gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

באר חיינו · Beer Chayeini — סוכות (2026-09-21)

מוציא לאור: באר חיינו · Beer Chayeini

שבוע: סוכות (2026-09-21)

באר חיינו · Beer Chayeini — סוכות (2026-09-21)

פתח את ה-PDF הורדה

‫גליון קצח'‬ ‫שנה ו'‬ ‫חג‬ ‫הסוכות‬ ‫תשפ"ז‬ ‫חלק מהוצאת הגליון המוגדל‬ ‫נתנדב ע"י בנש"ק פרע"ח‬ ‫הגה"צ אב"ד קהלתינו הק'‬ ‫שליט"א‬ ‫דברות קודש‪...............................................‬ב‬ ‫מכתי"ק של מרן רביה"ק זי"ע‪......................‬ד‬ ‫בנו יקירו וחביבו של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫עם האדמו"ר מסאטמאר‪.............................‬ו‬ ‫לעילו נשמת דודו‬ ‫עם האדמו"ר מקאפישניץ‪...........................‬י‬ ‫הרה"צ ר' אליעזר חיים זצ"ל‬ ‫עם האדמו"ר מטאלנא בית שמש ‪............‬כה‬ ‫בנו בכורו של כ"ק מרן רביה"ק זי"ע‬ ‫'חמש שנים'!‪.............................................‬לד‬ ‫שהיה אדוק ומקושר ליבדלחט"א‬ ‫מסע הקודש לארה"ק‪...............................‬לה‬ ‫כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫בא בחדריך‪.................................................‬מ‬ ‫נלב"ע שמיני עצרת שנת תשנ"ז לפ"ק‬ ‫זמנים לחג‪.................................................‬מד‬ ‫בשם הנהלת קהלתינו הק'‬ ‫מאחלים לכלל אנ"ש ולכל בית ישראל‬ ‫א פרייליכן יו"ט און א גוט קוויטל‬ ‫א‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫ולקחתם לכם ביום הראשון (ויקרא כג‪ ,‬מ)‪ .‬י"ל ע"פ מ"ד בזוה"ק (ח"ג רנה‪ ):‬לולב דא צדיק‬ ‫דדמי לחוט השדרה‪ ,‬דביה ח"י חוליין‪ ,‬לקבל ח"י נענועין דלולב‪ ,‬ואינון לקבל ח"י ברכאן‬ ‫דצלותא‪ ,‬לקבל שמונה עשר אזכרות דהבו לה' בני אלים (תהלים כט‪ ,‬א)‪ .‬לקבל שמונה עשר‬ ‫אזכרות דק"ש‪ .‬ונענוע לשית סיטרין‪ ,‬בחושבן ו'‪ ,‬תלת נענועין בכל סיטרא אינון ח"י‪ ,‬ע"כ‪ .‬ונרמז‬ ‫ענין זה כאן בקרא‪ ,‬כי ולקחת"ם לכ"ם ביו"ם הראשו"ן גימטריא כ"י מצו"ה גדול"ה לנענ"ע‬ ‫הארב"ע מיני"ם ח"י (נענועין) בפר"ט בהל"ל עה"כ‪.‬‬ ‫עוד י"ל ע"פ מ"ש בספה"ק לקוטי תורה (המגיד מטשארנאביל זצוק"ל) וז"ל‪ ,‬ד' מינים שבלולב‬ ‫הם רומזים בשם הוי"ה‪ ,‬ומנענעים ומביאים ללב‪ ,‬שכל הבאה הוא ללב‪ ,‬כדי להיות מאיר ומתגלה‬ ‫בלבו של אדם‪ .‬וזהו שמנענעין לשית סיטרין מעלה ומטה ולארבע רוחות‪ ,‬כי הוא יתברך אחד‬ ‫בשמים ובארץ וד' רוחות‪ ,‬ולפי שהוא מקומו של עולם כמ"ש (שמות לג‪ ,‬כא) הנה מקום אתי‬ ‫וגו'‪ .‬וצריך להמשיך ולהכניס אחד בלב‪ ,‬שיהי' ה' אחד שורה ומתגלה בו‪ ,‬ולמהוי אחד באחד‪,‬‬ ‫ע"כ‪ .‬הרי שתכלית הד' מינים שהם כנגד ד' אותיות הוי"ה ב"ה הוא להכניס את ארבע אותיות‬ ‫הוי"ה ב"ה בלבו‪ ,‬שיהי' ה' אחד שורה בלבו ומתגלה בו‪ .‬וז"ש ולקחתם לכם וגו' היינו הובאה‬ ‫להלב‪ ,‬כי ר"ת ל'כם ב'יום ה'ראשון הוא הל"ב‪ ,‬פרי עץ הדר וגו' אלו ד' מינים שרומזים לד'‬ ‫אותיות הוי"ה‪ ,‬כדי שישרה ד' אותיות הוי"ה ב"ה בלבו ע"י לקיחה זו לכם‪ ,‬ועי"ז ושמחתם לפני‬ ‫הוי"ה‪ ,‬כי יתגלה לפניכם ד' אותיות הוי"ה ויתקיים בכם (תהלים לב‪ ,‬יא) שמחו בהוי"ה וגילו‬ ‫צדיקים והרנינו כל ישרי לב‪ .‬וכמ"ש (שם קה‪ ,‬ג) ישמח לב מבקשי הוי"ה‪.‬‬ ‫וערבי נחל (שם)‪ .‬י"ל ע"פ מ"ד בספה"ק זרע קודש(מועדים) וז"ל‪ ,‬הערבה מרמז על האנשים‬ ‫בעלי גומלי חסדים‪ ,‬אע"פ שעושין מצות אנשים מלומדה בלי טעם וריח‪ ,‬עם כל זה מצרפין‬ ‫אותה להד' מינים‪ ,‬ואגודים אלה באלה‪ ,‬ע"כ‪ .‬ובזה י"ל ערבי‪ ,‬פי' אע"פ שהם בלי טעם וריח‬ ‫ובבחינת ערב וחושך‪ ,‬שאין שכלם מאירים‪ ,‬עכ"ז הם ערבי נחל‪ ,‬נח"ל נוטריקון נ'צר ח'סד‬ ‫ל'אלפים‪ ,‬רומז שהם מקיימים נתון תתן (דברים טו‪ ,‬י)‪ .‬אפילו אפילו אלפי פעמים (ראה ספרי‬ ‫ראה פיסקא סד)‪ .‬ע"כ הם מצטרפים ואגודים עם האתרוג היא הצדיק שיש בו טעם וריח‪.‬‬ ‫כל האזרח בישראל ישבו בסכת‪ .‬י"ל ע"פ מ"ד בספה"ק לקוטי תורה להרח"ו ז"ל (פ' אמור)‬ ‫וז"ל‪ ,‬בסוכת תשבו‪ .‬דיבר לנוכח עם הז' צדיקים היושבים בסוכה‪ ,‬כמ"ש בזוהר (ח"ג קג‪ ):‬בזמן‬ ‫שכל האזרח בישראל ישבו בסוכות‪ ,‬לאלו דיבר שלא בנוכח‪ .‬אי נמי בשכר שתשבו בסוכות ז'‬ ‫ימים בעוה"ז‪ ,‬יזכו כל אזרח בישראל (לעת"ל) ישבו בסכת עורו של לויתן‪ .‬לזה לא הזכיר כאן‬ ‫ז' ימים (כי סכת עורו של לויתן הוא לא רק לז' ימים אלא דבר נצחיי)‪ ,‬ע"כ‪ .‬והנה נרמז במקרא‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫ב‬ ‫קודש הזה כי כ"ל האזר"ח בישרא"ל ישב"ו בסכ"ת גימטריא וזה"ו בסכ"ת עור"ו ש"ל לוית"ן‪.‬‬ ‫עוד י"ל ע"פ מ"ד בספה"ק דעיקר מעלת הבכיה הוא כשהיא מחמת שמחה וחדוה‪ .‬ואפילו‬ ‫החרטה טוב מאד שתהיה מחמת שמחה‪ ,‬שמרוב שמחתו בהשם יתברך הוא מתחרט ומתגעגע‬ ‫מאד על שמרד נגדו בימים הראשונים‪ ,‬ומתעורר לו בכיה מחמת רוב השמחה‪ ,‬וזה עיקר מעלת‬ ‫הבכיה שתהיה מחמת שמחה‪ .‬וזה בכי"ה הוא ר"ת ב'שמך י'גילון כ'ל ה'יום (תהלים פט‪ ,‬יז)‪.‬‬ ‫שעקר הבכיה שתהיה מחמת שמחה בשמו יתברך‪ ,‬כי בכיה הוא מתעורר משם ס"ג‪ ,‬שהוא‬ ‫בבינה‪ ,‬ועל כן בכי"ה בגימטריא המלוי של ס"ג (יו"ד ה"י וא"ו ה"י גי' ס"ג‪ ,‬והמילוי בלבד הוא‬ ‫אותיות ו"ד י' א"ו י' גימטריא ל"ז מספר בכי"ה) כמובא בכתבי האר"י (שער הכוונות‪ ,‬דרושי‬ ‫תיקון חצות‪ ,‬דרוש א)‪ .‬היינו שהתעוררות הבכיה תהיה משמחה‪ ,‬כי בינה לבא כ"ש "הלב מבין"‬ ‫(תיקו"ז יז‪.).‬‬ ‫ועיקר השמחה היא בלב כמ"ש (תהלים ד‪ ,‬ח) נתתה שמחה "בלבי"‪ .‬ומשם צריך שתהיה‬ ‫התעוררות הבכיה כנ"ל‪ ,‬ועל ידי זה נמתק הבכיה והבן‪ .‬והנה סוכות הוא זמן "שמחתינו"‪ ,‬כי‬ ‫החרטה על העבר הוא מתוך שמחה ותשובה מאהבה‪ ,‬ע"כ נרמז בר"ת כ'ל ה'אזרח ב'ישראל‬ ‫י'שבו ב'סוכות ר"ת אותיות בכי"ה שהוא נוטריקון ב'שמך י'גילון כ'ל ה'יום כנ"ל‪ .‬וכן כל‬ ‫המצות צריכין להיות בשמחה ובטוב לבב מרב כל‪ ,‬נמצא בעת שנוהג מצות עשה דאורייתא של‬ ‫סוכה אפילו בעת השינה אינו בטל וישן‪ ,‬אלא בכל רגע מקיים מצות תשבו כעין תדורו‪ ,‬ע"כ‬ ‫צריכים אנחנו להיות שמחים מאוד לפני ה' אלהינו שבעת ימים‪ .‬וזהו בשמך רומז על מצות‬ ‫סוכ"ה גי' יחוד הוי"ה אדנ"י כנודע‪ ,‬יגילון כל "היום" ממש‪.‬‬ ‫סוכה‪ .‬הנה ידוע כי תיבת סוכ"ה היא מורה על יחוד קוב"ה ושכינתי' הוי"ה אדנ"י גימטריא‬ ‫סוכ"ה‪ .‬ויש לרמז בזה עוד רמז גדול והוא‪ ,‬שמצות סוכה היא הגורמת להגאולה שלימה‬ ‫כמאה"כ (שמות יז‪ ,‬טז) כי יד על כס יה מלחמה לה' בעמלק‪ .‬וארז"ל (תנחומא כי תצא יא) שאין‬ ‫השם שלם ואין הכסא שלם עד שימחה שמו של עמלק‪ .‬כי בזמן הגלות נחסר אותיות י"ה מן‬ ‫שם הוי"ה ב"ה‪ ,‬ונחסר ג"כ אות אל"ף מן כס"א‪ ,‬וכשיתוקן שם הוי"ה והכסא‪ ,‬אז יהי' תיכף‬ ‫הוי"ה שלם‪,‬‬ ‫מספר שם‬ ‫סקאליע‬ ‫קדשיכ"ו‪,‬‬ ‫בית‬ ‫לכלו"ו ס"ת‬ ‫וראשוןסמ"ך‬ ‫במילוי כזה‬ ‫ראש‬‫סוכ"ה‬ ‫בתיבתעוז‬ ‫ע"ינרמז‬ ‫ידידינו‬ ‫נתנדבוזה‬ ‫הגאולה שלימה‪.‬‬ ‫כ"ף ה"א ס"ת פ"א‪ ,‬מספר כס"א‪ ,‬הרי זה השם שלם והכסא שלם שניתקן ע"י מצות סוכה‪,‬‬ ‫ר' לייב בער ראזענבערג הי"ו‬ ‫ולהורות בא כי מצות סוכה מקרבת הגאולה שלימה‪.‬‬ ‫ראש הקהל ד'קהלתינו הק'‬ ‫להצלחה בכל ענינים‬ ‫ויה"ר שבזכות הפצת תורת רבוה"ק יזכה לכל טוב מתוך שמחה והרחבת הדעת‬ ‫ג‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫מכתב יד קדשו‬ ‫של מרן רביה"ק זי"ע‬ ‫לכן שיעור סוכה עשרים אמה‪ ,‬שהחיים של כלל ישראל‬ ‫סוכה שהיא גבוה למעלה מעשרים אמה פסולה (סוכה‬ ‫נמשכו מכח הצדקה ק"ך כנ"ל‪.‬‬ ‫ב‪ .).‬הנה הסוכה צריכה עכ"פ להיות שיעורה ז'‬ ‫טפחים על ז' טפחים (שו"ע או"ח סי' תרל"א סעי'‬ ‫והנה זה שיש ג' עינים יפה בינוני רעה‪ ,‬וזה סוד‬ ‫י)‪ ,‬שהם ז' פעמים ז' מספר מ"ט‪ ,‬רומז למ"ט שערי‬ ‫שרמז הקב"ה למשרבע"ה שרצה מאד ליכנס לארץ‬ ‫בינה שהשיג משה רבע"ה‪ ,‬לאחר שגרמו בעשיית העגל‬ ‫ישראל ורצה לחיות יותר‪ ,‬א"ל הקב"ה ר"ב לך (דברים‬ ‫להפסיד שער החמישים מאתו‪ .‬והנה בשיעור מ"ט‬ ‫ג‪ ,‬כו)‪ ,‬כי ר"ב ר"ת ר'עה ב'ינונית‪ ,‬כי רוב העולם‬ ‫טפחים‪ ,‬כל טפח חמשה אצבעות הרי ה' פעמים‬ ‫הוא רעה ובינונית ולא יפה‪ ,‬וזהו ר"ב ר"ת ר'עה‬ ‫מ"ט‪ ,‬הרי מספר רמ"ה‪ ,‬שרומז על ענוה‪ ,‬מאד מאד‬ ‫ב'ינונית‪ ,‬א"כ לפי הבינונית החיות ק"ך שנה‪ .‬והנה‬ ‫הוי שפל רוח שתקות אנוש רמ"ה (אבות ד‪ ,‬ד)‪.‬‬ ‫משה לפי דעתו הקדושה חשב כי הדין צריך להיות‬ ‫בבחי' יפה ובינונית‪ ,‬ב"פ עי"ן גימטריא ס"ר‪ ,‬וזהו‬ ‫והנה קומת הסוכה לא פחות מעשרה טפחים (סוכה‬ ‫וירא ה' כי ס"ר לראות (שמות ג‪ ,‬ד)‪ ,‬לראות בעין‬ ‫ב‪ ,).‬ושיעור ארכה ורחבה לא פחות מז' טפחים על‬ ‫יפה ובינונית‪ ,‬והנה ג' פעמים עי"ן גימטריא שמי"ם‪,‬‬ ‫ז' טפחים (שו"ע או"ח סי' תרל"ד) שהם מ"ט כנ"ל‪,‬‬ ‫וזהו כי גדול עד שמי"ם חסדך (תהלים נז‪ ,‬יא)‪ ,‬או‬ ‫הרי עשרה פעמים מ"ט‪ ,‬הרי מספר ת"צ‪ ,‬כמספר‬ ‫כי גדול מעל שמי"ם חסדך (תהלים קח‪ ,‬ה)‪.‬‬ ‫תמי"ם‪ ,‬להורות כי תמי"ם תהי' עם ה' אלקיך (דברים‬ ‫יח‪ ,‬יג)‪ ,‬התהלך לפני והיה תמי"ם (בראשית יז‪ ,‬א)‪,‬‬ ‫והנה בזה יש לרמוז כי בפסוק אחד כתיב (תהלים לג‪,‬‬ ‫שהגם שתהי' תמים‪ ,‬תהי' בהכנעה וענוה‪.‬‬ ‫יח) הנה עין ה' אל יראיו למיחלים לחסדו‪ ,‬וכתוב אחד‬ ‫אומר (שם לד‪ ,‬יז) עיני ה' המה משוטטים בכל הארץ‬ ‫ויש לרמז סוכ"ה ס"ו וגם כ"ה‪ ,‬בסוד מה שכתב‬ ‫(זכריה ד‪ ,‬ח)‪ ,‬ובזוה"ק (ח"ג קכט‪ ):‬ביאר הסוד ע"ד‬ ‫במגלה עמוקות כי תצא אש ומצאה קוצים (שמות‬ ‫הקבלה‪ ,‬כי יש בחי' אריך אנפין וזעיר אנפין‪ ,‬בזעיר‬ ‫כב‪ ,‬ה)‪ ,‬כי קוצים הם הס"א‪ ,‬וזהו כי תצא א"ש‪,‬‬ ‫אנפין יש בחי' חסד ובחי' גבורה‪ ,‬והם ב' עינים‪ ,‬לכן‬ ‫ר"ת א'נכי ש'מע‪ ,‬התורה מרומז במלת א'נכי‪ ,‬וש'מע‬ ‫כתיב עיני ה'‪ ,‬שהם בחי' ז"א שיש שם השגחה בשני‬ ‫מס"נ בק"ש‪ ,‬בזה מכלה הקוצים‪ .‬וגם כ"ה רומז לק"ש‬ ‫בחי' עינים‪ ,‬אבל אריך אנפין כולו בחי' טוב בלא דין‬ ‫עיי"ש‪ .‬וזהו ס"ו (רומז על התורה שכן) בפסוקים‬ ‫כלל‪ ,‬לכן כתיב עין ה' אל יראיו יעו"ש‪.‬‬ ‫הראשונים של ה' חומשי תורה יש ס"ו תיבות‪( ,‬כ"ה‬ ‫רומז על ק"ש כנ"ל)‪.‬‬ ‫ולדרכנו יתבאר כי מדה כנגד מדה‪ ,‬מי שמתנהג בבחי'‬ ‫טוב‪ ,‬היינו טוב בלבד‪ ,‬מתנהגין עמו ג"כ במדת טוב‬ ‫והנה קומה של סוכה עשרים אמה ולא יותר (סוכה‬ ‫לבד‪ ,‬שזהו בחי' א"א‪ ,‬עין אחד לבד‪ ,‬וזהו עין ה' אל‬ ‫ב‪ ,).‬והטעם כי אמה היא בת ששה טפחים‪ ,‬הרי‬ ‫יראיו‪ ,‬והוא הנותן בעין יפה‪ ,‬אבל לרוב העולם‬ ‫בעשרים אמה ק"ך טפחים שרומז על משה רבע"ה‬ ‫המתנהגים בבחי' בינונית ובמדת עין רעה‪ ,‬הם ב'‬ ‫שחי ק"ך שנה מטעם שהי' תרומתו של עולם (שמו"ר‬ ‫בחי' ז"א‪ ,‬ב' עינים‪ ,‬וזהו ג"כ מ"ש ז"ל (בנוסח של‬ ‫פרשה טו‪ ,‬פ' ה)‪ ,‬שהעולם עומד ו' אלפים שנה‬ ‫שים שלום בשמו"ע) וטו"ב יהיה בעיני"ך לברכנו‪ ,‬טו"ב‬ ‫(ר"ה לא‪ ,).‬ובתרומה יש במשנה (תרומות ד‪ ,‬ג)‬ ‫היינו עין א"א‪ ,‬יאיר עיני ז"א‪ ,‬לברכנו להמתיק הדינים‬ ‫שיעור תרומה עין יפה אחד מארבעים‪ ,‬עין בינונית‬ ‫ולהפכם לחסד ולרחמים כנודע‪ .‬וזהו וירא ה' כי ס"ר‬ ‫אחד מחמשים‪ ,‬עין רעה אחד מששים‪ ,‬והעולם נוהג‬ ‫לראות בשני עינים בסוד ז"א‪ ,‬ב' פעמים עי"ן גימטריא‬ ‫במדת בינונית אחד מחמשים‪ ,‬הרי תרי ממאה כשמה‬ ‫ס"ר‪ ,‬וע"ז כתיב (שמות ג‪ ,‬ה) ויאמר א'ל ת'קרב ה'לם‬ ‫תרומ"ה‪ ,‬לשון תרי ממאה (זוה"ק ח"ג קעט‪ .‬ברע"מ)‪,‬‬ ‫ר"ת את"ה‪ ,‬כי את"ה רומז לסוד אריך אנפין כדאיתא‬ ‫ובששה אלפים שנה מגיע שיעור תרומה ק"ך שנה‪,‬‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫ד‬ ‫בזוה"ק (יתרו צ‪ ).‬כי את"ה אבינו (ישעי' סג‪ ,‬יח) כבר חדשתי כי יוסף ויהודה הם שני דרכים‬ ‫היינו חכמה שהוא אריך אנפין יעו"ש‪ .‬וזהו אל' שונים זה מזה‪ ,‬כי יהודה הוא באתגלייא‬ ‫תקרב' הלם' ס"ת גימטריא חס"ד‪ ,‬כי בבחי' ב' ויוסף הוא באתכסייא‪.‬‬ ‫עינים שייך חסד דז"א‪ ,‬ולא חסד דא"א‪ ,‬והשי"ת‬ ‫ואח"כ ראיתי כך בספה"ק (שפת אמת עה"ת)‪,‬‬ ‫יכפר‪.‬‬ ‫וסימן לדבר מ"ש ביוסף כשהי' בבית האסורים‬ ‫והנה כתיב שם (שמות ג‪ ,‬ו) ויאמר אנכי אלקי שכתוב (בראשית לט‪ ,‬כד) אין שר בית הסוהר‬ ‫אביך ויסתר משה פניו מהביט אל האלקים‪ ,‬כי רואה את כל מאומה בידו באשר ה' אתו ואשר‬ ‫אסור להסתכל בשכינה‪ ,‬כי זה הי' חטא הבל הוא עושה ה' מצליח‪ ,‬היינו כי שר בית הסוהר‬ ‫כנודע (תיקו"ז תיקון סט קב‪ .):‬והנה ק"ך טפחים ראה הצלחה נפלאה ביוסף‪ ,‬וראה ממש כי ה'‬ ‫קומת הסוכה יש בהם ת"ר אצבעות‪ ,‬כי בטפח אתו‪ ,‬ורצה לידע במה זכה יוסף לזה‪ ,‬וחפש‬ ‫ה' אצבעות‪ ,‬וה' פעמים ק"ך הם ת"ר‪ .‬והנה ובדק ולא ראה שום עבודת שמים שבזכות זה‬ ‫שכינ"ה במילואו [כזה שי"ן כ"ף יו"ד נו"ן ה"י] זכה לזה‪ ,‬וז"ש אין סר בית הסוהר רואה את‬ ‫גימטריא תר"א בסוד ות'ר'א' את עני אבותינו כל מאומה בידו‪ ,‬היינו שלא ראה איזה עובדא‬ ‫במצרים (נחמי' ט‪ ,‬ט)‪ ,‬וזהו סוכה לשון הסתכלות אצל יוסף אשר ראוי לתלות שבזכות אותו דבר‬ ‫שהוא למעלה מת"ר אצבעות‪ ,‬היינו כשיש בה זכה שיהי' ה' אתו‪ ,‬כי כל כך הסתיר יוסף‬ ‫תר"א אצבעות פסולה‪ ,‬כי אסור להסתכל בשכינה‪ ,‬מעשיו‪ ,‬וגם מאחיו הסתיר מעשיו‪ ,‬שלא ידעו‬ ‫כי עד השכינה מותר להסתכל‪ ,‬אבל בשכינה עצמה כמה הוא גדול וצדיק‪ ,‬אבל ביהודה כתיב‬ ‫(בראשית מט‪ ,‬ח) יהודה אתה יודוך אחיך‪ ,‬כי‬ ‫אסור להסתכל‪.‬‬ ‫ראו גודל צדקתו וקדושתו וכדאי להללו‪.‬‬ ‫לכן מאחר כי תשר"י סוכ"ה גימטריא שם‬ ‫הטור כתב (או"ח סי' תרכ"ה) כי הלוא ענני‬ ‫הבירורין שהוא שם היסוד שהוא בסתר‪ ,‬כאומרם‬ ‫כבוד נתן השי"ת לישראל בחודש ניסן בצאתם‬ ‫ז"ל (סוכה מט‪ ):‬חמוקי ירכיך (שיה"ש ז‪ ,‬ב)‬ ‫ממצרים וצונו על הסוכה לעשותה בתשרי בעת‬ ‫מה ירך בסתר אף ד"ת בסתר עיי"ש‪ .‬לכן נקרא‬ ‫גשמים‪ ,‬כי בניסן הכל נכנסין לסוכה כי בקיץ‬ ‫הסוכה בשם סוכה‪ ,‬לשון סכך לכסות ולהסתיר‬ ‫עושין סוכות לצל‪ ,‬לכן צונו השי"ת לעשות סוכה‬ ‫מעשיו‪ ,‬לכן ההלכה בסוכה חמתה מרובה מצלתה‬ ‫בעת הגשמים‪ ,‬להורות שאנחנו עושין רק בשביל‬ ‫פסולה (סוכה ב‪ ,).‬כי חמה היינו השמש‪ ,‬מורה‬ ‫מצות השי"ת עיי"ש‪.‬‬ ‫על התגלות‪ ,‬כמ"ש (במדבר כה‪ ,‬ד) ויאמר ה'‬ ‫אל משה קח את כל ראשי העם והוקע אותם‬ ‫והנה סוכ"ה תשר"י גימטריא אלף ואחד‪ ,‬שהוא‬ ‫לה' נגד השמש‪ ,‬ופירש"י ז"ל נגד השמש לעין‬ ‫כנגד שם א"ל שד"י (במילואו כזה‪ ,‬אל"ף למ"ד‬ ‫כל‪ ,‬ומדרש אגדה (תנחומא יט) השמש מודיע‬ ‫שי"ן דל"ת יו"ד) שמספרם אלף חסר אחד‪ ,‬ועם‬ ‫את החוטאים כו' עיי"ש‪ .‬ולכן חמתה מרובה‬ ‫ב' שמותיהם הם אלף ואחד והוא נקרא שם‬ ‫מצלתה פסולה‪ ,‬אבל מועט חמה מותר‪ ,‬דא"א‬ ‫הבירורין כנודע‪ ,‬והוא שם היסוד כנודע‪ .‬ומפי‬ ‫שיהי' כולו בהצנע‪ ,‬כי המצות שהכל עושין לא‬ ‫אאמו"ר הק' זצ"ל שמעתי כי אלף ואחד הוא‬ ‫שייך לומר שיסתיר עצמו‪ ,‬וכי לא יתפלל בציבור‬ ‫מספר ישרא"ל קדושי"ם במספר מכוון עכ"ד ז"ל‪.‬‬ ‫ולהניח טלית ותפילין וכדומה‪ ,‬אלא שדברים‬ ‫והוא בחי' יוסף הצדיק‪ ,‬לכן יש לומר שלכן נקרא‬ ‫שיוכל להיות בהצנע‪ ,‬יעשה בהצנע ולא יפרסם‬ ‫סוכה בשם סוכ"ה‪ ,‬לשון סכך לשון הסתר לכסות‬ ‫מעשיו‪.‬‬ ‫הדבר‪ ,‬כי כן מדת יוסף הצדיק להיות מכוסה‪ ,‬כי‬ ‫ה‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫ביקור כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫אצל כ"ק האדמו"ר מסאטמאר שליט"א‬ ‫על ישראל הדרתו בעיר וויליאמסבורג‬ ‫ג' כי תבא תשפ"ו‬ ‫נישט מאריך זיין‪...‬‬ ‫האדמו"ר מסאטמאר‪ :‬ווי אזוי שפירט מען זיך?‬ ‫___________________________‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ב"ה‪ .‬אונזער משפחה האט שייכות‬ ‫א‪ .‬השתלשלות המחלוקת הידועה בעיר גארליץ‪:‬‬ ‫מיט 'סאטמאר'‪ .‬קודם מיין מאמע'ס טאטע הרב‬ ‫הרה"ק בעל דברי חיים מצאנז זי"ע שהיה לו השפעה‬ ‫יעקב לייב דרעזנער ז"ל האט נאך געלערנט ביים‬ ‫גדולה בכל הגלילות‪ ,‬מסר הרבנות של עיר גארליץ‬ ‫רבי'ן זי"ע אין אורשיווא‪ .‬זיין טאטע איז געווען א‬ ‫להרה"ק בעל ייטב לב מסיגוט זי"ע‪ .‬כי בתחילה שרת‬ ‫תלמיד פון קדושת יו"ט און שפעטער א חסיד פון‬ ‫ה'ייטב לב' כאבד"ק אוהעל וכממלא מקום של זקינו‬ ‫עצי חיים‪ .‬דער זיידע האט געלערנט ביים עצי חיים‬ ‫הרה"ק בעל ישמח משה זי"ע‪ .‬אבל היה שם הרבה‬ ‫און ווען דער רבי זי"ע האט געמאכט א ישיבה אין‬ ‫רדיפות ומסירות מצד השולטונות כי לא היה‬ ‫'בירגער'‪ ,‬והכריח לעזוב את גבולות המדינה‪.‬‬ ‫אורשיווא‪ ,‬האט דער עצי חיים געשיקט אפאר‬ ‫שטארקע בחורים צום ברודער קיין אורשיווא‪ ,‬כדי‬ ‫שנים חלפו‪ ,‬ואחרי הסתלקות אביו הרה"ק רבי‬ ‫מחזק צו זיין די ישיבה‪ .‬אבער ווען ס'איז געקומען‬ ‫אלעזר ניסן זי"ע‪ ,‬עלה ה'יטב לב' לשרת בעבודת‬ ‫די הייליגע טעג האט ער זיך געזעגענט מיטן רבי'ן‬ ‫הרבנות בעיר דרובהיטש‪.‬‬ ‫און ער איז געפארן קיין סיגוט צום עצי חיים‪ .‬האט‬ ‫באותו זמן ישב על כסאו בגארליץ‪ ,‬אחיו הגה"ק רבי‬ ‫אים דער עצי חיים געפרעגט‪" :‬וואס טוסטו דא?‬ ‫שמואל זי"ע עד פטירתו ט' חשון תרמ"ט‪ .‬לאחר‬ ‫כ'האב דיר געשיקט צו מיין ברודער?"‪ ...‬האט ער‬ ‫פטירתו נתהוה ויכיח בין הרה"צ רבי ישראל יעקב‬ ‫יוקל זצ"ל אב"ד בערבעשט חדב"ן הייטב לב לבין‬ ‫געזאגט‪" :‬דער רבי האט מיר דארט געשיקט‬ ‫הרה"ק רבי ברוך מגארליץ שהיה אז אבד"ק רודניק‪,‬‬ ‫לערנען"‪ .‬האט דער עצי חיים אים געפרעגט‪" :‬אין‬ ‫כי הגארליצער רב טען כי אביו הד"ח לא מסר‬ ‫די הייליגע טעג איז נישט דא וואס צו לערנען?"‪,‬‬ ‫להייטב לב הרבנות לצמיתות‪ ,‬רק לו ולא לזרעו‪ .‬אחר‬ ‫האט ער זיך צעוויינט‪ ,‬האט דער עצי חיים געזאגט‪:‬‬ ‫הדין תורה הידוע שהיה בקליינווארדיין‪ ,‬נשארו‬ ‫"דאס מאל קענסטו דא בלייבן‪ ,‬אבער מער זאלסטו‬ ‫שניהם רבנים בגארליץ‪ .‬והעמידו בוררות של ג'‬ ‫עס נישט טון"‪ ...‬ער איז געווען א טובת עין‪.‬‬ ‫רבנים מובהקים‪ ,‬הגאון רבי שמואל ענגעל‬ ‫מראדומישלא מצד הגארליצער רב‪ ,‬הגאון ר' יוסף‬ ‫חוץ מזה‪ ,‬מיין זיידע הרה"צ ר' נפתלי מיללער זצ"ל‬ ‫ריינמאן אב"ד איסטריק מצד רבי יוקל‪ ,‬והערוגת‬ ‫‪ -‬מ'האט אים גערופן ר' נפתלי דיין ‪ -‬ער האט‬ ‫הבושם היה השליש‪.‬‬ ‫געלערנט ביי הרה"ק בעל ייטב לב זי"ע אין שטאט‬ ‫וכפי המסופר כשנגמר הבוררות ורצו להוציא פסק‬ ‫גארליץ‪ .‬ביי די מחלוקהא‪ ,‬איז ער געווען בעובי‬ ‫דין לטובת ר' יוקל‪ ,‬קפץ הגאון מראדומישלא דרך‬ ‫הקורה און ער האט זיך אנגענומען פאר'ן וואלאווע‬ ‫החלון כי לא רצה להוציא פסק נגד בנו של הצאנזע‬ ‫רב‪ ,‬עד כדי כך אז ווען ער איז נפטר געווארן האט‬ ‫רב‪ ,‬שהיה חסיד צאנז‪ .‬ועי' בס' שיח זקנים (ח"ו שכז)‬ ‫ער געלאזט בצוואה אז מ'זאל אים נישט לייגן נעבן‬ ‫שהערוגת הבושם הוציא את המכתב לטובת ר' יוקל‬ ‫גארליצער רב‪ ,‬נאר קעגן איבער ביי די וואנט‪ .‬כ'וועל‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫ו‬ ‫אלס 'קנס' (פסחים כח‪ ,).‬א היזיגין קען מען קנס'נן‪,‬‬ ‫ופנה רבינו שליט"א להרב שמואל טייטלבוים‬ ‫אבער א פרעמדן נישט‪...‬‬ ‫שליט"א ‪ -‬משב"ק האדמו"ר מסאטמאר‪ :‬דער‬ ‫וואלאווער רב איז דאך דיין זיידע‪...‬‬ ‫הרב ברוך דוד ‪ -‬משב"ק‪ :‬למעשה גייט דער רבי‬ ‫שליט"א חתונה מאכן אן אייניקל די קומענדיגע‬ ‫הרב שמואל טייטלבוים‪ :‬ס'איז אויך דעם רבינ'ס‬ ‫וואך‪ ,‬מיט אן אייניקל פון גארליצער רב‪...‬‬ ‫זיידעב‪...‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬יא‪ ,‬מיין איידעם כ"ק גאב"ד‬ ‫האדמו"ר מסאטמאר‪ :‬דער זיידע הרה"ק בעל‬ ‫פשעווארסק שליט"א איז זיך משדך מיט אן אייניקל‬ ‫קדושת יו"ט מסיגוט זי"ע איז אמאל געווען אין‬ ‫פון הרה"צ ר' חיים אלישע טייטלבוים זצ"ל מבריגלב‪.‬‬ ‫גארליץ‪ ,‬בשעת די מחלוקת ווען ביידע שוואגער'ס‬ ‫זענען דארט געווען און ער האט זיי ביידע באזוכט‪.‬‬ ‫מיין איידעם הנ"ל שליט"א האט מיר טאקע‬ ‫דערציילט‪ ,‬אז ווען זיין זיידע הרה"ק רבי איציקל‬ ‫דעמאלט איז געווען פסח שני‪ ,‬איז ער געווען ביים‬ ‫שוואגער דער וואלאווער רב און דארט איז געווען‬ ‫מפשעווארסק זי"ע‪ ,‬איז געווען א יונגל פון צען יאר‬ ‫א סעודה מיט מצות לכבוד פסח שני‪.‬‬ ‫אלט‪ ,‬און דער גאליצער רב האט אים געזען מיט די‬ ‫גאנצע לבוש און די שוואצע זאקן‪ ,‬האט ער‬ ‫נאכדעם איז ער געווען ביים אנדערן שוואגער דער‬ ‫געפרעגט‪ :‬ווער איז דער יונגל? האט מען אים‬ ‫גארליצער רב‪ ,‬האט דער גארליצער רב געזאגט אז‬ ‫געזאגט‪ ,‬אז זיין טאטע איז ר' נפתלי אלימלך‪ ,‬וואס‬ ‫ער האט געגעסן 'חמץ שעבר עליו הפסח'‪ ...‬ער‬ ‫האט זיך אנגענומען פאר ר' יוקל‪ ...‬האט זיך דער‬ ‫האט נישט געלאזט זיינע מענטשן זאלן עסן די‬ ‫גארליצער רב אנגערופן א שארף ווארט‪ .‬ר' איציק'ל‬ ‫מצות פון וואלאווע רב‪ ...‬האט דער קדושת יו"ט‬ ‫האט זיך זייער דערשראקן און ער איז איז זיך‬ ‫אים געזאגט‪ ,‬אז 'חמץ שעבר הפסח' איז נאר אסור‬ ‫געגאנגען מזכיר זיין ביי הרה"ק רבי שלמה הראשון‬ ‫מבאבוב זי"ע‪ ,‬האט דער באבובער רב געזאגט‪" :‬איך‬ ‫נעם אויף מיר פינף און אכציג יאר"‪.‬‬ ‫_________________________‬ ‫שפעטער ווען ער איז אלט געווארן פינף און אכציג‬ ‫ונתהוה רעש גדול‪ ,‬אמנם הרה"ק הצדיקו באומרו‪,‬‬ ‫לאזט אפ‪ ,‬די שטוב איז פול מיט אמת‪.‬‬ ‫יאר‪ ,‬האט ער געהאט א ספק‪ ,‬צו ער האט געמיינט‬ ‫'פינף און אכציג' יאר אדער פינף און אכציג 'פון‬ ‫וכן מסופר שבמהלך הדין תורה‪ ,‬כאשר אחד‬ ‫דעמאלט'‪ .‬האט ער געשיקט זיין אייניקל כ"ק‬ ‫הנוכחים טען שרבי ברוכ'ל הוא בנו של ה"דברי‬ ‫חיים" (ומשום כך יש לנהוג בו במורא)‪ ,‬נענה בעל‬ ‫האדמו"ר מפשעווארסק שליט"א וואס האט‬ ‫ה"ערוגת הבושם" ואמר‪" :‬אזוי? עפענט אויף די טיר‬ ‫געוואוינט דא אין אמעריקא‪ ,‬אז ער זאל מזכיר זיין‬ ‫ברייט‪ ,‬ושכולם יראו כיצד מקיימים הלכה למעשה‬ ‫ביים סאטמאר רב ז"ל‪ .‬ער איז געקומען אין א צייט‬ ‫את הציווי 'לא תגורו מפני איש'!"‪ ...‬וע"ע בס' עטרת‬ ‫ווען מ'האט שוין נישט געקענט אריינגיין‪ ,‬אבער ער‬ ‫חיים (ח"ב עמ' קמב) שהרה"ק משינאווא אמר על‬ ‫הערוגת הבושם‪ ,‬הלכה כמשה ואין לנו אלא דברי בן‬ ‫___________________________‬ ‫עמרם!‪...‬‬ ‫ב‪ .‬החתן הרב משה טייטלבוים שליט"א בן הרב יהושע‬ ‫לימים אמר הרה"ק ה'קדושת יו"ט' לרבי יוקל‪ ,‬שיבא‬ ‫העשיל שליט"א בן הרב חיים אלישע טייטלבוים זצ"ל‬ ‫לאונגארן‪ ,‬והוא יסדר לו רבנות‪ .‬ואכן הקדושת יו"ט‬ ‫חתן הרה"צ ר' ברוך אברהם הלברשטאם זצ"ל בן‬ ‫הסתדר לרבי יוקל הרבנות בעיר וואלאווא‪ .‬ועל שם‬ ‫הרה"צ ר' נפתלי צבי זצ"ל חתן הרה"צ ר' משה‬ ‫זה הוא נקרא 'דער וואלאווער רב'‪.‬‬ ‫מבארדיוב זצ"ל בן הרה"ק מגארליץ זצ"ל‪.‬‬ ‫וכן אביו של הרב חיים אלישע הנ"ל היה הרה"צ ר'‬ ‫ב‪ .‬הרה"ק בעל ברך משה מסאטמאר זי"ע חתן‬ ‫טובי' זצ"ל חתן הרה"צ ר' נפתלי חיים‬ ‫הגה"צ רבי אהרן ט"ב זצ"ל אבד"ק וואלאווע בן‬ ‫האלבערשטאם זצ"ל בן הרה"צ ר' אלישע מגארליץ‬ ‫הגה"צ ר' ישראל יעקב יוקל זצ"ל אבד"ק וואלאווע‪.‬‬ ‫זצ"ל בן הרה"ק מגארליץ זצ"ל‪.‬‬ ‫ז‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫האדמו"ר מסאטמאר כיבד בלחיים‬ ‫האט זיך געעקשנ'ט אז ער מוז היינט אריינגיין‪,‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬אינטערסאנט‪ ,‬ביי תקיעת שופר‬ ‫ס'האט אים געברענט צו הערן א תשובה פונעם‬ ‫רבי'ן תיכף‪ ...‬און מ'האט אים טאקע אריינגעלאזט‬ ‫טרעפט מען אין די גמרא (ראש השנה לד‪ ).‬אז מ'זאל‬ ‫בלאזן דרייסיג תקיעות‪ ,‬און די חכמים האבן מוסיף‬ ‫און דער סאטמאר רב האט געוואונטשן אריכת‬ ‫ימים‪ .‬שפעטער האט ר' איציקל געזאגט‪ ,‬אז ס'איז‬ ‫געווען 'מאה קולות'‪ ,‬כדי יוצא צו זיין אלע ספיקותה‪.‬‬ ‫משמע 'פון דעמאלט' און ער איז טאקע אוועק ביי‬ ‫דאס איז א זאך וואס מ'טרעפט נישט ביי אנדערע‬ ‫די פינף און ניינציג‪( .‬שנולד יב' טבת תרמ"ב ונפטר‬ ‫מצוות‪ ,‬אז מ'זאל דארפן אויסרעכענען אז מ'זאל‬ ‫יום הקדוש תשל"ז)‪.‬‬ ‫יוצא זיין אלע דעותו‪.‬‬ ‫________________________‬ ‫ונתן לו רבינו שליט"א ספה"ק מעיין גנים‬ ‫בוויליאמסבורג‪ ,‬להתחנן מלפניו שיפעול בשמי מעל‬ ‫הרב ברוך דוד ‪ -‬משב"ק‪ :‬דער רבי ז"ל ברענגט א‬ ‫לביטול רוע הגזירה‪ .‬אחרי כמה מינוטן נענה רבינו‬ ‫תורה וואס ער האט געזען אין חלוםג‪.‬‬ ‫בקול בטח ואמר‪" :‬ווילאנג איך לעב האט מען זיך נישט‬ ‫וואס צו זארגן!" ואכן החזיר רבינו את נשמתו ליוצרה‬ ‫האדמו"ר מסאטמאר‪ :‬אין 'ישמח משה' איז אויך‬ ‫ביום השבת ו' שבט תשל"ט‪ ,‬חדשים ספורות לפני‬ ‫דא א תורה וואס ער האט געהערט אין חלום‪ .‬בכלל‪,‬‬ ‫פטירת הרה"ק מסאטמאר זי"ע‪ .‬ויהי לפלא‪.‬‬ ‫דער ישמח משה האט אסאך זאכן געזאגט וואס‬ ‫ער האט געזען אין חלום‪ .‬דער רבי זי"ע אין פרשת‬ ‫ה‪ .‬בגמרא שם‪ :‬אתקין רבי אבהו בקסרי קשר"ק קש"ק‬ ‫קר"ק משום דמסופק בתרועה דקרא אי תרועה ממש‬ ‫משפטים ברענגט אויך א תורה וואס ער האט‬ ‫מה שאנו קורין תרועה דהוא ילולי יליל או שברים‬ ‫געהערט אין חלום‪ .‬אויך איז דא א דרשת הושענא‬ ‫דגנוחי גנח או שברים ותרועה שניהם צריך לתרועה‬ ‫רבא‪ ,‬וואס ער זאגט אז מוצאי שבעה עשר בתמוז‬ ‫דדלמא גנוחי גנח וילולי יליל‪.‬‬ ‫האט ער זיך געחלומ'ט א חלום‪.‬‬ ‫ו‪ .‬הנה בימי הראשונים היו ארבעה מנהגים שבתפילת‬ ‫הרב ברוך דוד ‪ -‬משב"ק‪ :‬אין די הקדמה ברענגט‬ ‫מוסף‪ :‬א) תוקעים למלכויות תשר"ת‪ ,‬לזכרונות תש"ת‪,‬‬ ‫מען א מעשה‪ ,‬אז ווען דער סאטמאר רב ז"ל איז‬ ‫ולשופרות תר"ת (רי"ף‪ ,‬רמב"ם‪ ,‬תוס' ר"ה לג‪ ,‬ב‪ ,‬רא"ש‪,‬‬ ‫נישט געווען געזונט‪ ,‬האט מען אים מזכיר געווען‬ ‫שו"ע תקצב‪ ,‬א‪ ,‬בדעה הראשונה)‪ .‬וכן מנהג תימנים‬ ‫ומקצת קהילות אשכנזים‪ .‬ב) לכל ברכה תוקעים‬ ‫ביים סקאליע רבי'ן ז"לד‪.‬‬ ‫תשר"ת (ר"ת בתוס' שם‪ ,‬רמ"א שם)‪ .‬ג) תוקעים ג'‬ ‫פעמים תשר"ת למלכויות‪ ,‬ג' פעמים תש"ת לזיכרונות‪,‬‬ ‫_____________________‬ ‫ג' פעמים תר"ת לשופרות (בשו"ע תקצב‪ ,‬א‪ ,‬שכך‬ ‫המנהג)‪ .‬ד) המנהג המקובל כיום‪ ,‬לתקוע תשר"ת‬ ‫ג‪ .‬בספה"ק מעיין גנים עמוד רט עה"פ 'אני לדודי‬ ‫תש"ת תר"ת לאחר כל ברכה‪ .‬וזאת משום שאנחנו‬ ‫ודודי לי' מובא‪ :‬העתק מספר החזיונות של כ"ק מרן‬ ‫רוצים להריע בכל ברכה ככל שלוש צורות התרועה‪ .‬כך‬ ‫רביה"ק זצוקללה"ה‪ ,‬ומסיים‪ :‬והארכתי עוד בענין‬ ‫היא דעת הערוך‪ ,‬ריא"ז ורדב"ז‪ .‬המנהג לתקוע מאה‬ ‫הזה‪ ,‬ואיקץ‪ .‬עיי"ש‪ .‬כמו כן בעמוד קסט עה"פ 'וריח‬ ‫תקיעות‪ ,‬הוזכר בערוך בשם הירושלמי (ערך ערב)‪,‬‬ ‫שלמותיך כריח לבנון'‪' :‬ואני השפל זה רבות בשנים‬ ‫והובא בתוס' ר"ה לג‪ ,‬ב‪ ,‬וכן הובא בראבי"ה ושבולי‬ ‫שבחלום הלילה עמדתי לפני ב"ד של מעלה‬ ‫הלקט‪ .‬וכן ידוע בשער הכוונות (ענין ר"ה דרוש ז‪ ,‬דרוש‬ ‫למשפט‪ ,‬והי' אא"ז הקדוש הריב"ש טוב זי"עועכ"י‬ ‫ט)‪ ,‬מבואר שלפי האר"י תוקעים ל' תקיעות בתפילה‬ ‫אחד מהבית דין של מעלה‪ ,‬ולקח את חלק הבגד‬ ‫בלחש של מוסף‪ ,‬ושהתקיעות הללו מתקנות תיקונים‬ ‫שהי' על ידי והריח בו את כל מעשי‪ ,‬ומה שהי' אסור‬ ‫מיוחדים‪ .‬בעקבות דברי האר"י‪ ,‬נהגו במקומות רבים‬ ‫לי לגלות ועיי"ש‪.‬‬ ‫לתקוע שלושים קולות בתפילת לחש‪ .‬כך מנהג רוב‬ ‫ד‪ .‬וזה"ל בהקדמת 'דבר המערכת'‪ :‬כאשר נחלה‬ ‫הספרדים‪ :‬כ"כ שולחן גבוה תקצא‪ ,‬ב‪ ,‬שכך מנהגם ואין‬ ‫הרה"ק מסאטמאר זי"ע במחלת הסטראו"ק ר"ל‪,‬‬ ‫לבטל המנהג; שו"ת זבחי צדק (החדשות קנ); נהר‬ ‫נכנס המשב"ק ר' יוסל אשכנזי ז"ל יחד עם הרבנית‬ ‫מצרים (הל' ר"ה יב)‪.‬‬ ‫מסאטמאר ע"ה אל מעון קדשו של כ"ק רביה"ק ז"ל‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫ח‬ ‫אויס אז אונז טוען מיר דאך 'זיבעציג' מיני אופנים‪.‬‬ ‫נאר כ'האב געקלערט‪ ,‬די גמרא זאגט (ברכות כ‪):‬‬ ‫און דאס איז אויך וואס די גמרא זאגט (שם יז‪ ):‬אז‬ ‫אז דער אויבערשטער זאגט‪" :‬כתבתי בתורה‬ ‫מ'בלאזט שופר 'כדי לערבב השטן'‪ ,‬קען זיין אז מיט‬ ‫ואכלת ושבעת וברכת'‪ ,‬והם מדקדקים עד כזית‬ ‫דעם ווערט דער שטן צומישט‪ ,‬ער דערשרעקט זיך‬ ‫ועד כביצה‪ .1‬דאס הייסט‪ ,‬די ענין פון 'לפנים משורת‬ ‫פאר אפאר תקעיות? – נאר ווען ער זעהט אז אידן‬ ‫הדין'‪ ,‬דאס האט ממתיק געווען די דינים‪.‬‬ ‫הייבן אן מדקדק זיין 'לפנים משורת הדין'‪ ,‬דעמאלט‬ ‫מ'טרעפט אויך אין גמרא (שם לד‪' ):‬אמרו לפני כדי‬ ‫ווייסט ער אז די אידן וועלן זיכער ארויסגיין זכאי בדין‪.‬‬ ‫שתמלוכוני עליכם'‪ ,‬דער אויבערשטער אליינס‬ ‫האדמו"ר מסאטמאר‪ :‬דער בני יששכר (תשרי‪ ,‬מאמר‬ ‫געבט עצות פאר אידישע קינדער ווי אזוי זוכה צו‬ ‫יום תרועה) זאגט כעין זה‪ ,‬ער גייט אויף דעם דרך‪...‬‬ ‫זיין בדין!‪ ...‬היש חיך מתוק מזה‪ ....‬דעריבער האבן‬ ‫חז"ל איינגעפירט אז מ'זאל יוצא זיין די אלע‬ ‫דאז"ה‪ ,‬ס'זאל שוין זיין א נשיאות פנים‪ .‬א כתיבה‬ ‫ספיקות‪ ,‬כדי אידן זאלן מדקדק זיין 'לפנים משורת‬ ‫וחתימה טובה‪ ,‬ילכו מחיל אל חיל‪ ,‬מ'זאל גיין פון איין‬ ‫הדין' און דאס וועט שוין זיין פאר זיי א מליץ טוב‪,‬‬ ‫שמחה צום צווייטן‪ ,‬ס'זאל זיין שמחה תמיד‪ ,‬אריכת‬ ‫אז דער אייבערשטער זאל אויך נושא פנים זיין און‬ ‫ימים ושנים טובים‪ ,‬קענען משפיע זיין פאר'ן גאנצן‬ ‫נישט קוקן אויף די עבירות‪ .‬ובדרך אגב‪" ,‬יום‬ ‫ציבור און זכות אבות זאל מגין זיין‪.‬‬ ‫תרועה"‪ ,‬תרועה איז אותיות ע' תורה‪ ,‬ע' פנים‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬המברך יתברך‪ .‬א כתיבה וחתימה‬ ‫לתורה‪ .‬תרועה‪ ,‬תורה ע'‪ .‬די תורה געווענליך האט‬ ‫טובה‪ ,‬כל טוב‪ ,‬ונפרדו לשלום‪.‬‬ ‫ע' לתורה‪ .‬אבער למעשה ביי תקיעת שופר קומט‬ ‫ניתן לשמוע שיעורים נפלאים מדי יום ביומו‬ ‫ע"י הרה"ג ר' ברוך דוד קאלאדני שליט"א‬ ‫משב"ק כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫ומרביץ תורה בקהלתינו הק'‬ ‫שיעור בגפ"ת‬ ‫במסגרת 'עמוד יומי' שע"י ארגון 'דרשו'‬ ‫שיעור הלכה‬ ‫במסגרת 'עמוד יומי' שע"י ארגון 'כהלכתו'‬ ‫שיעור בספה"ק מאור עינים‬ ‫במסגרת 'מפעל מעיינות החסידות'‬ ‫שיעור בספר 'מצות המלך'‬ ‫במסגרת 'מפעל מצות יומי'‬ ‫מערכת 'קול סקאליע'‬ ‫‪585 – 280 – 2805‬‬ ‫‪#6‬‬ ‫ט‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫ביקור כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫אצל מחותנו כ"ק האדמו"ר מקאפיטשניץ שליט"א‬ ‫והיה גם נכח במקום כ"ק האדמו"ר מטאלנא בית שמש שליט"א‬ ‫בעת 'מסע הקודש לארה"ק' ‪ -‬י"א שבט תשס"ט‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬מ'האט געוואוסט אז‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ קיבל את פני הקודש‬ ‫מ'קען גיין א טאג פריער און א טאג שפעטערב‪.‬‬ ‫בשמחה רבה והתעניין אצל רבינו שליט"א על‬ ‫________________________‬ ‫סיבת בואו לארה"ק‪ ,‬ואמר רבינו שליט"א שהגיע‬ ‫לרגל הילולת ה'שלושים' של מרן רבינו הק' זי"ע‪.‬‬ ‫השבת שייכים לשבת הבא וג' ימים שלאחריו שייכים‬ ‫לשבת שעבר‪ ,‬הרי דג' ימים נגררים אחר יום קדוש‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬די יארצייט איז געווען שבת‪ .‬ווען די‬ ‫להיות טפלים אליו‪ .‬והרי מצינו בקבה"ת דנצטוו‬ ‫יארצייט פון הרה"ק רבי אליעזר חיים מיאמפאלי‬ ‫בפרישה ג' ימים לפניו‪ ,‬ובפוסקים מצינו דג' ימים קודם‬ ‫זי"ע איז אויסגעפאלן אויף שבת‪ ,‬פלעגט דער זיידע‬ ‫ר"ה צריכין החזן והתוקע לפרוש מכל דבר המביא‬ ‫ז"ל גיין צום ציון ערב שבת‪ .‬ס'איז א פלא‪ ,‬ווייל עפ"י‬ ‫לידי טומאה‪ ,‬וכן מצינו בשם רש"ל ז"ל וכו' דמצות‬ ‫שלישי למילה יש יותר חיוב מסעודת ברי"מ עצמה‬ ‫סברא וואלט מען געזאגט אז מ'זאל גיין 'נאכ'ן'‬ ‫וכו'‪ ,‬עכ"פ מצינו דג' ימים אחר המצוה עדיין יש‬ ‫יארצייט‪ ,‬ווייל דעמאלט בלייבט נאך א רושם‪,‬‬ ‫התעוררות ורחישו מרחשן שפוותיה"‪ .‬ואחר שמביא‬ ‫אבער אזוי האט זיך דער זיידע ז"ל געפירטא‪.‬‬ ‫ראיה נוספת מהגר"ש קלוגר זצ"ל בפתיחה ל'עבודת‬ ‫עבודה' מסיים‪" :‬וע"כ יש מקום יותר לפרש דברי‬ ‫_______________________‬ ‫הקדוש מהרח"ו זי"ע דהאריז"ל נשתהה במירון ג'‬ ‫א‪ .‬בנטעי גבריאל (אבילות‪ ,‬פרק עו) מביא מקורות‬ ‫ימים היינו ב' ימים שלפניו או אולי יום מלפניו ויום‬ ‫דלהלן‪ :‬עיקרי הד"ט יו"ד לו‪ ,‬אות לה‪ ,‬שד"ח אות צו‪,‬‬ ‫מאחריו משנאמר דהיה כולן מאחריו וכו'‪ ,‬אבל יש‬ ‫וכה"ח סי' תקס"ח סקצ"ד‪ ,‬וכן יוצא משו"ת חת"ס‬ ‫מקום לקבלתנו ג"כ‪ .‬והרי בהילולא אומרים מעיקר‬ ‫או"ח סי' קס"ב דזריזין מקדימין להקדים תפלה‬ ‫הדין 'שהשמחה במעונו' משעה שהתחילו להכין על‬ ‫לצרה עיי"ש‪.‬‬ ‫החתונה ואחריו שלושים יום‪ ,‬ואם עושה סעודה‬ ‫בפירוש מחמת ההילולא אומר 'שהשמחה במעונו' כל‬ ‫ז"ל מהרח"ו בפרע"ח שם‪" :‬בזמן הזה בענין ההולכים‬ ‫י"ב חודש כדאיתא בגמ' ובשו"ע (אה"ע סי' סב)‪ ,‬א"כ‬ ‫על הקבר רשב"י ור"א בנו במירון בל"ג בעומר‪ ,‬אני‬ ‫הכי נמי בהילולא של הצדיק סברא גדולה שיש הארה‬ ‫ראיתי למורי ז"ל זה שמונה שנים שהלך עם אשתו‬ ‫מלפניו ומלאחריו וכי אקח מועד מישרים אשפוט"‪.‬‬ ‫ועם ביתו והיה שם ג' ימים ההם"‪ .‬וכעי"ז בשעה"כ‬ ‫שם‪" :‬ענין מנהג שנהגו ישראל ללכת ביום ל"ג‬ ‫וע"ע שו"ת חמדת שאול (סי' מז) שכותב הגר"ש‬ ‫לעומר על קברי רשב"י ור"א בנו אשר קבורים בעיר‬ ‫ראזנבערג זצ"ל מראצפערט‪" :‬אלא על כרחך צ"ל‬ ‫מירון כנודע ואוכלים ושותים ושמחים שם‪ ,‬אני‬ ‫דמהרי"ק סבירא ליה דאף אם מתענה ביום שלאחריו‬ ‫ראיתי למוז"ל שהלך לשם פ"א ביום ל"ג לעומר הוא‬ ‫עושה הפעולה ממש כמו שמעתנה באותו יום‪ ,‬כמו‬ ‫וכל אנשי ביתו וישב שם שלשה ימים ראשונים של‬ ‫ששמעתי בשם צדיקים שיום יארצייט נמשך שלשה‬ ‫השבוע ההוא"‪.‬‬ ‫ימים‪ ,‬ע"כ אין חילוק בין מתענה ביום היא"צ או‬ ‫מתענה ביום שלאחריו"‪.‬‬ ‫וראה שו"ת נחלה לישראל (סי' נא) שכותב הגרי"מ‬ ‫היבנר זצ"ל מניזנוב‪.." :‬ושם במסיבה עברו בינינו‬ ‫ב‪ .‬גשה"ח פל"ב אות ה' שיש נוהגין לילך ביום א'‪ .‬וע"ע‬ ‫דברים מנידון הילולא של הצדיק אשר שמעתי‬ ‫טעמי המנהגים (עמ' רסח) שמביא בשם מדרש פנחס‬ ‫באומרים לי ששלושה ימים לפניו ולאחריו אור זרוע‬ ‫(אות כז)‪" :‬אמר טעם למה היה יום מתן תורה אחר ג'‬ ‫לצדיק ולישרי לב שמחה וכו'‪ ,‬ידע ידידי דדבר זה‬ ‫ימים כי כשבא לעולם אור חדש אי אפשר להתיישב‬ ‫שמעתי מאיש אמונים בשם צדיק מפורסם ואם‬ ‫בזה העולם עד אחר ג' ימים וז"ש בזוהר בלק (ח"ג רה‪).‬‬ ‫קבלה הוא נקבל הדבר בחיבה יתירה כי אינה רחוקה‬ ‫חדי תמן תלתא יומין"‪.‬‬ ‫ממנו‪ ,‬ומצינו כיוצ"ב בימי השבוע דג' ימים לפני‬ ‫שבת‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫י‬ ‫רבה‪ ,‬אין די צייטן פון הרה"ק רבי נחום מרדכי זי"ע‪,‬‬ ‫חתנו האדמו"ר מטאלנא בי"ש‪ :‬דער מונקאטשער‬ ‫און ער האט געדענקט אז מען איז געגאנגען צום‬ ‫רב שרייבט אין 'דברי תורה' בשם זיין טאטן‪ ,‬אז די‬ ‫קבר אויף הושענא רבה‪.‬‬ ‫'וועלט' מאכט א טעות וועגן גיין צו א ציון אין די‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬אייער פאטער איז נאך געווען ביי‬ ‫'דריי טעג' פון די יארצייט‪ ,‬ווייל ס'איז נישטא קיין‬ ‫הרה"ק רבי ישראל מטשורטקוב זי"ע?‬ ‫מקור דערויףג‪.‬‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬יא‪ .‬ביים צווייטן‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬ביי אונז איז די מנהג‪ ,‬אז‬ ‫טשורטקובער‪ .‬מיין טאטע איז אויפגעוואקסן אין‬ ‫מ'פלעגט נישט גיין צו קברים אויף ערב שבת‪ .‬חוץ‬ ‫וויען און ער האט געקענט דעם טשורטקובער פון‬ ‫מזה‪ ,‬אלע טעג וואס מען זאגט נישט קיין תחנון‪,‬‬ ‫דעמאלט‪ .‬שפעטער אלס בחור ווען מיין טאטע האט‬ ‫פלעגט מען אויך נישט גיין צו קברים‪.‬‬ ‫געלערנט אין די ראדאמסקע ישיבה אין קראקא און‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬דאס איז געווען א רוזינער‬ ‫ער איז אהיימגעקומען קיין וויען‪ ,‬איז ער געגאנגען‬ ‫מנהג? כ'ווייס אז אין בעלזא האט מען זיך אויך אזוי‬ ‫קיין טשארטקוב צו רבי נחום מרדכי‪ .‬אבער איך האב‬ ‫געפירט‪.‬‬ ‫אויך געהערט פון אידן וואס זענען געווען ביים רבי'ן‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬א פלא איז‪ ,‬הרה"ק רבי‬ ‫רבי ישראל אז ער פלעגט גיין צום קבר הושענא רבא‬ ‫דוד משה מטשארטקוב זי"ע איז נסתלק געווארן‬ ‫שחרית‪ ,‬אבער סתם אזוי איז מען נישט געגאנגען‪.‬‬ ‫ביום הושענא רבה‪ ,‬און מען פלעגט גיין צו זיין ציון‬ ‫אויב איז געווען יארצייטן אין חודש ניסן‪ ,‬פלעגט מען‬ ‫פאר שחרית‪ .‬מען איז געגאנגען צופוס‪ ,‬ווייל חול‬ ‫ארויפגיין פריער‪.‬‬ ‫המועד פלעגט מען נישט פארן‪ ,‬עס איז געווען א‬ ‫וואס עס איז אינטערעסאנט איז‪ ,‬אז אין צפת איז‬ ‫שטיקל וועג פונעם ביהמ"ד ביזן בית החיים‪ ,‬נישט‬ ‫דער יארצייט פונעם 'בית יוסף' י"ג ניסן‪ ,‬און דער‬ ‫קיין גרויסע מהלך‪ .‬אויב עס האט גערעגנט האט‬ ‫'בית יוסף' שרייבט אז מען זאל נישט גיין צו קברים‬ ‫מען טאקע נישט געקענט גיין‪ .‬למעשה איז דאס די‬ ‫אין חודש ניסן‪ .‬דערפאר פלעגט מען אין צפת‬ ‫איינציגסטע מאל וואס מ'איז געגאנגען צו א ציון‬ ‫קיינמאל נישט גיין צו זיין קבר‪ ,‬אפילו די‬ ‫אפילו אין א טאג וואס מ'זאגט נישט תחנון‪ .‬קען זיין‬ ‫איינוואוינער פון צפת אליין נישט‪ .‬אבער ס'איז מיר‬ ‫אלס 'הושענא רבא'‪ ,‬כ'ווייס נישט‪ .‬מיין טאטע ע"ה‬ ‫געווען אינטערסאנט צו זעען א מודעה אין איינע פון‬ ‫איז אמאל געווען אין טשארטקוב אויף הושענא‬ ‫די צייטונגען‪ ,‬אז ס'ווערט ארגענאזירט א נסיעה צום‬ ‫______________________‬ ‫ציון פונעם 'בית יוסף' אין טאג פונעם יארצייט‪...‬‬ ‫ג‪ .‬בספר 'דברי תורה' מונקאטש (ח"ג אות מו)‪:‬‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬אין סקווירא גייט מען ב' ניסן‬ ‫"אומרים העולם ובפרט ההמון בין החסידים כי‬ ‫צום ציון‪.‬‬ ‫יארצייט של צדיק הוא נחשב כחו ג' ימים מקודם וג'‬ ‫ימים לאחר זה‪ ,‬ונמצא הוא שבוע שלם היינו ג' ימים‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬יא‪ ,‬ביי צדיקים גייט מען‬ ‫מקודם וג' ימים לאחריה ויום היארצייט בעצמו‪ ,‬סך‬ ‫יא ארויף אין חודש ניסן‪ ,‬חוץ פונעם 'בית יוסף' וואס‬ ‫הכל ז' ימים" ויעו"ש שכותב שאין ראיה לזה ממש"כ‬ ‫האט געפסק'נט אז מען זאל נישט גיין צו קברים אין‬ ‫בפרע"ח הנ"ל‪ .‬וע"ע 'דברי יצחק' (שער מועדים‬ ‫חודש ניסן‪.‬‬ ‫וזמנים סי' ה) על שער הכוונות הנ"ל‪" :‬יש שרצו‬ ‫להוכיח מפה שנשמת הצדיק מגיע לקברה ג' ימים‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬אין מיין אלטן ביהמ"ד‪ ,‬זענען געווען‬ ‫לפני ההילולא וכו'‪ ,‬ובאמת חידוש זה של ג' ימים לפני‬ ‫עטליכע אידן וואס האבן געוואלט פראווענען א‬ ‫וג' ימים אחרי לא ברור מקורו ויש שרצו לומר‬ ‫יארצייט סעודה אין טאג פונעם שינאווא רב'ס‬ ‫שהצדיק הוא בחינת שבת שמשפיעה ג' ימים לפניה‬ ‫יארצייט‪ .‬ס'האט מיר נישט געשטערט‪ .‬דעם‬ ‫וג' ימים לאחריה‪ ,‬אבל בודאי שאין ההארה של ג'‬ ‫נעקסטן טאג ביי שחרית האבן זיי געוואלט אז‬ ‫ימים לפני ואחרי ההילולא שווה להארה הגדולה של‬ ‫מ'זאל נישט זאגן קיין תחנון‪ ,‬האב איך זיי געזאגט‪:‬‬ ‫עצם יומא דהילולא וק"ל"‪.‬‬ ‫יא‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫פונעם רבי'ן ר' ברוכ'ל האט געהייסן?‬ ‫"דער שינאווער רב וועט מיר זיכער זאגן א יישר כח‪,‬‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬זיין צווייטע פרוי ווערט‬ ‫פאר'ן יא זאגן תחנון‪ .‬ווייל כ'בין זיכער אז ער האט‬ ‫דערמאנט אין געוויסע פלעצער‪.‬‬ ‫געהאלטן אז מ'דארף זאגן תחנון אפילו אין טאג פון‬ ‫א יארצייט"‪ ...‬דאס דערמאנט מיר די נסיעה צום‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬אבער וואס איז געווען די נאמען פון‬ ‫'בית יוסף'‪...‬‬ ‫די רעבעצין פון וועמען ער האט געהאט קינדער?‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬דער 'בני יששכר' האט געזאגט‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬ער איז געווען אן איידעם‬ ‫אז מען זאל נישט גיין צו זיין קבר בו ביום פונעם‬ ‫ביי א גבירי'שן איד ר' טובי' קאטשקעס‪.‬‬ ‫יארצייט‪.‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬נאך זיין פטירה איז געווען א גרויסע‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬כ'האב געהערט דערוועגן‪.‬‬ ‫דחקות אין שטוב ביי הרה"ק רבי ברוכ'ל‪ ,‬און מ'האט‬ ‫עס איז געווען נאך א רבי וואס האט מקפיד געווען‬ ‫אים דערציילט אז ס'איז דא א איד וואס פלעגט אים‬ ‫אז מען זאל נישט גיין צו זיין קבר אינעם טאג פונעם‬ ‫שטיצן‪ ,‬דאס איז געווען דאקטאר גארדן‪ .‬האט ער‬ ‫יארצייט‪.‬‬ ‫געזאגט‪" :‬א שאד‪ ,‬א שאד פארוואס האט מען מיר‬ ‫נישט געזאגט ביז יעצט‪ ,‬ווייל אויב וואלט איך עס‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דער מונקאטשער רב זי"ע פלעגט‬ ‫געוויסט פריער‪ ,‬וואלט איך אים געקענט טון א פיל‬ ‫גיין צו זיין פאטער'ס קבר אויף יום טוב סוכות‪.‬‬ ‫גרעסערע טובה ווי איך קען אים יעצט טון"‪.‬‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬אין 'דרכי חיים ושלום' ווערט‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬הרה"ק רבי ברוכ'ל זי"ע איז‬ ‫געברענגט אז ער פלעגט גיין צום קבר פון זיין‬ ‫געווען דער סנדק ביי רבי דוד'ל טאלנער‪.‬‬ ‫מוטער וואס איז נסתלק געווארן פסח‪.‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ס'איז באקאנט אז ער האט געזאגט‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬רבי ישראל מטשארטקוב‬ ‫אויף אים‪" :‬ער קוויטשעט ווי א חכם"‪.‬‬ ‫פלעגט גיין צום ציון פון זיין פאטער אויף הושענא‬ ‫רבה און ער האט געזאגט דעם קאפיטל 'תפילה‬ ‫________________‬ ‫למשה' און נאכדעם געזאגט 'גוט יום טוב טאטע'‪,‬‬ ‫ד‪ .‬א"ה‪ :‬כנראה הכוונה על מנהג וויזניץ שלא לעלות‬ ‫און איז ארויס פונעם אוהל‪.‬‬ ‫לציון הרה"ק בעל אהבת שלום מקאסוב זצ"ל‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ווייסט איהר ווי אזוי די רעבעצין‬ ‫וועד האש"ל ד'סקאליע‬ ‫‪1605-477-6849‬‬ ‫הננו בזה להודיע שבעז"ה יהיה מוכן בהרחבה גדולה‬ ‫סעודות יו"ט ומקומות לינה‬ ‫לשמיני עצרת ושמחת תורה‬ ‫כדי צו קענען פארזיכערן אייער פלאץ ביטע פארבינדט אייך‪:‬‬ ‫‪1605 – 477 - 6849‬‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫יב‬ ‫געוואוינט אין שטאט 'סקאלאט'‪ ,‬און ער האט דארט‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬ער האט אויך געזאגט אויף רבי‬ ‫געהאט אויסצושטיין פון די הוסיאטינער חסידים‪...‬‬ ‫דוד'ל טאלנער‪" :‬אין מיין דור בין איך דער 'חכם‬ ‫ער איז דאך געגאנגען מיט א 'הויכע ווארך' אויפן‬ ‫הדור'‪ ,‬און אין זיין דור וועט ער זיין דער 'חכם הדור"‪.‬‬ ‫שטריימל אזוי ווי די רוזינער רבי'ס‪ ...‬כ'האב ביי מיר‬ ‫די ארגינאלע הסכמה פונעם קאפישניצער רבי'ן רבי‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דער זיידע ז"ל האט מיר געזאגט אז‬ ‫יצחק מאיר זצ"ל אויפ'ן עלטער‪-‬זיידנ'ס ספר 'אמרי‬ ‫'יצחק אייזיק' האט אים דער טאטע א נאמען‬ ‫ברוך' און דארט שטייט צום סוף געשריבן‪" :‬ומעתה‬ ‫געגעבן נאך זיין זיידן הרה"ק ר' אייזיק'ל‬ ‫קאמארנער'‪ ,‬און מ'האט צוגעגעבן דעם נאמען‬ ‫'דוד' נאך הרה"ק ר' דוד'ל טאלנער זי"ע‪.‬‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬טאקע ביידע זענען נפטר‬ ‫געווארן אין דעם זעלבן טאג‪ ,‬י' אייר‪.‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬יא‪ ,‬כ'האב דאס שפעטער‬ ‫אויסגערעכנט‪ ...‬דער זיידע ז"ל האט מיר דערציילט‬ ‫אז זיין פאטער פלעגט פארן צו רבי דוד'ל טאלנער‬ ‫ווען ער איז נאך געווען א בחור‪ ,‬און זיין פאטער‬ ‫האט אים געזאגט אז ער האט א געוויסע חריץ‬ ‫אויפן שטערן און רבי דוד'ל טאלנער האט דאס אויך‬ ‫געהאט‪.‬‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬אין וועלכע יאר איז דער‬ ‫סקאליע רבי ז"ל געבוירן?‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬אין יאר תרנ"ח‪ .‬און ווען איז הרה"ק‬ ‫רבי דוד'ל טאלנער זי"ע נפטר געווארן?‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬אין יאר תרמ"ב‪.‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬אונזער זיידע הרה"ק רבי אלעזר‬ ‫התמונה הידוע מרביה"ק זי"ע ורואים החריץ‬ ‫חיים מיאמפאלי זי"ע‪ ,‬האט א שטיק צייט‬ ‫געוואוינט‬ ‫חלק מהוצאת הגליון המוגדל נתנדב‬ ‫ע"י ידידינו עוז‬ ‫ר' ברוך פינחס צוקער הי"ו‬ ‫לרגל שמחת אירוסי בנו החתן ני"ו למז"ט בשעטומ"צ‬ ‫ויה"ר שבזכות הפצת תורת רבוה"ק‪ ,‬יזכו לבנות בית נאמן בישראל מתוך שמחה והרחבת הדעת‬ ‫יג‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫מוויזניץ זי"ע מיט א הויעכע וועריך‪.‬‬ ‫יהיה שלום על ישראל"‪ ...‬דאס מיינט ער די‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬דער מאנאסטריטשער רבי איז‬ ‫הוסיאטינער חסידים‪ ...‬אבער דער זיידע ז"ל האט‬ ‫אויך אזוי געגאנגען‪.‬‬ ‫נישט געדרוקט דעם שורה‪...‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬די מאמע פון רבי אליעזר חיים זי"ע‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬מסתם זענען דאס די‬ ‫איז געווען א קרובה פונעם שטעפינעשטער רבי'ן; זי‬ ‫כתבים פון רבי ישראל מרדכי טייטלבוים‪ .‬ער איז‬ ‫איז געווען די טאכטער פון הרה"ק רבי שמואל‬ ‫געווען דער 'כותב'‪ ,‬בדרך כלל האט ער געשריבן‪.‬‬ ‫וואכניווקער זצ"ל וואס איז געווען אן אייניקל פונעם‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬כ'ווייס נישט‪ ,‬ס'איז דא דארט א‬ ‫'משנת חכמים'‪ .‬זי איז געווען א שוועסטער פון די‬ ‫חתימה פונעם קאפישניצער אליין‪.‬‬ ‫מאמע פון הרה"ק ר' שלום שכנא מפרוביהשט זצ"ל‪.‬‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬פארוואס איז רבי‬ ‫______________________‬ ‫אליעזר חיים געגאנגען א 'הויכע וועריך'?‬ ‫ה‪ .‬תחת אחת השיחים הוסיף רבינו שליט"א‪ :‬רבי‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬מיין שווער (הרה"צ ר' מאיר‬ ‫אליעזר חיים האט אויך געהאט א אינגערע ברודער‪,‬‬ ‫רבי הערשעלע‪ ,‬וואס איז אויפגעוואקסן אין‬ ‫מסקאליע) זצ"ל האט געזאגט אז הרה"ק רבי‬ ‫סאדיגורא‪ ,‬אבער איך ווייס נישט פונקטליך וואו אין‬ ‫ברוכ'ל ממעזיבוזש זי"ע איז אזוי געגאנגען‪ .‬אבער‬ ‫סאדיגורא‪ ,‬צי ביים רבי'ן אליין צי אין דעם הויף‪.‬‬ ‫כ'קלער אז דאס איז אויך געקומען וויבאלד רבי‬ ‫כ'האב אמאל געזען אין אלטע רוזשינער כתבים וואו‬ ‫אליעזר חיים איז געווען א יתום און ער איז‬ ‫מ'ברענגט נאך‪" :‬איך האב געהערט בשם הרה"ח‬ ‫אויפגעוואקסן ביים שטעפינעשטער רבי'ן זי"עה‪.‬‬ ‫בנש"ק רבי צבי ראבינאוויטש"‪ ,‬און דאס מיינט אים‪.‬‬ ‫ער ברענגט זאכן וואס ער האט געהערט פונעם‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬די אמאליגע רבי'ס‬ ‫סאדיגורער רבי'ן‪.‬‬ ‫פלעגן גיין אזוי‪ .‬ס'איז דא א בילד פונעם צמח צדיק‬ ‫תלמוד תורה קדושת אליעזר סקאליע‬ ‫בנשיאות כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫רעגעסראציע לשנת תשפ"ח‬ ‫מודעה ובקשה אל מע"כ אנשי שלומינו שיחי'‬ ‫מיר ווילן מודיע זיין אז דער זכות קדימה פאר אנשי שלומינו איינצושרייבן זייערע‬ ‫קינדער אין ת"ת פאר'ן קומענדיגן יאהר שנת תשפ"ח‪ ,‬איז ביז 'ראש חודש אדר א'‬ ‫הבעלל"ט‪ .‬נאך דעם זמן וועט די הנהלה נישט קענען האלטן קיין פלעצער פאר‬ ‫קיינעם אן אויסנאם‪.‬‬ ‫ווער עס האט א יונגל וואס ווער אלט צוויי יאר‪ ,‬פאר ר"ח אייר תשפ"ז‬ ‫זאל ביטע רופן די אפיס פאר אן אפליקאציע ווי אומשנעלסטן‬ ‫‪718 972 1515‬‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫יד‬ ‫כ'געדענק אמאל האט מיין פעטער‪ ,‬דער "אביר‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬רבי אליעזר חיים זי"ע שרייבט אין‬ ‫יעקב"‪ ,‬מיר פארגעשטעלט אז ער איז געווען א חתן‬ ‫זיינע כתבים אז ווען ער איז געווען אכצן יאר אלט‬ ‫נאך די חתונה ביי זיין שווער אין קאפיטשיניץ‪ .‬איין‬ ‫האט אים דער שטעפינעשטער חתונה געמאכט‪ ,‬און‬ ‫מאל האט אים זיין שווער‪ ,‬דער קאפיטשיניצער רבי‪,‬‬ ‫ער שרייבט אז ער האט אים געגעבן סמיכה צו זיין‬ ‫מיטגענומען באזוכן ביי זיין שווער‪ ,‬דער‬ ‫א רבי און אים געהייסן צוריקפארן קיין יאמפאלי‪,‬‬ ‫הוסיאטינער‪ .‬ווען זיי זענען אנגעקומען צום שטוב‪,‬‬ ‫עיר אבותיו‪ ,‬און דארט פראווענען ראביסטעווע‪.‬‬ ‫זענען געשטאנען צוויי גבאים ביים טיר‪ ,‬איינער איז‬ ‫מיין שווער זצ"ל האט מיר דערציילט וועגן דעם‬ ‫געשטאנען אויף די רעכטע זייט פונעם טיר‪ ,‬און דער‬ ‫הוסיאטינער רבי'ן‪ ,‬ווען ער איז געווען אין וויען‪ ,‬אז‬ ‫צווייטער אויף די אנדערע זייט‪ .‬מיין פעטער האט‬ ‫ווען ער פלעגט גיין אין מקוה‪ ,‬האט דער גבאי נישט‬ ‫מיר עס אזוי באשריבן‪" :‬זיי זענען געשטאנען ווי‬ ‫געלאזט קיינעם צוגיין צו אים‪ .‬די אידן אין וויען‬ ‫סאלדאטן פאר א קייסער"‪ ,‬און ער האט צוגעלייגט‪:‬‬ ‫האבן נישט פארשטאנען צו די רעבישע; זיי פלעגן‬ ‫"מיט זייערע אויגן האבן זיי געקענט פארברענען א‬ ‫צוגיין צו אים אויפן גאס‪ ...‬אבער דער גבאי האט‬ ‫מענטש!"‪...‬‬ ‫נישט געלאזט קיינעם צוגיין‪ ,‬נאר מ'האט געדארפט‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬כ'בין אמאל געווען אויף שבת אין תל‬ ‫קומען צו אים אין שטוב‪.‬‬ ‫אביב ביים באהושער רבי'ן זצ"ל‪ ,‬און ר' אברהם‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬אה! די 'הוסיאטינער‬ ‫קויפמאן איז אויך דארט געווען אויף שבת‪ .‬פרייטאג‬ ‫חסידים'‪ ...‬איר האט שוין מסתם נישט געקענט יענע‬ ‫צו נאכטס איז ער נישט דארט געווען‪ .‬האט אים דער‬ ‫סארט מענטשן‪ .‬אין אמעריקע זענען שוין נישט‬ ‫באהושער רבי געפרעגט‪" :‬וואו ביסטו געווען?" האט‬ ‫געווען די ריכטיגע‪ ,‬די שארפע חסידים‪...‬‬ ‫ער געענטפערט אז ער האט געדאוונט אין הוסיאטין‪.‬‬ ‫האט דער באהושער רבי געזאגט‪" :‬אין באהוש קען‬ ‫די הוסיאטינער חסידים זענען געווען 'שארף‬ ‫מען זיין פרייטאג צו נאכטס אין באהוש‪ ,‬און שבת‬ ‫שבשארף'! אין רוזין זעלבסט זענען נישט געווען‬ ‫אינדערפרי אין הוסיאטין‪ .‬אבער אין 'הוסיאטין'‬ ‫קיין גלייכן צו זיי‪ .‬די שארפקייט פון די הוסיאטינער‬ ‫וואלט מען דאס נישט געקענט מאכן"‪...‬‬ ‫חסידים‪ ,‬און פון די גבאים דארט‪" ,‬דאס איז געווען‬ ‫א חברה"‪...‬‬ ‫"שמחת בית השואבה‬ ‫אין סקאליע"‬ ‫מען קען איבערהערן די‬ ‫מעמדי 'שמחת בית השואבה'‬ ‫משנות תשפ"ג‪ ,‬פ"ד‪ ,‬פ"ה‪ ,‬פ"ו‬ ‫בחצר קדשינו‬ ‫אויף מערכת 'קול סקאליע'‪585 280 2805 #7-5 :‬‬ ‫טו‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫בדרך אגב‪ ,‬ווען הרה"ק בעל אמרי אמת מגור זי"ע‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬איר האט נישט קיין אנונג‬ ‫איז אנגעקומען קיין ארץ ישראל‪ ,‬איז ער געווען‬ ‫וואס פאר א שארפקייט ס'איז געווען ביי די‬ ‫זייער בידידות מיט ר' ליפא שוואגער‪ .‬ער האט אים‬ ‫הוסיאטינער חסידים! איך האב אסאך גענאשט פון‬ ‫שוין געקענט פון פריער‪ ,‬און ער האט גערעדט מיט‬ ‫זיי‪ .‬ס'איז געווען אפאר חסידים וואס כ'האב‬ ‫אים אסאך וועגן דרוקן ספרים און כתבי ידות‪ .‬ר'‬ ‫געקענט‪ .‬איינער האט געהייסן ר' ליפא שוואגער‪.‬‬ ‫ליפא האט געברענגט עטליכע ספרים פארן גערער‬ ‫רבי'ן און ס'איז געווען א וואונדערליכע זאך אז ער‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬ער איז געווען איינער פון די‬ ‫האט פארברענגט מיט אים "א גאנצע שעה" און‬ ‫גבאים?‬ ‫אים געוויזן פארשידענע ספרים‪.‬‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬די 'שוואגער'ס' זענען‬ ‫עכ"פ‪ ,‬ר' ליפא פלעגט דאווענען אינדערוואכן ביים‬ ‫געווען 'דריי דורות' גבאים‪ .‬דער 'גרויסע ר' ליפא‬ ‫פעטער דער סאדיגורא'ער‪ ,‬ס'זענען געווען דארט‬ ‫שוואגער' איז ארויף קיין ארץ ישראל אינאיינעם‬ ‫נאך עטליכע רוזינ'ע חסידים‪ ,‬טשורטקוב'ער און‬ ‫מיט'ן הוסיאטינער רבי'ן‪ .‬איך האב אים נישט‬ ‫נאך אפאר עלטערע אידן‪ .‬יעדן טאג נאכן דאווענען‪,‬‬ ‫געקענט; ער איז נפטר געווארן יונג‪ .‬ס'איז געווען‬ ‫די אנדערע זענען גלייך געלאפן צו די ארבעט‪ ,‬אבער‬ ‫נאך א ר' ליפא שוואגער וואס מ'האט גערופן "דער‬ ‫די עלטערע אידן זענען נאך געזעסן און מ'האט‬ ‫קליינער ר' ליפא"‪ .‬ער איז נפטר געווארן אין טבת‪-‬‬ ‫געברענגט אביסל בראנפן מיט א פושקעלע‬ ‫שבט תשכ"א‪.‬‬ ‫סארדינען‪ ,‬און ס'איז געווען א בעקעריי אנטקעגן‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬ער פלעגט זיך אפגעבן מיט‬ ‫איבער‪ ,‬און ער פלעגט דארט איינקויפן לקח‪ ,‬און‬ ‫ספרים‪.‬‬ ‫דארט פלעגן זיי זיצן יעדן טאג נאכן דאווענען און‬ ‫ער פלעגט אנהייבן טרינקען און "ער האט באקומען‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬יא‪ ,‬ער איז געווען א‬ ‫"קאפ"‪ ,‬ער איז געווען א גרויסע 'בלויגראף'‪ ,‬א‬ ‫____________________________‬ ‫שארפער מוח‪ .‬ער איז נאך פארן קריג ארומגעפארן‬ ‫איבער די גאנצע וועלט‪ .‬ער איז געווען אין תימן און‬ ‫אין אנדערע פלעצער‪ ,‬און ער האט אפגעקויפט‬ ‫ספרים און כתבי ידות‪ .‬און אין די שטאט הוסיאטין‬ ‫איז געווען א חברה וואס האבן געדרוקט כתבי ידות‪.‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬הרב פרענקל‪.‬‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬יא‪ .‬הרב פרענקל וואס איז‬ ‫געווען אין בארא פארק‪ ,‬זיין פאטער איז געווען זיין‬ ‫שותף‪.‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬איז ער נישט געווען דער רב אין‬ ‫הוסיאטין?‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬זיין פאטער איז געווען‬ ‫דער שטאטס‪-‬רב אין הוסיאטין‪ .‬זיין זיידע איז נאך‬ ‫געווען הוסיאטינער רב‪ .‬ער איז געווען א‬ ‫קאפיטשניצער חסיד און טאקע א גרויס חלק פון‬ ‫שטאט הוסיאטין זענען געווארן קאפיטשניצער‬ ‫תמונה נדירה מהרה"ק מהוסיאטין זי"ע ומאחוריו‬ ‫חסידים‪ .‬אזוי איז געווען‪ :‬די 'קאפיטשניצער‬ ‫נראה הרב אהרן דוד פלינטשנשטיין חתן הרה"ק‬ ‫מקאפיטשניץ זי"ע‬ ‫חסידים' זענען געווען 'הוסיאטינער'‪...‬‬ ‫טז‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫פונעם ספר‪ .‬מ'איז נישט געווען צופרידן פון דעםח‪.‬‬ ‫רויטע באקעלעך"‪ ,‬און דעמאלט איז געווען וואס צו‬ ‫הערן‪ ...‬ער האט אנגעהויבן צו שיסן חסידות מיט‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דאס וואס מ'רופט אין רוזין דעם‬ ‫ענינים‪ ,‬אבער מ'האט געזען די הוסיאטינער‬ ‫'הייליגער ניגון'‪ ,‬איז די זעלבע ניגון וואס די וועלט‬ ‫שארפקייט‪ ...‬ס'איז געווען לעבעדיג‪ ,‬ער נישט‬ ‫רופט 'דער רוזינער ניגון'?‬ ‫געווען שיכור; ער איז געווען אויפגערוימט‪ ,‬אבער‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬ניין‪ .‬דאס וואס דער עולם‬ ‫'אין שום בריה עמדת מלפניו'‪...‬‬ ‫רופט היינט "דער רוזשינער ניגון"‪ ,‬איז אלע יארן‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬אבער זיי האבן געהאט דרך‬ ‫בכלל נישט געווען באקאנט‪ .‬כ'געדענק די מעשה‬ ‫ארץ פאר די אנדערע רוזשינער רבי'ס‪.‬‬ ‫אזוי‪ :‬ס'איז געווען די חתונה פונעם היינטיגן‬ ‫סאדיגורער רבי'ן שליט"א (בעל 'עקבי אבירים'‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬יא‪ ,‬דאס איז געווען ביי זיי‬ ‫זצ"ל) אין די י' יארן‪ ,‬איך בין דעמאלטס נאך געווען‬ ‫אלעמאל‪ .‬א רוזשינער קינד איז געווען אן אנדערע‬ ‫א קינד‪ .‬דארט איז געווען א איד ר' אריה סעלפעט‪,‬‬ ‫מושג‪ .‬אבער דער הוסיאטינער אליינס‪ ,‬איז געווען‬ ‫א רומענישער חסידישער איד וואס האט געקענט‬ ‫א גוטסקייט פון א מענטש!‬ ‫שפילן אויף א פידל‪ .‬ער האט שטארק געהאלטן‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ כיבד בלחיים‬ ‫פונעם סקולענער רבי'ן בעל נועם אליעזר זצ"ל און‬ ‫ער איז דעמאלטס געקומען וואוינען קיין ארץ‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬איר האט זיכער געזען‬ ‫ישראל‪ .‬ביי יענע חתונה האט ער געפידעלט דעם‬ ‫דעם ספר וואס איז ארויסגעקומען 'עירין קדישין'‬ ‫ניגון‪ ,‬און פאר אונז אלע איז דאס געווען א נייע זאך‪,‬‬ ‫אין צוויי בענדער‪.‬‬ ‫יעדער האט געזאגט 'עפעס האט דער ניגון'‪ ,‬און‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬בדרך אגב‪ ,‬די נאמען 'עירין קדישין'‪,‬‬ ‫דער פידלער האט געזאגט אז ער האט א מסורה אז‬ ‫האט געגעבן דער וואס האט ארויסגעגעבן דעם‬ ‫דאס איז א ניגון פונעם הייליגן רוזשינער‪.‬‬ ‫ספר‪ .‬ער האט געגעבן דעם נאמען 'עירין קדישין'‬ ‫ווייל ס'איז תורות פון צוויי צדיקיםו‪.‬‬ ‫________________________‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬א לשון רבים‪.‬‬ ‫ז‪ .‬בהקדמה הנ"ל מובא‪ :‬בתחילה לא מצא הדבר חן‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬אמאל האט זיך דער ספר בכלל‬ ‫כל כך בעיני חסידי רוזין עד שנמנעו מלקנות הספר‪,‬‬ ‫נישט גוט פארקויפטז‪.‬‬ ‫מחמת שלא ראו אז בעין יפה הדפסת תורת רבוה"ק‪,‬‬ ‫ובפרט מבלי שיוקח על כך הסכמת רבוה"ק בני מרן‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬מיר האבן געשריבן וועגן‬ ‫ז"ל‪ .‬וכאשר ראה זאת המו"ל שאכן הדפיס מקודם‬ ‫דעם; אין זיין דור האט מען נישט אזוי הנאה געהאט‬ ‫בלי הקדמה או הסכמה‪ ,‬צירף בראש הספרים לאחר‬ ‫שכבר נדפסו דף נוסף שבו הודיע שהיה למראה עיני‬ ‫__________________‬ ‫בניו אדמוה"ז רבי יצחק ורבי ישראל‪ ,‬שהסכימו‬ ‫להפצתו‪.‬‬ ‫ו‪ .‬בהקמה לספר 'עירין קדישין' מובא‪ :‬בשנת תרמ"ה‬ ‫לאחר פטירת מרן אדה"ז מסאדיגורא זצ"ל הביא‬ ‫ח‪ .‬כך מובא שם‪ :‬הרה"ח רבי יוסף הארנשטיין ז"ל‬ ‫לדפוס הרה"ח ר' אהרן וואלדן קבוצת אמרי קודש‬ ‫כתב באחד ממכתביו לידיד נפשו רבי שלמה‬ ‫ומאמרים של הסבא קדישא מרוזין ושל בנו‬ ‫טלינגטור‪ :‬ואל ישיבני מדוע עמדתי מרחוק בענין‬ ‫אדמוה"ז והוציאם לאור בווארשע וקראם 'עירין‬ ‫ההדפסה‪ ,‬כי אין בנידון דומה‪ ,‬הדפסה הוא ענין אחר‪.‬‬ ‫קדישין'‪ .‬ובשער הפסר שנדפס באותיות נזהבות‬ ‫כפי שקבלנו מחסידים קדמונים שרגזו על זה האיש‬ ‫נכתב‪ :‬ספר 'עירין קדישין' פי שנים‪ ,‬ליקוטים יקרים‬ ‫שהדפיס בראשונה את מאמרי הס"ק מרוזין כי‬ ‫מאת מרנא ורבנא הנזר והעטרה מו"ה ישראל מרוזין‬ ‫הדפסה היא ענין של מגלה נסתרות וד"ל‪ .‬ולא דומה‬ ‫נ"ע ובנו צפירת תפארה מו"ה אברהם יעקב ז"ל‪.‬‬ ‫לזה ענין של מגלה סתרים בשביל חסידים וחברים‬ ‫הובא לדפוס ע"י הרב אהרן וואלדען סוחר ספרים‬ ‫מקשיבים‪.‬‬ ‫בווארשע‪.‬‬ ‫ח‪ .‬כך מובא שם‪ :‬הרה"ח רבי יוסף הארנשטיין ז"ל‬ ‫כתב באחד ממכתביו לידיד נפשו רבי שלמה‬ ‫טלינגטור‪ :‬ואל ישיבני מדוע עמדתי מרחוק בענין‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫יז‬ ‫ההדפסה‪ ,‬כי אין בנידון דומה‪ ,‬הדפסה הוא ענין אחר‪.‬‬ ‫"דער הייליגער ניגון"‪.‬‬ ‫כ'געדענק‪ ,‬מיין פעטער דער 'אביר יעקב' פון‬ ‫אין קארלין איז דא 'דער הייליגער ניגון'‪ .‬כ'האב‬ ‫סאדיגורא זצ"ל‪ ,‬ער איז דאך געווען א מורא'דיגער‬ ‫געפרעגט פארוואס רופט מען עס 'הייליגער ניגון'?‬ ‫בעל מנגן‪ ,‬ער איז געווען א ריכטיגער מבין אויף‬ ‫ווייל איינמאל האט מען עס געזינגען ביי הרה"ק‬ ‫נגינה‪ .‬ער מיט זיין ברודער רבי שלמה'ניו האבן‬ ‫בעל בית אהרן זי"ע‪ ,‬און ער איז געווארן זייער‬ ‫געקענט אלע סאדיגורער ניגונים‪ ,‬אבער מיין‬ ‫צעקאכט‪ .‬זיי זינגען עס אויף די 'אליהו'ס' מוצ"ש‪.‬‬ ‫פעטער האט נישט מסכים געווען אז דאס קומט‬ ‫פונעם הייליגן רוזשינער‪ .‬געדענק איך‪ ,‬מ'האט‬ ‫קאזניץ איז אויך געווען פונעם קארלינער 'חדר'‪ ,‬און‬ ‫געפרעגט דעם 'אביר יעקב' צי מ'האט עס אפשר‬ ‫אין קאזניץ רופט מען עס אויך "דער הייליגער ניגון"‪.‬‬ ‫געשפילט אין באהוש‪ ,‬און ער האט געזאגט אז‬ ‫פון 'קאזניץ' איז היינט צוטאגס שוין נישטא קיין‬ ‫מסתמא יא‪ ,‬אבער ער האט נישט געזאגט דערויף‬ ‫קלארע מסורה‪ .‬לעצטנס האב איך געזען אז‬ ‫אז עס קומט פונעם רוזשינער‪ .‬בכלל‪ ,‬ס'זענען‬ ‫מ'ברענגט אז דער ניגון שטאמט פונעם קאזניצער‬ ‫געווען ניגונים וואס אונזערע רבי'ס פלעגן זינגען‬ ‫מגיד‪ ,‬אבער כ'האלט אז ס'איז א טעות‪.‬‬ ‫אלס א 'טיש ניגון'‪ .‬טיש ניגונים הייסט‪ ,‬אז ביי יעדע‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬מ'האט עס געזינגען אין‬ ‫סעודה פלעגט מען זינגען צוויי מאל‪ ,‬איין מאל‬ ‫רומעניע‪ ,‬אין בוהוש‪.‬‬ ‫אנהויב טיש און איינמאל סוף טיש פארן בענטשן‪.‬‬ ‫אבער נישט אין יעדן הויף זענען געווען די זעלבע‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬אבער דער 'אביר יעקב'‬ ‫ניגונים‪.‬‬ ‫האט נישט קלאר געדענקט הונדערט פראצענט אז‬ ‫דאס קומט טאקע נישט פונעם רוזינער‪.‬‬ ‫מיין פעטער האט געקענט גאר אסאך ניגונים‪ ,‬דער‬ ‫פעטער ז"ל האט געהאט ניגונים וואס האבן נאך‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬און דער בוהושער האט יא‬ ‫געשטאמט פון דער גרויסער מגיד‪ ,‬פון רוזינער‪ ,‬פון‬ ‫געדענקט דעם ניגון?‬ ‫רבי שלום פרובהישטער‪ .‬כ'געדענק בערך 'דרייצן‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬כ'האב קיינמאל נישט‬ ‫ניגונים'‪ ,‬כאטש אין ארץ ישראל האט ער ווייניגער‬ ‫געפרעגט דעם באהושער רבי'ן‪ .‬כ'האב געהערט‬ ‫געפירט טישן און ס'קען זיין ער האט נישט אלעס‬ ‫ניגונים וואס אידן האבן געדענקט‪ ,‬פון טשארטקוב‪,‬‬ ‫געזינגען‪ .‬שבת ביי יעדע סעודה איז געווען א ניגון‬ ‫פון הוסיאטין‪ ,‬אבער דאס זענען נישט געווען די‬ ‫און יעדע יו"ט האט געהאט אן אנדערע ניגון‪ ,‬יעדע‬ ‫ניגונים וואס מיין פעטער פלעגט זינגען‪ .‬עפעס איין‬ ‫טיש האט זיך געהאט עקסטערע ניגונים‪ .‬אבער פון‬ ‫ניגון אדער צוויי האב איך דערקענט אביסל‪.‬‬ ‫די אלע ניגונים איז דעם אויבנדערמאנטער ניגון‬ ‫נישט דארט געווען‪ .‬כ'האב פארשטאנען פונעם‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬די נענועים ניגון?‬ ‫'אביר יעקב' אז דאס איז נישט געווען צווישן די‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬דאס האט געשטאמט פון‬ ‫טיש ניגונים‪ ,‬און ס'איז זיכער אז ביז די חתונה האט‬ ‫גרויסן ר' שלום מפרובהישט‪ .‬דער בוהושער האט‬ ‫מען בכלל נישט געוואוסט פונעם ניגון‪.‬‬ ‫עס אויך געזינגען‪ .‬דעם ניגון און חסל סידור פסח‪.‬‬ ‫דאס אלעס איז געווען ביי די חתונה‪ .‬נאכדעם‬ ‫פון ר' שלום שטאמט עס‪ .‬ס'איז געווען נאך א ניגון‬ ‫מוצאי שבת זענען מיר דארט געווען ביי די שבע‬ ‫וואס מיין פעטער האט מיר געזאגט אז ס'קומט‬ ‫ברכות‪ ,‬מיין פעטער איז אויך געווען ביי שלש‬ ‫פונעם מגיד‪ .‬אין בעלזא זענען דא ניגונים פונעם‬ ‫סעודות וואס האט זיך פארצויגן ביז שפעט‪ ,‬און‬ ‫מגיד פאר הקפות‪ ,‬אבער מיין פעטער האט נישט‬ ‫יענער איד איז נאכאמאל געקומען שפילן און ער‬ ‫געוואוסט דערפון‪.‬‬ ‫האט ווידער געשפילט דעם ניגון‪ ,‬ס'איז געווען א‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬כ'בין געווען אלס בחור ביי כ"ק‬ ‫גרויסע התרגשות פונעם ניגון‪ ,‬דאס איז 'א ניגון'‪...‬‬ ‫האדמו"ר רבי שלומה'ניו מסאדיגורא זי"ע‪ ,‬ווען ער‬ ‫אבער דעם רוזינער'ס ניגון איז עס נישט געווען‪.‬‬ ‫האט געפירט א טיש לכבוד דעם מגיד'ס יארצייט‪.‬‬ ‫אפי' דעמאלט האט מען נישט גערופן דעם ניגון‬ ‫יח‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ס'האט געהייסן אז ער לאזט איבער‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ס'איז געווען יט' כסליו און ער האט‬ ‫די רביסטעווע אין וויען‪ ,‬אבער אין מיין זיידע'ס ספר‬ ‫געהאט א בעכער פונעם גרויסן מגיד זי"ע אויפן טיש‪.‬‬ ‫'אמרי ברוך' וואס איז געדרוקט געווארן אין וויען‪,‬‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪' :‬יט' כסליו' האט ער‬ ‫איז דא דארט אן הסכמה פונעם 'אביר יעקב' און‬ ‫געברענגט דעם בעכער‪.‬‬ ‫אויך פון רבי שלומה'ניוט‪.‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬און ער האט אנגעכאפט דעם בעכער‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬אין וויען איז ער שוין‬ ‫און געזאגט‪" :‬אין דעם בעכער האט זיך אפגעשפיגלט‬ ‫נישט געווען א רבי‪ .‬נאך דער סאדיגורא'ער‬ ‫די מגיד מיט די הייליגע תלמידים!" און ווי נאר ער‬ ‫פעטער'ס הסתלקות האט ער אנגעהויבן פירן נאר‬ ‫האט דאס ארויסגעזאגט האבן אנגעהויבן ציטערן‬ ‫די יארצייט טישן‪ .‬נאך מיין פעטער'ס פטירה האט‬ ‫אלע זיינע אברים מכף רגל ועד ראש‪ ,‬ס'האט‬ ‫מען אים אנגעהויבן דרוקן‪ ,‬האט ער געפראוועט‬ ‫געכאפט א פחד צו קוקן‪ :‬ער האט אנגעהויבן ציטערן‬ ‫עטליכע טישן‪ .‬כ'געדענק דאס ערשטע יאר‪ ,‬שבת‬ ‫מער און מער און מער ביז ער האט זיך געמוזט‬ ‫שירה‪ ,‬ס'איז געווען א חודש נאך מיין פעטער'ס‬ ‫אנכאפן אויפן טיש און די גאנצע טיש האט זיך‬ ‫פטירה‪ .‬ביי אונז איז געווען דער מנהג אויפצורופן‬ ‫געווארפ! ביז צוביסלעך צעביסלעך איז ער געווארן‬ ‫די רבי'ס צו 'שלישי'‪ ,‬און שבת שירה האט מען‬ ‫רוהיגער און רוהיגער‪.‬‬ ‫געליינט שלישי און רביעי צוזאמען‪ ,‬כדי‬ ‫אריינצונעמען די 'שירה'‪.‬‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬יא‪ ,‬כ'בין דארט געווען‪.‬‬ ‫כ'געדענק דעם טיש‪ ,‬אודאי‪ .‬בכלל‪ ,‬ווען ער איז‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬מ'האט שוין געדארפט ליינען‬ ‫געקומען צו התרגשות איז ער געווארן אויס מענטש‪.‬‬ ‫ביז נאך חמישי 'פרשת המן' און נעמען אלעס‪....‬‬ ‫ער איז געווען א געוואלדיגער בעל רגש‪ .‬כ'געדענק‪,‬‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬ביז רביעי‪ .‬אזוי איז געווען‬ ‫כ'בין געווען נאנט צו אים‪ ,‬כ'האב געדאווענט אלע‬ ‫עטליכע מאל א יאר‪ .‬שבת נחמו און יום טוב‬ ‫ראש השנה'ס דארט‪ ,‬איז איין מאל ראש השנה פאר‬ ‫שבועות פלעגט מען אויך אויפרופן שלישי און‬ ‫מוסף איז געווען אן הפסקה‪ .‬כ'בין געזעצן אין צימער‬ ‫רביעי אינאיינעם‪ .‬עכ"פ‪ ,‬מ'האט אים אויפגערופן‬ ‫דארט‪ ,‬און ס'איז געווען דער סדר אז די בעלי תפלה‬ ‫שלישי שבת שירה‪ ,‬און ער איז געווארן זייער זייער‬ ‫און דער בעל תוקע זענען אריינגעקומען נעמען א‬ ‫ברכה‪ .‬אנפאנג איז ער געזעסן און געשמועסט‪ .‬ווען‬ ‫_________________________‬ ‫זיי זענען אריינגעקומען‪ ,‬האט ער געפרעגט אויב‬ ‫ס'איז שוין די צייט‪ .‬מיר האבן אים געזאגט אז ס'איז‬ ‫נאך דא אפאר מינוט‪ .‬ער האט ווייטער געשמועסט‪.‬‬ ‫נאך אפאר מינוט האבן מיר אים געזאגט אז ס'איז‬ ‫שוין צייט‪ .‬ער האט זיך געגעבן א צינד אן‪ ,‬ער האט זיך‬ ‫אנגעהויבן ווארפן און ציטערן‪ .‬פארדעם איז ער‬ ‫געזעסן רוהיג און געשמועסט כאילו ס'איז שבת נאכן‬ ‫קוגל‪ ...‬נאר ווען מ'האט אים געזאגט אז ס'איז שוין‬ ‫צייט‪ ,‬האט ער אנגעהויבן אזוי שטארק צו ציטערן‪.‬‬ ‫פחדים נוראים‪ .‬ער האט געגעבן א כאפ דעם שופר‬ ‫פון טיש און געגיבן פארן בעל תוקע און ער איז‬ ‫אריינגעלאפן אין בית המדרש און געזאגט די פסוקים‬ ‫פאר תקיעת שופר‪ .‬בעל מקריא איז ער נישט געווען‪.‬‬ ‫ט‪ .‬צילום מהסכמת האדמו"ר רבי שלומה'ניו‬ ‫אבער יא‪ ,‬ער איז געווען א מורא'דיגע בעל רגש‪.‬‬ ‫מסאדיגורא זצ"ל על ספה"ק 'אמרי ברוך'‪.‬‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫יט‬ ‫נאך געווען א בחור און כ'האב זיך געטענה'ט אביסל‬ ‫צעקאכט‪" :‬איך בין נישט א רבי"‪ ...‬ס'איז געקומען‬ ‫און צום סוף האט ער יא מסכים געווען מ'זאל אים‬ ‫רביעי האט ער געהייסן דעם גבאי אפשטעלן פאר די‬ ‫געבן קוויטלעך‪ .‬שפעטער איז שוין געווארן‬ ‫שירה און געזאגט מ'זאל געבן רביעי פאר הרה"צ ר'‬ ‫נארמאל‪ ,‬ער האט שוין גענומען קוויטלעך א גאנץ‬ ‫זעליג'ל שפירא זצ"ל (חתן האדמוה"ז מסאדיגורא)‪.‬‬ ‫יאר פון די נאנטע מענטשן‪.‬‬ ‫אבער שפעטער איז ער שוין געווארן רוהיגער‪ ,‬ס'איז‬ ‫שוין געווען 'סביר וקביל'‪.‬‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬אבער מיט דעם אלעם האט‬ ‫מען אים נישט געמעגט רופן 'רבי'‪.‬‬ ‫אויך האט ער בשום אופן נישט געוואלט נעמען‬ ‫קוויטלעך‪ .‬כ'געדענק די ערשטע יאר האט ער נישט‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬ניין‪ ,‬מ'האט אים נישט‬ ‫געוואלט נעמען קוויטלעך‪ ,‬ס'איז געקומען די‬ ‫געקענט רופן 'רבי'‪ .‬ביז סוף ימיו האט ער נישט‬ ‫ערשטע יארצייט‪ ,‬ה' טבת‪ ,‬בין איך אריין צו אים און‬ ‫ערלויבט מ'זאל אים אזוי רופן‪ ,‬בשום אופן נישט‪.‬‬ ‫געזאגט אז דער עולם וויל קומען ברענגען קוויטלעך‪.‬‬ ‫נאר מיטן טיטל 'איהר'‪ ,‬אדער 'רבי שלמה'ניו'‪.‬‬ ‫האט ער מיר געזאגט‪" :‬איך בין נישט קיין רבי‪ ".‬האב‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬אין סאדיגורא הויף איז ער יא געווען‬ ‫איך אים געזאגט‪" :‬דער פעטער וועט נעמען‬ ‫א רבי‪.‬‬ ‫קוויטלעך‪ ,‬און וועט עס לייגן מארגען ביים ציון"‪ .‬ער‬ ‫האט אנגעהויבן טראכטן און טראכטן‪ .‬האב איך אים‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬אוודאי‪ ,‬ביז וויען‪ .‬ער האט‬ ‫געזאגט‪" :‬אידן ווילן געבן קוויטלעך"‪ .‬כ'בין דעמאלט‬ ‫נאך געפירט טישן אין שטאט סאדיגורא איבער א‬ ‫האלבע יאר‪ .‬ער האט געהאט חסידים בני עליה‪ ,‬ווי‬ ‫___________________‬ ‫למשל רבי ישעיה בעסער‪ .‬גרויסע גרויסע אידן האט‬ ‫ער געהאט‪.‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ער האט זיך געטוישט די לבוש שוין‬ ‫פריער?‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬אין סאדיגורא איז ער‬ ‫געווען א רבי מיט אלע רבי'שע מלבושים‪ .‬כ'האב זיך‬ ‫קיינמאל נישט נאכגעפרעגט‪ ,‬אבער כ'שטעל זיך‬ ‫פאהר‪.‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬רבי שלומה'ניו פלעגט נישט גיין‬ ‫מיט א שטריימל שבת?‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬ניין‪ .‬אין וויען איז ער‬ ‫קיינמאל נישט געגאנגען‪ .‬בכלל‪ ,‬אין וויען האט‬ ‫קיינער נישט געקענט גיין אין גאס מיט‬ ‫שטריימלעך‪ ,‬נאר ביי זיך אין שטוב‪ .‬אפילו שפעטער‬ ‫אין ארץ ישראל אויך נישט‪ .‬איינמאל האב איך זיך‬ ‫געטענה'ט מיט אים אז ער זאל אנטון א שטריימל‪,‬‬ ‫אבער כ'האב געזען אז כ'שפיל זיך מיט פייער‪...‬‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬ער האט געזאגט אז דער‬ ‫שטריימל איז פארלוירן געגאנגען‪.‬‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬ער האט דערציילט אז‬ ‫האדמו"ר רבי שלמה'ניו מסאדיגורא זצ"ל‬ ‫מ'האט עס געגנב'ט פון אים‪.‬‬ ‫כ‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דער רוזשינער אליין איז געגאנגען‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דער 'אביר יעקב' פלעגט גיין מיט‬ ‫מיט שטיוול?‬ ‫לאנגע קליידער וואס האבן געשלעפט ביזן ערד‪.‬‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬יא‪' .‬שטיוול' איז‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬יא‪ .‬אין סאדיגורא זענען‬ ‫דעמאלטס געווען א מאדערנע זאך‪.‬‬ ‫זיי אלע געגאנגען מיט אלע מלבושים‪ ,‬מיטן שטעקן‪,‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דער רוזשינער פלעגט נישט גיין‬ ‫מיט די שטיוול‪.‬‬ ‫מיט ווייסע זאקן?‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬אלע רוזשינער רבי'ס פלעגן גיין מיט‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬בגלוי זיכער נישט‪,‬‬ ‫שטיוול?‬ ‫ברבים נישט‪ ,‬נאר מיט שטיוול‪.‬‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬יא‪ ,‬אודאי! צו די בר מצוה‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דער זיידע ז"ל‪ ,‬האט נישט‬ ‫פלעגן זיי באקומען א קאלפיק‪ ,‬א שטיוול און א‬ ‫געוואלט הערן דאס ווארט 'שטיוול'‪ .‬אפילו אין‬ ‫שטעקן‪ .‬כ'האב א בילד פון מיין זיידע ווען ער איז‬ ‫ווינטער ווען ס'איז געווען א הויכן שניי אינדרויסן‪,‬‬ ‫געווען א יונגערמאן מיט א שטעקן‪ .‬דער סקווערער‬ ‫האט ער נישט געוואלט אנטון קיין שטיוול‪ .‬ער‬ ‫רבי זצ"ל האט שפעטער אנגעהויבן גיין מיט שטיוול‪,‬‬ ‫פלעגט זאגן אז "אינדערהיים פלעגן די בעלי‬ ‫ער האט נישט געוואלט גיין ווייסע זאקן ווייל זיין‬ ‫עגלות" גיין מיט שטיוול‪...‬‬ ‫ברודער איז נישט געגאנגען‪ ,‬האט ער געמאכט די‬ ‫עצה‪ ,‬אבער שטיוול איז א רוזשינער זאך‪.‬‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬ס'איז געווען א‬ ‫מאדערנע זאך דעמאלטס‪.‬‬ ‫_______________________‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬מיין שווער זצ"ל האט מיר‬ ‫דערציילט אז רבי ישראל טשארטקאווער זצ"ל‬ ‫איז נישט געגאנגען מיט א געווענליכע‬ ‫קאפעלוטש‪.‬‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬ס'איז מסתמא‬ ‫דעמאלטס נישט געווען צו באקומען אין וויען‪ .‬אין‬ ‫טשארטקאוו פלעגט ער זיכער גיין מיט א‬ ‫חסידישן קאפלוטש‪ .‬ס'איז דא א בילד פון רבי‬ ‫ישראל מיט אן אלטן קאפעטלוטש‪ .‬כ'געדענק א‬ ‫צייט ווען מיין פעטער פון סאדיגורא איז נישט‬ ‫געווען אין ארץ ישראל‪ ,‬און מ'האט דארט נישט‬ ‫געקענט באקומען קיין חסידישן קאפלוטש‪ ,‬האט‬ ‫ער א שטיק צייט געטראגן א מער רבני'שן הוט‪.‬‬ ‫שפעטער האט מען געברענגט פון אמעריקע א‬ ‫חסידישע הוט‪.‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬מיט א צייט צוריק האב איך‬ ‫געפונען א רשימה וואס אונזער זיידע הרה"ק בעל‬ ‫אמרי ברוך זי"ע האט געשריבן אלס הכנה פאר זיין‬ ‫טאכטער'ס חתונה‪ .‬ער האט געהאט א טאכטער‬ ‫וואס איז געווען פארהייראט צו הגאון ר' אהרן לייב‬ ‫אריק זצ"ל‪ ,‬ער האט געהייסן שטערן און ער האט‬ ‫האדמו"ר בעל אביר יעקב מסאדיגורא זצ"ל‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫כא‬ ‫אין די סוף תר"ע'ן‪.‬‬ ‫זיך גערופן אריק‪ .‬ער איז געווען א פלומעניק פון‬ ‫הגאון ר' מאיר אריק זצ"ל‪ .‬האב איך געזען אז ער‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬יא‪ .‬דער באיאנער (פחד‬ ‫יצחק) איז נסתלק געווארן תרע"ז‪ ,‬און ער האט נאך‬ ‫רעכנט אויס די נעמען פון הוסיאטינער רבי'ן‪,‬‬ ‫קאפיטשיניצער רבי'ן‪ ,‬און דער באיאנער רבי "רבי‬ ‫געוואוינט אין באיאן אפאר יאר‪ .‬אלע האבן דאך‬ ‫ישראל שליט"א" – ער מיינט דער לייפציגערט‪.‬‬ ‫געוואוינט דארט‪ .‬דער טשערנאוויצער איז געפארן‬ ‫תיכף‪ .‬בשנת תרע"ח איז ער שוין געפארן קיין‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬אין אנהויב האט דער‬ ‫טשערנאוויץ‪ .‬שפעטער האבן זיך אלע‬ ‫לייפציגער געוואוינט אין וויען אפאר יאר‪.‬‬ ‫אריבערגעצויגן צובילסעך איש על דגלו‪.‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דאס איז מיר געווען א חידוש‪ .‬כ'האב‬ ‫ביז תרפ"ב האט מען בכלל נישט געקענט פארן‬ ‫נישט געוואוסט אז ער האט נאך געוואוינט אין וויען‬ ‫קיין גאליציע‪ ,‬ס'איז דעמאלט געווארן א נייע‬ ‫_________________‬ ‫מדינה‪ ,‬ס'איז געווען א גאנצע איבערקערעניש‪.‬‬ ‫תרפ"ב האט מען אנגעהויבן צו קענען פארן‪ .‬ס'איז‬ ‫ט‪ .‬הרה"ק רבי יצחק מבאיאן זצ"ל בעל פחד יצחק‬ ‫אויך געווען שווער צו באקומען די פאס‪ ,‬ווען ס'איז‬ ‫נולד לאביו הרה"ק רבי אברהם יעקב מסאדיגורא זי"ע‬ ‫געווארן רומעניע‪ .‬ביז דעמאלט איז אלעס געווען‬ ‫בן הרה"ק מרוזין זי"ע וחתן הרה"ק רבי יוחנן‬ ‫מראחמיסטריווקא זי"ע‪ .‬ה'פחד יצחק' היה לו ארבעה‬ ‫עסטרייך‪ ,‬און דעפאר זענען אלע אנטלאפן קיין‬ ‫בנים‪ :‬בנו הגדול הרה"ק רבי מנחם נחום זצ"ל היה‬ ‫וויען‪ .‬אבער ווען ס'איז געווארן רומעניע‪ ,‬האט זיך‬ ‫ממלא מקומו בעיר טשערנאוויץ‪ .‬בנו הרה"ק רבי‬ ‫אנגעהויבן פראבלעמען‪.‬‬ ‫ישראל זצ"ל בלייפציג‪ ,‬הרה"ק רבי אברהם יעקב זצ"ל‬ ‫בלעמבערג‪ ,‬והרה"ק רבי מרדכי שלמה זצ"ל בניו יורק‪.‬‬ ‫___________________‬ ‫האדמו"ר מבאיאן‪-‬טעשרנאוויץ זצ"ל‬ ‫האדמו"ר רבי ישראל מבאיאן לייפציג זצ"ל‬ ‫כב‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫איך בין געווען ביי אים עטליכע מאל‪ .‬ער האט‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דער באיאנער רבי זצ"ל איז אויך‬ ‫מיטגעמאכט מיט די 'קאנטוניסטן'‪ ,‬ער האט‬ ‫געבליבן אין וויען?‬ ‫דערציילט פארשידענע אינטערסאנטע זאכן‪ .‬ער‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬יא‪ ,‬ער איז נאך אסאך‬ ‫האט מיר אויך דערציילט אז ר' אהר'לע באיאנער ז"ל‬ ‫שפעטער געבליבן‪ .‬דער 'ניו יורקער' איז געפארן‬ ‫איז נפטר געווארן אין זיינע הענט‪.‬‬ ‫תרפ"ו צו פז'‪ .‬כ'האב געזען אן אויסשניט פון א‬ ‫עכ"פ‪ ,‬האט ער מיר דערציילט‪ ,‬אז אמאל איז געווען‬ ‫צייטונג‪ ,‬ס'שטייט אז דער בעלזער רב רבי יששכר‬ ‫א חסידישע פאברענג אין איינעמ'ס הויז‪ ,‬און מ'האט‬ ‫בער זי"ע איז אוועק (כב' חשון תרפ"ז) און אז דער‬ ‫ארומגעשמועסט פון דעם רבי'ן און יענעם רבי'ן‪ .‬אין‬ ‫'באיאנער רבי' איז געפארן קיין אמעריקא‪.‬‬ ‫__________________‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דער זיידע ז"ל האט געהאט א‬ ‫ברודער הרה"צ ר' ישראל'טשע קעשינובער זצ"ל‪,‬‬ ‫ער איז געווען אן איידעם אין רוזין‪.‬‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬רבי זושא'לעס איידעםי?‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬יא‪ .‬דער זיידע ז"ל האט‬ ‫מיר דערציילט אז די חתונה איז געווען אין פאדלוי‪,‬‬ ‫רומעניע און דארט האט ער צום ערשטן מאל‬ ‫געזען אלע רוזשינער רבי'ס‪ .‬און דער זיידע ז"ל‬ ‫האט דערציילט‪ ,‬אז ער האט דעמאלט געזען דעם‬ ‫אלטן שטעפינעשטער הרה"ק רבי מנחם נחום‬ ‫זצ"ל‪ ,‬וואס ער איז אויך געווען אן איידעם ביי‬ ‫הרה"ק רבי מרדכי זוסיא זי"ע‪ .‬דער זיידע ז"ל‬ ‫פלעגט באוואונדערן‪ ,‬אז אפילו ער איז שוין געווען‬ ‫א זקן‪ ,‬איז ער געזעצן איבער אכט שעה אויף איין‬ ‫האדמו"ר רבי מנחם נחום משטעפינעשט זצ"ל‬ ‫פלאץ און זיך נישט גערירט‪ .‬ער איז געווען‬ ‫אינגאנצן פארטראכט‪ .‬געווענליך אן עלטערע‬ ‫מענטש דארף מאכן א קרעכץ‪ ,‬ארויסגיין לצורך‬ ‫וכדו'‪ ,‬אבער ער איז דארט געזעצן אויף איין פלאץ‬ ‫אינגאנצן פארטראכט‪ ,‬ער האט זיך פארגלייזט די‬ ‫אויגן‪ ,‬און ער איז געזעסן בדביקות פאר אכט שעה‪,‬‬ ‫ער האט זיך פארמוח'ט‪ ,‬ער איז ערגעץ‬ ‫אוועקגעפארן"‪...‬‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬כ'האב געהערט אין‬ ‫אמעריקע פון כ"ק דער זאליטשיקער רבי'ן זצ"ל‪,‬‬ ‫_______________________‬ ‫י‪ .‬כ"ק האדמו"ר רבי ישראל מסקאליע‪-‬קעשינוב‬ ‫זצ"ל בעמח"ס ישמח ישראל בן מרן רביה"ק בעל‬ ‫אמרי ברוך זי"ע חתן הרה"ק ר' מרדכי זוסיא‬ ‫מטריסק זצ"ל חתן הרה"ק ר' יצחק מבוהוש זצ"ל‪.‬‬ ‫האדמו"ר רבי אברהם מתתיהו משטעפינעשט זצ"ל‬ ‫נפטר בלי זש"ק כט' אלול תשל"א‪.‬‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫כג‬ ‫זצ"ל האט יא גערעדט‪ .‬ער האט געזאגט ווערטלעך‪.‬‬ ‫יענעם הויז איז געווען אן אלטער איד וואס האט‬ ‫שוין נישט געהאט קיין כוחות‪ ,‬ער איז געלעגן אין‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬דער אלטער הוסיאטינער האט‬ ‫בעט‪ ,‬און מ'האט נישט געוואוסט ווער דער איד‬ ‫גערעדט?‬ ‫איז‪ .‬ער האט זיך צוגעהערט וואס זיי שמועסן‪ ,‬און‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬ער האט נישט‬ ‫אינמיטן גיבט ער א שריי אויס פון זיין געלעגער‪:‬‬ ‫ארויסגעזאגט קיין ווארט!‪ ...‬צום שטעפאנעשטער‬ ‫"וואס רעדט איר עפעס פונעם רבי'ן‪ ,‬פונעם רבי'ן?‬ ‫רבי'ן אז א איד איז אריין האט ער גערעדט‪ ,‬אבער דער‬ ‫אונז האבן געהאט א רבי'ן פאר איבער זעכציג יאר‬ ‫הוסיאטינער רבי האט גארנישט געזאגט‪.‬‬ ‫‪ -‬און מ'האט קיין ווארט נישט געהערט פון אים!"‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ס'איז געווען זייער אנגענעם‪ ,‬איך‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ער איז געווען א שטעפינעשטער‬ ‫וואלט געקענט דא בלייבן די גאנצע נאכט‪...‬‬ ‫חסיד?‪...‬‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬ווי לאנג בלייבט איר דא אין‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬יא‪ ,‬א שטעפינעשטע‬ ‫ארץ ישראל?‬ ‫חסיד! ער איז געווען רבי פון תרכ"ט ביז תרצ"ג‪.‬‬ ‫אודאי אז א איד איז אריינגעקומען האט ער‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬אויף די בילעט שטייט דאנערשטאג‪.‬‬ ‫גערעדט‪ .‬כ'האב געהערט פון אידן וואס זענען‬ ‫כ'האף אז משיח וועט שוין קומען‪ ,‬און מיר וועלן דא‬ ‫געווען ביי אים זיך פראווענען אז ער האט יא‬ ‫בלייבן אינגאנצן‪ .‬כ'וועל שוין בעטן מ'זאל מיר‬ ‫גערעדט‪ ,‬נאר ברבים האט ער נישט גערעדט‪.‬‬ ‫נאכשיקן מיינע זאכן פון שטוב‪...‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬כ'האב געהערט אז ביים‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬לחיים‪ ,‬מ'זאל שטענדיג‬ ‫פראווענען פלעגט ער לייגן די האנט אויפן הארץ‪.‬‬ ‫קומען אויף שמחות‪ .‬פועל'ט אלעס גוטס‪ .‬מ'דארף א‬ ‫גרויסע ישועה דא און די גאנצע וועלט‪ .‬כל טוב‪,‬‬ ‫האדמו"ר מקאפיטשניץ‪ :‬דאס איז אויך געווען די‬ ‫בשורות טובות‪ .‬ונפרדו לשלום‪.‬‬ ‫מנהג ביי מיין זיידע דער קאפיטשניצער רבי זצ"ל‪.‬‬ ‫אבער דער פאטער דער אלטער שטעפינעשטער‬ ‫ברכת מזל טוב לאנ"ש‬ ‫הרה"ח ר' הלל צוקער שליט"א‬ ‫משב"ק מרן רביה"ק זי"ע‬ ‫לרגל שמחת אירוסי נכדו החתן ני"ו למז"ט‬ ‫הרב יעקב שלמה ביק שליט"א‬ ‫לרגל שמחת אירוסי בנו החתן ני"ו למז"ט‬ ‫הרב ברוך פינחס צוקער שליט"א‬ ‫לרגל שמחת אירוסי בנו החתן ני"ו למז"ט‬ ‫ר' מאיר שמואל אקערמאן הי"ו‬ ‫לרגל שמחת הולדת הנכד ני"ו למז"ט‬ ‫החתן אברהם יהושע אשר צוקער ני"ו‬ ‫לרגל שמחת אירוסיו למז"ט‬ ‫כד‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫כ"ק האדמו"ר מטאלנא בית שמש שליט"א‬ ‫בביקור אצל מחותנו כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫ה' אחרי קדושים תשפ"ו‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬צו דעם מ'דארף האבן אסאך זיץ‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬וואס מאכט מען?‬ ‫פלייש און חשק‪ ...‬מיין זיידע דער טאלנער רבי ז"ל‬ ‫האט נישט געהאט גארנישט מיטן ספר מגן דוד‪ .‬ער‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬מ'מאכט זיך נישט וואוסענדיג‪...‬‬ ‫האט מיר אליין געזאגט‪" :‬מיין ספר איז 'מאור‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬מ'דארף דאס קענען‪ ...‬אבער‬ ‫עינים'!"‪ .‬טאג און נאכט האט ער געלערנט 'מאור‬ ‫ב"ה כ'זעה אז דער רבי איז 'בתקפו ובגבורתו'‪ ,‬אזוי‬ ‫עינים'‪ .‬ער האט אמאל נאכגעזאגט פון 'מגן דוד'‪,‬‬ ‫גוט און פריש‪...‬‬ ‫אבער ער איז נישט געלעגן אין דעם‪ .‬אבער איך בין‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ב"ה‪ .‬כ'האב אינזין געהאט צו‬ ‫חיים לחיים האב שוין געהאט חברותות אין מגן דוד‬ ‫פרעגן‪ :‬מ'קען דערקענען א חילוק צווישן דעם‬ ‫פון די דרייצן יאר!‪ ...‬ער פלעגט זיך אזוי וואונדערן‪:‬‬ ‫טאלנע מגיד'ס ספרים‪' :‬מגן דוד‪ ,‬ברכת דוד‪ ,‬קהלת‬ ‫"האסט א געשמאק אין מגן דוד? איך האב אפילו‬ ‫דוד'?‬ ‫נישט א געשמאק אין דעם!"‪ ...‬ער איז געווען א‬ ‫אמת'ע מענטש‪ ...‬זעהט אויס אז ס'איז א 'שורש‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬איך קען דערקענען א חילוק‪.‬‬ ‫נשמה' זאך‪ .‬יונגערהייט האב איך אודאי געטאפט א‬ ‫א געוואלדיגע חילוק‪ .‬די 'כותבים' זענען געווען‬ ‫וואנט‪ ,‬אבער מיט די צייט האב איך באקומען א‬ ‫אנדערע‪' .‬ברכת דוד' איז זייער נישט קלאר‬ ‫געשמאק אין דעם‪.‬‬ ‫געשריבן‪' .‬קהלת דוד' איז די תוכן הדברים מער‬ ‫קבלה'דיג‪ .‬דאס איז שוין געווען מער אויף די‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ס'איז מיט יעדע ספר אזוי‪ .‬אפילו די‬ ‫עלטער‪ .‬די חלק 'הקבלה' איז זייער 'בנגלה'‪ ...‬אבער‬ ‫ספרי קבלה וואס איז שוין טאקע שווער‪ ,‬אבער אז‬ ‫'מגן דוד' איז לכאורה די שטארקסטע ספר‪ .‬כ"ק‬ ‫מ'לאזט נישט אפ און 'מ'עסט טשוועקעס' קומט מען‬ ‫האדמו"ר מטשערנאביל שליט"א האט מיר‬ ‫אן‪...‬‬ ‫געזאגט‪ ,‬אז זיין שווער הגה"צ ר' אלחנן היילפרין‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬אבער איינמאל מ'קומט אן קען‬ ‫זצ"ל גאב"ד ראדומישלא האט געהאט אין‬ ‫מען עס נישט אפלאזן‪ ...‬מ'פילט אז מ'פארשטייט‬ ‫גאלדעס‪-‬גרין א איד וואס האט געשטאמט פון‬ ‫שוין עפעס‪ ,‬צווישן די ווערטער‪ .‬מ'פארשטייט שוין‬ ‫אנטווערפן‪ ,‬ער איז געווען א קאפישניצער חסיד‪,‬‬ ‫וואס ער מיינט‪.‬‬ ‫אבער אין אנטווערפן האט ער זיך באקענט מיט א‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬כ'האב דעם ספר 'מגן דוד' וואס‬ ‫טאלנא חסיד און יענער האט אים געגעבן א‬ ‫מ'האט געדרוקט אין לעמבערג‪.‬‬ ‫געשמאקע ספר 'מגן דוד'‪ ,‬און יענער איד האט אים‬ ‫געזאגט‪ ,‬אז 'אין טאלנא' איז 'מגן דוד' געווען די‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬דארט זאגט ער די גרויסע‬ ‫עיקר‪ .‬קען זיין ווייל מגן דוד איז מער 'דרך עבודה'‪,‬‬ ‫הבטחות פאר ווער ס'וועט קויפן דעם ספרא‪.‬‬ ‫נישט אזוי קבלה'דיג און ס'איז געשריבן געווארן‬ ‫מער קלארער‪.‬‬ ‫__________________________‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דאס איז מיר זייער א חשובער‬ ‫א‪ .‬וז"ל‪' :‬והנני לאמר אשר כל איש חכם לב אשר יקנה‬ ‫את הספר הזה ויהגה בו‪ ,‬אקוה שיהי' עליו לתרופה‬ ‫ידיעה‪ .‬מ'זעהט אין די חסידישע ספרים‪ ,‬אז יעדע‬ ‫לגופו ונפשו ברוחניות ובגשמיות בזה ובבא‪ ,‬יצליח‬ ‫ספר האט א 'רוקן ביין'‪ ,‬געוויסע יסודות וואס אויף‬ ‫בהצלחות זמניות ונצחיות‪ ,‬והיה בזה שלום על כל‬ ‫דעם איז דאס גאנצע ספר געבויעט‪ .‬וועגן דעם איז‬ ‫ישראל מאדוה"ש'‪.‬‬ ‫וויכטיג צו לערנען א ספר 'פון דאשקע צו דאשקע'‪.‬‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫כה‬ ‫כ'האב אמאל געפרעגט כ"ק האדמו"ר מסקווירא‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬אין די הקדמה פון 'מגן אברהם'‬ ‫מאנסי שליט"א‪ ,‬אז 'מגן דוד' האט מען נאך‬ ‫שרייבט דער טריסקער מגיד גרויסע הבטחותב‪.‬‬ ‫געדרוקט בחייו פון ר' דוד'ל טאלנער‪ ,‬אבער דארטן‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬דער טשערנאבלער רבי‬ ‫האט ער נישט געשריבן די אלע הבטחות‪ .‬די‬ ‫שליט"א האט מיר דערציילט אז בשעת ווען דער‬ ‫'מהדורה תרמ"ב' איז שוין געווען די דריטע‬ ‫סאטמאר רב זי"ע איז געווען נישט געזונט‪ ,‬האט‬ ‫מהדורה בחייו‪ ,‬און נאר דארט שרייבט ער די אלע‬ ‫מען אים פארגעלערנט די 'הקדמות' פון ספרים‪ .‬און‬ ‫זאכן‪ .‬פארוואס האט ער עס נישט געקענט שרייבן‬ ‫בשעת מ'האט אים פארגעליינט וואס טריסקער‬ ‫אין די ערשטע מהדורה שנת תרי"ב אין זיטאמיר?‬ ‫מגיד שרייבט האט ער אנגעהויבן וויינען‪ ,‬אז א‬ ‫נאר די תירוץ איז פשוט‪ ,‬די 'לעמבערגער דרוק' איז‬ ‫מענטש זאל קענען שרייבן אויף זיך‪' ,‬הגעתי למדת‬ ‫פאר די גאליציאנער חסידים‪ .‬פאר זיי דארף מען‬ ‫אברהם זקן בא בימים'‪ .‬ס'איז א מורא'דיגער ברייטע‬ ‫צוזאגן‪ ...‬פאר די 'רוסישע' חסידים‪ ,‬אז דער רבי‬ ‫שפראך‪.‬‬ ‫דרוקט א ספר דארף מען דאס לערנען‪ ,‬מ'דארף‬ ‫נישט קיין הבטחות‪.‬‬ ‫_________________________‬ ‫ב‪ .‬וז"ל‪' :‬כי בטחוני חזק בחסד אשר עשה ה' אתי‪ ,‬כי‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬איז דאך א קשיא אויפן טריסקער‬ ‫הגעתי למדת ואברהם זקן באב בימים‪ ,‬כן עוד יגמור‬ ‫מגיד?‪...‬‬ ‫בעדי‪ ,‬וה' ברך את אברהם בברכת והיה ברכה‪ ,‬ובכח‬ ‫הזה הנני מברך את כל אשר יקח את הספר הזה‪ ,‬כי‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬קען זיין ווייל טריסק איז נאנט‬ ‫יתמשכו עליו חסדים קבים‪ ,‬ואלהי אברהם יהיה‬ ‫צו די פוילישע‪ ...‬ווייסט אויס אז פאר די רוסישע‬ ‫בעזריכם‪ ,‬למלאות כל משאלותיכם‪ ,‬בנים ובני בנים‬ ‫האט ער דאס נישט געדארפט שרייבן‪.‬‬ ‫שתולים סביב לשלחניכם‪ ,‬למעלה ירים קרניכם'‪.‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ס'איז גאנץ א גוטע סברה‪...‬‬ ‫כ'קלער‪ ,‬אז דער טריסקער מגיד האט עס געשריבן‬ ‫אויף די גאר‪-‬עלטערע יארן‪ ,‬ער איז שוין א בן‬ ‫שמונים‪ ,‬און ר' דוד'ל טאלנער האט עס אויך‬ ‫געשריבן אויף די עלטער‪ .‬די גמרא (יומא לח‪ ):‬זאגט‬ ‫דאך אויך‪ ,‬כיון שיצאו רוב שנותיו של אדם ולא‬ ‫חטא שוב אינו חוטא‪.‬‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬דאס האב איך אויך געטראכט‪.‬‬ ‫ס'קומט אויף די עלטערע יארן‪ ,‬באקומט מען‬ ‫געוואלדיגע מדריגות‪ .‬דער אור החיים הק'‬ ‫שמועסט ארום באריכות אין פרשת ויחי (בראשית‬ ‫כט‪ ,‬א) די ענין פון 'תוסף רוחם יגועון'‪.‬‬ ‫האדמו"ר מטאלנא פנה להרב ברוך פינחס באצ"ד‬ ‫שליט"א‪ :‬דו שרייבסט אפ וואס דו הערסט פונעם‬ ‫זיידן? מ'מוז שרייבן! כ'האב געקויפט פאר'ן חתן‬ ‫אזא העפטל און כ'האב אים געהייסן אראפשרייבן‬ ‫אלעס וואס ער הערט פון רבי'ן!‬ ‫פון כ"ק האדמו"ר רבי יעקב ישראל מטשערנאביל‬ ‫זצ"ל איז דא א קליין קונטרס'ל פון זיינע מאמרים‬ ‫וואס ס'האט געשריבן זיין אייניקל הרה"ג רבי צבי‬ ‫ספר מגן דוד – דפוס לעמבערג‬ ‫כו‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫ווייל די הויז דארף בלייבן ריין‪ ,‬נאר ער זאל קומען‬ ‫טווערסקי שליט"א ר"י תורת חיים בירושלים‪.‬‬ ‫אויף א שטילע פריוואטע באזוך‪.‬‬ ‫שטייט דארט אינטערסאנטע זאכן‪ .‬איינע פון די‬ ‫פיין‪ ,‬רבי דוד'ל איז טאקע אנגעקומען אין שטאט‪,‬‬ ‫זאכן שטייט דארט‪ ,‬אז ווען דער טאלנער מגיד האט‬ ‫אבער די גאנצע שטאט האט אויסגעפונען און‬ ‫צום ערשטן מאל ארויסגעגעבן זיין ספר 'מגן דוד'‬ ‫מ'איז זיך צעלאפן פון אלע זייטן און און די גאנצע‬ ‫בשנת תרי"ב האט זיך זיין ברודער דער‬ ‫הויז איז געווארן איבערגעדרייט‪ ...‬ביים ארויסגיין‬ ‫טשערקאסער זייער געוואונדערט פארוואס געבט‬ ‫האט דער נגיד געוויזן פארן רבי'ן וואס איז געווארן‬ ‫ער ארויס א ספר בחייו אזוי יונגערהייט‪ ,‬און ער האט‬ ‫דא‪ ...‬געבט רבי דוד'ל א קוק און ער זעט אן אלטע‬ ‫געזאגט‪ :‬ווען איך וועל אים טרעפן‪ ,‬וועל איך אים‬ ‫איד זיצן דארט‪ ,‬זאגט ער‪" :‬דו זעסט דעם איד? ער‬ ‫פרעגן‪ .‬איז אויסגעקומען אז זיי האבן זיך געטראפן‬ ‫קומט צו פארן קיין טאלנא‪ ,‬ער איז אן עלטערע‬ ‫און דער טשערקאסער האט אים געפרעגט‬ ‫איד‪ ,‬דארף ער איינשטיין אין א דירה נעבן אונז‪,‬‬ ‫פארוואס ער האט ארויסגעגעבן דעם ספר‪ .‬האט ר'‬ ‫אבער ער האט דאך נישט קיין געלט פאר א שיינע‬ ‫דוד'ל געענטפערט אזא טאלנע תשובה‪" :‬דער ספר‬ ‫דירה‪ ,‬נעכטיגט ער אין עפעס א פארלאזטע‬ ‫האב איך געמאכט פון די שיחת חולין וואס כ'האב‬ ‫הייזקע‪ ,‬און אן אלטע איד געווענליך פארגעסט צו‬ ‫געהערט פונעם טאטן אונטערוועגענס‪ ,‬פון דעם‬ ‫האב איך געמאכט דעם מגן דוד!"‪...‬‬ ‫פארשפארן די טיר און אינמיטן נאכט קריכן אריין‬ ‫דארט די חיות און שרצים‪ ...‬צומארגענס דרייט ער‬ ‫הרב ברוך פינחס‪ :‬דער גבאי הרב ברוך דוד קאלאדני‬ ‫שליט"א שרייבט אראפ אסאך‪...‬‬ ‫____________________‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬דארפסט אליין שרייבן אויך!‬ ‫געדענק צו שרייבן! כ'וועל שיקן מיין איידעם‬ ‫נאכקוקן‪...‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬לויט דעם ספר 'מליצי אש' איז היינט‬ ‫ו' אייר די יארצייט פון רבי דוד'ל טאלנער‪ ...‬ס'איז‬ ‫אבער א טעות‪ ,‬ער האט פארמישט דעם 'ו' מיטן י'‪.‬‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬היינט ו' אייר איז די יארצייט פון‬ ‫כ"ק האדמו"ר ר' מענדלע סטראפקובער זצ"ל‪ .‬זיי‬ ‫זאגן א רמז 'בווין איתקטר'‪ .‬הרה"ח ר' דוד בערגער‬ ‫הי"ו – משב"ק כ"ק האדמו"ר מסקווירא שליט"א‬ ‫האט מיר געזאגט אז זיין טאטע הרה"ח ר' חיים‬ ‫בערגער ע"ה האט דערציילט אז ער איז געווען ווען‬ ‫דער סקווירא רבי זצ"ל איז געקומען מבקר חולה זיין‬ ‫דע ם סטראפקובער רבי'ן זצ"ל ווען ער איז שוין‬ ‫געלעגן על ערש דוי‪ .‬ווייזט אויס אז דער סקווירא‬ ‫רבי האט אים געוואלט משמח צו זיין‪ ,‬האט ער‬ ‫געזאגט אפאר ווערטלעך פון טאלנער מגיד‪ .‬האט‬ ‫ער דערציילט אז רבי דוד'ל האט געהאט א חסיד א‬ ‫נגיד ואס האט אים געבעטן צו קומען אויף‬ ‫וועטשערע‪ ,‬ס'וועט זיין ביי אים א גרויסע כבוד‪.‬‬ ‫אבער ער האט געבעטן אז ער זאל נישט‬ ‫ציור צורת קדשו של הרה"ק המגיד מטאלנא זי"ע‬ ‫מיטברענגען די חסידים‪ ,‬די 'אופנים וחיות הקודש'‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫כז‬ ‫האדמו"ר מטאלנא הזמין את כ"ק מרן רבינו שליט"א‬ ‫זיך ארום און ער זאגט פאר'ן עולם‪" :‬איר ווייסט‬ ‫להשתתף בסעודת הילולא שיתקיין בראשותו לרגל‬ ‫נישט וואס טוט זיך דא ביים רבי'ן‪ ,‬תיקוני נשמות‪,‬‬ ‫הילולת הרה"ק מטאלנא זי"ע בבית ידידינו הרבני‬ ‫ס'קומען דא גולגולים"‪ ...‬האט רבי דוד'ל‬ ‫הנגיד ר' משה דימאנד הי"ו‪.‬‬ ‫אויסגעפירט‪" :‬נו‪ ,‬פון דעם איד האב איך מער ווי‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬כ"ק האדמו"ר מבוהוש זצ"ל איז‬ ‫איך האב פון אייך!"‪ ...‬דאס האט דער סקווירער‬ ‫אמאל געווען דא אין אמעריקא 'י' אייר'‪ ,‬כ'בין געוען‬ ‫רבי דערציילט‪ .‬מיט דעם איז דער סטראפקובער‬ ‫זייער היימיש דארט‪ ,‬האט ער מיר געזאגט‪" :‬כ'ווייס‬ ‫רבי געגאנגען אין גן עדן‪...‬‬ ‫נישט צו אין אמעריקא ווייסט מען פון טאלנא‪ ,‬כ'האב‬ ‫כ'האב געהערט א מעשה פון כ"ק האדמו"ר רבי‬ ‫אינזין געהאט מיטצונעמען דעם ספר 'מגן דוד' אבער‬ ‫מאטל מסקווירא פלעטבוש זצ"ל‪ ,‬אז רבי דוד'ל‬ ‫כ'האב פארגעסן"‪ ,‬האט ער מיר געפרעגט אויב כ'קען‬ ‫טאלנער איז געווען אין שטאט האדעס‪ .‬איז‬ ‫אים בארגען דעם ספר אויפן יארצייט‪ .‬כ'האב אים‬ ‫געקומען א משכיל מיט א גרויסע הונט און‬ ‫טאקע געברעגנט און ער האט עס נאכדעם‬ ‫געזאגט‪":‬רבי‪ ,‬דאס איז מיין קדיש"‪ .‬זאגט ער אים‬ ‫צוריקגעגעבן און כ'האב אריינגעשריבן אז ער האט‬ ‫מיט א שארפקייט‪" :‬דיין טאטע האט נישט‬ ‫עס גענוצט‪...‬‬ ‫איבערגעלאזט קיין בעסערע קדיש"‪...‬‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬מיין זיידע ז"ל האט דערציילט אז‬ ‫נאך א ווערטל פון רבי דוד'ל‪ :‬ס'איז געווען א‬ ‫זיין טאטע כ"ק האדמו"ר רבי דוד מרדכי מטאלנא‬ ‫טאלנע חסיד וואס האט געהאט א גאנצע שטאל‬ ‫זצ"ל איז אמאל געפארן קיין פוילין‪ .‬די סיבה איז‬ ‫פון בהמות און ס'האט אויסגעבראכן א גרויסע‬ ‫געווען ווייל ס'איז געווען א איד וואס זיין טאכטער‬ ‫פייער אין שטאל‪ ,‬און די בהמות אנטשטאט‬ ‫האט געהאט א דיבוק און אזוי ווי ס'איז געווען די‬ ‫ארויסצולויפן צו די טיר‪ ,‬זענען זיי אריינגעלאפן‬ ‫דיבוקים ביי רבי דוד'ל טאלנער‪ ,‬איז ביים אייניקל כ"ק‬ ‫טיפער און טיפער‪ .‬לויפט ער צו רבי דוד'ל‬ ‫האדמו"ר רבי נחומ'ל מטאלנא זצ"ל איז אויך געווען‬ ‫טאלנער‪" :‬רבי די גאנצע פארמעגן גייט אונטער‪,‬‬ ‫אביסל‪ .‬דער פאטער פונעם קינד איז געווען אן עושר‬ ‫די בהמות לויפן אריין"‪ ,‬זאגט ער אים‪" :‬נעם אן‬ ‫און ער האט געבעטן רבי נחומ'טשע אז ער זאל‬ ‫עמוד פון ביהמ"ד און שטעל עס ביים טיר‪,‬‬ ‫אויסהיילן די טאכטער‪ ,‬האט ער געזאגט אז ער שיקט‬ ‫פארוואס? ווייל אלע פערד לויפן צום עמוד"‪...‬‬ ‫מודעה טובה ומשמחת לשוחרי תורה וחסידות‬ ‫בעז"ה ניתן להשיג את הקונטרס הנפלא והחדש‬ ‫~ על ירח האיתנים ~‬ ‫מעצם כתב יד קדשו של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫קחו ברכה אל תוך בתיכם‬ ‫כח‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫שליט"א האט מיר געזאגט‪ ,‬אז ער האט מיטגעהאלטן‬ ‫זיין זון רבי דוד מרדכי זצ"ל‪.‬‬ ‫ווי אמאל איז געקומען א איד צום מאחניבקער רבי‬ ‫זצ"ל און מ'האט אים געברענגט א מתנה דעם ספר‬ ‫דערווייל איז ער שוין ארומגעפארן אין די פוילישע‬ ‫'דגל מחנה יהודה' פון סטרעטין‪ .‬האט ער געפרעגט‪:‬‬ ‫שטעט‪ .‬איז ער געווען אין גור ביים שפת אמת און‬ ‫"סטרעטין? וואס פאר א חסידות איז דאס? קיינמאל‬ ‫ער זאגט אז ער איז דעם טאלנא רבי'ס זון‪ .‬זאגט‬ ‫נישט געהערט"‪ ...‬האט אים דער טשערנאבלער רבי‬ ‫דער שפת אמת‪" :‬כ'האב נאך קיינמאל נישט‬ ‫געפרעגט‪" :‬פון זידיטשוב האט מען געהערט?" זאגט‬ ‫געהערט פון אזא חסידות 'טאלנא'!"‪...‬‬ ‫ער‪" :‬עפעס אזא נאמען האב איך געהערט‪ ,‬אבער‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬אמאליגע צייטן האט מען נישט‬ ‫סטרעטין נישט"‪ ...‬האט דער מאחניבקער געזאגט‪:‬‬ ‫געוואוסט אלעס‪ .‬ווער האט געוואוסט פון סלונים?‬ ‫"כ'וועל נעמען דעם ספר‪ ,‬אבער כ'האב קיינמאל נישט‬ ‫קיינער האט נישט געוואוסט דא אין אמעריקא‬ ‫געהערט"‪ ...‬ווי צו זאגן‪ :‬כ'גיי נישט לערנען אין דעם‪...‬‬ ‫נישט סלונים‪ ,‬נישט ביאלא און נאך‪.‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬כ'בין געווען אמאל באזוכן דעם‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬כ"ק האדמו"ר מטשערנאביל‬ ‫מאחניבקער און ער פרעגט ווער כ'בין‪ .‬כ'האב נישט‬ ‫געזאגט‪ ,‬זאגט דער גבאי‪' ,‬סקאלע רבי'‪ .‬פרעגט ער‪:‬‬ ‫______________________‬ ‫"וואס?! טאלנא רבי?" ניין‪ ,‬סקאליע‪" .‬וואס איז‬ ‫דאס?" רופט זיך אן זיין רעבעצין‪ ,‬זי איז געזעצן דארט‬ ‫ווען ער האט געפראוועט‪" :‬סקאליע"‪ .‬זי האט‬ ‫געוואוסט‪ ,‬וויל דער זיידע ז"ל האט געהאט צוויי‬ ‫ברודער וואס זענען געווען איידימער אין טריסק ‪-‬‬ ‫בוהושג און זי איז אויך געווען א טריסקער ‪ -‬בוהושער‬ ‫אייניקלד‪ .‬פרעגט ער‪" :‬וועלכע גזע איז דאס?" האב‬ ‫איך אים געזאגט‪" :‬יאמפאלי"‪ ,‬זאגט ער‪" :‬אה‪ ...‬דאס‬ ‫ווייסעך"‪...‬‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬אין סקווירא איז דא ר' אליעזר‬ ‫עסטרייכער‪ ,‬ער האט געוואוינט אין ארץ ישראל אלס‬ ‫יונגערמאן‪ ,‬האט ער דערציילט‪ ,‬אז אמאל איז כ"ק‬ ‫האדמו"ר מבוהוש זצ"ל געקומען אויף א באזוך ביים‬ ‫______________‬ ‫ד‪ .‬הרה"צ ר' יחיאל מיכל ראבינאוויטש זצ"ל בן רביה"ק‬ ‫בעל אמרי ברוך זצ"ל‪ ,‬חתן הרה"צ ר' אביגדור שור זצ"ל‬ ‫חתן הרה"ק ר' מרדכי זוסיא מטריסק זצ"ל חתן הרה"ק‬ ‫ר' יצחק מבוהוש זצ"ל‪ .‬נפטר כט' אדר תשנ"ד‪.‬‬ ‫וכן כ"ק אדמו"ר רבי ישראל מקעשינוב זצ"ל בן רביה"ק‬ ‫בעל אמרי ברוך זצ"ל חתן הרה"ק ר' מרדכי זוסיא‬ ‫מטריסק זצ"ל חתן הרה"ק ר' יצחק מבוהוש זצ"ל‪ .‬נפטר‬ ‫כט' אלול תשל"א‪.‬‬ ‫ה‪ .‬הרבנית ע"ה בת הרה"ק רבי דוד אהרן מזוריק זצ"ל‬ ‫ציון כ"ק האדמו"ר רבי דוד מרדכי מטאלנא זצ"ל‬ ‫בן הרה"ק רבי יעקב לייב מטריסק זצ"ל וחתן הרה"ק רבי‬ ‫בסטעטן איילענד – יודה"ל יז' תשרי‬ ‫יצחק מבוהוש זצ"ל‪.‬‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫כט‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬יא‪ ,‬ער האט געהאט אן‬ ‫מאחניווקער‪ .‬זאגט דער בוהושער‪" :‬מיין זיידע דער‬ ‫אינטערסאנטע שארפע רוסישע שפראך‪.‬‬ ‫שפיקובער זצ"ל פלעגט אויסזאגן תהילים שבת אין‬ ‫פופצן מינוט"‪ .‬זאגט ער‪" :‬וואס? ניט אמת!"‪ ..‬זאגט‬ ‫אן אינטערסאנטע זאך‪ ,‬סוף ימיו פון רבי דוד'ל‬ ‫ער‪" :‬וואס הייסט‪ ,‬איך זאג אייך"‪ ...‬זאגט ער‪" :‬ניין‪ .‬ניט‬ ‫טאלנער‪ ,‬בשנת תרמ"ח‪ ,‬האט ער געמאכט א‬ ‫אמת‪ .‬ניט דא אזא זאך"‪ .‬און ער געבט א פרעג‪" :‬זאג‬ ‫גרויסע נסיעה און ער האט זיך באזעצט אין בראד‬ ‫מיר‪ ,‬יעקב יוסף וויפיל צייט זאגט ער תהילים?" האט‬ ‫און ער האט געמאכט נאך גרויסע נסיעות אין אלע‬ ‫מען אים געזאגט אז דער סקווירא רבי זאגט תהילים‬ ‫עקן איירופא‪ .‬דאס איז געווען נאך די פטירה פון‬ ‫אין פופציג מינוט‪ .‬זאגט ער‪" :‬איר הערט? פופציג‬ ‫זיין בן יחיד הרה"צ ר' מאטעלע זצ"ל‪ .‬האט מען‬ ‫מינוט‪ .‬אזוי לאנג נעמט תהילים!"‪ ...‬שפעטער דער‬ ‫אים געפרעגט‪ :‬א רבי וואס האט אזא הויף אזא‬ ‫בוהושער האט שוין געהאלטן ביים ארויסגיין‪ ,‬זאגט‬ ‫מלוכה אין טאלנא‪ ,‬וואס איז די געפראכץ? האט‬ ‫אים דער מאחניבקער‪" :‬וואס איר האט געזאגט וועגן‬ ‫ער געזאגט א לשון‪" :‬אפילו ווער ס'וועט פארשטיין‬ ‫פופצן מינוט זאלט איר וויסן אז ס'איז ניט אמת"‪...‬‬ ‫דער טעם פון די נ' הפוכה ביי 'ויהי בנסוע'‪ ,‬וועט‬ ‫ער האט זיך נישט געקענט בארוהיגן‪.‬‬ ‫נישט פארשטיין!"‪ ...‬אז מ'עפענט זיינע ספרים‬ ‫זעהט מען ווי ער רעדט אסאך פון די נ' הפוכות‪ .‬ער‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬איינמאל איז דער בוהושער געקומען‬ ‫האלט אינאיין רעדן פון דעם‪ .‬אז מ'הארעוועט אין‬ ‫באזוכן‪ .‬פרעגט אים דער מאחניווקער‪" :‬פארוואס‬ ‫זיינע תורות‪ ,‬הייבט מען אן אביסל צו פארשטין זיין‬ ‫זענט איר געקומען?" זאגט ער‪ ":‬וואס הייסט‪ ,‬מיר‬ ‫גאנג‪ .‬ער האט נישט סתם געזאגט 'נון הפוכה'‪ .‬ער‬ ‫זענען ברודער"‪ ...‬זאגט ער‪" :‬ברודער'ס?! 'אפשר'‬ ‫איז געווען א גאנצע צייט פארנומען מיט דעם‪.‬‬ ‫קרובים'!"‪...‬‬ ‫ס'איז 'בעל השמועה העומד כנגדו'‪.‬‬ ‫______________________‬ ‫די ענין פון נו"ן הפוכה איז מבואר אין 'שערי גן עדן'‬ ‫פון רבי קאפיל חסיד זצ"ל און פונעם 'עמק המלך'‬ ‫פון מהר"י סרוג‪ ,‬אז דאס איז בבחינת עולם‬ ‫המלבוש‪ ,‬און די נו"ן איז קודם געווען אזוי ווי איין‬ ‫גרויסע ס' און מ'האט געמאכט דערפון צוויי נו'ן‪,‬‬ ‫וואס דאס רופט זיך 'פיסוק המלבוש'‪ .‬און וער‬ ‫ס'קען דעם סוד קען שוין האבן א שמעק וואס איז‬ ‫די טעם פון די נסיעות‪...‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬די סארט ענינים איז נישט דא קיין‬ ‫ספר 'אלף בינה' וואס איז מבאר אלעס פון א'‪.‬‬ ‫אבער אז מ'לערנט און מ'לערנט‪ ,‬ווערט נאך א‬ ‫ידיעה און נאך א ידיעה‪ .‬אין אנהויב שפירט מען ווי‬ ‫מ'טאפט א וואנט‪ ,‬אבער אז מ'לאזט נישט נאך‬ ‫קומט מען אן‪ .‬קודם אביסל‪ ,‬נאכדעם נאך א פרט‬ ‫און נאך א פרט‪ .‬דאס איז א לעבנס‪-‬ארבעט‪ .‬און‬ ‫דאס איז אזוי‪ ,‬ווייל ס'זענען דא די וואס לאזן נישט‬ ‫פארשטיין‪ ,‬און נאר אז א מענטש טוט תשובה און‬ ‫ער ווערט ריין‪ ,‬קען ער משיג זיין השגות‪ .‬אז נישט‬ ‫וואלט דאך יעדע אויסווארף זיך גענומען לערנען‬ ‫קבלה‪.‬‬ ‫כ"ק האדמו"ר ממאחניבקא זצ"ל‬ ‫ל‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫געגאנגען צו אים און געזאגט אז דא אין שטאט‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬ס'איז באקאנט די מעשה פון‬ ‫איז געקומען א גרויסע צדיק וואס גאנץ אוקריינא‬ ‫הרה"ק רבי יוסף מאיר מאחניקווער זצ"ל‪ ,‬פון איינער‬ ‫איז אויף מיט אים און אז דו וועסט אים‬ ‫וואס האט זיך געהאלטן פאר א מקובל און מ'האט אים‬ ‫איינלאדענען‪ ,‬וועט ער קומען צום ברית און‬ ‫געטראפן עסן 'ראסעל‪-‬פלייש' פרייטאג נאך מנחה‪...‬‬ ‫ס'וועט דיר זיין א גרויס כבוד‪.‬‬ ‫מ'זאגט אז נאכן רוזינער'ס הסתלקות איז געקומען‬ ‫____________‬ ‫איינער פון די חסידים אויסקלייבן א רבי צווישן די‬ ‫ברודער'ס‪ ,‬איז ער געשטאנען ביים פענסטער און‬ ‫געקוקט‪ .‬אידן האבן פארשטאנען פארוואס ער איז‬ ‫געקומען‪ ,‬האט אים האדמו"ר רבי נחום מלעווע זצ"ל‬ ‫געזאגט‪" :‬נא‪ ,‬א איד וואס האט א טעם אין ראסעל‬ ‫פלייש וויל זאגן א דעה אין טאטנ'ס קינדער?"‪...‬‬ ‫דער טשערנאבלער מגיד זי"ע איז אויך אסאך‬ ‫ארומגעפארן‪ .‬ס'זענען דא ארום דעם פלאי‬ ‫פלאים'דיגע מעשיות‪ .‬דאס פארן פון ר' מאטעלע‬ ‫טשערנאבלער זי"ע איז געווען א פלא‪ .‬פאר'ן‬ ‫הסתלקות האט ער געזאגט‪" :‬כ'האב נישט געדארפט‬ ‫נעמען מער געלט ביי אידן"‪.‬‬ ‫כ'האב געהערט פון זיידן ז"ל‪ ,‬אז דער טשערנאבלער‬ ‫מגיד זי"ע איז אמאל געקומען קיין בראד און דארט‬ ‫האט געוואוינט א גרויסע גביר אבער ער איז געווען א‬ ‫קמצן און אפילו פאר קליינע צדקות האט ער נישט‬ ‫געוואלט געבן‪ .‬ס'איז אויסגעקומען אז ביי דעם קמצן‬ ‫איז געבוירן געווארן א בן זכר למז"ט‪ ,‬און די חברה אין‬ ‫כ"ק האדמו"ר רבי יוחנן מטאלנא זצ"ל‬ ‫שטאט האבן זיך געוואלט נוקם זיין אין אים‪ ,‬זענען זיי‬ ‫סימן טוב ומזל טוב יהא לנו ולכל ישראל‬ ‫רב ברכות נלהבות‪ ,‬בשמחות וגיל משולבות‪ ,‬אמע"כ ידידנו עוז איש אשכולות רב תבונה‪,‬‬ ‫איש חי ורב פעלים‪ ,‬רחים ומוקיר רבנן ואיהו גופיה צורבא מדרבנן ה"ה ידידינו עוז‬ ‫הרב ברוך פינחס צוקער שליט"א‬ ‫מחשובי תומכי קהלתינו הק'‬ ‫בן הרב הלל שליט"א – משב"ק רביה"ק זי"ע‬ ‫לרגל שמחת אירוסי בנו החתן ני"ו למז"ט בשעטומ"צ‬ ‫יה"ר שיזכה להמשיך בפעליו הנאדרים‪ ,‬ולעשות חיל במעשיו הנהדרים‪ ,‬ולראות‬ ‫רוב תענוג ונחת מכל צאצאיו הכשרים‪ ,‬מתוך הרחבת הדעת עד עמוד כהן לאורים‪.‬‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫לא‬ ‫זיינע פארמענג'ס און דעריבער האט ער עס נישט‬ ‫ער האט מסכים געווען און ער איז געקומען צום‬ ‫געקענט געבן פאר צדקה‪.‬‬ ‫מגיד און ער וויל לאדענען דעם רבי'ן אויף‬ ‫סנדקאות צום ברית‪ .‬זאגט דער מגיד‪" :‬אזוי?‬ ‫דעם נעקסטן טאג איז אן ארימאן אים געקומען בעטן‬ ‫ס'קאסט פינף הונדערט רובל"‪ ...‬אזויפיל שכל האט‬ ‫געלט צו קענען קויפן ברויט און מילך‪ ,‬האט זיך דער‬ ‫ער נאך געהאט אז ער האט נישט געזאגט ניין‪.‬‬ ‫גביר געמאכט א חשבון‪" :‬נעכטן האב איך דערלייגט‬ ‫פרעגט אים ר' מאטעלע‪ :‬ווי וואוינסטו? זאגט ער‪:‬‬ ‫אזעלכע ריזיגע סכומים געלט ‪ -‬וואס וועלן די פאהר‬ ‫"נישט ווייט"‪ ,‬אבער ס'איז געווען א קליינע בריק‬ ‫גראשן שפילן א ראלע?"‪ ...‬און אזוי צוביסלעך‬ ‫וואס מ'האט געדארפט אריבערגיין‪ ,‬זאגט ר'‬ ‫צוביסלעך האט ער אנגעהויבן טיילן צדקה אויף א‬ ‫מאטעלע‪" :‬מ'דארף אריבערגיין א בריק? דאס‬ ‫גרויסע פארנעם‪.‬‬ ‫קאסט נאך פינף הונדערט רובל"‪ ...‬שוין‪ ,‬ער האט‬ ‫ואמר לו רבינו שליט"א דבר תורה עה"פ (תהילים לב‪,‬‬ ‫נישט געהאט קיין ברירה און ער האט מסכים‬ ‫ג) 'רבים מכאובים לרשע' ואיתא במדרש 'ואפילו‬ ‫געווען‪.‬‬ ‫רשע הבוטח בה'‪ ,‬פון ווי נעמט ער דאס? מדכתיב‬ ‫ווען דער מגיד איז אנגעקומען צו זיין הויז‪ ,‬האט ער‬ ‫'והבוטח' עם ו' המוסיף‪ .‬שאפילו הרשע והוא בוטח‪.‬‬ ‫געדארפט ארויפגיין טרעפ‪ ,‬האט ער געבעטן פאר‬ ‫האדמו"ר מטאלנא‪ :‬גיי איך ארויס פון דא‪ ,‬אז איך קען‬ ‫יעדן טרעפ וואס ער דארף גיין אז ער זאל באצאלן‬ ‫אויך זיין א 'בוטח בה'‪ ...‬הרה"ק רבי מרדכי‬ ‫כך וכך‪ .‬בקיצור‪ ,‬צום סוף האט ער אים געגעבן א‬ ‫לעכאוויטשער זי"ע האט דאך געזאגט‪' :‬ברוך הגבר‬ ‫ריזן סכום געלט! האט רבי מאטעלע געזאגט‪:‬‬ ‫אשר יבטח בה'‪ ,‬מיט וואס איז ער געבענטשט? אז‬ ‫"כ'האב געמאכט צוויי ברית'ן‪ :‬די ערשטע אויפן‬ ‫'והיה ה' מבטחו'‪.‬‬ ‫קינד און די צווייטע אויפן אבי הבן‪' ,‬ומלתם את‬ ‫ערלת לבבכם' (דברים י‪,‬טז)‪ ...‬שפעטער האט אים‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬זדא"ה‪ ,‬ס'זאל נשפע ווערן אלע‬ ‫דער טשערנאבלער מגיד דאס צוריקגעגעבן און ער‬ ‫השפעות טובות‪ .‬מ'זאל זיך זעהן מתוך שמחה‪.‬‬ ‫האט אים געזאגט‪ ,‬אז ס'איז געלעגן א קליפה אויף‬ ‫בשורות טובות‪ ,‬כל טוב‪ ,‬ונפרדו לשלום‪.‬‬ ‫בחרדת קודש וביראה עילאה‪ ,‬נשגר בזה בשם כלל אנ"ש חסידי וידידי בית סקאליע‪ ,‬ברכת‬ ‫מזלא טבא וגדיא יאה‪ ,‬קדם אבינו רוענו‪ ,‬מאיר נתיבותינו‪ ,‬נזר תפארתינו ועטרת ראשינו‬ ‫הוד כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫לרגל שמחת הבר מצוה של נכדו הבה"ח לוי יצחק שליט"א‬ ‫בן הרה"צ רבי יוסף שליט"א‬ ‫אב"ד סקאליע בלומינגבורג‬ ‫והברכה אחת להסבא כ"ק האדמו"ר מבוטושאן שליט"א‬ ‫יה"ר מלפני אבינו שבשמים שיזכה כ"ק מרן רבינו שליט"א לראות רוב נחת דקדושה מכל יו"ח‬ ‫לעטרת תפארת האבות הק' מתוך רוב שמחה והרחבת הדעת‪ ,‬בבריות גופא ונהורא מעליא‬ ‫לב‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫חמש שנים!‬ ‫~ חגיגת 'חמש שנים' של הופעת גליונינו ~‬ ‫בתוך קהל ועדה נחגוג בצהלה 'חמש שנים' של הופעת גליונינו הלזו‪ ,‬וידינו פרוסות אל אבינו‬ ‫שבשמים בשבח והודאה לקל חי על כל הטוב אשר גמלנו‪ ,‬ובפרט שנפלה בגורלינו הזכיה הגדולה‪,‬‬ ‫להפיץ המעיינות החוצה‪ ,‬ולפרסם תבל ומלואה את באר תורתו והשפעתו הטהורה של עטרת ראשינו‬ ‫הוד כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‪.‬‬ ‫שמו הטוב של גליונינו 'באר חיינו' הולך לפניו בכל העולם כולו וברוב סייעתא דשמיא סחף אלפי‬ ‫רבבות מישראל הצמאים ומחכים בכל שבוע ושבוע מתי יופיע הגליון‪ ,‬ומתעדנים בתענוג רוחני‬ ‫וקורת רוח על דפי הגליון‪ ,‬המלאים זיו ומתוקים מדבש ונופח בהם יראה וטהרה כמים קרים על נפש‬ ‫עיפה‪ ,‬להגות באמרי שפר ולהתעלס בדרכו הברורה ובמשנתו הטהורה של מאור עינינו ובא"ר חיינו‬ ‫כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‪.‬‬ ‫הגליון הראשון 'באר חיינו' הופיע ב'חג הסוכות תשפ"ב'‪ ,‬ובשמו יקרא 'באר חיינו'‪ ,‬שבאמצעותה‬ ‫ישאבו חסידים ואנשי מעשה‪ ,‬מים חיים הדולה ומשקה פתגמין קדישין ואמרות טהורות מאת כ"ק‬ ‫מרן אדמו"ר שליט"א‪ .‬ומטרתה נודע בשערים להעתיק על הכתב השיחות יקרות של כ"ק אדמו"ר‬ ‫שליט"א עם גדולי אדמורי"ם ורבנים שליט"א בעת ביקורי נימוסין‪ ,‬וכן לעדכון את קהל אנ"ש מכל‬ ‫רחבי תבל על מהנעשה והנשמע בחצר קדשינו‪ ,‬למען לא תימנע הטוב ולחזק את הקשר האמיץ אל‬ ‫בית חיינו‪.‬‬ ‫במשך 'חמש שנים' האחרונים כולן שוין לטובה‪ ,‬הופיע הגליון הלזו ברוב פאר והדר‪' ,‬וואך איין וואך‬ ‫אויס'‪ ,‬מדי שבוע בשבוע ומועד במועדו בלי הפסק‪ ,‬אחזנו ולא הרפנו את עבודה הקשה‪ ,‬להוציא לאור‬ ‫עולם הגליון הלזו‪ ,‬בכל שבוע ושבוע בלי הפרעות‪ ,‬וכבר דבר שבשגרה‪ ,‬ש'ביום הששי' מופיע גליון‬ ‫'באר חיינו'‪ ,‬וכל המתענגים בה יזכו לרוב שמחה‪ .‬וב"ה אשר גדלו והצליחו וראינו בחוש גודל השפעתו‬ ‫של גליונינו בכל כדור הארץ‪ ,‬שהתקבל באהבה בכל תפוצות ישראל‪.‬‬ ‫אבל 'הנותן מתנה לחבירו צריך להודיעו'‪ ,‬שהוצאת הגליון כרוך בדמי"ם תרתי משמע‪ ,‬ובכל שבוע‬ ‫ושבוע יושבים חברי המערכת ומעמלים וטורחים‪ ,‬להוציא מתחת ידם דבר נאה ומתקבל‪ .‬בכל גליון‬ ‫וגליון נכנס שעות על גבי שעות של עמל ויגיעה עצומה ע"י חברי המערכת והעומדים בראשה‪,‬‬ ‫ההוגים כל מילה ומילה ומנפים אותם ביג' נפה למען ירוץ הקורא בו‪ ,‬עד שיצא דבר מושלם ומתוקן‬ ‫הראוי לעלות על שולחן מלכים‪.‬‬ ‫בגליון הנוכחי‪ ,‬נכנסנו בס"ד ל'שנה השישית' של הופעת הגליון‪ ,‬ובהודאה על העבר ובקשה על‬ ‫העתיד 'עד הנה עזרונו רחמיך ולא עזבינו חסדיך ואל תטשנו לנצח'‪ ,‬שיפוצו המעיינות חוצה‬ ‫וושיתקדש שם שמים על ידינו‪ ,‬ולא יצא מכשול מתחת ידינו‪ .‬ומכאן הקריאה יוצאת לכל מי שביכלתו‬ ‫לעזור בעריכת המאמרים והשיחות‪ ,‬וכמו כן כל מי שרוצה לסייע בידינו בנדבות‪ ,‬שיפנו אלינו‬ ‫במוקדם האפשרי‪ ,‬וזכות הרבים תלוי בו‪.‬‬ ‫לד‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫לז‬ ‫חג הסוכות תשפ"ו‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫לז‬ ‫נייע יאהר אנגעהויבן מיט גרויס‬ ‫הצלחה אין 'סקאליע חדר'‬ ‫גאר צופרידענע גריסן הערט מען ב"ה צוריק פון די צענדליגע חשוב'ע עלטערן‪ ,‬וועמענ'ס‬ ‫קינדערלעך עס שטייגן ב"ה מדי יום ביומו אין אונזער הייליגער תלמוד תורה 'קדושת אליעזר‬ ‫סקאליע' און די הצלחה וואס מ'זעהט ביי די קינדערלעך איז העכער אלע ערווארטונגען‪.‬‬ ‫מיט קנאפע דריי יאר צוריק איז עס געווען‪ ,‬תיכף נאך פסח שנת תשפ"ב‪ ,‬ווען די טויערן פון די‬ ‫תלמוד תורה האבן זיך געעפענט‪ ,‬נאך מאסיווע בעפארברייטונגען פון פריער‪ ,‬אהערשטעלן דעם‬ ‫העכסט‪-‬געלונגענעם סטעף פון חשוב'ע מלמדים און מחנכים‪ ,‬און זיכער צו מאכן בעזהשי"ת אז‬ ‫אלעס איז צוגעשטעלט על צד היותר טוב ברוחניות וגשמיות‪.‬‬ ‫מען האט זינט יענעם טאג ב"ה געעפענט 'דריי קלאסן' פון נורסערי ביז כתה א'‪ ,‬אהערגעשטעלט‬ ‫מיט אלע געברויכן‪ ,‬מיט א פולן סטעף פון א מנהל‪ ,‬מלמדים‪ ,‬עוזרים‪ ,‬קריאה מומחה‪,‬‬ ‫טראנספארטאציע און אזוי ווייטער מיט אלע נוטיגע שטובן און צוגעהערן‪ .‬קיין געלט און צייט‬ ‫האט מען נישט געשפארט‪ ,‬אלעס כדי די חשובע קינדערלעך זאלן קענען זיצן און לערנען מיט‬ ‫הרחבת הדעת‪.‬‬ ‫די ארבעט האט זיך אויסגעצאלט‪ ,‬און במשך די יארן האבן די קינדערלעך גאר שטארק מצליח‬ ‫געווען‪ ,‬ווי די עלטערן זעלבס זענען מעיד‪ .‬די לימודים‪ ,‬זענען אהערגעשטעלט אויפ'ן העכסטן‬ ‫סטאנדארט‪ ,‬און די תלמידים שעפן זיך אן מיט הויפנס תורה‪ ,‬עבודה‪ ,‬יראת שמים‪ ,‬השקפת חיים‪,‬‬ ‫ערליכקייט און חסיד'ישע הנהגות‪.‬‬ ‫די מלמדים און מחנכים וואס זענען אויפגענומען אין תלמוד תורה‪ ,‬זענען אלע שוין פילע יארן עוסק‬ ‫אינעם פעלד פון חינוך הבנים‪ ,‬און זענען אלע טיף איבערראשט פון די שטארקע כוחות וואס מען‬ ‫לייגט אריין אין די 'סקאליע קינדער'‪ ,‬נאך פון די פריעסטע יוגנט יארן‪.‬‬ ‫שטייענדיג ביים שוועל פון יו"ט סוכות‪ ,‬ווען מען גרייט זיך שוין אויף די רעגיסטראציע פאר די‬ ‫קומענדיגע יאהר תשפ"ז‪ ,‬זענען די הרגשים איבערגעפולט פון שבח והודאה לה'‪ ,‬זעענדיג די‬ ‫חשובע 'נורסערי' כתה וועלכע האט זיך פארמירט פון היי יאהר תשפ"ו‪ :‬טייערע קינדערלעך וועלכע‬ ‫ווערן אויפגעהאדעוועט אין די סאמע חשוב'סטע שטובער‪ ,‬בני תורה‪ ,‬יראים ושלמים‪ .‬די אלע‬ ‫עלטערן‪ ,‬הורי המוסדות‪ ,‬האבן געמאכט דעם באשלוס אריינצושיקן זייערע לעכטיגע צאן קדשים‬ ‫אין 'סקאליע חדר'‪ ,‬א דאנק די כסדר'דיגע גוטע גריסן וואס מען הערט פון חדר‪ ,‬און דעם כתר שם‬ ‫טוב וואס די 'סקאליע ת"ת' האט זיך ערווארבן‪.‬‬ ‫אצינד‪ ,‬אריינטרעטענדיג אינעם נייעם יאהר שנת תשפ"ז‪ ,‬טוט הנהלת המוסדות אפגעבן א שבח‬ ‫והודאה לה' על העבר און א בקשה על העתיד‪ ,‬עד הנה עזרונו רחמיך ואל תטשנו לנצח‪ ,‬מיר זאלן‬ ‫ווייטער קענען מחנך זיין די טייערע קינדערלעך אויף דעם הייליגן אויסגעטראטענעם דרך הסלולה‬ ‫פון רבותינו הקדושים בלי שום שינוי כל שהוא‪ ,‬תחת נשיאתו הדרכתו והכוונתו פון כ"ק מרן‬ ‫אדמו"ר שליט"א‪.‬‬ ‫מ‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫יום ד' ערב שב"ק‬ ‫בשעה‪ 1:00 :‬אחה"צ‬ ‫בהסוכה לפני בית מדרשינו‬ ‫מג‬ ‫חג המצות תשפ"ב‬ ‫חג המצות תשפ"ב‬ ‫מ‬