א חסידישע מלוה מלכה · A Chisidishe Melave Malka — סוכות (2026-09-21)

בעזהשי''ת
א חסידישע מלוה מלכה
מיט הרה''ח ר' אברהם צבי אונגער שליט''א
סיפורי צדיקים מקוריים בטוב טעם ודעת
גליון קמ"א /סיפורי צדיקים יארצייטן השבוע /חג הסוכות /תשרי תשפ''ז
אבי מורי הגה"צ רבי שמואל אפרים זלמן אונגער זצ"ל
דומ"ץ דקהילתינו שיכון סקווירא יע"א
דעם ערשטן טאג סוכות געפאלט די יארצייט פון מיין גרויסן טאטן ,הגאון הצדיק רבי שמואל אפרים זלמן בן רבי אברהם צבי זצ"ל ,דער
זון פונעם קאפו-ווארער רב ,בעמח"ס מחנה אברהם .ער איז געבוירן געווארן י"ג אדר ב' תרפ"ד ,און איז נסתלק געווארן אין יאר תשס"ג.
באמת האט מען שוין אסאך געשמועסט פונעם טאטן ז"ל די פארגאנגענע יארן ,אבער צו רעדן פון אזא גרויסן איד איז פון די דברים שאין
להם שיעור ,פון זיין תורה ,עבודה ,און גמילות חסדים .בפרט זיין התמדת התורה מיט זיין נועם המידות ,זיין התקשרות און ביטול צו
צדיקים ,ועוד ועוד.
דאס מאל האבן זיך צוזאמגעזעצט עטליכע פון די קינדער ביים 'חסיד'ישן מלוה מלכה' ,צו שמועסן אביסל סיפורים מיט הנהגות וואס
עס קומט אריין אין קאפ ,למען ידעו דור אחרון ,מען זאל זיך קענען אביסל אפלערנען פון אזא איד ,און מקיים זיין דעם 'מתי יגיעו מעשי
למעשי אבותי'.
הרה”ח ר’ אברהם צבי אונגער שליט”א -המו"ל ,הרה"ח ר’ שלמה יעקב יחזקי' אונגער שליט"א,
הרה"ח ר’ שלום יוסף אונגער שליט"א ,הרה”ח ר’ אנשיל פעדער שליט”א [חתן הרה"ח ר' משה אונגער ז"ל],
השי"ת זאל העלפן עס זאל נתרבה ווערן כבוד שמים פון דעם.
בשבחו ,און בתוך הדברים פארציילט אז דער טאטע ז"ל האט הערצה פון הגה"צ בעל שבט הלוי ז"ל
כסדר אין שטוב באוואונדערט זיין לערנען" ,טאג און נאכט ,טאג
הרה"ח ר’ שלום יוסף :הרב וואזנער ז"ל [וואס איז געווען א מחותן מיט
און נאכט" .דער רבי האט אפאר מאל איבערגעזאגט" :ער האט
אים .זיין זון הרה"ג ר' בנציון וואזנער שליט"א רב דקהל שבט הלוי-בית שמש ,איז
געלערנט טאג און נאכט". אן איידעם ביים טאטן] ,איז געווען זייער נאנט מיט אים .ער האט אים
אויך האט דער רבי שליט"א זיך אויסגעדרוקט" :ער האט ליב ליב געהאט אהבת נפש .הרב וואזנער האט געזאגט" :איך האב
געהאט יעדן איינעם ,דאס גאנצע שטעטל ,און איך וואוין אויך אסאך חשוב'ע מחותנים ,אבער ר' זלמן'ס ידידות " ...
דא"... איינמאל מוצאי שבת ,נאך א שבע ברכות ביי איינע פון די קינדער
הרה"ח ר’ שלמה יעקב יחזקי’ :דער רבי שליט"א האט נאכדעם פון הרה''ג ר' בנציון ,ביי ר' בנציון אינדערהיים ,גיבט ער א גיי צו,
אויסגעפירט" :דער אייבערשטער זאל העלפן ער זאל זיין א מליץ ער האט אנגעכאפט מיין טאטן ,ער גיבט אים א קוש אויפן שטערן,
יושר פאר די גאנצע משפחה ,פארן גאנצן שטעטל ,און פארן גאנצן און ער זאגט אים" :מחותן ,איך בעט ביים אויבערשטן ,אז מען זאל
דור .ער האט אסאך געטון פארן דור". נישט מגרע זיין מיין חלק אין עולם הבא ,צוליב דעם תענוג וואס
הרה"ח ר’ אברהם צבי :אונזער מאמע ע"ה פלעגט דערציילן ,אז איך האב געהאט צו זיצן דעם שבת מיטן מחותן צוזאמען אונטער
ווען דער רבי ז"ל איז געקומען קיין אנטווערפן [אויפן וועג צו איין דאך".
אמעריקע] ,האט די אלטע רביצין הרבנית הצדיקת טראני ע"ה ,איר זיין הגדרה נאכן פטירה
געפרעגט צי ער לערנט נאכאלץ אזוי פלייסיג ווי אין בוקארעסט.
זי האט געדענקט פון בוקארעסט ווי פלייסיג ער האט געלערנט. הרה"ח ר’ שלמה יעקב יחזקי’ :נאכן פטירה ווען ער האט גערופן
מנחם אבל זיין ,האט ער פאר יעדן באזונדער איבערגעזאגט' :ער
זיך מחזק געווען נאך די וועלט-מלחמה איז געווען א גדול בתורה ,גדול בעבודה ,און גדול ביראה .ער האט
הרה"ח ר’ אנשיל :די התמדת התורה וואס דער רבי ז"ל האט געלערנט תורה מתוך יסורים ,און ער איז געווען א צדיק יסוד
דערציילט איז דאך געווען אין בוקארעסט נאך די קריג .ער האט עולם".
מיר אמאל אליינס דערציילט ווי שווער עס איז געווען נאכן איינער פון די אייניקלעך פון הרב וואזנער האט מיר
מלחמה בגשמיות וברוחניות .מען קען זיך נישט פארשטעלן .ער איבערגעזאגט ,אז אינדערהיים האט ער געזאגט די זעלבע
איז געבליבן אליין ,ער האט נישט געהאט קיין טאטן .ער האט ווערטער ,ער איז געווען א 'צדיק יסוד עולם'.
געהאט שרעקליכע עגמת נפש פון די מצב הדור ברוחניות .האט
ער געזאגט" :איך האב געוואוסט עס איז נישט דא קיין אנדערע
א מליץ יושר פארן דור
עצה צו קענען מסיח דעת זיין פון דאס אלעס ,נאר זיך אינגאנצן הרה"ח ר’ אברהם צבי :ווען מען איז אריינגאנגען נאכן שבעה צום
רבי'ן שליט"א ,האט דער רבי שליט"א גאר שטארק גערעדט
א
הרה"ח ר’ שלמה יעקב יחזקי’ :איך געדענק איך בין געווען אמאל אריינלייגן אין תורה ,האב איך מיך אריינגעלייגט אין תורה ,זעכצן
ביי אים אין שפיטאל .איך האב אים געזען וויינען .עס איז מיר שעה א מעת לעת" .אבער ער האט עס געזאגט זייער נאטירליך,
געווען אינטערעסאנט .האב איך אים געפרעגט צי עפעס טוט אים נישט ווי ער דערציילט עפעס אויסטערליש.
וויי .זאגט ער" :איך קען נישט דאווענען ,איך קען נישט לערנען", הרה"ח ר’ שלום יוסף :ער האט אמאל מסביר געווען וועגן יענע
ער איז געווען ממש אויסער זיך .ער איז געווען ממש ווי עס פעלט צייטן נאך די מלחמה ,האט ער געזאגט די ווערטער" :מען האט
אים ממש צום לעבן. געקענט דעמאלס גיין מיטן קאפ אראפ ,און די פיס ארויף ,און
הרה"ח ר’ שלום יוסף :ער פלעגט דאך אלץ זאגן" ,לולי תורתך קיינער זאל נישט זאגן קיין איין ווארט .דער אויבערשטער האט
שעשועי אז אבדתי בעניי"... געהאלפן ,אז זכות אבות איז מיר בייגעשטאנען ,איך האב מיך
הרה"ח ר’ אברהם צבי :די טייטש פון 'אז אבדתי בעניי' איז געווען אריינגעזעצט מיטן ברודער [הרה"ח ר' מיכל ז"ל] אין ביהמ"ד".
ביי אים 'פשוטו כמשמעו' .ווייל עס איז דאך באוואוסט אז אין די כי אם בתורת ה' חפצו
יארן פון תש"ט -תשי"ג איז ער געליגן קראנק אין שפיטאל מיט הרה"ח ר’ אנשיל :איין מאל יום כיפור ביינאכט האב איך אים
שטארקע יסורים .איינע פון די שפיטעלער וואס ער איז געווען איז געבעטן א ברכה .אינמיטן האט ער געזאגט" :די גרעסטע ברכה איז
ער געווען אין שווייץ .האט ער דערציילט שפעטער ,אז דער מצב תורה" .צום סוף האב איך אים אויך געבעטן א ברכה אויף פרנסה.
פון די מענטשן דארט איז געווען געפערליך ,עד כדי כך ,אז עס האט ער מיר געזאגט" :תורה ,תורה ,און תורה ,וועט דיר גארנישט
זענען געווען מענטשן וואס האבן זיך ליידער גענומען דאס לעבן פעלן".
דארט.
הרה"ח ר’ שלום יוסף :דער אמת איז ,אז ביי אים איז געווען 'הוא
הרה"ח ר’ אנשיל :איך פלעג כסדר קוקן ,פורים ווען די גאנצע היה אומר' ,ער האט גערעדט ביי די מדריגה וואס ער איז געווען.
משפחה איז זיך צוזאמגעקומען און מ'האט געזינגען דעם ניגון 'חכו מען האט ביי אים שטארק געזען די נקודה .ער איז אייביג געליגען
ממתקים וכלו מחמדים' ,עס רעדט זיך דאך פון תורה ,איז ער אין תורה אן קיין חשבונות ,און עס איז מקוים געווארן ביי אים כי
געווארן אינגאנצן אן אנדערער מענטש ,די פנים האט אים אין מחסור ליראיו.
געברענט.
הרה"ג ר' יחיאל טויבער ע''ה מייסד כולל מכון להוראה האט
די ווענט זאלן הערן תורה פארציילט פאר מיין שוואגער הרה"ג ר' ישעי' ברים שליט"א ,אז
הרה"ח ר’ שלמה יעקב יחזקי’ :נאכדעם וואס ער איז געזיצן אין ווען ער האט געדארפט ברענגען פרנסה אין שטוב ,האט ער
ביהמ"ד שעות ע"ג שעות ,האט ער אויך געלערנט אסאך אנגעהויבן צו ארבייטן מיט מילך .איינמאל האט מיר דיין שווער ר'
אינדערהיים ,און געלערנט אויפן קול. זלמן געטראפן פארטאגס ווי איך דעליווער מילך ,האט ער מיר
הרה"ח ר’ אברהם צבי :ער האט געזאגט פאר א חתן פאר זיין אפיר געהאלטן ,און ער האט מיר געזאגט אזא איינער ווי דיר דארף
חתונה ,אז די ווענט אין שטוב זאלן הערן תורה. זיצן און לערנען .האב איך אים געזאגט "איך דארף דאך ברענגען
פרנסה" ,האט ער מיר געענטפערט "איך האב אויך געדארפט
הרה"ח ר’ שלום יוסף :דאס האט ער מיר געזאגט" :איך וויל דיר ברענגן פרנסה ,און איך בין געבליבן ביים לערנען ,און דער
זאגן א זאך ,חינוך פאנגט זיך אן ,פאר מען האט קינדער ,די ווענט אייבערשטער האט געהאלפן".
זאלן הערן תורה ,די ווענט זאלן ווערן אנגעזאפט מיט תורה .אזוי
פאנגט זיך אן דער חינוך". האט ער געזאגט" :האב איך תיכף מחליט געווען איך זעץ מיר
צוריק לערנען" .און בזכות זה איז נתייסד געווארן די הערליכע
דאנקען אייביג מיט א פרישקייט מבצר התורה מכון להוראה.
הרה"ח ר’ אנשיל :איך בין נתפעל געווארן פון זיין דאנקען כסדר לולי תורתך שעשועי
דעם רבונו של עולם .ער האט טאקע געהאט יסורים ,אבער פון
דעם האט ער נישט גערעדט [עס איז דאך אויסטערליש געווען זיין קבלת
הרה"ח ר’ אנשיל :איך בין אים געגאנגען 'מבקר חולה' זיין ,ווען
ער האט געהאט מורא'דיגע יסורים אויף די האנט [הרה"ח ר’ אברהם
יסורים באהבה] .אבער ווען עס איז געקומען ווען ער האט געדארפט
דאנקען דעם אויבערשטן ,איז ער געווען אינגאנצן דערין מיט די צבי :עס איז געווען ווען ער איז געפאלן אין בית המדרש ביי די טרעפ] .האב
גאנצע געפיל .ביי יעדע שמחה האט ער געדאנקט מיט א איך אים דעמאלס דערציילט א מורא'דיגע מעשה מיט דעם
פרישקייט .ביי יעדע שמחה האט ער נאכאמאל געזאגט אזעלכע ראגאטשובער ז"ל .עס איז געווען א גאנצע השתלשלות ,ווי
לשונות :אודה ה' מאוד בפי ,דער באקאנטע ווארט פונעם ערוגת יונגערהייט איז ער געווען א ווילדער ,און שפעטער האט ער זיך
הבושם אויף די פרשה פון ביכורים וועגן הכרת הטוב ,איך קען אריינגעלייגט אין לערנען ,אז ער איז געווארן אזא מתמיד ,אז ער
נישט גענוג זאגן וכו' ,דאס הארץ איז פול ...איך האב נישט גענוג האט נישט מפסיק געווען קיין רגע פון לערנען .פאר זיין פטירה
ווערטער ארויסצוברענגען הכרת הטוב ,אזויפיל 'מלמד שאיני כפוי האט ער געשיקט פרעגן א דיין ,אז ער האט מורא'דיגע יסורים ,און
טובה' .קבלת יסורים באהבה זעט מען אמאל .אבער דאנקען מיט אויב ער וועט אויפהערן לערנען וועט אים אפשר גרינגער ווערן די
יסורים [ווייל זיך מצמצם זיין צו לערנען האט גורם געווען מוסיף צו זיין אויף די
אזא פרישקייט דאס איז שוין געווען א חידוש.
יסורים] ,האט ער געפרעגט צי ער מעג אויפהערן אדער נישט ,ווייל
ווען ער פלעגט קומען צו א שמחה ,האט עס אויסגעזען ווי עס עס שטייט דאך 'זאת התורה אדם כי ימות באוהל' ,אז מ'דארף זיך
איז יעצט געווען די וועלט-מלחמה ,ער האט געדאנקט מיט אזא ממית זיין אויף תורה .למעשה ,ביז די תשובה איז צוריקגעקומען
פרישקייט ,ער האט נישט גע'חלומ'ט אז ער גייט נאך אויפשטעלן איז שוין געווען דערנאך ,ע"כ המעשה.
אזא דור ...ממש ווי עס איז יעצט פריש געווען ,כאילו ער האט עס
קיינמאל נישט געזאגט. ווען איך בין געווען ביי אים אין שפיטאל ,דעמאלס ווען ער האט
געהאט שטארקע יסורים אויף די האנט ,האב איך אים עס
דער דור וועט נישט זען אזא סארט התמדה! דערציילט ,און איך האב געקוקט ,איך האב געהערט ווי ער זאגט:
הרה"ח ר’ שלמה יעקב יחזקי’ :איך האב געטראפן הגאון הצדיק "אין לנו שיור רק התורה הזאת" ,און עס איז אים גערונען טרערן...
רבי אלחנן יוסף הערצמאן ז"ל ,ער איז געווען א געהויבענער איד,
ב
דעם פאפא רב האט מען נישט געקענט אייביג אזוי פרעגן די מגדולי בעלי המוסר ,ער איז אויך געווען שואל ומשיב אין פאפא
סארט זאכן ,אבער דעמאלס ווען ער האט געזען אז דער פאפא רב ישיבה.
איז געווען בדיחא דעתיה ,האט ער געגעבן א פרעג צי ער מעג האט ער דערציילט ,אז אין יאר תשי"א איז ער איז געווען אין
פרעגן וועגן די מעשה אין די פוילישע בעקעריי יארן צוריק? 'דענווער-קאלאראדא' ,האט ער געהערט ,אז אין שפיטאל איז דא
אין יענע יארן פלעגן אלע דארט באקן מצות ,און די רבנים זענען א איד א תלמיד חכם ,איז ער אים געגאנגען מבקר חולה זיין .דאס
געקומען בודק זיין די בעקעריי ,די מיל ,וכו' .און הרה"ק מ'סאטמאר איז געווען אונזער טאטע ז"ל ,נאכדעם וואס מ'האט אים אפערירט,
זצ''ל ,און הגה"צ דער וואוידיסלאווער רב זצ"ל זענען שוין דארט ווען ער האט געהאט אן אפעראציע וואס מ'האט ארויסגענומען
געווען ,און נאך אנדערע ,און עס האט אויסגעקוקט גוט. זעקס צלעות [ריפן ביינער] ,און דעמאלס ווען ער איז געקומען צו
דער פאפא רב איז אנגעקומען שפעטער ,און ווען ער איז אים ,איז געווען דריי טעג נאך די אפעראציע ,האט ער געזען ווי ער
אנגעקומען האט ער געפרעגט צי ער קען נאך בודק זיין? האט מען ליגט דארט אין בעט ,איינגעבויגן איבער א גאנצע הויפן ספרים ,און
אים געזאגט ,אז די רבנים זענען שוין געווען. ער האט געלערנט מיט א חיות ,ממש אזויווי ער זיצט אין זיין חדר
זאגט ער" :עס געדויערט א מינוט" .ער גיבט א שפרינג אריין ,גיבט הספרים .ער האט נישט געקענט גלייבן וואס ער זעט.
א גיי צו צום מיל ,און נעמט ארויס א טייגל... דערציילט ער ווייטער ,בין איך געגאנגען אין שטאט און
האט זיך דער סאטמארער רב זצ''ל אנגערופן" :פאפא רב איר פארפירט ,א איד א תלמיד חכם ליגט אין שפיטאל און מען גייט
האט סייעתא דשמיא אין הוראה". אים נישט באזוכן? האט מען מיר געענטפערט אז מען האט מורא
צו גיין צו אים ,ווייל ווען מען קומט אים באזוכן פלעגט ער גלייך
האט דער זיידע געפרעגט פון פאפא רב ,אז ער וויל וויסן וואס פרעגן 'וואס לערנסטו?' און ער האט אנגעהויבן שמועסן אין
ליגט אונטער דעם. לערנען ,ממילא גייט מען נישט צו אים ווייל מ'האט מורא.
האט דער פאפא רב דערציילט :אז ער איז געווען איינע פון די זאגט ער מיר ,אז די פאר וואכן וואס ער איז דארט געווען ,איז ער
דיינים אין שטאט סאטמאר פארן קריג ,ער איז געווען דער כסדר ארויפגעגאנגען צו אים ,און מ'האט געשמועסט אין לערנען.
יונגסטער דיין דארט .זאגט ער" ,בייטאג ווען ער האט געהאט א
זאגט ער מיר א לשון" :ער איז געווען א יודע עתים [ער האט גוט
שווערע שאלה ,האט ער כאטש געהאט מיט וועמען
איבערצושמועסן ,ער האט עס איבערגערעדט מיט די עלטערע אויסגענוצט די צייט] .איך גלייב נישט אז דער דור וועט נאך זוכה זיין
דיינים. צו זען אזא סארט התמדה".
ביינאכט ,ווען מען האט שוין נישט געקענט פרעגן פון די רבנים, אינטערסאנט איז געווען ,ווען איך האב נאכדעם געפרעגט מיין
איז מען געקומען צו אים .און אמאל ביי א שווערן ענין האב איך טאטן צו ער קען א יוד רבי אלחנן יוסף הערצמאן ,האט ער
געענטפערט" :איך האב געהערט פון אים[ "...ער האט גארנישט געוואלט
נישט געהאט מיט וועמען איבער צו שמועסן ,וואס האב איך געטון,
פארציילן].
איך האב מיך אראפגעווארפן אויף דער ערד ,און זיך אויסגעוויינט
צום אויבערשטן ,ער זאל מיך חונן דעת זיין". הרה"ח ר’ שלום יוסף :איך האב געזען די גאנצע מעשה ווי ער
אליין שרייבט דאס ,דארט שרייבט ער מיט אזא סארט בעל
האט ער אים געזאגט ,אז ער גיבט אים אויך די עצה ,דער מוסר'דיגע מהלך' ,אזא מין מוסר השכל ,וואס וועלן מיר ענטפערן
בעסטער שימוש ,איז תפילה. פארן יום הדין ,אז מען וועט אונז פרעגן ביים בית דין של מעלה,
הרה"ח ר’ שלמה יעקב יחזקי’ :ער פלעגט אסאך אריינפארן צום איר זענט געווען געזונט און פריש מיט אלע צלעות ,לאמיר זיך
פאפא רב ,פלעגט ער אויך איבערשמועסן שווערע שאלות וואס מאכן א חשבון'.
ער האט געהאט .האט אים איינמאל פאפא רב געזאגט :דו קענסט הרה"ח ר’ שלמה יעקב יחזקי’ :נאכן פטירה פון בעל 'ויחי יוסף'
אליין פסק'ענען ,פארוואס דארפסטו דאס קומען פרעגן .ער האט זצ''ל ,האט ער געוואלט באשרייבן דעם פאפא רב ,האט ער
אים דעמאלס אויך פארציילט די מעשה ,און געגעבן די עצה. באשריבן א תלמיד [דעם טאטן ז"ל] ,כדי מ'זאל פון דעם זען ווער דער
געלעבט מיט דעם רבינ'ס תורות רבי איז געווען.
הרה"ח ר’ אברהם צבי :ער האט געלעבט מיט דעם רבינ'ס תורות וויאזוי האט מען סייעתא דשמיא?
אבנארמאל .איך געדענק אז ער איז געווען אמאל שבת אין בארא הרה"ח ר’ אנשיל :די מעשה איז באקאנט ,ער האט עס דערציילט
פארק ,עס איז נאר געווען צוועלף אזייגער פרייטאג צונאכטס ,האט אסאך מאל ,און איך האב עס געהערט פון אים ,ער פלעגט
ער געזאגט אז ער וויל זיך גיין אראפלייגן ,ער האט שוין נישט קיין אריינפארן יעדע וואך צו פאפא רב ז"ל ,געווענליך איז עס געווען
כח .האט מען אים געפרעגט ,עס איז דאך פיל פריער ווי יעדע וואך זונטאג .איינמאל ווען ער איז אריינגעפארן איז געווען פאר פסח,
ביים טיש? וויאזוי דארט האט ער יא כח ,האט ער געענטפערט: און דער פאפא רב איז פונקט דעמאלס געגאנגען געבן א הכשר
"דאס איז מיין חיות". אויפן פאפא-צעהלים מצה בעקעריי .האט ער געפרעגט דעם
הרה"ח ר' אהרן אברהם שווארץ :איך געדענק ,ער פלעגט פאפער רב צי ער קען מיטקומען .זאגט ער יא .האט ער געזען ווי
אראפגיין אינמיטן טיש ,פארן תורות ,בשעת עפל טיילן ,און ער דער פאפא רב גיבט שנעל א גיי דורך די גאנצע בעקעריי ,ער
האט זיך אפגעוואשן דאס פנים פאר די תורות. טרעפט ביי די וועלגער העלצער אז עפעס איז נישט גוט ,האט ער
הרה"ח ר’ שלום יוסף :מיין מאמע פלעגט אלץ זאגן ,פרייטאג גלייך מעורר געווען אויף דעם ענין און ארויסגעגאנגען.
צונאכטס ווען ער האט זיך שוין געהאט געלייגט ,האט מען געקענט האט ער געפרעגט פון זיין רבין פאפא רב צי ער מעג פרעגן א
הערן ווי ער זאגט און זאגט .ווען מיין מאמע האט אים געפרעגט שאלה ,וויאזוי מען קען אזוי שנעל געבן א הכשר ,און וויאזוי איז
וואס ער זאגט ,האט ער געזאגט אז 'ער חזר'ט איבער די תורות'. מעגליך אז פונקט ווען ער קומט האט ער פונקט געטראפן.
איך געדענק טאקע ווען ער האט גערעדט אמאל א דרשת האט אים דער פאפא רב געענפערט :אז וויבאלד ער האט נישט
התעוררות אין בית המדרש פאר ראש השנה ,האט ער אנגעפאנגען: קיין סאך צייט ,בעט ער דעם אויבערשטן סייעתא דשמיא ,אז
"איך ווייס נישט וואס איך דארף דא רעדן "...ער האט אנגעהויבן טאמער מען דארף עפעס מעורר זיין ,זאל ער גלייך טרעפן.
ג
האלל ,און געזוכט הגה"ח ר' שלום בראנדער ז"ל-ראש ישיבת מיט דעם ,אז דער אור החיים הק' זאגט אויף 'ראה אנכי' ,קוק מיך
בעלזא ,און ער האט מיר געפרעגט וואס איך לערן .האב איך אליין אן וועסטו זען ,זאגט ער" :וואס דארף איך רעדן ,מען קומט
געזאגט אז איך לערן מסכת פסחים .און דארט אויפן פלאץ אזוי פרייטאג צונאכטס ,מען זעט ווי דער רבי רעדט ,וויאזוי ער פירט
שטייענדיג אין האלל ,האט ער מיר פארהערט מסכת פסחים .עס זיך אויף ,און דעם גאנצן 'הוא היה אומר' ,וואס האב איך נאך
איז געווען א חידוש. צוצולייגן דא .נאר ,עס איז א מנהג העולם אז מען רעדט פאר ראש
הרה’’ח ר’ אנשיל :אז דו רעדסט שוין פון הרה"ג ר' וואלף בער השנה".
שליט"א וויל איך דערציילן וואס איך האב געהערט פון אים אליין, הרה"ח ר’ שלמה יעקב יחזקי’ :הרה"ג רבי שלום פאללאק
אז שוין אין די שבע ברכות האט דער זיידע געלערנט מיט אים .ער שליט"א חבר הבד''ץ ,האט מיר פארציילט ,אז ער איז געווען אמאל
זאגט אז עס איז געווען אנדערש ווי היינט .ער האט געלערנט זייער סוכות ,פרייטאג צונאכטס ווען דער רבי האט געזאגט תורה .די
לאנג מיט אים אין די שבע ברכות .אינמיטן האט רבי וואלף בער טישן זענען געווען דעמאלס אין די אלטע סוכה ,אין 'כולל' ,און עס
געקוקט אויפן זייגער ,האט דער זיידע געגעבן א דריי אוועק דעם זענען געווען די שמאלע טישן ,און די שורה פון די רבנים איז
זייגער... אויסגעקומען אז זיי זענען ממש איינער קעגן דעם צווייטן .איז
הרה’’ח ר’ שלמה יעקב יחזקי’ :ער פלעגט זאגן" :ווען מען לערנט אויסגעקומען אז ער איז געזעסן אנטקעגן אונזער טאטע.
קוקט מען נישט אויפ'ן זייגער". זאגט ער ,אז ער האט געזען ביי די תורות ,ווי ער איז געזעסן אזוי,
הרה’’ח ר’ שלום יוסף :איך געדענק ווען איך האב געלערנט מיט און זיך ארויסגעבויגן .זאגט מיר רבי שלום" :עס איז געווען
אים ,אז בשעת'ן לערנען האב איך נישט געטארט קוקן אויפן מורא'דיג צו זען ,ווי דיין טאטע האט געדארשט יעדע ווארט פון די
זייגער. רבינ'ס תורות" .ער זאגט מיר" :אז עס האט זיך געלוינט צו קומען
נאר פארדעם אליין ,צו זען וויאזוי א איד שלינגט יעדעס ווארט".
תורה בטהרה
הרה"ח ר' אהרן אברהם שווארץ :דער באבע האט מיר געזאגט
הרה’’ח ר’ שלום יוסף :עס איז דאך באקאנט דעם זיידנס [בעל אפאר מאל ,אז דער זיידע האט געלעבט מיט די תורות פון דעם
מחנה אברהם] מסירות נפש פאר מקוה ,ווי דער רבי ז''ל האט זיך רבי'ן ,זי האט מיר געזאגט ,אז 'ער האט געזאגט אז דאס איז געווען
אויסגעדריקט אויפן ספר מחנה אברהם אויף מקואות וואס איז זיין חיות א גאנצע וואך'.
איבערגעבליבן נאכן קריג בדרך נס :חז''ל זאגן דאך "מסרו נפשייהו
ונתקיימה בידן" .און דער טאטע ז"ל איז אויך געגאנגען אין די פיס ארויסצונעמען פון דאס לערנען א נקודה
טריט ,ווי דער פעטער הרה"ח ר' מיכל ז"ל האט פארציילט ,אז אין הרה’’ח ר’ אנשיל :איך געדענק אז ער האט מיר אמאל
די ווינטער האט די מקוה געקענט אסאך מאל זיין אייזיג ,און זיי נאכגעזאגט ,איך מיין אז ער האט עס נאכגעזאגט פונעם ויגד יעקב,
האבן געבראכן די אייז און געגאנגען אין מקוה. אז כדי צו מצליח זיין אין לערנען ,זאל מען יעדעס מאל ווען מען
און ווען מען האט דא אין סקווירא געבויעט די מקוה טהרה ,האט לערנט ,ארויסנעמען ,א דבר מוסר ,אגדה ,אדער עפעס א זאך .ער
ער אריינגעלייגט כוחות ביז מסירות נפש .ער איז ארויפגעקראכן האט געזאגט אז עס איז מסוגל אויף געדענקען דאס לערנען.
אויפן דאך צו יעדע ווינקל מיט זיין אקסענדזשן טאנק... הרה’’ח ר’ שלום יוסף :דער רמב"ן זאגט דאך אין דער אגרת' :בכל
איך דערמאן מיר ,אז ער האט דעמאלס נאכגעזאגט פארן רבי'ן עת שאתה תקום מן הספר תחפש באשר למדת אם יש בו דבר
שליט''א [איך מיין בשם איינער פון די ראשונים] ביים כשר'ן דער מקוה: אשר תוכל לקיימו'.
"פאר טהרתן של ישראל דארף מען חייש זיין אפילו צו א שיטה ווען מען לערנט קוקט מען נישט אויפן זייגער
יחידאה". הרה’’ח ר’ שלמה יעקב יחזקי’ :עס האט מיר דערציילט א איד פון
עס איז נאך דא אסאך צו פארציילן ,ועוד חזון למועד. מאנטריאל ,אז ער געדענקט ביי די שידוך פון אונזער שוואגער
הרה"ג ר' וואלף בער לערנער שליט"א-בעלזער דיין אין מאנטריאל,
ווי דער טאטע איז געקומען אין בעלזא ישיבה זעהן דעם בחור.
זאגט מיר דער איד ,ער געדענקט ווען ער איז אריינגעקומען אין
זכותם יגן עלינו ועל כל ישראל
הפצת ועריכת הגליון סיפורי צדיקים וחסידים
נתנדב ע"י
משפחת הגה"צ ר' יחיאל מיכל שטיינמעץ שליט"א
דומ''ץ קהילתינו בב''פ
חתן הדומ"ץ זצ"ל
זכות הצדיקים יגן עליהם להתברך בבני חיי ומזוני רויחי וכל מילי דמיטב
ד להערות והארות יפנו להמספר הרה''ח ר' אברהם צבי אונגער שליט''א 845-274-1658עריכה והגהה ע''י הרב יששכר יואל אונגער הי''ו 845-596-8865
