gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

א ליכטיגן תמיד - אידיש · A Lichtigen Tumid - Yiddish — סוכות (2026-09-21)

מוציא לאור: א ליכטיגן תמיד - אידיש · A Lichtigen Tumid - Yiddish

שבוע: סוכות (2026-09-21)

א ליכטיגן תמיד - אידיש · A Lichtigen Tumid - Yiddish — סוכות (2026-09-21)

פתח את ה-PDF הורדה

‫טעימה קלה פון די 'לעכטיגע גוט מארגן – אשב"ש' שמועסן‬ ‫ב' חול המועד סוכות תשפ"ג‬ ‫אני שמח בחלק שלי‬ ‫תוכן המאמר‪ :‬אני שמח בחלק שלי; זיצן אין די דירת עראי זיך צו לערנען זיין א 'שמח בחלקו';‬ ‫די טעם פארוואס מען זוכט שלימות אויפן אתרוג ‪ /‬די טעם פארוואס מען שעפט די וואסער יום טוב סוכות ‪ /‬מיט‬ ‫די כח פון שמחה איז מען מבטל אלע קללות ‪ /‬שמחה – די סימן פון א איד! ‪ /‬די ארבעט פון סוכות – זיין א שמח‬ ‫בחלקי! ‪ /‬מצוות סוכה וואס האט מכריע געווען די כף זכיות ביים בית דין של מעלה‬ ‫ר'פואה וג'אולה‪ .‬וואס האבן די פיר זאכן‬ ‫מיט אן אתרוג? נאר ביי די פיר זאכן שטייט‬ ‫די ענין פון 'שלימות'‪ ,‬אני מאמין ב'אמונה‬ ‫שלימה'‪ ,‬החזירנו ב'תשובה שלימה'‪ ,‬והעלה‬ ‫עס שטייט אין די ספרים הקדושים (מובא‬ ‫'רפואה שלימה'‪ ,‬וגאלינו 'גאולה שלימה'‬ ‫באוצרות צדיקי וגאוני הדורות על סוכות עמ' תרמה;‬ ‫מהרה למען שמיך‪ .‬די אלע זאכן דארף זיין‬ ‫וכן מובא בשם האביר יעקב מסאדיגורא זצ"ל)‪,‬‬ ‫בשלימות‪ .‬אתרוג דארף אויך זיין בשלימות‪.‬‬ ‫'אתרוג' איז ראשי‪-‬תיבות א'מונה ת'שובה‬ ‫א‬ ‫ושאבתם מים בששון‪ ,‬מען זוכט אויף די‬ ‫וועגן דעם איז מען אזוי מקפיד אויף אן‬ ‫עבירות וואס איז יעצט געווארן זכיות‪ ,‬דאס‬ ‫אתרוג אז עס זאל זיין א הדר און אזוי שיין‪,‬‬ ‫איז די כח פון שמחה‪.‬‬ ‫און אזויפיל הלכות איז דא בנוגע די שלימות‬ ‫פון אן אתרוג‪ .‬ווייל אן אתרוג דארף זיין‬ ‫די גרעסטע יצר הרע איז – נישט צו זיין‬ ‫בשלימות‪ ,‬ווייל עס ווייזט אויף די פיר זאכן‬ ‫בשמחה‪ ,‬און די גרעסטע ישועה און רפואה‪,‬‬ ‫פון שלימות‪ .‬אמונה דארף זיין בשלימות‪,‬‬ ‫די גרעסטע ברכה און הצלחה‪ ,‬די גרעסטע‬ ‫תשובה דארף זיין בשלימות‪ ,‬דער הייליגער‬ ‫גאולה וואס א מענטש האט‪ ,‬א גאולה‬ ‫באשעפער זאל העלפן אלע אידן זאלן‬ ‫פרטיות און א גאולה כלליות‪ ,‬איז שמחה‪.‬‬ ‫האבן א רפואה בשלימות‪ ,‬און די גאולה‬ ‫מיר גייען זיך נישט לאזן פון די יצר הרע‬ ‫שלימה דארף זיין בשלימות‪.‬‬ ‫וואס ער וויל אוועקנעמען אונזער שמחה‪,‬‬ ‫אונז גיי מיר זיין שטארק‪ ,‬איך בין א‬ ‫פרייליכער איד! מיט‬ ‫וואס ביסטו בשמחה?‬ ‫"‬ ‫אז איך בין א איד!‬ ‫‪...‬סוכות טוען אידישע‬ ‫קינדער תשובה מאהבה‬ ‫סוכות איז דאך שמחת‬ ‫בית השואבה ‪ -‬ושאבתם‬ ‫זדונות‬ ‫די‬ ‫ווערן‬ ‫מים בששון‪ .‬פון דער‬ ‫איבערגעדרייט פאר זכיות‪.‬‬ ‫הייליגער בארדיטשובער‬ ‫קומט אויס‪ ,‬אז אלע‬ ‫זצוק"ל זאגט מען נאך א‬ ‫עבירות וואס מען האט‬ ‫טעם דערויף‪ :‬ראש‬ ‫השנה‪ ,‬עשרת ימי‬ ‫אריינגעווארפן אין וואסער‬ ‫תשובה‪ ,‬גייט מען צו‬ ‫און מיט די כח פון‬ ‫איז יעצט געווארן זכיות‪.‬‬ ‫תשליך‪ ,‬מען ווארפט‬ ‫שמחה ווערט מען‬ ‫אריין די עבירות‪ ,‬ותשליך גייט מען און מען שעפט‬ ‫במצולות ים כל חטאתם‪ .‬צוריק ארויס די וואסער‪ ,‬געראטעוועט פון יעדע‬ ‫יעדע‬ ‫פון‬ ‫צרה‪,‬‬ ‫סוכות איז דאך כלל‬ ‫ישראל מורא'דיג בשמחה‪ ,‬ושאבתם מים בששון‪...‬‬ ‫שוועריגקייטן‪ .‬מען זאגט‬ ‫נאך בשם דער אבני נזר זצ"ל‪ .‬רש"י זאגט‬ ‫דעם‬ ‫דאנקט‬ ‫מען‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬מען פריידט זיך מיטן אין פרשת פנחס‪ ,‬סוכות האט מען‬ ‫אייבערשטען‪ ,‬מען פריידט זיך אז מען איז געברעגנט יעדן טאג פערצן שעפסעלעך‬ ‫א איד‪ ,‬סוכות איז די זמן שמחה אויף א אין די בית המקדש‪ ,‬צוזאמען קומט עס‬ ‫גאנץ יאר‪ .‬ווען אידישע קינדער טוען אויס ‪ ,98‬קעגן די צח קללות וואס עס‬ ‫תשובה מאהבה זאגט די גמרא (יומא פו)‪ ,‬שטייט אין פרשת כי תבוא‪ ,‬מען האט עס‬ ‫אז די זדונות (‪-‬די עבירות וואס מען האט מבטל געווען מיט די ‪ 98‬שעפסעלעך וואס‬ ‫געטון במזיד) ווערן איבערגעדרייט פאר מען האט געברענגט סוכות‪ ,‬א קרבן פארן‬ ‫זכיות‪ .‬קומט אויס‪ ,‬אז אלע עבירות וואס באשעפער‪ ,‬האט מען מבטל געווען די צ"ח‬ ‫מען האט אריינגעווארפן אין וואסער ראש קללות פון פרשת כי תבוא‪.‬‬ ‫השנה‪ ,‬איז יעצט געווארן זכיות‪ .‬גייט מען‬ ‫און מען שעפט צוריק ארויס די וואסער‪,‬‬ ‫ב‬ ‫אין די געגנט פון הגאון רבי עקיבא אייגר‬ ‫וואס עפעס איז מען מבטל די צ"ח‬ ‫זי"ע איז געוען א גוי‪ ,‬א געוואלדיגער בעל‬ ‫קללות פון פרשת כי תבוא דווקא אין יום‬ ‫כשרון‪ .‬אבער די עולם האט נישט געוואוסט‬ ‫טוב סוכות? פארוואס נישט אין פסח אדער‬ ‫אז ער איז נישט קיין איד‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫שבועות?‬ ‫געגאנגן אנגעטון מער איידעלער‪ ,‬ער איז‬ ‫געווען אנגעטון ווי א איד‪ ,‬און ער האט‬ ‫נאר וואס דען? וואס שטייט ביי די‬ ‫געהאט א שארפן קעפל‪ ,‬און ער האט‬ ‫תוכחה פון פרשת כי תבוא? תחת אשר לא‬ ‫אויפגעכאפט זייער גוט לערנען‪ .‬איינמאל‬ ‫עבדת את ה' אלקיך בשמחה ובטוב לבב‪ ,‬די‬ ‫האט רבי עקיבא אייגער פארגעלערנט א‬ ‫גאנצע תוכחה‪ ,‬די גאנצע צ"ח קללות‬ ‫שיעור‪ ,‬און דער גוי איז געווען דארט ביים‬ ‫שבמשנה תורה‪ ,‬קומט דאך נאר פארדעם‪,‬‬ ‫שיעור‪ ,‬און ער האט אויסגעהערט די קשיא‬ ‫ווייל מען דינט נישט דעם הייליגן‬ ‫וואס רבי עקיבא אייגער האט געפרעגט‪,‬‬ ‫באשעפער בשמחה‪ .‬און אזוי ווי סוכות איז‬ ‫און ער האט געענטפערט א תירוץ‪ .‬און עס‬ ‫א זמן שמחה‪ ,‬דורך שמחה קען מען מבטל‬ ‫איז געווען זייער א‬ ‫זיין די אלע צ"ח קללות‪,‬‬ ‫טרעפליכער תירוץ‪.‬‬ ‫ויהפוך ה' אלקיך לך את‬ ‫"‬ ‫הקללה לברכה‪ ,‬און עס‬ ‫רבי עקיבא אייגער‬ ‫‪,‬‬ ‫שמחה‬ ‫זמן‬ ‫א‬ ‫איז‬ ‫כות‬ ‫ו‬ ‫ס‬ ‫‪...‬‬ ‫איז גורם אז עס ברענגט‬ ‫גיבט א קוק אויף אים‬ ‫דורך שמחה קען מען‬ ‫נאר ברכות‪ ,‬און עס‬ ‫און זאגט‪" :‬טראגט אים‬ ‫מבטל זיין די אלע צ"ח‬ ‫ראטעוועט פון יעדע צרה‬ ‫ארויס פון בית המדרש‪,‬‬ ‫קללות‪ ,‬ויהפוך ה' אלקיך‬ ‫וצוקה‪ .‬אזוי זאגט דער‬ ‫ער איז נישט קיין איד!"‪.‬‬ ‫הייליגער שם משמואל‪.‬‬ ‫לך את הקללה לברכה‪ ,‬און‬ ‫עס איז געווען א‬ ‫עס איז גורם אז עס ברענגט‬ ‫וואס מען קען אלס‬ ‫פלא‪ ,‬ווייל קיינער האט‬ ‫אויפטון מיט שמחה‪ ,‬און‬ ‫נאר ברכות‪ ,‬און עס‬ ‫נישט געהאט געוואוסט‬ ‫וואסערע יצר הרע עס‬ ‫אז ער איז נישט קיין‬ ‫ראטעוועט פון יעדע צרה‬ ‫איז דא מבטל צו זיין‬ ‫איד‪ ,‬און וואס איז פשט‪,‬‬ ‫שמחה‪ .‬שרייט נישט‪ ,‬וצוקה‪...‬‬ ‫אז ווייל ער האט‬ ‫קאכט נישט‪ ,‬רעג זיך‬ ‫געענטפערט א תירוץ‬ ‫נישט‪ ,‬עס זיך נישט‪ ,‬בלאז‬ ‫אויף זיין קשיא‪ ,‬האט רבי‬ ‫נישט‬ ‫זיי‬ ‫נישט‪,‬‬ ‫עקיבא אייגער אים‬ ‫אויפגערעגט‪ .‬נישט יעצט‬ ‫יום טוב סוכות‪ .‬און דו ווייסט וואס דו גייסט געהייסן ארויסטראגן‪ ,‬ווייל ער איז נישט‬ ‫אויפטון? דו וועסט פועל'ן אזעלכע ישועות‪ ,‬קיין איד?!‬ ‫דו וועסט מהפך זיין די מידת הדין עס וועט‬ ‫האט רבי עקיבא אייגער ערקלערט‪ :‬ווען‬ ‫ווערן מידת הרחמים‪ ,‬און דו וועסט ממשיך‬ ‫זיין אויף דיר און אויף אלע דיינע ארומיגע‪ ,‬א איד ענטפערט א תירוץ אויף א שווערע‬ ‫און אויף כלל ישראל‪ ,‬א שמחה אויף א קשיא‪ ,‬זעט מען אזא שמחה ארויפגעצויגן‬ ‫אויף זיין פנים‪ ,‬פקודי ה' ישרים משמחי לב‪.‬‬ ‫גאנצע יאר‪.‬‬ ‫רבי עקיבא אייגער האט נישט געזען אויף‬ ‫דער גוי די דערהויבנקייט‪ ,‬די שמחה של‬ ‫מצוה‪ ,‬די שמחה של תורה‪ .‬האט ער‬ ‫ג‬ ‫ואביון‪ ,‬ער האט געארבעט פון צופרי ביז‬ ‫פארשטאנען‪ ,‬ער איז נישט מזרע ישראל‪,‬‬ ‫ביינאכט צו מאכן זיינע פאר פרוטות‪ .‬אבער‬ ‫ער קען נישט זיין קיין איד ‪ -‬ארויס פון בית‬ ‫איין זאך‪ ,‬ער פלעגט זיך אונטער זינגן א‬ ‫המדרש!‬ ‫גאנצן טאג‪.‬‬ ‫תורה הקדושה‪ ,‬די תרי"ג מצוות‪ ,‬און די‬ ‫ווען דער עושר פלעגט שוין יא‬ ‫מצוות וואס דער הייליגער באשעפער גיבט‬ ‫איינשלאפן‪ ,‬פלעגט שוין דער שוסטער‬ ‫פאר יעדע מענטש בפרטיות‪ ,‬מיין תפקיד‬ ‫זינגן און זיך געפריידט און געווען בשמחה‪.‬‬ ‫אויף די וועלט‪ .‬דאס זענען מיינע מצוות‪,‬‬ ‫דאס דארף מיך משמח זיין‪ ,‬ווייל איך בין א‬ ‫איין טאג טראכט דער עושר‪ ,‬ער האט‬ ‫בן מלך‪ ,‬ווייל איך בין‪ ,‬בני אברהם יצחק‬ ‫נישט קיין געדולט צו זיינע זינגן‪ ,‬און דער‬ ‫ויעקב‪.‬‬ ‫עושר איז אזוי פארטרויערט‪ ,‬האט ער‬ ‫אריינגערופן זיין שכן‬ ‫"‬ ‫דעם שוסטער‪ ,‬און ער‬ ‫פרעגט אים וואס ער‬ ‫‪...‬איך האב א פרייליכע‬ ‫מאכט‪ ,‬און וויפיל געלט‬ ‫שטוב‪ ,‬א לעכטיגע שטוב‪,‬‬ ‫עס איז געווען א‬ ‫ער פארדינט? און וויפיל‬ ‫איך בין א שמח בחלקי‪,‬‬ ‫גרויסער עושר‪ ,‬וואס ער‬ ‫זענען זיינע הוצאות?‬ ‫דאס האט מיר דער‬ ‫פלעגט כסדר מאכן פאר‬ ‫פארשטייט זיך אז דער‬ ‫זיינע גוטע פריינט‬ ‫שוסטער האט אים‬ ‫אייבערשטער געגעבן‪ ,‬און‬ ‫גרויסע סעודות‪ ,‬וויין‬ ‫געזאגט‪ ,‬ער האט קוים‬ ‫איך דאנק און איך לויב‬ ‫האט זיך געגאסן‪ ,‬זיין‬ ‫מיט וואס צו לעבן‪.‬‬ ‫דעם הייליגן באשעפער‬ ‫הויז איז געווען פול מיט‬ ‫פרעגט אים דער‬ ‫אויף מיין חלק!‪...‬‬ ‫זילבער און גאלד‪,‬‬ ‫עושר‪" :‬וויאזוי ביסטו‬ ‫דיימאנטן שטיינער פערל‬ ‫מצליח אזוי צו זינגן?‬ ‫שטיינער‪ ,‬ער איז געווען‬ ‫פארטאגס הערט מען‬ ‫אן עושר אדיר‪ .‬אבער ער‬ ‫דיך שוין זינגן?"‪.‬‬ ‫איז קיינמאל נישט געווען‬ ‫שמח בחלקו‪ ,‬שטענדיג‬ ‫האט דער ארימאן געענטפערט‪" :‬ב"ה‪,‬‬ ‫האט ער געציטערט‪ ,‬אפשר גייט ער‬ ‫איך האב א ווייב‪ ,‬איך האב קינדער‪ ,‬איך האב‬ ‫פארלירן זיין געלט? ער איז געווען‬ ‫א משפחה‪ ,‬ברויט און מילך איז שטענדיג‬ ‫שטענדיג אנגעצויגן אז זיין עשירות זאל‬ ‫דא‪ ,‬איך האב א פרייליכע שטוב‪ ,‬א לעכטיגע‬ ‫טאקע זיין בשלימות‪ .‬ממילא האט ער נישט‬ ‫שטוב‪ ,‬איך בין א שמח בחלקי‪ ,‬דאס האט‬ ‫געקענט געהעריג שלאפן ביינאכט‪ ,‬אבער‬ ‫מיר דער אייבערשטער געגעבן‪ ,‬און איך‬ ‫סוף נאכט פלעגט ער שוין איינשלאפן‪ ,‬ווייל‬ ‫דאנק און איך לויב דעם הייליגן באשעפער‬ ‫ער איז שוין געוען אזוי מיד‪.‬‬ ‫אויף מיין חלק!"‪.‬‬ ‫נעבן אים איז געווען א קליינער ארימער‬ ‫האט אים געפרעגט דער עושר‪:‬‬ ‫געצעלט‪ ,‬וואס האט געהאט קוים קוים‬ ‫"וואלסטו נישט געוואלט ווערן א גרויסער‬ ‫אינעווענדיג‪ ,‬א טיש און בענקלעך‪ ,‬און‬ ‫עושר?!"‪.‬‬ ‫דארט האט געוואוינט א שוסטער‪ ,‬אן עני‬ ‫ד‬ ‫מיך‪ ,‬עס מאכט מיר אנגעצויגן‪ ,‬עס לאזט‬ ‫"נא‪ ,‬פארוואס נישט?"‪...‬‬ ‫מיר נישט שלאפן‪ ,‬עס לאזט מיר נישט‬ ‫אויפזיין‪ ,‬צו וואס דארף איך עס?!"‪.‬‬ ‫האט אים דער עושר געגעבן א גרויסע‬ ‫זאק פון ‪ 500‬גאלדענע רענדליך‪" .‬דא האסטו‬ ‫יום טוב סוכות גייט מען ארויס פון די‬ ‫א מתנה!"‪.‬‬ ‫דירת קבע‪ ,‬פון די גרויסע שיינע הויז וואס‬ ‫דער שוסטער האט עס גענומען מיט א מען האט‪ ,‬און מען גייט אריין אין א דירת‬ ‫געוואלדיגע שמחה‪ ,‬ער האט באדאנקט עראי‪ ,‬און מען זאגט‪" :‬רבונו של עולם‪ ,‬וואס‬ ‫דעם עושר‪ ,‬ער איז געווארן זייער פרייליך‪ ,‬האב איך פון די אלע עולם הזה'דיגע זאכן?"‪.‬‬ ‫ער איז געגאנגן אהיים‪ ,‬ער האט עס די עיקר איז דאך‪ ,‬צו האבן אביסל שמחה‪,‬‬ ‫באהאלטן אויף זייער א גוטע פלאץ‪ ,‬און ער דורך זיין א שמח בחלקי‪ ,‬זיך פרייען מיט‬ ‫דעם‬ ‫דאנקן‬ ‫אייבערשטער‪,‬‬ ‫האט ווייטער געהאנדלט מיט זיין א דער‬ ‫זיך‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫שוסטעריי‪ ,‬אבער די זינגן‬ ‫אונטערזינגן ‪ -‬דאס איז‬ ‫האט זיך אפגעשטעלט‪.‬‬ ‫"‬ ‫די סוכה‪ ,‬די צילא‬ ‫עס איז אים ארויף א‬ ‫‪...‬ריווח איז ווען מען קען‬ ‫דמהימנותא! אי"ה ווען‬ ‫גרויסע דאגה אויפן קאפ‪,‬‬ ‫לעבן פרייליך און רואיג‬ ‫ער‬ ‫האט‬ ‫כסדר‬ ‫מען וועט ארויסגיין פון‬ ‫די סוכה און אריינקומען‬ ‫און זיין א שמח בחלקו‪,‬‬ ‫געטראכט‪ ,‬אפשר גנב'עט‬ ‫צוריק אין די הויז‪ ,‬וועלן‬ ‫מיט וואס דער הייליגער‬ ‫מען אים די געלט? עס‬ ‫מיר וויסן אז אלעס‬ ‫איז געקומען ביינאכט‪,‬‬ ‫באשעפער האט דיר‬ ‫ער איז געשלאפן‪ ,‬קוים‬ ‫וואס א מענטש שרייבט‬ ‫באשערט‪ ,‬און וואס ער‬ ‫ער הערט א ווינטל‪ ,‬עס‬ ‫זיך פאר אז ער וויל‬ ‫האבן‪ ,‬אלעס וואס א‬ ‫גיבט דיר‪ .‬עס איז נישט דא‬ ‫קלאפט א צווייגל‪ ,‬לויפט‬ ‫מענטש לעכטס צו‬ ‫גרעסערע‬ ‫קיין‬ ‫ער ארויס‪ ,‬קוקן צו א גנב‬ ‫האבן ‪ -‬דאווען צום‬ ‫קומט אים נישט גנב'ענען‬ ‫פרייליכע‬ ‫הונדערט גליקליכערע‬ ‫פינף‬ ‫די‬ ‫אייבערשטן צו האבן‪,‬‬ ‫אבער איין זאך זאלסטו‬ ‫רענדלעך‪ ...‬ער האט ממש לעבן ווי א שמח בחלקו‪...‬‬ ‫וויסן‪ :‬אויב האסטו עס‬ ‫נישט געהאט קיין מנוחה‪,‬‬ ‫און דורך דעם ביסטו א‬ ‫ער האט זיך נישט געקענט‬ ‫אונטערזינגן‪ .‬ער האט געשפירט ווי זיין פאר'דאגה'טער‪ ,‬וואס האסטו באקומען?‬ ‫דאגות?! דאס איז ריווח?! ריווח איז ווען‬ ‫לעבן איז אינגאנצן געטוישט געווארן‪.‬‬ ‫מען קען לעבן פרייליך און רואיג און זיין א‬ ‫ער האט גענומען דעם גרויסען זאק‪,‬‬ ‫שמח בחלקו‪ ,‬מיט וואס דער הייליגער‬ ‫צוריקגעגאנגן צו דעם עושר‪" ,‬נעם דיר עס‬ ‫באשעפער האט דיר באשערט‪ ,‬און וואס ער‬ ‫געזונטערהייט‪ ,‬וואס האב איך פון א זאק‬ ‫גיבט דיר‪ .‬עס איז נישט דא קיין גרעסערע‬ ‫געלט אז איך קען נישט זיין אזוי בשמחה?!‬ ‫גליקליכערע רואיגע פרייליכע לעבן ווי א‬ ‫איך בין נישט קיין שמח בחלקי‪ ,‬איך האב‬ ‫שמח בחלקו‪ ,‬נישט וועלן האבן‪ ,‬ווייל‬ ‫נישט קיין מנוחה‪ ,‬איך דארף עס נישט!!‬ ‫דערנאך קומט ארויף דאגות און דאגות‪.‬‬ ‫שמחה‪ ,‬דאס וואס איך דארף‪ ,‬פרייליך און‬ ‫גליקליך און א רואיג לעבן!! אויב דאס וואס‬ ‫איך האב‪ ,‬מאכט מיר דאגות‪ ,‬עס צעברעכט‬ ‫ה‬ ‫לייגן עס אראפ אויף די זייט פון די מצוות‬ ‫אויפן וואגשאל‪ ,‬הפלא ופלא ‪ -‬פארציילט‬ ‫ער פארן מהרי"ל דיסקין ‪ -‬די זייט פון די‬ ‫מצוות האבן אראפגעוואויגן‪ ,‬און די מצוות‬ ‫זענען געווארן סאך מער‪ ,‬און ער האט זיך‬ ‫אויפגעוועקט‪.‬‬ ‫אין א דערפל נעבן לאמזשע‪ ,‬איז געוען א‬ ‫איד‪ ,‬וואס ער איז ל"ע געווארן נישט‬ ‫פרעגט אים דער מהרי"ל דיסקין‪" :‬וואס‬ ‫געזונט‪ ,‬און אזוי ווייט אז ער האט פארלוירן‬ ‫זיין הכרה‪ ,‬ער איז געווען כמעט א גוסס‪ ,‬איז איז געליגן אין די גרויסע פעקל וואס די‬ ‫ער שוין נישט געווען דאהי‪ .‬דריי טעג איז ווייסע מלאכים האבן געברענגט?!"‪.‬‬ ‫ער אזוי געלעגן‪ ,‬נאך דריי טאג האט ער זיך‬ ‫זאגט ער‪ :‬ער ווייסט נישט‪ ,‬ער האט‬ ‫אויפגעוועקט כאילו לא היה‪ .‬די גאנצע‬ ‫נישט געזען‪.‬‬ ‫שטאט איז געפארן אויף‬ ‫רעדער‪.‬‬ ‫"‬ ‫האט אים דער‬ ‫דיסקין‬ ‫מהרי"ל‬ ‫‪...‬די אידישע קינדער‬ ‫ווען דער מהרי"ל‬ ‫אנגעפאנגן אויספרעגן‪,‬‬ ‫האלטן אין איין רעדן‪ ,‬אז‬ ‫דיסקין האט דאס‬ ‫וואס עס טוט זיך אין‬ ‫מען דארף מאכן א סוכה‪,‬‬ ‫געהערט‪ ,‬איז ער אליין‬ ‫זיין לעבן‪ .‬און עס איז‬ ‫אריבער צו דעם איד‪ ,‬און‬ ‫אויסגעקומען‪ ,‬ער איז א‬ ‫מען רעדט פון סכך‪ ,‬און‬ ‫ער פרעגט אים "וואו‬ ‫פשוטער מענטש‪ ,‬א‬ ‫‪,‬‬ ‫טער‬‫ברע‬ ‫פון‬ ‫רעדט‬ ‫ן‬ ‫מע‬ ‫ביסטו געווען אין די דריי‬ ‫מורא'דיגע עם הארץ‪,‬‬ ‫נוי סוכה‪ ...‬האט ער זיך‬ ‫טעג? וואס האסטו‬ ‫ער קען אפילו נישט‬ ‫געזען?!"‪.‬‬ ‫נאכפרעגן‪,‬‬ ‫אנגעפאנגן‬ ‫געהעריג דאווענען‪ ,‬ער‬ ‫קען אפילו נישט‬ ‫איד וואס איז די מצוה? וויאזוי‬ ‫דער‬ ‫האט‬ ‫געהעריג מאכן ברכות ‪-‬‬ ‫דערציילט‪ ,‬אז ער האט מען איז עס מקיים? ביז‬ ‫געזען ווי ער קומט אן איינער האט אים מסביר קוים א איד! עס איז‬ ‫געווען נאך יום כיפור‪,‬‬ ‫אויבן אין הימל‪ ,‬מען‬ ‫געוען אלע הלכות‪...‬‬ ‫וואס ער האט אפילו‬ ‫שטעלט אים אוועק פארן‬ ‫נישט געוואוסט אז עס‬ ‫בית דין של מעלה‪ ,‬מען‬ ‫הייבט אן אריבערצוגיין אלע זיינע מעשים‪ .‬איז יום כיפור‪ ...‬הערט ער אז די אידישע‬ ‫ער איז געווען זייער א פשוטער מענטש‪ ,‬קינדער האלטן אין איין רעדן‪ ,‬אז מען דארף‬ ‫עס האבן זיך אים געווארפן הענט און פיס מאכן א סוכה‪ ,‬מען רעדט פון סכך‪ ,‬און מען‬ ‫פון פחדים‪ ,‬ער האט געזען אין די עולם רעדט פון ברעטער‪ ,‬נוי סוכה‪ ...‬האט ער זיך‬ ‫האמת ווי ווייניג מצוות און פיל עבירות אנגעפאנגן נאכפרעגן‪ ,‬וואס איז די מצוה?‬ ‫וואס ער האט געטון‪ ,‬און ער האט שוין וויאזוי מען איז עס מקיים? ביז איינער האט‬ ‫געווארט וואסערע משפט גייט אים דא אים מסביר געוען פונקטליך אלע הלכות‪,‬‬ ‫וויאזוי מען בויעט א סוכה‪.‬‬ ‫קומען‪ ,‬ווען עס איז קוים דא מצוות?‪...‬‬ ‫ער האט געקויפט ברעטער‪ ,‬אבער ער‬ ‫פלוצים קומען אן ווייסע מלאכים מיט א‬ ‫האט געדארפט אפמעסטן ווי הויך מען‬ ‫שווערען פעקל‪ ,‬קוים זיי שלעפן עס‪ ,‬און זיי‬ ‫ו‬ ‫געווען‪ ,‬און דאס האט איבערגעוואויגן אלע‬ ‫דארף עס מאכן‪ ,‬ער האט נישט געוואוסט‬ ‫עבירות!‬ ‫פונקטליך‪ .‬האט ער זיך געגעבן א לייג ארויף‬ ‫אויפן האלץ‪ ,‬כדי צו זען ווי הויך די האלץ‬ ‫דורך דעם וואס א איד זיצט אין די סוכה‬ ‫דארף זיין‪ ,‬ער זאל וויסן ווי ער דארף עס‬ ‫איז מען זוכה צו די השראת השכינה‪ ,‬מען‬ ‫אפשניידן‪ .‬און בשעת ער איז געלעגן‬ ‫איז זוכה אז אפילו א איד וואס האט קוים‬ ‫אויסגעלייגט אויפן האלץ‪ ,‬זענען‬ ‫געטון מצוות און מעשים טובים‪ ,‬אבער עס‬ ‫אדורכגעגאנגן יונגאטשעס‪ ,‬און אזויוויזיי‬ ‫האט שוין משפיע געווען אויף אים‪ ,‬בשעת‬ ‫האבן געזען ווי ער ליגט אויפן האלץ‪ ,‬האבן‬ ‫ער האט געבויט די סוכה א קדושה פון‬ ‫זיי געמאכט ליצנות פון אים‪ ,‬זיי האבן‬ ‫קענען סובל זיין יסורים‪ ,‬א שמחה פון זיין א‬ ‫געגעבן א הייב אויף די ברעט אויף וואס ער‬ ‫שמח בחלקו‪ ,‬א שמחה של מצוה! דאס איז‬ ‫איז געליגן דערויף‪ ,‬און זיי האבן אים‬ ‫דאך אזא געוואלדיגע מעשה וואס ווייזט‬ ‫ארומגעטראגן די גאנצע שטאט‪ ,‬ממש ווי‬ ‫אונז וואס די כח פון א סוכה איז‪ ,‬פון די‬ ‫מען טראגט ארום א נישט לעבעדיגער‪...‬‬ ‫מצות סוכה איז‪ ,‬נאך פאר ער איז א סוכה‪,‬‬ ‫כל שכן ווען אונז זיץ מיר אין די סוכה‪ ,‬וואס‬ ‫ער איז נישט געווארן און כעס‪ ,‬נאר‬ ‫מען קען זיך אנשעפן פון די סוכה‪ ,‬ברוחניות‬ ‫אנגענומען די יסורים באהבה‪ .‬זיי האבן אים‬ ‫ובגשמיות‪.‬‬ ‫געטראגן אויף די גאסן פון שטאט‪ ,‬ביז זיי‬ ‫האבן אים צוריקגעברענגט און געלייגט‬ ‫מיר דארפן דאנקן און לויבן דעם הייליגן‬ ‫צוריק אין זיין חצר‪ .‬און אזויווי זיי האבן אים‬ ‫באשעפער אז אונז האבן א סוכה‪ ,‬און אז‬ ‫אראפגעלייגט האט ער מחליט געווען‪ ,‬ער‬ ‫אונז האבן א זכיה צו זיין אין די סוכה‪ ,‬און‬ ‫גייט נישט לאזן די יצר הרע שולט זיין אויף‬ ‫אז מיר זענען פרייליך‪ ,‬און מיר קענען‬ ‫אים‪ .‬ער האט טאקע געהאט בזיונות‪ ,‬אבער‬ ‫משמח זיין אנדערע אידן‪ ,‬און אונז ברענגט‬ ‫א סכוה וויל ער האבן! און ער האט טאקע‬ ‫מיר א שמחה בעולמות עליונים‪ .‬ובזכות זה‬ ‫געבויעט א סוכה מיט א געוואלדיגע‬ ‫וועט דער הייליגער באשעפער משפיע זיין‬ ‫שמחה!‬ ‫נאר שמחה‪ ,‬עס זאל זיין א פרייליך גליקליך‬ ‫לעבן‪ ,‬עס זאל נאר זיין פרייליכע לעכטיגע‬ ‫אזוי האט ער פארציילט פאר דער‬ ‫משפחות בישראל‪ ,‬די שמחה זאל שורה זיין‬ ‫מהרי"ל דיסקין‪ .‬האט ער אים געזאגט‪:‬‬ ‫אויף די לופט פון כלל ישראל‪ ,‬וואו מען זעט‬ ‫יעצט פארשטייט מען שוין אלעס! א פעקל‬ ‫אידן‪ ,‬זאל מען זען שמחה‪ ,‬מען זאל האבן א‬ ‫בזיונות‪ ,‬א פעקל יסורים‪ ,‬וועגן די מצוות‬ ‫גמר חתימה טובה‪ ,‬און א גוט געבענטשט‬ ‫סוכה‪ ,‬און דו האסט נאך געשוויגן‪ ,‬און דו‬ ‫יאר‪ ,‬און א לעכטיגן תמיד‪ ,‬אמן כן יהי רצון‪.‬‬ ‫האסט נאך ווייטער מקיים געווען די מצוה‬ ‫מתוך שמחה ‪ -‬אוודאי דאס איז געלעגן אין‬ ‫די גרויסע זעקל‪ ,‬וואס דאס האט מכריע‬ ‫צו ערהאלטן דעם גליון אדער אנדערע גליונות פונעם מערכת שיקט צו‪:‬‬ ‫‪gilyonospm@gmail.com‬‬ ‫ז‬ ‫ח‬ ‫גליון‬ ‫מאמר‪ :‬התיקונים הנעלים‬ ‫שפועלים בחג הסוכות‬ ‫יצא לאור‬ ‫על ידי מערכת פנים‬ ‫מאירות סיקסא‬ ‫ב‬ ‫שיעור הכנה לחג‬ ‫הסוכות; מאמר‪ :‬התיקונים‬ ‫הנעלים שפועלים בחג הסוכות‬ ‫מבואר פונעם רמ"ע מפאני ז"ל און נאך‬ ‫עס שטייט פונעם אר"י הק'‪ ,‬אז די‬ ‫מקובלים‪ ,‬ווי פאלגנד‪ :‬די חוש השמיעה‬ ‫טעג פון ראש השנה ביז נאך סוכות‪ ,‬איז‬ ‫וואס איז פגום געווארן איז מען מתקן‬ ‫מען מתקן די פיר חושים וועלכע זענען‬ ‫דורך די מצוה פון שופר‪ ,‬וואס די מצוה‬ ‫נפגם געווארן ביים חטא עץ הדעת‪ .‬די‬ ‫איז הערן שופר‪ ,‬אזוי ווי מיר מאכן די‬ ‫חוש השמיעה – הערן‪ ,‬איז נפגם‬ ‫ברכה 'לשמוע קול שופר'‪ ,‬און אזוי‬ ‫געווארן מיט דעם וואס חוה האט‬ ‫שרייבן אויך די ראשונים אז די עיקר‬ ‫צוגעהערט צו די קול פונעם נחש‪ ,‬און‬ ‫מצוה איז דאס הערן‪ ,‬און דורך דעם איז‬ ‫דורך דעם וואס אדם הראשון האט זיך‬ ‫מען מתקן די פגם פונעם חוש השמועה‪,‬‬ ‫צוגעהערט צו די קול פון זיין ווייב –‬ ‫ווען מען הערט א שמועה של מצוה‪.‬‬ ‫חוה‪ .‬די חוש הראיה – זען‪ ,‬איז נפגם‬ ‫געווארן מיט דעם וואס די עץ הדעת‬ ‫די חוש המישוש – טאפן‪ ,‬איז מען‬ ‫איז געווען 'נחמד למראה'‪ ,‬און זיי זענען‬ ‫מתקן דורך דעם וואס מען איז מקיים די‬ ‫נתפעל געווארן פונעם קוקן אויף די‬ ‫מצוה פון די ד' מינים וואס די מצוה איז‬ ‫בוים‪ ,‬און נאך שטייט ביים עץ הדעת‪,‬‬ ‫די לקיחה‪ ,‬ולקחתם לכם‪ ,‬א מצוה פון‬ ‫'וכי תאוה הוא לעינים'‪ ,‬עס איז געווען א‬ ‫אנכאפן און טאפן‪ ,‬און איינמאל מען‬ ‫תאוה צו קוקן מיט די אויגן‪ .‬די חוש‬ ‫האט עס גענומען איז מען שוין יוצא‬ ‫המישוש – 'טאפן' איז נפגם געווארן‬ ‫אפילו אן קיין שאקלען‪ ,‬ווייל די עיקר‬ ‫דורך דעם וואס חוה האט גענומען די‬ ‫מצוה איז דאס נעמען אין די הענט‪ .‬און‬ ‫פרי אין איר הענט‪ ,‬אזויווי עס שטייט‬ ‫מיט דעם איז מען מתקן די חוש‬ ‫אין פסוק 'ותיקח בידיה'‪ ,‬זי האט עס‬ ‫המישוש‪[ .‬מען דארף דא אנמערקן‪ ,‬אז‬ ‫גענומען אין איר הענט‪ .‬די חוש הטעם‬ ‫די תורה האט באמת נישט גע'אסר'ט‬ ‫איז נפגם געווארן מט דעם וואס זיי‬ ‫קיין נגיעה ביים עץ הדעת‪ ,‬אויב אזוי‬ ‫האבן געגעסן פונעם פרי און הנאה‬ ‫דארפן מיר פארשטיין וויאזוי איז נפגם‬ ‫געהאט‪ ,‬אבער די חוש הריח – שמעקן‪,‬‬ ‫געווארן די חוש המישוש דורכן אנרירן‬ ‫איז נישט נפגם געווארן‪ ,‬דעריבער וועט‬ ‫די עץ הדעת‪ ,‬עס איז דאך נישט געווען‬ ‫משיח פסק'ענען דורך שמעקן‪ ,‬ווי עס‬ ‫קיין שום איסור‪ .‬ווערט געברענגט‬ ‫שטייט די לשון 'מורח ודאין' משיח‬ ‫פונעם חתם סופר זי"ע‪ ,‬אז וויבאלד‬ ‫וועט שמעקן און דן זיין‪.‬‬ ‫למעשה האט זיך אדם הראשון אליינס‬ ‫גע'אסר'ט די נגיעה צום עץ הדעת‪ ,‬איז‬ ‫אין חודש תשרי פאררעכטן מיר די פגמים פונעם פגם‬ ‫עץ הדעת‬ ‫געווארן פאר אים אסור דאס אנרירן די‬ ‫און די וועג וויאזוי מען פאררעכט‬ ‫עץ הדעת אין א גדר פון אן 'איסור‬ ‫די פגמים אין חודש תשרי‪ ,‬ווערט‬ ‫דרבנן'‪ ,‬און אן איסור דרבנן איז דאך‬ ‫ג‬ ‫חודש תשרי איז מען מתקן די הייליגע ספירות‬ ‫אויך געגעבן געווארן מסיני‪ ,‬און עס איז‬ ‫נאכמער פון דעם שרייבט דער‬ ‫דא אן איסור דאורייתא פון לא תסור‪,‬‬ ‫רמח"ל ז"ל‪ :‬ווי עס איז באקאנט האט‬ ‫וואס מען דארף פונקט אזוי מקיים זיין‬ ‫דער הייליגער באשעפער באשאפן די‬ ‫ווי די אנדערע דאורייתא'ס‪ ,‬דעריבער‬ ‫וועלט בעשרה מאמרות‪ ,‬וואס איז‬ ‫איז מיט זיין עובר זיין אויף זיין‬ ‫אנטקעגן די צען ספירות הקדושות‪,‬‬ ‫אייגענעם איסור‪ ,‬נפגם געווארן די חוש‬ ‫חכמה בינה דעת‪ ,‬חסד גבורה תפארת‪,‬‬ ‫המישוש]‪.‬‬ ‫נצח הוד‪ ,‬יסוד און מלכות‪ .‬און אין חודש‬ ‫תשרי זענען מיר מתקן אלע הייליגע‬ ‫די חוש הראיה איז מען מתקן‬ ‫ספירות‪.‬‬ ‫דורך די מצוה פון אתרוג וואס איז א‬ ‫שיינע פרי‪ ,‬פרי עץ הדר‪ ,‬און די ענין פון‬ ‫און ער איז מבאר וויאזוי די תיקון‬ ‫שיינקייט קען מען נאר אנערקענען‬ ‫ארבעט לויט די ימים טובים‪ :‬ראש‬ ‫דורך קוקן דערויף‪ ,‬און די לשון פון די‬ ‫השנה איז מען מתקן די ספירה פון‬ ‫פוסקים ביי די פסולי אתרוג איז אז עס‬ ‫חכמה‪ ,‬אזויווי עס שטייט אין חז"ל די‬ ‫איז תלוי אין 'נראה לעינים'‪ ,‬ווייל די‬ ‫לשון אז תקיעת שופר איז א 'חכמה‬ ‫תיקון אויף די חוש העין איז די‬ ‫ואינה מלאכה'‪ ,‬ווען א איד הערט בלאזן‬ ‫שיינקייט פונעם אתרוג‪ ,‬דעריבער‬ ‫שופר‪ ,‬איז ער מתקן די ספירת החכמה‬ ‫ווענדט זיך אלעס אין 'נראה לעינים'‪.‬‬ ‫וועלכע איז נפגם געווארן ביים חטא עץ‬ ‫הדעת‪.‬‬ ‫די חוש הטעם איז מען מתקן דורך‬ ‫דעם וואס מען עסט פערצן סעודות‬ ‫יום כיפור איז מען מתקן די‬ ‫אינעם סוכה‪ ,‬לויט די שיטה פון רבי‬ ‫ספירת הבינה‪ ,‬וואס ווערט אין קבלה‬ ‫אליעזר‪ ,‬אדער אפילו לויט די חכמים‬ ‫צוגעשטעלט קעגן די ערשטע 'ה'‬ ‫ביי די ערשטע כזית סוכות וואס איז‬ ‫פונעם שם הוי"ה‪ ,‬און יום כיפור‬ ‫דאך לכו"ע א דאורייתא‪ .‬און ווען משיח‬ ‫דאווענט מען פינף תפילות‪ ,‬מעריב‬ ‫וועט קומען וועלן אלע חושים שוין זיין‬ ‫שחרית מוסף מנחה און נעילה‪ ,‬איז מען‬ ‫מתוקן‪ ,‬ווייל די חוש הריח איז דאך‬ ‫מיט דעם מתקן די ספירות הבינה‪.‬‬ ‫קיינמאל נישט נפגם געווארן‪ .‬ביז אהער‬ ‫זענען די הייליגע ווערטער פונעם רמ"ע‬ ‫סוכות איז מען מתקן די ספירה‬ ‫מפאני ז"ל‪.‬‬ ‫פון 'דעת'‪ ,‬אזוי ווי עס שטייט אין די‬ ‫תורה הק' אויף די סוכה‪ :‬למען ידעו‪ ,‬אז‬ ‫קענען מיר אבער ארויסלערנען‬ ‫א מענטש דארף האבן 'דעת' בשעת ער‬ ‫וואס עס טוט זיך אלס אפ ווען מיר‬ ‫זיצט אין די סוכה‪ ,‬און מיט די דעת איז‬ ‫זענען מקיים די מצוות פון דעם חודש‪,‬‬ ‫ער מתקן די ספירת הדעת וואס איז‬ ‫מיר זענען מתקן די חטא עץ הדעת‪,‬‬ ‫נפגם געווארן ביים חטא עץ הדעת‪ .‬און‬ ‫דארף מען עס טון מיט א געוואלדיגע‬ ‫דערנאך אין לויף פון יעדן טאג פון‬ ‫שמחה‪ ,‬בשלימות‪ ,‬און לשם שמים‪.‬‬ ‫סוכות איז מען ווייטער מתקן יעדן טאג‬ ‫ד‬ ‫הייליגער באשעפער כביכול פריידט זיך‬ ‫א אנדערע מדה‪ ,‬פון די זיבן מידות‪ .‬די‬ ‫מיט זיינע קינדער צוזאמען‪ ,‬מיט א‬ ‫ערשטע טאג סוכות וואס איז קעגן‬ ‫שמחה של מצוה אז מיר זענען זיינע‬ ‫אברהם איז מען מתקן די מידה פון‬ ‫בנים און עבדים‪.‬‬ ‫חסד‪ ,‬די צווייטע טאג וואס איז קעגן‬ ‫יצחק איז מען מתקן די‬ ‫יעדער יאר אין א העכערע מדריגה‬ ‫און דער רמח"ל איז‬ ‫מידה פון גבורה‪ .‬די ‪...‬איינער וואס האט‬ ‫מחדש‪ ,‬אז יעדעס יאר‬ ‫דריטע טאג וואס איז א דיקן פעסטן‬ ‫קעגן יעקב איז מען‬ ‫טוט מען נאכמאל און‬ ‫מתקן די מדה פון האלץ‪ ,‬און וויל עס‬ ‫נאכאמאל דעם זעלבן‬ ‫תפארת‪ .‬די פערטע טאג צושפלאטן אין‬ ‫תיקון ממש‪ ,‬און ער איז‬ ‫עס מסביר מיט א משל צו‬ ‫וואס איז קעגן משה איז צווייען‪ ,‬וועט ער‬ ‫איינער וואס האט א דיקן‬ ‫מען מתקן די מדה פון נישט קלאפן יעדעס‬ ‫פעסטן האלץ‪ ,‬און ער וויל‬ ‫טאג מאל אויף א‬ ‫נצח‪ .‬די פינפטע‬ ‫וואס איז קעגן אהרן איז‬ ‫און‬ ‫צוברעכן‬ ‫עס‬ ‫מען מתקן די מדה פון צווייטער פלאץ‬ ‫צושפלאטן אין צווייען‪,‬‬ ‫הוד‪ .‬די פיפטע טאג וואס פונעם האלץ‪ ,‬נאר‬ ‫וועט ער נישט קלאפן‬ ‫יעדעס מאל אויף א‬ ‫איז קעגן יוסף איז מען ער וועט קלאפן און‬ ‫צווייטער פלאץ פונעם‬ ‫מתקן די מידה פון יסוד‪ .‬קלאפן נאכאמאל‬ ‫האלץ‪ ,‬נאר ער וועט‬ ‫טאג‪ ,‬און נאכאמאל אויפן‬ ‫זיבעטע‬ ‫הושענא רבה‪ ,‬וואס איז‬ ‫די‬ ‫קלאפן‬ ‫און‬ ‫קלאפן‬ ‫קעגן דוד‪ ,‬איז מען מתקן זעלבען פלאץ ביז‬ ‫נאכאמאל און נאכאמאל‬ ‫די מידה פון מלכות‪ .‬עס וועט זיך‬ ‫אויפן זעלבען פלאץ ביז‬ ‫עס וועט זיך צוברעכן‪ .‬די‬ ‫דעריבער פירט מען זיך‪ ,‬צוברעכן‪ .‬די זעלבע‬ ‫זעלבע זאך טוען מיר יאר‬ ‫אז הושענא רבה גייט זאך טוען מיר יאר‬ ‫מען ארום די בימה זיבן‬ ‫נאך יאר די זעלבן תיקון‪,‬‬ ‫מאל מיט די ד' מינים‪ ,‬נאך יאר די זעלבן‬ ‫אבער יעדעס יאר טוען‬ ‫ווייל די מידה פון מלכות תיקון‪ ,‬אבער יעדעס‬ ‫מיר עס אויף א טיפערן‬ ‫פלאץ‪ ,‬אויף א העכערן‬ ‫איז כולל אין זיך אלע יאר טוען מיר עס‬ ‫אויף א טיפערן‬ ‫זיבן מידות‪.‬‬ ‫פלאץ‪ ,‬יעדעס יאר בלאזן‬ ‫מיר שופר‪ ,‬מען פאסט און‬ ‫שמיני עצרת איז פלאץ‪ ,‬אויף א‬ ‫מען דאווענט יום כיפור‪,‬‬ ‫העכער פון די מידות‪ ,‬עס העכערן פלאץ ווי א‬ ‫מען זיצט אין סוכה און‬ ‫איז כביכול די בחינה פון יאר פריער‪...‬‬ ‫מען שאקלט ד' מינים‪,‬‬ ‫כתר עליון‪ ,‬דעריבער איז‬ ‫אבער מיט א העכערקייט‪ ,‬מיט א‬ ‫נישט דא קיין שום מצוה וואס מען איז‬ ‫טיפערע מדריגה ווי א יאר פריער‪ ,‬און‬ ‫מחיוב צו טון אום שמיני עצרת‪ ,‬נאר די‬ ‫מען מאכט טיפערע תיקונים אויפן פגם‬ ‫ענין פון שמיני עצרת איז‪' ,‬והתהלכתי‬ ‫בתוככם' 'אטייל עמכם בגן עדן'‪ ,‬דער‬ ‫ה‬ ‫שפעטער זענען געקומען די אבות‬ ‫פון אדם הראשון‪ ,‬און מיט דעם ווערט‬ ‫הקדושים‪ ,‬די שבעה רועים‪ ,‬און זיי האבן‬ ‫נתברר די טוב פונעם רע‪.‬‬ ‫געמאכט תיקונים אין עניני אמונה‪,‬‬ ‫דורך דעם וואס זיי זענען דורכגעגאנגן‬ ‫און מען קען עס געבן צו‬ ‫זייערע שווערע ביטערע נסיונות בעניני‬ ‫פארשטיין‪ ,‬וויאזוי ארבעט טאקע די‬ ‫אמונה‪ ,‬און די אמונה ברענגען אונז די‬ ‫תיקון אויפן פגם פונעם עץ הדעת דורך‬ ‫אושפוזין אריין אין די סוכה‪ ,‬יעדן טאג‬ ‫די הייליגע מידות פון די ז' רועים‪ .‬לויט‬ ‫פון יום טוב סוכות ברענגט יעדער פון‬ ‫ווי דער ליקוטי מוהר"ן שרייבט א‬ ‫די אושפוזין מיט זיין מדריגה אין די‬ ‫מורא'דיגע זאך‪ :‬אין די סוכה קומען‬ ‫עניני אמונה‪ .‬און מיט דעם קען מען‬ ‫אריין די הייליגע אושפוזין‪ ,‬וועלכע‬ ‫פארשטיין וויאזוי מען איז מתקן יעדן‬ ‫ווערן אנגערופן שבעה רועים‪' ,‬רועה' א‬ ‫טאג נאך א חלק פון די פגם פונעם עץ‬ ‫פאסטוכער‪ ,‬איז נישט סתם א שומר‪,‬‬ ‫הדעת‪ ,‬אז מיט די בחינה פון אמונה פון‬ ‫נאר ער פאשעט די בהמות מיט גראז‬ ‫יעדער פון די אושפיזין איז מען מתקן‬ ‫וכדומה‪ ,‬דארף מען צו פארשטיין די‬ ‫איין פגם פון די עשר ספירות‪ ,‬וואס די‬ ‫הייליגע אושפיזין זענען אונזערע‬ ‫פגם איז דאך געווען בענין האמונה‪.‬‬ ‫רועים‪ ,‬וואס פאשן זיי אונז? וואס געבן‬ ‫זיי אונז אז זיי הייסן אונזערע 'רועים'‪,‬‬ ‫און מיט דעם וועט מען פארשטיין‬ ‫אונזערע פאסטוכער?!‬ ‫די מנהג ישראל תורה‪ ,‬אז בשעת די‬ ‫שמחת בית השואבה‪ ,‬און שמחת תורה‪,‬‬ ‫איז ער מסביר‪ ,‬עס שטייט אין‬ ‫שרייט מען 'צאן קדשים'‪ ,‬און די עולם‬ ‫חז"ל ‪ -‬א זאך וואס ווען נישט חז"ל זאגן‬ ‫ענטפערט 'מעע'‪ ...‬עס קען זיין‪ ,‬אז‬ ‫עס‪ ,‬וואלטן מיר עס נישט געמעגט‬ ‫'מעע' איז מרמז אויף די שם 'מ"ה' [שם‬ ‫ארויסזאגן פון מויל‪ ,‬מיר זאגן עס נאר‬ ‫במילוי אלפין כזה‪ :‬יו"ד ה"א וא"ו ה"א‪,‬‬ ‫איבער ווייל אזוי שטייט ‪ -‬אדם הראשון‬ ‫גי' מ"ה]‪.‬‬ ‫איז נכשל געווארן מיט אפיקורסות‪,‬‬ ‫ווייל ער האט געמיינט אז ער קען‬ ‫און דער חיד"א ז"ל שרייבט אויפן‬ ‫נעמען עפעס וואס דער הייליגער‬ ‫פסוק‪' :‬צוית צדק עדותיך ואמונה מאד'‪,‬‬ ‫באשעפער האט אים נישט געגעבן‪,‬‬ ‫אז 'מאד' איז מרמז אויף די ענין פון די‬ ‫דאס גייט אריין אינעם גדר פון א חסרון‬ ‫שם מ"ה‪ ,‬ווייל מאד איז די גימטרי' מ"ה‪,‬‬ ‫אין אמונה‪ ,‬ווייל א מענטש דארף צו‬ ‫און ער שרייבט דארט אז די שם מ"ה‬ ‫גלייבן אז ער נעמט גארנישט פון זיך‬ ‫האט א שייכות צו די ענין פון אמונה‪,‬‬ ‫אליינס‪ ,‬נאר וואס דער הייליגער‬ ‫און דאס איז מרומז אין די פסוק‪,‬‬ ‫באשעפער געבט אים דאס איז וואס ער‬ ‫'ואמונה מאד'‪ .‬אויך שרייבט דער חיד"א‬ ‫האט‪ .‬און וויבאלד ער האט גענומען פון‬ ‫א רמז‪ ,‬עס שטייט אין פסוק 'בטח‬ ‫זיך אליין‪ ,‬איז דאס א גדר פון‬ ‫בהוי"ה'‪ ,‬בטח מיט די שם הוי"ה‪ ,‬איז‬ ‫אפיקורסות‪ ,‬און מיר דארפן דאס מתקן‬ ‫גימטרי' מ"ה (‪ ,)45 = 26 + 19‬און די די‬ ‫זיין‪.‬‬ ‫ו‬ ‫נישט די פאסטוכער נאר די צאן‬ ‫פסוק איז אונז מרמז‪ ,‬בטח בה' דורך די‬ ‫קדשים‪ ,‬און די דאס איז די ביאור פון‬ ‫שם פון מ"ה‪ ,‬שכן ארץ ורעה אמונה‪,‬‬ ‫שרייען 'מעע'‪.‬‬ ‫וועט מען זוכה זיין זיך אנצופאשענען‬ ‫מיט אמונה‪.‬‬ ‫און די כח פון אמונה ברענגען אונז‬ ‫די שבעה רועים‪ ,‬און אין די אמונה‬ ‫און דאס איז וואס מען פרעגט‬ ‫דארפן מיר זיך פארטיפן‪.‬‬ ‫פונעם עולם‪" :‬צאן קדשים?!"‬ ‫פארשטייט עטץ אז ענק זענען נאר די‬ ‫א מענטש דארף סובל זיין זיך מיט זיין עבודה‬ ‫צאן‪ ,‬די שאף‪ ,‬און נישט דער פאסטוך‪,‬‬ ‫אין א צווייטער פלאץ שרייבט‬ ‫ענק זענען נאר מקבלים און ענק האבן‬ ‫דער ליקוטי מוהר"ן בשם דער רמ"ק‪,‬‬ ‫נישט‪ ,‬נאר וואס דער פאסטוכער – דער‬ ‫עס שטייט אין פסוק ובו תדבוק‪ ,‬אז מען‬ ‫הייליגער באשעפער‪ ,‬געבט ענק‪ ,‬אדער‬ ‫דארף זיך מדבק זיין אין די מידות‬ ‫ענק טראכן ח"ו אז ענק זענען אליינס‬ ‫פונעם באשעפער‪ ,‬און די גמרא דרש'נט‬ ‫פאסטוכער? אויף דעם ענטפערט דער‬ ‫אויך פונעם פסוק זה קלי ואנוהו‪ ,‬אז די‬ ‫ציבור‪" :‬מה!"‪ .‬קודם פשוט‪ ,‬מיר זענען‬ ‫ווארט 'ואנוהו' איז נוטריקון 'אני והוא'‪,‬‬ ‫גארנישט‪ ,‬אבער עס איז אויך מרמז‬ ‫אז מען דארף זיך צוגלייכן צו די מידות‬ ‫אויף די שם פון אמונה‪ ,‬די שם מ"ה‪ ,‬מיר‬ ‫פונעם באשעפער‪.‬‬ ‫האבן אמונה אינעם באשעפער‪ ,‬מיר‬ ‫צווישן די י"ג מידות של רחמים‬ ‫האבן ח"ו נישט קיין אפיקורסות‪ ,‬אז מיר‬ ‫איז דא א מידה פון 'ארך אפים'‪ ,‬אז אויב‬ ‫קענען נעמען עפעס וואס דער‬ ‫א מענטש האט ח"ו געזינדיגט‪ ,‬און עס‬ ‫הייליגער באשעפער האט אונז נישט‬ ‫איז דא א רוגזא פונעם באשעפער אויף‬ ‫געגעבן‪.‬‬ ‫אים‪ ,‬איז דער באשעפער 'מאריך אף'‬ ‫ובפרט אין די יעצטיגע טעג‪,‬‬ ‫און ווארט ער זאל תשובה טון‪ ,‬אויך איז‬ ‫נאכדעם וואס מיר האבן מקיים‬ ‫דא פאלן וואס דער באשעפער שיקט‬ ‫אזוןיפיל מצוות אין דעם חודש‪ ,‬מיר‬ ‫אים יסורים כדי דער מענטש זאל זיך‬ ‫האבן געהערט שופר בלאזן‪ ,‬מיר האבן‬ ‫אויפוועקן און תשובה טון‪.‬‬ ‫מקיים געווען די פינף עינוים פון יום‬ ‫שטעלט זיך דער הייליגער רמ"ק‬ ‫כיפור‪ ,‬געזעצן אינעם סוכה‪ ,‬די ד' מינים‬ ‫מיט א מורא'דיגע קשיא‪ ,‬ווי איז שייך‬ ‫און נאך אסאך מצוות‪ ,‬קען זיך‬ ‫ביי א מענטש ער זאל זיין א מאריך אף‪,‬‬ ‫אריינכאפן אין א מענטש א געפיל פון‬ ‫ד‪.‬ה‪ .‬עס איז דא כעס און ער האלט עס‬ ‫בא'גדול'ט‪ ,‬אז מיר האבן עפעס זוכה‬ ‫איין און טוט גארנישט‪ ,‬לכאורה אויב‬ ‫געווען דורך אונזערע פעולות‪,‬‬ ‫איינער האט זיך פארזינדיגט פאר דיר‬ ‫דעריבער חזר'ט מען איבער און איבער‬ ‫טארסטו נישט גיין שלאפן ביז ווילאנג‬ ‫'מה' 'מה'‪ ,‬מיר זענען גארנישט מיט‬ ‫האסט נישט אראפגענומען אינגאנצן די‬ ‫נישט‪ .‬מיר בלייבן די צאן קדשים פונעם‬ ‫כעס אויף יענעם‪ ,‬אבער אויב מען‬ ‫הייליגן באשעפער‪ ,‬מיר זענען‬ ‫איבערגעפילט מיט אמונה‪ ,‬מיר זענען‬ ‫ז‬ ‫הרע איז צוריק דא מיט די זעלבע‬ ‫בלייבט מיטן כעס‪ ,‬אפילו מען האלט זיך‬ ‫בלבולים ווי פאריאר‪ .‬ווערט א מענטש‬ ‫איין פון טון עפעס‪ ,‬איז עס דאך די‬ ‫זייער צעבראכן‪ ,‬ער פאלט ווייטער‬ ‫געפערליכע איסור פון כעס‪ .‬א מענטש‬ ‫אריין אין מרה שחורה אין עצבות‪ ,‬ער‬ ‫דארף זיין א מוחל על עלבונו‪ ,‬אויב אזוי‬ ‫וויל זיך אינגאנצן מייאש זיין פון עבודת‬ ‫וויאזוי קען זיך א מענטש מדמה זיין‬ ‫ה'‪.‬‬ ‫צום רבוש"ע מיט די מידה פון 'ארך‬ ‫אפים'?‬ ‫קומט רבי נחמן‬ ‫זצ"ל און ער זאגט‪ ,‬יעצט‬ ‫‪...‬עס קומט חודש‬ ‫דער‬ ‫ענטפערט‬ ‫איז די צייט זיך מדבק צו‬ ‫חשוון‪ ,‬ער גייט אריין‬ ‫ליקוטי מוהר"ן‪ ,‬אז די‬ ‫זיין אין די הייליגע מדה‬ ‫עבודה פון ארך אפים‪,‬‬ ‫פון הקב"ה פון 'ארך‬ ‫אין געשעפט‪ ,‬אין זיין‬ ‫איז בנוגע די עבודה פון‬ ‫אפים'‪ .‬ביסט ברוגז אויפן‬ ‫ארבעט‪ ,‬און ער‬ ‫א מענטש מיט זיך‪ ,‬ער‬ ‫יצר הרע? ביסט ברוגז‬ ‫באגעגנט זיך מיט די‬ ‫זאל איינהאלטן די כעס‬ ‫אויף דיין אייגענע עבודת‬ ‫זעלבע שווערע‬ ‫וואס ער האט אויף זיך‬ ‫ה'? האלט זיך איין דיין‬ ‫זעלבסט‪ ,‬אדער אויף זיין‬ ‫כעס‪ ,‬זיי 'מאריך אף'‪ ,‬עס‬ ‫נסיונות אין שמירת‬ ‫עבודת ה'‪ .‬למשל‪ ,‬מען‬ ‫וועט נאך קומען א צייט‬ ‫עינים וכדומה‪ .‬ער‬ ‫הייבט יעצט אן א נייע‬ ‫ווען דו וועסט זיך מתגבר‬ ‫האט די זעלבע‬ ‫יאר‪ ,‬יעדער האט מקבל‬ ‫זיין‪ ,‬זיי זיך נישט מייאש‪,‬‬ ‫נסיונות צו רעדן‬ ‫געווען נייע קבלות‪ ,‬און‬ ‫זיי זיך נישט מייאש פון‬ ‫לשון הרע‪ ,‬ער וויל‬ ‫למעשה ווען א מענטש‬ ‫דיין עבודה‪ ,‬הייב אן יעדן‬ ‫טראכט זיך אריין‪,‬‬ ‫טאג פונדאסניי‪ ,‬טו נאך‬ ‫לערנען זיינע‬ ‫טרעפט ער זיך אז ער‬ ‫אביסל און נאך אביסעלע‪,‬‬ ‫שיעורים און דער‬ ‫שטייט אויף די זעלבע‬ ‫ביז צום סוף וועסטו‬ ‫יצר הרע איז צוריק‬ ‫פלאץ ווי ער איז‬ ‫מצליח זיין‪.‬‬ ‫דא מיט די זעלבע‬ ‫פאריאר‪,‬‬ ‫געשטאנען‬ ‫בלבולים ווי‬ ‫גארנישט האט זיך נישט‬ ‫ביים פלאנצן‪ ,‬שטייט‬ ‫געטוישט‪.‬‬ ‫אין חז"ל אויסגערעכנט א‬ ‫פאריאר‪ .‬ווערט א‬ ‫חשבון פון עלף מלאכות‬ ‫מענטש זייער‬ ‫עס קומט חודש‬ ‫וואס מען דארף ארבעטן‬ ‫צעבראכן‪...‬‬ ‫חשוון‪ ,‬ער גייט אריין אין‬ ‫ביז מען זעט די תבואה‬ ‫געשעפט‪ ,‬אין זיין‬ ‫וואקסן‪ ,‬און דאס איז אויסער וואס מען‬ ‫ארבעט‪ ,‬און ער באגעגנט זיך מיט די‬ ‫דארף צוקומען צו רעגן‪ ,‬און צו אסאך‬ ‫זעלבע שווערע נסיונות אין שמירת‬ ‫סייעתא דשמיא‪ ,‬ביז מען זעט אז עס‬ ‫עינים וכדומה‪ .‬ער האט די זעלבע‬ ‫וואקסט ארויס געזונטע תבואה‪ .‬מען‬ ‫נסיונות צו רעדן לשון הרע‪ ,‬ער וויל‬ ‫דארף אויך האבן סייעתא דשמיא אז‬ ‫לערנען זיינע שיעורים און דער יצר‬ ‫ח‬ ‫זיך אנגערופן א 'עני'‪ ,‬אזוי שטייט אין‬ ‫מען זאל נישט לייגן צו ווייניג זאמען‪,‬‬ ‫מדרש‪ ,‬דארף מען פארשטיין אזא‬ ‫אדער צו סאך‪ ,‬און נאכדעם בשעת דער‬ ‫מדרש‪.‬‬ ‫בעקער באקט דארף ער האלטן קאפ אז‬ ‫ער זאל נישט פארברענען די גאנצע‬ ‫איז דער שם משמואל (סוכות‬ ‫טייג אין אויוון‪ .‬גאר א גרויסע‬ ‫שנת תרע"ו) מסביר‪ :‬דוד המלך האט‬ ‫הארעוואניע דארף מען אריינלייגן ביז‬ ‫כסדר געטראפן ביי זיך חסרונות‪ ,‬אזוי‬ ‫מען קען צוקומען צו עסן פון די‬ ‫ווי די סדר איז ביי ערליכע אידן‪ ,‬אז ווי‬ ‫אנגעפלאגטע ארבעט‪.‬‬ ‫גרעסער דער צדיק איז‪ ,‬אלס מער זעט‬ ‫ער ביי זיך אז ער האט נאך גארנישט‬ ‫די זעלבע זאך איז אין עבודת ה'‪,‬‬ ‫געטון פארן באשעפער‪ ,‬און דוד המלך‬ ‫מען דארף האבן א שטארקע עבודה פון‬ ‫האט זיך געהאלטן פאר א‬ ‫'ארך אפים' צו האבן געדולט‬ ‫פארשעמטער מענטש‪ ,‬א שפל ונבזה‪,‬‬ ‫אויסציווארטן ביז מען וועט זען פירות‬ ‫טראץ דעם וואס ער איז געווען דער‬ ‫און הצלחה‪ .‬אסאך פלאג דארף מען‬ ‫מלך ישראל‪ ,‬דער משיח ה'‪ ,‬האט ער זיך‬ ‫אינוועסטירן‪ ,‬און אויך דארף מען‬ ‫זיכער נישט געהאלטן פאסיג פאר דעם‪,‬‬ ‫אויסווארטן אויף רעגן פון הימל‪ ,‬ד‪.‬ה‪.‬‬ ‫און ער האט זיך נישט גענומען די מוט‬ ‫אויף אסאך סייעתא דשמיא‪ ,‬אז דער‬ ‫זיך צו רופן מיטן נאמען 'מלך'‪ ,‬אבער‬ ‫הייליגער באשעפער זאל אים געבן‬ ‫ווען ער האט געזען ברוח הקודש אז עס‬ ‫הצלחה אין די עבודת השי"ת‪.‬‬ ‫וועלן ארויסקומען פון אים דורות‬ ‫צדיקים‪ ,‬האט ער תולה געווען די‬ ‫און די אמונה ברענגען אונז די‬ ‫מלוכה אין די זכות פון זיינע קינדער‪,‬‬ ‫שבעה רועים אין די הייליגע לעכטיגע‬ ‫דעריבער האט ער זיך דעמאלסט‬ ‫יום טוב סוכות‪.‬‬ ‫אנגערופן א מלך‪ .‬און די זעלבע זאך‬ ‫זיך נישט מייאש זיין ווייל צום סוף וועט אלעס זיין גוט‬ ‫פארקערט‪ ,‬ווען ער האט געזען ברוח‬ ‫און מתוקן‬ ‫הקודש די רשעים וועלכע וועלן‬ ‫עס שטייט אין מדרש (ויק"ר פ"ל‬ ‫ארויסקומען פון זיינע דורות‪ ,‬האט ער‬ ‫מ"ג) אויפן פסוק ולקחתם לכם ביום‬ ‫געהאלטן אז ער איז שולדיג און וועגן‬ ‫הראשון‪ ,‬מיר קענען נישט פארשטיין‬ ‫אים גייען זיין פון זיינע דורות רשעים‪,‬‬ ‫און ארויסהאבן דוד המלך‪ ,‬אמאל רופט‬ ‫דעריבער האט ער זיך דעמאלסט‬ ‫ער זיך אן 'עני' אן ארימאן‪ ,‬און אמאל‬ ‫אנגערופן אן עני‪.‬‬ ‫רופט ער זיך אן א 'מלך'‪ ,‬נאר וואס דען?‬ ‫ווען ער האט געזען ברוח הקודש אז עס‬ ‫און טראץ דעם וואס עס איז זייער‬ ‫וועלן ארויסקומען פון אים דורות‬ ‫א גוטע מידה‪ ,‬זיך צו האלטן פאר די‬ ‫צדיקים‪ ,‬האט ער זיך אנגערופן 'מלך'‪,‬‬ ‫נידריגסטע מענטש‪ ,‬דארף מען אבער‬ ‫און ווען ער האט געזען ברוח הקודש די‬ ‫זייער געהיטן זיין אז דאס זאל נישט‬ ‫רשעים וואס וועלן ארויסקומען פון‬ ‫צוברענגען די מענטש צום שרעקעדיגן‬ ‫אים צב"ש אחז אדער מנשה‪ ,‬האט ער‬ ‫'יאוש'‪ ,‬די 'יאוש הנורא' (לשון קדשו)‬ ‫ט‬ ‫פאר יעדער מענטש‪ ,‬ער דארף כסדר‬ ‫וואס דאס איז נאך ערגער פון אלעם‪.‬‬ ‫געדענקן וואס וועט זיין די סוף סוף פון‬ ‫דעריבער האט דוד המלך אפילו בשעת‬ ‫מיר? און וואס וועט למעשה‬ ‫ער האט געקוקט אויף זיינע דורות די‬ ‫ארויסקומען פון מיר? אפילו עס קען‬ ‫רשעים‪ ,‬האט ער געקוקט נאך ווייטער‬ ‫זיין יעצט ביסטו נישט ראוי‪ ,‬אבער סוף‬ ‫ביז ער האט געזען די מלך המשיח וואס‬ ‫כל המעשים וועט אלעס ווערן מתוקן‪,‬‬ ‫גייט צום סוף ארויסקומען‪ ,‬וואס משיח‬ ‫דורך פארשידענע סיבות‪ ,‬צו דורך‬ ‫וועט מתקן זיין די גאנצע וועלט‪ ,‬און אין‬ ‫גלגולים‪ ,‬ביז ער וועט זוכה זיין זיך צו‬ ‫זיין צייט וועט מקוים ווערן אלע זאכן‬ ‫פאראיינציגן מיטן הייליגן באשעפער‪,‬‬ ‫וואס די תורה האט אונז מבטיח געווען‪,‬‬ ‫און דאס דארף אים געבן שטארקייט‬ ‫און מיט דעם האט ער גענומען די מוט‬ ‫אין עבודת ה'‪ ,‬ער זאל קיינמאל נישט‬ ‫און שטארקייט אנצוגיין ווייטער אין‬ ‫נאכלאזן זיין עבודה!‬ ‫זיין עבודת ה'‪.‬‬ ‫ראש השנה האט מען געבלאזן‬ ‫זעען מיר פון דעם‪ ,‬אז דוד המלך‬ ‫שופר‪ ,‬יום כיפור האט מען געוויינט‬ ‫האט זיך געהאלטן פאר א קעניג‪ ,‬נישט‬ ‫און זיך צעבראכן דעם גוף מיט די‬ ‫ווייל ער האט אנערקענט זיין‬ ‫עינוים‪ ,‬און אידישע קינדער ווערן‬ ‫גרויסקייט‪ ,‬נאר ווייל ער האט געזען אז‬ ‫ער גייט האבן ערליכע דורות‪ ,‬אבער‬ ‫צעבראכן‪ ,‬ביז זיי טראכטן אז זיי‬ ‫ווען ער האט זיך אומגעקוקט אין זיינע‬ ‫האבן שוין נישט קיין תקנה צו זייער‬ ‫דורות‪ ,‬האט דאס אויך צעבראכן זיין‬ ‫נשמה‪ .‬ווען עס קומט סוכות‪ ,‬זאגט‬ ‫הארץ‪ ,‬ווייל ער האט געזען אז עס וועלן‬ ‫דער הייליגער באשעפער מען זאל‬ ‫אויך זיין דורות רשעים‪ ,‬האט ער זיך‬ ‫נעמען די ד' מינים‪ ,‬וועלכע ווייזט אז‬ ‫גערופן אן 'עני'‪ ,‬א נידריגער מענטש‪.‬‬ ‫מיר האבן מנצח געווען אין די‬ ‫אבער מיט וואס האט ער זיך סוף כל‬ ‫מלחמה‪ ,‬מען זינגט הלל‪ ,‬פארוואס?‬ ‫סוף מחזק געווען? ווייל צום סוף וועט‬ ‫ווייל מיר ווייזן אז צום סוף ווייסן‬ ‫זיין נאר גוט‪ .‬אזוי ווי אן ארבעטער‬ ‫מיר אז מיר האבן הייליגע נשמות‪,‬‬ ‫אפילו ער מוטשעט זיך ביים ארבעט‪,‬‬ ‫מען האט די זכיה צו זיין אין די‬ ‫אבער צום סוף קומט ארויס א הערליכן‬ ‫ספרים שאנק‪ ,‬און דאס איז אים מחזק‬ ‫סוכה מיט די אבות הקדושים‪ ,‬מיר‬ ‫בשעת'ן ארבעטן‪ ,‬אזוי אויך האט זיך‬ ‫זענען מתקן די פגמים פון אדם‬ ‫דוד המלך מחזק געווען‪ ,‬ווייל צום סוף‬ ‫הראשון‪ ,‬מיט די אלע אופנים ווי מיר‬ ‫וועט קומען משיח וואס ער וועט זיין‬ ‫האבן שוין געשמועסט פריער‪ ,‬איז‬ ‫פון זיינע דורות‪ ,‬און ער וועט שוין מתקן‬ ‫דאס די גרעסטע באווייז אז די סוף‬ ‫זיין די גאנצע וועלט‪.‬‬ ‫וועט זיין אז מיר וועלן זיין קדושים‬ ‫וטהורים‪ ,‬מיר וועלן אלעס מתקן‬ ‫און דער שם משמואל ענדיגט‬ ‫זיין‪ ,‬מיר וועלן זיכער אנקומען צו‬ ‫זיינע ווערטער‪ :‬און דאס איז א לימוד‬ ‫י‬ ‫אבער די סוכה נעמט נישט אריין‬ ‫אונזער תיקון‪ ,‬און דאס איז א‬ ‫יעדעם איינעם אין זיך אויף די‬ ‫גרויסער חיזוק פאר אונז אין די‬ ‫זעלבע אופן‪ ,‬אזויווי נח'ס תיבה‪,‬‬ ‫יעצטיגע הייליגע טעג בפרט‪ ,‬און‬ ‫וואס נאר איינער וואס‬ ‫פאר א גאנץ יאר בכלל‪.‬‬ ‫איז געווען ראוי‬ ‫אריינצוגיין אין די‬ ‫און מיט דעם ‪...‬די סימן צו די‬ ‫תיבה האט די תיבה‬ ‫וועט מען פארשטיין סוכה האט‬ ‫און‬ ‫אריינגענומען‪,‬‬ ‫וואס עס שטייט אין די אריינגענומען דעם‬ ‫אזויווי מיר טרעפן אזא‬ ‫פיוט (סילוק ליום ב') מענטש איז‪ :‬דער‬ ‫בחינה ביי ארץ ישראל‬ ‫"ואנכי היודע ועד כי וועם די סוכה האט‬ ‫וואס עס שטייט‬ ‫עימי קיימו מצוותיה" אריינגענומען האט‬ ‫(ויקרא י"ח כ"ח) אז‬ ‫– דער רבוש"ע ווייסט א מורא'דיגע הנאה‬ ‫ארץ ישראל איז נישט‬ ‫און איז עדות אז די‬ ‫אידן זענען מקיים פון די סוכה‪ ,‬און‬ ‫סובל קיין עוברי‬ ‫מצוות סוכה‪ .‬איז דאך פארקערט ח"ו וועם‬ ‫עבירה‪ ,‬און ארץ‬ ‫ישראל ווארפט ארויס‬ ‫לכאורה זייער שווער‪ ,‬די סוכה האט נישט‬ ‫בפועל די עוברי עבירה‬ ‫מצוות סוכה איז נישט אריינגענומען‪ ,‬זיצט‬ ‫פון זיך‪ ,‬די זעלבע זאך‬ ‫א זאך וואס מען טוט אין סוכה און האט‬ ‫איז ביי די סוכה‪ ,‬אבער‬ ‫נישט הנאה דערפון‪,‬‬ ‫באהאלטענערהייט‪,‬‬ ‫ביי די סוכה איז עס‬ ‫אלע ווייסן אלע זעען‪ ,‬און די הנאה איז ביי‬ ‫נאר בפנימיות‪ ,‬א‬ ‫אפילו די גוים ווייסן יעדעם מענטש‬ ‫מענטש קען זיין מיט‬ ‫דערפון‪ ,‬אויב אזוי אנדערש‪ ,‬נאר אלץ‬ ‫זיין גוף אין די סוכה‪,‬‬ ‫פארוואס דארף מען אז‬ ‫הייליגער א שטערקערע‬ ‫דער‬ ‫אבער די סוכה נעמט‬ ‫באשעפער זאל אויף צופרידנהייט מען‬ ‫אים נישט אריין אין די‬ ‫פנימיות הקדושה‪.‬‬ ‫האט פון די סוכה‪,‬‬ ‫דעם עדות זאגן?‬ ‫איז עס א סימן אז די‬ ‫די סוכה נעמט נישט יעדעם אריין‬ ‫די הוכחה אויב די סוכה האט‬ ‫אריינגענומען די מענטש‬ ‫סוכה האט אים‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫וועגן דעם האט‬ ‫מער אריינגענומען‬ ‫דער‬ ‫ענטפערט‬ ‫באשעפער‬ ‫דער‬ ‫אין זיך‪...‬‬ ‫הייליגער שם משמואל‬ ‫געהייסן מען זאל זיצן‬ ‫(סוכות שנת תרע"ג)‪:‬‬ ‫אין די סוכה נאך יום כיפור‪ ,‬וואס‬ ‫די פשט פון די פיוט איז‪ ,‬ווייל אפילו‬ ‫יעדער האט זיך געמוזט רייניגען‪,‬‬ ‫אלע אידן זענען מקיים בפועל די‬ ‫יעדער אויף זיין מדריגה‪ ,‬איינער‬ ‫מצוות סוכה אויף די זעלבע אופן‪,‬‬ ‫יא‬ ‫נאר דער באשעפער ווייסט די אמת‪,‬‬ ‫מער און איינער ווייניגער‪ ,‬און‬ ‫אזוי זאגט דער שם משמואל‪.‬‬ ‫דעמאלסט קען אים די סוכה‬ ‫ארייננעמען אין זיך‪ .‬און די סימן צו‬ ‫און דעריבער דארפן מיר זיך‬ ‫די סוכה האט אריינגענומען דעם‬ ‫צוגרייטן צום יום טוב סוכות מיט אן‬ ‫מענטש איז‪ :‬דער וועם די סוכה‬ ‫הכנה דרבה פון תשובה שלימה און‬ ‫האט אריינגענומען האט א‬ ‫אמונה שלימה‪ ,‬אז מיר זאלן זיין‬ ‫מורא'דיגע הנאה פון די סוכה‪ ,‬און‬ ‫ראוי אריינצוגיין אין פנימיות פונעם‬ ‫פארקערט ח"ו וועם די סוכה האט‬ ‫סוכה‪ ,‬און די סוכה זאל אונז‬ ‫נישט אריינגענומען‪ ,‬זיצט אין סוכה‬ ‫ארייננעמען אין זיך‪.‬‬ ‫און האט נישט הנאה דערפון‪ ,‬און די‬ ‫הנאה איז ביי יעדעם מענטש‬ ‫ווען א מענטש זיצט אין די‬ ‫אנדערש‪ ,‬נאר אלץ א שטערקערע‬ ‫סוכה און שפירט מרה שחורה‪ ,‬א‬ ‫צופרידנהייט מען האט פון די סוכה‪,‬‬ ‫צעבראכנקייט‪ ,‬ער האט דאגות‪ ,‬עס‬ ‫איז עס א סימן אז די סוכה האט אים‬ ‫איז הייס‪ ,‬עס איז קאלט‪ ,‬די סכך‪ ...‬די‬ ‫מער אריינגענומען אין זיך‪.‬‬ ‫זון‪ ...‬די וואלקענעס‪ ...‬דאס איז א‬ ‫סימן אז ער דארף נאך מאכן‬ ‫און מיט דעם איז שוין זייער‬ ‫תיקונים אז די סוכה זאל אים‬ ‫גוט די פיוט‪ ,‬וויבאלד צו דער‬ ‫ארייננעמען אין זיך‪ .‬ווען א איד‬ ‫מענטש זיצט טאקע אין די פנימיות‬ ‫זיצט אין די סוכה מיט א שמחה און‬ ‫הסוכה‪ ,‬איז דאך א זאך וואס האט‬ ‫רואיגקייט‪ ,‬איז דאס א סימן אז די‬ ‫מיט די מענטש און באשעפער‪ ,‬און‬ ‫סוכה וויל אים ער זאל זיצן אין אים‪.‬‬ ‫יב‬