א ליכטיגן תמיד - אידיש · A Lichtigen Tumid - Yiddish — סוכות (2026-09-21)

טעימה קלה פון די 'לעכטיגע גוט מארגן – אשב"ש' שמועסן
ב' חול המועד סוכות תשפ"ג
אני שמח בחלק שלי
תוכן המאמר :אני שמח בחלק שלי; זיצן אין די דירת עראי זיך צו לערנען זיין א 'שמח בחלקו';
די טעם פארוואס מען זוכט שלימות אויפן אתרוג /די טעם פארוואס מען שעפט די וואסער יום טוב סוכות /מיט
די כח פון שמחה איז מען מבטל אלע קללות /שמחה – די סימן פון א איד! /די ארבעט פון סוכות – זיין א שמח
בחלקי! /מצוות סוכה וואס האט מכריע געווען די כף זכיות ביים בית דין של מעלה
ר'פואה וג'אולה .וואס האבן די פיר זאכן
מיט אן אתרוג? נאר ביי די פיר זאכן שטייט
די ענין פון 'שלימות' ,אני מאמין ב'אמונה
שלימה' ,החזירנו ב'תשובה שלימה' ,והעלה
עס שטייט אין די ספרים הקדושים (מובא
'רפואה שלימה' ,וגאלינו 'גאולה שלימה' באוצרות צדיקי וגאוני הדורות על סוכות עמ' תרמה;
מהרה למען שמיך .די אלע זאכן דארף זיין וכן מובא בשם האביר יעקב מסאדיגורא זצ"ל),
בשלימות .אתרוג דארף אויך זיין בשלימות. 'אתרוג' איז ראשי-תיבות א'מונה ת'שובה
א
ושאבתם מים בששון ,מען זוכט אויף די וועגן דעם איז מען אזוי מקפיד אויף אן
עבירות וואס איז יעצט געווארן זכיות ,דאס אתרוג אז עס זאל זיין א הדר און אזוי שיין,
איז די כח פון שמחה. און אזויפיל הלכות איז דא בנוגע די שלימות
פון אן אתרוג .ווייל אן אתרוג דארף זיין
די גרעסטע יצר הרע איז – נישט צו זיין בשלימות ,ווייל עס ווייזט אויף די פיר זאכן
בשמחה ,און די גרעסטע ישועה און רפואה, פון שלימות .אמונה דארף זיין בשלימות,
די גרעסטע ברכה און הצלחה ,די גרעסטע תשובה דארף זיין בשלימות ,דער הייליגער
גאולה וואס א מענטש האט ,א גאולה באשעפער זאל העלפן אלע אידן זאלן
פרטיות און א גאולה כלליות ,איז שמחה. האבן א רפואה בשלימות ,און די גאולה
מיר גייען זיך נישט לאזן פון די יצר הרע שלימה דארף זיין בשלימות.
וואס ער וויל אוועקנעמען אונזער שמחה,
אונז גיי מיר זיין שטארק ,איך בין א
פרייליכער איד! מיט
וואס ביסטו בשמחה?
"
אז איך בין א איד!
...סוכות טוען אידישע
קינדער תשובה מאהבה סוכות איז דאך שמחת
בית השואבה -ושאבתם
זדונות די ווערן
מים בששון .פון דער
איבערגעדרייט פאר זכיות. הייליגער בארדיטשובער
קומט אויס ,אז אלע זצוק"ל זאגט מען נאך א
עבירות וואס מען האט טעם דערויף :ראש
השנה ,עשרת ימי
אריינגעווארפן אין וואסער
תשובה ,גייט מען צו
און מיט די כח פון איז יעצט געווארן זכיות. תשליך ,מען ווארפט
שמחה ווערט מען אריין די עבירות ,ותשליך גייט מען און מען שעפט
במצולות ים כל חטאתם .צוריק ארויס די וואסער ,געראטעוועט פון יעדע
יעדע פון צרה, סוכות איז דאך כלל
ישראל מורא'דיג בשמחה ,ושאבתם מים בששון...
שוועריגקייטן .מען זאגט
נאך בשם דער אבני נזר זצ"ל .רש"י זאגט דעם דאנקט מען
אייבערשטן ,מען פריידט זיך מיטן אין פרשת פנחס ,סוכות האט מען
אייבערשטען ,מען פריידט זיך אז מען איז געברעגנט יעדן טאג פערצן שעפסעלעך
א איד ,סוכות איז די זמן שמחה אויף א אין די בית המקדש ,צוזאמען קומט עס
גאנץ יאר .ווען אידישע קינדער טוען אויס ,98קעגן די צח קללות וואס עס
תשובה מאהבה זאגט די גמרא (יומא פו) ,שטייט אין פרשת כי תבוא ,מען האט עס
אז די זדונות (-די עבירות וואס מען האט מבטל געווען מיט די 98שעפסעלעך וואס
געטון במזיד) ווערן איבערגעדרייט פאר מען האט געברענגט סוכות ,א קרבן פארן
זכיות .קומט אויס ,אז אלע עבירות וואס באשעפער ,האט מען מבטל געווען די צ"ח
מען האט אריינגעווארפן אין וואסער ראש קללות פון פרשת כי תבוא.
השנה ,איז יעצט געווארן זכיות .גייט מען
און מען שעפט צוריק ארויס די וואסער,
ב
אין די געגנט פון הגאון רבי עקיבא אייגר וואס עפעס איז מען מבטל די צ"ח
זי"ע איז געוען א גוי ,א געוואלדיגער בעל קללות פון פרשת כי תבוא דווקא אין יום
כשרון .אבער די עולם האט נישט געוואוסט טוב סוכות? פארוואס נישט אין פסח אדער
אז ער איז נישט קיין איד ,ווייל ער איז שבועות?
געגאנגן אנגעטון מער איידעלער ,ער איז
געווען אנגעטון ווי א איד ,און ער האט נאר וואס דען? וואס שטייט ביי די
געהאט א שארפן קעפל ,און ער האט תוכחה פון פרשת כי תבוא? תחת אשר לא
אויפגעכאפט זייער גוט לערנען .איינמאל עבדת את ה' אלקיך בשמחה ובטוב לבב ,די
האט רבי עקיבא אייגער פארגעלערנט א גאנצע תוכחה ,די גאנצע צ"ח קללות
שיעור ,און דער גוי איז געווען דארט ביים שבמשנה תורה ,קומט דאך נאר פארדעם,
שיעור ,און ער האט אויסגעהערט די קשיא ווייל מען דינט נישט דעם הייליגן
וואס רבי עקיבא אייגער האט געפרעגט, באשעפער בשמחה .און אזוי ווי סוכות איז
און ער האט געענטפערט א תירוץ .און עס א זמן שמחה ,דורך שמחה קען מען מבטל
איז געווען זייער א זיין די אלע צ"ח קללות,
טרעפליכער תירוץ. ויהפוך ה' אלקיך לך את
"
הקללה לברכה ,און עס
רבי עקיבא אייגער , שמחה זמן א איז כות ו ס ... איז גורם אז עס ברענגט
גיבט א קוק אויף אים דורך שמחה קען מען נאר ברכות ,און עס
און זאגט" :טראגט אים מבטל זיין די אלע צ"ח ראטעוועט פון יעדע צרה
ארויס פון בית המדרש, קללות ,ויהפוך ה' אלקיך וצוקה .אזוי זאגט דער
ער איז נישט קיין איד!". הייליגער שם משמואל.
לך את הקללה לברכה ,און
עס איז געווען א עס איז גורם אז עס ברענגט וואס מען קען אלס
פלא ,ווייל קיינער האט אויפטון מיט שמחה ,און
נאר ברכות ,און עס
נישט געהאט געוואוסט וואסערע יצר הרע עס
אז ער איז נישט קיין ראטעוועט פון יעדע צרה איז דא מבטל צו זיין
איד ,און וואס איז פשט, שמחה .שרייט נישט ,וצוקה...
אז ווייל ער האט קאכט נישט ,רעג זיך
געענטפערט א תירוץ נישט ,עס זיך נישט ,בלאז
אויף זיין קשיא ,האט רבי נישט זיי נישט,
עקיבא אייגער אים אויפגערעגט .נישט יעצט
יום טוב סוכות .און דו ווייסט וואס דו גייסט געהייסן ארויסטראגן ,ווייל ער איז נישט
אויפטון? דו וועסט פועל'ן אזעלכע ישועות ,קיין איד?!
דו וועסט מהפך זיין די מידת הדין עס וועט
האט רבי עקיבא אייגער ערקלערט :ווען ווערן מידת הרחמים ,און דו וועסט ממשיך
זיין אויף דיר און אויף אלע דיינע ארומיגע ,א איד ענטפערט א תירוץ אויף א שווערע
און אויף כלל ישראל ,א שמחה אויף א קשיא ,זעט מען אזא שמחה ארויפגעצויגן
אויף זיין פנים ,פקודי ה' ישרים משמחי לב. גאנצע יאר.
רבי עקיבא אייגער האט נישט געזען אויף
דער גוי די דערהויבנקייט ,די שמחה של
מצוה ,די שמחה של תורה .האט ער
ג
ואביון ,ער האט געארבעט פון צופרי ביז פארשטאנען ,ער איז נישט מזרע ישראל,
ביינאכט צו מאכן זיינע פאר פרוטות .אבער ער קען נישט זיין קיין איד -ארויס פון בית
איין זאך ,ער פלעגט זיך אונטער זינגן א המדרש!
גאנצן טאג.
תורה הקדושה ,די תרי"ג מצוות ,און די
ווען דער עושר פלעגט שוין יא מצוות וואס דער הייליגער באשעפער גיבט
איינשלאפן ,פלעגט שוין דער שוסטער פאר יעדע מענטש בפרטיות ,מיין תפקיד
זינגן און זיך געפריידט און געווען בשמחה. אויף די וועלט .דאס זענען מיינע מצוות,
דאס דארף מיך משמח זיין ,ווייל איך בין א
איין טאג טראכט דער עושר ,ער האט בן מלך ,ווייל איך בין ,בני אברהם יצחק
נישט קיין געדולט צו זיינע זינגן ,און דער ויעקב.
עושר איז אזוי פארטרויערט ,האט ער
אריינגערופן זיין שכן
"
דעם שוסטער ,און ער
פרעגט אים וואס ער ...איך האב א פרייליכע
מאכט ,און וויפיל געלט שטוב ,א לעכטיגע שטוב, עס איז געווען א
ער פארדינט? און וויפיל
איך בין א שמח בחלקי, גרויסער עושר ,וואס ער
זענען זיינע הוצאות?
דאס האט מיר דער פלעגט כסדר מאכן פאר
פארשטייט זיך אז דער
זיינע גוטע פריינט
שוסטער האט אים אייבערשטער געגעבן ,און
גרויסע סעודות ,וויין
געזאגט ,ער האט קוים איך דאנק און איך לויב האט זיך געגאסן ,זיין
מיט וואס צו לעבן.
דעם הייליגן באשעפער הויז איז געווען פול מיט
פרעגט אים דער אויף מיין חלק!... זילבער און גאלד,
עושר" :וויאזוי ביסטו דיימאנטן שטיינער פערל
מצליח אזוי צו זינגן? שטיינער ,ער איז געווען
פארטאגס הערט מען אן עושר אדיר .אבער ער
דיך שוין זינגן?". איז קיינמאל נישט געווען
שמח בחלקו ,שטענדיג
האט דער ארימאן געענטפערט" :ב"ה, האט ער געציטערט ,אפשר גייט ער
איך האב א ווייב ,איך האב קינדער ,איך האב פארלירן זיין געלט? ער איז געווען
א משפחה ,ברויט און מילך איז שטענדיג שטענדיג אנגעצויגן אז זיין עשירות זאל
דא ,איך האב א פרייליכע שטוב ,א לעכטיגע טאקע זיין בשלימות .ממילא האט ער נישט
שטוב ,איך בין א שמח בחלקי ,דאס האט געקענט געהעריג שלאפן ביינאכט ,אבער
מיר דער אייבערשטער געגעבן ,און איך סוף נאכט פלעגט ער שוין איינשלאפן ,ווייל
דאנק און איך לויב דעם הייליגן באשעפער ער איז שוין געוען אזוי מיד.
אויף מיין חלק!".
נעבן אים איז געווען א קליינער ארימער
האט אים געפרעגט דער עושר: געצעלט ,וואס האט געהאט קוים קוים
"וואלסטו נישט געוואלט ווערן א גרויסער אינעווענדיג ,א טיש און בענקלעך ,און
עושר?!". דארט האט געוואוינט א שוסטער ,אן עני
ד
מיך ,עס מאכט מיר אנגעצויגן ,עס לאזט "נא ,פארוואס נישט?"...
מיר נישט שלאפן ,עס לאזט מיר נישט
אויפזיין ,צו וואס דארף איך עס?!". האט אים דער עושר געגעבן א גרויסע
זאק פון 500גאלדענע רענדליך" .דא האסטו
יום טוב סוכות גייט מען ארויס פון די א מתנה!".
דירת קבע ,פון די גרויסע שיינע הויז וואס
דער שוסטער האט עס גענומען מיט א מען האט ,און מען גייט אריין אין א דירת
געוואלדיגע שמחה ,ער האט באדאנקט עראי ,און מען זאגט" :רבונו של עולם ,וואס
דעם עושר ,ער איז געווארן זייער פרייליך ,האב איך פון די אלע עולם הזה'דיגע זאכן?".
ער איז געגאנגן אהיים ,ער האט עס די עיקר איז דאך ,צו האבן אביסל שמחה,
באהאלטן אויף זייער א גוטע פלאץ ,און ער דורך זיין א שמח בחלקי ,זיך פרייען מיט
דעם דאנקן אייבערשטער, האט ווייטער געהאנדלט מיט זיין א דער
זיך אייבערשטן, שוסטעריי ,אבער די זינגן
אונטערזינגן -דאס איז האט זיך אפגעשטעלט.
"
די סוכה ,די צילא עס איז אים ארויף א
...ריווח איז ווען מען קען
דמהימנותא! אי"ה ווען גרויסע דאגה אויפן קאפ,
לעבן פרייליך און רואיג ער האט כסדר
מען וועט ארויסגיין פון
די סוכה און אריינקומען און זיין א שמח בחלקו, געטראכט ,אפשר גנב'עט
צוריק אין די הויז ,וועלן מיט וואס דער הייליגער מען אים די געלט? עס
מיר וויסן אז אלעס איז געקומען ביינאכט,
באשעפער האט דיר ער איז געשלאפן ,קוים
וואס א מענטש שרייבט
באשערט ,און וואס ער ער הערט א ווינטל ,עס
זיך פאר אז ער וויל
האבן ,אלעס וואס א גיבט דיר .עס איז נישט דא קלאפט א צווייגל ,לויפט
מענטש לעכטס צו גרעסערע קיין ער ארויס ,קוקן צו א גנב
האבן -דאווען צום קומט אים נישט גנב'ענען
פרייליכע הונדערט גליקליכערע פינף די
אייבערשטן צו האבן,
אבער איין זאך זאלסטו רענדלעך ...ער האט ממש לעבן ווי א שמח בחלקו...
וויסן :אויב האסטו עס נישט געהאט קיין מנוחה,
און דורך דעם ביסטו א ער האט זיך נישט געקענט
אונטערזינגן .ער האט געשפירט ווי זיין פאר'דאגה'טער ,וואס האסטו באקומען?
דאגות?! דאס איז ריווח?! ריווח איז ווען לעבן איז אינגאנצן געטוישט געווארן.
מען קען לעבן פרייליך און רואיג און זיין א ער האט גענומען דעם גרויסען זאק,
שמח בחלקו ,מיט וואס דער הייליגער צוריקגעגאנגן צו דעם עושר" ,נעם דיר עס
באשעפער האט דיר באשערט ,און וואס ער געזונטערהייט ,וואס האב איך פון א זאק
גיבט דיר .עס איז נישט דא קיין גרעסערע געלט אז איך קען נישט זיין אזוי בשמחה?!
גליקליכערע רואיגע פרייליכע לעבן ווי א איך בין נישט קיין שמח בחלקי ,איך האב
שמח בחלקו ,נישט וועלן האבן ,ווייל נישט קיין מנוחה ,איך דארף עס נישט!!
דערנאך קומט ארויף דאגות און דאגות. שמחה ,דאס וואס איך דארף ,פרייליך און
גליקליך און א רואיג לעבן!! אויב דאס וואס
איך האב ,מאכט מיר דאגות ,עס צעברעכט
ה
לייגן עס אראפ אויף די זייט פון די מצוות
אויפן וואגשאל ,הפלא ופלא -פארציילט
ער פארן מהרי"ל דיסקין -די זייט פון די
מצוות האבן אראפגעוואויגן ,און די מצוות
זענען געווארן סאך מער ,און ער האט זיך
אויפגעוועקט. אין א דערפל נעבן לאמזשע ,איז געוען א
איד ,וואס ער איז ל"ע געווארן נישט
פרעגט אים דער מהרי"ל דיסקין" :וואס געזונט ,און אזוי ווייט אז ער האט פארלוירן
זיין הכרה ,ער איז געווען כמעט א גוסס ,איז איז געליגן אין די גרויסע פעקל וואס די
ער שוין נישט געווען דאהי .דריי טעג איז ווייסע מלאכים האבן געברענגט?!".
ער אזוי געלעגן ,נאך דריי טאג האט ער זיך
זאגט ער :ער ווייסט נישט ,ער האט אויפגעוועקט כאילו לא היה .די גאנצע
נישט געזען. שטאט איז געפארן אויף
רעדער.
"
האט אים דער
דיסקין מהרי"ל ...די אידישע קינדער
ווען דער מהרי"ל
אנגעפאנגן אויספרעגן, האלטן אין איין רעדן ,אז דיסקין האט דאס
וואס עס טוט זיך אין מען דארף מאכן א סוכה, געהערט ,איז ער אליין
זיין לעבן .און עס איז אריבער צו דעם איד ,און
אויסגעקומען ,ער איז א מען רעדט פון סכך ,און
ער פרעגט אים "וואו
פשוטער מענטש ,א , טערברע פון רעדט ן מע ביסטו געווען אין די דריי
מורא'דיגע עם הארץ, נוי סוכה ...האט ער זיך טעג? וואס האסטו
ער קען אפילו נישט געזען?!".
נאכפרעגן, אנגעפאנגן
געהעריג דאווענען ,ער
קען אפילו נישט איד וואס איז די מצוה? וויאזוי דער האט
געהעריג מאכן ברכות - דערציילט ,אז ער האט מען איז עס מקיים? ביז
געזען ווי ער קומט אן איינער האט אים מסביר קוים א איד! עס איז
געווען נאך יום כיפור, אויבן אין הימל ,מען
געוען אלע הלכות...
וואס ער האט אפילו שטעלט אים אוועק פארן
נישט געוואוסט אז עס בית דין של מעלה ,מען
הייבט אן אריבערצוגיין אלע זיינע מעשים .איז יום כיפור ...הערט ער אז די אידישע
ער איז געווען זייער א פשוטער מענטש ,קינדער האלטן אין איין רעדן ,אז מען דארף
עס האבן זיך אים געווארפן הענט און פיס מאכן א סוכה ,מען רעדט פון סכך ,און מען
פון פחדים ,ער האט געזען אין די עולם רעדט פון ברעטער ,נוי סוכה ...האט ער זיך
האמת ווי ווייניג מצוות און פיל עבירות אנגעפאנגן נאכפרעגן ,וואס איז די מצוה?
וואס ער האט געטון ,און ער האט שוין וויאזוי מען איז עס מקיים? ביז איינער האט
געווארט וואסערע משפט גייט אים דא אים מסביר געוען פונקטליך אלע הלכות,
וויאזוי מען בויעט א סוכה. קומען ,ווען עס איז קוים דא מצוות?...
ער האט געקויפט ברעטער ,אבער ער פלוצים קומען אן ווייסע מלאכים מיט א
האט געדארפט אפמעסטן ווי הויך מען שווערען פעקל ,קוים זיי שלעפן עס ,און זיי
ו
געווען ,און דאס האט איבערגעוואויגן אלע דארף עס מאכן ,ער האט נישט געוואוסט
עבירות! פונקטליך .האט ער זיך געגעבן א לייג ארויף
אויפן האלץ ,כדי צו זען ווי הויך די האלץ
דורך דעם וואס א איד זיצט אין די סוכה דארף זיין ,ער זאל וויסן ווי ער דארף עס
איז מען זוכה צו די השראת השכינה ,מען אפשניידן .און בשעת ער איז געלעגן
איז זוכה אז אפילו א איד וואס האט קוים אויסגעלייגט אויפן האלץ ,זענען
געטון מצוות און מעשים טובים ,אבער עס אדורכגעגאנגן יונגאטשעס ,און אזויוויזיי
האט שוין משפיע געווען אויף אים ,בשעת האבן געזען ווי ער ליגט אויפן האלץ ,האבן
ער האט געבויט די סוכה א קדושה פון זיי געמאכט ליצנות פון אים ,זיי האבן
קענען סובל זיין יסורים ,א שמחה פון זיין א געגעבן א הייב אויף די ברעט אויף וואס ער
שמח בחלקו ,א שמחה של מצוה! דאס איז איז געליגן דערויף ,און זיי האבן אים
דאך אזא געוואלדיגע מעשה וואס ווייזט ארומגעטראגן די גאנצע שטאט ,ממש ווי
אונז וואס די כח פון א סוכה איז ,פון די מען טראגט ארום א נישט לעבעדיגער...
מצות סוכה איז ,נאך פאר ער איז א סוכה,
כל שכן ווען אונז זיץ מיר אין די סוכה ,וואס ער איז נישט געווארן און כעס ,נאר
מען קען זיך אנשעפן פון די סוכה ,ברוחניות אנגענומען די יסורים באהבה .זיי האבן אים
ובגשמיות. געטראגן אויף די גאסן פון שטאט ,ביז זיי
האבן אים צוריקגעברענגט און געלייגט
מיר דארפן דאנקן און לויבן דעם הייליגן צוריק אין זיין חצר .און אזויווי זיי האבן אים
באשעפער אז אונז האבן א סוכה ,און אז אראפגעלייגט האט ער מחליט געווען ,ער
אונז האבן א זכיה צו זיין אין די סוכה ,און גייט נישט לאזן די יצר הרע שולט זיין אויף
אז מיר זענען פרייליך ,און מיר קענען אים .ער האט טאקע געהאט בזיונות ,אבער
משמח זיין אנדערע אידן ,און אונז ברענגט א סכוה וויל ער האבן! און ער האט טאקע
מיר א שמחה בעולמות עליונים .ובזכות זה געבויעט א סוכה מיט א געוואלדיגע
וועט דער הייליגער באשעפער משפיע זיין שמחה!
נאר שמחה ,עס זאל זיין א פרייליך גליקליך
לעבן ,עס זאל נאר זיין פרייליכע לעכטיגע אזוי האט ער פארציילט פאר דער
משפחות בישראל ,די שמחה זאל שורה זיין מהרי"ל דיסקין .האט ער אים געזאגט:
אויף די לופט פון כלל ישראל ,וואו מען זעט יעצט פארשטייט מען שוין אלעס! א פעקל
אידן ,זאל מען זען שמחה ,מען זאל האבן א בזיונות ,א פעקל יסורים ,וועגן די מצוות
גמר חתימה טובה ,און א גוט געבענטשט סוכה ,און דו האסט נאך געשוויגן ,און דו
יאר ,און א לעכטיגן תמיד ,אמן כן יהי רצון. האסט נאך ווייטער מקיים געווען די מצוה
מתוך שמחה -אוודאי דאס איז געלעגן אין
די גרויסע זעקל ,וואס דאס האט מכריע
צו ערהאלטן דעם גליון אדער אנדערע גליונות פונעם מערכת שיקט צו:
gilyonospm@gmail.com
ז
ח
גליון
מאמר :התיקונים הנעלים
שפועלים בחג הסוכות
יצא לאור
על ידי מערכת פנים
מאירות סיקסא
ב
שיעור הכנה לחג
הסוכות; מאמר :התיקונים
הנעלים שפועלים בחג הסוכות
מבואר פונעם רמ"ע מפאני ז"ל און נאך עס שטייט פונעם אר"י הק' ,אז די
מקובלים ,ווי פאלגנד :די חוש השמיעה טעג פון ראש השנה ביז נאך סוכות ,איז
וואס איז פגום געווארן איז מען מתקן מען מתקן די פיר חושים וועלכע זענען
דורך די מצוה פון שופר ,וואס די מצוה נפגם געווארן ביים חטא עץ הדעת .די
איז הערן שופר ,אזוי ווי מיר מאכן די חוש השמיעה – הערן ,איז נפגם
ברכה 'לשמוע קול שופר' ,און אזוי געווארן מיט דעם וואס חוה האט
שרייבן אויך די ראשונים אז די עיקר צוגעהערט צו די קול פונעם נחש ,און
מצוה איז דאס הערן ,און דורך דעם איז דורך דעם וואס אדם הראשון האט זיך
מען מתקן די פגם פונעם חוש השמועה, צוגעהערט צו די קול פון זיין ווייב –
ווען מען הערט א שמועה של מצוה. חוה .די חוש הראיה – זען ,איז נפגם
געווארן מיט דעם וואס די עץ הדעת
די חוש המישוש – טאפן ,איז מען איז געווען 'נחמד למראה' ,און זיי זענען
מתקן דורך דעם וואס מען איז מקיים די נתפעל געווארן פונעם קוקן אויף די
מצוה פון די ד' מינים וואס די מצוה איז בוים ,און נאך שטייט ביים עץ הדעת,
די לקיחה ,ולקחתם לכם ,א מצוה פון 'וכי תאוה הוא לעינים' ,עס איז געווען א
אנכאפן און טאפן ,און איינמאל מען תאוה צו קוקן מיט די אויגן .די חוש
האט עס גענומען איז מען שוין יוצא המישוש – 'טאפן' איז נפגם געווארן
אפילו אן קיין שאקלען ,ווייל די עיקר דורך דעם וואס חוה האט גענומען די
מצוה איז דאס נעמען אין די הענט .און פרי אין איר הענט ,אזויווי עס שטייט
מיט דעם איז מען מתקן די חוש אין פסוק 'ותיקח בידיה' ,זי האט עס
המישוש[ .מען דארף דא אנמערקן ,אז גענומען אין איר הענט .די חוש הטעם
די תורה האט באמת נישט גע'אסר'ט איז נפגם געווארן מט דעם וואס זיי
קיין נגיעה ביים עץ הדעת ,אויב אזוי האבן געגעסן פונעם פרי און הנאה
דארפן מיר פארשטיין וויאזוי איז נפגם געהאט ,אבער די חוש הריח – שמעקן,
געווארן די חוש המישוש דורכן אנרירן איז נישט נפגם געווארן ,דעריבער וועט
די עץ הדעת ,עס איז דאך נישט געווען משיח פסק'ענען דורך שמעקן ,ווי עס
קיין שום איסור .ווערט געברענגט שטייט די לשון 'מורח ודאין' משיח
פונעם חתם סופר זי"ע ,אז וויבאלד וועט שמעקן און דן זיין.
למעשה האט זיך אדם הראשון אליינס
גע'אסר'ט די נגיעה צום עץ הדעת ,איז אין חודש תשרי פאררעכטן מיר די פגמים פונעם פגם
עץ הדעת
געווארן פאר אים אסור דאס אנרירן די און די וועג וויאזוי מען פאררעכט
עץ הדעת אין א גדר פון אן 'איסור די פגמים אין חודש תשרי ,ווערט
דרבנן' ,און אן איסור דרבנן איז דאך
ג
חודש תשרי איז מען מתקן די הייליגע ספירות אויך געגעבן געווארן מסיני ,און עס איז
נאכמער פון דעם שרייבט דער דא אן איסור דאורייתא פון לא תסור,
רמח"ל ז"ל :ווי עס איז באקאנט האט וואס מען דארף פונקט אזוי מקיים זיין
דער הייליגער באשעפער באשאפן די ווי די אנדערע דאורייתא'ס ,דעריבער
וועלט בעשרה מאמרות ,וואס איז איז מיט זיין עובר זיין אויף זיין
אנטקעגן די צען ספירות הקדושות, אייגענעם איסור ,נפגם געווארן די חוש
חכמה בינה דעת ,חסד גבורה תפארת, המישוש].
נצח הוד ,יסוד און מלכות .און אין חודש
תשרי זענען מיר מתקן אלע הייליגע די חוש הראיה איז מען מתקן
ספירות. דורך די מצוה פון אתרוג וואס איז א
שיינע פרי ,פרי עץ הדר ,און די ענין פון
און ער איז מבאר וויאזוי די תיקון שיינקייט קען מען נאר אנערקענען
ארבעט לויט די ימים טובים :ראש דורך קוקן דערויף ,און די לשון פון די
השנה איז מען מתקן די ספירה פון פוסקים ביי די פסולי אתרוג איז אז עס
חכמה ,אזויווי עס שטייט אין חז"ל די איז תלוי אין 'נראה לעינים' ,ווייל די
לשון אז תקיעת שופר איז א 'חכמה תיקון אויף די חוש העין איז די
ואינה מלאכה' ,ווען א איד הערט בלאזן שיינקייט פונעם אתרוג ,דעריבער
שופר ,איז ער מתקן די ספירת החכמה ווענדט זיך אלעס אין 'נראה לעינים'.
וועלכע איז נפגם געווארן ביים חטא עץ
הדעת. די חוש הטעם איז מען מתקן דורך
דעם וואס מען עסט פערצן סעודות
יום כיפור איז מען מתקן די אינעם סוכה ,לויט די שיטה פון רבי
ספירת הבינה ,וואס ווערט אין קבלה אליעזר ,אדער אפילו לויט די חכמים
צוגעשטעלט קעגן די ערשטע 'ה' ביי די ערשטע כזית סוכות וואס איז
פונעם שם הוי"ה ,און יום כיפור דאך לכו"ע א דאורייתא .און ווען משיח
דאווענט מען פינף תפילות ,מעריב וועט קומען וועלן אלע חושים שוין זיין
שחרית מוסף מנחה און נעילה ,איז מען מתוקן ,ווייל די חוש הריח איז דאך
מיט דעם מתקן די ספירות הבינה. קיינמאל נישט נפגם געווארן .ביז אהער
זענען די הייליגע ווערטער פונעם רמ"ע
סוכות איז מען מתקן די ספירה
מפאני ז"ל.
פון 'דעת' ,אזוי ווי עס שטייט אין די
תורה הק' אויף די סוכה :למען ידעו ,אז קענען מיר אבער ארויסלערנען
א מענטש דארף האבן 'דעת' בשעת ער וואס עס טוט זיך אלס אפ ווען מיר
זיצט אין די סוכה ,און מיט די דעת איז זענען מקיים די מצוות פון דעם חודש,
ער מתקן די ספירת הדעת וואס איז מיר זענען מתקן די חטא עץ הדעת,
נפגם געווארן ביים חטא עץ הדעת .און דארף מען עס טון מיט א געוואלדיגע
דערנאך אין לויף פון יעדן טאג פון שמחה ,בשלימות ,און לשם שמים.
סוכות איז מען ווייטער מתקן יעדן טאג
ד
הייליגער באשעפער כביכול פריידט זיך א אנדערע מדה ,פון די זיבן מידות .די
מיט זיינע קינדער צוזאמען ,מיט א ערשטע טאג סוכות וואס איז קעגן
שמחה של מצוה אז מיר זענען זיינע אברהם איז מען מתקן די מידה פון
בנים און עבדים. חסד ,די צווייטע טאג וואס איז קעגן
יצחק איז מען מתקן די
יעדער יאר אין א העכערע מדריגה
און דער רמח"ל איז
מידה פון גבורה .די ...איינער וואס האט
מחדש ,אז יעדעס יאר דריטע טאג וואס איז א דיקן פעסטן
קעגן יעקב איז מען
טוט מען נאכמאל און מתקן די מדה פון האלץ ,און וויל עס
נאכאמאל דעם זעלבן תפארת .די פערטע טאג צושפלאטן אין
תיקון ממש ,און ער איז
עס מסביר מיט א משל צו
וואס איז קעגן משה איז צווייען ,וועט ער
איינער וואס האט א דיקן מען מתקן די מדה פון נישט קלאפן יעדעס
פעסטן האלץ ,און ער וויל טאג מאל אויף א נצח .די פינפטע
וואס איז קעגן אהרן איז
און צוברעכן עס מען מתקן די מדה פון צווייטער פלאץ
צושפלאטן אין צווייען, הוד .די פיפטע טאג וואס פונעם האלץ ,נאר
וועט ער נישט קלאפן
יעדעס מאל אויף א
איז קעגן יוסף איז מען ער וועט קלאפן און
צווייטער פלאץ פונעם מתקן די מידה פון יסוד .קלאפן נאכאמאל
האלץ ,נאר ער וועט טאג ,און נאכאמאל אויפן זיבעטע
הושענא רבה ,וואס איז
די
קלאפן און קלאפן קעגן דוד ,איז מען מתקן זעלבען פלאץ ביז
נאכאמאל און נאכאמאל
די מידה פון מלכות .עס וועט זיך
אויפן זעלבען פלאץ ביז
עס וועט זיך צוברעכן .די דעריבער פירט מען זיך ,צוברעכן .די זעלבע
זעלבע זאך טוען מיר יאר אז הושענא רבה גייט זאך טוען מיר יאר
מען ארום די בימה זיבן
נאך יאר די זעלבן תיקון, מאל מיט די ד' מינים ,נאך יאר די זעלבן
אבער יעדעס יאר טוען ווייל די מידה פון מלכות תיקון ,אבער יעדעס
מיר עס אויף א טיפערן
פלאץ ,אויף א העכערן
איז כולל אין זיך אלע יאר טוען מיר עס
אויף א טיפערן זיבן מידות.
פלאץ ,יעדעס יאר בלאזן
מיר שופר ,מען פאסט און שמיני עצרת איז פלאץ ,אויף א
מען דאווענט יום כיפור, העכער פון די מידות ,עס העכערן פלאץ ווי א
מען זיצט אין סוכה און איז כביכול די בחינה פון יאר פריער...
מען שאקלט ד' מינים, כתר עליון ,דעריבער איז
אבער מיט א העכערקייט ,מיט א נישט דא קיין שום מצוה וואס מען איז
טיפערע מדריגה ווי א יאר פריער ,און מחיוב צו טון אום שמיני עצרת ,נאר די
מען מאכט טיפערע תיקונים אויפן פגם ענין פון שמיני עצרת איז' ,והתהלכתי
בתוככם' 'אטייל עמכם בגן עדן' ,דער
ה
שפעטער זענען געקומען די אבות פון אדם הראשון ,און מיט דעם ווערט
הקדושים ,די שבעה רועים ,און זיי האבן נתברר די טוב פונעם רע.
געמאכט תיקונים אין עניני אמונה,
דורך דעם וואס זיי זענען דורכגעגאנגן און מען קען עס געבן צו
זייערע שווערע ביטערע נסיונות בעניני פארשטיין ,וויאזוי ארבעט טאקע די
אמונה ,און די אמונה ברענגען אונז די תיקון אויפן פגם פונעם עץ הדעת דורך
אושפוזין אריין אין די סוכה ,יעדן טאג די הייליגע מידות פון די ז' רועים .לויט
פון יום טוב סוכות ברענגט יעדער פון ווי דער ליקוטי מוהר"ן שרייבט א
די אושפוזין מיט זיין מדריגה אין די מורא'דיגע זאך :אין די סוכה קומען
עניני אמונה .און מיט דעם קען מען אריין די הייליגע אושפוזין ,וועלכע
פארשטיין וויאזוי מען איז מתקן יעדן ווערן אנגערופן שבעה רועים' ,רועה' א
טאג נאך א חלק פון די פגם פונעם עץ פאסטוכער ,איז נישט סתם א שומר,
הדעת ,אז מיט די בחינה פון אמונה פון נאר ער פאשעט די בהמות מיט גראז
יעדער פון די אושפיזין איז מען מתקן וכדומה ,דארף מען צו פארשטיין די
איין פגם פון די עשר ספירות ,וואס די הייליגע אושפיזין זענען אונזערע
פגם איז דאך געווען בענין האמונה. רועים ,וואס פאשן זיי אונז? וואס געבן
זיי אונז אז זיי הייסן אונזערע 'רועים',
און מיט דעם וועט מען פארשטיין אונזערע פאסטוכער?!
די מנהג ישראל תורה ,אז בשעת די
שמחת בית השואבה ,און שמחת תורה, איז ער מסביר ,עס שטייט אין
שרייט מען 'צאן קדשים' ,און די עולם חז"ל -א זאך וואס ווען נישט חז"ל זאגן
ענטפערט 'מעע' ...עס קען זיין ,אז עס ,וואלטן מיר עס נישט געמעגט
'מעע' איז מרמז אויף די שם 'מ"ה' [שם ארויסזאגן פון מויל ,מיר זאגן עס נאר
במילוי אלפין כזה :יו"ד ה"א וא"ו ה"א, איבער ווייל אזוי שטייט -אדם הראשון
גי' מ"ה]. איז נכשל געווארן מיט אפיקורסות,
ווייל ער האט געמיינט אז ער קען
און דער חיד"א ז"ל שרייבט אויפן נעמען עפעס וואס דער הייליגער
פסוק' :צוית צדק עדותיך ואמונה מאד', באשעפער האט אים נישט געגעבן,
אז 'מאד' איז מרמז אויף די ענין פון די דאס גייט אריין אינעם גדר פון א חסרון
שם מ"ה ,ווייל מאד איז די גימטרי' מ"ה, אין אמונה ,ווייל א מענטש דארף צו
און ער שרייבט דארט אז די שם מ"ה גלייבן אז ער נעמט גארנישט פון זיך
האט א שייכות צו די ענין פון אמונה, אליינס ,נאר וואס דער הייליגער
און דאס איז מרומז אין די פסוק, באשעפער געבט אים דאס איז וואס ער
'ואמונה מאד' .אויך שרייבט דער חיד"א האט .און וויבאלד ער האט גענומען פון
א רמז ,עס שטייט אין פסוק 'בטח זיך אליין ,איז דאס א גדר פון
בהוי"ה' ,בטח מיט די שם הוי"ה ,איז אפיקורסות ,און מיר דארפן דאס מתקן
גימטרי' מ"ה ( ,)45 = 26 + 19און די די זיין.
ו
נישט די פאסטוכער נאר די צאן פסוק איז אונז מרמז ,בטח בה' דורך די
קדשים ,און די דאס איז די ביאור פון שם פון מ"ה ,שכן ארץ ורעה אמונה,
שרייען 'מעע'. וועט מען זוכה זיין זיך אנצופאשענען
מיט אמונה.
און די כח פון אמונה ברענגען אונז
די שבעה רועים ,און אין די אמונה און דאס איז וואס מען פרעגט
דארפן מיר זיך פארטיפן. פונעם עולם" :צאן קדשים?!"
פארשטייט עטץ אז ענק זענען נאר די
א מענטש דארף סובל זיין זיך מיט זיין עבודה צאן ,די שאף ,און נישט דער פאסטוך,
אין א צווייטער פלאץ שרייבט
ענק זענען נאר מקבלים און ענק האבן
דער ליקוטי מוהר"ן בשם דער רמ"ק,
נישט ,נאר וואס דער פאסטוכער – דער
עס שטייט אין פסוק ובו תדבוק ,אז מען
הייליגער באשעפער ,געבט ענק ,אדער
דארף זיך מדבק זיין אין די מידות
ענק טראכן ח"ו אז ענק זענען אליינס
פונעם באשעפער ,און די גמרא דרש'נט
פאסטוכער? אויף דעם ענטפערט דער
אויך פונעם פסוק זה קלי ואנוהו ,אז די
ציבור" :מה!" .קודם פשוט ,מיר זענען
ווארט 'ואנוהו' איז נוטריקון 'אני והוא',
גארנישט ,אבער עס איז אויך מרמז
אז מען דארף זיך צוגלייכן צו די מידות
אויף די שם פון אמונה ,די שם מ"ה ,מיר
פונעם באשעפער.
האבן אמונה אינעם באשעפער ,מיר
צווישן די י"ג מידות של רחמים האבן ח"ו נישט קיין אפיקורסות ,אז מיר
איז דא א מידה פון 'ארך אפים' ,אז אויב קענען נעמען עפעס וואס דער
א מענטש האט ח"ו געזינדיגט ,און עס הייליגער באשעפער האט אונז נישט
איז דא א רוגזא פונעם באשעפער אויף געגעבן.
אים ,איז דער באשעפער 'מאריך אף'
ובפרט אין די יעצטיגע טעג,
און ווארט ער זאל תשובה טון ,אויך איז
נאכדעם וואס מיר האבן מקיים
דא פאלן וואס דער באשעפער שיקט
אזוןיפיל מצוות אין דעם חודש ,מיר
אים יסורים כדי דער מענטש זאל זיך
האבן געהערט שופר בלאזן ,מיר האבן
אויפוועקן און תשובה טון.
מקיים געווען די פינף עינוים פון יום
שטעלט זיך דער הייליגער רמ"ק כיפור ,געזעצן אינעם סוכה ,די ד' מינים
מיט א מורא'דיגע קשיא ,ווי איז שייך און נאך אסאך מצוות ,קען זיך
ביי א מענטש ער זאל זיין א מאריך אף, אריינכאפן אין א מענטש א געפיל פון
ד.ה .עס איז דא כעס און ער האלט עס בא'גדול'ט ,אז מיר האבן עפעס זוכה
איין און טוט גארנישט ,לכאורה אויב געווען דורך אונזערע פעולות,
איינער האט זיך פארזינדיגט פאר דיר דעריבער חזר'ט מען איבער און איבער
טארסטו נישט גיין שלאפן ביז ווילאנג 'מה' 'מה' ,מיר זענען גארנישט מיט
האסט נישט אראפגענומען אינגאנצן די נישט .מיר בלייבן די צאן קדשים פונעם
כעס אויף יענעם ,אבער אויב מען הייליגן באשעפער ,מיר זענען
איבערגעפילט מיט אמונה ,מיר זענען
ז
הרע איז צוריק דא מיט די זעלבע בלייבט מיטן כעס ,אפילו מען האלט זיך
בלבולים ווי פאריאר .ווערט א מענטש איין פון טון עפעס ,איז עס דאך די
זייער צעבראכן ,ער פאלט ווייטער געפערליכע איסור פון כעס .א מענטש
אריין אין מרה שחורה אין עצבות ,ער דארף זיין א מוחל על עלבונו ,אויב אזוי
וויל זיך אינגאנצן מייאש זיין פון עבודת וויאזוי קען זיך א מענטש מדמה זיין
ה'. צום רבוש"ע מיט די מידה פון 'ארך
אפים'?
קומט רבי נחמן
זצ"ל און ער זאגט ,יעצט ...עס קומט חודש דער ענטפערט
איז די צייט זיך מדבק צו חשוון ,ער גייט אריין ליקוטי מוהר"ן ,אז די
זיין אין די הייליגע מדה עבודה פון ארך אפים,
פון הקב"ה פון 'ארך
אין געשעפט ,אין זיין איז בנוגע די עבודה פון
אפים' .ביסט ברוגז אויפן ארבעט ,און ער א מענטש מיט זיך ,ער
יצר הרע? ביסט ברוגז באגעגנט זיך מיט די זאל איינהאלטן די כעס
אויף דיין אייגענע עבודת זעלבע שווערע וואס ער האט אויף זיך
ה'? האלט זיך איין דיין זעלבסט ,אדער אויף זיין
כעס ,זיי 'מאריך אף' ,עס
נסיונות אין שמירת עבודת ה' .למשל ,מען
וועט נאך קומען א צייט עינים וכדומה .ער הייבט יעצט אן א נייע
ווען דו וועסט זיך מתגבר האט די זעלבע יאר ,יעדער האט מקבל
זיין ,זיי זיך נישט מייאש, נסיונות צו רעדן געווען נייע קבלות ,און
זיי זיך נישט מייאש פון לשון הרע ,ער וויל למעשה ווען א מענטש
דיין עבודה ,הייב אן יעדן טראכט זיך אריין,
טאג פונדאסניי ,טו נאך
לערנען זיינע טרעפט ער זיך אז ער
אביסל און נאך אביסעלע, שיעורים און דער שטייט אויף די זעלבע
ביז צום סוף וועסטו יצר הרע איז צוריק פלאץ ווי ער איז
מצליח זיין. דא מיט די זעלבע פאריאר, געשטאנען
בלבולים ווי גארנישט האט זיך נישט
ביים פלאנצן ,שטייט געטוישט.
אין חז"ל אויסגערעכנט א פאריאר .ווערט א
חשבון פון עלף מלאכות מענטש זייער עס קומט חודש
וואס מען דארף ארבעטן צעבראכן... חשוון ,ער גייט אריין אין
ביז מען זעט די תבואה געשעפט ,אין זיין
וואקסן ,און דאס איז אויסער וואס מען ארבעט ,און ער באגעגנט זיך מיט די
דארף צוקומען צו רעגן ,און צו אסאך זעלבע שווערע נסיונות אין שמירת
סייעתא דשמיא ,ביז מען זעט אז עס עינים וכדומה .ער האט די זעלבע
וואקסט ארויס געזונטע תבואה .מען נסיונות צו רעדן לשון הרע ,ער וויל
דארף אויך האבן סייעתא דשמיא אז לערנען זיינע שיעורים און דער יצר
ח
זיך אנגערופן א 'עני' ,אזוי שטייט אין מען זאל נישט לייגן צו ווייניג זאמען,
מדרש ,דארף מען פארשטיין אזא אדער צו סאך ,און נאכדעם בשעת דער
מדרש. בעקער באקט דארף ער האלטן קאפ אז
ער זאל נישט פארברענען די גאנצע
איז דער שם משמואל (סוכות טייג אין אויוון .גאר א גרויסע
שנת תרע"ו) מסביר :דוד המלך האט הארעוואניע דארף מען אריינלייגן ביז
כסדר געטראפן ביי זיך חסרונות ,אזוי מען קען צוקומען צו עסן פון די
ווי די סדר איז ביי ערליכע אידן ,אז ווי אנגעפלאגטע ארבעט.
גרעסער דער צדיק איז ,אלס מער זעט
ער ביי זיך אז ער האט נאך גארנישט די זעלבע זאך איז אין עבודת ה',
געטון פארן באשעפער ,און דוד המלך מען דארף האבן א שטארקע עבודה פון
האט זיך געהאלטן פאר א 'ארך אפים' צו האבן געדולט
פארשעמטער מענטש ,א שפל ונבזה, אויסציווארטן ביז מען וועט זען פירות
טראץ דעם וואס ער איז געווען דער און הצלחה .אסאך פלאג דארף מען
מלך ישראל ,דער משיח ה' ,האט ער זיך אינוועסטירן ,און אויך דארף מען
זיכער נישט געהאלטן פאסיג פאר דעם, אויסווארטן אויף רעגן פון הימל ,ד.ה.
און ער האט זיך נישט גענומען די מוט אויף אסאך סייעתא דשמיא ,אז דער
זיך צו רופן מיטן נאמען 'מלך' ,אבער הייליגער באשעפער זאל אים געבן
ווען ער האט געזען ברוח הקודש אז עס הצלחה אין די עבודת השי"ת.
וועלן ארויסקומען פון אים דורות
צדיקים ,האט ער תולה געווען די און די אמונה ברענגען אונז די
מלוכה אין די זכות פון זיינע קינדער, שבעה רועים אין די הייליגע לעכטיגע
דעריבער האט ער זיך דעמאלסט יום טוב סוכות.
אנגערופן א מלך .און די זעלבע זאך
זיך נישט מייאש זיין ווייל צום סוף וועט אלעס זיין גוט
פארקערט ,ווען ער האט געזען ברוח און מתוקן
הקודש די רשעים וועלכע וועלן עס שטייט אין מדרש (ויק"ר פ"ל
ארויסקומען פון זיינע דורות ,האט ער מ"ג) אויפן פסוק ולקחתם לכם ביום
געהאלטן אז ער איז שולדיג און וועגן הראשון ,מיר קענען נישט פארשטיין
אים גייען זיין פון זיינע דורות רשעים, און ארויסהאבן דוד המלך ,אמאל רופט
דעריבער האט ער זיך דעמאלסט ער זיך אן 'עני' אן ארימאן ,און אמאל
אנגערופן אן עני. רופט ער זיך אן א 'מלך' ,נאר וואס דען?
ווען ער האט געזען ברוח הקודש אז עס
און טראץ דעם וואס עס איז זייער וועלן ארויסקומען פון אים דורות
א גוטע מידה ,זיך צו האלטן פאר די צדיקים ,האט ער זיך אנגערופן 'מלך',
נידריגסטע מענטש ,דארף מען אבער און ווען ער האט געזען ברוח הקודש די
זייער געהיטן זיין אז דאס זאל נישט רשעים וואס וועלן ארויסקומען פון
צוברענגען די מענטש צום שרעקעדיגן אים צב"ש אחז אדער מנשה ,האט ער
'יאוש' ,די 'יאוש הנורא' (לשון קדשו)
ט
פאר יעדער מענטש ,ער דארף כסדר וואס דאס איז נאך ערגער פון אלעם.
געדענקן וואס וועט זיין די סוף סוף פון דעריבער האט דוד המלך אפילו בשעת
מיר? און וואס וועט למעשה ער האט געקוקט אויף זיינע דורות די
ארויסקומען פון מיר? אפילו עס קען רשעים ,האט ער געקוקט נאך ווייטער
זיין יעצט ביסטו נישט ראוי ,אבער סוף ביז ער האט געזען די מלך המשיח וואס
כל המעשים וועט אלעס ווערן מתוקן, גייט צום סוף ארויסקומען ,וואס משיח
דורך פארשידענע סיבות ,צו דורך וועט מתקן זיין די גאנצע וועלט ,און אין
גלגולים ,ביז ער וועט זוכה זיין זיך צו זיין צייט וועט מקוים ווערן אלע זאכן
פאראיינציגן מיטן הייליגן באשעפער, וואס די תורה האט אונז מבטיח געווען,
און דאס דארף אים געבן שטארקייט און מיט דעם האט ער גענומען די מוט
אין עבודת ה' ,ער זאל קיינמאל נישט און שטארקייט אנצוגיין ווייטער אין
נאכלאזן זיין עבודה! זיין עבודת ה'.
ראש השנה האט מען געבלאזן זעען מיר פון דעם ,אז דוד המלך
שופר ,יום כיפור האט מען געוויינט האט זיך געהאלטן פאר א קעניג ,נישט
און זיך צעבראכן דעם גוף מיט די ווייל ער האט אנערקענט זיין
עינוים ,און אידישע קינדער ווערן גרויסקייט ,נאר ווייל ער האט געזען אז
ער גייט האבן ערליכע דורות ,אבער
צעבראכן ,ביז זיי טראכטן אז זיי
ווען ער האט זיך אומגעקוקט אין זיינע
האבן שוין נישט קיין תקנה צו זייער דורות ,האט דאס אויך צעבראכן זיין
נשמה .ווען עס קומט סוכות ,זאגט הארץ ,ווייל ער האט געזען אז עס וועלן
דער הייליגער באשעפער מען זאל אויך זיין דורות רשעים ,האט ער זיך
נעמען די ד' מינים ,וועלכע ווייזט אז גערופן אן 'עני' ,א נידריגער מענטש.
מיר האבן מנצח געווען אין די אבער מיט וואס האט ער זיך סוף כל
מלחמה ,מען זינגט הלל ,פארוואס? סוף מחזק געווען? ווייל צום סוף וועט
ווייל מיר ווייזן אז צום סוף ווייסן זיין נאר גוט .אזוי ווי אן ארבעטער
מיר אז מיר האבן הייליגע נשמות, אפילו ער מוטשעט זיך ביים ארבעט,
מען האט די זכיה צו זיין אין די אבער צום סוף קומט ארויס א הערליכן
ספרים שאנק ,און דאס איז אים מחזק
סוכה מיט די אבות הקדושים ,מיר
בשעת'ן ארבעטן ,אזוי אויך האט זיך
זענען מתקן די פגמים פון אדם דוד המלך מחזק געווען ,ווייל צום סוף
הראשון ,מיט די אלע אופנים ווי מיר וועט קומען משיח וואס ער וועט זיין
האבן שוין געשמועסט פריער ,איז פון זיינע דורות ,און ער וועט שוין מתקן
דאס די גרעסטע באווייז אז די סוף זיין די גאנצע וועלט.
וועט זיין אז מיר וועלן זיין קדושים
וטהורים ,מיר וועלן אלעס מתקן און דער שם משמואל ענדיגט
זיין ,מיר וועלן זיכער אנקומען צו זיינע ווערטער :און דאס איז א לימוד
י
אבער די סוכה נעמט נישט אריין אונזער תיקון ,און דאס איז א
יעדעם איינעם אין זיך אויף די גרויסער חיזוק פאר אונז אין די
זעלבע אופן ,אזויווי נח'ס תיבה, יעצטיגע הייליגע טעג בפרט ,און
וואס נאר איינער וואס פאר א גאנץ יאר בכלל.
איז געווען ראוי
אריינצוגיין אין די
און מיט דעם ...די סימן צו די
תיבה האט די תיבה וועט מען פארשטיין סוכה האט
און אריינגענומען, וואס עס שטייט אין די אריינגענומען דעם
אזויווי מיר טרעפן אזא פיוט (סילוק ליום ב') מענטש איז :דער
בחינה ביי ארץ ישראל "ואנכי היודע ועד כי וועם די סוכה האט
וואס עס שטייט עימי קיימו מצוותיה" אריינגענומען האט
(ויקרא י"ח כ"ח) אז – דער רבוש"ע ווייסט א מורא'דיגע הנאה
ארץ ישראל איז נישט און איז עדות אז די
אידן זענען מקיים פון די סוכה ,און
סובל קיין עוברי
מצוות סוכה .איז דאך פארקערט ח"ו וועם
עבירה ,און ארץ
ישראל ווארפט ארויס
לכאורה זייער שווער ,די סוכה האט נישט
בפועל די עוברי עבירה מצוות סוכה איז נישט אריינגענומען ,זיצט
פון זיך ,די זעלבע זאך א זאך וואס מען טוט אין סוכה און האט
איז ביי די סוכה ,אבער נישט הנאה דערפון, באהאלטענערהייט,
ביי די סוכה איז עס אלע ווייסן אלע זעען ,און די הנאה איז ביי
נאר בפנימיות ,א אפילו די גוים ווייסן יעדעם מענטש
מענטש קען זיין מיט דערפון ,אויב אזוי אנדערש ,נאר אלץ
זיין גוף אין די סוכה, פארוואס דארף מען אז
הייליגער א שטערקערע דער
אבער די סוכה נעמט
באשעפער זאל אויף צופרידנהייט מען
אים נישט אריין אין די
פנימיות הקדושה.
האט פון די סוכה, דעם עדות זאגן?
איז עס א סימן אז די
די סוכה נעמט נישט יעדעם אריין
די הוכחה אויב די סוכה האט
אריינגענומען די מענטש
סוכה האט אים דעם אויף
וועגן דעם האט מער אריינגענומען דער ענטפערט
באשעפער דער אין זיך... הייליגער שם משמואל
געהייסן מען זאל זיצן (סוכות שנת תרע"ג):
אין די סוכה נאך יום כיפור ,וואס די פשט פון די פיוט איז ,ווייל אפילו
יעדער האט זיך געמוזט רייניגען, אלע אידן זענען מקיים בפועל די
יעדער אויף זיין מדריגה ,איינער מצוות סוכה אויף די זעלבע אופן,
יא
נאר דער באשעפער ווייסט די אמת, מער און איינער ווייניגער ,און
אזוי זאגט דער שם משמואל. דעמאלסט קען אים די סוכה
ארייננעמען אין זיך .און די סימן צו
און דעריבער דארפן מיר זיך די סוכה האט אריינגענומען דעם
צוגרייטן צום יום טוב סוכות מיט אן מענטש איז :דער וועם די סוכה
הכנה דרבה פון תשובה שלימה און האט אריינגענומען האט א
אמונה שלימה ,אז מיר זאלן זיין מורא'דיגע הנאה פון די סוכה ,און
ראוי אריינצוגיין אין פנימיות פונעם פארקערט ח"ו וועם די סוכה האט
סוכה ,און די סוכה זאל אונז נישט אריינגענומען ,זיצט אין סוכה
ארייננעמען אין זיך. און האט נישט הנאה דערפון ,און די
הנאה איז ביי יעדעם מענטש
ווען א מענטש זיצט אין די
אנדערש ,נאר אלץ א שטערקערע
סוכה און שפירט מרה שחורה ,א
צופרידנהייט מען האט פון די סוכה,
צעבראכנקייט ,ער האט דאגות ,עס
איז עס א סימן אז די סוכה האט אים
איז הייס ,עס איז קאלט ,די סכך ...די
מער אריינגענומען אין זיך.
זון ...די וואלקענעס ...דאס איז א
סימן אז ער דארף נאך מאכן און מיט דעם איז שוין זייער
תיקונים אז די סוכה זאל אים גוט די פיוט ,וויבאלד צו דער
ארייננעמען אין זיך .ווען א איד מענטש זיצט טאקע אין די פנימיות
זיצט אין די סוכה מיט א שמחה און הסוכה ,איז דאך א זאך וואס האט
רואיגקייט ,איז דאס א סימן אז די מיט די מענטש און באשעפער ,און
סוכה וויל אים ער זאל זיצן אין אים.
יב
