מעשה של פרנסה · Maiseh Shel Parnuseh — סוכות (2026-09-21)

נערך על ידי הרב שלום ווייס שליט"א שבת שובה יום כיפור-סוכות מעשיות האיך שהצדיקים זי"ע שהיארצייט חל השבוע
מרביץ תורה בישיבת סאטמאר מאנסי נ.י. תשפ"ז | שנה ד' | גליון ק"ח השפיעו פרנסה שידוע כוחן להשפיע פרנסה להמספר
ולהשומעים
הרה"ק רבי נפתלי הירצקא הלוי בן יעקב פרץ זילבערמאן זצוק"ל
מראצפערט
ט' תשרי
ואלה תולדות :הרה"ק רבי הירצקא'לע ראצפערטער זצ"ל איז געבוירן געווארן אינעם שטעטל מאריאפעץ-אונגארן (אין די גלילות פון נירבאטור און
סאטמאר; אזויווי די נאמען 'סאטמאר' און אסאך שטעט אין אונגארן ,שטאמט אויך די נאמען 'מאריא -פעץ' אין עהרע פון די קאטוילישע שמייליגער .הרה"ק מצאנז
פלעגט מקפיד זיין נישט ארויסצוזאגן די נעמען פון די אונגארישע שטעט) צו זיין פאטער רבי יעקב פרץ זילבערמאן ז"ל אין יאר תקפ"ה (פונקט 200יאר צוריק) .ער
האט געלערנט אין די ישיבות ביי די אונגארישע צדיקים הרה"ק רבי משולם פייש מטאהש ,רבי שמעלקא סעלישער ,דער מנחת אשר פון טשענגער,
רבי ישעי' באנעט פון קאלוב זצ"ל .ער האט חתונה געהאט מיט הרבנית רחל בת איסר דוד זיידנפעלד ז"ל פון נאנאש .אלס אינגערמאן איז ער
נתקרב געווארן צו חסידות ,און ער איז געפארן מקבל זיין א דרך אין עבודת ה' פון די צדיקים הרה"ק רבי הירשלע ליסקער ,רבי אשר ישעי' פון
ראפשיץ ,און רבי יהושע פון בעלז זכותם יגן עלינו .אבער בעיקר האט ער זיך מדבק געווען אין זיין רבי המובהק הרה"ק בעל דברי חיים פון צאנז
זי"ע ,און אין זיין זון הרה"ק משינאווא זצ"ל .צום ערשט איז ער געווארן רב אין שטעטל קאנטאריאנושי-אונגארן (אין די גלילות פון סאטמאר) ,בשנת
תר"מ איז ער אויפגענומען געווארן אלס רב אין שטאט ראצפערט ,וואו ער איז געווען רב פאר 17יאר .ער איז נסתלק געווארן ט' תשרי ערב יום
הקדוש תרנ"ח.
תשובה תפלה וצדקה הוא צום קול ממון .והנה צום הוא יום הכיפורים ,וקול הוא ראש השנה ועשרת ימי תשובה ,וממון הוא בסוכות ,פירוש שאז
הזמן להמשיך השפעות טובות ופרנסה לישראל.
(שארית ישראל – ווילעדניק שער הזמנים יום הכפורים עמ' קטז)
כל מזונותיו של אדם קצובין לו מראש השנה ועד יום הכפורים .נראה לי בס"ד לפרש רמז הכתוב (דברים יד ,כב) 'עשר תעשר את כל תבואת זרעך היצא
השדה שנה שנה' ,פירוש עשר ימים שהם מן ראש השנה עד יום הכיפורים תעשר לשון עושר את תבואת זרעך זו הפרנסה היצא השדה שנה שנה רוצה
לומר משך כל השנה כולה.
(בן יהוידע ביצה טז).
והנה ענין של שעיר המשתלח לעזאזל שהי' מכפר לישראל ביוה"כ הגם כי תכלית סודו אין לנו לחקור בו והוא מהחוקים אשר עכו"ם משיבין עליהם.
אעפ"כ קצת טעם נוכל לומר בו דהיו משלחים אותו אל ארץ גזירה המדברה דורון להם וממנו יונקים כל אוה"ע פרנסתם בכל השנה ,דבר"ה ויוה"כ ישראל
מסגלין במעשיהם כל טוב וכל הפרנסה שצריך להיות בזו השנה נגזר בר"ה וכמו שאמרו ועל המדינות בו יאמר איזו לרעב ואיזה לשובע ,וביוה"כ משלחים
שעיר לעזאזל כדי שממנו יגיע גם לאחרים פרנסה והוא רומז על הטוב שיגיע להם בזו השנה וכיון דכל השפעתם הם נוטלים משל ישראל וכל מה שיגיע
להם נחסר זה הסך של הטובה לישראל דבר זה גופי' שנתמעט לישראל וניתן להם הוא מכפר על ישראל ,ומש"ה ביוה"כ ציותה לנו לשלח השעיר והוא
שיוגרע טוב של העוה"ז משלנו וינתן להם ובזה נתכפרים עונותינו.
(שו"ת בית הלוי ח"ב דרוש ג)
דער קדושת יום טוב האט געוואוסט אז דאס דער רבי זי"ע האט אויך דערציילט ,אז אמאל געטוישט די טבע און אלעס
וואס רבי הירצקאלע האט נישט געהאט קיין ווען זיין פאטער ,דער הייליגער קדושת יום טוב
נארמאלע פלאר איז נישט געווען ווייל ער האט זי"ע פון סיגוט ,האט באזוכט אין ראצפערט ביי
אוועקגעגעבן פאר אנדערע
אין ספר "נפלאים מעשיך" ווערט געברענגט א
נישט געהאט קיין געלט אדער צוליב קמצנות, רבי הירצקאלע'ן ,האט ער צוגעזען דאס
מעשה וואס ער האט געהערט פונעם רבי'ן זי"ע,
נאר פשוט ווייל ער האט נישט געוואלט אויסגעבן געוואלדיגע דחקות וואס האט דארט געהערשט;
אז דער הייליגער ראצפערטער רב ,רבי
קיין פרוטה אויף גשמיות'דיגע באדערפענישן. ס'איז אפילו נישט געווען קיין נארמאלע פלאר
הירצקאלע זצ"ל ,איז לויט זיין נאטור געבוירן
אבער אזוי ווי ער האט געוואוסט אז רבי אין שטוב.
געווארן מיט א שטארקע מדה פון קמצנות .ער
הירצקאלע וועט זיין זייער נזהר נישט עובר צו דער קדושת יום טוב האט זיך אויסגעדריקט האט אבער געארבעט אויף זיך מיט כוחות הנפש
זיין אויפן לאו פון "לא תלין פעולת שכיר" ,וועט פאר רבי הירצקאלע אז ס'איז נישט קיין כבוד אינגאנצן צו צעברעכן זיין טבע ,ביז ער איז אזוי
ער זיכער גלייך באצאלן פאר די ארבעטערס. התורה צו וואוינען אין אזא ארימקייט ,און ער ווייט צוגעקומען ,אז אלעס וואס ער האט נאר
און אזוי איז טאקע געווען; מיט זיין הייליגע האט געהייסן זיין גבאי ,רבי אשר ע"ה ,ער זאל פארמאגט האט ער אוועקגעגעבן פאר צדקה פאר
חכמה האט דער קדושת יום טוב אויסגעפירט סיי גלייך באשטעלן ארבעטערס צו מאכן א שיינע אנדערע אידן.
אז ס'זאל זיין א כבוד התורה מיט א שיינע שטוב, פלאר אין שטוב.
און סיי אז די ארבעטערס זאלן באקומען זייער ווען די ארבעטערס האבן געענדיגט און זענען
געהאלטן. געקומען צום קדושת יום טוב נאך די געלט וואס ּוב ְּתבּונָ ה יִ ְּתּכֹונָ ן
ְּב ָח ְּכ ָמה יִ ָבנֶ ה ָביִ ת ִ
קומט זיך זיי ,האט ער זיי געשיקט בעטן באצאלט
פון רבי הירצקאלע אליין.
| א גליון ק"ח יום כפור-סוכות תשפ"ז מעשה של פרנסה | שבת שובה
די קומענדיגע וואך איז ער געגאנגען צום
בית המשפט זיך צו שטעלן צום משפט .ער איז
געזעסן אין קארט און געווארט אויף זיין רייע, די ריכטיגע צייט צו מתפלל זיין
ווען פאר אים זענען געווען נאך אפאר פאר פרנסה – עשרת ימי תשובה
מענטשן .אינמיטן האט דער דזשאדזש
געפרעגט דעם מענטש וואס איז פונקט עס ווערט געברענגט אין די ספרים הקדושים
געשטאנען פאר אים" :וואס שמעקט דא פון אז מיט די עבודה פון די עשרת ימי תשובה מאכט
רויך? רייכערט מען דא אינעווייניג?" יענער מען א נסירה (מען צעשניידט) ,אין די ספרים
האט געענטפערט" :ניין ,די פענסטער איז הקדושים שטייט גרויסע סודות אויף דעם.
אפן ,מסתם קומט עס פון אינדרויסן ".לויט'ן הרה"ק רבי פינחס'ל קאריצער זי"ע שרייבט אז
געזעץ איז דאך געווען שטרענג פארבאטן צו די שם הקדוש פון די 'נסירה' איז חת"ך (שניידן),
רייכערן אין קארט .מ'האט גע'פסק'נט פאר און דאס איז אויך די שם פון 'פרנסה' .דעריבער
מלא ך זעט אז דאס הויז איז שיין צוגעגרייט יענעם וואס מ'האט געהאט צו פסק'נען ,און האט ער געזאגט אז מען זאל מתפלל זיין אין די
לכבוד שבת מיט א ברייטקייט ,זאגט ער' :יהי נאכדעם איז געקומען נאך א גוי פאר'ן דזשאדזש. עשרת ימי תשובה אויף פרנסה.
רצון שיהא לשבת הבאה כן' (עס זאל זיין דער דער קטיגור (דער פראקוראר) האט געהאלטן אויך האט ער אמאל געהייסן ,מען זאל זאגן
ווילן פון באשעפער אז אויך קומענדיגע וואך זאל אלע דאקומענטן פון יעדן איינעם אונטער זיין 'פרשת המן' יעדן טאג פון די עשרת ימי תשובה.
עס אזוי זיין) .דעריבער האב איך געוואלט אז טיש אין א סעיף .ווען ס'איז געקומען די רייע פון און ער האט צוגעלייגט :מען זאל מתפלל זיין
אלעס זאל זיין אנגעגרייט ביי מיר מיט א שיינעם ר' יחיאל'ס פסק ,האט ער געעפנט די טיר פון די אויף פרנסה ,און אויף אלע געברויכן וואס מען
טיש ,כדי דער גוטער מלאך זאל זאגן דעם 'יהי סעיף וואו ר' יחיאל'ס פאפירן זענען געלעגן .ווי דארף ,און מען זאל גלייבן באמונה שלימה אז
רצון שיהיה לשבת הבא כן' .און דער נאר ער עפנט די טיר ,האט א פייער דער באשעפער וועט זיכער ערפילן די תפילות.
אייבערשטער האט טאקע געהאלפן אז אזוי איז ארויסגעשאסן פון דארט .דער קטיגור האט א עס איז א גרויסע מצוה צו גלייבן אין דעם ,ווייל
טאקע געווען ,און איך האב געקענט פראווען קוק געגעבן און אויסגערופן מיט שאק" :אלעס דורך דעם איז מען מעלה די שכינה הקדושה ,און
דעם קומענדיגן שבת אויך מיט א ברייטקייט, איז דא פארברענט געווארן! די גאנצע זאך איז אלע פאלשע אמונות ווערן פארפאלן (זיין לשון
זייענדיג באפרייט פון תפיסה און פון די שווערע אש און פארעך ,און יעדער איינער פון דא און איז געווען" :פאלן אראפ אלע שפול'ע אמונות").
געלט שטראפן ".מיט אזא שטארקע אמונה האט ווייטער איז פריי צו גיין ,ווייל אלע אייערע (אמרי פנחס החדש ראש השנה אות תפד)
ער געלעבט ,וויסנדיג אז בזכות דעם הייליגן דאקומענטן זענען פארניכטעט געווארן ".ר'
שבת וועט דער אייבערשטער העלפן אז אלעס יחיאל איז אהיימגעגאנגען א פרייער מענטש.
וועט זיך אויסשטעלן צום גוטן.
שפעטער האט זיך ארויסגעשטעלט וואס יהי רצון שיהיה בשבת הבא ובכל
יעצט געפינען מיר זיך אין שבת שובה ,דער דארט איז פארגעקומען :דער קטיגור האט
ערשטער שבת פון יאר .כאטש ראש השנה איז
שבתות השנה כן
געהאט באהאלטן א ציגארעטל אין די סעיף.
אויך געווען שבת ,איז עס אבער געווען אויך יום כאטש לויט'ן געזעץ טאר מען נישט רייכערן, מיין פעטער ,הגה"צ דער ניימארקער רב
טוב .יעצט איז דער ערשטער שבת וואס מען קען זענען זיי דאך אליין די גרעסטע פארלעצער .ביי שליט"א ,האט דערציילט א מעשה וואס ער האט
פראווען ווי א געווענליכער שבת ,און מיר וועלן יעדע קעיס וואס ער האט געדארפט ארויסנעמען געהערט פון זיין מאמע'ן ע"ה .זי איז געווען די
פראווען דעם ערשטן שבת פון יאר מיט א פאפירן ,האט ער געהאט דאס ציגארעטל אין א רעבעצין פון ווייטצענער רב זצ"ל בזיווג שני ,און
ברייטקייט אזוי ווי עס פאסט פאר שבת קודש. זייט ,און יעדעס מאל וואס ער האט זיך שפעטער די רעבעצין פון ביקסאדער רב זצ"ל
זאל דער אייבערשטער העלפן און עס זאל זיין אריינגעבויגן נעמען דאקומענטן ,האט ער פון וויליאמסבורג .זי האט דערציילט אז אלס
זיין רצון אז די גאנצע יאר ,אלע שבתים און אלע געגעבן א צי אריין און עס געלייגט אין א זייט. מיידל דורכאויס די קריג ,האט זי א געוויסע צייט
וואכן ,זאלן זיין מיט א ברייטקייט ,מיט פרנסה פונקט צו ר' יחיאל'ס מזל ,ווען ער האט געוויילט אין קראקא ביי איר פעטער ,ר' יחיאל
בריוח ובכבוד .בזכות שבת קודש ,ווי חז"ל זאגן: צוגעמאכט די טיר נאכ'ן ארויסנעמען די פאפירן וויינבערגער ע"ה .ר' יחיאל איז געווען א גרויסער
"וכל השומר שבת כהלכתו נותנין לו נחלה בלי פאר'ן מענטש פאר ר' יחיאל ,איז דאס ציגארעטל עושר און האט געהאנדלט מיט אסאך סחורה .אין
מצרים" .מיר זאלן אלע זוכה זיין צו א גמר חתימה אריינגעקייקלט צווישן די פאפירן .דאס האט יענע שווערע צייטן פון די מלחמה ,ווען ס'איז
טובה און א גוט געבענטשט יאר. אנגעכאפט א פייער און אלעס איז פארברענט שוין נישט געווען ערלויבט צו האנדלען אזוי
געווארן .אזוי ארום איז ער געראטעוועט ברייט מיט סחורה ,האט ער געארבעט אויפ'ן
געווארן. שווארצן מארקעט און געמאכט שיין און ברייט
זוכה געווען צו ביידע וועלטן – פרנסה .אבער ליידער האט מען אים געכאפט,
אזוי ווי ר' יחיאל איז געראטעוועט געווארן פון
און עס האט אים געדרויעט א שווערער משפט.
עולם הזה און עולם הבא דעם משפט ,האט ער ווייטער געקענט עוסק זיין
אין געשעפטן און ער האט ווייטער שיין מצליח יענעם ערב שבת ווען ער איז אהיימגעקומען,
דער הייליגער בעל שם טוב זי"ע ,האט געווען און אנגעהאלטן זיין עשירות פאר נאך האט ער געזאגט פאר זיין רעבעצין אז זי זאל
געהערט אז אין די מערב לענדער איז מען זייער אסאך גליקליכע יארן ,און ווייטער מענג געווען צוגרייטן דעם שבת מיט אן אויסערגעווענליכע
מהדר אין די מצוה פון הכנסת אורחים ,און זיי דעם שבת קודש. ברייטקייט; זי זאל אנגרייטן מכל טוב וטוב,
לעכטצן צו מקיים זיין די מצוה .ער האט פלייש און פיש און אלע סארט מטעמים ,און
שפעטער האט מען געפרעגט ר' יחיאל וואס
באשלאסן אהינצופארן אליין זען וואס דארט טוט ארויפלייגן אלע זילבערנע כלים אויפ'ן טיש .זי
איז געווען זיין כוונה מיט'ן פראווען יענעם שבת
זיך באמת. האט זיך טאקע געוואונדערט דערויף ,אבער אלס
מיט אזא ברייטקייט? האט ער געענטפערט" :די
דער בעל שם טוב איז געפארן מיט זיינע אן אשה כשרה העושה רצון בעלה ,האט זי אלעס
גמרא זאגט דאך אז צוויי מלאכים באגלייטן א איד
תלמידים פון מעזשיבוזש צו יענע פלעצער אויף צוגעגרייט פונקטליך ווי ער האט פארלאנגט.
ווען ער קומט אהיים פרייטאג צונאכטס ,א גוטער
יום טוב סוכות .ערב סוכות איז ער אנגעקומען מלאך און א שלעכטער מלאך .ווען דער גוטער
מעשה של פרנסה | שבת שובה -יום כיפור-סוכות תשפ"ז | גליון ק"ח ב |
ענין .דער בעל שם טוב האט געפרעגט דעם נאפט-הענדלער" :בעט מיר דיין בקשה וואס דו צו א דארף נישט ווייט פון די שטאט .אין דעם
סוחר" :דערקענסטו מיך?" יענער האט דארפסט ,און איך וועל דיר גיבן מיין ברכה דארף האט געוואוינט א איד וואס האט
געענטפערט" :איך ווייס אזויפיל אז איר זענט דערויף" דער בעל הבית האט געענטפערט" :איך געהאנדלט מיט נאפט און אויל .ווען דער נאפט-
דער בעל שם טוב " האט דער בעל שם טוב אים האב שוין ב"ה א גרויס עשירות ,איך וויל זאלסט הענדלער האט דערזען די קארעטע פונעם בעל
געזאגט" :געדענקסטו ווען איך בין געגאנגען בעטן דעם אויבערשטן אז איך זאל זיין האבן א שם טוב ,איז ער גלייך ארויסגעלאפן אנטקעגן
יענעם סוכות און דו האסט מיך געבעטן איך זאל גוטע חלק אין עולם הבא ,ווייל עולם הזה האב אים און געבעטן" :הייליגער רבי ,ביטע קומט
בעטן אז דו זאלסט האבן א חלק אין עולם הבא?" איך שוין ".דער בעל שם טוב האט אים אריין צו מיר אינדערהיים אויף סוכות .איך האב
דער סוחר האט זיך דערמאנט און אויסגערופן: געענטפערט" :גוט האסטו געבעטן .אבער צו שוין אנגעגרייט אלעס גוטס – פלייש ,פיש און
"יא ,ס'איז טאקע אמת" .האט אים דער בעל שם באקומען עולם הבא דארפסטו קומען צו פארן וויין – לכבוד דעם הייליגן יום טוב".
טוב געזאגט" :מיין נישט אז ס'איז אזוי גרינג צו קיין מעזיבוש ,און דארט וועל איך דיך בענטשן דער בעל שם טוב האט אים געענטפערט:
באקומען א חלק לעולם הבא .קוק אהער ,א דו זאלסט זוכה זיין צו עולם הבא .און איך גיב "איך פלאן צו פארן אין שטאט אריין פראווען
מענטש וואס וויל זוכה זיין צו א חלק אין עולם דיר א גוטע עצה ,די וועג איז זייער ווייט פון דא. דעם יום טוב ,ווייל דארט איז דא א מקוה ,א שול,
הבא דארף עסן ברויט מיט זאלץ ,טרינקען דעריבער ,קויף דא איין עטליכע פעסער מיט און אן אתרוג ".האט דער איד אים געזאגט" :ביי
וואסער מיט א מאס ,און שלאפן אויף דער ערד. גוטע וויין און פארקויף עס דארט ,ווייל דארט מיר אינדערהיים איז אויך דא א מקוה ,אן אתרוג,
אויב ער נעמט דאס אן מיט אהבה ,דעמאלטס איז די וויין זייער טייער און דו וועסט מאכן און א פלאץ צו דאווענען .אבער אויב דער רבי
קען ער אנקומען צו עולם הבא .אין דיין דמיון אסאך געלט". וויל דוקא דאווענען אין די שול אין שטאט ,וועל
דאכט זיך דיר אז דו ביסט שוין א לאנגע צייט דער בעל שם טוב איז געפארן ווייטער ,און איך מיטגיין מיט'ן רבי'ן ,ווייל די שטאט איז בלויז
אויפ'ן וועג ,אבער ס'איז באמת נישט אזוי .וועסט דער נאפט-הענדלער האט געטוהן פונקט ווי ער א האלבע תחום שבת פון מיין הויז ".דער בעש"ט
נאך זען ווי זונטאג אינדערפרי וועלן אנקומען די האט אים געהייסן .ער האט געדינגען עטליכע האט אים אויסגעהערט און איז טאקע אריין צו
וועגענער מיט וויין ,און נאכדעם וועסטו וואגאנען ,עס אנגעפילט מיט פילע פעסער מיט אים אינדערהיים מיט די תלמידים ,איינצושטיין
פארקויפן דעם וויין פאר א גוטן פרייז און שיין גוטע וויין ,און זיך ארויסגעלאזט אויפ'ן וועג צום אויף יום טוב.
פארדינען דערפון .און די יסורים וואס דו האסט בעל שם טוב .אינמיטן וועג איז דער הימל יום טוב ביינאכט האט דער גאסט געפירט דעם
געהאט אויפ'ן וועג ,מיט דעם זענען דיר אלע געווארן פארוואלקענט ,און דער איד איז אריין בעל שם טוב מיט זיינע באגלייטער אין א
עבירות נמחל געווארן .דו וועסט זוכה זיין צו אין א גאסט-הויז וואס איז געשטאנען אין א הערליכע און חשוב'ע סוכה .ער האט אנגעגרייט
עולם הבא פונקט ווי איך האב געבעטן פונעם פעלד ,וואו עס האט געוואוינט אן ארימער איד דעם טיש ממש ווי ביי אן עושר און אויפגענומען
באשעפער". וואס האט געדינגען דאס ארט פונעם פריץ .ער די געסט מיט גרויס פרייד .אינדערפרי האט דער
יענעם שבת איז דער איד געבליבן ביים בעל האט געבעטן אויב ער מעג צו ווארטן דארט ביז בעל שם טוב געזאגט אז ער וויל גיין אין שטאט
שם טוב .דער בעל שם טוב האט אים מקרב דער רעגן גייט אריבער. דאווענען .ער איז געגאנגען מיט זיינע חסידים
געווען מיט א מאור פנים ,און ער האט דערציילט ער איז דארט געבליבן איבער נאכט ,און אין שול און דארט געדאווענט .נאכ'ן דאווענען
פאר די חסידים ווי ערליך דער איד און די אינדערפרי איז ער ארויס קוקן צי די בעלי עגלה האט די גאנצע קהילה ארומגערינגלט דעם בעל
מענטשן פון זיין שטאט זענען ,און וויאזוי זיי פירן מיט די וויין זענען נאך דארט .אבער זיין שם טוב ,און יעדער האט געוואלט האבן די זכיה
אויס די מצוה פון הכנסת אורחים באמת מיט'ן האפענונג איז געווען אומזיסט ,ער האט נישט אז ער זאל קומען צו זיי אהיים עסן די יום טוב
גאנצן הארץ .דער בעל שם טוב האט געוואוסט וואו זיי זענען אהינגעקומען .ער האט סעודה.
אויסגעפירט אז הכנסת אורחים איז גרעסער ווי געזוכט איבעראל אבער קיינעם נישט געזען .ער די שטאטס-לייט האבן נישט געלאזט דעם
מקבל פנים זיין די שכינה. האט געוואלט צוריקגיין אין הויז אריין ,אבער בעל שם טוב צוריקגיין צו זיין אכסניה אינדרויסן
דאס הויז איז פלוצים נעלם געווארן פון זיינע פון שטאט .ער איז געגאנגען צו א גרויסן עושר,
אויגן און ער האט נישט געוואוסט וואו צו גיין. און אלע מענטשן זענען געקומען צו זיין טיש.
ער האט ארומגעוואנדערט א גאנצן טאג
די תפילות אויף פרנסה זענען עס איז באקאנט געווארן אז דער בעל שם טוב
הונגעריג און דורשטיג ,ביז ער האט זיך באהאפטן האט געזוכט צו וויסן די אמת ,צי די מענטשן
נתקבל געווארן צו אנדערע וואנדערער (ארחי פרחי) אויפ'ן וועג דארט זענען טאקע פלייסיג אין די מצוה פון
ביים הייליגן רבי'ן רבי אלימלך זי"ע פון און איז מיט זיי אנגעקומען קיין מעזשיבוזש ,צום הכנסת אורחים .דער בעל שם טוב האט דארט
ליזענסק פלעגן עסן ביי אים די סעודות ראש בעל שם טוב. אפגעפראוועט דעם גאנצן יום טוב.
השנה ,פופצן אידן בקביעות ,און די רעבעצין דער בעל שם טוב האט געזאגט פאר זיין נאך יום טוב איז דער בעל שם טוב
פלעגט אנגרייטן די צרכי סעודות גענוג לפי משמש" :יעצט זענען אנגעקומען ארימעלייט אין צוריקגעגאנגען צו זיין ערשטן בעל אכסניה ,און
חשבון פאר פופצן געסט. אונזער שטאט .גיי גלייך און זאג זיי אז ביים בעל דער איד האט געמאכט א גרויסע סעודה און
איין יאר האט דער הייליגער רבי ר' אלימלך שם טוב איז אנגעגרייט פאר זיי די סעודת שבת" איינגעלאדן אלע חשוב'ע מענטשן פון שטאט .ער
זי"ע געזען אז עס זענען אנגעקומען אויף ראש דער משמש האט געטוהן וואס מען האט אים איז געווען בשמחה און געגעסן ביים טיש מיט'ן
השנה ,נאך פערציג געסט ,וואס האבן אין חשבון באפוילן ,און געברענגט די געסט צום בעל שם בעל שם טוב .די סעודה איז געווען ממש ווי די
צו עסן די סעודות ביי אים ,און ער האט טוב. סעודה פון שלמה המלך ,און זיי האבן זיך זייער
געוואוסט אז מען האט נישט אנגעגרייט גענוג פרייטאג צו נאכטס ביים סעודה ,האט דער געפרייט מיט'ן רבי'ן.
פאר נאך פערציג געסט .דעריבער האט דער רבי בעל שם טוב געזעצט דעם סוחר נעבן זיך און ווען דער בעל שם טוב האט זיך געוואלט
ר' אלימלך זי "ע אויסגערופן פארן דאווענען" :ביי געזאגט" :דו ביסט אויף מיין רעכטע זייט ".אלע ארויסלאזן אין וועג ,האט ער געזאגט פאר'ן
די סעודות זאלן נאר קומען די וואס עסן חסידים אין שול זענען געווען שאקירט פון דעם
הגליון נתנדב על ידי ר' יקותיאל יצחק מייזעלס הי"ו לכבוד בנו כמר זרח ני"ו להצלחה בתורה וביראה | על ידי ר' יוחנן שווימער הי"ו לע"נ זקינו הרה"ק רבי נפתלי הירצקא הלוי ב"ר יעקב פרץ זי"ע מראצפערט
יה"ר בזכות הצדיקים ,ובזכות אמונת הצדיקים יזכה להשפעות טובות ,פרנסה טובה בהרחבה ,ולהצלחה בכל הענינים ,ולהכתב בכתיבה וחתימה טובה ושנה טובה ומתוקה ,ולכל טוב סלה ,אמן.
©כל הזכיות שמורות להמו"ל | לכל עניני הגליון ,ולנדבות נא לפנות לאימעיל yw5703446@gmail.com :או לטעל347-452-3622 :
מעשה של פרנסה | שבת שובה -יום כיפור-סוכות תשפ"ז | גליון ק"ח |ג
פארגאסן .ער איז מיטגעגאנגען א שטיק וועג מיט א זעלנער פון הימל איז געקומען בקביעות די סעודה ,די אלע פרישע געסט ,זאלן
די זעלנער ,אבער דאן האט ער זיך ביטע גיין צו אנדערע אידן אין שטאט עסן די
ארויסגעגליטשט פון די שורה ,צוריקגעלאפן צום
היילן סעודות".
בוים און אויפגעבונדן דעם איד פונקט פאר'ן א פארפאלק וואס האט שוין געהאלטן עטליכע נאכן דאווענען ראש השנה ביינאכט ,האט מען
שטארבן ,און אים אזוי געראטעוועט דאס לעבן. יאר נאך די חתונה און זיי האבן נאך אלץ כנהוג געזאגט די מזמור 'לדוד מזמור' מיט גרויס
ער האט דעם איד געזאגט" :איך שפיר זייער געווארט אויף קינדער .זענען זיי געגאנגען זיך התעוררות ,וואס כידוע איז דאס מסוגל אויף
של עכט אז מיין גענעראל האט דיר צוגענומען מזכיר זיין ביים הייליגן קאזשניצער מגיד זי"ע (זיין פרנסה .ווי נאר מען האט געענדיגט זאגן דעם
דיין געלט ,דעריבער געב איך דיר צוריק די 75 יארצייט געפאלט אויס ערב סוכות – י"ד תשרי) ,און דער מזמור ,און מען האט געענדיגט דאווענען ,האט
רובל פון מיין אייגענעם טאש ".ער האט אים מגיד האט זיי אנגעוואונטשן מיט א ברכה ,און דער רבי ר' אלימלך זי"ע אויסגערופן:
צוריקגעגעבן דאס געלט און אים געהייסן טאקע נישט לאנג נאכדעם זענען זיי געהאלפן
"אלע וואס ווילן קומען עסן די סעודות ביי
אנטלויפן שנעל פון דארט ,און דער איד איז געווארן מיט א קינד .עטליכע יאר זענען דורך,
מיר אין שטוב ,קענען קומען עסן ,היות די מזמור
טאקע אנטלאפן. און דאס קינד איז ,ל"ע ,שטארק נישט געזונט
איז מסוגל אויף פרנסה ,אזוי מען האט דא געזאגט
געווארן .זענען די עלטערן נאכאמאל געגאנגען
דערווייל האט דער גענעראל אנגעהויבן ציילן די מזמור זענען די תפילות נתקבל געווארן
צום קאזשניצער מגיד זיך מזכיר זיין ,און דער
די זעלנער און באמערקט אז איינער פעלט .האט לרחמים ולרצון ,און עס וועט זיין גענוג פאר
מגיד האט אנגעוואונטשן א רפואה שלימה .אבער
איינער געזאגט אז ער האט געזען יענעם אלעמען בעז"ה .אזוי איז טאקע געווען ,אלע
א צייט איז דורך און מ'האט נאכאלץ נישט געזען
ארויסגיין פון די שורה .מ'איז אים נאכגעלאפן און געסט האבן געגעסן די סעודות ביים רבי'ן ר'
קיין שום פארבעסערונג אינעם מצב.
אים געכאפט ביי יענעם בוים .ווען די זעלנער אלימלך ,און עס איז געווען גענוג פאר יעדעם,
האבן פארשטאנען אז ער האט באפרייט דעם איין נאכט ,ווען די מאמע איז געזעצן נעבן אז עס איז אפילו איבערגעבליבן.
איד ,האבן זיי אים אלס עונש צוגעבונדן צום בוים דעם קינד'ס בעט ,האט זי אביסל איינגעדרימלט.
און אים דארט איבערגעלאזט הענגען צום טויט. פלוצלונג זעט זי אין חלום ווי א זעלנער קומט
אריין ,האלטנדיג א פלעשל אין זיין לינקע האנט
די זעלנער זענען צוריק צום גענעראל און
און א לעפעלע אין זיין רעכטע האנט ,און ער א ברכה אויף א פערד...
געזאגט אז זיי האבן אים נישט געפונען .דער איד
גיסט אריין א לעפעלע מעדיצין פארן קינד .די אין ספר נפלאים מעשיך ברענגט ער נאך וואס
וואס איז געראטעוועט געווארן ,איז שפעטער
מאמע ,זעענדיג דאס אין איר חלום ,האט זיך ער האט געהערט פון זיין רבי'ן דער פאיער רב
צוריקגעקומען אהין און געזען דעם זעלנער
דערשראקן און אנגעהויבן שרייען" :וואס טוסטו זכרונו לברכה ,אז דער הייליגער רבי שמעון
הענגען טויט .ער האט אים שנעל אראפגענומען
דארט?" פון איר אייגענעם געשריי האט זי זיך יארסלאווער זכותו יגן עלינו פלעגט א גאנץ יאר
און אים געברענגט לקבורה אין שטאט קאזשניץ
אויפגעכאפט ,און זי האט באמערקט א וואונדער: שפארן געלט כדי ער זאל קענען קויפן פאר זיך
וואס איז געווען דערנעבן .האט דער מגיד
דאס קינד האט אנגעהויבן צו ווערן בעסער און א שיינעם מהודר'דיגן אתרוג .יעדן טאג האט ער
אויסגעפירט" :דער זעלנער איז ארויפגעקומען
בעסער ,ביז ער איז געווארן אינגאנצן געזונט און אוועקגעלייגט עפעס ,יעדעס ביסל צייט וואס ער
אין בית דין של מעלה ,און מ'האט דן געווען וואס
שטארק .זי איז אבער געבליבן זייער דערשראקן האט געהאט ,האט ער אוועקגעלייגט נאך א
צו טון מיט אים .אין גן עדן האט ער נישט
און צומישט ,נישט וויסנדיג וואס דער חלום פרוטה און נאך א פרוטה ,ביז עס האט זיך
געקענט אריינגיין ווייל ער האט געהאט אסאך
מיינט ,צי דאס איז חלילה געווען א שד אדער אנגעזאמלט א גרויסער סכום געלט.
עבירות ,אבער אין גיהנם האט מען אים אויך
עפעס אנדערש.
נישט געקענט שיקן ,ווייל ער האט דאך איין מאל פאר סוכות איז א איד אריינגעקומען
געראטעוועט א אידיש נפש ,און 'כל המציל נפש איז זי אריבער צום קאזשניצער מגיד פרעגן צום הייליגן רבי שמעון און זיך אויסגעגאסן דאס
אחת מישראל כאילו קיים עולם מלא' .האט מען דעם פשט פונעם חלום .האט איר דער מגיד הארץ מיט גרויס צער; ער איז א בעל עגלה און
דארט געפסק'נט אז זיין תיקון וועט זיין צו היילן דערציילט אז אמאל איז געווען אן ערליכער איד דאס איז זיין גאנצע פרנסה ,אבער יעצט איז זיין
אידישע קינדער .מ'האט אים געגעבן א פלעשל וואס האט ליידער מיט די צייט געגליטשט און פערד פלוצים אפגע'פגר'ט און ער האט נישט
מעדיצין מיט א לעפעלע ,און ווען א קינד דארף געווארן א זעלנער אין די ארמיי .ער האט זיך קיין געלט צו קויפן א נייע פערד ,וואס דאס
א רפואה ווערט ער געשיקט אלס שליח מן דארט אויסגעמישט מיט די גוים און געטון זאכן מיינט אז ער האט פארלוירן זיין גאנצע חיונה.
השמים צו היילן .דעריבער ",האט דער מגיד וואס א איד טאר נישט טון .איין טאג איז דער
דער הייליגער רבי שמעון יארסלאווער האט
געזאגט פאר די מאמע" ,וויבאלד איך האב גענעראל געגאנגען מיט זיינע זעלנער אין וואלד,
נישט געטראכט קיין צוויי ,ער האט גענומען דאס
אנגעוואונטשן דיין קינד א רפואה ,האט מען און זיי האבן דארט באגעגנט א איד .דער
גאנצע געלט וואס ער האט מיט אזוי פיל מיה
געשיקט דעם זעלנער וואס דו האסט געזען אין גענעראל האט אים אפגעשטעלט און געפרעגט:
צוזאמגעקליבן פאר א שיינעם אתרוג ,און עס
חלום ,און ער האט געהיילט דיין קינד". "האסטו געלט ביי דיר?" דער איד האט
איבערגעגעבן פארן בעל עגלה ער זאל קענען
געציטערט פאר שרעק און געענטפערט אז יא,
דער קאזשניצער מגיד האט מיט דעם קויפן א נייע פערד און האבן פון וואו צו שפייזן
ער האט ביי זיך 75רובל .דער גענעראל האט
אויסגעפירט סיי די רפואה פארן קינד ,און סיי די זיין פאמיליע .צוליב דעם האט דער הייליגער רבי
צוגענומען דאס געלט און עס אריינגעלייגט אין
טובה פארן איד וואס האט נישט פארלוירן זיין שמעון נישט געהאט קיין ברירה און ער האט
טאש ,אבער דאן האט ער אנגעהויבן מורא האבן
געלט .זכותו יגן עלינו ועל כל ישראל אמן. געמוזט קויפן א פשוט'ן אתרוג פאר גאר ביליג.
אז דער איד וועט אים מסר'ן .האט ער גענומען
צדיקים פלעגן זאגן אז א איד וואס דארף א דעם איד ,אים צוגעבונדן מיט א שטריק און אים ווען סוכות איז אנגעקומען ,האט דער
רפואה זאל זאגן "בזכות ישראל בן פערל" ,דאס אויפגעהאנגען אויף א בוים ער זאל דארט הייליגער רבי שמעון יארסלאווער געזאגט מיט א
איז דער נאמען פונעם הייליגן קאזשניצער מגיד. אויסגיין ,רחמנא לצלן. גרויסע שמחה" :די גאנצע וועלט מאכט א ברכה
דער ריבניצער זצ"ל ,פלעגט זיך באנוצן מיט די אויף אן אתרוג ,אבער איך מאך א ברכה אויף א
צווישן די זעלנער איז געשטאנען יענער
סגולה. פערד"!
אידישער זעלנער ,און פלוצלונג האט זיך אין אים
זכותם יגן עלינו ועל כל ישראל אמן! אנגעצונדן דער אידישער פונק; ער האט נישט
געקענט צוקוקן ווי אומשולדיג בלוט ווערט
מעשה של פרנסה | שבת שובה -יום כיפור-סוכות תשפ"ז | גליון ק"ח ד |
