באר חיינו · Be'er Chayeini — סוכות (2026-09-21)

גליון קצח'
שנה ו'
חג
הסוכות
תשפ"ז
חלק מהוצאת הגליון המוגדל
נתנדב ע"י בנש"ק פרע"ח
הגה"צ אב"ד קהלתינו הק'
שליט"א דברות קודש...............................................ב
מכתי"ק של מרן רביה"ק זי"ע......................ד
בנו יקירו וחביבו של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
עם האדמו"ר מסאטמאר.............................ו
לעילו נשמת דודו
עם האדמו"ר מקאפישניץ...........................י
הרה"צ ר' אליעזר חיים זצ"ל עם האדמו"ר מטאלנא בית שמש ............כה
בנו בכורו של כ"ק מרן רביה"ק זי"ע 'חמש שנים'!.............................................לד
שהיה אדוק ומקושר ליבדלחט"א מסע הקודש לארה"ק...............................לה
כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א בא בחדריך.................................................מ
נלב"ע שמיני עצרת שנת תשנ"ז לפ"ק זמנים לחג.................................................מד
בשם הנהלת קהלתינו הק'
מאחלים לכלל אנ"ש ולכל בית ישראל
א פרייליכן יו"ט און א גוט קוויטל
א חג הסוכות תשפ"ז
ולקחתם לכם ביום הראשון (ויקרא כג ,מ) .י"ל ע"פ מ"ד בזוה"ק (ח"ג רנה ):לולב דא צדיק
דדמי לחוט השדרה ,דביה ח"י חוליין ,לקבל ח"י נענועין דלולב ,ואינון לקבל ח"י ברכאן
דצלותא ,לקבל שמונה עשר אזכרות דהבו לה' בני אלים (תהלים כט ,א) .לקבל שמונה עשר
אזכרות דק"ש .ונענוע לשית סיטרין ,בחושבן ו' ,תלת נענועין בכל סיטרא אינון ח"י ,ע"כ .ונרמז
ענין זה כאן בקרא ,כי ולקחת"ם לכ"ם ביו"ם הראשו"ן גימטריא כ"י מצו"ה גדול"ה לנענ"ע
הארב"ע מיני"ם ח"י (נענועין) בפר"ט בהל"ל עה"כ.
עוד י"ל ע"פ מ"ש בספה"ק לקוטי תורה (המגיד מטשארנאביל זצוק"ל) וז"ל ,ד' מינים שבלולב
הם רומזים בשם הוי"ה ,ומנענעים ומביאים ללב ,שכל הבאה הוא ללב ,כדי להיות מאיר ומתגלה
בלבו של אדם .וזהו שמנענעין לשית סיטרין מעלה ומטה ולארבע רוחות ,כי הוא יתברך אחד
בשמים ובארץ וד' רוחות ,ולפי שהוא מקומו של עולם כמ"ש (שמות לג ,כא) הנה מקום אתי
וגו' .וצריך להמשיך ולהכניס אחד בלב ,שיהי' ה' אחד שורה ומתגלה בו ,ולמהוי אחד באחד,
ע"כ .הרי שתכלית הד' מינים שהם כנגד ד' אותיות הוי"ה ב"ה הוא להכניס את ארבע אותיות
הוי"ה ב"ה בלבו ,שיהי' ה' אחד שורה בלבו ומתגלה בו .וז"ש ולקחתם לכם וגו' היינו הובאה
להלב ,כי ר"ת ל'כם ב'יום ה'ראשון הוא הל"ב ,פרי עץ הדר וגו' אלו ד' מינים שרומזים לד'
אותיות הוי"ה ,כדי שישרה ד' אותיות הוי"ה ב"ה בלבו ע"י לקיחה זו לכם ,ועי"ז ושמחתם לפני
הוי"ה ,כי יתגלה לפניכם ד' אותיות הוי"ה ויתקיים בכם (תהלים לב ,יא) שמחו בהוי"ה וגילו
צדיקים והרנינו כל ישרי לב .וכמ"ש (שם קה ,ג) ישמח לב מבקשי הוי"ה.
וערבי נחל (שם) .י"ל ע"פ מ"ד בספה"ק זרע קודש(מועדים) וז"ל ,הערבה מרמז על האנשים
בעלי גומלי חסדים ,אע"פ שעושין מצות אנשים מלומדה בלי טעם וריח ,עם כל זה מצרפין
אותה להד' מינים ,ואגודים אלה באלה ,ע"כ .ובזה י"ל ערבי ,פי' אע"פ שהם בלי טעם וריח
ובבחינת ערב וחושך ,שאין שכלם מאירים ,עכ"ז הם ערבי נחל ,נח"ל נוטריקון נ'צר ח'סד
ל'אלפים ,רומז שהם מקיימים נתון תתן (דברים טו ,י) .אפילו אפילו אלפי פעמים (ראה ספרי
ראה פיסקא סד) .ע"כ הם מצטרפים ואגודים עם האתרוג היא הצדיק שיש בו טעם וריח.
כל האזרח בישראל ישבו בסכת .י"ל ע"פ מ"ד בספה"ק לקוטי תורה להרח"ו ז"ל (פ' אמור)
וז"ל ,בסוכת תשבו .דיבר לנוכח עם הז' צדיקים היושבים בסוכה ,כמ"ש בזוהר (ח"ג קג ):בזמן
שכל האזרח בישראל ישבו בסוכות ,לאלו דיבר שלא בנוכח .אי נמי בשכר שתשבו בסוכות ז'
ימים בעוה"ז ,יזכו כל אזרח בישראל (לעת"ל) ישבו בסכת עורו של לויתן .לזה לא הזכיר כאן
ז' ימים (כי סכת עורו של לויתן הוא לא רק לז' ימים אלא דבר נצחיי) ,ע"כ .והנה נרמז במקרא
חג הסוכות תשפ"ז ב
קודש הזה כי כ"ל האזר"ח בישרא"ל ישב"ו בסכ"ת גימטריא וזה"ו בסכ"ת עור"ו ש"ל לוית"ן.
עוד י"ל ע"פ מ"ד בספה"ק דעיקר מעלת הבכיה הוא כשהיא מחמת שמחה וחדוה .ואפילו
החרטה טוב מאד שתהיה מחמת שמחה ,שמרוב שמחתו בהשם יתברך הוא מתחרט ומתגעגע
מאד על שמרד נגדו בימים הראשונים ,ומתעורר לו בכיה מחמת רוב השמחה ,וזה עיקר מעלת
הבכיה שתהיה מחמת שמחה .וזה בכי"ה הוא ר"ת ב'שמך י'גילון כ'ל ה'יום (תהלים פט ,יז).
שעקר הבכיה שתהיה מחמת שמחה בשמו יתברך ,כי בכיה הוא מתעורר משם ס"ג ,שהוא
בבינה ,ועל כן בכי"ה בגימטריא המלוי של ס"ג (יו"ד ה"י וא"ו ה"י גי' ס"ג ,והמילוי בלבד הוא
אותיות ו"ד י' א"ו י' גימטריא ל"ז מספר בכי"ה) כמובא בכתבי האר"י (שער הכוונות ,דרושי
תיקון חצות ,דרוש א) .היינו שהתעוררות הבכיה תהיה משמחה ,כי בינה לבא כ"ש "הלב מבין"
(תיקו"ז יז.).
ועיקר השמחה היא בלב כמ"ש (תהלים ד ,ח) נתתה שמחה "בלבי" .ומשם צריך שתהיה
התעוררות הבכיה כנ"ל ,ועל ידי זה נמתק הבכיה והבן .והנה סוכות הוא זמן "שמחתינו" ,כי
החרטה על העבר הוא מתוך שמחה ותשובה מאהבה ,ע"כ נרמז בר"ת כ'ל ה'אזרח ב'ישראל
י'שבו ב'סוכות ר"ת אותיות בכי"ה שהוא נוטריקון ב'שמך י'גילון כ'ל ה'יום כנ"ל .וכן כל
המצות צריכין להיות בשמחה ובטוב לבב מרב כל ,נמצא בעת שנוהג מצות עשה דאורייתא של
סוכה אפילו בעת השינה אינו בטל וישן ,אלא בכל רגע מקיים מצות תשבו כעין תדורו ,ע"כ
צריכים אנחנו להיות שמחים מאוד לפני ה' אלהינו שבעת ימים .וזהו בשמך רומז על מצות
סוכ"ה גי' יחוד הוי"ה אדנ"י כנודע ,יגילון כל "היום" ממש.
סוכה .הנה ידוע כי תיבת סוכ"ה היא מורה על יחוד קוב"ה ושכינתי' הוי"ה אדנ"י גימטריא
סוכ"ה .ויש לרמז בזה עוד רמז גדול והוא ,שמצות סוכה היא הגורמת להגאולה שלימה
כמאה"כ (שמות יז ,טז) כי יד על כס יה מלחמה לה' בעמלק .וארז"ל (תנחומא כי תצא יא) שאין
השם שלם ואין הכסא שלם עד שימחה שמו של עמלק .כי בזמן הגלות נחסר אותיות י"ה מן
שם הוי"ה ב"ה ,ונחסר ג"כ אות אל"ף מן כס"א ,וכשיתוקן שם הוי"ה והכסא ,אז יהי' תיכף
הוי"ה שלם, מספר שם
סקאליע קדשיכ"ו,
בית לכלו"ו ס"ת
וראשוןסמ"ך
במילוי כזה
ראשסוכ"ה
בתיבתעוז ע"ינרמז
ידידינו נתנדבוזה
הגאולה שלימה.
כ"ף ה"א ס"ת פ"א ,מספר כס"א ,הרי זה השם שלם והכסא שלם שניתקן ע"י מצות סוכה,
ר' לייב בער ראזענבערג הי"ו ולהורות בא כי מצות סוכה מקרבת הגאולה שלימה.
ראש הקהל ד'קהלתינו הק'
להצלחה בכל ענינים
ויה"ר שבזכות הפצת תורת רבוה"ק יזכה לכל טוב מתוך שמחה והרחבת הדעת
ג חג הסוכות תשפ"ז
מכתב יד קדשו
של מרן רביה"ק זי"ע
לכן שיעור סוכה עשרים אמה ,שהחיים של כלל ישראל סוכה שהיא גבוה למעלה מעשרים אמה פסולה (סוכה
נמשכו מכח הצדקה ק"ך כנ"ל. ב .).הנה הסוכה צריכה עכ"פ להיות שיעורה ז'
טפחים על ז' טפחים (שו"ע או"ח סי' תרל"א סעי'
והנה זה שיש ג' עינים יפה בינוני רעה ,וזה סוד י) ,שהם ז' פעמים ז' מספר מ"ט ,רומז למ"ט שערי
שרמז הקב"ה למשרבע"ה שרצה מאד ליכנס לארץ בינה שהשיג משה רבע"ה ,לאחר שגרמו בעשיית העגל
ישראל ורצה לחיות יותר ,א"ל הקב"ה ר"ב לך (דברים להפסיד שער החמישים מאתו .והנה בשיעור מ"ט
ג ,כו) ,כי ר"ב ר"ת ר'עה ב'ינונית ,כי רוב העולם טפחים ,כל טפח חמשה אצבעות הרי ה' פעמים
הוא רעה ובינונית ולא יפה ,וזהו ר"ב ר"ת ר'עה מ"ט ,הרי מספר רמ"ה ,שרומז על ענוה ,מאד מאד
ב'ינונית ,א"כ לפי הבינונית החיות ק"ך שנה .והנה הוי שפל רוח שתקות אנוש רמ"ה (אבות ד ,ד).
משה לפי דעתו הקדושה חשב כי הדין צריך להיות
בבחי' יפה ובינונית ,ב"פ עי"ן גימטריא ס"ר ,וזהו והנה קומת הסוכה לא פחות מעשרה טפחים (סוכה
וירא ה' כי ס"ר לראות (שמות ג ,ד) ,לראות בעין ב ,).ושיעור ארכה ורחבה לא פחות מז' טפחים על
יפה ובינונית ,והנה ג' פעמים עי"ן גימטריא שמי"ם, ז' טפחים (שו"ע או"ח סי' תרל"ד) שהם מ"ט כנ"ל,
וזהו כי גדול עד שמי"ם חסדך (תהלים נז ,יא) ,או הרי עשרה פעמים מ"ט ,הרי מספר ת"צ ,כמספר
כי גדול מעל שמי"ם חסדך (תהלים קח ,ה). תמי"ם ,להורות כי תמי"ם תהי' עם ה' אלקיך (דברים
יח ,יג) ,התהלך לפני והיה תמי"ם (בראשית יז ,א),
והנה בזה יש לרמוז כי בפסוק אחד כתיב (תהלים לג, שהגם שתהי' תמים ,תהי' בהכנעה וענוה.
יח) הנה עין ה' אל יראיו למיחלים לחסדו ,וכתוב אחד
אומר (שם לד ,יז) עיני ה' המה משוטטים בכל הארץ ויש לרמז סוכ"ה ס"ו וגם כ"ה ,בסוד מה שכתב
(זכריה ד ,ח) ,ובזוה"ק (ח"ג קכט ):ביאר הסוד ע"ד במגלה עמוקות כי תצא אש ומצאה קוצים (שמות
הקבלה ,כי יש בחי' אריך אנפין וזעיר אנפין ,בזעיר כב ,ה) ,כי קוצים הם הס"א ,וזהו כי תצא א"ש,
אנפין יש בחי' חסד ובחי' גבורה ,והם ב' עינים ,לכן ר"ת א'נכי ש'מע ,התורה מרומז במלת א'נכי ,וש'מע
כתיב עיני ה' ,שהם בחי' ז"א שיש שם השגחה בשני מס"נ בק"ש ,בזה מכלה הקוצים .וגם כ"ה רומז לק"ש
בחי' עינים ,אבל אריך אנפין כולו בחי' טוב בלא דין עיי"ש .וזהו ס"ו (רומז על התורה שכן) בפסוקים
כלל ,לכן כתיב עין ה' אל יראיו יעו"ש. הראשונים של ה' חומשי תורה יש ס"ו תיבות( ,כ"ה
רומז על ק"ש כנ"ל).
ולדרכנו יתבאר כי מדה כנגד מדה ,מי שמתנהג בבחי'
טוב ,היינו טוב בלבד ,מתנהגין עמו ג"כ במדת טוב והנה קומה של סוכה עשרים אמה ולא יותר (סוכה
לבד ,שזהו בחי' א"א ,עין אחד לבד ,וזהו עין ה' אל ב ,).והטעם כי אמה היא בת ששה טפחים ,הרי
יראיו ,והוא הנותן בעין יפה ,אבל לרוב העולם בעשרים אמה ק"ך טפחים שרומז על משה רבע"ה
המתנהגים בבחי' בינונית ובמדת עין רעה ,הם ב' שחי ק"ך שנה מטעם שהי' תרומתו של עולם (שמו"ר
בחי' ז"א ,ב' עינים ,וזהו ג"כ מ"ש ז"ל (בנוסח של פרשה טו ,פ' ה) ,שהעולם עומד ו' אלפים שנה
שים שלום בשמו"ע) וטו"ב יהיה בעיני"ך לברכנו ,טו"ב (ר"ה לא ,).ובתרומה יש במשנה (תרומות ד ,ג)
היינו עין א"א ,יאיר עיני ז"א ,לברכנו להמתיק הדינים שיעור תרומה עין יפה אחד מארבעים ,עין בינונית
ולהפכם לחסד ולרחמים כנודע .וזהו וירא ה' כי ס"ר אחד מחמשים ,עין רעה אחד מששים ,והעולם נוהג
לראות בשני עינים בסוד ז"א ,ב' פעמים עי"ן גימטריא במדת בינונית אחד מחמשים ,הרי תרי ממאה כשמה
ס"ר ,וע"ז כתיב (שמות ג ,ה) ויאמר א'ל ת'קרב ה'לם תרומ"ה ,לשון תרי ממאה (זוה"ק ח"ג קעט .ברע"מ),
ר"ת את"ה ,כי את"ה רומז לסוד אריך אנפין כדאיתא ובששה אלפים שנה מגיע שיעור תרומה ק"ך שנה,
חג הסוכות תשפ"ז ד
בזוה"ק (יתרו צ ).כי את"ה אבינו (ישעי' סג ,יח) כבר חדשתי כי יוסף ויהודה הם שני דרכים
היינו חכמה שהוא אריך אנפין יעו"ש .וזהו אל' שונים זה מזה ,כי יהודה הוא באתגלייא
תקרב' הלם' ס"ת גימטריא חס"ד ,כי בבחי' ב' ויוסף הוא באתכסייא.
עינים שייך חסד דז"א ,ולא חסד דא"א ,והשי"ת
ואח"כ ראיתי כך בספה"ק (שפת אמת עה"ת), יכפר.
וסימן לדבר מ"ש ביוסף כשהי' בבית האסורים
והנה כתיב שם (שמות ג ,ו) ויאמר אנכי אלקי שכתוב (בראשית לט ,כד) אין שר בית הסוהר
אביך ויסתר משה פניו מהביט אל האלקים ,כי רואה את כל מאומה בידו באשר ה' אתו ואשר
אסור להסתכל בשכינה ,כי זה הי' חטא הבל הוא עושה ה' מצליח ,היינו כי שר בית הסוהר
כנודע (תיקו"ז תיקון סט קב .):והנה ק"ך טפחים ראה הצלחה נפלאה ביוסף ,וראה ממש כי ה'
קומת הסוכה יש בהם ת"ר אצבעות ,כי בטפח אתו ,ורצה לידע במה זכה יוסף לזה ,וחפש
ה' אצבעות ,וה' פעמים ק"ך הם ת"ר .והנה ובדק ולא ראה שום עבודת שמים שבזכות זה
שכינ"ה במילואו [כזה שי"ן כ"ף יו"ד נו"ן ה"י] זכה לזה ,וז"ש אין סר בית הסוהר רואה את
גימטריא תר"א בסוד ות'ר'א' את עני אבותינו כל מאומה בידו ,היינו שלא ראה איזה עובדא
במצרים (נחמי' ט ,ט) ,וזהו סוכה לשון הסתכלות אצל יוסף אשר ראוי לתלות שבזכות אותו דבר
שהוא למעלה מת"ר אצבעות ,היינו כשיש בה זכה שיהי' ה' אתו ,כי כל כך הסתיר יוסף
תר"א אצבעות פסולה ,כי אסור להסתכל בשכינה ,מעשיו ,וגם מאחיו הסתיר מעשיו ,שלא ידעו
כי עד השכינה מותר להסתכל ,אבל בשכינה עצמה כמה הוא גדול וצדיק ,אבל ביהודה כתיב
(בראשית מט ,ח) יהודה אתה יודוך אחיך ,כי אסור להסתכל.
ראו גודל צדקתו וקדושתו וכדאי להללו.
לכן מאחר כי תשר"י סוכ"ה גימטריא שם הטור כתב (או"ח סי' תרכ"ה) כי הלוא ענני
הבירורין שהוא שם היסוד שהוא בסתר ,כאומרם כבוד נתן השי"ת לישראל בחודש ניסן בצאתם
ז"ל (סוכה מט ):חמוקי ירכיך (שיה"ש ז ,ב) ממצרים וצונו על הסוכה לעשותה בתשרי בעת
מה ירך בסתר אף ד"ת בסתר עיי"ש .לכן נקרא גשמים ,כי בניסן הכל נכנסין לסוכה כי בקיץ
הסוכה בשם סוכה ,לשון סכך לכסות ולהסתיר עושין סוכות לצל ,לכן צונו השי"ת לעשות סוכה
מעשיו ,לכן ההלכה בסוכה חמתה מרובה מצלתה בעת הגשמים ,להורות שאנחנו עושין רק בשביל
פסולה (סוכה ב ,).כי חמה היינו השמש ,מורה מצות השי"ת עיי"ש.
על התגלות ,כמ"ש (במדבר כה ,ד) ויאמר ה'
אל משה קח את כל ראשי העם והוקע אותם והנה סוכ"ה תשר"י גימטריא אלף ואחד ,שהוא
לה' נגד השמש ,ופירש"י ז"ל נגד השמש לעין כנגד שם א"ל שד"י (במילואו כזה ,אל"ף למ"ד
כל ,ומדרש אגדה (תנחומא יט) השמש מודיע שי"ן דל"ת יו"ד) שמספרם אלף חסר אחד ,ועם
את החוטאים כו' עיי"ש .ולכן חמתה מרובה ב' שמותיהם הם אלף ואחד והוא נקרא שם
מצלתה פסולה ,אבל מועט חמה מותר ,דא"א הבירורין כנודע ,והוא שם היסוד כנודע .ומפי
שיהי' כולו בהצנע ,כי המצות שהכל עושין לא אאמו"ר הק' זצ"ל שמעתי כי אלף ואחד הוא
שייך לומר שיסתיר עצמו ,וכי לא יתפלל בציבור מספר ישרא"ל קדושי"ם במספר מכוון עכ"ד ז"ל.
ולהניח טלית ותפילין וכדומה ,אלא שדברים והוא בחי' יוסף הצדיק ,לכן יש לומר שלכן נקרא
שיוכל להיות בהצנע ,יעשה בהצנע ולא יפרסם סוכה בשם סוכ"ה ,לשון סכך לשון הסתר לכסות
מעשיו. הדבר ,כי כן מדת יוסף הצדיק להיות מכוסה ,כי
ה חג הסוכות תשפ"ז
ביקור כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
אצל כ"ק האדמו"ר מסאטמאר שליט"א
על ישראל הדרתו בעיר וויליאמסבורג
ג' כי תבא תשפ"ו
נישט מאריך זיין... האדמו"ר מסאטמאר :ווי אזוי שפירט מען זיך?
___________________________ רבינו שליט"א :ב"ה .אונזער משפחה האט שייכות
א .השתלשלות המחלוקת הידועה בעיר גארליץ: מיט 'סאטמאר' .קודם מיין מאמע'ס טאטע הרב
הרה"ק בעל דברי חיים מצאנז זי"ע שהיה לו השפעה יעקב לייב דרעזנער ז"ל האט נאך געלערנט ביים
גדולה בכל הגלילות ,מסר הרבנות של עיר גארליץ רבי'ן זי"ע אין אורשיווא .זיין טאטע איז געווען א
להרה"ק בעל ייטב לב מסיגוט זי"ע .כי בתחילה שרת תלמיד פון קדושת יו"ט און שפעטער א חסיד פון
ה'ייטב לב' כאבד"ק אוהעל וכממלא מקום של זקינו עצי חיים .דער זיידע האט געלערנט ביים עצי חיים
הרה"ק בעל ישמח משה זי"ע .אבל היה שם הרבה און ווען דער רבי זי"ע האט געמאכט א ישיבה אין
רדיפות ומסירות מצד השולטונות כי לא היה
'בירגער' ,והכריח לעזוב את גבולות המדינה. אורשיווא ,האט דער עצי חיים געשיקט אפאר
שטארקע בחורים צום ברודער קיין אורשיווא ,כדי
שנים חלפו ,ואחרי הסתלקות אביו הרה"ק רבי מחזק צו זיין די ישיבה .אבער ווען ס'איז געקומען
אלעזר ניסן זי"ע ,עלה ה'יטב לב' לשרת בעבודת די הייליגע טעג האט ער זיך געזעגענט מיטן רבי'ן
הרבנות בעיר דרובהיטש.
און ער איז געפארן קיין סיגוט צום עצי חיים .האט
באותו זמן ישב על כסאו בגארליץ ,אחיו הגה"ק רבי אים דער עצי חיים געפרעגט" :וואס טוסטו דא?
שמואל זי"ע עד פטירתו ט' חשון תרמ"ט .לאחר כ'האב דיר געשיקט צו מיין ברודער?" ...האט ער
פטירתו נתהוה ויכיח בין הרה"צ רבי ישראל יעקב
יוקל זצ"ל אב"ד בערבעשט חדב"ן הייטב לב לבין
געזאגט" :דער רבי האט מיר דארט געשיקט
הרה"ק רבי ברוך מגארליץ שהיה אז אבד"ק רודניק, לערנען" .האט דער עצי חיים אים געפרעגט" :אין
כי הגארליצער רב טען כי אביו הד"ח לא מסר די הייליגע טעג איז נישט דא וואס צו לערנען?",
להייטב לב הרבנות לצמיתות ,רק לו ולא לזרעו .אחר האט ער זיך צעוויינט ,האט דער עצי חיים געזאגט:
הדין תורה הידוע שהיה בקליינווארדיין ,נשארו "דאס מאל קענסטו דא בלייבן ,אבער מער זאלסטו
שניהם רבנים בגארליץ .והעמידו בוררות של ג' עס נישט טון" ...ער איז געווען א טובת עין.
רבנים מובהקים ,הגאון רבי שמואל ענגעל
מראדומישלא מצד הגארליצער רב ,הגאון ר' יוסף חוץ מזה ,מיין זיידע הרה"צ ר' נפתלי מיללער זצ"ל
ריינמאן אב"ד איסטריק מצד רבי יוקל ,והערוגת -מ'האט אים גערופן ר' נפתלי דיין -ער האט
הבושם היה השליש. געלערנט ביי הרה"ק בעל ייטב לב זי"ע אין שטאט
וכפי המסופר כשנגמר הבוררות ורצו להוציא פסק גארליץ .ביי די מחלוקהא ,איז ער געווען בעובי
דין לטובת ר' יוקל ,קפץ הגאון מראדומישלא דרך הקורה און ער האט זיך אנגענומען פאר'ן וואלאווע
החלון כי לא רצה להוציא פסק נגד בנו של הצאנזע רב ,עד כדי כך אז ווען ער איז נפטר געווארן האט
רב ,שהיה חסיד צאנז .ועי' בס' שיח זקנים (ח"ו שכז) ער געלאזט בצוואה אז מ'זאל אים נישט לייגן נעבן
שהערוגת הבושם הוציא את המכתב לטובת ר' יוקל גארליצער רב ,נאר קעגן איבער ביי די וואנט .כ'וועל
חג הסוכות תשפ"ז ו
אלס 'קנס' (פסחים כח ,).א היזיגין קען מען קנס'נן, ופנה רבינו שליט"א להרב שמואל טייטלבוים
אבער א פרעמדן נישט... שליט"א -משב"ק האדמו"ר מסאטמאר :דער
וואלאווער רב איז דאך דיין זיידע...
הרב ברוך דוד -משב"ק :למעשה גייט דער רבי
שליט"א חתונה מאכן אן אייניקל די קומענדיגע הרב שמואל טייטלבוים :ס'איז אויך דעם רבינ'ס
וואך ,מיט אן אייניקל פון גארליצער רב... זיידעב...
רבינו שליט"א :יא ,מיין איידעם כ"ק גאב"ד האדמו"ר מסאטמאר :דער זיידע הרה"ק בעל
פשעווארסק שליט"א איז זיך משדך מיט אן אייניקל קדושת יו"ט מסיגוט זי"ע איז אמאל געווען אין
פון הרה"צ ר' חיים אלישע טייטלבוים זצ"ל מבריגלב. גארליץ ,בשעת די מחלוקת ווען ביידע שוואגער'ס
זענען דארט געווען און ער האט זיי ביידע באזוכט.
מיין איידעם הנ"ל שליט"א האט מיר טאקע
דערציילט ,אז ווען זיין זיידע הרה"ק רבי איציקל דעמאלט איז געווען פסח שני ,איז ער געווען ביים
שוואגער דער וואלאווער רב און דארט איז געווען
מפשעווארסק זי"ע ,איז געווען א יונגל פון צען יאר
א סעודה מיט מצות לכבוד פסח שני.
אלט ,און דער גאליצער רב האט אים געזען מיט די
גאנצע לבוש און די שוואצע זאקן ,האט ער נאכדעם איז ער געווען ביים אנדערן שוואגער דער
געפרעגט :ווער איז דער יונגל? האט מען אים גארליצער רב ,האט דער גארליצער רב געזאגט אז
געזאגט ,אז זיין טאטע איז ר' נפתלי אלימלך ,וואס ער האט געגעסן 'חמץ שעבר עליו הפסח' ...ער
האט זיך אנגענומען פאר ר' יוקל ...האט זיך דער האט נישט געלאזט זיינע מענטשן זאלן עסן די
גארליצער רב אנגערופן א שארף ווארט .ר' איציק'ל מצות פון וואלאווע רב ...האט דער קדושת יו"ט
האט זיך זייער דערשראקן און ער איז איז זיך אים געזאגט ,אז 'חמץ שעבר הפסח' איז נאר אסור
געגאנגען מזכיר זיין ביי הרה"ק רבי שלמה הראשון
מבאבוב זי"ע ,האט דער באבובער רב געזאגט" :איך
נעם אויף מיר פינף און אכציג יאר". _________________________
שפעטער ווען ער איז אלט געווארן פינף און אכציג ונתהוה רעש גדול ,אמנם הרה"ק הצדיקו באומרו,
לאזט אפ ,די שטוב איז פול מיט אמת.
יאר ,האט ער געהאט א ספק ,צו ער האט געמיינט
'פינף און אכציג' יאר אדער פינף און אכציג 'פון וכן מסופר שבמהלך הדין תורה ,כאשר אחד
דעמאלט' .האט ער געשיקט זיין אייניקל כ"ק הנוכחים טען שרבי ברוכ'ל הוא בנו של ה"דברי
חיים" (ומשום כך יש לנהוג בו במורא) ,נענה בעל
האדמו"ר מפשעווארסק שליט"א וואס האט ה"ערוגת הבושם" ואמר" :אזוי? עפענט אויף די טיר
געוואוינט דא אין אמעריקא ,אז ער זאל מזכיר זיין ברייט ,ושכולם יראו כיצד מקיימים הלכה למעשה
ביים סאטמאר רב ז"ל .ער איז געקומען אין א צייט את הציווי 'לא תגורו מפני איש'!" ...וע"ע בס' עטרת
ווען מ'האט שוין נישט געקענט אריינגיין ,אבער ער חיים (ח"ב עמ' קמב) שהרה"ק משינאווא אמר על
הערוגת הבושם ,הלכה כמשה ואין לנו אלא דברי בן
___________________________ עמרם!...
ב .החתן הרב משה טייטלבוים שליט"א בן הרב יהושע לימים אמר הרה"ק ה'קדושת יו"ט' לרבי יוקל ,שיבא
העשיל שליט"א בן הרב חיים אלישע טייטלבוים זצ"ל לאונגארן ,והוא יסדר לו רבנות .ואכן הקדושת יו"ט
חתן הרה"צ ר' ברוך אברהם הלברשטאם זצ"ל בן הסתדר לרבי יוקל הרבנות בעיר וואלאווא .ועל שם
הרה"צ ר' נפתלי צבי זצ"ל חתן הרה"צ ר' משה זה הוא נקרא 'דער וואלאווער רב'.
מבארדיוב זצ"ל בן הרה"ק מגארליץ זצ"ל.
וכן אביו של הרב חיים אלישע הנ"ל היה הרה"צ ר' ב .הרה"ק בעל ברך משה מסאטמאר זי"ע חתן
טובי' זצ"ל חתן הרה"צ ר' נפתלי חיים הגה"צ רבי אהרן ט"ב זצ"ל אבד"ק וואלאווע בן
האלבערשטאם זצ"ל בן הרה"צ ר' אלישע מגארליץ הגה"צ ר' ישראל יעקב יוקל זצ"ל אבד"ק וואלאווע.
זצ"ל בן הרה"ק מגארליץ זצ"ל.
ז חג הסוכות תשפ"ז
האדמו"ר מסאטמאר כיבד בלחיים האט זיך געעקשנ'ט אז ער מוז היינט אריינגיין,
רבינו שליט"א :אינטערסאנט ,ביי תקיעת שופר ס'האט אים געברענט צו הערן א תשובה פונעם
רבי'ן תיכף ...און מ'האט אים טאקע אריינגעלאזט
טרעפט מען אין די גמרא (ראש השנה לד ).אז מ'זאל
בלאזן דרייסיג תקיעות ,און די חכמים האבן מוסיף און דער סאטמאר רב האט געוואונטשן אריכת
ימים .שפעטער האט ר' איציקל געזאגט ,אז ס'איז
געווען 'מאה קולות' ,כדי יוצא צו זיין אלע ספיקותה.
משמע 'פון דעמאלט' און ער איז טאקע אוועק ביי
דאס איז א זאך וואס מ'טרעפט נישט ביי אנדערע
די פינף און ניינציג( .שנולד יב' טבת תרמ"ב ונפטר
מצוות ,אז מ'זאל דארפן אויסרעכענען אז מ'זאל
יום הקדוש תשל"ז).
יוצא זיין אלע דעותו.
________________________ ונתן לו רבינו שליט"א ספה"ק מעיין גנים
בוויליאמסבורג ,להתחנן מלפניו שיפעול בשמי מעל הרב ברוך דוד -משב"ק :דער רבי ז"ל ברענגט א
לביטול רוע הגזירה .אחרי כמה מינוטן נענה רבינו תורה וואס ער האט געזען אין חלוםג.
בקול בטח ואמר" :ווילאנג איך לעב האט מען זיך נישט
וואס צו זארגן!" ואכן החזיר רבינו את נשמתו ליוצרה האדמו"ר מסאטמאר :אין 'ישמח משה' איז אויך
ביום השבת ו' שבט תשל"ט ,חדשים ספורות לפני דא א תורה וואס ער האט געהערט אין חלום .בכלל,
פטירת הרה"ק מסאטמאר זי"ע .ויהי לפלא. דער ישמח משה האט אסאך זאכן געזאגט וואס
ער האט געזען אין חלום .דער רבי זי"ע אין פרשת
ה .בגמרא שם :אתקין רבי אבהו בקסרי קשר"ק קש"ק
קר"ק משום דמסופק בתרועה דקרא אי תרועה ממש משפטים ברענגט אויך א תורה וואס ער האט
מה שאנו קורין תרועה דהוא ילולי יליל או שברים געהערט אין חלום .אויך איז דא א דרשת הושענא
דגנוחי גנח או שברים ותרועה שניהם צריך לתרועה רבא ,וואס ער זאגט אז מוצאי שבעה עשר בתמוז
דדלמא גנוחי גנח וילולי יליל. האט ער זיך געחלומ'ט א חלום.
ו .הנה בימי הראשונים היו ארבעה מנהגים שבתפילת הרב ברוך דוד -משב"ק :אין די הקדמה ברענגט
מוסף :א) תוקעים למלכויות תשר"ת ,לזכרונות תש"ת, מען א מעשה ,אז ווען דער סאטמאר רב ז"ל איז
ולשופרות תר"ת (רי"ף ,רמב"ם ,תוס' ר"ה לג ,ב ,רא"ש, נישט געווען געזונט ,האט מען אים מזכיר געווען
שו"ע תקצב ,א ,בדעה הראשונה) .וכן מנהג תימנים
ומקצת קהילות אשכנזים .ב) לכל ברכה תוקעים ביים סקאליע רבי'ן ז"לד.
תשר"ת (ר"ת בתוס' שם ,רמ"א שם) .ג) תוקעים ג'
פעמים תשר"ת למלכויות ,ג' פעמים תש"ת לזיכרונות, _____________________
ג' פעמים תר"ת לשופרות (בשו"ע תקצב ,א ,שכך
המנהג) .ד) המנהג המקובל כיום ,לתקוע תשר"ת ג .בספה"ק מעיין גנים עמוד רט עה"פ 'אני לדודי
תש"ת תר"ת לאחר כל ברכה .וזאת משום שאנחנו ודודי לי' מובא :העתק מספר החזיונות של כ"ק מרן
רוצים להריע בכל ברכה ככל שלוש צורות התרועה .כך רביה"ק זצוקללה"ה ,ומסיים :והארכתי עוד בענין
היא דעת הערוך ,ריא"ז ורדב"ז .המנהג לתקוע מאה הזה ,ואיקץ .עיי"ש .כמו כן בעמוד קסט עה"פ 'וריח
תקיעות ,הוזכר בערוך בשם הירושלמי (ערך ערב), שלמותיך כריח לבנון'' :ואני השפל זה רבות בשנים
והובא בתוס' ר"ה לג ,ב ,וכן הובא בראבי"ה ושבולי שבחלום הלילה עמדתי לפני ב"ד של מעלה
הלקט .וכן ידוע בשער הכוונות (ענין ר"ה דרוש ז ,דרוש למשפט ,והי' אא"ז הקדוש הריב"ש טוב זי"עועכ"י
ט) ,מבואר שלפי האר"י תוקעים ל' תקיעות בתפילה אחד מהבית דין של מעלה ,ולקח את חלק הבגד
בלחש של מוסף ,ושהתקיעות הללו מתקנות תיקונים שהי' על ידי והריח בו את כל מעשי ,ומה שהי' אסור
מיוחדים .בעקבות דברי האר"י ,נהגו במקומות רבים לי לגלות ועיי"ש.
לתקוע שלושים קולות בתפילת לחש .כך מנהג רוב ד .וזה"ל בהקדמת 'דבר המערכת' :כאשר נחלה
הספרדים :כ"כ שולחן גבוה תקצא ,ב ,שכך מנהגם ואין הרה"ק מסאטמאר זי"ע במחלת הסטראו"ק ר"ל,
לבטל המנהג; שו"ת זבחי צדק (החדשות קנ); נהר נכנס המשב"ק ר' יוסל אשכנזי ז"ל יחד עם הרבנית
מצרים (הל' ר"ה יב). מסאטמאר ע"ה אל מעון קדשו של כ"ק רביה"ק ז"ל
חג הסוכות תשפ"ז ח
אויס אז אונז טוען מיר דאך 'זיבעציג' מיני אופנים. נאר כ'האב געקלערט ,די גמרא זאגט (ברכות כ):
און דאס איז אויך וואס די גמרא זאגט (שם יז ):אז אז דער אויבערשטער זאגט" :כתבתי בתורה
מ'בלאזט שופר 'כדי לערבב השטן' ,קען זיין אז מיט ואכלת ושבעת וברכת' ,והם מדקדקים עד כזית
דעם ווערט דער שטן צומישט ,ער דערשרעקט זיך ועד כביצה .1דאס הייסט ,די ענין פון 'לפנים משורת
פאר אפאר תקעיות? – נאר ווען ער זעהט אז אידן הדין' ,דאס האט ממתיק געווען די דינים.
הייבן אן מדקדק זיין 'לפנים משורת הדין' ,דעמאלט מ'טרעפט אויך אין גמרא (שם לד' ):אמרו לפני כדי
ווייסט ער אז די אידן וועלן זיכער ארויסגיין זכאי בדין. שתמלוכוני עליכם' ,דער אויבערשטער אליינס
האדמו"ר מסאטמאר :דער בני יששכר (תשרי ,מאמר געבט עצות פאר אידישע קינדער ווי אזוי זוכה צו
יום תרועה) זאגט כעין זה ,ער גייט אויף דעם דרך... זיין בדין! ...היש חיך מתוק מזה ....דעריבער האבן
חז"ל איינגעפירט אז מ'זאל יוצא זיין די אלע
דאז"ה ,ס'זאל שוין זיין א נשיאות פנים .א כתיבה ספיקות ,כדי אידן זאלן מדקדק זיין 'לפנים משורת
וחתימה טובה ,ילכו מחיל אל חיל ,מ'זאל גיין פון איין הדין' און דאס וועט שוין זיין פאר זיי א מליץ טוב,
שמחה צום צווייטן ,ס'זאל זיין שמחה תמיד ,אריכת אז דער אייבערשטער זאל אויך נושא פנים זיין און
ימים ושנים טובים ,קענען משפיע זיין פאר'ן גאנצן נישט קוקן אויף די עבירות .ובדרך אגב" ,יום
ציבור און זכות אבות זאל מגין זיין. תרועה" ,תרועה איז אותיות ע' תורה ,ע' פנים
רבינו שליט"א :המברך יתברך .א כתיבה וחתימה לתורה .תרועה ,תורה ע' .די תורה געווענליך האט
טובה ,כל טוב ,ונפרדו לשלום. ע' לתורה .אבער למעשה ביי תקיעת שופר קומט
ניתן לשמוע שיעורים נפלאים מדי יום ביומו
ע"י הרה"ג ר' ברוך דוד קאלאדני שליט"א
משב"ק כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
ומרביץ תורה בקהלתינו הק'
שיעור בגפ"ת
במסגרת 'עמוד יומי' שע"י ארגון 'דרשו'
שיעור הלכה
במסגרת 'עמוד יומי' שע"י ארגון 'כהלכתו'
שיעור בספה"ק מאור עינים
במסגרת 'מפעל מעיינות החסידות'
שיעור בספר 'מצות המלך'
במסגרת 'מפעל מצות יומי'
מערכת 'קול סקאליע'
585 – 280 – 2805 #6
ט חג הסוכות תשפ"ז
ביקור כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
אצל מחותנו כ"ק האדמו"ר מקאפיטשניץ שליט"א
והיה גם נכח במקום כ"ק האדמו"ר מטאלנא בית שמש שליט"א
בעת 'מסע הקודש לארה"ק' -י"א שבט תשס"ט
האדמו"ר מקאפיטשניץ :מ'האט געוואוסט אז האדמו"ר מקאפיטשניץ קיבל את פני הקודש
מ'קען גיין א טאג פריער און א טאג שפעטערב. בשמחה רבה והתעניין אצל רבינו שליט"א על
________________________ סיבת בואו לארה"ק ,ואמר רבינו שליט"א שהגיע
לרגל הילולת ה'שלושים' של מרן רבינו הק' זי"ע.
השבת שייכים לשבת הבא וג' ימים שלאחריו שייכים
לשבת שעבר ,הרי דג' ימים נגררים אחר יום קדוש רבינו שליט"א :די יארצייט איז געווען שבת .ווען די
להיות טפלים אליו .והרי מצינו בקבה"ת דנצטוו יארצייט פון הרה"ק רבי אליעזר חיים מיאמפאלי
בפרישה ג' ימים לפניו ,ובפוסקים מצינו דג' ימים קודם זי"ע איז אויסגעפאלן אויף שבת ,פלעגט דער זיידע
ר"ה צריכין החזן והתוקע לפרוש מכל דבר המביא ז"ל גיין צום ציון ערב שבת .ס'איז א פלא ,ווייל עפ"י
לידי טומאה ,וכן מצינו בשם רש"ל ז"ל וכו' דמצות
שלישי למילה יש יותר חיוב מסעודת ברי"מ עצמה סברא וואלט מען געזאגט אז מ'זאל גיין 'נאכ'ן'
וכו' ,עכ"פ מצינו דג' ימים אחר המצוה עדיין יש יארצייט ,ווייל דעמאלט בלייבט נאך א רושם,
התעוררות ורחישו מרחשן שפוותיה" .ואחר שמביא אבער אזוי האט זיך דער זיידע ז"ל געפירטא.
ראיה נוספת מהגר"ש קלוגר זצ"ל בפתיחה ל'עבודת
עבודה' מסיים" :וע"כ יש מקום יותר לפרש דברי _______________________
הקדוש מהרח"ו זי"ע דהאריז"ל נשתהה במירון ג' א .בנטעי גבריאל (אבילות ,פרק עו) מביא מקורות
ימים היינו ב' ימים שלפניו או אולי יום מלפניו ויום דלהלן :עיקרי הד"ט יו"ד לו ,אות לה ,שד"ח אות צו,
מאחריו משנאמר דהיה כולן מאחריו וכו' ,אבל יש וכה"ח סי' תקס"ח סקצ"ד ,וכן יוצא משו"ת חת"ס
מקום לקבלתנו ג"כ .והרי בהילולא אומרים מעיקר או"ח סי' קס"ב דזריזין מקדימין להקדים תפלה
הדין 'שהשמחה במעונו' משעה שהתחילו להכין על לצרה עיי"ש.
החתונה ואחריו שלושים יום ,ואם עושה סעודה
בפירוש מחמת ההילולא אומר 'שהשמחה במעונו' כל ז"ל מהרח"ו בפרע"ח שם" :בזמן הזה בענין ההולכים
י"ב חודש כדאיתא בגמ' ובשו"ע (אה"ע סי' סב) ,א"כ על הקבר רשב"י ור"א בנו במירון בל"ג בעומר ,אני
הכי נמי בהילולא של הצדיק סברא גדולה שיש הארה ראיתי למורי ז"ל זה שמונה שנים שהלך עם אשתו
מלפניו ומלאחריו וכי אקח מועד מישרים אשפוט". ועם ביתו והיה שם ג' ימים ההם" .וכעי"ז בשעה"כ
שם" :ענין מנהג שנהגו ישראל ללכת ביום ל"ג
וע"ע שו"ת חמדת שאול (סי' מז) שכותב הגר"ש לעומר על קברי רשב"י ור"א בנו אשר קבורים בעיר
ראזנבערג זצ"ל מראצפערט" :אלא על כרחך צ"ל מירון כנודע ואוכלים ושותים ושמחים שם ,אני
דמהרי"ק סבירא ליה דאף אם מתענה ביום שלאחריו ראיתי למוז"ל שהלך לשם פ"א ביום ל"ג לעומר הוא
עושה הפעולה ממש כמו שמעתנה באותו יום ,כמו וכל אנשי ביתו וישב שם שלשה ימים ראשונים של
ששמעתי בשם צדיקים שיום יארצייט נמשך שלשה השבוע ההוא".
ימים ,ע"כ אין חילוק בין מתענה ביום היא"צ או
מתענה ביום שלאחריו". וראה שו"ת נחלה לישראל (סי' נא) שכותב הגרי"מ
היבנר זצ"ל מניזנוב.." :ושם במסיבה עברו בינינו
ב .גשה"ח פל"ב אות ה' שיש נוהגין לילך ביום א' .וע"ע דברים מנידון הילולא של הצדיק אשר שמעתי
טעמי המנהגים (עמ' רסח) שמביא בשם מדרש פנחס באומרים לי ששלושה ימים לפניו ולאחריו אור זרוע
(אות כז)" :אמר טעם למה היה יום מתן תורה אחר ג' לצדיק ולישרי לב שמחה וכו' ,ידע ידידי דדבר זה
ימים כי כשבא לעולם אור חדש אי אפשר להתיישב שמעתי מאיש אמונים בשם צדיק מפורסם ואם
בזה העולם עד אחר ג' ימים וז"ש בזוהר בלק (ח"ג רה). קבלה הוא נקבל הדבר בחיבה יתירה כי אינה רחוקה
חדי תמן תלתא יומין". ממנו ,ומצינו כיוצ"ב בימי השבוע דג' ימים לפני
שבת
חג הסוכות תשפ"ז י
רבה ,אין די צייטן פון הרה"ק רבי נחום מרדכי זי"ע, חתנו האדמו"ר מטאלנא בי"ש :דער מונקאטשער
און ער האט געדענקט אז מען איז געגאנגען צום רב שרייבט אין 'דברי תורה' בשם זיין טאטן ,אז די
קבר אויף הושענא רבה. 'וועלט' מאכט א טעות וועגן גיין צו א ציון אין די
רבינו שליט"א :אייער פאטער איז נאך געווען ביי 'דריי טעג' פון די יארצייט ,ווייל ס'איז נישטא קיין
הרה"ק רבי ישראל מטשורטקוב זי"ע? מקור דערויףג.
האדמו"ר מקאפיטשניץ :יא .ביים צווייטן האדמו"ר מקאפיטשניץ :ביי אונז איז די מנהג ,אז
טשורטקובער .מיין טאטע איז אויפגעוואקסן אין מ'פלעגט נישט גיין צו קברים אויף ערב שבת .חוץ
וויען און ער האט געקענט דעם טשורטקובער פון מזה ,אלע טעג וואס מען זאגט נישט קיין תחנון,
דעמאלט .שפעטער אלס בחור ווען מיין טאטע האט פלעגט מען אויך נישט גיין צו קברים.
געלערנט אין די ראדאמסקע ישיבה אין קראקא און האדמו"ר מטאלנא :דאס איז געווען א רוזינער
ער איז אהיימגעקומען קיין וויען ,איז ער געגאנגען מנהג? כ'ווייס אז אין בעלזא האט מען זיך אויך אזוי
קיין טשארטקוב צו רבי נחום מרדכי .אבער איך האב געפירט.
אויך געהערט פון אידן וואס זענען געווען ביים רבי'ן
האדמו"ר מקאפיטשניץ :א פלא איז ,הרה"ק רבי
רבי ישראל אז ער פלעגט גיין צום קבר הושענא רבא
דוד משה מטשארטקוב זי"ע איז נסתלק געווארן
שחרית ,אבער סתם אזוי איז מען נישט געגאנגען.
ביום הושענא רבה ,און מען פלעגט גיין צו זיין ציון
אויב איז געווען יארצייטן אין חודש ניסן ,פלעגט מען
פאר שחרית .מען איז געגאנגען צופוס ,ווייל חול
ארויפגיין פריער.
המועד פלעגט מען נישט פארן ,עס איז געווען א
וואס עס איז אינטערעסאנט איז ,אז אין צפת איז שטיקל וועג פונעם ביהמ"ד ביזן בית החיים ,נישט
דער יארצייט פונעם 'בית יוסף' י"ג ניסן ,און דער קיין גרויסע מהלך .אויב עס האט גערעגנט האט
'בית יוסף' שרייבט אז מען זאל נישט גיין צו קברים מען טאקע נישט געקענט גיין .למעשה איז דאס די
אין חודש ניסן .דערפאר פלעגט מען אין צפת איינציגסטע מאל וואס מ'איז געגאנגען צו א ציון
קיינמאל נישט גיין צו זיין קבר ,אפילו די אפילו אין א טאג וואס מ'זאגט נישט תחנון .קען זיין
איינוואוינער פון צפת אליין נישט .אבער ס'איז מיר אלס 'הושענא רבא' ,כ'ווייס נישט .מיין טאטע ע"ה
געווען אינטערסאנט צו זעען א מודעה אין איינע פון איז אמאל געווען אין טשארטקוב אויף הושענא
די צייטונגען ,אז ס'ווערט ארגענאזירט א נסיעה צום
______________________
ציון פונעם 'בית יוסף' אין טאג פונעם יארצייט...
ג .בספר 'דברי תורה' מונקאטש (ח"ג אות מו):
האדמו"ר מטאלנא :אין סקווירא גייט מען ב' ניסן "אומרים העולם ובפרט ההמון בין החסידים כי
צום ציון. יארצייט של צדיק הוא נחשב כחו ג' ימים מקודם וג'
ימים לאחר זה ,ונמצא הוא שבוע שלם היינו ג' ימים
האדמו"ר מקאפיטשניץ :יא ,ביי צדיקים גייט מען מקודם וג' ימים לאחריה ויום היארצייט בעצמו ,סך
יא ארויף אין חודש ניסן ,חוץ פונעם 'בית יוסף' וואס הכל ז' ימים" ויעו"ש שכותב שאין ראיה לזה ממש"כ
האט געפסק'נט אז מען זאל נישט גיין צו קברים אין בפרע"ח הנ"ל .וע"ע 'דברי יצחק' (שער מועדים
חודש ניסן. וזמנים סי' ה) על שער הכוונות הנ"ל" :יש שרצו
להוכיח מפה שנשמת הצדיק מגיע לקברה ג' ימים
רבינו שליט"א :אין מיין אלטן ביהמ"ד ,זענען געווען לפני ההילולא וכו' ,ובאמת חידוש זה של ג' ימים לפני
עטליכע אידן וואס האבן געוואלט פראווענען א וג' ימים אחרי לא ברור מקורו ויש שרצו לומר
יארצייט סעודה אין טאג פונעם שינאווא רב'ס שהצדיק הוא בחינת שבת שמשפיעה ג' ימים לפניה
יארצייט .ס'האט מיר נישט געשטערט .דעם וג' ימים לאחריה ,אבל בודאי שאין ההארה של ג'
נעקסטן טאג ביי שחרית האבן זיי געוואלט אז ימים לפני ואחרי ההילולא שווה להארה הגדולה של
מ'זאל נישט זאגן קיין תחנון ,האב איך זיי געזאגט: עצם יומא דהילולא וק"ל".
יא חג הסוכות תשפ"ז
פונעם רבי'ן ר' ברוכ'ל האט געהייסן? "דער שינאווער רב וועט מיר זיכער זאגן א יישר כח,
האדמו"ר מקאפיטשניץ :זיין צווייטע פרוי ווערט פאר'ן יא זאגן תחנון .ווייל כ'בין זיכער אז ער האט
דערמאנט אין געוויסע פלעצער. געהאלטן אז מ'דארף זאגן תחנון אפילו אין טאג פון
א יארצייט" ...דאס דערמאנט מיר די נסיעה צום
רבינו שליט"א :אבער וואס איז געווען די נאמען פון 'בית יוסף'...
די רעבעצין פון וועמען ער האט געהאט קינדער?
האדמו"ר מטאלנא :דער 'בני יששכר' האט געזאגט
האדמו"ר מקאפיטשניץ :ער איז געווען אן איידעם אז מען זאל נישט גיין צו זיין קבר בו ביום פונעם
ביי א גבירי'שן איד ר' טובי' קאטשקעס. יארצייט.
רבינו שליט"א :נאך זיין פטירה איז געווען א גרויסע האדמו"ר מקאפיטשניץ :כ'האב געהערט דערוועגן.
דחקות אין שטוב ביי הרה"ק רבי ברוכ'ל ,און מ'האט עס איז געווען נאך א רבי וואס האט מקפיד געווען
אים דערציילט אז ס'איז דא א איד וואס פלעגט אים אז מען זאל נישט גיין צו זיין קבר אינעם טאג פונעם
שטיצן ,דאס איז געווען דאקטאר גארדן .האט ער יארצייט.
געזאגט" :א שאד ,א שאד פארוואס האט מען מיר
נישט געזאגט ביז יעצט ,ווייל אויב וואלט איך עס רבינו שליט"א :דער מונקאטשער רב זי"ע פלעגט
געוויסט פריער ,וואלט איך אים געקענט טון א פיל גיין צו זיין פאטער'ס קבר אויף יום טוב סוכות.
גרעסערע טובה ווי איך קען אים יעצט טון". האדמו"ר מטאלנא :אין 'דרכי חיים ושלום' ווערט
האדמו"ר מטאלנא :הרה"ק רבי ברוכ'ל זי"ע איז געברענגט אז ער פלעגט גיין צום קבר פון זיין
געווען דער סנדק ביי רבי דוד'ל טאלנער. מוטער וואס איז נסתלק געווארן פסח.
רבינו שליט"א :ס'איז באקאנט אז ער האט געזאגט האדמו"ר מקאפיטשניץ :רבי ישראל מטשארטקוב
אויף אים" :ער קוויטשעט ווי א חכם". פלעגט גיין צום ציון פון זיין פאטער אויף הושענא
רבה און ער האט געזאגט דעם קאפיטל 'תפילה
________________ למשה' און נאכדעם געזאגט 'גוט יום טוב טאטע',
ד .א"ה :כנראה הכוונה על מנהג וויזניץ שלא לעלות און איז ארויס פונעם אוהל.
לציון הרה"ק בעל אהבת שלום מקאסוב זצ"ל
רבינו שליט"א :ווייסט איהר ווי אזוי די רעבעצין
וועד האש"ל ד'סקאליע
1605-477-6849
הננו בזה להודיע שבעז"ה יהיה מוכן בהרחבה גדולה
סעודות יו"ט ומקומות לינה
לשמיני עצרת ושמחת תורה
כדי צו קענען פארזיכערן אייער פלאץ ביטע פארבינדט אייך:
1605 – 477 - 6849
חג הסוכות תשפ"ז יב
געוואוינט אין שטאט 'סקאלאט' ,און ער האט דארט האדמו"ר מטאלנא :ער האט אויך געזאגט אויף רבי
געהאט אויסצושטיין פון די הוסיאטינער חסידים... דוד'ל טאלנער" :אין מיין דור בין איך דער 'חכם
ער איז דאך געגאנגען מיט א 'הויכע ווארך' אויפן הדור' ,און אין זיין דור וועט ער זיין דער 'חכם הדור".
שטריימל אזוי ווי די רוזינער רבי'ס ...כ'האב ביי מיר
די ארגינאלע הסכמה פונעם קאפישניצער רבי'ן רבי רבינו שליט"א :דער זיידע ז"ל האט מיר געזאגט אז
יצחק מאיר זצ"ל אויפ'ן עלטער-זיידנ'ס ספר 'אמרי 'יצחק אייזיק' האט אים דער טאטע א נאמען
ברוך' און דארט שטייט צום סוף געשריבן" :ומעתה געגעבן נאך זיין זיידן הרה"ק ר' אייזיק'ל
קאמארנער' ,און מ'האט צוגעגעבן דעם נאמען
'דוד' נאך הרה"ק ר' דוד'ל טאלנער זי"ע.
האדמו"ר מטאלנא :טאקע ביידע זענען נפטר
געווארן אין דעם זעלבן טאג ,י' אייר.
רבינו שליט"א :יא ,כ'האב דאס שפעטער
אויסגערעכנט ...דער זיידע ז"ל האט מיר דערציילט
אז זיין פאטער פלעגט פארן צו רבי דוד'ל טאלנער
ווען ער איז נאך געווען א בחור ,און זיין פאטער
האט אים געזאגט אז ער האט א געוויסע חריץ
אויפן שטערן און רבי דוד'ל טאלנער האט דאס אויך
געהאט.
האדמו"ר מטאלנא :אין וועלכע יאר איז דער
סקאליע רבי ז"ל געבוירן?
רבינו שליט"א :אין יאר תרנ"ח .און ווען איז הרה"ק
רבי דוד'ל טאלנער זי"ע נפטר געווארן?
האדמו"ר מטאלנא :אין יאר תרמ"ב.
רבינו שליט"א :אונזער זיידע הרה"ק רבי אלעזר
התמונה הידוע מרביה"ק זי"ע ורואים החריץ חיים מיאמפאלי זי"ע ,האט א שטיק צייט
געוואוינט
חלק מהוצאת הגליון המוגדל נתנדב
ע"י ידידינו עוז
ר' ברוך פינחס צוקער הי"ו
לרגל שמחת אירוסי בנו החתן ני"ו למז"ט בשעטומ"צ
ויה"ר שבזכות הפצת תורת רבוה"ק ,יזכו לבנות בית נאמן בישראל מתוך שמחה והרחבת הדעת
יג חג הסוכות תשפ"ז
מוויזניץ זי"ע מיט א הויעכע וועריך. יהיה שלום על ישראל" ...דאס מיינט ער די
האדמו"ר מטאלנא :דער מאנאסטריטשער רבי איז הוסיאטינער חסידים ...אבער דער זיידע ז"ל האט
אויך אזוי געגאנגען. נישט געדרוקט דעם שורה...
רבינו שליט"א :די מאמע פון רבי אליעזר חיים זי"ע האדמו"ר מקאפיטשניץ :מסתם זענען דאס די
איז געווען א קרובה פונעם שטעפינעשטער רבי'ן; זי כתבים פון רבי ישראל מרדכי טייטלבוים .ער איז
איז געווען די טאכטער פון הרה"ק רבי שמואל געווען דער 'כותב' ,בדרך כלל האט ער געשריבן.
וואכניווקער זצ"ל וואס איז געווען אן אייניקל פונעם רבינו שליט"א :כ'ווייס נישט ,ס'איז דא דארט א
'משנת חכמים' .זי איז געווען א שוועסטער פון די חתימה פונעם קאפישניצער אליין.
מאמע פון הרה"ק ר' שלום שכנא מפרוביהשט זצ"ל.
האדמו"ר מקאפיטשניץ :פארוואס איז רבי
______________________ אליעזר חיים געגאנגען א 'הויכע וועריך'?
ה .תחת אחת השיחים הוסיף רבינו שליט"א :רבי רבינו שליט"א :מיין שווער (הרה"צ ר' מאיר
אליעזר חיים האט אויך געהאט א אינגערע ברודער,
רבי הערשעלע ,וואס איז אויפגעוואקסן אין
מסקאליע) זצ"ל האט געזאגט אז הרה"ק רבי
סאדיגורא ,אבער איך ווייס נישט פונקטליך וואו אין ברוכ'ל ממעזיבוזש זי"ע איז אזוי געגאנגען .אבער
סאדיגורא ,צי ביים רבי'ן אליין צי אין דעם הויף. כ'קלער אז דאס איז אויך געקומען וויבאלד רבי
כ'האב אמאל געזען אין אלטע רוזשינער כתבים וואו אליעזר חיים איז געווען א יתום און ער איז
מ'ברענגט נאך" :איך האב געהערט בשם הרה"ח אויפגעוואקסן ביים שטעפינעשטער רבי'ן זי"עה.
בנש"ק רבי צבי ראבינאוויטש" ,און דאס מיינט אים.
ער ברענגט זאכן וואס ער האט געהערט פונעם האדמו"ר מקאפיטשניץ :די אמאליגע רבי'ס
סאדיגורער רבי'ן. פלעגן גיין אזוי .ס'איז דא א בילד פונעם צמח צדיק
תלמוד תורה קדושת אליעזר סקאליע
בנשיאות כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
רעגעסראציע לשנת תשפ"ח
מודעה ובקשה אל מע"כ אנשי שלומינו שיחי'
מיר ווילן מודיע זיין אז דער זכות קדימה פאר אנשי שלומינו איינצושרייבן זייערע
קינדער אין ת"ת פאר'ן קומענדיגן יאהר שנת תשפ"ח ,איז ביז 'ראש חודש אדר א'
הבעלל"ט .נאך דעם זמן וועט די הנהלה נישט קענען האלטן קיין פלעצער פאר
קיינעם אן אויסנאם.
ווער עס האט א יונגל וואס ווער אלט צוויי יאר ,פאר ר"ח אייר תשפ"ז
זאל ביטע רופן די אפיס פאר אן אפליקאציע ווי אומשנעלסטן
718 972 1515
חג הסוכות תשפ"ז יד
כ'געדענק אמאל האט מיין פעטער ,דער "אביר רבינו שליט"א :רבי אליעזר חיים זי"ע שרייבט אין
יעקב" ,מיר פארגעשטעלט אז ער איז געווען א חתן זיינע כתבים אז ווען ער איז געווען אכצן יאר אלט
נאך די חתונה ביי זיין שווער אין קאפיטשיניץ .איין האט אים דער שטעפינעשטער חתונה געמאכט ,און
מאל האט אים זיין שווער ,דער קאפיטשיניצער רבי, ער שרייבט אז ער האט אים געגעבן סמיכה צו זיין
מיטגענומען באזוכן ביי זיין שווער ,דער א רבי און אים געהייסן צוריקפארן קיין יאמפאלי,
הוסיאטינער .ווען זיי זענען אנגעקומען צום שטוב, עיר אבותיו ,און דארט פראווענען ראביסטעווע.
זענען געשטאנען צוויי גבאים ביים טיר ,איינער איז
מיין שווער זצ"ל האט מיר דערציילט וועגן דעם
געשטאנען אויף די רעכטע זייט פונעם טיר ,און דער
הוסיאטינער רבי'ן ,ווען ער איז געווען אין וויען ,אז
צווייטער אויף די אנדערע זייט .מיין פעטער האט
ווען ער פלעגט גיין אין מקוה ,האט דער גבאי נישט
מיר עס אזוי באשריבן" :זיי זענען געשטאנען ווי
געלאזט קיינעם צוגיין צו אים .די אידן אין וויען
סאלדאטן פאר א קייסער" ,און ער האט צוגעלייגט:
האבן נישט פארשטאנען צו די רעבישע; זיי פלעגן
"מיט זייערע אויגן האבן זיי געקענט פארברענען א
צוגיין צו אים אויפן גאס ...אבער דער גבאי האט
מענטש!"...
נישט געלאזט קיינעם צוגיין ,נאר מ'האט געדארפט
רבינו שליט"א :כ'בין אמאל געווען אויף שבת אין תל קומען צו אים אין שטוב.
אביב ביים באהושער רבי'ן זצ"ל ,און ר' אברהם
האדמו"ר מקאפיטשניץ :אה! די 'הוסיאטינער
קויפמאן איז אויך דארט געווען אויף שבת .פרייטאג
חסידים' ...איר האט שוין מסתם נישט געקענט יענע
צו נאכטס איז ער נישט דארט געווען .האט אים דער
סארט מענטשן .אין אמעריקע זענען שוין נישט
באהושער רבי געפרעגט" :וואו ביסטו געווען?" האט
געווען די ריכטיגע ,די שארפע חסידים...
ער געענטפערט אז ער האט געדאוונט אין הוסיאטין.
האט דער באהושער רבי געזאגט" :אין באהוש קען די הוסיאטינער חסידים זענען געווען 'שארף
מען זיין פרייטאג צו נאכטס אין באהוש ,און שבת שבשארף'! אין רוזין זעלבסט זענען נישט געווען
אינדערפרי אין הוסיאטין .אבער אין 'הוסיאטין' קיין גלייכן צו זיי .די שארפקייט פון די הוסיאטינער
וואלט מען דאס נישט געקענט מאכן"... חסידים ,און פון די גבאים דארט" ,דאס איז געווען
א חברה"...
"שמחת בית השואבה
אין סקאליע"
מען קען איבערהערן די
מעמדי 'שמחת בית השואבה'
משנות תשפ"ג ,פ"ד ,פ"ה ,פ"ו
בחצר קדשינו
אויף מערכת 'קול סקאליע'585 280 2805 #7-5 :
טו חג הסוכות תשפ"ז
בדרך אגב ,ווען הרה"ק בעל אמרי אמת מגור זי"ע האדמו"ר מקאפיטשניץ :איר האט נישט קיין אנונג
איז אנגעקומען קיין ארץ ישראל ,איז ער געווען וואס פאר א שארפקייט ס'איז געווען ביי די
זייער בידידות מיט ר' ליפא שוואגער .ער האט אים הוסיאטינער חסידים! איך האב אסאך גענאשט פון
שוין געקענט פון פריער ,און ער האט גערעדט מיט זיי .ס'איז געווען אפאר חסידים וואס כ'האב
אים אסאך וועגן דרוקן ספרים און כתבי ידות .ר' געקענט .איינער האט געהייסן ר' ליפא שוואגער.
ליפא האט געברענגט עטליכע ספרים פארן גערער
רבי'ן און ס'איז געווען א וואונדערליכע זאך אז ער האדמו"ר מטאלנא :ער איז געווען איינער פון די
האט פארברענגט מיט אים "א גאנצע שעה" און גבאים?
אים געוויזן פארשידענע ספרים. האדמו"ר מקאפיטשניץ :די 'שוואגער'ס' זענען
עכ"פ ,ר' ליפא פלעגט דאווענען אינדערוואכן ביים געווען 'דריי דורות' גבאים .דער 'גרויסע ר' ליפא
פעטער דער סאדיגורא'ער ,ס'זענען געווען דארט שוואגער' איז ארויף קיין ארץ ישראל אינאיינעם
נאך עטליכע רוזינ'ע חסידים ,טשורטקוב'ער און מיט'ן הוסיאטינער רבי'ן .איך האב אים נישט
נאך אפאר עלטערע אידן .יעדן טאג נאכן דאווענען, געקענט; ער איז נפטר געווארן יונג .ס'איז געווען
די אנדערע זענען גלייך געלאפן צו די ארבעט ,אבער נאך א ר' ליפא שוואגער וואס מ'האט גערופן "דער
די עלטערע אידן זענען נאך געזעסן און מ'האט קליינער ר' ליפא" .ער איז נפטר געווארן אין טבת-
געברענגט אביסל בראנפן מיט א פושקעלע שבט תשכ"א.
סארדינען ,און ס'איז געווען א בעקעריי אנטקעגן האדמו"ר מטאלנא :ער פלעגט זיך אפגעבן מיט
איבער ,און ער פלעגט דארט איינקויפן לקח ,און ספרים.
דארט פלעגן זיי זיצן יעדן טאג נאכן דאווענען און
ער פלעגט אנהייבן טרינקען און "ער האט באקומען האדמו"ר מקאפיטשניץ :יא ,ער איז געווען א
"קאפ" ,ער איז געווען א גרויסע 'בלויגראף' ,א
____________________________ שארפער מוח .ער איז נאך פארן קריג ארומגעפארן
איבער די גאנצע וועלט .ער איז געווען אין תימן און
אין אנדערע פלעצער ,און ער האט אפגעקויפט
ספרים און כתבי ידות .און אין די שטאט הוסיאטין
איז געווען א חברה וואס האבן געדרוקט כתבי ידות.
רבינו שליט"א :הרב פרענקל.
האדמו"ר מקאפיטשניץ :יא .הרב פרענקל וואס איז
געווען אין בארא פארק ,זיין פאטער איז געווען זיין
שותף.
רבינו שליט"א :איז ער נישט געווען דער רב אין
הוסיאטין?
האדמו"ר מקאפיטשניץ :זיין פאטער איז געווען
דער שטאטס-רב אין הוסיאטין .זיין זיידע איז נאך
געווען הוסיאטינער רב .ער איז געווען א
קאפיטשניצער חסיד און טאקע א גרויס חלק פון
שטאט הוסיאטין זענען געווארן קאפיטשניצער
תמונה נדירה מהרה"ק מהוסיאטין זי"ע ומאחוריו חסידים .אזוי איז געווען :די 'קאפיטשניצער
נראה הרב אהרן דוד פלינטשנשטיין חתן הרה"ק
מקאפיטשניץ זי"ע חסידים' זענען געווען 'הוסיאטינער'...
טז חג הסוכות תשפ"ז
פונעם ספר .מ'איז נישט געווען צופרידן פון דעםח. רויטע באקעלעך" ,און דעמאלט איז געווען וואס צו
הערן ...ער האט אנגעהויבן צו שיסן חסידות מיט
רבינו שליט"א :דאס וואס מ'רופט אין רוזין דעם ענינים ,אבער מ'האט געזען די הוסיאטינער
'הייליגער ניגון' ,איז די זעלבע ניגון וואס די וועלט שארפקייט ...ס'איז געווען לעבעדיג ,ער נישט
רופט 'דער רוזינער ניגון'? געווען שיכור; ער איז געווען אויפגערוימט ,אבער
האדמו"ר מקאפיטשניץ :ניין .דאס וואס דער עולם 'אין שום בריה עמדת מלפניו'...
רופט היינט "דער רוזשינער ניגון" ,איז אלע יארן האדמו"ר מטאלנא :אבער זיי האבן געהאט דרך
בכלל נישט געווען באקאנט .כ'געדענק די מעשה ארץ פאר די אנדערע רוזשינער רבי'ס.
אזוי :ס'איז געווען די חתונה פונעם היינטיגן
סאדיגורער רבי'ן שליט"א (בעל 'עקבי אבירים' האדמו"ר מקאפיטשניץ :יא ,דאס איז געווען ביי זיי
זצ"ל) אין די י' יארן ,איך בין דעמאלטס נאך געווען אלעמאל .א רוזשינער קינד איז געווען אן אנדערע
א קינד .דארט איז געווען א איד ר' אריה סעלפעט, מושג .אבער דער הוסיאטינער אליינס ,איז געווען
א רומענישער חסידישער איד וואס האט געקענט א גוטסקייט פון א מענטש!
שפילן אויף א פידל .ער האט שטארק געהאלטן האדמו"ר מקאפיטשניץ כיבד בלחיים
פונעם סקולענער רבי'ן בעל נועם אליעזר זצ"ל און
ער איז דעמאלטס געקומען וואוינען קיין ארץ האדמו"ר מקאפיטשניץ :איר האט זיכער געזען
ישראל .ביי יענע חתונה האט ער געפידעלט דעם דעם ספר וואס איז ארויסגעקומען 'עירין קדישין'
ניגון ,און פאר אונז אלע איז דאס געווען א נייע זאך, אין צוויי בענדער.
יעדער האט געזאגט 'עפעס האט דער ניגון' ,און רבינו שליט"א :בדרך אגב ,די נאמען 'עירין קדישין',
דער פידלער האט געזאגט אז ער האט א מסורה אז האט געגעבן דער וואס האט ארויסגעגעבן דעם
דאס איז א ניגון פונעם הייליגן רוזשינער. ספר .ער האט געגעבן דעם נאמען 'עירין קדישין'
ווייל ס'איז תורות פון צוויי צדיקיםו.
________________________ האדמו"ר מקאפיטשניץ :א לשון רבים.
ז .בהקדמה הנ"ל מובא :בתחילה לא מצא הדבר חן רבינו שליט"א :אמאל האט זיך דער ספר בכלל
כל כך בעיני חסידי רוזין עד שנמנעו מלקנות הספר, נישט גוט פארקויפטז.
מחמת שלא ראו אז בעין יפה הדפסת תורת רבוה"ק,
ובפרט מבלי שיוקח על כך הסכמת רבוה"ק בני מרן האדמו"ר מקאפיטשניץ :מיר האבן געשריבן וועגן
ז"ל .וכאשר ראה זאת המו"ל שאכן הדפיס מקודם דעם; אין זיין דור האט מען נישט אזוי הנאה געהאט
בלי הקדמה או הסכמה ,צירף בראש הספרים לאחר
שכבר נדפסו דף נוסף שבו הודיע שהיה למראה עיני __________________
בניו אדמוה"ז רבי יצחק ורבי ישראל ,שהסכימו
להפצתו. ו .בהקמה לספר 'עירין קדישין' מובא :בשנת תרמ"ה
לאחר פטירת מרן אדה"ז מסאדיגורא זצ"ל הביא
ח .כך מובא שם :הרה"ח רבי יוסף הארנשטיין ז"ל לדפוס הרה"ח ר' אהרן וואלדן קבוצת אמרי קודש
כתב באחד ממכתביו לידיד נפשו רבי שלמה ומאמרים של הסבא קדישא מרוזין ושל בנו
טלינגטור :ואל ישיבני מדוע עמדתי מרחוק בענין אדמוה"ז והוציאם לאור בווארשע וקראם 'עירין
ההדפסה ,כי אין בנידון דומה ,הדפסה הוא ענין אחר. קדישין' .ובשער הפסר שנדפס באותיות נזהבות
כפי שקבלנו מחסידים קדמונים שרגזו על זה האיש נכתב :ספר 'עירין קדישין' פי שנים ,ליקוטים יקרים
שהדפיס בראשונה את מאמרי הס"ק מרוזין כי מאת מרנא ורבנא הנזר והעטרה מו"ה ישראל מרוזין
הדפסה היא ענין של מגלה נסתרות וד"ל .ולא דומה נ"ע ובנו צפירת תפארה מו"ה אברהם יעקב ז"ל.
לזה ענין של מגלה סתרים בשביל חסידים וחברים הובא לדפוס ע"י הרב אהרן וואלדען סוחר ספרים
מקשיבים. בווארשע.
ח .כך מובא שם :הרה"ח רבי יוסף הארנשטיין ז"ל
כתב באחד ממכתביו לידיד נפשו רבי שלמה
טלינגטור :ואל ישיבני מדוע עמדתי מרחוק בענין חג הסוכות תשפ"ז יז
ההדפסה ,כי אין בנידון דומה ,הדפסה הוא ענין אחר.
"דער הייליגער ניגון". כ'געדענק ,מיין פעטער דער 'אביר יעקב' פון
אין קארלין איז דא 'דער הייליגער ניגון' .כ'האב סאדיגורא זצ"ל ,ער איז דאך געווען א מורא'דיגער
געפרעגט פארוואס רופט מען עס 'הייליגער ניגון'? בעל מנגן ,ער איז געווען א ריכטיגער מבין אויף
ווייל איינמאל האט מען עס געזינגען ביי הרה"ק נגינה .ער מיט זיין ברודער רבי שלמה'ניו האבן
בעל בית אהרן זי"ע ,און ער איז געווארן זייער געקענט אלע סאדיגורער ניגונים ,אבער מיין
צעקאכט .זיי זינגען עס אויף די 'אליהו'ס' מוצ"ש. פעטער האט נישט מסכים געווען אז דאס קומט
פונעם הייליגן רוזשינער .געדענק איך ,מ'האט
קאזניץ איז אויך געווען פונעם קארלינער 'חדר' ,און געפרעגט דעם 'אביר יעקב' צי מ'האט עס אפשר
אין קאזניץ רופט מען עס אויך "דער הייליגער ניגון". געשפילט אין באהוש ,און ער האט געזאגט אז
פון 'קאזניץ' איז היינט צוטאגס שוין נישטא קיין מסתמא יא ,אבער ער האט נישט געזאגט דערויף
קלארע מסורה .לעצטנס האב איך געזען אז אז עס קומט פונעם רוזשינער .בכלל ,ס'זענען
מ'ברענגט אז דער ניגון שטאמט פונעם קאזניצער געווען ניגונים וואס אונזערע רבי'ס פלעגן זינגען
מגיד ,אבער כ'האלט אז ס'איז א טעות. אלס א 'טיש ניגון' .טיש ניגונים הייסט ,אז ביי יעדע
האדמו"ר מטאלנא :מ'האט עס געזינגען אין סעודה פלעגט מען זינגען צוויי מאל ,איין מאל
רומעניע ,אין בוהוש. אנהויב טיש און איינמאל סוף טיש פארן בענטשן.
אבער נישט אין יעדן הויף זענען געווען די זעלבע
האדמו"ר מקאפיטשניץ :אבער דער 'אביר יעקב' ניגונים.
האט נישט קלאר געדענקט הונדערט פראצענט אז
דאס קומט טאקע נישט פונעם רוזינער. מיין פעטער האט געקענט גאר אסאך ניגונים ,דער
פעטער ז"ל האט געהאט ניגונים וואס האבן נאך
האדמו"ר מטאלנא :און דער בוהושער האט יא געשטאמט פון דער גרויסער מגיד ,פון רוזינער ,פון
געדענקט דעם ניגון? רבי שלום פרובהישטער .כ'געדענק בערך 'דרייצן
האדמו"ר מקאפיטשניץ :כ'האב קיינמאל נישט ניגונים' ,כאטש אין ארץ ישראל האט ער ווייניגער
געפרעגט דעם באהושער רבי'ן .כ'האב געהערט געפירט טישן און ס'קען זיין ער האט נישט אלעס
ניגונים וואס אידן האבן געדענקט ,פון טשארטקוב, געזינגען .שבת ביי יעדע סעודה איז געווען א ניגון
פון הוסיאטין ,אבער דאס זענען נישט געווען די און יעדע יו"ט האט געהאט אן אנדערע ניגון ,יעדע
ניגונים וואס מיין פעטער פלעגט זינגען .עפעס איין טיש האט זיך געהאט עקסטערע ניגונים .אבער פון
ניגון אדער צוויי האב איך דערקענט אביסל. די אלע ניגונים איז דעם אויבנדערמאנטער ניגון
נישט דארט געווען .כ'האב פארשטאנען פונעם
האדמו"ר מטאלנא :די נענועים ניגון? 'אביר יעקב' אז דאס איז נישט געווען צווישן די
האדמו"ר מקאפיטשניץ :דאס האט געשטאמט פון טיש ניגונים ,און ס'איז זיכער אז ביז די חתונה האט
גרויסן ר' שלום מפרובהישט .דער בוהושער האט מען בכלל נישט געוואוסט פונעם ניגון.
עס אויך געזינגען .דעם ניגון און חסל סידור פסח. דאס אלעס איז געווען ביי די חתונה .נאכדעם
פון ר' שלום שטאמט עס .ס'איז געווען נאך א ניגון מוצאי שבת זענען מיר דארט געווען ביי די שבע
וואס מיין פעטער האט מיר געזאגט אז ס'קומט ברכות ,מיין פעטער איז אויך געווען ביי שלש
פונעם מגיד .אין בעלזא זענען דא ניגונים פונעם סעודות וואס האט זיך פארצויגן ביז שפעט ,און
מגיד פאר הקפות ,אבער מיין פעטער האט נישט יענער איד איז נאכאמאל געקומען שפילן און ער
געוואוסט דערפון. האט ווידער געשפילט דעם ניגון ,ס'איז געווען א
רבינו שליט"א :כ'בין געווען אלס בחור ביי כ"ק גרויסע התרגשות פונעם ניגון ,דאס איז 'א ניגון'...
האדמו"ר רבי שלומה'ניו מסאדיגורא זי"ע ,ווען ער אבער דעם רוזינער'ס ניגון איז עס נישט געווען.
האט געפירט א טיש לכבוד דעם מגיד'ס יארצייט. אפי' דעמאלט האט מען נישט גערופן דעם ניגון
יח חג הסוכות תשפ"ז
רבינו שליט"א :ס'האט געהייסן אז ער לאזט איבער רבינו שליט"א :ס'איז געווען יט' כסליו און ער האט
די רביסטעווע אין וויען ,אבער אין מיין זיידע'ס ספר געהאט א בעכער פונעם גרויסן מגיד זי"ע אויפן טיש.
'אמרי ברוך' וואס איז געדרוקט געווארן אין וויען, האדמו"ר מקאפיטשניץ' :יט' כסליו' האט ער
איז דא דארט אן הסכמה פונעם 'אביר יעקב' און געברענגט דעם בעכער.
אויך פון רבי שלומה'ניוט.
רבינו שליט"א :און ער האט אנגעכאפט דעם בעכער
האדמו"ר מקאפיטשניץ :אין וויען איז ער שוין און געזאגט" :אין דעם בעכער האט זיך אפגעשפיגלט
נישט געווען א רבי .נאך דער סאדיגורא'ער די מגיד מיט די הייליגע תלמידים!" און ווי נאר ער
פעטער'ס הסתלקות האט ער אנגעהויבן פירן נאר האט דאס ארויסגעזאגט האבן אנגעהויבן ציטערן
די יארצייט טישן .נאך מיין פעטער'ס פטירה האט אלע זיינע אברים מכף רגל ועד ראש ,ס'האט
מען אים אנגעהויבן דרוקן ,האט ער געפראוועט געכאפט א פחד צו קוקן :ער האט אנגעהויבן ציטערן
עטליכע טישן .כ'געדענק דאס ערשטע יאר ,שבת מער און מער און מער ביז ער האט זיך געמוזט
שירה ,ס'איז געווען א חודש נאך מיין פעטער'ס אנכאפן אויפן טיש און די גאנצע טיש האט זיך
פטירה .ביי אונז איז געווען דער מנהג אויפצורופן געווארפ! ביז צוביסלעך צעביסלעך איז ער געווארן
די רבי'ס צו 'שלישי' ,און שבת שירה האט מען רוהיגער און רוהיגער.
געליינט שלישי און רביעי צוזאמען ,כדי
אריינצונעמען די 'שירה'. האדמו"ר מקאפיטשניץ :יא ,כ'בין דארט געווען.
כ'געדענק דעם טיש ,אודאי .בכלל ,ווען ער איז
האדמו"ר מטאלנא :מ'האט שוין געדארפט ליינען געקומען צו התרגשות איז ער געווארן אויס מענטש.
ביז נאך חמישי 'פרשת המן' און נעמען אלעס....
ער איז געווען א געוואלדיגער בעל רגש .כ'געדענק,
האדמו"ר מקאפיטשניץ :ביז רביעי .אזוי איז געווען כ'בין געווען נאנט צו אים ,כ'האב געדאווענט אלע
עטליכע מאל א יאר .שבת נחמו און יום טוב ראש השנה'ס דארט ,איז איין מאל ראש השנה פאר
שבועות פלעגט מען אויך אויפרופן שלישי און מוסף איז געווען אן הפסקה .כ'בין געזעצן אין צימער
רביעי אינאיינעם .עכ"פ ,מ'האט אים אויפגערופן דארט ,און ס'איז געווען דער סדר אז די בעלי תפלה
שלישי שבת שירה ,און ער איז געווארן זייער זייער און דער בעל תוקע זענען אריינגעקומען נעמען א
ברכה .אנפאנג איז ער געזעסן און געשמועסט .ווען
_________________________
זיי זענען אריינגעקומען ,האט ער געפרעגט אויב
ס'איז שוין די צייט .מיר האבן אים געזאגט אז ס'איז
נאך דא אפאר מינוט .ער האט ווייטער געשמועסט.
נאך אפאר מינוט האבן מיר אים געזאגט אז ס'איז
שוין צייט .ער האט זיך געגעבן א צינד אן ,ער האט זיך
אנגעהויבן ווארפן און ציטערן .פארדעם איז ער
געזעסן רוהיג און געשמועסט כאילו ס'איז שבת נאכן
קוגל ...נאר ווען מ'האט אים געזאגט אז ס'איז שוין
צייט ,האט ער אנגעהויבן אזוי שטארק צו ציטערן.
פחדים נוראים .ער האט געגעבן א כאפ דעם שופר
פון טיש און געגיבן פארן בעל תוקע און ער איז
אריינגעלאפן אין בית המדרש און געזאגט די פסוקים
פאר תקיעת שופר .בעל מקריא איז ער נישט געווען.
ט .צילום מהסכמת האדמו"ר רבי שלומה'ניו אבער יא ,ער איז געווען א מורא'דיגע בעל רגש.
מסאדיגורא זצ"ל על ספה"ק 'אמרי ברוך'.
חג הסוכות תשפ"ז יט
נאך געווען א בחור און כ'האב זיך געטענה'ט אביסל צעקאכט" :איך בין נישט א רבי" ...ס'איז געקומען
און צום סוף האט ער יא מסכים געווען מ'זאל אים רביעי האט ער געהייסן דעם גבאי אפשטעלן פאר די
געבן קוויטלעך .שפעטער איז שוין געווארן שירה און געזאגט מ'זאל געבן רביעי פאר הרה"צ ר'
נארמאל ,ער האט שוין גענומען קוויטלעך א גאנץ זעליג'ל שפירא זצ"ל (חתן האדמוה"ז מסאדיגורא).
יאר פון די נאנטע מענטשן. אבער שפעטער איז ער שוין געווארן רוהיגער ,ס'איז
שוין געווען 'סביר וקביל'.
האדמו"ר מטאלנא :אבער מיט דעם אלעם האט
מען אים נישט געמעגט רופן 'רבי'. אויך האט ער בשום אופן נישט געוואלט נעמען
קוויטלעך .כ'געדענק די ערשטע יאר האט ער נישט
האדמו"ר מקאפיטשניץ :ניין ,מ'האט אים נישט געוואלט נעמען קוויטלעך ,ס'איז געקומען די
געקענט רופן 'רבי' .ביז סוף ימיו האט ער נישט ערשטע יארצייט ,ה' טבת ,בין איך אריין צו אים און
ערלויבט מ'זאל אים אזוי רופן ,בשום אופן נישט. געזאגט אז דער עולם וויל קומען ברענגען קוויטלעך.
נאר מיטן טיטל 'איהר' ,אדער 'רבי שלמה'ניו'. האט ער מיר געזאגט" :איך בין נישט קיין רבי ".האב
רבינו שליט"א :אין סאדיגורא הויף איז ער יא געווען איך אים געזאגט" :דער פעטער וועט נעמען
א רבי. קוויטלעך ,און וועט עס לייגן מארגען ביים ציון" .ער
האט אנגעהויבן טראכטן און טראכטן .האב איך אים
האדמו"ר מקאפיטשניץ :אוודאי ,ביז וויען .ער האט
געזאגט" :אידן ווילן געבן קוויטלעך" .כ'בין דעמאלט
נאך געפירט טישן אין שטאט סאדיגורא איבער א
האלבע יאר .ער האט געהאט חסידים בני עליה ,ווי ___________________
למשל רבי ישעיה בעסער .גרויסע גרויסע אידן האט
ער געהאט.
רבינו שליט"א :ער האט זיך געטוישט די לבוש שוין
פריער?
האדמו"ר מקאפיטשניץ :אין סאדיגורא איז ער
געווען א רבי מיט אלע רבי'שע מלבושים .כ'האב זיך
קיינמאל נישט נאכגעפרעגט ,אבער כ'שטעל זיך
פאהר.
רבינו שליט"א :רבי שלומה'ניו פלעגט נישט גיין
מיט א שטריימל שבת?
האדמו"ר מקאפיטשניץ :ניין .אין וויען איז ער
קיינמאל נישט געגאנגען .בכלל ,אין וויען האט
קיינער נישט געקענט גיין אין גאס מיט
שטריימלעך ,נאר ביי זיך אין שטוב .אפילו שפעטער
אין ארץ ישראל אויך נישט .איינמאל האב איך זיך
געטענה'ט מיט אים אז ער זאל אנטון א שטריימל,
אבער כ'האב געזען אז כ'שפיל זיך מיט פייער...
האדמו"ר מטאלנא :ער האט געזאגט אז דער
שטריימל איז פארלוירן געגאנגען.
האדמו"ר מקאפיטשניץ :ער האט דערציילט אז האדמו"ר רבי שלמה'ניו מסאדיגורא זצ"ל
מ'האט עס געגנב'ט פון אים.
כ חג הסוכות תשפ"ז
רבינו שליט"א :דער רוזשינער אליין איז געגאנגען רבינו שליט"א :דער 'אביר יעקב' פלעגט גיין מיט
מיט שטיוול? לאנגע קליידער וואס האבן געשלעפט ביזן ערד.
האדמו"ר מקאפיטשניץ :יא' .שטיוול' איז האדמו"ר מקאפיטשניץ :יא .אין סאדיגורא זענען
דעמאלטס געווען א מאדערנע זאך. זיי אלע געגאנגען מיט אלע מלבושים ,מיטן שטעקן,
רבינו שליט"א :דער רוזשינער פלעגט נישט גיין מיט די שטיוול.
מיט ווייסע זאקן? רבינו שליט"א :אלע רוזשינער רבי'ס פלעגן גיין מיט
האדמו"ר מקאפיטשניץ :בגלוי זיכער נישט, שטיוול?
ברבים נישט ,נאר מיט שטיוול. האדמו"ר מקאפיטשניץ :יא ,אודאי! צו די בר מצוה
רבינו שליט"א :דער זיידע ז"ל ,האט נישט פלעגן זיי באקומען א קאלפיק ,א שטיוול און א
געוואלט הערן דאס ווארט 'שטיוול' .אפילו אין שטעקן .כ'האב א בילד פון מיין זיידע ווען ער איז
ווינטער ווען ס'איז געווען א הויכן שניי אינדרויסן, געווען א יונגערמאן מיט א שטעקן .דער סקווערער
האט ער נישט געוואלט אנטון קיין שטיוול .ער רבי זצ"ל האט שפעטער אנגעהויבן גיין מיט שטיוול,
פלעגט זאגן אז "אינדערהיים פלעגן די בעלי ער האט נישט געוואלט גיין ווייסע זאקן ווייל זיין
עגלות" גיין מיט שטיוול... ברודער איז נישט געגאנגען ,האט ער געמאכט די
עצה ,אבער שטיוול איז א רוזשינער זאך.
האדמו"ר מקאפיטשניץ :ס'איז געווען א
מאדערנע זאך דעמאלטס. _______________________
רבינו שליט"א :מיין שווער זצ"ל האט מיר
דערציילט אז רבי ישראל טשארטקאווער זצ"ל
איז נישט געגאנגען מיט א געווענליכע
קאפעלוטש.
האדמו"ר מקאפיטשניץ :ס'איז מסתמא
דעמאלטס נישט געווען צו באקומען אין וויען .אין
טשארטקאוו פלעגט ער זיכער גיין מיט א
חסידישן קאפלוטש .ס'איז דא א בילד פון רבי
ישראל מיט אן אלטן קאפעטלוטש .כ'געדענק א
צייט ווען מיין פעטער פון סאדיגורא איז נישט
געווען אין ארץ ישראל ,און מ'האט דארט נישט
געקענט באקומען קיין חסידישן קאפלוטש ,האט
ער א שטיק צייט געטראגן א מער רבני'שן הוט.
שפעטער האט מען געברענגט פון אמעריקע א
חסידישע הוט.
רבינו שליט"א :מיט א צייט צוריק האב איך
געפונען א רשימה וואס אונזער זיידע הרה"ק בעל
אמרי ברוך זי"ע האט געשריבן אלס הכנה פאר זיין
טאכטער'ס חתונה .ער האט געהאט א טאכטער
וואס איז געווען פארהייראט צו הגאון ר' אהרן לייב
אריק זצ"ל ,ער האט געהייסן שטערן און ער האט
האדמו"ר בעל אביר יעקב מסאדיגורא זצ"ל
חג הסוכות תשפ"ז כא
אין די סוף תר"ע'ן. זיך גערופן אריק .ער איז געווען א פלומעניק פון
הגאון ר' מאיר אריק זצ"ל .האב איך געזען אז ער
האדמו"ר מקאפיטשניץ :יא .דער באיאנער (פחד
יצחק) איז נסתלק געווארן תרע"ז ,און ער האט נאך רעכנט אויס די נעמען פון הוסיאטינער רבי'ן,
קאפיטשיניצער רבי'ן ,און דער באיאנער רבי "רבי
געוואוינט אין באיאן אפאר יאר .אלע האבן דאך
ישראל שליט"א" – ער מיינט דער לייפציגערט.
געוואוינט דארט .דער טשערנאוויצער איז געפארן
תיכף .בשנת תרע"ח איז ער שוין געפארן קיין האדמו"ר מקאפיטשניץ :אין אנהויב האט דער
טשערנאוויץ .שפעטער האבן זיך אלע לייפציגער געוואוינט אין וויען אפאר יאר.
אריבערגעצויגן צובילסעך איש על דגלו.
רבינו שליט"א :דאס איז מיר געווען א חידוש .כ'האב
ביז תרפ"ב האט מען בכלל נישט געקענט פארן נישט געוואוסט אז ער האט נאך געוואוינט אין וויען
קיין גאליציע ,ס'איז דעמאלט געווארן א נייע _________________
מדינה ,ס'איז געווען א גאנצע איבערקערעניש.
תרפ"ב האט מען אנגעהויבן צו קענען פארן .ס'איז ט .הרה"ק רבי יצחק מבאיאן זצ"ל בעל פחד יצחק
אויך געווען שווער צו באקומען די פאס ,ווען ס'איז נולד לאביו הרה"ק רבי אברהם יעקב מסאדיגורא זי"ע
געווארן רומעניע .ביז דעמאלט איז אלעס געווען בן הרה"ק מרוזין זי"ע וחתן הרה"ק רבי יוחנן
מראחמיסטריווקא זי"ע .ה'פחד יצחק' היה לו ארבעה
עסטרייך ,און דעפאר זענען אלע אנטלאפן קיין בנים :בנו הגדול הרה"ק רבי מנחם נחום זצ"ל היה
וויען .אבער ווען ס'איז געווארן רומעניע ,האט זיך ממלא מקומו בעיר טשערנאוויץ .בנו הרה"ק רבי
אנגעהויבן פראבלעמען. ישראל זצ"ל בלייפציג ,הרה"ק רבי אברהם יעקב זצ"ל
בלעמבערג ,והרה"ק רבי מרדכי שלמה זצ"ל בניו יורק.
___________________
האדמו"ר מבאיאן-טעשרנאוויץ זצ"ל האדמו"ר רבי ישראל מבאיאן לייפציג זצ"ל
כב חג הסוכות תשפ"ז
איך בין געווען ביי אים עטליכע מאל .ער האט רבינו שליט"א :דער באיאנער רבי זצ"ל איז אויך
מיטגעמאכט מיט די 'קאנטוניסטן' ,ער האט געבליבן אין וויען?
דערציילט פארשידענע אינטערסאנטע זאכן .ער האדמו"ר מקאפיטשניץ :יא ,ער איז נאך אסאך
האט מיר אויך דערציילט אז ר' אהר'לע באיאנער ז"ל שפעטער געבליבן .דער 'ניו יורקער' איז געפארן
איז נפטר געווארן אין זיינע הענט. תרפ"ו צו פז' .כ'האב געזען אן אויסשניט פון א
עכ"פ ,האט ער מיר דערציילט ,אז אמאל איז געווען צייטונג ,ס'שטייט אז דער בעלזער רב רבי יששכר
א חסידישע פאברענג אין איינעמ'ס הויז ,און מ'האט בער זי"ע איז אוועק (כב' חשון תרפ"ז) און אז דער
ארומגעשמועסט פון דעם רבי'ן און יענעם רבי'ן .אין 'באיאנער רבי' איז געפארן קיין אמעריקא.
__________________ רבינו שליט"א :דער זיידע ז"ל האט געהאט א
ברודער הרה"צ ר' ישראל'טשע קעשינובער זצ"ל,
ער איז געווען אן איידעם אין רוזין.
האדמו"ר מטאלנא :רבי זושא'לעס איידעםי?
האדמו"ר מקאפיטשניץ :יא .דער זיידע ז"ל האט
מיר דערציילט אז די חתונה איז געווען אין פאדלוי,
רומעניע און דארט האט ער צום ערשטן מאל
געזען אלע רוזשינער רבי'ס .און דער זיידע ז"ל
האט דערציילט ,אז ער האט דעמאלט געזען דעם
אלטן שטעפינעשטער הרה"ק רבי מנחם נחום
זצ"ל ,וואס ער איז אויך געווען אן איידעם ביי
הרה"ק רבי מרדכי זוסיא זי"ע .דער זיידע ז"ל
פלעגט באוואונדערן ,אז אפילו ער איז שוין געווען
א זקן ,איז ער געזעצן איבער אכט שעה אויף איין
האדמו"ר רבי מנחם נחום משטעפינעשט זצ"ל
פלאץ און זיך נישט גערירט .ער איז געווען
אינגאנצן פארטראכט .געווענליך אן עלטערע
מענטש דארף מאכן א קרעכץ ,ארויסגיין לצורך
וכדו' ,אבער ער איז דארט געזעצן אויף איין פלאץ
אינגאנצן פארטראכט ,ער האט זיך פארגלייזט די
אויגן ,און ער איז געזעסן בדביקות פאר אכט שעה,
ער האט זיך פארמוח'ט ,ער איז ערגעץ
אוועקגעפארן"...
האדמו"ר מקאפיטשניץ :כ'האב געהערט אין
אמעריקע פון כ"ק דער זאליטשיקער רבי'ן זצ"ל,
_______________________
י .כ"ק האדמו"ר רבי ישראל מסקאליע-קעשינוב
זצ"ל בעמח"ס ישמח ישראל בן מרן רביה"ק בעל
אמרי ברוך זי"ע חתן הרה"ק ר' מרדכי זוסיא
מטריסק זצ"ל חתן הרה"ק ר' יצחק מבוהוש זצ"ל.
האדמו"ר רבי אברהם מתתיהו משטעפינעשט זצ"ל נפטר בלי זש"ק כט' אלול תשל"א.
חג הסוכות תשפ"ז כג
זצ"ל האט יא גערעדט .ער האט געזאגט ווערטלעך. יענעם הויז איז געווען אן אלטער איד וואס האט
שוין נישט געהאט קיין כוחות ,ער איז געלעגן אין
האדמו"ר מטאלנא :דער אלטער הוסיאטינער האט בעט ,און מ'האט נישט געוואוסט ווער דער איד
גערעדט? איז .ער האט זיך צוגעהערט וואס זיי שמועסן ,און
האדמו"ר מקאפיטשניץ :ער האט נישט אינמיטן גיבט ער א שריי אויס פון זיין געלעגער:
ארויסגעזאגט קיין ווארט! ...צום שטעפאנעשטער "וואס רעדט איר עפעס פונעם רבי'ן ,פונעם רבי'ן?
רבי'ן אז א איד איז אריין האט ער גערעדט ,אבער דער אונז האבן געהאט א רבי'ן פאר איבער זעכציג יאר
הוסיאטינער רבי האט גארנישט געזאגט. -און מ'האט קיין ווארט נישט געהערט פון אים!"
רבינו שליט"א :ס'איז געווען זייער אנגענעם ,איך רבינו שליט"א :ער איז געווען א שטעפינעשטער
וואלט געקענט דא בלייבן די גאנצע נאכט... חסיד?...
האדמו"ר מקאפיטשניץ :ווי לאנג בלייבט איר דא אין האדמו"ר מקאפיטשניץ :יא ,א שטעפינעשטע
ארץ ישראל? חסיד! ער איז געווען רבי פון תרכ"ט ביז תרצ"ג.
אודאי אז א איד איז אריינגעקומען האט ער
רבינו שליט"א :אויף די בילעט שטייט דאנערשטאג. גערעדט .כ'האב געהערט פון אידן וואס זענען
כ'האף אז משיח וועט שוין קומען ,און מיר וועלן דא געווען ביי אים זיך פראווענען אז ער האט יא
בלייבן אינגאנצן .כ'וועל שוין בעטן מ'זאל מיר גערעדט ,נאר ברבים האט ער נישט גערעדט.
נאכשיקן מיינע זאכן פון שטוב...
רבינו שליט"א :כ'האב געהערט אז ביים
האדמו"ר מקאפיטשניץ :לחיים ,מ'זאל שטענדיג פראווענען פלעגט ער לייגן די האנט אויפן הארץ.
קומען אויף שמחות .פועל'ט אלעס גוטס .מ'דארף א
גרויסע ישועה דא און די גאנצע וועלט .כל טוב, האדמו"ר מקאפיטשניץ :דאס איז אויך געווען די
בשורות טובות .ונפרדו לשלום. מנהג ביי מיין זיידע דער קאפיטשניצער רבי זצ"ל.
אבער דער פאטער דער אלטער שטעפינעשטער
ברכת מזל טוב לאנ"ש
הרה"ח ר' הלל צוקער שליט"א
משב"ק מרן רביה"ק זי"ע
לרגל שמחת אירוסי נכדו החתן ני"ו למז"ט
הרב יעקב שלמה ביק שליט"א
לרגל שמחת אירוסי בנו החתן ני"ו למז"ט
הרב ברוך פינחס צוקער שליט"א
לרגל שמחת אירוסי בנו החתן ני"ו למז"ט
ר' יעקב משה בוכינגער הי"ו
לרגל שמחת הולדת הבת תחי' למז"ט
החתן אברהם יהושע אשר צוקער ני"ו
לרגל שמחת אירוסיו למז"ט
כד חג הסוכות תשפ"ז
כ"ק האדמו"ר מטאלנא בית שמש שליט"א
בביקור אצל מחותנו כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
ה' אחרי קדושים תשפ"ו
האדמו"ר מטאלנא :צו דעם מ'דארף האבן אסאך זיץ האדמו"ר מטאלנא :וואס מאכט מען?
פלייש און חשק ...מיין זיידע דער טאלנער רבי ז"ל
האט נישט געהאט גארנישט מיטן ספר מגן דוד .ער רבינו שליט"א :מ'מאכט זיך נישט וואוסענדיג...
האט מיר אליין געזאגט" :מיין ספר איז 'מאור האדמו"ר מטאלנא :מ'דארף דאס קענען ...אבער
עינים'!" .טאג און נאכט האט ער געלערנט 'מאור ב"ה כ'זעה אז דער רבי איז 'בתקפו ובגבורתו' ,אזוי
עינים' .ער האט אמאל נאכגעזאגט פון 'מגן דוד', גוט און פריש...
אבער ער איז נישט געלעגן אין דעם .אבער איך בין
רבינו שליט"א :ב"ה .כ'האב אינזין געהאט צו
חיים לחיים האב שוין געהאט חברותות אין מגן דוד
פרעגן :מ'קען דערקענען א חילוק צווישן דעם
פון די דרייצן יאר! ...ער פלעגט זיך אזוי וואונדערן:
טאלנע מגיד'ס ספרים' :מגן דוד ,ברכת דוד ,קהלת
"האסט א געשמאק אין מגן דוד? איך האב אפילו
דוד'?
נישט א געשמאק אין דעם!" ...ער איז געווען א
אמת'ע מענטש ...זעהט אויס אז ס'איז א 'שורש האדמו"ר מטאלנא :איך קען דערקענען א חילוק.
נשמה' זאך .יונגערהייט האב איך אודאי געטאפט א א געוואלדיגע חילוק .די 'כותבים' זענען געווען
וואנט ,אבער מיט די צייט האב איך באקומען א אנדערע' .ברכת דוד' איז זייער נישט קלאר
געשמאק אין דעם. געשריבן' .קהלת דוד' איז די תוכן הדברים מער
קבלה'דיג .דאס איז שוין געווען מער אויף די
רבינו שליט"א :ס'איז מיט יעדע ספר אזוי .אפילו די
עלטער .די חלק 'הקבלה' איז זייער 'בנגלה' ...אבער
ספרי קבלה וואס איז שוין טאקע שווער ,אבער אז
'מגן דוד' איז לכאורה די שטארקסטע ספר .כ"ק
מ'לאזט נישט אפ און 'מ'עסט טשוועקעס' קומט מען
האדמו"ר מטשערנאביל שליט"א האט מיר
אן...
געזאגט ,אז זיין שווער הגה"צ ר' אלחנן היילפרין
האדמו"ר מטאלנא :אבער איינמאל מ'קומט אן קען זצ"ל גאב"ד ראדומישלא האט געהאט אין
מען עס נישט אפלאזן ...מ'פילט אז מ'פארשטייט גאלדעס-גרין א איד וואס האט געשטאמט פון
שוין עפעס ,צווישן די ווערטער .מ'פארשטייט שוין אנטווערפן ,ער איז געווען א קאפישניצער חסיד,
וואס ער מיינט. אבער אין אנטווערפן האט ער זיך באקענט מיט א
רבינו שליט"א :כ'האב דעם ספר 'מגן דוד' וואס טאלנא חסיד און יענער האט אים געגעבן א
מ'האט געדרוקט אין לעמבערג. געשמאקע ספר 'מגן דוד' ,און יענער איד האט אים
געזאגט ,אז 'אין טאלנא' איז 'מגן דוד' געווען די
האדמו"ר מטאלנא :דארט זאגט ער די גרויסע עיקר .קען זיין ווייל מגן דוד איז מער 'דרך עבודה',
הבטחות פאר ווער ס'וועט קויפן דעם ספרא. נישט אזוי קבלה'דיג און ס'איז געשריבן געווארן
מער קלארער.
__________________________ רבינו שליט"א :דאס איז מיר זייער א חשובער
א .וז"ל' :והנני לאמר אשר כל איש חכם לב אשר יקנה
את הספר הזה ויהגה בו ,אקוה שיהי' עליו לתרופה ידיעה .מ'זעהט אין די חסידישע ספרים ,אז יעדע
לגופו ונפשו ברוחניות ובגשמיות בזה ובבא ,יצליח ספר האט א 'רוקן ביין' ,געוויסע יסודות וואס אויף
בהצלחות זמניות ונצחיות ,והיה בזה שלום על כל דעם איז דאס גאנצע ספר געבויעט .וועגן דעם איז
ישראל מאדוה"ש'. וויכטיג צו לערנען א ספר 'פון דאשקע צו דאשקע'.
חג הסוכות תשפ"ז כה
כ'האב אמאל געפרעגט כ"ק האדמו"ר מסקווירא רבינו שליט"א :אין די הקדמה פון 'מגן אברהם'
מאנסי שליט"א ,אז 'מגן דוד' האט מען נאך שרייבט דער טריסקער מגיד גרויסע הבטחותב.
געדרוקט בחייו פון ר' דוד'ל טאלנער ,אבער דארטן האדמו"ר מטאלנא :דער טשערנאבלער רבי
האט ער נישט געשריבן די אלע הבטחות .די שליט"א האט מיר דערציילט אז בשעת ווען דער
'מהדורה תרמ"ב' איז שוין געווען די דריטע סאטמאר רב זי"ע איז געווען נישט געזונט ,האט
מהדורה בחייו ,און נאר דארט שרייבט ער די אלע מען אים פארגעלערנט די 'הקדמות' פון ספרים .און
זאכן .פארוואס האט ער עס נישט געקענט שרייבן בשעת מ'האט אים פארגעליינט וואס טריסקער
אין די ערשטע מהדורה שנת תרי"ב אין זיטאמיר? מגיד שרייבט האט ער אנגעהויבן וויינען ,אז א
נאר די תירוץ איז פשוט ,די 'לעמבערגער דרוק' איז מענטש זאל קענען שרייבן אויף זיך' ,הגעתי למדת
פאר די גאליציאנער חסידים .פאר זיי דארף מען אברהם זקן בא בימים' .ס'איז א מורא'דיגער ברייטע
צוזאגן ...פאר די 'רוסישע' חסידים ,אז דער רבי שפראך.
דרוקט א ספר דארף מען דאס לערנען ,מ'דארף
נישט קיין הבטחות. _________________________
ב .וז"ל' :כי בטחוני חזק בחסד אשר עשה ה' אתי ,כי
רבינו שליט"א :איז דאך א קשיא אויפן טריסקער הגעתי למדת ואברהם זקן באב בימים ,כן עוד יגמור
מגיד?... בעדי ,וה' ברך את אברהם בברכת והיה ברכה ,ובכח
הזה הנני מברך את כל אשר יקח את הספר הזה ,כי
האדמו"ר מטאלנא :קען זיין ווייל טריסק איז נאנט יתמשכו עליו חסדים קבים ,ואלהי אברהם יהיה
צו די פוילישע ...ווייסט אויס אז פאר די רוסישע בעזריכם ,למלאות כל משאלותיכם ,בנים ובני בנים
האט ער דאס נישט געדארפט שרייבן. שתולים סביב לשלחניכם ,למעלה ירים קרניכם'.
רבינו שליט"א :ס'איז גאנץ א גוטע סברה...
כ'קלער ,אז דער טריסקער מגיד האט עס געשריבן
אויף די גאר-עלטערע יארן ,ער איז שוין א בן
שמונים ,און ר' דוד'ל טאלנער האט עס אויך
געשריבן אויף די עלטער .די גמרא (יומא לח ):זאגט
דאך אויך ,כיון שיצאו רוב שנותיו של אדם ולא
חטא שוב אינו חוטא.
האדמו"ר מטאלנא :דאס האב איך אויך געטראכט.
ס'קומט אויף די עלטערע יארן ,באקומט מען
געוואלדיגע מדריגות .דער אור החיים הק'
שמועסט ארום באריכות אין פרשת ויחי (בראשית
כט ,א) די ענין פון 'תוסף רוחם יגועון'.
האדמו"ר מטאלנא פנה להרב ברוך פינחס באצ"ד
שליט"א :דו שרייבסט אפ וואס דו הערסט פונעם
זיידן? מ'מוז שרייבן! כ'האב געקויפט פאר'ן חתן
אזא העפטל און כ'האב אים געהייסן אראפשרייבן
אלעס וואס ער הערט פון רבי'ן!
פון כ"ק האדמו"ר רבי יעקב ישראל מטשערנאביל
זצ"ל איז דא א קליין קונטרס'ל פון זיינע מאמרים
וואס ס'האט געשריבן זיין אייניקל הרה"ג רבי צבי ספר מגן דוד – דפוס לעמבערג
כו חג הסוכות תשפ"ז
ווייל די הויז דארף בלייבן ריין ,נאר ער זאל קומען טווערסקי שליט"א ר"י תורת חיים בירושלים.
אויף א שטילע פריוואטע באזוך. שטייט דארט אינטערסאנטע זאכן .איינע פון די
פיין ,רבי דוד'ל איז טאקע אנגעקומען אין שטאט, זאכן שטייט דארט ,אז ווען דער טאלנער מגיד האט
אבער די גאנצע שטאט האט אויסגעפונען און צום ערשטן מאל ארויסגעגעבן זיין ספר 'מגן דוד'
מ'איז זיך צעלאפן פון אלע זייטן און און די גאנצע בשנת תרי"ב האט זיך זיין ברודער דער
הויז איז געווארן איבערגעדרייט ...ביים ארויסגיין טשערקאסער זייער געוואונדערט פארוואס געבט
האט דער נגיד געוויזן פארן רבי'ן וואס איז געווארן ער ארויס א ספר בחייו אזוי יונגערהייט ,און ער האט
דא ...געבט רבי דוד'ל א קוק און ער זעט אן אלטע געזאגט :ווען איך וועל אים טרעפן ,וועל איך אים
איד זיצן דארט ,זאגט ער" :דו זעסט דעם איד? ער פרעגן .איז אויסגעקומען אז זיי האבן זיך געטראפן
קומט צו פארן קיין טאלנא ,ער איז אן עלטערע און דער טשערקאסער האט אים געפרעגט
איד ,דארף ער איינשטיין אין א דירה נעבן אונז, פארוואס ער האט ארויסגעגעבן דעם ספר .האט ר'
אבער ער האט דאך נישט קיין געלט פאר א שיינע דוד'ל געענטפערט אזא טאלנע תשובה" :דער ספר
דירה ,נעכטיגט ער אין עפעס א פארלאזטע האב איך געמאכט פון די שיחת חולין וואס כ'האב
הייזקע ,און אן אלטע איד געווענליך פארגעסט צו געהערט פונעם טאטן אונטערוועגענס ,פון דעם
האב איך געמאכט דעם מגן דוד!"...
פארשפארן די טיר און אינמיטן נאכט קריכן אריין
דארט די חיות און שרצים ...צומארגענס דרייט ער הרב ברוך פינחס :דער גבאי הרב ברוך דוד קאלאדני
שליט"א שרייבט אראפ אסאך...
____________________
האדמו"ר מטאלנא :דארפסט אליין שרייבן אויך!
געדענק צו שרייבן! כ'וועל שיקן מיין איידעם
נאכקוקן...
רבינו שליט"א :לויט דעם ספר 'מליצי אש' איז היינט
ו' אייר די יארצייט פון רבי דוד'ל טאלנער ...ס'איז
אבער א טעות ,ער האט פארמישט דעם 'ו' מיטן י'.
האדמו"ר מטאלנא :היינט ו' אייר איז די יארצייט פון
כ"ק האדמו"ר ר' מענדלע סטראפקובער זצ"ל .זיי
זאגן א רמז 'בווין איתקטר' .הרה"ח ר' דוד בערגער
הי"ו – משב"ק כ"ק האדמו"ר מסקווירא שליט"א
האט מיר געזאגט אז זיין טאטע הרה"ח ר' חיים
בערגער ע"ה האט דערציילט אז ער איז געווען ווען
דער סקווירא רבי זצ"ל איז געקומען מבקר חולה זיין
דע ם סטראפקובער רבי'ן זצ"ל ווען ער איז שוין
געלעגן על ערש דוי .ווייזט אויס אז דער סקווירא
רבי האט אים געוואלט משמח צו זיין ,האט ער
געזאגט אפאר ווערטלעך פון טאלנער מגיד .האט
ער דערציילט אז רבי דוד'ל האט געהאט א חסיד א
נגיד ואס האט אים געבעטן צו קומען אויף
וועטשערע ,ס'וועט זיין ביי אים א גרויסע כבוד.
אבער ער האט געבעטן אז ער זאל נישט
ציור צורת קדשו של הרה"ק המגיד מטאלנא זי"ע
מיטברענגען די חסידים ,די 'אופנים וחיות הקודש'
חג הסוכות תשפ"ז כז
האדמו"ר מטאלנא הזמין את כ"ק מרן רבינו שליט"א זיך ארום און ער זאגט פאר'ן עולם" :איר ווייסט
להשתתף בסעודת הילולא שיתקיין בראשותו לרגל נישט וואס טוט זיך דא ביים רבי'ן ,תיקוני נשמות,
הילולת הרה"ק מטאלנא זי"ע בבית ידידינו הרבני ס'קומען דא גולגולים" ...האט רבי דוד'ל
הנגיד ר' משה דימאנד הי"ו. אויסגעפירט" :נו ,פון דעם איד האב איך מער ווי
רבינו שליט"א :כ"ק האדמו"ר מבוהוש זצ"ל איז איך האב פון אייך!" ...דאס האט דער סקווירער
אמאל געווען דא אין אמעריקא 'י' אייר' ,כ'בין געוען רבי דערציילט .מיט דעם איז דער סטראפקובער
זייער היימיש דארט ,האט ער מיר געזאגט" :כ'ווייס רבי געגאנגען אין גן עדן...
נישט צו אין אמעריקא ווייסט מען פון טאלנא ,כ'האב כ'האב געהערט א מעשה פון כ"ק האדמו"ר רבי
אינזין געהאט מיטצונעמען דעם ספר 'מגן דוד' אבער מאטל מסקווירא פלעטבוש זצ"ל ,אז רבי דוד'ל
כ'האב פארגעסן" ,האט ער מיר געפרעגט אויב כ'קען טאלנער איז געווען אין שטאט האדעס .איז
אים בארגען דעם ספר אויפן יארצייט .כ'האב אים געקומען א משכיל מיט א גרויסע הונט און
טאקע געברעגנט און ער האט עס נאכדעם געזאגט":רבי ,דאס איז מיין קדיש" .זאגט ער אים
צוריקגעגעבן און כ'האב אריינגעשריבן אז ער האט מיט א שארפקייט" :דיין טאטע האט נישט
עס גענוצט... איבערגעלאזט קיין בעסערע קדיש"...
האדמו"ר מטאלנא :מיין זיידע ז"ל האט דערציילט אז נאך א ווערטל פון רבי דוד'ל :ס'איז געווען א
זיין טאטע כ"ק האדמו"ר רבי דוד מרדכי מטאלנא טאלנע חסיד וואס האט געהאט א גאנצע שטאל
זצ"ל איז אמאל געפארן קיין פוילין .די סיבה איז פון בהמות און ס'האט אויסגעבראכן א גרויסע
געווען ווייל ס'איז געווען א איד וואס זיין טאכטער פייער אין שטאל ,און די בהמות אנטשטאט
האט געהאט א דיבוק און אזוי ווי ס'איז געווען די ארויסצולויפן צו די טיר ,זענען זיי אריינגעלאפן
דיבוקים ביי רבי דוד'ל טאלנער ,איז ביים אייניקל כ"ק טיפער און טיפער .לויפט ער צו רבי דוד'ל
האדמו"ר רבי נחומ'ל מטאלנא זצ"ל איז אויך געווען טאלנער" :רבי די גאנצע פארמעגן גייט אונטער,
אביסל .דער פאטער פונעם קינד איז געווען אן עושר די בהמות לויפן אריין" ,זאגט ער אים" :נעם אן
און ער האט געבעטן רבי נחומ'טשע אז ער זאל עמוד פון ביהמ"ד און שטעל עס ביים טיר,
אויסהיילן די טאכטער ,האט ער געזאגט אז ער שיקט פארוואס? ווייל אלע פערד לויפן צום עמוד"...
מודעה טובה ומשמחת לשוחרי תורה וחסידות
בעז"ה ניתן להשיג את הקונטרס הנפלא והחדש
~ על ירח האיתנים ~
מעצם כתב יד קדשו של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
קחו ברכה אל תוך בתיכם
כח חג הסוכות תשפ"ז
שליט"א האט מיר געזאגט ,אז ער האט מיטגעהאלטן זיין זון רבי דוד מרדכי זצ"ל.
ווי אמאל איז געקומען א איד צום מאחניבקער רבי
זצ"ל און מ'האט אים געברענגט א מתנה דעם ספר דערווייל איז ער שוין ארומגעפארן אין די פוילישע
'דגל מחנה יהודה' פון סטרעטין .האט ער געפרעגט: שטעט .איז ער געווען אין גור ביים שפת אמת און
"סטרעטין? וואס פאר א חסידות איז דאס? קיינמאל ער זאגט אז ער איז דעם טאלנא רבי'ס זון .זאגט
נישט געהערט" ...האט אים דער טשערנאבלער רבי דער שפת אמת" :כ'האב נאך קיינמאל נישט
געפרעגט" :פון זידיטשוב האט מען געהערט?" זאגט געהערט פון אזא חסידות 'טאלנא'!"...
ער" :עפעס אזא נאמען האב איך געהערט ,אבער רבינו שליט"א :אמאליגע צייטן האט מען נישט
סטרעטין נישט" ...האט דער מאחניבקער געזאגט: געוואוסט אלעס .ווער האט געוואוסט פון סלונים?
"כ'וועל נעמען דעם ספר ,אבער כ'האב קיינמאל נישט קיינער האט נישט געוואוסט דא אין אמעריקא
געהערט" ...ווי צו זאגן :כ'גיי נישט לערנען אין דעם... נישט סלונים ,נישט ביאלא און נאך.
רבינו שליט"א :כ'בין געווען אמאל באזוכן דעם האדמו"ר מטאלנא :כ"ק האדמו"ר מטשערנאביל
מאחניבקער און ער פרעגט ווער כ'בין .כ'האב נישט
געזאגט ,זאגט דער גבאי' ,סקאלע רבי' .פרעגט ער: ______________________
"וואס?! טאלנא רבי?" ניין ,סקאליע" .וואס איז
דאס?" רופט זיך אן זיין רעבעצין ,זי איז געזעצן דארט
ווען ער האט געפראוועט" :סקאליע" .זי האט
געוואוסט ,וויל דער זיידע ז"ל האט געהאט צוויי
ברודער וואס זענען געווען איידימער אין טריסק -
בוהושג און זי איז אויך געווען א טריסקער -בוהושער
אייניקלד .פרעגט ער" :וועלכע גזע איז דאס?" האב
איך אים געזאגט" :יאמפאלי" ,זאגט ער" :אה ...דאס
ווייסעך"...
האדמו"ר מטאלנא :אין סקווירא איז דא ר' אליעזר
עסטרייכער ,ער האט געוואוינט אין ארץ ישראל אלס
יונגערמאן ,האט ער דערציילט ,אז אמאל איז כ"ק
האדמו"ר מבוהוש זצ"ל געקומען אויף א באזוך ביים
______________
ד .הרה"צ ר' יחיאל מיכל ראבינאוויטש זצ"ל בן רביה"ק
בעל אמרי ברוך זצ"ל ,חתן הרה"צ ר' אביגדור שור זצ"ל
חתן הרה"ק ר' מרדכי זוסיא מטריסק זצ"ל חתן הרה"ק
ר' יצחק מבוהוש זצ"ל .נפטר כט' אדר תשנ"ד.
וכן כ"ק אדמו"ר רבי ישראל מקעשינוב זצ"ל בן רביה"ק
בעל אמרי ברוך זצ"ל חתן הרה"ק ר' מרדכי זוסיא
מטריסק זצ"ל חתן הרה"ק ר' יצחק מבוהוש זצ"ל .נפטר
כט' אלול תשל"א.
ה .הרבנית ע"ה בת הרה"ק רבי דוד אהרן מזוריק זצ"ל ציון כ"ק האדמו"ר רבי דוד מרדכי מטאלנא זצ"ל
בן הרה"ק רבי יעקב לייב מטריסק זצ"ל וחתן הרה"ק רבי בסטעטן איילענד – יודה"ל יז' תשרי
יצחק מבוהוש זצ"ל.
חג הסוכות תשפ"ז כט
האדמו"ר מטאלנא :יא ,ער האט געהאט אן מאחניווקער .זאגט דער בוהושער" :מיין זיידע דער
אינטערסאנטע שארפע רוסישע שפראך. שפיקובער זצ"ל פלעגט אויסזאגן תהילים שבת אין
פופצן מינוט" .זאגט ער" :וואס? ניט אמת!" ..זאגט
אן אינטערסאנטע זאך ,סוף ימיו פון רבי דוד'ל
ער" :וואס הייסט ,איך זאג אייך" ...זאגט ער" :ניין .ניט
טאלנער ,בשנת תרמ"ח ,האט ער געמאכט א
אמת .ניט דא אזא זאך" .און ער געבט א פרעג" :זאג
גרויסע נסיעה און ער האט זיך באזעצט אין בראד
מיר ,יעקב יוסף וויפיל צייט זאגט ער תהילים?" האט
און ער האט געמאכט נאך גרויסע נסיעות אין אלע
מען אים געזאגט אז דער סקווירא רבי זאגט תהילים
עקן איירופא .דאס איז געווען נאך די פטירה פון
אין פופציג מינוט .זאגט ער" :איר הערט? פופציג
זיין בן יחיד הרה"צ ר' מאטעלע זצ"ל .האט מען
מינוט .אזוי לאנג נעמט תהילים!" ...שפעטער דער
אים געפרעגט :א רבי וואס האט אזא הויף אזא
בוהושער האט שוין געהאלטן ביים ארויסגיין ,זאגט
מלוכה אין טאלנא ,וואס איז די געפראכץ? האט
אים דער מאחניבקער" :וואס איר האט געזאגט וועגן
ער געזאגט א לשון" :אפילו ווער ס'וועט פארשטיין
פופצן מינוט זאלט איר וויסן אז ס'איז ניט אמת"...
דער טעם פון די נ' הפוכה ביי 'ויהי בנסוע' ,וועט
ער האט זיך נישט געקענט בארוהיגן.
נישט פארשטיין!" ...אז מ'עפענט זיינע ספרים
זעהט מען ווי ער רעדט אסאך פון די נ' הפוכות .ער רבינו שליט"א :איינמאל איז דער בוהושער געקומען
האלט אינאיין רעדן פון דעם .אז מ'הארעוועט אין באזוכן .פרעגט אים דער מאחניווקער" :פארוואס
זיינע תורות ,הייבט מען אן אביסל צו פארשטין זיין זענט איר געקומען?" זאגט ער ":וואס הייסט ,מיר
גאנג .ער האט נישט סתם געזאגט 'נון הפוכה' .ער זענען ברודער" ...זאגט ער" :ברודער'ס?! 'אפשר'
איז געווען א גאנצע צייט פארנומען מיט דעם. קרובים'!"...
ס'איז 'בעל השמועה העומד כנגדו'.
______________________
די ענין פון נו"ן הפוכה איז מבואר אין 'שערי גן עדן'
פון רבי קאפיל חסיד זצ"ל און פונעם 'עמק המלך'
פון מהר"י סרוג ,אז דאס איז בבחינת עולם
המלבוש ,און די נו"ן איז קודם געווען אזוי ווי איין
גרויסע ס' און מ'האט געמאכט דערפון צוויי נו'ן,
וואס דאס רופט זיך 'פיסוק המלבוש' .און וער
ס'קען דעם סוד קען שוין האבן א שמעק וואס איז
די טעם פון די נסיעות...
רבינו שליט"א :די סארט ענינים איז נישט דא קיין
ספר 'אלף בינה' וואס איז מבאר אלעס פון א'.
אבער אז מ'לערנט און מ'לערנט ,ווערט נאך א
ידיעה און נאך א ידיעה .אין אנהויב שפירט מען ווי
מ'טאפט א וואנט ,אבער אז מ'לאזט נישט נאך
קומט מען אן .קודם אביסל ,נאכדעם נאך א פרט
און נאך א פרט .דאס איז א לעבנס-ארבעט .און
דאס איז אזוי ,ווייל ס'זענען דא די וואס לאזן נישט
פארשטיין ,און נאר אז א מענטש טוט תשובה און
ער ווערט ריין ,קען ער משיג זיין השגות .אז נישט
וואלט דאך יעדע אויסווארף זיך גענומען לערנען
קבלה. כ"ק האדמו"ר ממאחניבקא זצ"ל
ל חג הסוכות תשפ"ז
געגאנגען צו אים און געזאגט אז דא אין שטאט האדמו"ר מטאלנא :ס'איז באקאנט די מעשה פון
איז געקומען א גרויסע צדיק וואס גאנץ אוקריינא הרה"ק רבי יוסף מאיר מאחניקווער זצ"ל ,פון איינער
איז אויף מיט אים און אז דו וועסט אים וואס האט זיך געהאלטן פאר א מקובל און מ'האט אים
איינלאדענען ,וועט ער קומען צום ברית און געטראפן עסן 'ראסעל-פלייש' פרייטאג נאך מנחה...
ס'וועט דיר זיין א גרויס כבוד. מ'זאגט אז נאכן רוזינער'ס הסתלקות איז געקומען
____________ איינער פון די חסידים אויסקלייבן א רבי צווישן די
ברודער'ס ,איז ער געשטאנען ביים פענסטער און
געקוקט .אידן האבן פארשטאנען פארוואס ער איז
געקומען ,האט אים האדמו"ר רבי נחום מלעווע זצ"ל
געזאגט" :נא ,א איד וואס האט א טעם אין ראסעל
פלייש וויל זאגן א דעה אין טאטנ'ס קינדער?"...
דער טשערנאבלער מגיד זי"ע איז אויך אסאך
ארומגעפארן .ס'זענען דא ארום דעם פלאי
פלאים'דיגע מעשיות .דאס פארן פון ר' מאטעלע
טשערנאבלער זי"ע איז געווען א פלא .פאר'ן
הסתלקות האט ער געזאגט" :כ'האב נישט געדארפט
נעמען מער געלט ביי אידן".
כ'האב געהערט פון זיידן ז"ל ,אז דער טשערנאבלער
מגיד זי"ע איז אמאל געקומען קיין בראד און דארט
האט געוואוינט א גרויסע גביר אבער ער איז געווען א
קמצן און אפילו פאר קליינע צדקות האט ער נישט
געוואלט געבן .ס'איז אויסגעקומען אז ביי דעם קמצן
איז געבוירן געווארן א בן זכר למז"ט ,און די חברה אין
כ"ק האדמו"ר רבי יוחנן מטאלנא זצ"ל שטאט האבן זיך געוואלט נוקם זיין אין אים ,זענען זיי
סימן טוב ומזל טוב יהא לנו ולכל ישראל
רב ברכות נלהבות ,בשמחות וגיל משולבות ,אמע"כ ידידנו עוז איש אשכולות רב תבונה,
איש חי ורב פעלים ,רחים ומוקיר רבנן ואיהו גופיה צורבא מדרבנן ה"ה ידידינו עוז
הרב ברוך פינחס צוקער שליט"א
מחשובי תומכי קהלתינו הק'
בן הרב הלל שליט"א – משב"ק רביה"ק זי"ע
לרגל שמחת אירוסי בנו החתן ני"ו למז"ט בשעטומ"צ
יה"ר שיזכה להמשיך בפעליו הנאדרים ,ולעשות חיל במעשיו הנהדרים ,ולראות
רוב תענוג ונחת מכל צאצאיו הכשרים ,מתוך הרחבת הדעת עד עמוד כהן לאורים.
חג הסוכות תשפ"ז לא
זיינע פארמענג'ס און דעריבער האט ער עס נישט ער האט מסכים געווען און ער איז געקומען צום
געקענט געבן פאר צדקה. מגיד און ער וויל לאדענען דעם רבי'ן אויף
סנדקאות צום ברית .זאגט דער מגיד" :אזוי?
דעם נעקסטן טאג איז אן ארימאן אים געקומען בעטן ס'קאסט פינף הונדערט רובל" ...אזויפיל שכל האט
געלט צו קענען קויפן ברויט און מילך ,האט זיך דער ער נאך געהאט אז ער האט נישט געזאגט ניין.
גביר געמאכט א חשבון" :נעכטן האב איך דערלייגט פרעגט אים ר' מאטעלע :ווי וואוינסטו? זאגט ער:
אזעלכע ריזיגע סכומים געלט -וואס וועלן די פאהר "נישט ווייט" ,אבער ס'איז געווען א קליינע בריק
גראשן שפילן א ראלע?" ...און אזוי צוביסלעך וואס מ'האט געדארפט אריבערגיין ,זאגט ר'
צוביסלעך האט ער אנגעהויבן טיילן צדקה אויף א מאטעלע" :מ'דארף אריבערגיין א בריק? דאס
גרויסע פארנעם. קאסט נאך פינף הונדערט רובל" ...שוין ,ער האט
ואמר לו רבינו שליט"א דבר תורה עה"פ (תהילים לב, נישט געהאט קיין ברירה און ער האט מסכים
ג) 'רבים מכאובים לרשע' ואיתא במדרש 'ואפילו געווען.
רשע הבוטח בה' ,פון ווי נעמט ער דאס? מדכתיב ווען דער מגיד איז אנגעקומען צו זיין הויז ,האט ער
'והבוטח' עם ו' המוסיף .שאפילו הרשע והוא בוטח. געדארפט ארויפגיין טרעפ ,האט ער געבעטן פאר
האדמו"ר מטאלנא :גיי איך ארויס פון דא ,אז איך קען יעדן טרעפ וואס ער דארף גיין אז ער זאל באצאלן
אויך זיין א 'בוטח בה' ...הרה"ק רבי מרדכי כך וכך .בקיצור ,צום סוף האט ער אים געגעבן א
לעכאוויטשער זי"ע האט דאך געזאגט' :ברוך הגבר ריזן סכום געלט! האט רבי מאטעלע געזאגט:
אשר יבטח בה' ,מיט וואס איז ער געבענטשט? אז "כ'האב געמאכט צוויי ברית'ן :די ערשטע אויפן
'והיה ה' מבטחו'. קינד און די צווייטע אויפן אבי הבן' ,ומלתם את
ערלת לבבכם' (דברים י,טז) ...שפעטער האט אים
רבינו שליט"א :זדא"ה ,ס'זאל נשפע ווערן אלע
דער טשערנאבלער מגיד דאס צוריקגעגעבן און ער
השפעות טובות .מ'זאל זיך זעהן מתוך שמחה.
האט אים געזאגט ,אז ס'איז געלעגן א קליפה אויף
בשורות טובות ,כל טוב ,ונפרדו לשלום.
בחרדת קודש וביראה עילאה ,נשגר בזה בשם כלל אנ"ש חסידי וידידי בית סקאליע ,ברכת
מזלא טבא וגדיא יאה ,קדם אבינו רוענו ,מאיר נתיבותינו ,נזר תפארתינו ועטרת ראשינו
הוד כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
לרגל שמחת הבר מצוה של נכדו הבה"ח לוי יצחק שליט"א
בן הרה"צ רבי יוסף שליט"א
אב"ד סקאליע בלומינגבורג
והברכה אחת להסבא כ"ק האדמו"ר מבוטושאן שליט"א
יה"ר מלפני אבינו שבשמים שיזכה כ"ק מרן רבינו שליט"א לראות רוב נחת דקדושה מכל יו"ח
לעטרת תפארת האבות הק' מתוך רוב שמחה והרחבת הדעת ,בבריות גופא ונהורא מעליא
לב חג הסוכות תשפ"ז
חג הסוכות תשפ"ז לג
חמש שנים!
~ חגיגת 'חמש שנים' של הופעת גליונינו ~
בתוך קהל ועדה נחגוג בצהלה 'חמש שנים' של הופעת גליונינו הלזו ,וידינו פרוסות אל אבינו
שבשמים בשבח והודאה לקל חי על כל הטוב אשר גמלנו ,ובפרט שנפלה בגורלינו הזכיה הגדולה,
להפיץ המעיינות החוצה ,ולפרסם תבל ומלואה את באר תורתו והשפעתו הטהורה של עטרת ראשינו
הוד כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א.
שמו הטוב של גליונינו 'באר חיינו' הולך לפניו בכל העולם כולו וברוב סייעתא דשמיא סחף אלפי
רבבות מישראל הצמאים ומחכים בכל שבוע ושבוע מתי יופיע הגליון ,ומתעדנים בתענוג רוחני
וקורת רוח על דפי הגליון ,המלאים זיו ומתוקים מדבש ונופח בהם יראה וטהרה כמים קרים על נפש
עיפה ,להגות באמרי שפר ולהתעלס בדרכו הברורה ובמשנתו הטהורה של מאור עינינו ובא"ר חיינו
כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א.
הגליון הראשון 'באר חיינו' הופיע ב'חג הסוכות תשפ"ב' ,ובשמו יקרא 'באר חיינו' ,שבאמצעותה
ישאבו חסידים ואנשי מעשה ,מים חיים הדולה ומשקה פתגמין קדישין ואמרות טהורות מאת כ"ק
מרן אדמו"ר שליט"א .ומטרתה נודע בשערים להעתיק על הכתב השיחות יקרות של כ"ק אדמו"ר
שליט"א עם גדולי אדמורי"ם ורבנים שליט"א בעת ביקורי נימוסין ,וכן לעדכון את קהל אנ"ש מכל
רחבי תבל על מהנעשה והנשמע בחצר קדשינו ,למען לא תימנע הטוב ולחזק את הקשר האמיץ אל
בית חיינו.
במשך 'חמש שנים' האחרונים כולן שוין לטובה ,הופיע הגליון הלזו ברוב פאר והדר' ,וואך איין וואך
אויס' ,מדי שבוע בשבוע ומועד במועדו בלי הפסק ,אחזנו ולא הרפנו את עבודה הקשה ,להוציא לאור
עולם הגליון הלזו ,בכל שבוע ושבוע בלי הפרעות ,וכבר דבר שבשגרה ,ש'ביום הששי' מופיע גליון
'באר חיינו' ,וכל המתענגים בה יזכו לרוב שמחה .וב"ה אשר גדלו והצליחו וראינו בחוש גודל השפעתו
של גליונינו בכל כדור הארץ ,שהתקבל באהבה בכל תפוצות ישראל.
אבל 'הנותן מתנה לחבירו צריך להודיעו' ,שהוצאת הגליון כרוך בדמי"ם תרתי משמע ,ובכל שבוע
ושבוע יושבים חברי המערכת ומעמלים וטורחים ,להוציא מתחת ידם דבר נאה ומתקבל .בכל גליון
וגליון נכנס שעות על גבי שעות של עמל ויגיעה עצומה ע"י חברי המערכת והעומדים בראשה,
ההוגים כל מילה ומילה ומנפים אותם ביג' נפה למען ירוץ הקורא בו ,עד שיצא דבר מושלם ומתוקן
הראוי לעלות על שולחן מלכים.
בגליון הנוכחי ,נכנסנו בס"ד ל'שנה השישית' של הופעת הגליון ,ובהודאה על העבר ובקשה על
העתיד 'עד הנה עזרונו רחמיך ולא עזבינו חסדיך ואל תטשנו לנצח' ,שיפוצו המעיינות חוצה
וושיתקדש שם שמים על ידינו ,ולא יצא מכשול מתחת ידינו .ומכאן הקריאה יוצאת לכל מי שביכלתו
לעזור בעריכת המאמרים והשיחות ,וכמו כן כל מי שרוצה לסייע בידינו בנדבות ,שיפנו אלינו
במוקדם האפשרי ,וזכות הרבים תלוי בו.
לד חג הסוכות תשפ"ז
לז חג הסוכות תשפ"ו חג הסוכות תשפ"ז לז
נייע יאהר אנגעהויבן מיט גרויס
הצלחה אין 'סקאליע חדר'
גאר צופרידענע גריסן הערט מען ב"ה צוריק פון די צענדליגע חשוב'ע עלטערן ,וועמענ'ס
קינדערלעך עס שטייגן ב"ה מדי יום ביומו אין אונזער הייליגער תלמוד תורה 'קדושת אליעזר
סקאליע' און די הצלחה וואס מ'זעהט ביי די קינדערלעך איז העכער אלע ערווארטונגען.
מיט קנאפע דריי יאר צוריק איז עס געווען ,תיכף נאך פסח שנת תשפ"ב ,ווען די טויערן פון די
תלמוד תורה האבן זיך געעפענט ,נאך מאסיווע בעפארברייטונגען פון פריער ,אהערשטעלן דעם
העכסט-געלונגענעם סטעף פון חשוב'ע מלמדים און מחנכים ,און זיכער צו מאכן בעזהשי"ת אז
אלעס איז צוגעשטעלט על צד היותר טוב ברוחניות וגשמיות.
מען האט זינט יענעם טאג ב"ה געעפענט 'דריי קלאסן' פון נורסערי ביז כתה א' ,אהערגעשטעלט
מיט אלע געברויכן ,מיט א פולן סטעף פון א מנהל ,מלמדים ,עוזרים ,קריאה מומחה,
טראנספארטאציע און אזוי ווייטער מיט אלע נוטיגע שטובן און צוגעהערן .קיין געלט און צייט
האט מען נישט געשפארט ,אלעס כדי די חשובע קינדערלעך זאלן קענען זיצן און לערנען מיט
הרחבת הדעת.
די ארבעט האט זיך אויסגעצאלט ,און במשך די יארן האבן די קינדערלעך גאר שטארק מצליח
געווען ,ווי די עלטערן זעלבס זענען מעיד .די לימודים ,זענען אהערגעשטעלט אויפ'ן העכסטן
סטאנדארט ,און די תלמידים שעפן זיך אן מיט הויפנס תורה ,עבודה ,יראת שמים ,השקפת חיים,
ערליכקייט און חסיד'ישע הנהגות.
די מלמדים און מחנכים וואס זענען אויפגענומען אין תלמוד תורה ,זענען אלע שוין פילע יארן עוסק
אינעם פעלד פון חינוך הבנים ,און זענען אלע טיף איבערראשט פון די שטארקע כוחות וואס מען
לייגט אריין אין די 'סקאליע קינדער' ,נאך פון די פריעסטע יוגנט יארן.
שטייענדיג ביים שוועל פון יו"ט סוכות ,ווען מען גרייט זיך שוין אויף די רעגיסטראציע פאר די
קומענדיגע יאהר תשפ"ז ,זענען די הרגשים איבערגעפולט פון שבח והודאה לה' ,זעענדיג די
חשובע 'נורסערי' כתה וועלכע האט זיך פארמירט פון היי יאהר תשפ"ו :טייערע קינדערלעך וועלכע
ווערן אויפגעהאדעוועט אין די סאמע חשוב'סטע שטובער ,בני תורה ,יראים ושלמים .די אלע
עלטערן ,הורי המוסדות ,האבן געמאכט דעם באשלוס אריינצושיקן זייערע לעכטיגע צאן קדשים
אין 'סקאליע חדר' ,א דאנק די כסדר'דיגע גוטע גריסן וואס מען הערט פון חדר ,און דעם כתר שם
טוב וואס די 'סקאליע ת"ת' האט זיך ערווארבן.
אצינד ,אריינטרעטענדיג אינעם נייעם יאהר שנת תשפ"ז ,טוט הנהלת המוסדות אפגעבן א שבח
והודאה לה' על העבר און א בקשה על העתיד ,עד הנה עזרונו רחמיך ואל תטשנו לנצח ,מיר זאלן
ווייטער קענען מחנך זיין די טייערע קינדערלעך אויף דעם הייליגן אויסגעטראטענעם דרך הסלולה
פון רבותינו הקדושים בלי שום שינוי כל שהוא ,תחת נשיאתו הדרכתו והכוונתו פון כ"ק מרן
אדמו"ר שליט"א.
מ חג הסוכות תשפ"ז
יום ד' ערב שב"ק
בשעה 1:00 :אחה"צ
בהסוכה לפני בית מדרשינו
מג חג המצות תשפ"ב
חג המצות תשפ"ב מ
