דברי תורה - וויען 2 · Divrei Torah - Vien 2 — סוכות (2026-09-21)

בדרשת שבת
שובה תשפ"ז לפ"ק
אינאיינעם .יעדער בגד וואס מ'טוט אן ,ס'זאל זיין איידל. גיין צו א צווייטע נקודה :צניעות בנשים.
און עס איז באמת א פראכט וויאזוי אונזערע אידישע ס'איז נישט קיין דרשה פאר ווייבער ,ס'איז א דרשה
טעכטער וואס גייען אין די סקולס ,וויאזוי זיי גייען פאר מענער ,אבער ס'איז נוגע פאר זיי .א מאן איז מחויב
ארויס אויף די גאס ,ווען מען זאל צוזאמנעמען גויי צו זען אז די שטוב זאל זיין אן איידעלע שטוב .ס'איז די
חוב פונעם מאן ,ס'איז נישט א זאך וואס מ'רעדט צו די הארץ ,און קוקן וויאזוי אונז גיי מיר .איז עס א קידוש ה',
שלא עשנו כגויי הארצות ולא שמנו כמשפחות האדמה, ווייב ,דאס איז א זאך וואס מ'רעדט צו דעם מאן ,ער איז
ראו מה בין בני לבן חמי ,וויאזוי אונזערע טעכטער ווערן מחויב מסדר צו זיין אז זיין שטוב זאל זיין א שטוב וואס
איז געבויט אויף צניעות .וואס ער קען ,איז ער מחויב צו נתחנך ,און וויאזוי די גוי'אישע גאס זעט אויס.
טון .יעדער פארשטייט די שיינקייט פון צניעות ,אז
איז זייער פיין ביז מ'האט חתונה ,מ'ווערט א מ'דארף זיך נישט דרייען אינדרויסן אויף די גאס
כלה ,מ'הייבט אן צו בויען א שטוב .יעצט גייט זי ווערן אנגעטון אויף אזא וועג וואס ס'זאל מכשיל זיין אנדערע
אן אשת איש ,אן ערוה מן התורה ,וואס דארף זיך מער מענטשן .איז דאס מיט די שייטלעך ,איז דאס מיט די
קליידונג .ווען מ'גייט ארויס אויף די גאס ,דארף א היטן ווי ביז יעצט .און די תורה האט גע'אסר'ט גילוי
שער ,מ'האט חתונה געהאט .די האר טאר נישט זיין מענטש זיין באשיידן.
אויפגעדעקט ,מ'טאר נישט זאגן אין שטוב קיין דבר
שבקדושה אקעגן שער ,אקעגן טפח באשה ,מ'טאר אונז זעמיר אלע מחנך אונזערע טעכטער ,פון קליין
נישט זאגן קיין קידוש ,מ'טאר נישט זאגן קיין שום אן ,פון די דריי יאר ,הייבט מען אן מחנך צו זיין קינדער
אז מ'דארף גיין מיט צניעות ,מ'דארף זיין איידל ,מ'זאל ברכה ,מ'טאר נישט בענטשן ,ווייל ס'ברענגט א הרהור
חטא ,אז מ'גייט אזוי אנגעטון .וואס טוט מען? מ'שערט נישט זיין אויפגעדעקט .און ווען ס'קומט צו די האר ,איז
אפ די האר ווי דער סדר איז ,א אידישע טאכטער שערט מען מחנך די קינדער ,אז מ'דארף האבן קורצע האר,
אפ די האר נאך די חתונה .וואס טוט מען נאכדעם? נישט צולאזטע האר ,ס'זאל זיין צוזאמגענומען
אנשטאט די אייגענע האר ,וואס ביז יעצט איז מען נישט קיין חוכא וטלולא פון די תורה? מ'האט גענומען א
זאך און מ'האט עס אויפגעטוישט אויף ערגערס פון געגאנגען שיין צוזאמגענומען די האר ,מען איז געגאנגען
וואס ס'איז געווען .אנשטאט וואס ס'איז געווען צוזאמגענומען אז ס'זאל נישט זיין לאנג ,ס'זאל נישט
זיין צופלאסן ,וכדומה ,וואס טוט מען יעצט? מען נעמט בצניעות ,האט מען עס פארטוישט אויף א שייטל וואס
איז פריצות. א לאנגע שייטל ,צולאזט און צופלאסן ,מיט אלע
פריצות ווי די אלע סטיילס זענען געמאכט געווארן ,און
מען רעדט צו די וואנט .מ'פארשטייט מיט'ן עס איז דא אפילו וואס גייען מיט פיאות ,לויט ווי די
שכל אז ס'איז אזוי ,אבער ווען ס'קומט צו די מציאות, היינטיגע סטיילס איז אזוי אויסגעשטעלט.
ווען מען דארף עס ארויסברענגען בפועל ,דעמאלטס
קומען די הרגשות מיט די הארץ ,און די כח היצר וואס רעד נישט יעצט פון די איסור פון עבודה זרה וואס
איז זיך מתגבר ,מ'פארגעסט אלעס וואס מ'פארשטייט איז פארבינדן מיט רובא פון די שייטלעך וואס ס'גייט אן
מיט'ן שכל ,מ'וויל געפעלן פאר יעדן איינעם ,מ'קען דערביי .וואס האט מען געטוישט? די תורה האט
געוואלט דו זאלסט זיין איידל .די תורה האט געהייסן דו נישט זיין אנדערש פון יעדן איינעם .אין שטוב קען מען
גיין אנגעטון מיט א שמאטע אויפ'ן קאפ ,וואס דארט זאלסט אראפנעמען די האר ווייל ס'פאסט נישט פאר אן
האט די תורה נישט גע'אסר'ט ,דו קענסט גיין מיט'ן אשת איש אזוי צו גיין אינדרויסן .וואס האסטו געטון?
שענסטן שייטל וואס דו ווילסט ,אין שטוב גייט מען האסט אראפגענומען דיינע שיינע איידעלע האר וואס דו
מיט שמאטעס ,און ווען מ'גייט ארויס אויף די גאס, האסט געהאט ,וואס איז געווען שיין צוזאמגענומען,
דעמאלטס טוט מען זיך אן אויפ'ן ערגסטן וועג וואס איז ס'איז נישט געווען צופלאסן ,און אנשטאט דעם האסטו
שייך ארויסצוגיין אויף די גאס ,מיתת סייף ,ס'איז גענומען די גוי'ס האר ,און דו האסט עס אויסגעקעמט
אפגעהאקט די קאפ פונעם הארץ ,ער איז נישטא מיט מיט די שענסטע סטייל וואס איז שייך אויסצוקומען,
איר. און אזוי גיי איך יעצט ארויס אויף די גאס?! יעצט בין
איך אן אשת איש ,יעצט גיי איך טון על פי תורה?!
פארשטייט מען דען נישט אז ס'מאכט נישט קיין נאר וואס א מאן וואלט געדארפט פארלאנגען
אין שטוב ,און ארויסברענגען אין שטוב די שיינקייט פון סענ"ס? ס'האט נישט קיין פשט וואס מ'טוט?
צניעות ,זאגט ער נאך א קאמפלימענט פאר איר ,אז דו
זעסט אויס אזוי גוט ,וכדומה ,און אמאל פארלאנגט ער ס'ווערט נאך נישט פערטיג ,מ'נעמט לעי"ס
אפילו אז זי זאל גיין אזוי .וואו זעמיר אונז געפאלן? וואו שייטלעך ,וואס אלע חכמי ישראל האבן דאס גע'אסר'ט,
איז אונזער מיתת סייף? טראכט אריין א פאר מינוט, ס'קוקט אויס ממש אזוי אז מ'זאל גארנישט דערקענען
וועסטו זען אז דו נעמסט אוועק דעם צניעות ,די ווען מ'גייט אינדרויסן ,מ'גייט אויף די גאס ,צו דאס איז
שיינקייט פון כלל ישראל. א בתולה ,צו זי האט שוין נישט חתונה געהאט .איז דאס
