א חסידישע פארברענגען - אידיש · A Chasidisha Fabrangen - Yiddish — סוכות (2026-09-21)

גליון נח | זמן שמחתינו תשפ"ז א חסידי'שער בסייעתא דשמיא
פארברענגען
נדבת ידידנו
מוה"ר ר' פנחס טודרוס הי"ו
לזכות הוריו הרב ברוך בנימין שי'
ולעילוי נשמת מרת מרים ע"ה
אלטהויז
גליון מוגדל
זמן שמחתינו
תשפ"ז ופרוס עלינו סוכת שלומיך
מכאן נמשכת אחדותם
זעלבסט-שטענדיגע בעלות אויף דער סוכה.
דער איינציגסטער וועג זיך יא צו קענען וואס מיינט עס אריין צו
של ישראל על כל השנה
כולה
באנוצן מיט אזא סוכה איז נאר אויב אלע
אנדערע טוען אים "אויסבארגן" זייער חלק טרעטן בצילא דמהימנותא?
(א) במצות ד׳ מינים מודגשת ["אי אפשר שיהא לכולן דלא מטי שוה פרוטה לכל חד
כל ישראל ראויים לישב בסוכה אחת //א פארברענגען
אחדותם של ישראל — כמבואר אלא ע"י שאילה" ,רש"י] .לויט דעם קומט אויס אז
במדרשי חז״ל שד׳ המינים א "סוכה שאולה" מוז דאך זיין כשר.
רומזים לד׳ הסוגים שבבנ״י, יעדער איד באלאנגט אלס א חלק פונעם כלל, חודש תשרי .ס'איז דער "חודש השביעי"
מהסוג הכי מעולה ("אתרוג") עד פארוואס דער גאנצער פלפול? און מיר דאווענען אלע צוזאמען אינאיינעם — אויך מלשון ׂשֹׂוֹ ַבַ ע — א חודש אנגעזעטיגט
לסוג הכי נמוך ("ערבה") ,ותוכן דא פרעגט דער ליובאוויטשער רבי א לפני אבינו שבשמים. מיט כוחות און השפעות וואס וועלן אונז
המצוה הוא — שמאחדים את פשוט'ע קשיא (שיחת חוה"מ סוכות תשכ"ב): ווען עס קומט אבער די ערשטע נאכט פון באגלייטן אויף א גאנץ יאר ,און יעדער יום טוב
כל ד׳ המינים ועושים מהם אויב די כוונה איז בלויז אונז צו לערנען סוכות און כלל ישראל הילט זיך איין אין דער האט זיך זיין ספעציעלע עבודה און ברענגט
מצוה אחת ,שזהו כללות הענין אז א "סוכה שאולה" איז כשר — דאן הייליגער סוכה ,באקומט דער גאנצער ענין מיט זיך זיין ספעציעלער כח און השפעה.
דאחדותם של ישראל. פארוואס זאגט דאס נישט די תורה אויף א האחדות גאר א טיעפערן באדייט. עס איז דא אבער איין נקודה וואס איז
(ב) וכמו כן במצות סוכה קלארערן אופן; פארוואס דארף מען דאס "מבריח מן הקצה אל הקצה"; עס איז אן
מודגשת אחדותם של ישראל ארויסברענגען דורך אזא פלפול'דיגן חשבון, א סוכה שאולה עבודה וואס באגלייט אונז שוין פונעם אנהויב
— שכן ,גם עשיר שבישראל, קודם כל אז "כל ישראל ראויים לישב בסוכה די גמרא (סוכה כז ,ב) לערנט אונז אז כאטש פונעם חודש ,און עס שיינט אריין אין אלע
שבמשך כל השנה כולה דר אחת" ,דערנאך אז "אי אפשר שיהא לכולן די תורה זאגט "חג הסוכות תעשה לך" — איהרע ימים טובים ,מתחילתם ועד סופם:
בארמון מפואר ,עוזב את ביתו דלא מטי שוה פרוטה לכל חד אלא ע"י וואס פון דעם איז משמע אז עס דארף זיין אן שוין אין דעם שבת פאר ראש השנה האבן
למשך ימי חג הסוכות ,ונכנס שאילה" -וואס נאר דורך דעם קומט מען אן אייגענע סוכה ,דאך קען מען יוצא זיין מיט א מיר געליינט דעם "אתם ניצבים היום כולכם",
לדור ("תשבו כעין תדורו") בסוכה צום מסקנא אז 'סוכה שאולה כשירה'? "סוכה שאולה". וואו די תורה איז מדגיש אז אלס הכנה צום
שעשוי׳ מחמרים פשוטים, "עס ליגט דא א טיעפער יסוד אין כללות פון וואו ווייסט מען דאס? יום הדין ,שטייען כלל ישראל אלע צוזאמען
ומכוסה בעשב פשוט" ,פסולת עבודת השם" איז דער רבי מסביר. פונעם פסוק "כל האזרח בישראל ישבו באחדות — פון "ראשיכם שבטיכם" ביז צו
גורן ויקב"[ ,שהרי אם יכסה את די מצווה פון סוכה ברענגט דאך ארויס בסוכות" ,וואס פון דעם לערנען חז"ל אז "כל "חוטב עציך ושואב מימיך" — אלע שטייען
תקרת הסוכה באבנים יקרות כו׳ — תהי׳ בגלוי דעם "אהבתי אתכם אמר ה'" -די ישראל ראויים לישב בסוכה אחת" — אלע אינאיינעם אלס א 'קומה אחת שלימה'.
הסוכה פסולה] ,סוכה כזו שבהישג ספעציעלע אהבה וואס דער אויבערשטער אידן זענען ראוי צו זיצן אין איין סוכה. נאכדעם קומט דער הייליגער טאג פון יוה"כ.
ידו של עני שבישראל .ונמצא, האט צו אידישע קינדער ,ווי ס'דריקט רש"י איז דאס מסביר :ווען גאנץ כלל עס שיינט דער פנימיות הנשמה ,עס ווערט
שבמצוה זו מתבטאת אחדותם זיך אויס אין דער "ימינו תחבקני" -דער ישראל זאל ווען האבן איין סוכה וואס נתגלה ווי אלע אידן זענען באמת גלייך און עס
של כל ישראל — מהעשיר געהערט בשותפות צו יעדן איד ,וואלט דאך פאלט אוועק יעדער סארט חילוק אדער פירוד
הייליגער ארומנעם פון די דפנות הסוכה
שבישראל עד לעני שבישראל, יעדנ'ס פערזענליכער חלק געווען ווערט צווישן אידן .אין די ערשטע תפילה פונעם יום
(כמבואר בספרי חסידות).
כולל — עשיר ועני בדעת,
אבער בשעת מען טראכט זיך אזוי אריין ווייניגער ווי א שווה פרוטה — וואס דאס איז הקדוש ווערט שוין אפגע'פסק'נט סיי אין בית
בעבודה הרוחנית.
אין דער אייגענער דאך צו קליין עס צו פאררעכענען אלס א דין שלמטה און סיי אין בית דין שלמעלה ,אז
בדידי הוי עובדא
המשך בעמוד ב'
וזהו גם תוכן מארז״ל "כל ישראל
ראויים לישב בסוכה אחת" —
סוכה אחת שמקיפה וכוללת את
כל בני ישראל יחדיו.
ומראש השנה וחג הסוכות — בעסטע שטייגער וואס מען קען. א גאנץ יאר ארבעטן מיר צו פארזיכערן
נמשכת אחדותם של ישראל על יענעם יאר איז אונז געלונגען צום ערשטן אז די אידישע ארעסטאנטן אין די טורמעס ראויים כל ישראל לישב בסוכה:
כל השנה כולה ,היינו ,שבמשך מאל צו באקומען די נויטיגע פערמיטס איבער פלארידע -און איבער גאנץ אמעריקע
כל השנה כולה תהי׳ הנהגתם אריינצוברענגען סוכות אין די תפיסות אין -זאלן האבן אלע זייערע גשמיות'דיגע און די פארוואגלטע
של ישראל באופן של אהבת פלארידע ,אין איינקלאנג מיט די טורמע רוחניות'דיגע באדערפענישן .ספעציעל אידישע ארעסטאנטן
ישראל ואחדות ישראל ,מפני
שחדורים בידיעה שעל כאו״א
רעגולאציעס .עס איז נישט געווען גרינג ווען עס קומט חודש תשרי לייגן מיר אריין אין א ווייטן טורמע
צוצוקומען דערצו און עס איז אונז געווען א געוואלד מיט ארבעט צו פארזיכערן אז
מישראל נאמר "בנים אתם לה׳
גאר א גרויסע שמחה (אין אנדערע שטעט איז די ארעסטאנטן באקומען אלעס וואס עס
אין פלארידע
אלקיכם" ,ובלשון אדמו״ר הזקן
שוין טאקע געווען אזא מעגליכקייט ,אבער עכ"פ אין פעלט זיך אויס מקיים צו זיין די מצוות דערציילט דורך מוה"ר מענדל הכהן כ"ץ הי"ו,
בתניא פרק לב" :אב א׳ לכולנה".
פלארידע האבן זיי עס ביז דאן נישט ערלויבט). היום ,שופר ,מנינים און ארבע מינים ,אויף די שליח חב"ד ,מרבני ארגון 'אלף'
ליל א' דחג הסוכות ,תשמ"ה
המשך בעמוד ב'
המשך > המשך > פַארברענגען
ַַ //א ַ
פון די תפיסה באאמטע (אן קיין אייזן זיך אנצושעפן מיט דברי חיזוק אין איינע פון די טורמעס אין טייערקייט און חשיבות ביים אויבערשטן ,קען מען
אדער האלץ אין די ווענט) ווען אין קארגע והתעוררות פאר די קומענדיגע וואך. פלארידע האבן מיר זיך אבער צומאל גרינג פארגעסן איבער די טייערקייט און
זעקס שעה ארום איז שוין יום טוב, נאך א קורצער שיחה ,האט מען אנגעשטויסן אין א פראבלעם .טראץ חשיבות פון א צווייטן :סוף-כל-סוף ,וואו קומט
און דא בין איך אינעם סאבוועי אן קיין געוויזן א פריוואטן שמועס וואס דער וואס די סטעיט אדמיניסטראציע האט יענער אריין אינעם בילד פון מיין פערזענליכע
סערוויס! יעדע רגע איז קריטיש. רבי האט אפגעראכטן מיט עטליכע פון עס באשטעטיגט ,האט די לאקאלע עבודת השם?
שטעלט זיך ארויס אז דער באשעפער די עסקנים אין דער ארגאניזאציע "אלף". פארוואלטונג פון יענע תפיסה זיך
פירט זיין וועלט מיט א פונקטליכער "מיר בעטן פונעם רבין א ברכה אנטזאגט אונז צו געבן ערלויבעניש איך מוז צוקומען צו יענעם
פלאן .פלוצלינג קומט די באן צו אן פארן מוסד 'אלף' ,און פאר די אידישע אריינצוברענגען א סוכה ,סיי צוליב לערנט אונז דא דער פסוק "כל האזרח בישראל
אומגעראכטענעם אפשטעל .פון דעם ארעסטאנטן מיט וועלכע מיר ארבעטן 'זיכערהייט סיבות' און סיי ווייל זיי ישבו בסכות" א געוואלדיגער יסוד:
הויכהילכער רופט מען אויס אז צוליב לטובתם" האט זיך איינער פון די האבן עס קיינמאל נישט פריער געטוהן. דער איינציגסטער וועג מקיים צו זיין דעם "כל
א טעכנישער פראבלעם ,ווערן אלע עסקנים אנגערופן. מיר זענען געווארן שטארק ישראל ראויים לישב בסוכה אחת" ,איז נאר דורך
געבעטן ארויסצוגיין פון די וואגאנען "האט איר צוגעגרייט פאר זיי עפעס אנטוישט דאס צו הערן ,בפרט אז דעם וואס יעדער איד טוט מיר אויסבארגן זיין
און ווארטן אויפן קומענדיגן באן. פאר סוכות?" האט דער רבי זיך מיר האבן געוואוסט אז אין דעם חלק.
שנעל האב איך מברר געווען ווער נאכגעפרעגט. טורמע האבן זיך דאן געפונען עטליכע ביים אריין טרעטן אין די הייליגע ווענט פון א
עס איז דער שליח אין די געגנט פון דער רבי האט צוגעלייגט "מען דארף אידישע ארעסטאנטן. סוכה ,טוט א איד דערהערן ,אז ער איז נישט קיין
יענע תפיסה און גלייך קלינג איך צו פארזיכערן אז די אידן האבן א סוכה קיין סאך צייט האבן מיר אבער נישט פריוואטע מהות וואס קען זיך אויסשליסן פונעם
אים אינדערהיים. אויף יום טוב" ,אויספירנדיג אז "עס געקענט טראכטן דערוועגן .פופצן ציבור און זיך אליין פארסמאקעווען אין דעם
אין עטליכע מינוט איז די סוכה שוין זאלן זיין בשורות טובות". אנדערע תפיסות האבן ב"ה יא געגעבן שאטן פונעם אויבערשטנ'ס ליבשאפט.
געלעגן אין א קאר סערוויס אויפן וועג ••• די נויטיגע ערלויבעניש ,און דאס דער צילא דמהימנותא פון מצוות סוכה טוט
צום טורמע און צום זמן כניסת החג איז די ווערטער האבן מיר געציפט דאס איז אין צוגאב צו דעם וואס מ'האט מיר דערמאנען אז איך בין א חלק פונעם כלל און
די סוכה געשטאנען מיט איר פולסטן הארץ און איך האב געשפירט ווי זיי געדארפט ארגאניזירן תפילות פאר יעדער טייל פונעם ציבור איז מיר נוגע .יענעם'ס
פראכט און די אידישע ארעסטאנטן זענען געוואנדן צו מיר .דורכאויס דער ראש השנה און יום כיפור ,און אפשיקן שלימות איז נוגע צו מיין שלימות און יענעם'ס
האבן פייערליך געפראוועט דעם יום גאנצער נסיעה קיין ניו יארק האבן דעם דריי הונדערט סעטס פון ד' מינים פאר טובה גייט מיך אהן פונקט ווי דאס אייגענע.
טוב מיט אירע מצוות. רבי'נס ווערטער מיר נישט געלאזט די אידישע ארעסטאנטן. איך בין טאקע טייער ביים אויבערשטן אהן
••• קיין מנוחה :האבן מיר טאקע געטוהן עס איז געווען פרייטאג ,בלויז א שיעור .אבער אליינס בין איך נישט קיין
דעם ערשטן נאכט סוכות .איך זיץ 'אלעס מעגליך' אז יעדער ארעסטאנט דריי טעג פאר יו"ט סוכות .איך האב שלימות'דיגע מציאות פאר זיך .אהן זיך מתאחד
ביי מיר אין סוכה ארומגערינגלט זאל האבן א סוכה אויף יו"ט? דעמאלט געטראכט אז עס איז באמת זיין מיט יעדעם ,איז מיין אייגענער חלק ווייניגער
מיט מיינע קינדער און בני בית .און מאביליזירנדיג עטליכע חברים און א שאד וואס די אידישע ארעסטאנטן ווי א שווה פרוטה .כדי צוצוקומען צו מיין
פלוצלינג האט מיר אויפגעבליצט א עסקנים ,האבן מיר יענע נאכט זיך פון אין יענע תפיסה וועלן נישט זוכה שלימות ,מוז איך אראפווארפן די ווענט פון פירוד,
מחשבה אין קאפ: פריש אריינגעלייגט צו טוהן אלעס זיין צו קיין סוכה .איך האב פרובירט און אריינגיין אינעם סוכת שלום ,וואו ס'איז קלאר
דער רבי האט דאך מיט זיין ווייטן וואס איז שייך ,זיי צו מסדר זיין א סוכה. נאכאמאל צו נוצן פארשידענע אז איך דארף זיין באחדות מיט יענעם.
בליק מיר נישט געלאזט פארגעסן יעדער איינער האט גענוצט זיין קשרים ,צו קלינגען צו העכערע
איבער עטליכע פארוואגלטע אידן, פראטעקציע אין די פלארידע רעגירונג אינסטאנצן ,שיקן אימעילס און מאכן דער אתרוג מוז האבן דעם ערבה
וואס שמאכטן ווייט אוועק אין א און זיינע קשרים אין וואשינגטאן ,כדי טעלעפאן רופן .אבער נאך עטליכע דעם זעלבן לימוד 'נעמען מיר אריין' ביים מקיים
טורמע אין פלארידע .אז איך זאל איבערצודרייען דעם באשלוס פון די שעה פון שווערע הארעוואניע איז מיין זיין דעם "ולקחתם לכם":
געדענקן ווי וויכטיג זייער קיום תפיסה באאמטע .מיר האבן גערופן, בקשה ווידער אפגעווארפן געווארן. אפילו איך בין א שיינער אתרוג [שיש בו טעם וריח,
המצוות איז און ווי טייער זיי זענען געשיקט אימעילס און געפאדערט די איינציגע נחמה וואס איך האב ומרמז למי שיש בו ב' המעלות דלימוד התורה וקיום מעשים
ביים באשעפער אין הימל. מיט א תוקף אז מיר מוזן האבן א סוכה! געהאט איז אז איך האב באמת אלעס טובים ,כמבואר במדרש (ויק"ר ל ,יב)] און איך גלאנץ מיט
וואס איז אבער מיט מיינע אייגענע זונטאג ,ערב סוכות פארמיטאג. פרובירט .איך האב געטוהן מיין אלע מעלות וואס עס זענען נאר פארהאן ,איז כל
קינדער -מיינע אייגענע בני בית? זיצנדיג אויף א באן אין ניו יארק השתדלות .פון איצט און ווייטער זענען זמן איך האב זיך נישט פארבונדן מיט דעם ערבה
צי ווייסן זיי ווי טייער און באליבט באקום איך א טעלעפאון קאלל. דאס שוין דעם אויבערשטנס חשבונות. [שאין בו טעם וריח ,ומרמז למי שחסר אצלו בתורה ומעשים
זיי זענען ביים טאטן אין הימל? צי אויף די אנדערע זייט רעדט דער עס איז געקומען מוצאי שבת. טובים] ,האב איך נאכנישט מקיים געווען די מצוה.
דערהערן זיי וואספארא ראלע זיי הויפט טשאפלעין פון די תפיסה. יענע נאכט האבן מיר זיך געגרייט דער אויבערשטער וויל אז "יוקשרו כולם
שפילן אלס א וויכטיגע טייל פון "ראביי ",זאגט ער מיר" ,מען האט אייך אפצופליען מיט די משפחה צו אגודה אחת" דווקא ,און דערמיט באקומען מיר א
כלל ישראל? צי פארשטייען זיי די באשטעטיגט רשות צו בויען די סוכה!" פראווען דעם יו"ט אין ניו יארק. נייעם דערהער אין דער גאנצער מושג פון אחדות
אומשאצבארע טייערקייט פון זייערע די שמחה איז געווען אין לשער. ווי ס'איז דער מנהג מוצאי שבת אין ישראל:
קליינע מצוות און מעשים טובים? אבער דא האב איך זיך געטראפן אסאך בתי מדרשים אין חב"ד ,האט די נישט בלויז אז איך דארף יענעם קענען
און וואס איז מיט זיך אליין? צי דען אין א פרישע פארלעגנהייט .וויאזוי קהילה נאך מעריב זיך אוועקגעזעצט "פארטראגן" ,נישט נאר דארף איך אים קענען ליב
דערהער איך ווי טייער און באליבט טרעף איך יעצט א סוכה וואס וועט וועכנטליכע די מיטצוהאלטן האבן ,נאר אהן זיך מתאחד זיין מיט יענעם -פעלט
איך בין ביים באשעפער אין הימל? נאכקומען די פונקטליכע פארלאנגען ליקוט פון מראות קודש פון רבי'ן, מיר אין מיין אייגענע שלימות.
נזכרים ונעשים ופרוס עלינו סוכת שלומך
"לא מצא הקדוש ברוך הוא כלי מחזיק ברכה
ווען איך בין דאמאלט איינגעשלאפען אין דער סוכה שמשם היו שואבין לישראל אלא השלום" (עוקצין ג ,יב) .ווען באקומען
אויף א באנק ,איז כבוד אמי הרבנית אריינגעקומען מיך ◄ מזכרונות כ"ק אדמו"ר מוהריי"ץ זי"ע ,חג הסוכות תש"ז מיר די ברכה פון "ברכנו אבינו"? ווען מיר שטייען
ארייננעמען אין הויז ,האט הוד כ"ק אאמו"ר הרה"ק נישט "כולנו כאחד".
געלאזט ,און געזאגט "זאל ער דא שלאפן". ווען איך בין נאך געווען גאר א יונגער אינגל האט מען
אינעם זכות פון די אחדות וואס אידישע קינדער
רופט זיך אן די מאמע" :עס איז דא קאלט און ער קען אמאל פארברענגט שמחת בית השואבה אין סוכה ,און באווייזן אין דעם הייליגן יום טוב סוכות ,זאלן
זיך חלילה פארקילען". איך בין אויך דארט געווען .ווען עס איז געווארן זייער מיר טאקע געבענטשט ווערן מיט אלע ברכות
ואמר אאמו"ר " :זאל ער זיך וואלגערן צווישן חסידים. שפעט אין דער נאכט ,בין איך איינגעשלאפן .אינדערפרי, און השפעות טובות ,און דער עיקר ברכה :מ'זאל
ער וועט זיך נישט פארקילן .ער וועט זיך אנווארעמען ,און ווען איך האב זיך אויפגעכאפט האב איך נאך געטראפן טאקע צוקומען צו דער אמת'ער "כל ישראל
די ווארעמקייט וועט בלייבן אויף דורי דורות". החסיד ר' הענדל און החסיד ר' שמואל ברוך (מגדולי חסידי ראויים לישב בסוכה אחת" ,דער סוכת עורו של
[וסיים אדמו"ר מוהריי”צ ]:אט דאס הייסט מס"נ אויף חינוך . פַארבריינגען.אדמו"ר מוהרש”ב זיע”א) זיצן אין סוכה און ַ לויתן ,בביאת משיח צדקנו ,בב"א!
לחיים אידן ,לחיים ולברכה!
מצוה לספר. שמיני עצרת -שמחת תורה
אדורכקוקן דעם שלייער: וואס האב איך שייכות
דער אומגעריכטע מיט שמחת תורה?
הקפה
די שמחה געהערט דאך לכאורה בעיקר צו די בני תורה ,צו די גרויסע תלמידי חכמים וואס
חיים כהן איז אויפגעוואקסן ווי א שטארק- הארעווען טאג און נאכט איבער א שטיקל גמרא .איך בין דאך אבער בסך הכל א פשוט'ער איד;
פרומער איד .צענדליגע יארן איז ער זאגאר געווען קוים וואס איך האלט מיט מיינע טעגליכע שיעורים :וואס האב איך שוין צו טוהן מיט שמחת תורה?
אן אקטיווער מיטגליד אין "אגודת ישראל". ע"פ התוועדות שמחת תורה ,ה'תשכ"ב
אבער ,צוליב אומבאקאנטע אורזאכן האט ער
אנגעהויבן זיך צו דערווייטערן ,ביז ער האט אין מיטן אויבערשטן אליין ,און איז דעריבער העכער פון סיי עס ווערט דערציילט (סידור מהרי"ד ,צום סוף פון פסוקי 'אתה
א געוויסן פונקט ליידער אינגאנצן אפגעלאזט וועלכער נאטורליכער מענטשליכער השגה .אפילו די הראת') ,אז אמאל איז דער בעל התניא געווען אויף שמחת
אידישקייט .נאך א לאנגע און דערפאלגרייכע מלאכים העליונים האבן נישט קיין השגה דערין און זאגן תורה ביי הרה"ק רבי מענדל הורודוקער זיע"א .ווען
קאריערע אלס ריכטער ,איז כהן ענדליך דערויף "איה מקום כבודו". מ'האט געדארפט זאגן די פסוקי "אתה הראת" און צוגיין
באשטימט געווארן אויף גאר א הויכע פאזיציע אט די הייליגע און געהויבענע תורה האט דער צו הקפות ,האט ר' מענדל זיך אפגעהאלטן דערפון.
אינעם געריכט ביי די ממשלה אין ארץ ישראל. אויבערשטער גענומען ,און עס אונז געגעבן במתנה ,אויף זייענדיג א בעל מדריגה ,האט ער אין די הייליגע
דארט האט ער ,צום גרויסן ווייטאג פונעם ציבור אן אופן אז אונזער קליינער מענטשליכער שכל זאל עס פסוקים פון "אתה הראת" דערזען הונדערט פירושים,
הנאמן לה' ולתורתו ,כסדר אויסגענוצט זיין קענען פארשטיין און ארייננעמען אין א פנימיות. און האט געשפירט אז ער איז נאכנישט אנגעקומען זיי צו
פאזיציע כדי צו שטיצן און פאראויסרוקן זיין די תורה איז "נסעה וירדה" (כמבואר בתניא פ"ד) ביז קענען מקיים זיין למעשה אין זיין עבודת השם .ווי אזוי
סעקולערע אגענדע. עס איז אנגעקליידט געווארן אין פשוט'ע ענינים און קען מען דען ארויסגיין זאגן "אתה הראת לדעת" ,ווען
דער אמת איז ,אז פונקט אין יענער צייט גשמיות'דיגע מושגים ,אויף אזוי ווייט ,אז נישט בלויז די מ'האלט נאך נישט דערביי?
איז חיים כהן געווארן טרויעריג-בארימט אין נשמה זאל עס קענען באגרייפן ,נאר אויך דער מוח פונעם האט אים דער בעל התניא געענטפערט:
דער פרומער וועלט ,נאכדעם וואס ער האט גוף און דער 'נפש הבהמית' זאלן עס קענען פארשטיין. דער כלל איז דאך ,אז פון יעדן ארט וואו א מענטש
אונטערגעשריבן אלס געזעץ דעם פארשלאג וואס נאכדעם וואס דער אויבערשטער האט עס אונז שטייט ,קען ער זעהן אביסל ווייטער פאראויס .און
האט ערקלערט אז מען דארף נישט זיין קיין איד געגעגעבן במתנה ,איז יעדעס מאל וואס א איד פארשטייט יעדעס מאל וואס ער קומט אן ווייטער ,זעט ער פון
"על פי הלכה" כדי צו זיין בארעכטיגט צום אזוי- א קליין שטיקל תורה ,כאפט ער בעצם אן דעם אויבערשטן דארט נאך ווייטער .אלזא ,ווען איר וועט שוין יא אנקומען
גערופענעם "חוק השבות" — א געזעץ וואס גיט אליין! ווי חז"ל זאגן (תנחומא אמור יז)" :אותי אתם לוקחים" – מקיים צו זיין די אלע הונדערט פירושים ,וועט איר
פאר יעדן איד פון איבער דער וועלט אטאמאטישע איר נעמט מיך אליין אריין. דעמאלט דערזען נאך פיל טיעפערע
בירגערשאפטס-רעכט אינעם לאנד. פארשטייט זיך אז דאס וואס מיר פירושים -ואין לדבר סוף ,ס'איז פשוט
דאס איז געווען אן ענין וואס האט פאראורזאכט
דעם רבין גאר אסאך צער און עגמת נפש ,ווי
קענען ארייננעמען דעם אויבערשטן אין "
נאכן הערן דעם ענטפער ,איז די שמחה איז נישט איבער אונז אויף אזא פארנעם ,האט גארנישט
נישטא קיין עק דערצו!
מ'האט געזעהן אין די שטורעמישע שיחות צו טוהן מיט די אייגענע חושים און א געוויסע ספעציפישע 'נתיישבה דעתו' .די ווערטער זענען אים
פון יענע תקופה אין וועלכע דער רבי האט זיך כשרונות .נאר ווי מיר זאגן יעדן טאג השגה אין תורה — אין
געפעלן געווארן און דערמיט איז ער וועלכער עס זענען טאקע
אויסגעגאסן דאס הארץ איבער דעם ווייטאגליכן אינדערפרי" :ונתן לנו את תורתו" ,עס דא חילוקים צווישן איין צוגעגאנגען צו הקפות.
חילול הקודש און די טראגישע תוצאות וואס קומט אינגאנצן במתנה. איד און א צווייטן.
קומען ארויס דערפון. אלץ וואס מען פאדערט פון אונז איז אום שמחת תורה פרייען וואס פאר אן ענטפער איז דאס?
טאקע דערפאר ,ווען חיים כהן איז אנגעקומען בלויז זיך מתייגע זיין און זיך אריינלייגן מיר זיך איבער אונזער לכאורה שטעלט זיך א קשיא :וואס
אין דעם צענטראלן ליובאוויטשער בית מדרש דערין "כפי יכלתו" ,און ווען א איד טוט שייכות מיטן נותן התורה, פאר אן ענטפער איז דאס?
זיין חלק ,טוט דער אויבערשטער זיינס,
וואס אין דעם זענען דאך די אין טאקע אדרבה! אויב עס ליגן
" "770אויף איסטערן פארקוויי בעת די הקפות אלע אידן גלייך.
אום שמחת תורה אין יאר תשל"ו ,קען מען זיך נאר און ער לייגט זיך אריין אינעם איד'ס פסוקים אן ענדלאזע צאל פירושים און
פארשטעלן דעם גרויסן שאק פון די אנוועזנדע. באגרעניצטן פארשטאנד. מדריגות ,קומט דאך אויס אז ער איז
עס האט דעם ציבור נאך ווייטער איבערראשט נאך פיל ווייטער פונעם ענדגילטיגן ציל! אויב צוליב
צו זעהן ווי דער רבי האט דעמאלט באשלאסן אים פעלנדיג הונדערט פירושים האט ר' מענדל זיך שוין נישט א שמחה פאר יעדעם
מכבד צו זיין מיט א פסוק פון "אתה הראת" ,ווי דאס אליין איז די אמת'ע סיבה פאר דער געוואלדיגער געשפירט ראוי צו זאגן "אתה הראת" ,כל שכן ווען ער
אויך מיט דעם כבוד אריינצוגעבן אין זיינע הענט שמחה פון שמחת תורה :מיר פייערן אז מיר האבן דערהערט אז עס זענען דא בלי גבול מדריגות צו וועלכע
א ספר תורה ביי איינע פון די הקפות. באקומען דעם סאמע גרעסטן אוצר אויף דער וועלט :א ער האט נאך אפילו נישט אנגעהויבן צו דערגרייכן!
פיל פון די אנוועזנדע האבן נישט געקענט שייכות און קשר מיט דעם אויבערשטן אליין!
פארשטיין פארוואס מען שטרעקט אויס אזא דער גרעסטער למדן און עילוי פארשטייט ,אז מיט דער ביאור :ס'איז נישט קיין חסרון אין דיר
ברייטע האנט פון כבוד צו אן אפענעם און אלע זיינע השגות איז ער נאכנישט אנגעקומען צום בלי דער בעל התניא האט מיט דעם געמיינט אים צו זאגן
דערקלערטן שונא פונעם עולם התורה. גבול פון תורה ,און דער פשוט'ער איד דערהערט אז זיין אז דאס וואס דו ביזט נישט אנגעקומען מקיים צו זיין די
ביים רבי'ן איז דאס אבער אינגאנצן קיין חידוש הארעוואניע איבער א פשוט'ן בלאט גמרא טראגט אין זיך הונדערט פירושים ,איז דאס נישט צוליב דיין באגרעניצטן
נישט געווען .עס איז דאך ליל שמחת תורה ,דער דאס זעלבע הייליגע "אותי אתם לוקחים"! שכל אדער צוליב א שוואכקייט אין דיין עבודה; נאר ווייל
סאמע שפיץ פון גאנץ חודש תשרי .שטייענדיג די שמחה איז נישט איבער א געוויסע ספעציפישע תורה אליין איז בעצם 'בלי גבול' .און וויבאלד אז תורה איז
אין אט דעם הייליגן טאג ,האט דער רבי אינגאנצן השגה אין תורה — אין וועלכער עס זענען טאקע דא דאך אומבאגרעניצט ,וועט מען אייביג זען מער ווי וויפיל
אדורכגעקוקט דעם פונדרויסנדיגן שיכט פונעם חילוקים צווישן איין איד און א צווייטן .אום שמחת תורה מען האט שוין יעצט אין די הענט.
מענטש ,און קלאר דערזען ווי פונאינווייניג שיינט פרייען מיר זיך איבער אונזער שייכות מיטן נותן התורה, עס פרעגט זיך נאר די שאלה ,היות אז תורה איז טאקע
זיין ריינע אידישע נשמה מיט א געוואלדיגער וואס אין דעם זענען דאך אלע אידן גלייך. בלי גבול ,וויאזוי קענען מיר האבן א שייכות דערצו?
ליכטיגקייט. ממילא ,דער למדן צוזאמען מיטן פשוט'ן איד ,כאפן
חסידות לערנט אונז דאך ,אז אום שמחת זיך ביי די הענט און גייען אריין אין דעם זעלבן טענצל, "אותי אתם לוקחים"
תורה קען א איד דערגרייכן אן אמת'ע 'התעוררות פרייענדיג זיך אינאיינעם מיט דער זעלבער תורה ,און די תורה איז דאך "חכמתו של הקב"ה" ,און צוליב דעם
מיט דער זעלבער אומבאגרעניצטער שמחה! וואס "הוא וחכמתו אחד" ,איז די תורה בעצם איין זאך
תשובה' דורך דעם כוח פון שמחה ,פונקט ווי
המשך אויפן לעצטן עמוד >
מצוה לספר /המשך. פרישקייט און קלארקייט.
דער כח פון שמחת תורה
דברים בטלים ,אדער אים צוזאגן א
מען פועל'ט אום ראש השנה און יום
כיפור דורך די עבודה פון מרירות .און ישועה.
דערפאר ,זעענדיג זיין צעפלאמטע די 'שתיקה כהודאה' איז געווען
שווערער ווי סיי וואספארא ענטפער.
נשמה אויפ'ן אויבערפלאך ,איז עס
וויבאלד יום טוב סוכות האט זיך שוין "יעדער רגע קען מען שעפען אוצרות ,מיט עמערס און שיסלען,
ביים רבי'ן געווען די סאמע מערסט-
נאטורליכע זאך מקרב צו זיין דעם דערנענטערט ,איז ער געבליבן ביים אין גשמיות און אין רוחניות .און דאס אלץ איז דורך די ריקודים"
איד מיט'ן גרעסטן כבוד .און טאקע, רבי'ן אויף יום טוב. _ //ליקוט משיחות קודש בגוד_ל כח השמחה בשמחת תורה
ווען איינער פון די גבאים האט נערוועז עס איז געקומען שמחת תורה.
א
אנגעפרעגט ביים רבי'ן ווי אזוי מען בעת דער גאנצער עולם האט מיט
התלהבות געטאנצט ביי די הקפות ,איז א קאפ און א הארץ האבן נישט אלע,
זאל זיך באגיין מיט דער האקעלער
סיטואציע ,האט דער רבי שארף און דער דאזיגער טאטע געשטאנען ביים אבער פיס האבן אלע .שמחת תורה מען זאל נישט ווערן
פעסט געענטפערט" :א איד וויל מקבל אויוון אין א זייט און געוויינט .ווי אזוי זענען אלע אידן גלייך; נישטא דא קיין מיואש ביי זיך
קען ער דען טאנצן? ער קוקט זיך צו חילוקים ,איז דערפאר בשעת הקפות
זיין אויף זיך עול תורה ,און מ'לאזט אים שמחת תורה דארף יעדער איד
ווי אידן פייערן און פרייען זיך ,בעת אין זאל יעדער אין זינען האבן אויף דעם
נישט?!" ענדיגן די תורה און אנהויבן לערנען
זיין קאפ דארף ער זיך שוין גרייטן פאר ענין פון מס"נ בפועל פאר תורה .און
פארשטייט זיך אז מען האט אים איר נאכאמאל פונדאסניי אויף א
דאס ערגסטע ר"ל. דאס איז שמחת תורה ,אז די תורה זאל
טאקע אריינגעגעבן א ספר תורה! באלד העכערן אופן .בשעת א איד באטראכט
אבער דאן האט זיך עפעס א רוק זיך מיט אונז משמח זיין.
דערויף האט דער רבי מעודד געווען די זיך אין זיין מעמד ומצב במשך שנה
געטאן ביי אים אין הארץ .ס'איז דאך כ"ק אדמו"ר מוהריי"צ ,ספר השיחות תש"ה ,ע' 55
ריקודים פון מר .כהן אינאיינעם מיט העברה ,קען ער טראכטן ביי זיך :איך
שמחת תורה! וואס אימער ס'טוט זיך
ג
די טויזנטער אנוועזנדע פאר גאנצע בין נאך אינגאנצן נישט פארטיג ,איז ווי
פינף און פערציג מינוט נאכאנאנד, אפ אין הימל ,און וואס ס'זאל אים נאר
אפווארטן אינדערהיים — יעצט אין בין איך שייך דערצו?
מיט שטורמישע תנועות מיט די
הענט און מיט אן אומאויפהערליכן דעם מאמענט דארף זיך א איד פרייען מען בעט זיך ביים טאטן מיט . .פונדעסטוועגן זאל ער נישט מיואש
קאך .די גאנצע צייט האט דער רבי מיט דער הייליגער תורה. בלוטיגע טרערן ווערן ביי זיך .ווארום די רביים זאגן ,אז
ער האט זיך אפגעוואשן דאס פנים, שמחת תורה דורכן קו השמחה קען מען
געהאלטן זיינע אויגן שארף געוואנדן הוד כ"ק אאמו"ר הרה"ק (המוהרש"ב אויפטוהן דעם זעלבן ענין וואס ראש
אויף ריכטער כהן ,וועלכער האט און ער איז אריין אינעם רעדל .ער האט זיע"א) האט אמאל געפרעגט זיין פאטער
געטאנצט בכל כוחות נפשו. השנה ויום כיפורים טוען אויפטוהן
פעסט געהאלטן דעם ספר תורה און הוד כ"ק אאמו"ר הרה"ק מוהר"ש :וואס בקו המרירות .ד .ה .אז אפילו בשעת
געטאנצט דערמיט מיט גרויס עקסטאז נאך יום טוב ,בעפאר'ן אהיים פארן, איז דער ענין פון הקפות? האט ער אים
איז ער ווידער אריין צום רבי'ן .דאס עס איז דורכגעגאנגען חודש אלול,
און התלהבות. געענטפערט :הקפות איז ,וואס מען ימי הסליחות ,ראש השנה ,עשרת ימי
••• מאל האט אים דער רבי געזאגט אז אלץ בעט זיך ביים טאטן — אבינו שבשמים
וועט זיין גוט; דאס קינד וועט לעבן. תשובה און יום כיפורים ,און אפילו יום
יארן שפעטער האט איינער פון די — מיט בלוטיקע טרערן ,היתה לי כיפור צו נעילה האט ער אויך נישט
דער חסיד האט זיך געבעטן דמעתי לחם ,האב רחמנות ושבור עול
חב"ד-שלוחים אין מאנהעטן באגעגנט תשובה געטוהן ר"ל ,פונדעסטוועגן,
פאר א קלארע הבטחה .דער רבי הגוים מעל צוארנו.
א זייער נאנטן פריינד פון ריכטער כהן בשעת עס קומט שמחת תורה ,קען ער
האט אים דאס אויך צוגעזאגט, גוים מיינט דאס דעם גוף און דער
און אים פארבעטן צו קומען זיך טרעפן תשובה טוהן בקו השמחה .און — לעיני
און דערנאך אים א פרעג געטוהן: נפש הבהמית .מען טאנצט מיטן ספר
מיטן רבי'ן. כל ישראל ,זיך כולל זיין מיט אידן ,וואס
"וואס האסטו געטוהן שמחת תורה?" תורה בשמחה ,מיט אן אפענעם קאפ
דער פריינד האט עקשנות'דיג האט דער חסיד דערציילט ווי אזוי ער דאס קומט מצד גילוי עצם הנשמה,
אפגעזאגט די פארבעטונג ,זאגנדיג: און אן אפענע הארץ ,אבער בפנימי שהנשמות מתאימות ,וואס מצד דעם
איז געשטאנען ביים אויוון און געוויינט פנימיות גיסן זיך בלוטיגע טרערן.
"זינט חיים כהן האט פארברענגט טייכן טרערן — און ווי אזוי ער האט זיך קומט די אמת'ע אהבת ישראל .און אזוי
יענעם שמחת תורה ביים רבי'ן ,האט ער שם
דערנאך געצווונגען אפצווואשן דאס ווי די עצם הנשמה איז דאך אלעמאל
געטוישט א סאך פון זיינע פריערדיגע גאנץ ,איז מצד דעם האט ער אלעמאל
ד
פנים און גיין טאנצן.
מיינונגען און השקפות .ממילא האב האט אים דער רבי געזאגט :אט דאס בכוח אנצוהויבן נאכאמאל די תורה פון
איך פשוט מורא וואס פאר א טוישונגען אנפאנג ,און אין א העכערן אופן.
דאס וועט פועל'ן ביי מיר".
האט איבערגעדרייט די גזירה. וואס האסטו געטוהן ליקוטי שיחות ח"ב ,ע' 438
ע"פ ספר המאמרים תרפ״ז ,עמ׳ 241 אום שמחת תורה?
הגליונות לחודש תשרי ה
א חסיד איז אמאל געקומען צו איינעם
פון די אדמו"רי חב"ד ברענגענדיג מיט ב
א קבלה אויף מסירת נפש
די אכט און פערציג שעה זיך א שרעקליכע בשורה :זיין משפיע,
מוקדשים ע"י ולזכות
וועלכער איז שוין געווען עטליכע יאר בפועל פאר תורה
פון שמיני עצרת און שמח"ת
חיים בן ציון אויף עולם האמת ,איז אים געקומען אין א בשעת הקפות מיט די ספרי תורה
בן טויבא חנה הוד כ"ק אאמו"ר הרה"ק האט
געזאגט ,אז די אכט און פערציג שעה
חלום און דערציילט אז ס'איז ארויס אויף דארף יעדער אויף זיך מקבל זיין דעם
וזוג' יהודית צערל פון שמיני עצרת און שמחת תורה
אים א הארבע גזירה אין הימל :איינע פון
זיינע קינדער וועלן ר"ל מוזן אוועקגיין
ענין פון מסירת נפש בפועל פאר תורה.
אונטער די מאנטעלע זענען דא די
בת ריזל דארף מען זייער שטארק מייקר זיין. פון דער וועלט דאס יאר. אותיות התורה ,און דער קלף המוקף
זכות הרבצת תורת החסידות יעמוד להם יעדע רגע קען מען שעפען אוצרות, דערציילנדיג דאס פאר'ן רבי'ן ,האט גויל וואס אויף די אותיות ,דאס איז
ולבני ביתם שיחיו להתברך בכל מילי דמיטב מיט עמערס און קאדקעס ,אין גשמיות דער רבי אפגעזיפצט ,אבער גארנישט עצמות .תורה און נשמות זענען ביידע
מנפש ועד בשר ,שפע ברכה והצלחה און אין רוחניות .און דאס אלץ איז דורך געזאגט. מושרשים אין עצמות.
עד בלי די ,בגשמיות וברוחניות, די ריקודים. דער חסיד האט געהאפט אז דער אז מען נעמט דעם ספר תורה איז —
ובטוב הנראה והנגלה! כ"ק אדמו"ר מוהריי"צ ,ספר השיחות ,תש"ד ע' 30 רבי וועט אוועקמאכן דעם חלום אלס אותי אתם לוקחים.
* להקל על הקורא ,מובא כאן עם שינויי לשון קלים — ע"פ יוצא לאור ע"י 'נרות להאיר'
סגנון שפה המדוברת היום — ועל אחריות המערכת בלבד.
gilyon@Lehuir.com | (845) 600-0229
נא לשמור על קדושת הגליון צו באקומען דעם גליון יעדע וואך אויף אימעיל ,אדער פאר סיי וועלכע הערות ,ביטע שיקט א מעסעדזש צו די מערכת.
