gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

מיין יו"ט אוצר · Mein Yom Tov Otzar — סוכות (2026-09-21)

מוציא לאור: מיין יו"ט אוצר · Mein Yom Tov Otzar

שבוע: סוכות (2026-09-21)

מיין יו"ט אוצר · Mein Yom Tov Otzar — סוכות (2026-09-21)

פתח את ה-PDF הורדה

‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫בס"ד‬ ‫מיט ווערטער שיינע‪ ,‬פאר גרויסע און קליינע‪.‬‬ ‫פ‪ .‬מאזעסזאהן ‪" -‬המחנה החרדי"‬ ‫מיר וואונטשן אלע טייערע קינדערלעך און אלע אונזערע‬ ‫‪E‬‬ ‫‪ J‬מאוצרות רבוה"ק מבעלזא ‪ L‬ליינער א פרייליכ'ן יום טוב‪ ,‬א גוט קוויטל און א גמר טוב‪.‬‬ ‫‪ J‬בין יוהכ"פ לסוכות ‪L‬‬ ‫גע'טובל'ט אין די נייע מקוה‪ ,‬זאגענדיג אז אין די טעג אזוי ווי ס'שטייט אין זוהר‪.‬‬ ‫ערשטן • מ'טיילט צדקה ערב סוכות צו ווייזן אז‬ ‫"איז מען דאך ריין פון עוונות" ווייל אויפ'ן‬ ‫טאג סוכות שטייט אין מדרש (תנחומא פ' אמור סי'‬ ‫אונזער תשובה איז אנגענומען געווארן‬ ‫• גאט'ס נאמען‬ ‫דער "בני יששכר זאגט א טעם דערויף‪ :‬די‬ ‫בשפתי צדיקים ווערט דער טאג ממחרת יום‬ ‫ראשונים פרעגן פארוואס דער באשעפער האט‬ ‫הכיפורים אנגערופן "גאט'ס נאמען"‪ .‬און ס'איז דא‬ ‫געהייסן מאכן א סוכה אלס זכר אויף די ענני‬ ‫דערויף פארשידענע טעמים‪ .‬בפשטות האט דער‬ ‫הכבוד‪ ,‬און ער האט נישט געהייסן מאכן א זכר‬ ‫הייליגער בעש"ט זי"ע געזאגט‪ :‬ווייל אין דעם טאג‬ ‫אויפ'ן ָמן און אויפ'ן באר‪—,‬די וואסער ברונעם?‬ ‫הערט מען אויף צו זאגן המלך הקדוש און מ'הייבט‬ ‫‏נאר ס'שטייט אין די קדמונים אז תשובה העלפט‬ ‫ווידער אהן דערמאנען דעם באשעפער'ס נאמען‬ ‫נאר פאר די אידן‪ ,‬און נישט פאר די פעלקער פון די‬ ‫"הא‪-‬ל הקדוש"‪.‬‬ ‫וועלט‪ ,‬ווייל חז"ל זאגן‪" :‬מלך שמחל על כבודו אין‬ ‫דער בילגורייא רב זי"ע ברענגט אין די כתבים‬ ‫כבודו מחול"‪—,‬א קעניג קען נישט מוחל זיין אויף‬ ‫צוויי טעמים וואס דער טאטע ז"ל מרן מהרי"ד‬ ‫זיין כבוד‪ ,‬דעריבער העלפט נישט קיין תשובה פאר‬ ‫זי"ע האט געזאגט‪:‬‬ ‫די פעלקער‪ ,‬ווייל דער באשעפער איז דאך איבער‬ ‫א) ווייל ממחרת יום הכיפורים האבן אידישע‬ ‫זיי א קעניג‪ ,‬אזוי ווי ס' שטייט (תהלים מז‪:‬ט) "מלך‬ ‫קינדער אנגעהויבן געבן פאר תרומת המשכן‪,‬‬ ‫אלקים על גוים"‪ ,‬אבער אידן ווערן דאך אנגערופן‬ ‫אויף וואס דער באשעפער האט געזאגט "ויקחו‬ ‫קינדער פון באשעפער אזוי ווי ס'שטייט אין פסוק‬ ‫לי תרומה—לי לשמי"‪.‬‬ ‫"בנים אתם לה' אלקיכם"‪ ,‬און דער באשעפער ווערט‬ ‫ב) ס'שטייט אין תלמוד ירושלמי (יומא פ"ג‬ ‫ל) אז ס'איז ראשון לחשבון עוונות‪( .‬מועדי קדשיך עמוד יט) אנגערופן פאר אונז א טאטע‪ ,‬און ביי א טאטע זאגן‬ ‫ה"ז) אז באלד ווי דער כהן גדול האט דערמאנט‬ ‫מיר "אב שמחל על כבודו כבודו מחול"‪—,‬אז א‬ ‫יום כיפור דעם שם המפורש איז דער שם הקדוש‬ ‫טאטע קען יא מוחל זיין אויף זיין כבוד‪ ,‬דעריבער‬ ‫‪E‬‬ ‫פארשוואונדן און פארגעסן געווארן פון אידישע‬ ‫העלפט יא ביי אידן תשובה‪.‬‏און דאס אז מיר ווערן‬ ‫אנגערופן קינדער קען מען אויך זעהן פון די ענני‬ ‫מאוצרות הצדיקים‬ ‫קינדער‪ ,‬האבן זיי געבעהטן אז דער רושם‬ ‫הקדושה פונעם שם הקדוש זאל כאטש בלייבן‬ ‫‪ J‬צדקה ערב סוכות ‪L‬‬ ‫הכבור‪ ,‬ווייל די הלכה איז ביי א קעניג אז "אין רוכבין‬ ‫איינגעקריצט אין זיי און באשטימט אין זייער‬ ‫על סוסו ואין משתמשין בשרביטו"‪—,‬מ'טאהר‬ ‫הארץ‪ ,‬דעריבער ווערט דער טאג פון מחרת יום‬ ‫נישט רייטן אויפ'ן פערד פונעם קעניג‪ ,‬און מ'טאר‬ ‫הכיפורים גערופן‪ :‬גאט'ס נאמען" מרמז צו זיין‬ ‫זיך נישט באניצן מיט זיין שטעקן‪ .‬און אין פסוק‬ ‫• טיילן צדקה ערב סוכות‬ ‫אויף דעם ענין‪.‬‬ ‫ס'איז באקאנט פון אריז"ל (פרע"ח שער חג שטייט "ומשה נגש אל הערפל אשר שם האלקים"‪,‬‬ ‫הסוכות פ"ג) אז ער סוכות און אין סוכות זאל מעם און ס'שטייט אויך אין פסוק "הנה אנכי בא אליך‬ ‫• קדושת הימים‬ ‫מרבה זיין מיט געבן אסאך צדקה‪ .‬אין ס' מועד בעב הענן"‪ ,‬זעהט מען פון די פסוקים אז די 'ענני‬ ‫ס'איז באקאנט אז מרן מהרי"ד זי"ע האט‬ ‫לכל חי (סימן כ' אות ג') שטייט‪ :‬מ'זאל געבן אסאך הכבוד' זענען ביים באשעפער כביכול אזוי ווי דער‬ ‫געבויעט א נייע מקוה אין די שטאט בעלזא‪ ,‬וואס‬ ‫צדקה ערב סוכות‪ ,‬איש כמתנת ידו אחד המרבה וכו'‪ .‬סוס ביי א מלך בשר ודם וואס מ'טאהר נישט רייטן‬ ‫איז געווען אויסגעשטאט מיט א גאר שיינקייט‪.‬‬ ‫הרה"ק רבי חיים וויטאל זיע"א פלעגט אוועק טיילן אויף זיין סוס‪ ,‬אויב אזוי ווי אזוי האבן זיך די אידן‬ ‫אבער מרן זי"ע אליין פלעגט זיך ווייטער טובל'ן‬ ‫פאר די ארעמעלייט דאס געלט פון קופת העניים געמעגט זיך באנוצן מיט די 'ענני הכבוד'‪ ,‬דארף‬ ‫אין די אלטע מעיין מקוה וואס כ"ק מרן מהר"ש‬ ‫ערב סוכות‪ .‬ס'איז דא א ריכטיגער טעם על דרך מען דעריבער זאגן אז מיר זענען קינדער פונעם‬ ‫זי"ע האט געבועט און אזוי האבן זיך געפיהרט‬ ‫האמת‪ ,‬אז דער טאג פון ערב סוכות זאל מען מרבה באשעפער‪ ,‬און דער באשעפער ווערט אנגערופן א‬ ‫אסאך חסידים‪ .‬אויסער פיהר טעג אין יאהר די‬ ‫זיין בצדקה‪ .‬און מ'זאל אויך זיין געווארנט צו געבן טאטע‪ .‬איז דעריבער האט דער באשעפער געהייסן‬ ‫געהויבענע טעג וואס איז צווישן יום כיפור און‬ ‫סוכות דעמאלט האטט זיך מרן מהרי"ד זי"ע‬ ‫>>>>>>>‬ ‫פאר די ארעמעלייט פון די תבשילים פון יום טוב‪,‬‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫א‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות רבוה"ק מבעלזא‪ ...‬ומאוצרות הצדיקים‪...‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫ווען מ'זאל צורעכענען אויך די "סכך"‪ ,‬וואס איז ‪7‬‬ ‫זיי זאלן געניסן פון דיין גענאדע און נישט די רשעים‬ ‫אז נאך יום כפור זאל מען זיצן אין די סוכה‪ ,‬וואס‬ ‫אויף ‪ ,7‬איז ‪ .49‬צוזאמען קומט אויס ‪" - 199‬צדקה"‬ ‫וואס זענען דאס נישט ווערט‪ .‬זאגט רבי אבין אז די‬ ‫דאס איז א זכר אויף ענני הככוד‪ ,‬כדי מיר זאלן‬ ‫באטרעפט אויף ‪.199‬‬ ‫בעלי צדקה און גומלי חסדים ווערן נישט געפיהרט‬ ‫וויסן אז דער באשעפער האט מוחל געווען‬ ‫ווען מ'האט דעם צאנז'ער רב'ס ווארט איבער‬ ‫דורך מלאכים‪ ,‬נאר דורכ'ן באשעפער אליין‪ .‬דאס‬ ‫אונזערע עבירות‪ ,‬ווייל דער באשעפער איז פאר‬ ‫געזאגט פאר'ן גאון דער "אבני נזר" זי"ע‪ ,‬איז דאס‬ ‫קען זיין דער טעם פארוואס די אידן האבן גענומען‬ ‫אונז א טאטע‪ ,‬און ביי א טאטע זאגן מיר דאך אז‬ ‫אים זייער געפאלן‪ ,‬און ער האט באלד דערצו‬ ‫אויף זיך צו טוען גוט'ס און זיין גומלי חסד איינער‬ ‫"אב שמחל על כבודו כבודו מחול"‪.‬‏די גמרא זאגט‬ ‫צוגעלייגט‪ :‬אין סוכה גייט מען דאך אריין מיט די‬ ‫אז טורנוסרופוס הרשע האט געפרעגט ביי רבי‬ ‫מיט'ן צווייטן‪ ,‬כדי זיי זאלן זוכה זיין אז דער‬ ‫רמ"ח אברים‪ ,‬קען מען דאך דעריבער צורעכענען‬ ‫עקיבא אויף די מצוה פון צדקה‪ ,‬אז א קעניג וואס‬ ‫באשעפער אליין און נישט קיין מלאכים זאלן זיי‬ ‫אויך די "קרקע הסוכה"‪ ,‬וואס דאס האט אויך אין‬ ‫האט איינגעשפארט זיין קנעכט אין א תפיסה‪ ,‬און‬ ‫באשיצן מיט די ענני הכבוד‪ .‬דערפאר סוכות וואס‬ ‫זיך א קדושת סוכה‪ .‬די קרקע הסוכה איז דאך אויך‬ ‫איינער איז געקומען און אים געשפייזט‪ ,‬וועט‬ ‫‪ 7‬אויף ‪ ,7‬ד‪.‬ה‪ .49 .‬דאס צוזאמען מיט די ‪ ,199‬איז‬ ‫איז א זכר צו די ענני הכבוד וואס די אידן האבן‬ ‫אים דער קעניג געוויס שטראפן‪ ,‬אויב אזוי אז‬ ‫‪ - 248‬רמ"ח‪.‬‬ ‫דער באשעפער האט געמאכט א מענטש ארעם‬ ‫ווי אזוי מעג מען דעם ארעמאן געבן צדקה?‏האט‬ ‫• "צדקה איז מיין נוי סוכה"‬ ‫אים רבי עקיבא געענטפערט מיר אידן ווערן נישט‬ ‫נאך ווערט דערציילט אז ערב סוכות פלעגט‬ ‫אנגערופן קנעכט‪ ,‬נאר קינדער‪ ,‬און ביי א טאטע‬ ‫דער דברי חיים פון צאנז זי"ע אוועק טיילן‬ ‫ווען ער צארנ'ט אויף זיין קינד און איינער האט‬ ‫געלט אויף צדקה מער ווי געוועהנליך‪ .‬אמאהל‬ ‫אויף אים רחמנות און גיט אים צו עסן‪ ,‬טוהט אים‬ ‫ערב סוכות האט ער זיך גענויטיגט אין א סומע‬ ‫דער טאטע נאך מער באלוינען‪.‬‏זעהט מען פון דעם‬ ‫פון צוויי טויזענט רובל‪ .‬זענען זיינע קינדער‬ ‫אז ביי די מצוה פון צדקה ווערן מיר אויך אנגערופן‬ ‫געגאנגען בארגען דאס געלט ביי די גבירים אין‬ ‫בנים פון באשעפער און נישט קיין קנעכט‪,‬‬ ‫שטאט און דאס געברענגט פאר‘ן דברי חיים‪ ,‬און‬ ‫דעריבער טיילן מיר צדקה ערב סוכות‪ ,‬כדי מיר‬ ‫ער האט דאס גלייך פארטיילט צו די ארימעלייט‪.‬‬ ‫זאלן וויסן אז דער באשעפער האט אהנגענומען‬ ‫ביינאכט ווען ער איז געשטאנען ביים טיהר פון‬ ‫אונזער תשובה און ער האט אונז מוחל געווען‪,‬‬ ‫די סוכה אריינצוגיין‪ ,‬האט דער דברי חיים זיך‬ ‫נאר זוכה געווען ווייל זיי זענען געווען גומלי חסד‪,‬‬ ‫ווייל "אב שמחל על כבודו כבודו מחול"‪.‬‬ ‫אויסגעדריקט‪ :‬די וועלט פיהרט זיך צו באשיינען‬ ‫פאסט אז מיר זאלן אויך געבן צדקה און גומל חסד‬ ‫ַ‬ ‫און באציהרן די סוכה מיט פארשידענע סארט "נוי‬ ‫זיין איינער מיט'ן צווייטן‪ ,‬כדי מיר זאלן אויך זוכה‬ ‫• פארמעהרן צדקה ערב סוכות‬ ‫סוכה"‪ .‬אבער איך טוה נישט אזוי‪ .‬די צדקה דאס‬ ‫נאך א טעם זאגט דער 'בני יששכר'‪ .‬דער חיד״א זיין זיך צו קענען שיצן אינעם שאטן פון באשעפער‬ ‫איז מיין "נוי סוכה"‪ ,‬דאס איז די שיינקייט און די‬ ‫(כסא דוד דרוש ז כז‪ ):‬ברענגט א מדרש‪ ,‬אז ווען די אליין‪( .‬בני יששכר מאמר חדש תשרי מאמר י‪:‬כד)‬ ‫פראכט פון די סוכה‪.‬‬ ‫אידן זענען ארויס פון מצרים‪ ,‬האבן זיי געמאכט • דער גרויסע ענין צו פארמעהרן מיט‬ ‫• "נאר אזוי קען מען מקבל זיין אברהם‬ ‫א בונד צווישן זיך‪ ,‬אז יעדער וועט ארויס העלפן צדקה ערב סוכות‪.‬‬ ‫אבינו ע"ה אין די סוכה"‬ ‫ערב סוכות איז א גרויסער ענין צו געבן אסאך‬ ‫און טוען גוט'ס מיט'ן צווייטן‪ .‬זאגט דער חיד״א‪,‬‬ ‫אין ספר "מקור חיים" (חג הסוכות) שטייט‪:‬‬ ‫ווייל ס׳שטייט (מדרש רבה רות ה‪:‬ד) רבי אבין צדקה‪ ,‬אזוי ווי ווערט גע'פסק'נט אין "מטה אפרים"‪.‬‬ ‫אמאהל ערב סוכות האט דער "דברי חיים" זי"ע‬ ‫זאגט קום און זעה דעם כח פון צדיקים‪ ,‬און דאס ס'ווערט דערציילט‪ ,‬אז ביים הייליגן "דברי חיים"‬ ‫זיך געוואנדן צו זיינע קינדער און זיי געזאגט‪,‬‬ ‫גרויסקייט פונעם כח פון צדקה‪ ,‬און ווי גרויס איז דער צאנז'ער רב זי"ע‪ ,‬האט פארנומען א גרויסער‬ ‫גיט מיר אייער גאנצע געלט‪ ,‬ווייל ערב סוכות‬ ‫דער כח פון די 'גומלי חסדים'‪ ,‬די וואס טוען גוט'ס ארט פאר סוכות‪ ,‬דאס טיילן צדקה‪ .‬ער האט‬ ‫מוז מען געבן אסאך צדקה‪ ,‬און דאס איז דער‬ ‫איינער מיט'ן צווייטן‪ ,‬וואס זיי באשיצן זיך נישט צוגעלייגט א שיינעם רמז‪ ,‬אויף דעם שייכות פון‬ ‫שענסטער נוי סוכה וואס באשיינט די סוכה‪,‬‬ ‫שאטן פונעם צדקה צו סוכות‪ ,‬ווי פאלגנד‪ :‬די סוכה‪ ,‬איז לויט'ן‬ ‫שאטן פון די וועלט‪ ,‬נישט פון ָ‬‫אין ָ‬ ‫ווייל היינט ביינאכט הבעל״ט וועט קומען אין די‬ ‫מארגן־שטערן‪ ,‬און נישט אינעם שאטן פון די זון‪ ,‬דין מן התורה‪ 2 ,‬דפנות (ווענט)‪ ,‬יעדער איינער ‪7‬‬ ‫סוכה דער אושפיזא וואס איז אברהם אבינו ע״ה‬ ‫נאר זיי באשיצן זיך אינעם שאטן פון באשעפער‪ ,‬טפחים די ברייט‪ ,‬אויף ‪ 10‬די הויך‪ ,‬און דער דריטער‬ ‫וואס זיין מדה איז מדת החסד‪ ,‬דעריבער דארף‬ ‫אזוי ווי ס'שטייט (תהלים לו‪:‬ח) ״מה יקר חסדך דופן‪ 1 ,‬טפח די ברייט‪ ,‬אויף ‪ 10‬די הויך‪ .‬אלזא‪,‬‬ ‫מען טיילן אסאך צדקה‪ ,‬און נאר דעמאלט קען‬ ‫וכו׳ ובצל כנפיך יחסיון״—ווי וואונדערליך טייער יעדער דופן איז ‪ 7‬אויף ‪ .10‬צוזאמען קומט אויס‬ ‫מען מקבל זיין אברהם אבינו ע״ה אין די סוכה‪,‬‬ ‫איז דיין גענאדע 'רבונו של עולם'‪ ,‬און די מענטשן ‪ 2 .)710=70( 70‬דפנות איז ‪ ,140‬ווען מען רעכנט צו‬ ‫און מ'האט דעמאלט געזאגט אז דער דברי חיים‬ ‫אויך דעם דריטן דופן (נאר ‪ ,)10‬איז צוזאמען ‪.150‬‬ ‫וואס ווילן זיך באשיצן אין שאטן פון דיינע פליגל‪,‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫ב‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫מיין אוצר‪ ...‬דברות קודש מרבוה"ק‪...‬‬ ‫• פערל ווערטער סוכות •‬ ‫בחמשה עשר יום לחדש השביעי הזה חג הסוכות שבעת ימים לה' (ויקרא כג‪:‬לד)‬ ‫אך כל מלאכת עבודה לא תעשו‪( .‬ויקרא‬ ‫פארוואס האט דער באשעפער באפוילן דוקא צו מאכן סוכות אלס א זכר צו די ענני הכבוד‪ ,‬וואס האבן‬ ‫כג‪:‬לד‪-‬לו)‬ ‫ארומגענומען און באשיצט די אידן ווען זיי זענען ארויס געגאנגען פון מצרים אזוי ווי די גמרא (סוכות‬ ‫דער באשעפער זאגט‪ :‬מאכט פאר מיר א‬ ‫יא‪ ).‬זאגט‪ ,‬אויפ'ן פסוק (ויקרא כג‪:‬מג)‪" ,‬כי בסוכות הושבתי את בני ישראל"‪—,‬אז דאס זענען ענני כבוד‪,‬‬ ‫גאנצע עבודה פאר מיין נאמען און פריידט זיך‬ ‫וואלט מען דאך געדארפט מאכן סוכות אין חודש ניסן וואס דעמאלט זענען די אידן ארויס געגאנגען פון‬ ‫מיט מיין שמחה‪ ,‬און נישט אז די שמחה זאל‬ ‫מצרים? מ'קען דאס ערקלעהרן אזוי‪ :‬די ענני הכבוד האבן באשיצט די אידן פון די ברענעדיגע זון און פון די‬ ‫זיין פאר שוואוילטאג‪ ,‬נאר דער עיקר פרייד זאל‬ ‫שווערע רעגנ'ס אזוי ווי דער פסוק (ישעי' ד‪:‬ו) זאגט‪" :‬וסוכה תהי' לצל יומם מחרב ולמחסה ולמסתור מזרם‬ ‫זיין מ'זאל זיך פאראייניגן און זיין צוגעבונדן צו‬ ‫וממטר"‪ ,‬אבער די הויפט גוטסקייט האט זיך אנגעזעהן מיט דעם וואס די ענני הכבוד האבן באשיצט פון די‬ ‫די תורה‪.‬‬ ‫שווערע רעגנ'ס‪ ,‬ווייל ווערנדיג באשיצט בלויז פון די זון דערקענט זיך נישט דאס גוטסקייט אזוי שטארק‪,‬‬ ‫(ילקוט אוהב ישראל)‬ ‫און ס'איז נישט קיין פארגלייך ווי ווען מ'ווערט באשיצט מיט די ענני הכבוד פון ‏שווערע רעגענ'ס‪ ,‬שנייען‪,‬‬ ‫ולקחתם לכם ביום הראשון‪( ...‬ויקרא כג‪:‬מ)‬ ‫און האגל‪ ,‬וואס דעמאלט דערקענט זיך גאר שטארק‬ ‫מדרש‪ :‬וְ כִ י רִ ׁאשוֹן הוּ א וַ ֲהלֹא ט"ו הוּ א ֶאלָ א רִ ׁאשוֹן‬ ‫די גוטסקייט פונעם באשעפער‪ .‬דעריבער האט דער‬ ‫לְ ֶחׁ ְשבּ וֹן ֲעוֹנוֹת‪ ,‬דארף מען פארשטיין וואס איז די‬ ‫באשעפער באפוילן צו פייערן דעם יום טוב סוכות‬ ‫אין חודש תשרי‪ ,‬דער אנהויב פון די רעגן טעג וואס‬ ‫דעמאלט וועט זיך מער אנזעהן דאס גוטסקייט וואס‬ ‫דער באשעפער האט געטוען מיט די אידן ווען ער‬ ‫האט זיי באשיצט מיט די ענני הכבוד ווען זיי זענען‬ ‫ארויסגעגאנגען פון מצרים‪.‬‬ ‫(כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע‪-‬מדבר קדש)‬ ‫ושמחת בחגך והיית אך שמח‪( .‬ויקרא כג‪:‬מ)‬ ‫סוכות ווערט אנגערופן "זמן שמחתנו"‪ ,‬ווייל‬ ‫ס'איז באקאנט‪ ,‬די גרויסע מעלות פון די סוכה‪ ,‬אז יעדער טאג קומען די זיבן אושפיזין‪[ :‬אברהם‪ ,‬יצחק‪ ,‬יעקב‪,‬‬ ‫כוונה פון רִ ׁאשוֹן לְ ֶחׁ ְשבּ וֹן ֲעוֹנוֹת?‬ ‫משה‪ ,‬אהרן‪ ,‬יוסף‪ ,‬דוד] אין די סוכה‪ ,‬יעדער פון די אושפיזין קומט אין זיין באשטימטן טאג‪ ,‬און ווערט באגלייט‬ ‫נאר‪ ,‬אין די עשרת ימי תשובה טוען‬ ‫דורך די אנדערע אושפיזין‪ ,‬און יעדער איד דארף דאס גלויבן אז די אושפיזין קומען אין די סוכה‪ ,‬און ווען ס'איז‬ ‫דעמאלט ווערן פון‬ ‫ָ‬ ‫אידן תשובה מיראה און‬ ‫דא א פארזאמלונג פון צדיקים‪ ,‬זאגן חז"ל (סנהדרין עא‪" ):‬כינוס לצדיקים נאה להם ונאה לעולם"‪—,‬און ווען‬ ‫די עבירות אזוי ווי ְׁשגָגוֹת‪ ,‬אבער סוכות איז‬ ‫די אושפיזין קומען זיצן אין די סוכה פון יעדער איד‪ ,‬איז נישטא קיין גרעסערע שמחה פון דעם‪ ,‬דעריבער איז‬ ‫מען זוכה צו טוען תשובה מאהבה‪ ,‬ווערן‬ ‫סוכות טעג פון שמחה"‪.‬‬ ‫פון די עבירות‪ ,‬מצוות‪ ,‬דעריבער איז דאס א‬ ‫‏(כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע ‪ -‬מדבר קדש)‬ ‫גוטע בשורה‪ ,‬אז דער באשעפער הייבט ָאהן‬ ‫ותזכנו לישב ימים רבים על האדמה אדמת קדש (יה"ר להסוכה)‬ ‫דעמאלט צו רעכענען די עבירות‪ ,‬ווייל דער‬ ‫ָ‬ ‫באשעפער מאכט דערפון מצוות‪.‬‬ ‫דער זיידע ז"ל [כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע] האט ערקלעהרט דעם ענין פון סוכה אפילו אין חוץ לארץ‪,‬‬ ‫(קדושת לוי)‬ ‫אז אין די סוכה נעמט אונז דער באשעפער ארום מיט די קדושה פונעם בית‏המקדש פון אלע פיהר זייטן‪ ,‬פון‬ ‫בסכות תשבו שבעת ימים‪( ...‬אמור כג‪:‬מב)‬ ‫אויבן פון אונטן‪ ,‬די ווענט‪ ,‬די סכך‪ ,‬און‏די לופט פון די סוכה איז ממש די לופט פון קדושת ארץ ישראל‪.‬‏מיט‬ ‫ביי יעדער מצוה‪ ,‬וואס דער מענטש גייט‬ ‫דעם קען מען פארשטיין פארוואס מיר בעהטן‪ ,‬אז מיר זאלן זוכה זיין צו‏זיצן אין ארץ ישראל‪" ,‬ימים רבים"‬ ‫מקיים זיין‪ ,‬דארף ער פריער מאכן א רוחנית‘דיגע‬ ‫ווייל די סוכה איז פיהל מיט די קדושה פון ארץ ישראל אבער דאס בלייבט נישט אויף לאנג‪ ,‬דערפאר בעהטן‬ ‫הכנה‪ ,‬און דערנאך קען ער מקיים זיין די מצוה‬ ‫מיר אז מיר זאלן שטענדיג זוכה זיין צו די קדושה פון ארץ‏ישראל‪.‬‬ ‫(כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע)‬ ‫געהעריג‪ .‬דאס זאגט דער פסוק‪" :‬בסכות‬ ‫תשבו"‪ ,‬דרש‘ענען חז"ל‪ ,‬אז דאס מיינט "תשבו‬ ‫הרחמן הוא יקום לנו את סוכת דוד הנופלת‪( ...‬ברהמ"ז)‬ ‫כעין תדורו"—אז לויט די הכנה אין די דירת‬ ‫דאס ווארט "הנופלת" איז אויך א לשון פון תפלה—דאווענען‪ .‬אזוי ווי ס‘שטייט (דברים ט‪:‬יח) "ואתנפל"—‬ ‫קבע‪ ,‬במשך פונעם יאהר‪ ,‬אזוי וועט זיין דאס‬ ‫און איך האב געדאווענט‪ .‬די סוכה פון דוד המלך שטייט אויבן אין הימל און בעהט זיך ביים באשעפער ער‬ ‫זיצן אין די סוכה‪ ,‬וואס מען וועט מקיים זיין מיט‬ ‫זאל שוין רחמנות האבן אויף זיינע קינדער וואס זענען אין גלות און מיר זענען מתפלל אויף דעם בית המקדש‬ ‫די ריכטיגע הכנה פון קדושה און שמחה‪.‬‬ ‫אז עס זאל שוין אויפגעבויט ווערען במהרה‪ .‬דאס זאגן מיר "הרחמן הוא יקים לנו את סוכת דוד" —דער‬ ‫(‘באר משה‘ ‪ -‬קאזשניץ)‬ ‫באשעפער זאל אויף שטעלן דעם בית המקדש‪ .‬וועלכע בית המקדש מיינט מען? זאגט מען גלייך "הנופלת"‪,‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫ג‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫מיין אוצר‪ ...‬דברות קודש מרבוה"ק‪...‬‬ ‫>>>>>>‬ ‫• פערל ווערטער סוכות •‬ ‫דער בית המקדש וואס בעהט אויבן אין הימל אויף אונז אז דער באשעפער זאל שוין רחמנות האבן‪.‬‬ ‫‏(כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע ‪ -‬מדבר קדש)‬ ‫ויהי בשלם סוכו ומעונתו בציון (תהלים עו‪:‬ג)‬ ‫צוויי מצוות האבן אידן באקומען‪ ,‬וואס‬ ‫ולקחתם לכם ביום הראשון‪( .‬אמור כג‪:‬מ)‬ ‫מ'גייט אריין אין זיי מיט‘ן גאנצן קערפער‪" .‬מצות‬ ‫מדרש‪ :‬ראשון לחשבון עוונות ‪ -‬פון סוכות הויבט מען אהן פריש צו ציילען די עבירות‪.‬‬ ‫סוכה" און וואוינען אין "ארץ ישראל"‪ .‬דאס איז‬ ‫די כוונה פונעם מדרש קען זיין‪ :‬ס'שטייט (ויקרא רבה ל‪:‬ב)‪ :‬ראש השנה און יום כיפור משפט דער‬ ‫ׁשלֵם סו ּּכוֹ‬ ‫אויך מרומז (תהילים עו‪:‬ג) "ַוי ְִהי ְב ָ‬ ‫באשעפער די אידן אנטקעגן די גוים‪ ,‬און מיר ווייסן נישט ווער ס'וועט זיגן‪ .‬אבער ווען די אידן גייען ארויס‬ ‫ׁשלֵם"—וועלכע מצוות‬ ‫ו ְּמעוֹנָתוֹ ְּב ִציוֹן"‪ַ" .‬וי ְִהי ְב ָ‬ ‫מיט די אתרוגים און לולבים אין זייערע הענט‪ ,‬ווייסט מען אז די אידן האבן געזיגט‪ .‬דער ענין פארוואס דער‬ ‫ווערן געטוען מיט'ן גאנצן קערפער? "סו ּּכו"—‬ ‫באשעפער מיט זיין גרויס חסד‪ ,‬משפט די אידן אנטקעגן די גוים איז‪ ,‬ווייל‏ער וויל אז די אידן זאלן זוכה זיין‬ ‫די מצות "סוכה"‪" .‬ו ְּמעוֹנָתוֹ ְּב ִציוֹן"—און דאס‬ ‫בדין‪ ,‬און כאטש דער איד טרעפט שטענדיג אין זיך א פעהלער‪ ,‬אבער אנטקעגן די אומות העולם—די גוים‪,‬‬ ‫וואוינען אין ציון‪ ,‬דאס איז "ארץ ישראל"‪.‬‬ ‫זענען דאך די אידן זיכער בתכלית השלימות‪ ,‬און זיי גייען ארויס זכאי בדין‪ .‬דאס זאגט דער מדרש‪" :‬ולקחתם‬ ‫(הגר"א מווילנא זצוק"ל)‬ ‫לכם ביום הראשון‪-‬‏ראשון לחשבון עוונות"‪ ,‬די כוונה איז אויפ'ן חשבון צווישן די אידן און דעם באשעפער‪.‬‬ ‫וחגותם אותו חג לה' שבעת ימים בשנה‪...‬‬ ‫כאטש אנטקעגן די אומות העולם זענען דאך אידן בתכלית השלימות און זיי גייען ארויס מיט א זכות פון‬ ‫בחדש השביעי תחגו אותו (ויקרא כג‪:‬מא)‬ ‫זכאי בדין‪ ,‬אבער די אידן פאר זיך דארפן שטענדיג טראכטן דעם "חשבונו של עולם"‪—,‬אז זיי זענען נאך נישט‬ ‫דער טור (סי' תרכ"ה) שרייבט‪" :‬כאטש מיר‬ ‫בתכלית השלימות‪,‬‏און דארפן תשובה טוען אויף זייערע מעשים‪.‬‬ ‫זענען ארויס פון מצרים חודש ניסן‪ ,‬האט דער‬ ‫‏(מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע)‬ ‫באשעפער געהייסן מאכן דעם יום טוב סוכות‬ ‫ולקחתם לכם ביום הראשון‪( .‬אמור כג‪:‬מ)‬ ‫דייקא אין חודש תשרי‪ ,‬כדי ס'זאל זיך דערקענען‬ ‫מדרש (ויק"ר ל‪:‬ב)‪ :‬די אידן און די פעלקער קומען‬ ‫אז מ'זיצט אין די סוכה נאר דערפאר ווייל דער‬ ‫צו ווערן גע'משפט פאר'ן באשעפער‪ ,‬און די שרי אומות‬ ‫באשעפער האט געהייסן‪ .‬דאקעגן חודש ניסן‬ ‫העולם קומען מקטרג זיין פאר'ן באשעפער אויף די‬ ‫ווען ס'איז א שיינע צייט קען דאס אויסקוקן ווי‬ ‫אידן‪ ,‬און מיר ווייסן נישט ווער ס'וועט זיגן‪ .‬אבער ווען‬ ‫מ'זיצט אין די סוכה פאר'ן אייגענעם פארגעניגן‪.‬‬ ‫די אידן גייען ארויס מיט די אתרוגים און לולבים אין‬ ‫"וחגותם אותו"‪—,‬איר זאלט פייערן דעם יום‬ ‫זייערע הענט‪ ,‬ווייסט מען אז די אידן האבן געזיגט‪.‬‬ ‫טוב סוכות דייקא נאר אלס "חג לה'"—נאר כדי‬ ‫אייגענטליך וואס פאר א דין און משפט האבן די‬ ‫מקיים צו זיין דערמיט מצות ה'‪ ,‬און נישט פאר'ן‬ ‫אידן מיט די פעלקער אין ראש השנה? נאר מ'קען‬ ‫אייגענעם פארגעניגן‪ .‬דעריבער "בחודש השביעי‬ ‫דאס פארשטיין לויט וואס דער מדרש (ויק"ר ל‪:‬ב)‬ ‫תחוגו אותו"‪—,‬דייקא אינעם זיבעטן חודש‪ ,‬חודש‬ ‫זאגט‪ :‬ראש השנה איז דער יום הדין‪ ,‬און דער באשעפער מיט זיין גרויס חסד‪ ,‬וויל מזכה זיין די אידן‪ ,‬דעריבער‬ ‫תשרי‪ ,‬און נישט אין חודש הראשון‪ ,‬חודש ניסן‪.‬‬ ‫משפט ער די אידן צוזאמען מיט די פעלקער‪ ,‬און אזוי ארום וועלן די אידן זיכער ארויס זכאי בדין‪ ,‬ווייל כאטש‬ ‫(קרן לדוד)‬ ‫די אידן זענען נישט אליין בשלימות אבער אנטקעגן די פעלקער‪ ,‬זענען זיי דאך שטענדיג זיכער בתכלית‬ ‫כי בסוכות ״הושבתי״ את בני ישראל‪...‬‬ ‫השלימות‪ .‬דאס איז פשט אין מדרש‪ :‬אז די אידן מיט די פעלקער קומען צו ווערן גע'משפט פאר'ן באשעפער‪,‬‬ ‫(ויקרא כג‪ :‬מב)‬ ‫און די שרי אומות העולם קומען מקטרג זיין אויף די אידן‪ ,‬און מיר ווייסן נישט ווער ס'וועט זיגן? אבער‬ ‫אין מדרש שטייט‪ :‬די ענני הכבוד האבן‬ ‫וויבאלד דער באשעפער משפט די אידן צוזאמען מיט די פעלקער‪ ,‬זענען די אידן זיכער מנצח‪ ,‬ווייל די אידן‬ ‫אויפגעהויבן די אידן און זיי געפיהרט אנגעלאהנט‬ ‫קעגן די פעלקער זענען שטענדיג בתכלית השלימות‪.‬‬ ‫אזוי ווי איינער וואס די שיף פיהרט אים כאטש‬ ‫‏(כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע)‬ ‫דער מענטש גייט נישט מיט זיינע פיס אין די שיף‪,‬‬ ‫ולקחתם לכם ביום הראשון‪( ...‬ויקרא כג‪:‬מ)‬ ‫דערפאר ווען מ'איז געגאנגען א גאנצן טאג און א‬ ‫גאנצע נאכט‪ ,‬זענען זיי נישט מיד געווארן‪ .‬דער‬ ‫אין מדרש (תנחומא אמור כב) שטייט‪ :‬דערפאר ווערט סוכות אנגערופן "ראשון" ווייל ס'איז "ראשון‬ ‫פסוק זאגט‪ :‬כי בסוכות ״הושבתי״‪—,‬איך האב‬ ‫לחשבון עונות"‪ - .‬דארף מען דאך פארשטיין‪ ,‬דער חשבון פון די עבירות איז דאך שוין געווען ראש השנה און‬ ‫אייך באזעצט‪ ,‬און נישט דער לשון ״הולכתי״‪—,‬‬ ‫יום כיפור‪ ,‬פארוואס זאגן חז"ל אז יעצט רעכנט מען די עבירות?! דער תירוץ איז‪ ,‬אז סוכות טרעפן מיר זיך‬ ‫געגאנגען‪ ,‬ווייל די אידן זענען געזיצן אין זייערע‬ ‫מיט אונזערע הייליגע אבות‪ ,‬ס'קומען אריין צו אונז אין סוכה די הייליגע זיבן אושפיזין‪ ,‬און אויך די ארבעה‬ ‫הייזער און די וואלקענעס האבן זיי געטראגן‪.‬‬ ‫מינים איז קעגן די דריי אבות און יוסף הצדיק (ויקרא רבה ל‪ ,‬י)ָ‪ ,‬און ווען מיר הייבן אן צו פארגלייכן אונזערע‬ ‫(החיד״א‪-‬חומת אנך)‬ ‫מעשים קעגן די מעשים פון אונזערע גרויסע עלטערן‪ ,‬זעהן מיר ווי ווייט אונז זענען פון זיי‪ ,‬און וויפיהל מיר‬ ‫דארפן נאך שטרעבן און ארבעטן צו צוקומען צו עפעס א משהו פון זייערע הייליגע וועגן‪ .‬טאקע אמת אז‬ ‫כי בסוכות הושבתי את בני ישראל (ויקרא כג‪ :‬מב)‬ ‫ראש השנה און יום כיפור האבן מיר שוין געמאכט א חשבון פון אונזערע עבירות און געטוען תשובה‪ ,‬אבער‬ ‫די גמרא (סוכה יא‪ ):‬ברענגט א מחלוקת‪,‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫ד‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫מיין אוצר‪ ...‬דברות קודש פון אונזערער רבי'ס‪...‬‬ ‫>>>>>>‬ ‫• פערל ווערטער סוכות •‬ ‫דעמאלט זענען מיר נישט געשטאנען קעגן אונזערע הייליגע אבות‪ .‬אבער יעצט ווען ס'קומט סוכות און מיר‬ ‫וואס זענען געווען די סוכות אין מדבר? רבי‬ ‫שטעלן זיך אוועק נעבן אונזער עלטערן‪ ,‬הייבט זיך אן א פרישע חשבון עוונות‪ ,‬ווייל יעצט זעהן מיר ווי ווייט‬ ‫אליעזר זאגט‪ :‬ס‘איז געווען ענני כבוד‪ ,‬און רבי‬ ‫מיר זענען נאך פון באשעפער‪" .‬ב'סוכות ת'שבו ש'בעת" איז ראשי תיבות‪ּ :‬בֶֹׁשת‪ ,‬ווייל מיר שעהמען זיך פון‬ ‫עקיבא זאגט‪ :‬ס'איז געווען בודקעס ממש‪ .‬‏קען‬ ‫אונזערע גרויסע הייליגע אבות‪ ,‬און דער בושה העלפט אונז מיר זאלן קענען באמת תשובה טוען‪.‬‬ ‫מען זאגן אז רבי אליעזר און רבי עקיבא גייען‬ ‫(כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א מבעלזא ‪ -‬יום ב' סוכות תדשם)‬ ‫לשיטתו‪ ,‬וויבאלד רבי אליעזר האלט אז די סוכות‬ ‫בסכת תשבו שבעת ימים כל האזרח בישראל ישבו בסכת (ויקרא כג‪:‬מב)‬ ‫אין די מדבר זענען געווען די ענני כבוד‪ ,‬וואס איז‬ ‫מאהל איבערגע'חזר'ט די מצוה‬ ‫דארף מען פארשטיין די כוונה פונעם פסוק‪ ,‬ס'זעהט אויס ווי ס'איז צוויי ָ‬ ‫געווען איין סוכה‪ ,‬האלט ער דעריבער "אין יוצאין‬ ‫פון זיצן אין די סוכה? נאר דער פשט אין פסוק איז אזוי‪ ,‬דער ערשטער חלק רעדט פון די מצוה פון ישיבת‬ ‫מסוכה לסוכה"‪—,‬מ'טאהר נישט ארויס גיין פון‬ ‫סוכה‪ ,‬נאכדעם זאגט דער פסוק אן הבטחה‪ ,‬אז אויב מ'וועט מקיים זיין די מצוה פון סוכה וועט מען זוכה‬ ‫איין סוכה צו די צווייטע‪ ,‬נאר מ'דארף בלייבן‬ ‫"בס ֻּּכֹת ֵּתְׁשב ּו ִׁש ְב ַעת‬ ‫זיין‪ ,‬אז ווען משיח וועט קומען‪ ,‬וועט מען זיצן בסכת עוֹרוֹ של לויתן‪ .‬דאס איז פשט‪ַּ ,‬‬ ‫אין די זעלבע סוכה‪ .‬רבי עקיבא וואס האלט אז‬ ‫י ִָמים"‪—,‬ס'איז א מצוה צו זיצן אין די סוכה זיבן טעג‪ ,‬און אויב מ'וועט אזוי טוען זאגט די תורה צו אן הבטחה‪,‬‬ ‫די אידן האבן געבויעט סוכות ממש‪ ,‬קומט אויס‬ ‫ֵשב ּו ַּבס ֻּּכֹת"‪ ,‬אז מ'וועט זוכה‬ ‫ָאל יְׁ‬ ‫"כָל ָה ֶא ְזרָח ְּב ִי ְשׂר ֵ‬ ‫אז ּ‬ ‫אז ווען זיי האבן זיך געצויגן פון איין ארט צום‬ ‫ָתן‪.‬‬ ‫ֻכַת עוֹרוֹ ֶשל ִל ְוי ָ‬‫זיין צו זיצן אין די ס ּ‬ ‫צווייטן און גערוהט אויף א נייעם ארט האבן זיי‬ ‫(כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע)‬ ‫זיך געמאכט נייע סוכות‪ ,‬דעריבער האלט רבי‬ ‫עקיבא‪ ,‬יוצאין מסוכה לסוכה‪.‬‬ ‫בסכת תשבו שבעת ימים כל האזרח בישראל‬ ‫(‏פנים יפות)‬ ‫ישבו בסכת (ויקרא כג‪:‬מב)‬ ‫בסכת תשבו שבעת ימים‪( ...‬ויקרא כג‪:‬מב)‬ ‫די ראשי תיבות פון "ב'סוכת ת'שבו ש'בעת י'מים"‬ ‫די גמרא (שבת קל) זאגט‪ :‬אלע מצוות וואס‬ ‫איז "תשבי"‪ ,‬וואס איז מרמז אויף אליהו התשבי‬ ‫אידן האבן אנגענומען מיט פרייד‪ ,‬זענען זיי היינט‬ ‫[אליהו הנביא] וואס קומט מיט אלס גאסט‪ ,‬מיט די‬ ‫אויך מקיים מיט פרייד‪ .‬דערפאר מאכט מען נאר‬ ‫זיבן אושפיזין‪ ,‬וואס אין זכות פון מצות ישיבת סוכה‬ ‫א ֵזכֶר צו די סוכות וואס דער באשעפער האט‬ ‫וועט ער אונז קומען מבשר זיין די גאולה און מיר וועלן‬ ‫געמאכט פאר די אידן‪ ,‬און נישט פאר די אנדערע‬ ‫דעמאלט זוכה זיין צו זיצן 'בסוכת עורו של לויתן'‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫זאכן וואס זענען געווען נאך יציאת מצרים‪,‬‬ ‫(כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע)‬ ‫אזויווי‪ ,‬מן‪ ,‬באר‪ ,‬שליו‪ .‬ווייל ביי די אנדערע זאכן‬ ‫• הושענא רבה •‬ ‫האבן די אידן געקלאגט אויף משה רבינו‪ ,‬אויסער‬ ‫ביי "סוכות" האבן זיי זיך געפרייד‪ .‬זאגט די תורה‪,‬‬ ‫‏ושני בדי ערבות שהם כנגד משה ואהרן (תפילה כשאונדין הלולב)‪.‬‬ ‫אז מיר זאלן מאכן די מצוה וואס איז געמאכט‬ ‫געווארן מיט פרייד‪ ,‬אין א צייט וואס מ'פריידט‬ ‫דער טאטע ז"ל [מרן מהרי"ד זי"ע] האט געזאגט דעם ענין‪ ,‬ווייל ערבה איז מרמז אויף ענוה און שפלות‪.‬‬ ‫זיך‪' ,‬זמן שמחתנו'—און דאס איז סוכות‪.‬‬ ‫ביי משה רבינו ע"ה שטייט (במדבר יב‪:‬ג) "והאיש משה עניו מאד מכל האדם אשר על פני האדמה"‪ ,‬און ביי‬ ‫(שפתי צדיק)‬ ‫אהרן שטייט (שמות טז‪:‬ז) "ונחנו מה"‪ .‬דעריבער זענען די צוויי בדי ערבה קעגן משה און אהרן‪ .‬אד"ק ז"ל‪.‬‬ ‫מ'קען אויך זאגן ווייל ס'שטייט אין מדרש (ויק"ר ל‪:‬יד) "וערבה דומה לפה"‪—,‬ערבה איז גלייך צום מויל‪ .‬משה‬ ‫בסכת תשבו שבעת ימים‪ ...‬כי בסכות‬ ‫רבינו ע"ה האט שטענדיג מתפלל געווען אויף אידישע קינדער‪ .‬דער תרגום יונתן (במדבר כ‪:‬כט) זאגט אויף‬ ‫הושבתי את בני ישראל בהוציאי אותם‬ ‫אהרן הכהן אז ער איז געווען "עמוד צלותהון דישראל"‪ ,‬דערפאר זענען די צוויי בדי ערבה וואס זענען מרמז‬ ‫מארץ מצרים‪( ...‬ויקרא כג‪:‬מב‪-‬מג)‬ ‫אויפ'ן מויל‪ ,‬קעגן משה און אהרן‪ ,‬און תפילה דארף זיין בענוה ושפלות‪ ,‬דעריבער באדייט ערבה אויך שפלות‪.‬‬ ‫(כ"ק מרן מהר"א זי"ע ליל ד' דחוהמ"ס תש"ו ‪ -‬ע"י הגה"ק מבילגורייא זי"ע)‬ ‫רש"י‪ :‬סוכה איז א זכר לענני הכבוד‪ ,‬וואס האט‬ ‫באשיצט די אידן אין מדבר‪.‬‬ ‫כשהיה בית המקדש קים היו מקיפין את המזבח בהושענא רבה‪,‬‏עכשיו כשאין בית המקדש קיים‬ ‫פרעגן די מפרשים‪ ,‬אידן האבן דאך באקומען‬ ‫‏נוטל חזן הכנסת הספר תורה ומקיף את הבימה (ירושלמי)‬ ‫דריי מתנות אין מדבר‪' ,‬מן' 'באר' און 'ענני הכבוד'‬ ‫ס'שטייט אין ירושלמי אז ווען דאס בית המקדש איז געשטאנען האט מען הושענא רבה ארום גערינגלט‬ ‫(תענית ט‪ ).‬איז פארוואס מאכט מען דווקא א‬ ‫דעם מזבח‪ ,‬אבער היינט אז מיר האבן ליידער נישט קיין בית המקדש‪ ,‬נעמט דער חזן פון די שוהל די ספר‬ ‫זכר נאר פאר די ענני הכבוד און נישט פאר'ן 'מן'‬ ‫תורה און ער גייט ארום די בימה‪ .‬דארף מען פארשטיין וואס פאר א שייכות האט דער מזבח‪ ,‬מיט די ספר‬ ‫און די 'באר'? דער חיד"א ברענגט בשם גברא‬ ‫תורה ארום די בימה?‏נאר דער זוהר הק' אין פ' ויקהל פרעגט פארוואס רופט מען דעם מזבח הפנימי 'מזבח'‪,‬‬ ‫רבא הרב החסיד רבי חיים כפוסי'‪ ,‬אז דער 'מן'‬ ‫בשלמא אויפ'ן מזבח החיצון האט מען גע'שחט'ן קרבנות‪ ,‬אבער אויפ'ן מזבח הפנימי האט מען דאך נאר‬ ‫און די 'באר' איז געקומען פאר די אידן על פי דין‪,‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫ה‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‬ ‫• די הייליגע לעכטיגקייט פון די אושפיזין‬ ‫האט אוועק געטיילט ח״י מאות זהובים פאר צדקה‪,‬‬ ‫און נאך חצות ווען ער האט געזעהן די אתרוגים בסכת תשבו שבעת ימים כל האזרח‬ ‫• פערל ווערטער סוכות •‬ ‫סוחרים‪ ,‬האט ער זיי געבעהטן אז זיי זאלן אים בישראל ישבו בסכת‪( ...‬ויקרא כג‪:‬מב)‬ ‫ווייל דער באשעפער האט זיי ארויסגענומען פון‬ ‫ס'איז באקאנט אז די אבות פון די וועלט‬ ‫בארגן זייער געלט ווייל ער דארף האבן נאך נוי‬ ‫מצרים און מדבר אריין‪ ,‬און זיי גענומען פאר זיין‬ ‫זענען די אושפיזין וואס קומען אין די סוכה‪,‬‬ ‫פאר‬ ‫סוכה‪ ,‬און ער האט דאס געלט באלד צוטיילט‬ ‫פאלק צו זיין זייער קעניג‪ ,‬איז מן הראוי אז ער‬ ‫די ארעמעלייט‪( .‬זמירות לעטר פתורא ‪ -‬ציעשנוב‪ ,‬מתוך מכתב און זיי קומען אנגעקליידעט אין די סוכה‪ ,‬אזוי‬ ‫זאל זיי געבן צו עסן און צו טרינקען‪ .‬אבער די ענני‬ ‫מהה״ג מהרש״ם הכהן האללענדער ז״ל בשם הגה״ק מהר״ש הראשון מבאבוב‬ ‫ווי ס'איז מבואר אין די ספרים הקדושים‪ .‬און‬ ‫זצ״ל שהיה נוכח אז)‪.‬‬ ‫הכבוד זענען געווען לפנים משורת הדין כדי זיי צו‬ ‫דערבער גרייט מען זיי צו א פלאץ אין די סוכה‬ ‫באשיצן פון די זון האט דער באשעפער מיט דעם‬ ‫אבער דער עיקר איז זייער הייליגע ליכטיגקייט‬ ‫•"דו זעהסט ישעי׳לע‪ ,‬דאס איז ריכטיגע נוי‬ ‫געוויזן א חיבה יתירה צו די אידן דעריבער מאכט‬ ‫פון זייער עבודה און זייערע מדות וואס באלייכטן‬ ‫סוכה‪".‬‬ ‫מען א זכר דווקא פאר די ענני הכבוד צו דאנקען‬ ‫הרה״ק רבי ישעי'לע פון טשעחויב זצ״ל האט די סוכה‪ ,‬און דאס איז דער באדייט‪ ,‬וואס ס'שטייט‬ ‫דעם באשעפער פאר זיין ליעבשאפט צו אונז‪ .‬נאך‬ ‫דערציילט אז ווען ער איז געווען א קינד האט ער אז יעדער איד דארף זאגן "מתי יגיעי למעשי‬ ‫א תירוץ ברענגט דער חיד"א ווייל דער 'מן' און די‬ ‫געמאכט א גרויסער שיינער ווייסער אדלער‪ ,‬פאר אבות‪"( .‬דברי חיים" דרוש לסוכות‪-‬מובא בעלים לתרופה)‬ ‫'באר' האבן אידן באקומען דורך תלונות‪ ,‬זיי זענען‬ ‫נוי סוכה‪ ,‬און ער האט דאס געברענגט אין די סוכה‬ ‫געקומען מיט טענות צו משה רבינו אז זיי האבן‬ ‫פון זיין פאטער דער הייליגער "דברי חיים" זי"ע‪ • .‬אווירא דארץ ישראל אין די סוכה‬ ‫נישט וואס צו עסן און נישט וואס צו טרינקען‪ ,‬און‬ ‫דער ענין פון די פיהר ווענט‪ ,‬סכך‪ ,‬און די‬ ‫דער פאטער האט געלויבט און באוואונדערט די‬ ‫אויף זאכן וואס קומט דורך טענות און קריגערייען‬ ‫שיינע ארבעט און אים געזאגט‪ :‬קום וועל איך דיר ערד פון די סוכה איז‪ ,‬אז דער באשעפער נעמט‬ ‫מאכט מען נישט א זכר‪ .‬אבער די ענני הכבוד האט‬ ‫ווייזן וואס הייסט אמת'ע נוי סוכה‪ ,‬און דער "דברי אונז ארום פון אלע זייטן מיט א קדושה פון די‬ ‫זיי דער באשעפער אליין געגעבן מרוב חסדיו‪,‬‬ ‫חיים" האט באלד גענומען א בינטל געלט ארויס הייליגקייט פונעם בית המקדש‪ ,‬און די לופט אין‬ ‫דעריבער אויף אזא זאך מאכט מען יא א זכר‪.‬‬ ‫געגאנגען אינדרויסן און אלעס אוועק געטיילט די סוכה איז אזוי ווי אוירא דארץ ישראל—לופט‬ ‫(ספרו "ראש דוד")‬ ‫פאר ארעמעלייט‪ ,‬און זיך אנגערופן צו זיין זוהן‪ :‬פון ארץ ישראל‪( .‬כ"ק מרן מהר"ש זי"ע)‬ ‫בסכת תשבו שבעת ימים‪( ...‬ויקרא כג‪:‬מב)‬ ‫"דו זעהסט ישעי׳לע‪ ,‬דאס איז ריכטיגע נוי סוכה‪".‬‬ ‫אייגענטליך ווען מ'טראכט אריין אין די מצוה‬ ‫• די סוכה‪ -‬א דורכגאנג צו די וואכן‪-‬טעג‬ ‫***‬ ‫פון סוכה קומט אויס אז יעדער איד האט דאך א‬ ‫‏דער באשעפער האט געגעבן דעם יום טוב‬ ‫‪E‬‬ ‫פריוואטע סוכה פונדעסטוועגן ווען מ'רעדט פון‬ ‫סוכות נאך די ימים ‏נוראים‪ ,‬כדי מ'זאל קענען‬ ‫ארויסגיין פון אזא הייליגע ארבעט פון די ימי‬ ‫מאוצרות הצדיקים‬ ‫סוכות שטייט אימעטום "סוכות"‪ ,‬ווי חג הסוכות‬ ‫און אזוי ווייטער‪ ,‬ס'וואלט געדארפט הייסן "חג‬ ‫‪ J‬בסוכות תשבו ‪L‬‬ ‫הרחמים והרצון צו די וואכעדיגע טעג‪ ,‬און דורכ‘ן‬ ‫הסוכה"‪ .‬נאר ס'שטייט אין 'ילקוט שמעוני'‬ ‫זיצן אין די סוכה שיצן מיר זיך אין איר‪ ,‬ביז מיר‬ ‫אז דורכדעם וואס א איד היט אפ די מצוה פון‬ ‫געוואוינען זיך צו די לופט ‏פון די וועלט‪( .‬ה"שרף"‬ ‫מסטרעליסק זי"ע)‬ ‫סוכה אויף די וועלט וועט ער זוכה זיין לעתיד‬ ‫• די נעמען פונעם יום טוב‬ ‫לבוא צו זיצן אין די סוכה פון די צדיקים און ווי‬ ‫• "סוכות" מלא און חסר‬‫דער יום טוב ווערט אנגערופן מיט דריי נעמען‪:‬‬ ‫ס'ווערט געברענגט וועט דאס זיין אינעם 'עורו‬ ‫‏דאס ווארט "סוכה" האט דריי טייטשן‪ :‬א‏)‬ ‫א) חג הסוכות‪ ,‬צוליב די מצות סוכה וואס דער‬ ‫של לוויתן'‪ .‬קען זיין אז דעריבער שטייט 'סוכות'‬ ‫באשעפער האט באפוילן פאר די אידן‪ ,‬אלס זכר צו "הערן"—פון לשון "הסכת ושמע ישראל (דברים‬ ‫כז‪:‬ט)‪ .‬ב‏) "זעהן"‪ ,‬פון לשון יסכה—שסוכה ברוח‬ ‫א לשון רבים‪ .‬ווייל ס'איז מרמז אויף ביידע סוכות‪,‬‬ ‫די ענני כבוד‪.‬‬ ‫די סוכה אין וואס מיר זיצן יעצט‪ ,‬און די צווייטע‬ ‫ב) זמן שמחתינו‪ ,‬ווייל ס'שטייט אין די תורה‪ ,‬הקודש"—ער האט געזעהן מיט רוח הקודש‪.‬‬ ‫ושמחתם לפני ה' אלקיכם שבעת ימים‪ ,‬און ס'שטייט (מגילה יד‪ ).‬ג) כפשוטו‪" ,‬צוגעדעקט"—סכך‪.‬‬ ‫סוכה פון 'עורו של לוויתן' לעתיד לבוא‪.‬‬ ‫(בני יששכר)‬ ‫ושמחת בחגך‪ ,‬אז יו"ט סוכות איז א באזונדערע ‏דערפאר שטייט אין די תורה צוויי מאהל סכו"ת‬ ‫חסר אן א וא"ו‪ ,‬א רמז אז די ראיה—זעהן‪ ,‬און‬ ‫בסכת תשבו שבעת ימים‪( ...‬ויקרא כג‪:‬מב)‬ ‫מצוה צו זיין פרייליך‪.‬‬ ‫ג) חג האסיף‪ ,‬ווייל סוכות פאלט אויס אין די די שמועה—הערן‪ ,‬דארף דער מענטש דערויף‬ ‫הגאון רבי שלמה קלוגער זצוק"ל ברענגט א‬ ‫צייט וואס מ'ברענגט אריין די תבואה פון פעלד צום ארבעטן‪ ,‬ווייל פון זיך אליין ָאן סייעתא דשמיא‬ ‫וואונדערליכער טעם פאר מצות סוכה‪ .‬די גמרא‬ ‫שטוב‪ ,‬א גאנץ זומער האט זיך די תבואה געטריקענט קען ער גארנישט טוען‪ .‬אבער אויב ער טוהט זיינע‬ ‫(תענית כד‪ ):‬דערציילט אויף רבא אז ער האט‬ ‫אינדרויסן אין די פעלדער‪ ,‬און סוכות ברענגט מען פעולות‪ ,‬וועט אים דער באשעפער העלפן און‬ ‫מתפלל געווען אין תקופת תמוז‪ ,‬ס'זאל גיין‬ ‫באשיצן‪ .‬דערפאר שטייט דער דריטער "סוכות"‬ ‫זיי אריין‪ ,‬אז ס'זאל נישט שאדן גיין פון די רעגן‪.‬‬ ‫רעגן און זיי תפילה איז אנגענומע געווארן און‬ ‫>>>>>>>‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫ו‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫מיין אוצר‪ ...‬דברות קודש פון אונזערער רבי'ס‪...‬‬ ‫>>>>>>‬ ‫• פערל ווערטער סוכות •‬ ‫מקטיר געווען קטורת‪ .‬‏ענטפערט דער זוהר הק' ווייל דורכדעם וואס די אידן זענען מקטיר קטורת טוען זיי‬ ‫ס'האט גע'רעג'נט‪ .‬איז זיין טאטע געקומען צו‬ ‫פארשניידן די אידישע שונאים‪ .‬די גמרא (שבת פט‪ ):‬פרעגט‪ :‬פארוואס הייסט דער הר סיני‪ ,‬הר חורב? ווייל‬ ‫אים אין חלום און געזאגט ווייל דו האסט מטריח‬ ‫דורך קבלת התורה איז אראפ געקומען א חורבה אויף די אומות העולם‪.‬‏זעהט מען אז דער מזבח מיט די תורה‬ ‫געווען כלפי שמיא איז דא אויף דיר קטרוגים‪ ,‬איז‬ ‫זענען ממש גלייך‪ ,‬ווייל דורך די קטורת וואס מ'יז מקטיר אויפ'ן מזבח ווערן פארשניטן די אידישע שונאים‪,‬‬ ‫ראטזאם אז דו זאלסט נישט שלאפן אויפ'ן פלאץ‬ ‫און דורך קבלת התורה איז אראפ געקומען א חורבה ‏אויף די אומות העולם‪ .‬דעריבער אז מיר האבן היינט‬ ‫ווי די שלאפסט געוועהנליך‪ .‬אינדערפרי האט ער‬ ‫ליידער נישט דעם מזבח‪ ,‬נעמט דער חזן פון די שוהל די ספר תורה און ער גייט ארום די בימה‪ ,‬וואס דאס איז‬ ‫געזעהן סימנים פון מעסערס אין זיין געוועהנליכע‬ ‫דער ענין פון קבלת התורה‪.‬‬ ‫בעט‪ ,‬ווייל די מזיקים האבן אים געוואלט שעדיגן‪.‬‬ ‫(כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע)‬ ‫לויט דעם קען מען זאגן אזוי‪ :‬אידן דאווענען ראש‬ ‫ש ְמחָ ה"‪( ,‬טור סי' תרס"ד)‬ ‫וְנוֹהֲ גִ ים לְ כַ בּ וֹת ֶאת הַ ֵּנרוֹת עִ ם הַ הוׁ ַֹשעְ נוֹת לְ ִ ׂ‬ ‫השנה און יום כיפור‪ ,‬זיי זענען מפציר און בעהטן‬ ‫דער טעם דערפון קען מען זאגן אזוי‪ .‬אין הושענא רבה‪ ,‬איז די עיקר עבודה‪ ,‬צו בעהטן אויף עהרליכע‬ ‫שטארק‪ ,‬מער ווי ס'קומט זיין עפ"י שורת הדין‪ ,‬און‬ ‫קינדער‪ ,‬אזוי ווי מען זאגט אין דעם "י ְִהי רָצוֹן"‬ ‫דער באשעפער הערט זייערע תפילות און שענקט‬ ‫ָבה" בגימט' " ֶזרַע"‬ ‫אויפ'ן בינדן דעם לולב‪ ,‬אז " ֲער ָ‬ ‫זיי א גוט געבענטשט יאהר‪ .‬איז דא א חשש אז די‬ ‫ִיהי‬ ‫און אויפ'ן פסוק (הושע יד‪,‬ז) י ְֵלכ ּו יוֹנְ קו ָֹתיו ו ִ‬ ‫מזיקים וועלן מקטרג זיין און זיי וועלן שעדיגן ח"ו‪,‬‬ ‫ַכ ַּזיִת הוֹדוֹ‪ ,‬טייטשט רש"י בשם התרגום‪ ,‬די‬ ‫דעריבער האט דער באשעפער באפוילן מ'זאל‬ ‫כוונה פונעם פסוק‪ ,‬זיינע זוהן און טעכטער‬ ‫ענדערן דאס פלאץ ווי מ'שאלפט א גאנץ יאהר‬ ‫זאל זיין‬‫זאלן זיך מעהרן און זייער לויטערקייט ָ‬ ‫ָ‬ ‫אוןארויסגיין און שלאפן אין די סוכה‪.‬‬ ‫אזוי ווי די לויטערקייט פון די הייליגע מנורה‪,‬‬ ‫ממילא די "ערבה" וואס איז מרמז אויף קינדער‪,‬‬ ‫למען ידעו דרתיכם כי בסכות הושבתי את‬ ‫לעשט מען מיט דעם אויס‪ ,‬די מנורה‪ ,‬מרמז צו‬ ‫בני ישראל‪( ...‬ויקרא כג‪:‬מג)‬ ‫זיין‪ ,‬אז מיר דארפן נישט די נרות המנורה‪ ,‬ווייל‬ ‫ס'איז באקאנט די קשיא פונעם חיד"א זצ"ל‬ ‫אונזערע קינדער אליין וועלן זוכה זיין צו לייכטן‬ ‫פארוואס דוקא אויפ'ן נס פון די 'ענני הכבוד'‬ ‫אזוי ווי די מנורה‪.‬‬ ‫מאכט מען א זכר מצות סוכה‪ ,‬און די אנדערע‬ ‫(כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע)‬ ‫נסים וואס זענען געווען אין מדבר‪ ,‬ווי ָמן‪ ,‬און‬ ‫ּב ֵאר‪ ,‬מאכט מען נישט קיין זכר? דער "בני‬ ‫הושענא רבה ‪ -‬א טאג פון תשובה‬ ‫יששכר" ברענגט א תירוץ‪ :‬חז"ל זאגן אז אינעם‬ ‫מ'פיהרט זיך צו זא‏גן‪ ,‬הושענא רבה ביי שחרית דעם קאפיטל "מזמור שיר ליום השבת"‪ ,‬ווי דער טור (סי'‬ ‫ָמן האט מען געקענט שפיהרן א טעם פון אלע‬ ‫תרס"ד) זאגט‪" :‬ביום חמישי של חול המועד שהוא הושענא רבה נוהגים‏שמרבין במזמורים כמו ביום טוב"‪.‬‬ ‫מאכלים וואס מ'האט נאר געוואלט‪ ,‬און אינעם‬ ‫‏מ‘קען ערקלעהרן פארוואס מ‘זא‏גט אין הושענא רבה "מזמור שיר ‏ליום השבת"‪ ,‬לויט ווי דער מדרש (ב"ר‬ ‫וואסער פונעם באר האט מען געשפיהרט א‬ ‫פכ"ב) זאגט‪ :‬אז ווען אדם הראשון האט געהערט‪ ,‬ווי קין האט זיך אויסגעגליכן מיט'ן באשעפער כביכול‬ ‫דורכדעם וואס ער האט תשובה געטוען‪ ,‬האט אדם הראשון געזאגט דעם פ‏סוק "מזמור שיר ליום השבת"‪.‬‬ ‫טעם פון אלע משקאות וואס מ'האט געוואלט‪.‬‬ ‫דעריבער‪ ,‬הושענא רבה‪ ,‬ווען ס'איז א טאג פון תשובה‪ ,‬איז פ‏אסיג צו זאגן דעם קאפ‏יטל "מזמור שיר ליום‬ ‫דעריבער ווען אידן גייען אריין אין די סוכה‪ ,‬און‬ ‫השבת"‪.‬‬ ‫מ'עסט און מ'טרינקט לכבוד יו"ט‪ ,‬האט מען מיט‬ ‫‏(מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע)‬ ‫דעם געמאכט דעם זכר צו אלע דריי נסים‪.‬‬ ‫נאך א תירוץ ענטפערט דער 'בני יששכר'‪ ,‬אז‬ ‫• שמחת תורה •‬ ‫ברויט און וואסער איז א זאך וואס דער באשעפער‬ ‫שפייזט אלע זיינע באשעפעניש‪ ,‬ווייל ס'איז דאך‬ ‫ש ְּבזֹאת הַ תּ וֹרָ ה ִּכי הִ יא לָ נ ּו עוֹז וְאוֹרָ ה‪( .‬פיוט שמחת תורה)‬ ‫נָ גִ יל וְנָ ִ ׂשי ׂ‬ ‫וויכטיג צום לעבן פונעם מענטש‪ ,‬דעריבער איז‬ ‫כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע האט געזאגט‪ :‬וואס דער באדייט פון דאס טאנצן שמחת תורה קען איך‬ ‫נישט שייך צו מאכן א זכר אויף א נס פאר א זאך‬ ‫אייך נישט זאגן‪ .‬אבער דאס קען איך זאגן‪ ,‬אז אלע תפילות וואס זענען נישט ארויפגעגאנגען אין הימעל א‬ ‫וואס קומט נאטורליך צו געבן‪ .‬אבער די ענני‬ ‫גאנץ יאהר‪ ,‬קומען אהן אויבן‪ ,‬דורכ'ן טאנצן אין שמחת תורה‪ .‬האט כ"ק מרן מהר"י מבעלזא זי"ע צוגעלייגט‪:‬‬ ‫הכבוד וואס דאס קומט נישט מן הדין צו געבן‪,‬‬ ‫ֲצרֶת] ֶרגֶל ִּב ְפנֵי ַע ְצמוֹ הוּא ְל ִע ְניַן ַּפזֵר ְק ַׁשב"‪ .‬שמיני עצרת איז א יום טוב פאר‬ ‫"ש ִמינִי [ע ֶ‬ ‫די גמרא (יומא ג) זאגט‪ְׁ :‬‬ ‫מאכט מען די סוכה אלס זכר צום נס‪.‬‬ ‫"ק ַׁשב"‪ ,‬הערט אויס דער באשעפער‬‫"פזֵר"‪ ,‬די אלע פארשפרייטע תפילות פון א גאנץ יאהר‪ְ ,‬‬ ‫זיך פאר'ן ענין פון ַּ‬ ‫***‬ ‫אין דעם טאג‪.‬‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫ז‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‬ ‫>>>>>>>‬ ‫ווארט האט ער זיך געגעבן א רוף אהן‪ .‬דאס האט חופות וועלן זיין געקניפט און געבינדן איינס‬ ‫מיר זעהן דאס נישט‪ ,‬אבער ס'איז זיכער און אמת‪.‬‬ ‫דער תנא פון די משנה געמיינט‪ ...‬דאס איז פשוט העכער פון אנדערן‪ ,‬וואס וועט דערגרייכן ביז'ן‬ ‫(יערות דבש ה״א דרוש ו)‬ ‫כסא כבוד‪ ,‬און דארט וועלן זיי זוכה זיין צו זעהן‬ ‫פשט‪( .‬עירין קדישין בשם כתבי ר' יוסף צלא ז"ל)‬ ‫די ליכטיגע לויטערקייט פונעם באשעפער‪'( .‬מחזה‬ ‫• דאס איז דאך דער פשוט'ער פשט‪....‬‬ ‫אברהם'‪ ,‬קונטרס חזון למועד)‬ ‫• א חשובע מצוה‬ ‫מי שהיה ראשו ורובו בסוכה ושלחנו בתוך הבית‪...‬‬ ‫אלע מצוות איז מען נאר מקיים מיט איין אבר‪,‬‬ ‫(סוכה פרק ב‪ :‬משנה ז)‬ ‫אבער די מצוה סוכה נעמט ארום דעם מענטש • די סוכה איז א רמז אויף גלות‬ ‫הרה"ק רבי שמואל קאמינקער האט אמאהל‬ ‫מיט אלע זיינע גלידער‪ .‬און ס‘איז נישטא נאך אזא כל האזרח בישראל ישבו בסוכות‪( .‬ויקרא כג‪:‬מב)‬ ‫געטראפן א ריזשינער חסיד און אים געבעטן אויב‬ ‫דער הייליגער ריזשינער האט אמאהל געזאגט‬ ‫חשובע מצוה ווי די מצות סוכה‪ ,‬ווייל מ'גייט אריין‬ ‫ער קען עפעס איבערזאגן פון זיין גרויסער רבי‬ ‫אין די סוכה מיטן גאנצן קערפער‪ ,‬אפילו מיט די אז די מצוה פון סוכה איז מרמז אויפ'ן גלות‪ ,‬ווייל‬ ‫דער הייליגער ריזשינער‪ .‬האט דער חסיד געזאגט‬ ‫די סוכה איז דער דירת ארעי פון א מענטש און‬ ‫שטיוועל‪'( .‬דברי יחזקאל')‬ ‫אז דער רבי האט אמאהל געטייטשט די משנה‬ ‫אין סוכה "מי שהיה ראשו ורובו בסוכה ושלחנו‬ ‫• שכר מצות סוכה‬ ‫בתוך הבית"‪ ,‬אז א איד וואס איז ראשו רובו אין‬ ‫לעתיד לבוא וועט א בת־קול ארויס קומען פון‬ ‫די סוכה דהיינו אז ער ליגט אין העכערקייט‪ ,‬ער‬ ‫א הויכער בארג אין ארץ ישראל‪ ,‬און וועט אויסרופן‪,‬‬ ‫דינט דעם באשעפער מיט א געהויבענקייט אבער‪,‬‬ ‫״די אלע צדיקים וואס האבן געהיטן די מצוה פון‬ ‫"ושולחנו"‪ ,‬ווען ס'קומט צו עניני גשמיות ווי עסן‬ ‫סוכה‪ ,‬זאלן קומען אין די סוכה פונעם 'עורו של‬ ‫און טרינקען‪" ,‬בתוך הבית"‪ ,‬קען ער זיך נישט‬ ‫לויתן' זיך דערקוויקן מיט די הייליגע זיסקייט פון‬ ‫מתגבר זיין נאר ער ליגט אין עסן און טרינקען‬ ‫די שכינה הקדושה״‪ ,‬און דארט וועלן זיי זעהן דעם‬ ‫און איז זיך מגשם‪ ,‬איז די הלכה אז אין אזא וועג‬ ‫גרויסן נס וואס דער באשעפער וועט טוען פאר‬ ‫קען מען נישט יוצא זיין די מצוה פון סוכה‪ ,‬ווייל‬ ‫די וואס האבן מקיים געווען די מצוה פון סוכה‪.‬‬ ‫צו ווערן אן אמת'ער עובד ה' ווערט מען נאר‬ ‫אויסער דעם גאנצן כבוד וואס צדיקים וועלן זוכה‬ ‫ווען אויך די גשמיות איז לשם שמים און מיט א‬ ‫זיין לעתיד לבוא‪ ,‬וועט דער באשעפער פאר יעדן‬ ‫געהויבענקייט‪ .‬ווען דער צדיק האט געהערט דעם‬ ‫מאכן א באזונדערע חופה לויט זיין מדריגה‪ ,‬אלע אויך מיר זענען אין גלות בארעי און בקרוב וועלן‬ ‫מיר שוין אנקומען צוריק אהיים‪ .‬און דער צדיק‬ ‫האט צוגעלייגט אז צווישן די הלכות וואס איז‬ ‫• א מנורה פאר סוכות‬ ‫הגה"צ רבי יונתן שטייף זצ"ל‪ ,‬אב"ד פעסט‪ ,‬איז פאר שבת מברכים אלול‪ ,‬געקומען צוזאמען דא ביי סוכה איז די הלכה אז די סכך פון די סוכה‪,‬‬ ‫מיט זיינע ראשי הקהלה צו מרן זי"ע‪ ,‬צו נעמען א ברכה צום נייעם יאהר‪ .‬ביים געזעגענן זיך‪ ,‬זענען מעג נישט זיין געמאכט פון א זאך וואס איז מחובר‬ ‫די ‪ 14-15‬אידן וואס זענען מיט אים געקומען אדורך געגאנגען מרן זי"ע‪ ,‬און מרן זי"ע האט זיי אלע לקרקע ווייל א איד אין גלות איז נישט מחובר‬ ‫געוואונטשן א גוט געבענטשט יאהר‪ .‬מערסטע פון די אידן זענען געווען אייניקלעך פונעם הייליג'ן לקרקע‪ ,‬דער איד גייט כסדר גלות ליידן ווען ער‬ ‫'חתם סופר‘‪ .‬ווען דער צעהנטער איד וואס האט געהייסן מר‪ .‬פריידיגער איז אדורך געגאנגען האט איז אין גלות‪ .‬מיט נאך א זאך איז די סוכה ווי דער‬ ‫אים מרן זי"ע אפגעשטעלט און געזאגט‪" :‬איך בין געקומען דא אהער אהן חפצים‪ ,‬און ביי אונז איז גלות‪ .‬די הלכה איז אז א סוכה מעג נישט זיין צו‬ ‫הויך‪ ,‬פון צעהן טפחים און העכער איז דאס כשר‪,‬‬ ‫געווען דער מנהג צו האבן א מנורה אין די סוכה‪ ,‬אפשר בארגסטו מיר‬ ‫אבער נאר ביז צוואנציג אמה‪ ,‬ווייל א איד אין‬ ‫א מנורה‪ ".‬אלע אנוועזענדע זענען געבליבן שטיין פארוואונדערט‪,‬‬ ‫גלות מעג זיך נישט דערהייבן צו הויך‪ ,‬ער דארף‬ ‫פארוואס האט מרן זי"ע פונקט אפגעשטעלט מר‪ .‬פריידיגער‪ ,‬כמעט‬ ‫שטענדיג ארומגיין איינגעבויגן און מקבל זיין אויף‬ ‫אלע זענען די זעלבע יחסנים ווי ער‪ ,‬אייניקלעך פונעם הייליג'ן 'חתם‬ ‫זיך דער עול הגלות‪( .‬ויקהל משה)‬ ‫סופר'? מר פריידיגער האט מסכים געווען און געזאגט אז ער גייט שוין‬ ‫ברענגען די מנורה‪ .‬האט אים מרן זי"ע געזאגט‪" :‬ניין‪ ,‬ניין‪ ,‬איך קען נישט‬ ‫• פסח און סוכות‪ ,‬זכר אויף יציאת מצרים‬ ‫נעמען קיין אחריות אויף דעם‪ ,‬איך וועל שוין שיקן א שליח ערב סוכות‬ ‫די ספרים הק' פרעגן פארוואס זענען‬ ‫צו נעמען פון אייך די מנורה‪ ".‬האט מר פריידיגער געענטפערט‪ :‬דער רבי‬ ‫באשטימט געווארן צוויי באזונדערע ימים טובים‬ ‫זאל נישט שיקן צו מיר‪ ,‬איך וועל אליין ברענגען די מנורה ערב סוכות‪,‬‬ ‫און מוצאי יום טוב וועל איך דאס קומען אפנעמען‪ .‬שפעטער האט מען שוין פארשטאנען פארוואס פסח און סוכות‪ ,‬ווען ביידע ימים טובים זענען א‬ ‫מרן זי"ע האט פונקט אפגעשטעלט מר פריידיגער‪ .‬ווייל ער האט געהאט בירושה א מנורה פונעם זכר אויף יציאת מצרים? נאר ס'קען זיין אז פסח‬ ‫הייליג'ן 'חתם סופר' און דעריבער האט מרן זי"ע ביי אים געבעהטן די מנורה‪( .‬מפי הרה"ח ר‘ יעקב אלי‘ זינגער הי"ו) איז בלויז א זכר אויף דעם אז דער באשעפער‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫ח‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‬ ‫>>>>>>>‬ ‫האט אויסגעלייזט די אידן פון מצרים פון די גענומען מיט זיבן ענני הכבוד‪ ,‬וואס ווייזט אויף‬ ‫דאס‏הייסט‏ דען‏גילוי‏ אליהו?‪...‬‏‬ ‫שווערע ארבעט‪ ,‬און זיי זענען באפרייט געווארן‪ .‬א גאר א הויכן ליכטיגקייט‪ ,‬אויף דעם האט מען‬ ‫דעם ערשטן טאג סוכות האט זיך צווישן‬ ‫אבער וויבאלד נאכדעם וואס זיי זענען באפרייט באשטימט א באזונדערן יום טוב‪( .‬צבי לצדיק‪-‬בלאזוב)‬ ‫חסידים אין ראפשיץ פארשפרייט א קלאנג‪,‬‬ ‫אז דער ראפשיצער רב האט די ערשטע נאכט‬ ‫• אזוי ווי א נייע כלי‬ ‫סוכות געהאט גילוי אליהו! דער קלאנג האט‬ ‫אמאהל איז דער טריסקער מגיד זי"ע געבליבן‬ ‫שטארק פארדראסן דעם ראפשיצער רב‪ ,‬ווייל‬ ‫שטיין אינדרויסן פון די סוכה און נישט געוואלט‬ ‫ער איז געווען אן ‘איש אמת‘‪ ,‬און ער האט נישט‬ ‫אריין גיין‪ .‬ער האט געזאגט‪ :‬ס'שטייט ״אדם יסודו‬ ‫געקענט פארליידן אזעלכע נארישקייטן‪ .‬האט‬ ‫מעפר״‪—,‬אז דער יסוד פונעם מענטש איז פון ערד‪,‬‬ ‫דער ראפשיצער רב צווישן מנחה און מעריב‬ ‫קומט אויס אז מיר זענען אזוי ווי א ״כלי חרס״—אן‬ ‫צוגערופן עטליכע פון זיינע נאנטע מענטשן‬ ‫ערדענע כלי‪ ,‬און אין שלחן ערוך הלכות סוכה איז‬ ‫און זיי געזאגט‪ :‬איר זאלט וויסן אז דער קלאנג‬ ‫דא אן הלכה אז מ'טאהר נישט אריין ברענגן ערדענע‬ ‫וואס האט זיך פארשפרייט‪ ,‬אז איך האב געהאט‬ ‫כלים אין די סוכה‪ .‬אויב אזוי ווי אזוי קען מען אריין‬ ‫גיין אין די סוכה‪ ,‬אבער באלד האט ער ערקלעהרט‪,‬‬ ‫מיר האבן געלערנט א כלי חרס ווען מען צוברעכט‬ ‫דאס ווערט דאס צוריק ריין‪ ,‬אזוי אויך מיר וועלן‬ ‫צוברעכן אונזער הארץ פאר‘ן באשעפער‪ ,‬וועלן מיר‬ ‫ווערן ריין אזוי ווי א נייע כלי‪ ,‬דערפאר קענען מיר‬ ‫יעצט אריין גיין אין די סוכה‪.‬‬ ‫• די ברכה פון "לישב בסוכה"‬ ‫אין של"ה הק' שטייט‪ ,‬ס'פאסט זיך צו זאגן די‬ ‫געווארן זענען זיי דערהויבן געווארן צו גאר א ברכה פון ״לישב בסוכה״ מיט א הויכע און שיינע‬ ‫הויכע מדרגה‪ ,‬אז דער באשעפער האט זיי ארום‬ ‫די ערשטע נאכט סוכות גילוי אליהו‪ ,‬איז א‬ ‫>>>>>>>‬ ‫גרויסע ליגנט‪ ...‬ערשטנס‪ ,‬ווי קום איך זוכה צו‬ ‫• בצל כנפיך יחסיון‬ ‫זיין צו גילוי אליהו? צווייטנס‪ ,‬ווי קומט דאס‬ ‫הרה"ק רבי מיכל'ע זלאטשוב'ער זי"ע איז געווען זייער ארעם‪ .‬זיין הויז איז געשטאנען אין‬ ‫צו אייך איר זאלט גלייבן אויף מיר אזעלכע‬ ‫שכנות פון להבדיל א קלויסטער‪ ,‬און יעדעס יאהר ביים בויען די סוכה האט דער צדיק שטארק‬ ‫פוסטע איינרעדענישן? "וואס הייסט‪ ,‬רבי?"‬ ‫אכטונג געגעבן אז די סוכה זאל נישט שטיין אין שאטן פונעם קלויסטער‪ .‬אמאהל‪ ,‬פאר סוכות‪,‬‬ ‫האט איינער צוריק געפרעגט‪" ,‬ס׳איז דאך דא‬ ‫האט זיך געמאכט אז רבי מיכל'ע האט געמוזט אוועקפארן פונדערהיים‪ ,‬און זיינע הייליגע זוהן‬ ‫אן עדות וואס איז געשטאנען אונטער‘ן רבינ׳ס‬ ‫האבן אויפגעשטעלט די סוכה‪ .‬ווען רבי מיכל'ע איז אהיימגעקומען‬ ‫סוכה און ער האט קלאהר געהערט ווי דער רבי‬ ‫און געזעהן אז די סוכה שטייט אין שאטן פונעם קלויסטער‪ ,‬האט‬ ‫שמועסט מיט איינעם אין די סוכה‪ ,‬אין די צייט‬ ‫דאס אים זייער וויי געטוען‪ ,‬אבער ס'איז שוין געווען צו שפעט‬ ‫וואס דער רבי איז געווען אליין אין סוכה! מיט‬ ‫דאס צו רוקן‪ .‬סוכות ביינאכט‪ ,‬ווען די רעבעצין הצדיקת רעכל‬ ‫וועמען דען האט דער רבי געקענט שמועסן‪,‬‬ ‫ע"ה‪ ,‬איז געקומען הערן קידוש‪ ,‬איז זי געשטאנען ביי די טיר פון‬ ‫אויב נישט מיט אליהו הנביא? "נארנים‪ ,‬וואס‬ ‫די סוכה און גענומען ביטערליך וויינען‪ .‬רבי מיכל'ע האט זיך זייער‬ ‫איר זענט!"‪ ,‬ענטפערט דער ראפשיצער רב‬ ‫געוואונדערט דערויף‪ ,‬און געזאגט אז ער וועט נישט מאכן קידוש‬ ‫מיט א שמייכל‪" ,‬די ערשטע נאכט איז געווען‬ ‫ביז זי וועט זאגן פארוואס זי האט זיך צעוויינט‪ .‬נאך פיהל בקשות‪,‬‬ ‫שרעקליך קאלט אינדרויסן‪ ,‬און איך האב‬ ‫האט די רעבעצין געזאגט די מורא'דיגע ווערטער‪" :‬דו ווייסט דאך‪ ,‬מיין הייליגער מאן‪ ,‬אז א גאנץ‬ ‫געציטערט פון קעלט‪ .‬דערפאר האב איך‬ ‫יאר פלאג איך זיך אין ארימקייט‪ ,‬אבער ווען ס'קומט סוכות און איך קום הערן קידוש‪ ,‬זעה איך די‬ ‫גערעדט צו זיך אליין די גאנצע נאכט‪ ,‬אז מיינע‬ ‫שבעה רועים‪ ,‬און דאס גיט מיר חיות אויף א גאנץ יאהר‪ .‬היינט‪ ,‬אבער‪ ,‬זעה איך נישט די הייליגע‬ ‫ליפן זאלן נישט פארפרוירן ווערן‪ ...‬און אט דאס‬ ‫אושפיזין‪ ,‬און איך האב מורא אז איך האב עפעס געזונדיגט!" דער רבי מיכל'ע האט איר בארואיגט‬ ‫הייסט ביי אייך גילוי אליהו?‪...‬‬ ‫אז זי איז גארנישט שולדיג דערין‪ ,‬נאר וויבאלד די סוכה איז אין שאטן פונעם קלויסטער קענען די‬ ‫געטליכע אושפיזין נישט קומען‪.‬‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫ט‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‬ ‫>>>>>>>‬ ‫סוכה‪ ,‬און ווען ס'איז אדורך דער יו״ט סוכות האט אזוי אויך פון די סוכה קען א מענטש וויסן אויב‬ ‫שטימע‪ ,‬און מיט א ניגון‪ ,‬און מען זאל דאס זאגן‬ ‫ער נישט געוואלט ארויסגיין פון די סוכה ווייל ער זיינע מצוות זענען געטוען געווארן ווי ס‘דארף צו‬ ‫מיט'ן זעלבן נוסח ווי מען זאגט די אנדערע ברכות‬ ‫האט געהאט א גרויס השתוקקות פון די מצוה‪ ,‬זיין‪.‬‏(כנסת יחזקאל)‬ ‫פון קידוש‪ ,‬און נאכמער די ברכה דארף מען זיין‬ ‫וואכן • מסירות נפש פאר מצות סוכה‬ ‫איז ער געבליבן זיצן אין זיין סוכה עטליכע‬ ‫ביז ס'איז געווארן ווינטער און ס'איז געפאלן א‬ ‫מער געווארענט צו זאגן מיט דעם נוסח‪ ,‬וויבאלד‬ ‫דאס איז א ברכת המצוה וואס דער באשעפער‬ ‫ערב סוכות האט אן ארימער הינקעדיגער‬ ‫גרויסער שניי אז מען האט שוין געמוזט ארויס גיין‬ ‫האט אונז באפוילן צו זיצן אין די סוכה‪ .‬דאס‬ ‫פון די סוכה‪ ,‬האט ער געהאפט א גאנץ יאהר ס'זאל שוסטער אנגעקלאפט ביים טיהר פון הרה"ק‬ ‫זעלבע דארף מען שטארק זיין געווארנט צו זאגן‬ ‫שוין קומען דער יום טוב סוכות ער זאל שוין קענען רבי מרדכי פון לעכעוויטש זי"ע‪ ,‬און געבעהטן‪:‬‬ ‫הויך וויבאלד דער קול איז מעורר די כוונה‪( .‬שלה״ק‬ ‫צוריק גיין אין די סוכה‪ .‬און ווען ס‘איז אנגעקומען "רבי‪ ,‬איך האב געהערט אז איר פארבארגט‬ ‫דף רמ״ה)‬ ‫די צווייטע יאהר סוכות און דער חסיד איז אריין ברעטער פאר א סוכה‪ ,‬ביטע‪ ,‬בארגט מיר אויך"!‬ ‫אין די סוכה‪ ,‬האט ער גענומען אויף זיך אז ער וועט האט אים דער הייליגער לעכעוויטשער געזאגט‪:‬‬ ‫•ער איז געבליבן זיצן אין זיין סוכה‬ ‫"אנטשולדיגט‪ ,‬ס'איז שוין זייער שפעט‪ ,‬איך האב‬ ‫הרה״ק רבי אליעזר מאזיפאלע (א זוהן פון‬ ‫שוין אלע ברעטער אוועק געטיילט"‪ ,‬‏איז דער‬ ‫הרה״ק רבי יודא צבי מסטרעטין זי"ע) האט יעדן‬ ‫שוסטער אוועק געגאנגען מיט א ‏פארקלעמט‬ ‫סוכות פארציילט אזוי‪ :‬אמאהל איז געווען א חסיד‬ ‫הארץ‪ ,‬און ארומגעוואנדערט אין א שטארקן‬ ‫וואס האט געהאט א גרויס חיות פון די מצוה פון‬ ‫גאס רעגן צווישן די אידישע הייזער‪ ,‬אפשר‬ ‫ָ‬ ‫וועט זיך א איד אויף אים דערבא‏רימען‪ ,‬‏און אים‬ ‫•"אתרוג איז בכלל גפן‪"...‬‬ ‫געבן ברעטער פאר זיין סוכה‪ .‬דורכ‘ן פענצטער‬ ‫אין שנת תש"ז איז הגה"ק רבי שאול ידידי‘‬ ‫האט דער הייליגער לעכעוויטשער געזעהן דעם‬ ‫דער "אמרי שאול" פון מאדשזיץ זצ"ל ארויף‬ ‫הינקעדיגן ארימאן‪ ,‬ווי ער שלעפט זיך פון שטוב‬ ‫געקומען קיין ארץ ישראל זיך צו באזעצן‪.‬‬ ‫צו שטוב‪ .‬האט ער אויסגערופן‪" :‬רבונו של עולם‪,‬‬ ‫האט ער דעמאלט אפגעשטאט א העפליכ‘ן‬ ‫‏זעה נאר ווי גרויס און חשוב די מצוה פון סוכה‬ ‫וויזיט ביי כ"ק מרן מהר"א מבעלזא זי"ע וואס‬ ‫נישט ארויס גיין פון די סוכה‪ ,‬אפילו ס'וועט זיין איז ביי אידן‪ ,‬זעה ווי שטארק זיי זענען זיך מוסר‬ ‫האט אים אויפגענומען מיט א גאר באזונדערע‬ ‫ביטער קאלט‪ ,‬און ער איז גרייט געווען אפילו אויף נפש דערפאר‪ ,‬אינדרויסן רעגענט‪ ,‬‏דער שוסטער‬ ‫ליעבשאפט‪ .‬שפעטער‬ ‫מסירת נפש דערויף‪ .‬און אזוי איז טאקע געווען שלייכט אין וואסער און בלאטע‪ ,‬‏כדי צו קענען‬ ‫ווען מרן זי"ע האט‬ ‫דער חסיד האט בשום אופן נישט געוואלט ארויס מקיים זיין די מצוה פון זיצן אין די סוכה‪ ,‬קוק אראפ‬ ‫אפגעגעבן דעם צוריק‪-‬‬ ‫גיין פון די סוכה און ס'איז געווארן שטארק קאלט פון הימל און בענטש דיין פאלק מיט א‏לעם גוטן!"‬ ‫וויזיט אין הויז פונעם‬ ‫אז ס‘איז שוין נישט געווען מעגליך אויסצוהאלטן ‏דערנאך איז דער הייליגער לעכעוויטשער א‏רויף‬ ‫מאדזשיצער רבי‘ן‪,‬‬ ‫האט דער באשעפער רחמנות געהאט אויף דעם געגא‏נגען אויפ‘ן דא‏ך‪ ,‬און געזוכט‪ ,‬און געפונען‬ ‫האט דער מאדזשיצער‬ ‫חסיד און ס‘איז געקומען א וואלקען וואס האט אים עטליכע פארבליבענע ברעטער האט ער גערופן‬ ‫רבי‪ ,‬געפרעגט פון מרן‬ ‫אויפגעהויבן מיט זיין סוכה אינאיינעם און אוועק זיין משמש‪ ,‬און אים געבעהטן א‏ריבער צופיהרן‬ ‫זי"ע פארוואס אתרוג‬ ‫געפיהרט אין אן אנדער לאנד וואו ס‘איז דארט די ברעטער צום הויז פונעם ארימען שוסטער‪ ,‬און‬ ‫וואס ווערט אנגערופן "פרי עץ הדר" ווערט‬ ‫הייס א גאנץ יאהר‪ .‬האט הרה״ק אליעזר מאזיפאלע אים העלפן אויפשטעלן זיין סוכה‪.‬‬ ‫נישט דערמאנט צווישן די שבעת המינים?‬ ‫•‏דרייען אונטן ס'זאל זיך עפענען אויבן‬ ‫ווייטער דערציילט אז דער חסיד זיצט ווייטער אין‬ ‫האט אים מרן זי"ע געענטפערט אז דער אתרוג‬ ‫זיין סוכה און דינט דארט דעם באשעפער‪ ,‬ער וויל‬ ‫איז בכלל "גפן"‪ .‬ביי א שמועס (ד‘ אייר תש"ס)‬ ‫אמאהל ערב סוכות האט דער משמש פונעם‬ ‫האט זיין אייניקל דער "נחלת דן" פון מאדזשיץ‬ ‫נישט ארויסגיין פון די סוכה און אריינגיין אין גן עדן "חוזה" פון לובלין זי"ע אים געמאלדן אז די סוכה‬ ‫זצ"ל‪ ,‬געזאגט פאר יבלחט"א כ"ק מרן אדמו"ר‬ ‫ווייל דאס איז זיין גן עדן ער זאל קענען זיצן אין זיין איז שוין גרייט‪ ,‬און דער רבי קען שוין אריינגיין‬ ‫סוכה‪( .‬דגל מחנה יהודא)‬ ‫שליט"א‪" ,‬איך האב אסאך געטראכט‪ ,‬וואס איז‬ ‫זיצן אין די סוכה‪ ,‬נאר מ'דארף פריער ארויפדרייען‬ ‫דער שייכות‪ ,‬ביז ס‘איז מיר איינגעפאלן אז‬ ‫שלאק אויבן אויף די‬ ‫אונטן דעם שטריק כדי דער ַ‬ ‫• די סוכה ווי א ָשאטן‬ ‫ס‘איז דא א דעה וואס זאגט אז דער עץ הדעת‬ ‫דער פסוק (ישעיה ד‪:‬ו) זאגט‪" :‬וסוכה תהיה לצל סוכה זאל זיך עפענען‪.‬‏האט דער הייליגער "חוזה"‬ ‫איז געווען א בוים פון גפן און איין דעה זאגט‬ ‫שאטן‪ .‬פונקט אזוי ווי דער אים געענטפערט‪" :‬דאס איז טאקע מיין באגער און‬ ‫יומם"‪ ,‬די סוכה איז‏ווי א ָ‬ ‫אז ס‘איז געווען אן אתרוג בוים‪ ,‬קומט אויס אז‬ ‫שאטן טוהט אלעס וואס דער מענטש טוהט און אין גלוסטונג‪ ,‬אז איך זאל דרייען פון אונטן און ס'זאל‬ ‫ָ‬ ‫"גפן" און "אתרוג" איז איין ענין‪.‬‬ ‫שאטן קען דער מענטש זעהן זיין אייגן געשטאלט‪ ,‬זיך עפענען אויבן‪[ .‬השפעות פון הימל]‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫י‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‬ ‫>>>>>>>‬ ‫• "די דריי זאכן אין אן עפעל‪"...‬‬ ‫•‏סוכה און ד‘ מינים זענען "כלי זיין"‬ ‫‏דער פסוק (תהלים קמ‪:‬ח) זאגט‪" :‬סכותה‬ ‫ין איינע פון די סוכות טעג אין בעלזא זענען עטליכע חסידים געזיצן אין די סוכה און‬ ‫געשמועסט וועגן איינע פון די חבורה וואס פלעגט קומען קיין בעלזא‬ ‫אסאך יאהרן אבער לעצטענס האט ער אפגענויגט אביסל פונעם גלייכן וועג‬ ‫א‬ ‫לראשי ביום נשק"‪ ,‬וואס דאס איז מרמז אז אין‬ ‫דעם "יום נשק" —ווען מיר נעמען אין די הענט די‬ ‫ארבעה מינים‪ ,‬וואס ווערן אנגערופן אין זוהר הק'‬ ‫רח"ל און אויפגעהערט צו קומען‪ .‬ס'איז זיי געווען א וואונדער וויאזוי א איד‬ ‫"מאנא קרנא" (כלי זיין)‪ ,‬דעמאלט איז אויך די צייט‬ ‫וואס איז געפאהרן קיין בעלזא און זיך אנגעזאפט מיט אזויפיהל קדושה און‬ ‫פון "סכותה" ‪ -‬צו זיצן אין די סוכה‪.‬‏(אור המאיר)‬ ‫חסידות‪ ,‬זאל קענען צוקומען צו אזא מצב‪ ...‬און אזוי שמועסנ'דיג איז אין יענע‬ ‫מינוט אראפגעפאלן אן עפעלע פון די נוי סוכה אויף די ערד‪.‬‬ ‫• עוסק געווען אין עניני סוכה א גאנץ יאהר‬ ‫האט זיך דער חסיד און יושב רבי יעקב בעריש ז"ל אנגערופן‪“ ,‬לאמיר‬ ‫צדיקים האבן געזאגט אויפ'ן ראפשיצער רב‬ ‫אריינטראכטן און פארשטיין פארוואס דאס איז געשעהן‪ :‬וויפיהל תפילות האט‬ ‫זי"ע אז זיין נשמה איז פון מצות סוכה‪ ,‬ווייל א גאנץ‬ ‫דאס עפעלע געבעהטן‪ ,‬אז ס'זאל וואקסן און בליעהן מ'זאל דאס קענען עסן?‬ ‫יאהר האט ער עוסק געווען אין די מצוה פון סוכה‪,‬‬ ‫און דערנאך זאל א איד מאכן דערויף א פאסיגע ברכה? אדער ס'זאל הענגען אין‬ ‫אדער עפעס געבויט פאר די סוכה‪ ,‬אדער עוסק‬ ‫די סוכה פאר "נוי סוכה"‪ ,‬און נאך מער ס'זאל קענען באשיינען און הענגען אלס‬ ‫געווען אין מסכת סוכה זיין גאנץ לעבן‪ .‬ס'איז‬ ‫"נוי סוכה"‪ ,‬ביי מרן זי"ע אין די סוכה? אבער אצינד איז דאס עפעלע אראפגעפאלן אויף די ערד און‬ ‫ס'איז נאך מוקצה‪ .‬אויב מיר זאלן אריינטראכן האט דאס געקענט פאסירן צוליעב איינס פון די דריי‪:‬‬ ‫א) וויייל ס'איז נישט געווען גוט צוגעבונדן‪ .‬ב) ס'איז געווען "צו שווער"‪ .‬ג) אדער ס'איז שוין געווען‬ ‫פארפוילט פון אינערווייניג‪ .‬און דעם משל פארשטייט מען שוין אליין‪...‬‬ ‫ביי א געלגענהייט ווען כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א איז אין איינע פון די יאהרן ערב סוכות געקומען‬ ‫צוזאמען מיט'ן משמש זעהן די גרויסע פראכטפולע סוכה‪[ ,‬ווי מ'האט געפיהרט די טישן]‪ ,‬האט מרן‬ ‫שליט"א באטראכט די נוי סוכה‪ ,‬וואס הענגט אראפ‪ ,‬ווי יעדער עפעל זיך ליגט אין א נעץ זעקל‪ ,‬האט‬ ‫מרן שליט"א דערציילט די אויבנדערמאנטע מעשה מיט דעם פארפאלענעם חסיד‪ ,‬און אויסגעפיהרט‪...‬‬ ‫"אבער היינט אז די עפעל ליגן אין א נעץ‪[ ,‬צוזאמען] קענען זיך אזעלכע אויך האלטן‪( "...‬מפי המשמש בקודש)‬ ‫• פון הכנסת אורחים איז ער נישט פטור‬ ‫מצוה פון סוכה איז פטור צו ווערן דורך איר פון‬ ‫אלע צרות‪" .‬המצטער"‪ —,‬דער וואס האט ח"ו צער‪,‬‬ ‫אמאהל איז געקומען א רב צו הגאון רבי חיים‬ ‫"פטור"‪—,‬קען ער פטור ווערן פונעם צער‪" ,‬מן‬ ‫עוזר גראדזענסקי זצ"ל בימי חג הסוכות האט דער‬ ‫הסוכה"‪—,‬דורך די סגולה פון די מצוה פון זיצן אין‬ ‫גאון מכבד געווען דעם גאסט מיט א סעודה‪ ,‬אבער‬ ‫די סוכה‪"( .‬תפארת שלמה")‬ ‫ער האט זיך פארענטפערט‪ ,‬אז ער קען נישט מיט‬ ‫עסן מיט אים דארט‪ ,‬ווייל ער איז פארקיהלט‪ ,‬און‬ ‫• די סוכה איז נישט געמאכט פאר דיר‪.‬‬ ‫דער קאצקער רבי זי"ע האט געטייטשט וואס ער איז בבחינת מצטער הפטור מן הסוכה‪ .‬דער‬ ‫נישט א דורך א טאג וואס ער זאל נישט דערמאנען‬ ‫די גמרא (סוכה כו‪ ).‬זאגט‪" :‬המצטער פטור מן גאסט האט אזוי געטוען‪ ,‬און געגעסן אליין אין‬ ‫עפעס וועגן סוכות‪( .‬עשר צחצחות)‬ ‫הסוכה"‪—,‬אויב דו ביזט דיך מצטער פון די סוכה‪ ,‬די סוכה‪ .‬פלוצים האט ער דערזעהן ווי רבי חיים‬ ‫• מצוות סוכה ברענגט א ברכה אין שטוב‬ ‫"פטור מן הסוכה"‪—,‬ביזטו טאקע פטור פון די סוכה‪ ,‬עוזר איז אויך אראפגעקומען אין די סוכה‪ .‬ווען‬ ‫ביי מצות סוכה שטייט אין פסוק "למען ידעו‬ ‫רבי חיים האט געזעהן זיין וואונדער‪ ,‬האט ער‬ ‫די סוכה איז נישט געמאכט פאר דיר‪.‬‬ ‫דורותיכם"‪"—,‬דורותיכם" איז פון לשון "דירה"‬ ‫אים ערקלעהרט‪ :‬איך האב מיך מיישב געווען‪ ,‬אז‬ ‫איך בין טאקע פטור פון מצות סוכה אלס מצטער‪,‬‬ ‫• אלע אידן קענען געהאלפן ווערן‪.‬‬ ‫א וואוינונג‪ .‬דאס איז א רמז אז פון מצות סוכה‬ ‫כל האזרח בישראל ישבו בסכת (ויקרא כג‪:‬מב)‬ ‫בלייבט איבער א ברכה און א קדושה אויף די‬ ‫אבער פון הכנסת אורחים בין איך נישט פטור‪,‬‬ ‫ישראל‬ ‫די גמרא (סוכות כז‪ ):‬זאגט‪" :‬מלמד שכל‬ ‫וואוינונג פונעם איד א‏גאנץ יאהר‪.‬‏(שפת אמת)‬ ‫ווייל מ'זעהט אברהם אבינו האט געזוכט מקיים‬ ‫ראוים לישב בסוכה אחת"‪ .‬קען זיין פשט‪" ,‬מלמד"— זיין מצות הכנסת אורחים אפילו ווען ער איז‬ ‫• זיצן אין די סוכה פטר‘ט פון צער‬ ‫די תורה לערנט אונז אז פון איין יום טוב סוכות‪ ,‬קען געווען א חולה און ס'פאסט נישט אז דער גאסט‬ ‫חז"ל זאגן ווען איינער האט צער איז ער פטור‬ ‫מען אויף הייבן אלע אידן אז אלע זאלן געהאלפן זאל זיצן אין די סוכה און דער בעל הבית זאל זיין‬ ‫פון זיצן אין די סוכה‪ .‬טייטשט דער הייליגער רבי‬ ‫אינדערהיים‪,..‬‬ ‫ווערן‪( .‬הרה"ק רבי יצחק אייזיק מזידיטשוב זי"ע)‬ ‫פון ראדאמסק זצוק"ל אזוי‪ :‬אז די סגולה פון די‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫יא‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‬ ‫>>>>>>>‬ ‫מען יוצא אויך אהן דעם)‪.‬‬ ‫• "א הדיוט זאל איך זיין אבער פון סוכה חפץ חיים איז מקפיד אז דער טיש זאל בלייבן אין‬ ‫• ער האט מער צער ווען ער דארף‬ ‫די סוכה בשעת ער איז געשלאפן‪ .‬און ער האט אים‬ ‫וועל איך נישט ארויסגיין"‬ ‫ארויסגיין פון די סוכה‪...‬‬ ‫הרה"ק רבי מרדכי מלעכאוויטש זצ"ל איז געזאגט דעם טעם‪ ,‬ווייל ס'שטייט (סימן תר"מ) אז‬ ‫געזיצן אין די סוכה דעם ערשטן טאג אפילו אויב מ'איז זיך מצטער אין די סוכה מיט די שינה‪,‬‬ ‫הרה"ק רבי שלמה'קע זוועהילער זצ"ל‬ ‫פלעגט קיינמאהל נישט ארויסגיין פון די סוכה‪,‬‬ ‫ווען ס'האט זיך אראפגעלאזט א גאס‪-‬רעגן‪ .‬ווען‬ ‫אפילו אויב ס'האט שטארק גערעגנט‪ ,‬און אלע‬ ‫די מקורבים האבן געזעהן אז ער פלאנט נישט‬ ‫זענען ארויס‪ .‬ווען מ'האט אים געפרעגט‪ ,‬דער‬ ‫ארויסצוגיין‪ ,‬האבן זיי אים געזאגט‪ :‬רבי‪ ,‬ס'איז דאך‬ ‫דין איז דאך 'המצטער פטור מן הסוכה'‪ ,‬האט ער‬ ‫א בפירוש'ע הלכה אז "המצטער פטור מן הסוכה"‪,‬‬ ‫געענטפערט "איך האב אסאך מער צער ווען איך‬ ‫און ס'איז שוין לאנג אדורך דער שיעור פון "עד‬ ‫גיי ארויס פון די סוכה‪...‬‬ ‫שתסרח המקפה"‪ .‬און אין ירושלמי שטייט‪,‬‬ ‫‪E‬‬ ‫"הפטור מן הדבר ועושהו נקרא הדיוט"? האט‬ ‫‪ J‬מאוצרות רבוה"ק מבעלזא ‪L‬‬ ‫ער זיי געענטפערט‪ :‬ערשטנס‪ ,‬מצטער איז נאר‬ ‫שייך ביי איינעם וואס זיין זיין גוף איז טייערער‬ ‫ווי די מצוה און איך האב תענוג פון זיצן בצילא‬ ‫‪ J‬בסוכות תשבו ‪L‬‬ ‫דמהימנותא‪ ,‬און כ'בין גארנישט מצטער‪ ,‬און‬ ‫צווייטנס‪ ,‬ס'איז כדאי צו זיין א הדיוט‪ ,‬און בלייבן‬ ‫זיצן אין סוכה‪.‬‬ ‫• זוכה זיין צו זיצן בסכת עוֹר ֹו של לויתן‪.‬‬ ‫דעמאלט איז מען נישט יוצא אויך מיט די אכילה‪,‬‬ ‫ווייל מ'דארף א סוכה וואס איז ראוי אויף אלעם‪ ,‬און‬ ‫• דער טיש מיט'ן בעט צוזאמען‬ ‫בסכת תשבו שבעת ימים כל האזרח בישראל‬ ‫ישבו בסכת (ויקרא כג‪:‬מב)‬ ‫ס'האט דערציילט הגאון רבי שמואל גריינמאן אויב דער טיש איז נישט אין די סוכה‪ ,‬איז דאס נישט‬ ‫דארף מען פארשטיין די כוונה פונעם פסוק‪,‬‬ ‫זצ"ל (פון די מקורבים פון בעל החפץ חיים זצ"ל)‪ ,‬ראוי מקיים זיין מצות אכילה‪ ,‬דעריבער דארף דער‬ ‫מאהל איבערגע'חזר'ט‬ ‫ס'זעהט אויס ווי ס'איז צוויי ָ‬ ‫אז ער האט געהאט די זכי' צו זיין מיט'ן חפץ חיים טיש זיין אין די סוכה אויך ביינאכט‪( .‬זעה אין 'מועדים‬ ‫זצ"ל אין די סוכה‪ ,‬און ער האט געזעהן אזדער וזמנים' חלק א' סימן פ"ז‪ ,‬אז ס'איז נאר לכתחילה‪ ,‬אבער בדיעבד איז‬ ‫>>>>>>>‬ ‫די קדושה פון די סוכה ברעטער‪...‬‬ ‫מיט'ן ראש המשפחה ר' יעקב שור ז"ל‪ ,‬אים צו ֿפרעגן וועגן דעם‪ ,‬אפשר‬ ‫במשך זעקס יאהר איז מרן מהר"א זי"ע איינגעשטאנען אין די זומער‬ ‫ראגע‪ .‬אבער ר' יעקב אליין האט זיך‬ ‫באדייט ֿפון די ֿפ ַ‬ ‫וועט ער וויסן דער ַ‬ ‫חדשים‪ ,‬אין די דירה פון הרה"ח רבי יעקב שור ז"ל‪ ,‬אין די קטמון געגנט‬ ‫באפוילן‬ ‫האט באלד ַ‬ ‫ראגע‪ .‬און ער ָ‬‫שטארק געוואונדערט הערענדיג די ֿפ ַ‬ ‫פון ירושלים‪ .‬אלן יאהרן פלעגן זיי בויען א גרויסע 'שאטער' לעבן זייער‬ ‫רופן נאכאמאהל [צו דריטן מאהל]‪,‬‬ ‫ַאז אויב דער משמש בקודש וועט ֿ‬ ‫וואוינונג‪ ,‬וואו מרן זי"ע האט געפיהרט די הייליגע טישן‪ .‬און אויף סוכות‬ ‫עפעס איז‬‫זאל מען גיין אין 'מחסן' און זעהן אויב ּ‬ ‫האט מען גענוצט א טייל פון די 'שאטער' אלס א‬ ‫דערנאך‬ ‫ָ‬ ‫באלד‬ ‫געשעהן מיט די ברעטער ֿפון די סוכה‪ַ .‬‬ ‫סוכה‪ .‬נאך יום טוב האט מען צענומען די שאטע און‬ ‫האט דער משמש בקודש גערופן צום דריטן מאהל‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫באהאלטן די האלצענענ ווענט פון די סוכה אינעם‬ ‫וואס גייט פאר‬ ‫איז מען געגאנגען אין 'מחסן' זעהן ָ‬ ‫'מחסן' פון משפחת שור ביז'ן קומענדיגן יאהר‪ .‬איין‬ ‫מיט די ברעטער‪ .‬צו זייער גרויס וואונדער האבן זיי‬ ‫יאהר‪ ,‬אין די ווינטער טעג‪ ,‬איז געקומען א טעלעפאן‬ ‫כאטש מ'האט צענומען דעם גאנצן‬ ‫באמערקט ַאז ָ‬ ‫רוף צו די שור פאמיליע אין ירושלים‪ ,‬ווען איינער‬ ‫'שאטער'‪ ,‬אבער איין ברעט פון די סוכה וואס איז‬ ‫פון די משמשים בקודש אין שטוב פון מרן זי"ע האט‬ ‫געווען באהאפטן צום הויז האבן זיי איבערגעלאזט‬ ‫גערופן אין שליחות פון מרן זי"ע און געפרעגט‪:‬‬ ‫אינדרויסן‪ ,‬און פונקט דעמאלט האט א הונט‬ ‫משפחת שור‬ ‫ּ‬ ‫"וואס טוהט זיך מיט די סוכה?" האט‬ ‫ָ‬ ‫אנגעהויבן גריבלען אויפ'ן ברעט‪ ,‬און מרן זי"ע ברוח‬ ‫נאך די ימים הנוראים ווען‬ ‫געענטפערט‪ַ :‬אז גלייך ָ‬ ‫קדשו האט מרגיש געווען אז א חי' טמאה ריהרט‬ ‫אהרן קיין תל־אביב‪ ,‬האבן‬‫געפ ָ‬ ‫מרן זי"ע איז צוריק ֿ‬ ‫אהן א הייליג ברעט פון די סוכה‪ .‬מ'האט באלד פארטריבן דעם הונט‪ ,‬און‬ ‫זיי צענומען די סוכה און באהאלטן די ווענט אין א 'מחסן'‪ .‬ס'גייט נישט‬ ‫געמאכט זיכער אז ס'זאל מער נישט קענען געשעהן‪ ,‬און דער משמש האט‬ ‫אדורך עטליכע מינוט און דער משמש בקודש רופט ווידער און פרעגט‬ ‫מער נישט גערופן‪( .‬מועדי קדשיך עמוד שפ"ב)‬ ‫"וואס טוהט זיך מיט די סוכה?" האט זיך די משפחה פארבונדן‬‫נאכאמאהל ָ‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫יב‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‬ ‫>>>>>>>‬ ‫• צוויי מהודר‘דיגע אתרוגים פון ארץ ישראל‬ ‫די מצוה פון זיצן אין די סוכה? נאר דער פשט אין‬ ‫פסוק איז אזוי‪ ,‬דער ערשטער חלק רעדט פון די‬ ‫כשר'ע אתרוגים‪ .‬אין יענעם סוכות שנת ת"ש‪,‬‬ ‫הרה"ח ר' מענדל פרידמאן ז"ל פון ירושלים‬ ‫מצוה פון ישיבת סוכה‪ ,‬נאכדעם זאגט דער פסוק‬ ‫האט מען אין בעלזא געבענטשט אתרוג אויף‬ ‫עיה"ק פלעגט יעדעס יאהר שיקן אתרוגים אויף‬ ‫אן הבטחה‪ ,‬אז אויב מ'וועט מקיים זיין די מצוה‬ ‫די צווי כשר'ע אתרוגים‪ .‬דאס אליין אז מ'האט‬ ‫סוכות פון ארץ ישראל קיין בעלזא צו כ"ק מרן‬ ‫געטראפן צווי כשר'ע אתרוגים צווישן די פסול'ע‬ ‫מהר"א זי"ע‪ .‬עטליכע חדשים פאר יום טוב האט‬ ‫'נוי סוכה' אתרוגים איז געווען א גרויס וואונדער‪,‬‬ ‫ער ארויסגעשיקט מיט די פאסט א קעסטל פון‬ ‫און נאך מער אז מרן זי"ע האט זיך אויסגעקליבן‬ ‫פשוט'ע און פסול'ע אתרוגים צו נוצן אויף 'נוי‬ ‫צוויי כשר'ע אתרוגים פונעם 'נוי סוכה' קעסטל‪,‬‬ ‫סוכה'‪ ,‬און פאר די ימי נוראים האט ער געשיקט‬ ‫אנדערש ווי ער פלעגט שטענדיג צו טוען‪.‬‬ ‫א קעסטל מהודר'דיגע אתרוגים פאר מרן זי"ע‪.‬‬ ‫ר' מענדל פרידמאן האט אנגעהאלטן‬ ‫מנהג רבותינו הק' איז צו קויפן אתרוגים פאר‬ ‫זיין מנהג אויך אין ארץ ישראל און יעדעס‬ ‫ראש השנה און בין כסא לעשור האט מען‬ ‫יאהר‪ ,‬געוועהנליך ביז‬ ‫זיי איבערגעקוקט און‬ ‫ראש השנה‪ ,‬האט ער‬ ‫אויסגעקליבן די אתרוגים‬ ‫אריין געברענגט פינף‬ ‫וואס מ'וועט נוצן לברכה‬ ‫פון סוכה וועט מען זוכה זיין‪ ,‬אז ווען משיח וועט‬ ‫כשר'ע און מהודר'דיגע‬ ‫פאר סוכות‪.‬‬ ‫קומען‪ ,‬וועט מען זיצן בסכת עוֹרוֹ של לויתן‪ .‬דאס‬ ‫אתרוגים פאר מרן זי"ע‪,‬‬ ‫ענדע שנת תרצ"ט‬ ‫ָמים"‪—,‬ס'איז‬ ‫"ב ֻּס ּכֹת ֵּת ְׁשבוּ ִׁש ְב ַעת י ִ‬ ‫איז פשט‪ַּ ,‬‬ ‫און מרן זי"ע האט זיך‬ ‫האט ר' מענדל ווי‬ ‫א מצוה צו זיצן אין די סוכה זיבן טעג‪ ,‬און אויב‬ ‫אויסגעקליבן אן אתרוג‬ ‫געוועהנליך געשיקט‬ ‫מ'וועט אזוי טוען זאגט די תורה צו אן הבטחה‪,‬‬ ‫פון די פינף‪ ,‬וואס ער‬ ‫צוויי קעסטלעך‬ ‫ֵשבוּ ַּב ֻּס ּכֹת"‪ ,‬אז מ'וועט‬ ‫"כל ָה ֶאזְ ָרח ְּב ִי ְשׂ ָר ֵאל י ְׁ‬ ‫אז ָּ‬ ‫האט גענוצט לברכה‪ .‬יעדעס יאהר ווען ר'‬ ‫אתרוגים‪ ,‬ווען דאס ערשטע קעסטל פון די‬ ‫ָתן‪( .‬כ"ק‬ ‫זוכה זיין צו זיצן אין די ֻס ַּכת עוֹרוֹ ֶשל ִלוְ י ָ‬ ‫מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע)‬ ‫מענדל פלעגט קומען מיט די אתרוגים האט‬ ‫'נוי סוכה' אתרוגים איז אנגעקומען פאר ראש‬ ‫מרן זי"ע איבערגע'חזר'ט און אים דערמאנט‪" :‬דו‬ ‫השנה‪ ,‬האט מרן זי"ע ארויסגענומען פונעם‬ ‫• כל ישראל ראויים לישב בסוכה אחת'‬ ‫געדענקסט אז דאס לעצטע יאהר וואס מיר זענען‬ ‫קעסטל צוויי אתרוגים און זיי אוועק געלייגט‪,‬‬ ‫אמאהל האט כ"ק מרן מהרי"ד זי"ע באגעגענט‬ ‫געווען אין בעלזא האבן מיר געבענטשט אתרוג‬ ‫כאטש אינעם קעסטל איז נישט געווען כשר'ע‬ ‫דעם חסיד ר' סענדר יערוסלב'ער ז"ל ממחרת‬ ‫אויף די 'נוי סוכה' אתרוגים"‪ ...‬פאר ר' מענדל איז‬ ‫אתרוגים לברכה‪ .‬אבער דאס צווייטע קעסטל‬ ‫יום הכיפורים‪ .‬פרעגט אים מרן זי"ע‪" :‬סענדר‪,‬‬ ‫יעצט קלאהר געווארן א לאנגיאריגער רעטעניש‪.‬‬ ‫פון די כשר'ע אתרוגים איז נישט אנגעקומען‪,‬‬ ‫ער האט דעמאלט געהאט אוועק געלייגט צוויי‬ ‫ווייל ס'איז פארלוירן געווארן צוליעב די‬ ‫מהודר'דיגע און טייערע אתרוגים אין א זייט‪ ,‬און‬ ‫אומשטענדן פון די צווייטע וועלט'ס קריג וואס‬ ‫זיי זענען אים פלוצלינג פארשוואונדן געווארן‪.‬‬ ‫האט דעמאלט אויסגעבראכן‪ ,‬ווען דייטשלאנד‬ ‫יעצט אבער האט ער שוין אלעס פארשטאנען‪.‬‬ ‫און רוסלאנד האבן אריינגעדרינגען קיין פוילין‪.‬‬ ‫ווארשיינדליך האט זיין ארבייטער בטעות אויך‬ ‫בין כסא לעשור ווען די גבאים האבן‬ ‫אייגעפאקט די צוויי מהודר'דיגע אתרוגים‬ ‫געמאלדן פאר מרן זי"ע אז דאס קעסטל מיט‬ ‫צוזאמען מיט די 'נוי סוכה' אתרוגים‪ ,‬ווייל פון‬ ‫כשר'ע אתרוגים איז נישט אהנגעקומען‪ ,‬האט זיי‬ ‫הימל האט מען געוואלט אז דער בעלזער רב‬ ‫מרן זי"ע געוויזן‪ ,‬אז ער האט שוין אויסגעקליבן‬ ‫זי"ע זאל האבן צוויי כשר'ע און מהודר'דיגע‬ ‫צווי אתרוגים פונעם קעסטל מיט די 'נוי סוכה'‬ ‫אתרוגים אויף סוכות‪.‬‬ ‫אתרוגים‪ ,‬און ווען מ'האט זיי איבערגעקוקט‬ ‫***‬ ‫האט מען טאקע געזעהן אז זיי געווען צוויי‬ ‫פארוואס פאהרסטו נישט אהיים אויף סוכות?!"‬ ‫האט ר' סענדר געענטפערט‪:‬איך האב נישט‬ ‫אויף סוכות"‪ .‬האט אים כ"ק מרן זי"ע געענטפערט‪ :‬שליט"א‪ -‬אסרו חג הסוכות תשלז)‬ ‫קיין אייגענע סוכה אין שטוב‪ ,‬און מיין סוכה‬ ‫ראויים • אליהו הנביא קומט אין די סוכה‬ ‫"די גמרא (סוכה כז‪ ):‬זאגט דאך 'כל ישראל‬ ‫לישב בסוכה אחת'‪ ,‬און דו ווילסט נישט זיצן אין‬ ‫איז משותף מיט עטליכע שכנים וואס אלע עסן‬ ‫די ראשי תיבות פון "ב'סוכת ת'שבו ש'בעת‬ ‫צוזאמען מיט זייערע משפחות‪ ,‬און איך וויל נישט‬ ‫די סוכה מיט אנדערע?!" און מרן זי"ע האט אים‬ ‫געהייסן אהיים פאהרן אויף סוכות‪(.‬כ"ק מרן אדמו"ר י'מים" איז "תשבי"‪ ,‬וואס איז מרמז אויף אליהו‬ ‫עסן אין אזא סוכה‪ ,‬דעריבער בלייב איך אין בעלזא‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫יג‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאוצָ ר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‬ ‫>>>>>>>‬ ‫• געגעבן נעמען נאך די 'אושפיזין'‬ ‫זיצן אין די קאלטע סוכה‪ ,‬וואס קען אים ח"ו שאטן‬ ‫התשבי [אליהו הנביא] וואס קומט מיט אלס‬ ‫צום געזונט‪ .‬האט מרן זי"ע געזאגט‪ :‬דער זיידע ז"ל‬ ‫גאסט‪ ,‬מיט די זיבן אושפיזין‪ ,‬וואס אין זכות פון‬ ‫הרה"ק רבי מרדכי מטשערנאביל זי"ע האט‬ ‫דער ערשטער בעלזער רב [כ"ק מרן מהר"ש זי"ע]‬ ‫מצות ישיבת סוכה וועט ער אונז קומען מבשר זיין‬ ‫געהאט אכט זיהן‪ ,‬און ער האט געזאגט אז‬ ‫האט געזאגט‪ ,‬אז די ווענט פון די סוכה‪ ,‬פארמאגן‬ ‫דעמאלט זוכה זיין צו זיצן‬ ‫ָ‬ ‫די גאולה און מיר וועלן‬ ‫ער האט זיי געגעבן די נעמען פון די הייליגע‬ ‫אין זיך קדושת בית המקדש‪ ,‬איז דאך אין די סוכה‬ ‫בסוכת עורו של לויתן‪( .‬כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע)‬ ‫'אושפיזין'‪ ,‬אברהם [הרה"ק רבי אברהם פון‬ ‫דא‪" ,‬אוירא דארץ ישראל"‪ ,‬און אין ארץ ישראל איז‬ ‫טריסק זי"ע]‪ ,‬יצחק [הרה"ק רבי יצחק פון‬ ‫דאך יעצט הייס‪...‬‬ ‫סקווירא זי"ע]‪ ,‬יעקב [הרה"ק רבי יעקב ישראל‬ ‫פון טשערקאס זי"ע]‪ ,‬משה [הרה"ק רבי משה‬ ‫• באדעקט די סוכה מיט גרויס דביקות‬ ‫מנהג רבותינו הקדושים איז געווען עוסק צו זיין‬ ‫אין מצוות סוכה‪ ,‬און אליין דעקן די סוכה מיט סכך‬ ‫כאטש זיבן טפחים כשיעור הכשר סוכה‪ .‬הרה"ח רבי‬ ‫חיים נטע כץ ז"ל האט דערציילט‪ ,‬אין שנת תרפ"ו‪,‬‬ ‫דאס לעצטע יאהר איידער די הסתלקות פון מרן‬ ‫מהרי"ד זי"ע‪ ,‬ווען ער איז געווען זייער שוואך‪,‬‬ ‫• קדושת בית המקדש‬ ‫האט מען געמיינט אז מרן זי"ע וועט דאס מאהל‬ ‫אמאהל איז כ"ק מרן מהר"א מבעלזא זי"ע‪,‬‬ ‫נישט אליין דעקן די סוכה מיט סכך‪ .‬אבער מרן‬ ‫געזיצן אין די סוכה ווען אינדרויסן האט געהערשט‬ ‫זי"ע האט נישט געוואלט מוותר זיין אויפ'ן מנהג‪,‬‬ ‫א ביטערע קעלט‪ .‬האבן די מקורבים געבעהטן פון‬ ‫האבן אים דעריבער די גבאים געברענגט צו די סוכה‬ ‫פון קוריסטשוב זי"ע]‪ ,‬אהרן [הרה"ק רבי אהרן‬ ‫מרן זי"ע ער זאל אריינקומען אין שטוב‪ ,‬אין נישט‬ ‫פון טשערנאביל זי"ע]‪ ,‬און דוד [הרה"ק רבי‬ ‫דוד פון טאלנא זי"ע]‪ ,‬און נאר דער נאמען‬ ‫"לשנה הבאה אין בעלזא ביי אונז אינדערהיים‪"...‬‬ ‫'יוסף' האט ער נישט געגעבן‪ .‬ווען זיין אייניקל‬ ‫הרה"ק רבי איציקל פון ברעזנא זי"ע [איידעם‬ ‫ערקלעהרט‪" :‬למען אחי ורעי"‪—,‬פאר אחינו בני‬ ‫הרה"ג רבי צבי הירש הכהן זצ"ל אבד"ק‬ ‫פון הרה"ק רבי אהרן פון טשערנאביל] האט‬ ‫ישראל וואס זענען אין בצרה ובשביה‪" ,‬אדברה‬ ‫דערעטשקע וואס האט זיך מסתופף געווען בצל‬ ‫געבוירן א זוהן‪ ,‬האט אים זיין זיידע רבי‬ ‫נא שלום"‪ ,‬וועל איך דאווענען צום באפעשער‬ ‫קדשו פון מרן מהרי"ד זי"ע אין ראצפערד שרייבט‬ ‫מאטעלע געהייסן אז ער זאל געבן דער נאמען‬ ‫ס'זאל זאל תיכף זיין שלום אויף די וועלט‪ ,‬און נאר‬ ‫אין זיין ספר "ליקוטי צבי" אזוי‪ :‬איך האב געהערט‬ ‫'יוסף'‪ ,‬און מיט דעם וועט ער משלים זיין די‬ ‫ווען ס'וועט זיין גוט פאר אידן וועלן מיר מתפלל‬ ‫דערציילן פון כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע אז‬ ‫זיבן אושפיזין‪ .‬מיר זענען אייניקלעך פון דעם‬ ‫זיין "למען בית ה' אבקשה טוב‬ ‫סוכות פון שנת תרע"ה בשעת‬ ‫רבי יוסף פון ברעזנא זי"ע‪ ,‬ווייל דער זיידע ז"ל‬ ‫לך"‪—,‬פאר'ן בית המקדש און‬ ‫די ערשטע וועלט מלחמה‪,‬‬ ‫[כ"ק מרן מהרי"ד זי"ע] איז געווען אן איידעם‬ ‫ירושלים אז ס'זאל זיין נכון‬ ‫ווען מרן זי"ע האט געוואוינט‬ ‫בזיוו"ש ביי זיין זוהן רבי אברהם שמואל פון‬ ‫ונשא בראש הרים במהרה‬ ‫אין גלות ראצפערד‪ ,‬פלעגט‬ ‫ברעזנא זי"ע]‪( .‬כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א)‬ ‫דידן‪ .‬עכ"ל‪.‬‬ ‫ער בכבודו ובעצמו אלין דעקן‬ ‫ס'איז מערקווירדיג אז‬ ‫די סוכה מיט סכך‪ ,‬ומצוה‬ ‫און אים געהאלפן ארויף גיין אויפ'ן לייטער צו‬ ‫ביי די ערשטע וועלט מלחמה‬ ‫בו יותר מבשלוחו‪...‬און ווען‬ ‫לייגן דעם סכך‪ ,‬ווען ארום אים זענען געשטאנען‬ ‫פלעגט מרן מהרי"ד זי"ע כסדר‬ ‫מ'האט געענדיגט ערב סוכות‬ ‫זיינע הייליגע קינדער‪ ,‬און עטליכע חסידים און‬ ‫דערמאנען דעם ענין וואס רבוה"ק זי"ע פלעגן‬ ‫די סוכה האט די רעבעצין ע"ה געזאגט פאר‬ ‫שטוב מענטשן‪ ,‬צווישן זיי אויך הרה"ח רבי זעליג‬ ‫כסדר זאגן אז משיח וועט קומען נאר מתוך‬ ‫מרן זי"ע "לשנה הבאה בירושלים"‪ .‬האט איר‬ ‫וואלף וואלדמאן ז"ל פון פראנקפורט‪ ,‬וואס האט‬ ‫חסדים ורחמים און נישט מתוך צרה ומלחמה‬ ‫מרן זי"ע גענטפערט‪" :‬לשנה הבאה אין בעלזא‬ ‫געהאט א 'חזקה' צו בויען די סוכה פון מרן זי"ע‬ ‫ח"ו און ווען מרן זי"ע פלעגט הערן ווי איינער‬ ‫ביי אונז אינדערהיים‪ ,‬און אלע אידן אין גלות‬ ‫פון אסאך יאהרן פריער‪ .‬אינמיטן דעקן די סוכה‬ ‫דערמאנט ביאת המשיח‪ ,‬אז משיח קומט שוין‬ ‫זאלן צוריק קומען בשלום צו זייערע הייזער און‬ ‫האבן פלוצלינג די חסידים באמערקט אז מרן זי"ע‬ ‫האט ער יענעם געזאגט אז משיח וועט נישט‬ ‫פאר אידישע קינדער זאל זיין לעכטיג אין זייער‬ ‫איז געבליבן שטיין אהן זיך ריהרן‪ ,‬האלטנדיג א‬ ‫קומען מתוך בהלה נאר מתוך נחת והרחבה וכדו'‪.‬‬ ‫הייזער‪ ,‬דערנאך וועלן מיר מתפלל זיין "לשנה‬ ‫שטיקל סכך אין די האנט‪ ,‬פארטיעפט אין זיינע‬ ‫***‬ ‫הבאה נעלה לציון ברינה"‪ .‬און מרן זי"ע האט‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫יד‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‬ ‫קהילות אין אונגארין‪ .‬און טראץ וואס ס'איז נישט געווען נאר געציילטע‬ ‫אתרוגים אין גאנץ אונגארין‪ ,‬האבן טויזענטער אידן פון אלע עקן אונגארין‬ ‫• "תניא‪ ,‬פרי עץ הדר – אחד‪( "...‬סוכה לד‪):‬‬ ‫חג הסוכות שנת תש"ד‪ ,‬אינמיטן די צווייטע וועלט קריג‪ ,‬איז געווען זוכה געווען‪ ,‬מקיים צו זיין מצוות נטילת לולב כהלכתה‪ ,‬וואס צוליעב זייער‬ ‫זייער שווער צו פארשאפן אתרוגים אין אונגארין‪ ,‬צוליעב די שוידערליכע השתוקקות מקיים צו זיין די מצוה האבן זיי פארלאזט זייער שטובער און‬ ‫מלחמה וואס האט געברענט אין איירופא‪ ,‬אזוי אז אין גאנץ אונגארין ווייט געפאהרן און זיך מצטרף געווען צו די פיהלע טויזענטער‪ ,‬וואס זענען‬ ‫געשטאנען שעות לאנג כדי זוכה צו זיין און האלטן אין די הענט די ד' מינים‪,‬‬ ‫איז געווען געציילטע אתרוגים‪ ,‬וואס זענען‬ ‫און כאטש נאר אויף א רגע כדי צו קענען בענטשן דערויף ולעשות כדבר‬ ‫אנגעקומען בלויז צו די גרויסע אדמו"רים‪ ,‬וואס‬ ‫המלך ודתו‪ ,‬אזוי ווי די תורה האט באפוילן‪.‬‬ ‫האבן זיך דעמאלט געפונען אונטער די ביטערע‬ ‫אומשטענדן אין אונגארין‪ .‬און אזוי איז באריכטעט‬ ‫• עני המהפך בחררה‬ ‫געווען אינעם וועכענטליכע אידישע צייטונג‬ ‫אגב האט דערציילט הרה"ח ר' מאיר שטיין ז"ל‪ ,‬וועגן דאס קויפן אן‬ ‫"אורטודוקס זשידו אוישאג"‪ ,‬וואס איז ערשינען‬ ‫אתרוג פאר הרה"ק מראצפערט זצ"ל‪ :‬ווען דער אתרוג סוחר איז געקומען‬ ‫אין בודאפעסט‪ ,‬דאטירט ז' בחשון תש"ד‪" :‬פינעף‬ ‫קיין בודאפעסט‪ ,‬מיט זיינע עטליכע אתרוגים‪ ,‬האט ער באשלאסן אז דער‬ ‫אתרוגים זענען אנגעקומען קיין בודאפעסט‪ ,‬וואס‬ ‫פון זיי איז געבליבן בלויז איין אתרוג‪ ,‬און די אנדערע זענען אנגעקומען שענסטער אתרוג וועט ער פארקויפן פאר הרה"ק רבי שלו' אליעזר'ל פון‬ ‫צו די אדמו"רים פון דעעש און סאטמאר (ס'איז מערקווירדיג‪ ,‬אז א אתרוג ראצפערט‪ .‬ווען הרה"ק מראצפערט‪ ,‬האט דאס געהערט איז ער געפאהרן‬ ‫איז טאקע אנגעקומען צו כ"ק האדמו"ר רבי יואל מסאטמאר זצ"ל‪ ,‬אבער קיין בודאפעסט כדי צו קויפן דעם אתרוג‪ ,‬אבער ווען ער איז אנגעקומען‬ ‫למעשה איז דער סאטמער רב געווען אויף סוכות אין גראסוורדיין ביים אהין‪ ,‬האט דער סוחר געבעהטן נישט ווייניגער ווי צוועלף טויזנט רייניש‬ ‫טבין ותקילין‪ .‬רופט זיך אהן הרה"ק מראצפרט צו‬ ‫"אמרי חיים" פון וויזניץ זצ"ל‪ ,‬צוליעב די שווערע צייט)‪ ,‬ראצפערט און‬ ‫אים‪" :‬יעך געב נישט מער ווי צעהן טויזנט רייניש!"‬ ‫גרויסווארדיין‪ .‬אויך האבן זיך אליין פארשאפט אן אתרוג די קהלות פון‬ ‫אבער דער סוחר האט זיך נישט דערשראקן און זיך‬ ‫נירעדהאזא יוער‪( .‬ספר "אלה אזכרה" שרייבט אז דער אתרוג וואס איז‬ ‫געהאלטן פעסט מיט די פרייז‪ .‬זעהענדיג דאס האט‬ ‫אנגעקומען קיין ניהערדאז‪ ,‬איז געווען דער זעלבער אתרוג וואס איז געווען‬ ‫הרה"ק מראצפערד באלד פארלאזט דאס פלאץ‪.‬‬ ‫אין ראצפערט‪ ,‬און פון דארט האט מען געשיקט דעם אתרוג אויך צו די‬ ‫באלד דערנאך זענען אריינגעקומען עטליכע‬ ‫ארומיגע שטעט און ס'איז דארט נישט געווען א באזונדערע אתרוג)‪,‬סעליש‪,‬‬ ‫בעלזער חסידים צום סוחר און אים געפרעגט‬ ‫בעקעשטשאבא‪ ,‬און נאך א קהלה אדער צוויי‪ .‬קיין בודאפעסט זענען‬ ‫וויפיהל ער בעהט פאר'ן אתרוג? האט ער זיי‬ ‫אנגעקומען נאך דריי אתרוגים‪.....‬ערשט נאך סוכות‪" ...‬דארט ווי ס'זענען‬ ‫אנגעקומען ד' מינים‪ ,‬זענען פארשטענדליך געקומען אלע סארט אידן‪ ,‬צו געענטפערט צוועלף טויזנט רייניש‪ .‬האבן די חסידים גלייך באצאהלט‬ ‫קענען בענטשן לולב און אתרוג‪ ,‬אזוי אויך אין בודאפעסט זענען געקומען די צוועלף טויזנט רייניש און געקויפט דעם אתרוג פאר כ"ק מרן מהר"א‬ ‫זייער אסאך אידן במשך'ן יום טוב צו אן אדמו"ר מפורסם‪( ...‬די כוונה אוודאי מבעלזא זי"ע‪ .‬ווען הרה"ק מראצפערט‪ ,‬האט דאס געזעהן האט ער גלייך‬ ‫איז צו כ"ק מרן מהר"א מבעלזא זי"ע‪ ,‬נאר צוליעב'ן זיכערהייט מאסנאמען געשיקט צוויי שליחים (איינער פון זיי החסיד ר' דוד יהושע גראס ז"ל) צו‬ ‫האט מען נישט ארויס געשריבן דעם נאמען‪ )...‬ביז דא ווערט ציטירט פון כ"ק מרן זי"ע‪ ,‬און זיי געהייסן זאגן פאר מרן זי"ע‪ ,‬אז ס'האט א דין ווי א‬ ‫די צייטונג הנ"ל‪ .‬און טאקע איינע פון די אתרוגים‪ ,‬איז אנגעקומען צו כ"ק 'עני המהפך בחררה ובא אחר ונטלו' (עי' שו"ע חו"מ סי' רלז ס"א)‪ .‬אזוי ווי‬ ‫די שליחים פון הרה"ק מראצפערט זענען נאר אריין געקומען אין צימער‬ ‫מרן מהר"א זי"ע‪ ,‬קיין בודאפעסט‪.‬‬ ‫אויך איז אנגעקומען אן אתרוג צו הרה"ק רבי שלום אליעזר פון מרן זי"ע‪ ,‬און נאך איידער זיי האבן עפעס געקענט זאגן‪ ,‬האט מרן זי"ע‬ ‫ראצפערטער זצ"ל הי"ד קיין ראצפערט‪ ,‬און נאך אן אתרוג צו כ"ק האדמו"ר גלייך גענומען דעם אתרוג און דאס געגעבן פאר די שליחים פון הרה"ק‬ ‫בעל "אמרי חיים" מוויזניץ זצ"ל קיין גראסווארדיין‪ ,‬און נאך געציילטע מראצפערט‪ ,‬אהן זאגן א ווארט‪ .‬ויהי לפלא‪( .‬ספר "שיח זקנים" ח"ה עמ' שג)‬ ‫>>>>>>>‬ ‫פאסירט וברוח קדשו געשפיהרט אז זיין הייליגער מיך אדורך‪ ,‬לאזט מיך אדורך"‪ .‬ווען ער איז‬ ‫הייליגע געדאנקען מיט גרויס דביקות אינמיטן‬ ‫פאטער‪ ,‬קען אנקומען צו כלות הנפש פון רוב אנגעקומען צום טאט'ן האט ער געגעבן א כאפ‬ ‫זיין עבודת הקודש‪.‬‬ ‫אהן זיין בעקיטשע‪ ,‬און אויסגערופן מיט ציטער‪:‬‬ ‫דביקות‪.‬‬ ‫בנו הגדול כ"ק מרן מהר"א זי"ע וואס איז‬ ‫האט מרן מהר"א זי"ע שנעל געמאכט א וועג "טאטע‪ ,‬טאטע!" ביז מרן מהרי"ד זי"ע האט זיך‬ ‫געשטאנען אין א ווינקעל פונעם צימער‪ ,‬אונטער‬ ‫>>>>>‬ ‫צום טאט'ן‪ ,‬בעהטנ'דיג פון די ארומיגע "לאזט‬ ‫אלע אנוועזענדע האט באמערקט וואס דא‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫טו‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאוצָ ר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‬ ‫>>>>>>>‬ ‫דערנאך זענען די בחורים געפאהרן קיין‬ ‫הק'‪ ,‬וואס זענען ספעציעל געפאהרן עשרת ימי‬ ‫אויפגעכאפט פון זיין דביקות און געזאגט "יא‪,‬‬ ‫"יסודות"‪ ,‬ווי זיי זענען אנגעקומען פארנאכט‪.‬‬ ‫תשובה צום מושב "יסודות"‪ ,‬ווי זיי האבן געשניטן‬ ‫יא!"‪ .‬שפעטער האט מרן זי"ע שטארק מכיר טובה‬ ‫דארט האבן זיי געדאוונט מנחה ומעריב‪ .‬און‬ ‫די סכך פאר די סוכה פון מרן זי"ע‪.‬‬ ‫געווען פאר זיין זוהן מרן מהר"א זי"ע‪ ,‬וואס ער‬ ‫זענען געגאנגען צום שטוב פון הרה"ח ר' יוסף‬ ‫מרן זי"ע האט שטארק מחשיב די בחורים וואס‬ ‫האט אים אויפגעוועקט פונעם דביקות‪.‬‬ ‫גליק ז"ל‪ ,‬ווי זיי האבן געגעסן נאכט מאהל און‬ ‫זענען געפאהרן קיין "יסודות" שניידן סכך פאר‬ ‫דארט איבערגענעכטיגט‪ .‬אינדערפרי האבן זיי‬ ‫זיין סוכה‪ .‬און איידער זיי זענען געפאהרן אין וועג‬ ‫• "קיינעס" פאר סכך‬ ‫געדאוונט בהשכמה און נאכ'ן עסן פרישטאג זענען‬ ‫מיטאג צייט‪ ,‬זענען זיי אריינגעגאנגען אל הקודש‬ ‫די סוכה פון מרן מהר"א זי"ע האט מען‬ ‫זיי געגאנגען שניידן די "קיינעס" וואס איז דארט‬ ‫פנימה זיך געזעגענען‪ .‬מרן זי"ע האט זיי אנגעזאגט‬ ‫געוואקסן בשפע‪ ,‬און א גאנצן טאג האבן זיך די‬ ‫אז זיי זאלן נישט נעמען קיינעס וואס וואקסן‬ ‫בחורים געפארעט מיט די גרויסע מצוה און ערשט‬ ‫אויף זיי "בעזעמליך"‪—,‬כלשון קדשו‪" :‬נישט מיט‬ ‫ביינאכט זענען זיי צוריק געפאהרן קיין ירושלים‪.‬‬ ‫די בעזעמלעך"‪( .‬ווייל פון אזעלכע 'קיינעס' פאלן‬ ‫הרה"ח ר' יוסף גליק ז"ל האט דערציילט אן‬ ‫אראפ שטיקלעך בלעטלעך און ס'איז דא א חשש‬ ‫אינטערסאנטע זאך‪ :‬דאס ערשטע מאהל וואס די‬ ‫פון פסול‪ ,‬און אזוי ווי ס'ווערט גע'פסק'נט אין‬ ‫בחורים זענען געקומען קיין יסודות שניידן סכך‬ ‫שו"ע או"ח סי' תרכ"ט סי"ד)‪ .‬הרה"ח ר' בן ציון‬ ‫פאר די סוכה פון מרן זי"ע‪( ,‬בערך אין יאהר תש"י)‬ ‫אוסטערליץ ז"ל וואס איז געווען צווישן די בחורים‬ ‫האבן די בחורים אים נאכגעזאגט בשם מרן זי"ע‪,‬‬ ‫דערציילט אז מרן זי"ע האט יעדן בחור אנגעזאגט‬ ‫אז דער טעם פארוואס ער וויל דוקא באדעקן די‬ ‫באזונדער "ברענג מיר כשר'ע סכך אבער נישט קיין‬ ‫סוכה מיט "קיינעס" און נישט מיט בלעטער פון‬ ‫בעזעמלעך"‪.‬‬ ‫באדעקט מיט סכך פון "קיינעס"‪ .‬די קיינעס האבן‬ ‫אנדערע ביימער‪ .‬ווייל די גמרא (כתובות קיב‪):‬‬ ‫געשניטן א גערופע בחורים מתלמידי ישיבתנו‬ ‫"א שיינע אושפיזא האט איר געהאט‪"...‬‬ ‫זאגט‪" :‬עתידין כל אילני סרק שבארץ ישראל‬ ‫שיטענו פירות"‪—,‬ווען משיח וועט קומען וועלן‬ ‫אלע ליידיגע ביימער ארויסגעבן פירות‪ ,‬דעריבער‬ ‫ער האט באוויליגט בלויז צו גיין עפעס טועם‬ ‫דער צדיק נסתר רבי הערש'לע פון גידזל‬ ‫וויל ער נישט נעמען בלעטער פון די ביימער‪.‬‬ ‫זיין‪ ,‬ווייל ער מוז גיין צו די שכנות'דיג שטעטל‬ ‫זי"ע‪ ,‬א תלמיד פון הייליגן לובלינער זי"ע‪,‬‬ ‫(מרשימות הרה"ח ר' ברוך ווינד שליט"א)‬ ‫צוזאמנעמען געלט‪ ,‬ווען די פרוי פון רבי הערש'לע‬ ‫פלעגט יעדעס יאהר רופן א גאסט אין זיין סוכה‪.‬‬ ‫ס'איז מערקווירדיג אז אין יאהר תש"ה ווען‬ ‫האט דאס געהערט‪ ,‬האט זי געזאגט צו איר מאן‪:‬‬ ‫איין יאהר ס'איז שוין געווארן ערב יום טוב‪ ,‬און‬ ‫מרן זי"ע איז געווען אויף די הייליגע טעג אין די‬ ‫"לאמיר אים אויך געבן געלט‪ ,‬ער זאל באשטיין צו‬ ‫ער האט נאך נישט קיין גאסט אויף יום טוב‪ .‬ער‬ ‫שטאט צפת‪ ,‬האט מען באדעקט זיין סוכה מיט‬ ‫בלייבן ביי אונז גאנץ יום טוב‪ .‬און אויב ער וועט‬ ‫האט געהאט גרויס צער דערפון‪ ,‬און ער איז‬ ‫הדסים‪ ,‬וואס זענען געוואקסן בשפע אין עיה"ק‬ ‫אונז נישט גלייבן‪ ,‬וועל איך‬ ‫ארויס צוזאמען מיט זיין‬ ‫צפת‪.‬‬ ‫אים געבן א משכון מיין‬ ‫רעבעצין אויף די הויפט‬ ‫שטערן‪-‬טיכל וואס איז‬ ‫גאס זוכן א גאסט‪ .‬זי האט‬ ‫ווערד אסאך געלט‪.‬‬ ‫געקוקט אויף איין זייט‬ ‫ענדליך האט דער‬ ‫און ער אויף די אנדערע‬ ‫אלטער מסכים געווען צו‬ ‫זייט‪ ,‬אפשר וועלן זיי‬ ‫בלייבן ביי זיי‪ ,‬אבער מוצאי‬ ‫באמערקן א גאסט‪ .‬אזוי‬ ‫יום טוב איז דער אלטער‬ ‫זענען זיי געשטאנען‬ ‫• געזעהן די אושפיזין אין זיין סוכה‬ ‫איד פארשוואונדן געווארן‪ ,‬איבערלאזנדיג נאך‬ ‫עטליכע שעה‪ ,‬ביז פארנאכטס ווען האבן זיי‬ ‫הרה"ק רבי הערש'לע מליסקא זי"ע איז געווען‬ ‫זיך דעם משכון‪ .‬מיט א צייט שפעטער‪ ,‬ווען רבי‬ ‫באמערקט אן אלטן איד מיט א זאק אויף זיין‬ ‫א גרויסער ארימאן‪ ,‬איידער ער איז געווארן רב‬ ‫הערש'לע איז געפאהרן צו זיין רבי קיין לובלין‪,‬‬ ‫פלייצע‪ ,‬קומט אין זייער ריכטונג‪ .‬זענען זיי‬ ‫אין די שטאט ליסקא‪ .‬אמאהל פאר סוכות האט‬ ‫האט אים דער רבי געזאגט‪ :‬ר' הערש'לע‪ ,‬ר'‬ ‫צוגעלאפן צו אים און געפרעגט צי ער וויל זיין‬ ‫ער נישט געהאט געלט צו קויפן סכך צו באדעקן‬ ‫הערש'לע‪ ,‬פארוואס האט איר אזוי שטארק מפציר‬ ‫זייער גאסט אין די סוכה‪ .‬ער האט זיך צוערשט‬ ‫זיין סוכה‪ ,‬איז ער געגאנגען קיין אוהעל און‬ ‫געווען‪ ,‬און מטריח געווען אליהו הנביאץ‪ ,‬ער זאל‬ ‫ארויסגעדרייט‪ ,‬זאגנדיג אז ער מוז אנקומען אין‬ ‫דארט פארשאפט מחצלאות פאר סכך‪ .‬ער האט‬ ‫זיין ביי אייך גאנץ יום טוב‪...‬א שיינע אושפיזא האט‬ ‫די שכנות'דיגע שטעטל‪ .‬האבן זיי אים שטארק‬ ‫אבער אויך נישט געהאט געלט צו דינגען איינעם‬ ‫איר געהאט‪...‬‬ ‫געבעהטן געווען ער זאל קומען צו זיי‪ ,‬ביז ווען‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫טז‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאוצָ ר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‪.‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אין פסוק "תשבו" און נאכדעם "ישבו"‪ ,‬דאס ווייזט נאכדעם "ישבו"‪ .‬קענען די מענטשן אריינקומען‬ ‫אהיים צו פיהרן די סכך‪ ,‬האט ער דעריבער אליין‬ ‫אז פריער דארף מען עמפאנגען די אושפיזין און זיצן אין די סוכה‪( .‬אמרי פנחס)‬ ‫געטראגן די סכך און געגאנגען צופוס דעם ווייטן‬ ‫כד • לאדענען די אושפיזין בפה מלא‬ ‫נאכדעם די מענטשן‪" .‬כי הא דרב המנונא סבא‬ ‫הוה עייל לסוכה הוה‪ .‬חדי‪ ,‬וקאים על פתחא דסוכה‬ ‫וועג צווישן אוהעל און ליסקא‪ .‬מערערע מאהל‬ ‫האט ער זיך געדארפט אפשטעלן אינמיטן וועג‬ ‫ווען א איד קומט אריין אין די סוכה דארף ער‬ ‫מלגאו ואמר נזמן לאושפיזין"‪—,‬רב המנונא איידער‬ ‫צוליעב א שוואכקייט וואס האט אים אנגעכאפט‪,‬‬ ‫ער איז אריינגעקומען אין סוכה‪ ,‬האט ער שטייענדיג איינלאדענען די הייליגע אושפיזין בפה מלא‪ ,‬זיי‬ ‫און ער איז געגאנגען אהין און צוריק ביז ער האט‬ ‫ביי די טיהר געזאגט‪ :‬לאמיר איינלאדענען די זאלן קומען צו אים אין די סוכה אריין‪ .‬ווי ס'שטייט‬ ‫אהיים געברענגט דעם גאנצן סכך‪ ,‬און אזוי איז ער‬ ‫אין זוהר הק'‪ ,‬אז די אושפיזין קומען נישט צו גיין‬ ‫אושפיזין‪.‬‬ ‫אנגעקומען קיין ליסקא און באדעקט זיין סוכה‪,‬‬ ‫אויב מ'רופט זיי נישט‪ ,‬אפילו צו א צדיק גמור‪,‬‬ ‫ער האט שפעטער געזאגט בל"ק‪" :‬ס'האט זיך‬ ‫און אזוי זאל מען טוען ביי די סעודה פון בייטאג‬ ‫געלוינט‪ ,‬ווייל ער האט געזעהן די הייליגע אושפיזין‬ ‫און ביי די סעודה פון ביינאכט‪ ,‬און פריער זאל‬ ‫אין זיין סוכה"‪.‬‬ ‫מען אייינלאדענען די אושפיזא פון יענעם טאג‬ ‫און דערנאך די איבריגע אושפיזין‪( .‬יסוד ושורש העבודה‬ ‫‪E‬‬ ‫‪ J‬מאוצרות הצדיקים ‪L‬‬ ‫‪ -‬שער יא‪ ,‬פרק יג)‬ ‫• געסט אין די סוכה‬ ‫‪ J‬אושפיזין בסוכה ‪L‬‬ ‫דער הייליגער בארדיטשובער רב זי"ע האט‬ ‫שטענדיג אריין גענומען ארימע פראסטע אידן‬ ‫און עמי הארצים אלס אורחים אין זיין סוכה‪.‬‬ ‫וואו איז אבער אינעם פסוק מרומז די אושפיזין?‬ ‫און ער האט ערקלעהרט פארוואס ער איז אזוי‬ ‫נאר "תשבו" איז פון לשון "תושב ושכיר" אן אלט‪-‬‬ ‫געזעסענער‪ .‬די אושפיזין זענען די זיבן "סבין‬ ‫• אזמין לסעודתא אושפיזין עילאה‬ ‫מהדר דאס צו טוען‪ :‬די גמרא זאגט אז ווען משיח‬ ‫קדישין"‪ ,‬דערפאר לאדנט מען זיי פריער איין‪ ,‬ווייל‬ ‫דער זוהר הקדוש (פ' אמור) זאגט‪" :‬כתיב‬ ‫צדקינו וועט קומען וועלן די צדיקים זיצן אין די‬ ‫יעדער פון זיי איז איין טאג דער "תושב"‪ .‬וועגן‬ ‫בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ,‬לבתר ישבו בסוכות‪,‬‬ ‫סוכה פונעם לויתן מיט זייערע קרוינען אויפ'ן‬ ‫רעם זאגט דער פסוק קודם‪" :‬בסוכות תשבו"‪ ,‬אז די‬ ‫בקדמיתא תשבו ולבתר ישבו‪ ,‬אלא קדמאה‬ ‫קאפ און אויך אלע אבות פון די וועלט און די‬ ‫תושבים‪ ,‬די אושפיזין‪ ,‬זאלן פריער אריינקומען‪ ,‬און‬ ‫לאושפיזי‪ ,‬תניינא לבני עלמא"‪—,‬פריער שטייט‬ ‫>>>>>>>‬ ‫"שומר שכר‪ ...‬בני חיי ומזוני‪"...‬‬ ‫אים נאכאמאהל געפרעגט‪" :‬שלו'‪ ,‬וואס קען מען אים געבן?" האט ר' שלו'‬ ‫אין איינע פון די סוכות טעג ווען כ"ק מרן מהר"א זי"ע איז‬ ‫געענטפערט‪" :‬בני חיי ומזוני‪ "...‬האט זיך מרן זי"ע אנגערופן צום בחור‬ ‫אריינגעקומען פיהרן דעם הייליג'ן טיש‪ ,‬איז אין די זייט געשטאנען א‬ ‫און אים געזאגט‪" :‬בני חיי ומזוני‪...‬דער אייבישטער זאל העלפן זאלסט‬ ‫ירושלימ'ער בחור‪ ,‬וואס איז געקומען זיך באטייליגן ביים טיש‪ .‬ווען מרן‬ ‫האבן בני חיי ומזוני‪"...‬‬ ‫זי"ע איז אריבער דעם בחור‪ ,‬האט ער זיך‬ ‫מיט גרויס פרייד איז דער בחור באלד געגאנגען‬ ‫אפגעשטעלט‪ ,‬זיך געוואנדן צו אים און‬ ‫מקיים זיין וואס מרן זי"ע האט אים געבעהטן און‬ ‫געפרעגט‪ :‬אויב ער וואלט געוואלט זיין‬ ‫געווען דער שומר אין שטוב‪.‬‬ ‫א 'שומר' אויף די דירה‪( ,‬ווי באקאנט ווען‬ ‫אויף די עלטערע יאהרן האט דער איד‬ ‫מרן זי"ע פלעגט ארויס גיין פון שטוב‪ ,‬האט‬ ‫דערציילט‪" :‬ברוך ה' אז די ברכה פונעם צדיק איז‬ ‫מען נישט געלאזט די אהן א שומר‪ ).‬דער‬ ‫פולקאם מקויים געווארן‪ .‬איך בין געבענטשט‬ ‫בחור האט באלד מסכים געווען אבער אויך‬ ‫געווארן מיט "בני"‪ ,‬קינדער תלמידי חכמים‬ ‫גענומען די מוט און געוואגט צו זאגן‪" :‬איך‬ ‫מופלגים בתורה מיט "חיי"‪ ,‬מיט'ן פוהלן געזונט‪ ,‬וואס טראץ מיין עלטער‬ ‫וויל אבער נישט זיין א 'שומר חינם'"‪ ,‬וואס דערמיט האט ער מרמז געווען‬ ‫פעהלט מיר נישט קיין איין צאהן‪ ,‬און איך דארף נישט גיין מיט די הילף‬ ‫אז ער וויל באקומען א באלוינונג פאר'ן זיין א שומר‪.‬‬ ‫פון א שטעקן‪ ,‬און מיט "מזוני"‪ ,‬שטענדיג איז מיר די פרנסה אנגעקומען‬ ‫הערנדיג די תשובה האט זיך מרן זי"ע געוואנדן צו גבאי'ן הרה"ח ר'‬ ‫גרינג‪ ,‬און ס'האט מיר קיינמאהל נישט געפעהלט קיין געלט"‪( .‬ספר 'מועדי‬ ‫שלו' פויגל ז"ל‪ ,‬און אים געפרעגט‪" :‬שלו'‪ ,‬וואס קען מען אים געבן?" אין‬ ‫קדשיך' עמ' קס"ח)‬ ‫אנהייב האט ר' שלו' נישט געוואלט ענטפערן‪ ,‬אבער ווען מרן זי"ע האט‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫יז‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‬ ‫>>>>>>>‬ ‫(‪ ,)1086‬אזויפיהל ווי ס'באטרעפט די נעמען פון די • רפואה שלימה‬ ‫צדיקים און חסידים פון אלע דורות און איך וועל‬ ‫"תפארת שלמה"‪ :‬די גמרא (סוכה כה‪ ).‬זאגט‪:‬‬ ‫אמהות "שר"ה רבק"ה רח"ל לא"ה" (‪ )1086‬מרמז צו‬ ‫אויך וועלן אריינגיין אין די סוכה פונעם לויתן‪.‬‬ ‫"חולין ומשמשיהן פטורין מן הסוכה"‪ ,‬קראנקע‬ ‫זיין אז די אבות און די אמהות קומען צוזאמען און‬ ‫און אויב מ'וועט מיך וועלן ארויס יאגן פון דארט‪,‬‬ ‫מענטשן ל"ע און זייערע באדינער‪ ,‬זענען פטור‬ ‫זיי זענען זיך משתתף מיט אונז אין די סוכה‪ ,‬און‬ ‫און מיר זאגן וואס טוהט דא אזא מגושם׳דיגער‬ ‫זענען מעורר חסדים ורחמים אויף אידישע קינדער‪ .‬פון מצות סוכה‪ ,‬ווייל זיי זענען פארנומען מיט'ן‬ ‫און פראסטער מענטש צו וועלן זיצן מיט אלע‬ ‫(מדבר קדש ‪ -‬כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע מובא בעלים לתרופה)‬ ‫צדיקים צוזאמען? וועל איך ענטפערן אז אויך אין‬ ‫קראנקען‪ .‬דאס איז פשט אין די גמרא‪" ,‬חולין‬ ‫מיין סוכה זענען געזיצן פראסטע און מגושם׳דיגע‬ ‫‪E‬‬ ‫מענטשן‪ ,‬וועט מען מיך אויך דארפן אריינלאזן‪.‬‬ ‫‪ J‬מאוצרות הצדיקים ‪L‬‬ ‫(סוכת שלום בשם שפתי צדיקים)‬ ‫• אושפיזין קומען אין די סוכה‬ ‫אראפ אין די סוכה‪ .‬די ווערטער "בסכת תשבו ‪ J‬סגולת מצות סוכה ‪L‬‬ ‫א רמז פון די תורה אז די אושפיזין קומען‬ ‫שבעת ימים" באטרעפן ‪ 2062‬וויפיהל אברהם סוכה‪.‬‬ ‫• מחילת עוונות‬ ‫יצחק סוכה‪ .‬יעקב (מלא) סוכה‪ .‬משה סוכה‪ .‬אהרן‬ ‫"אילה שלוחה"‪ :‬דער הייליגער צדיק הרה"ק‬ ‫סוכה‪ .‬יוסף סוכה‪ .‬דויד (מלא) סוכה"‪( .‬זוהר)‬ ‫ומשמשיהן"‪—,‬דער קראנקער‪" ,‬פטורין מן‬ ‫רבי ר' זושא זצוק"ל‪ ,‬איז געקומען אין חלום צו זיין‬ ‫• די אמהות קומען אויך אין די סוכה‬ ‫ס'איז באקאנט אז אזוי ווי די אבות העולם תלמוד און אים געזאגט‪ ,‬אז דאס ווארט סוכה‪ ,‬איז‬ ‫הסוכה"‪—,‬ווערט פטור פון זיין קראנקהייט‪ ,‬דורך‬ ‫זענען מרומז אז זיי קומען אין די סוכה אזוי אויך ראשי תיבות "ו'יאמר ה'' ס'לחתי כ'דברך" דאס מיינט‬ ‫די מצוה פון סוכה‪.‬‬ ‫איז מרומז אז די הייליגע אמהות קומען אויך אין אז די מצות סוכה איז א סגולה אויף כפרת עוונות‪.‬‬ ‫• פרנסה‬ ‫ווי‬ ‫"ברית אברם"‪ :‬מצות סוכה ווערט גערעכנט‬ ‫די סוכה‪ .‬דעריבער דאס ווארט "אזרח" מיט'ן מילוי‬ ‫"זרע קודש"‪ :‬אין זכות פון אריינגיין אין די‬ ‫(אל"ף זי"ן ר"ש ח"ת)באטרעפט פונקט תתרפ"ו גלות וואס איז מכפר אויף עבירות‪.‬‬ ‫סוכה— דעם באשעפער'ס ָ‬ ‫שאטן‪ ,‬איז מען זוכה‬ ‫"הרגיל בנר הויין ליה בנים תלמידי חכמים"‬ ‫צו פרנסה‪ ,‬אזוי ווי ס'שטייט אין פסוק (קהלת‬ ‫ז‪:‬יב) "בצל החכמה בצל הכסף"—דורכדעם וואס‬ ‫שאטן פון חכמה דאס מיינט‬‫מ'גייט אריין אינטערן ָ‬ ‫הרה"ח רבי חיים נטע כ"ץ ז"ל האט עטליכע לאמטערנע און גיי באלייכט זיי‪ .‬טרייב זיי צו‬ ‫אינטערן שאטן פון באשעפער‪ ,‬איז דאס א סגולה‬ ‫יאהר נאך זיין חתונה נאכנישט געהאט קיין מ‘זאל ענדיגן‪ .‬פאר א יאהר איז שוין געווען ערב‬ ‫צו זיין "בצל הכסף"—צו האבן געלט‪.‬‬ ‫קינדער‪ ,‬און ער פלעגט זיך שטענדיג מזכיר סוכות אידן זענען שוין געגאנגען אין שוהל אריין‬ ‫דאווענען‪ ,‬און ביי מיר אין די סוכה האט מען נאך‬ ‫זיין ביי כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע‪ ,‬פאר א‬ ‫געארבעט איך האב מיך‬ ‫ברכה‪ .‬איינמאל אין די‬ ‫זייער געשעהמט‪".‬‬ ‫עשרת ימי תשובה ווען‬ ‫איז רבי חיים‬ ‫ער איז אריינגעגאנגען‬ ‫נטע געגאנגען מיט א‬ ‫מיט א קוויטל האט ער‬ ‫לאמטערנע אין די סוכה‪,‬‬ ‫געזאגט פאר מרן זי"ע‬ ‫האט ער דארט געטראפן‬ ‫אז ער גיט א פדיון נפש‬ ‫כ"ק מרן מהר"א זי"ע‪ ,‬און‬ ‫די סומע פון ב"ן וואס‬ ‫ער האט אים אלעס פארציילט‪ ,‬זאגנ‘דיג אז ער‬ ‫באטרעפט (צוויי און פופציג)‪ ,‬און דערווייל גיט‬ ‫פארשטייט נישט דעם באדייט פון די גאנצע זאך‬ ‫ער אן איינגאבע און ער וועט אי"ה אויסצאהלן‬ ‫מיט די לאמטערנע‪ .‬האט אים מרן זי"ע געהייסן‬ ‫די רעשט‪ .‬האט אים מרן זי"ע געענטפערט "דו‬ ‫ער זאל אים גענוי איבערזאגן די ווערטער פונעם‬ ‫ביזט מיר באגלייבט"‪ .‬מרן זי"ע האט ביי אים‬ ‫• ראטעוועט פון יצר הרע‬ ‫טאט‘ן—געהייסן זאלסט באלייכטן די סוכה מיט‬ ‫גענומען די געלט און אים ווארעם געוואונטשן‪.‬‬ ‫"בית אהרן"‪" :‬כי בסוכות הושבתי את בני ישראל‬ ‫ליכט‪ .‬איבער א יאהר ערב סוכות איז ביי אים‬ ‫דערנאך האט אים מרן זי"ע געזאגט‪" :‬ביי‬ ‫בהוציאי אותם מארץ מצרים"‪ ,‬ווען ‏א איד איז‬ ‫געבוירן געווארן זיין זוהן ר‘ בערל ע"ה‪.‬‬ ‫מיר ארבעט מען יעצט אין די סוכה‪ ,‬נעם א‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫יח‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‬ ‫>>>>>>>‬ ‫פון עבירות און דער יצר הרע זאל נישט האבן‬ ‫מקיים מצות סוכה ווי ס'דארף צו זיין‪ ,‬ציהט אים‬ ‫קיין שליטה אויפ'ן מענטש אים איבערצורעדן‬ ‫דער באשעפער ארויס פונעם באקאנטן מצרים‪,‬‬ ‫צו טוען עבירות‪.‬‬ ‫דער יצר הרע‪ ,‬און מ'ווערט פריי פונעם יצר הרע‪.‬‬ ‫"תפארת שלמה"‪ :‬דעריבער האט דער‬ ‫• כי‏לה' המלוכה‬ ‫באשעפער באפוילן אז מ'זאל זיין אינגאנצן‬ ‫"באר מים חיים"‪ :‬דער ענין פון סוכה‪ ,‬אז דער‬ ‫ארומגענומען מיט מצות סוכה‪ ,‬ווייל ס'איז א‬ ‫מענטש זאל אריינברענגען זיין גאנצן קערפער‬ ‫שמירה‪ ,‬אז א גאנץ יאהר זאל מען זיין אפגעהיטן‬ ‫>>>>>>>‬ ‫געראטעוועט דעם אתרוג מיט א פשעטל‬ ‫דאס עסן אין ארץ ישראל (וויבאלד די פלייש איז‬ ‫געמאכט מיט נחירה וואס מ'האט נאר געמעגט‬ ‫אין מדבר) אדער די אמאליגע פלייש ווערט‬ ‫רב פון שטאט אסר'ט ער אים‪ ,‬זיך צו באנוצן מיט זיין‬ ‫אייגענעם אתרוג‪ ,‬צוליעב די תקנה‪.‬‬ ‫פארשטייט זיך אז דער הייליגער "חוזה" האט‬ ‫ין די הקדמה פון ספר "עמודי אש"‬ ‫לבית יוסף‪ ,‬ווערט געברענגט א‬ ‫א‬ ‫אינטערעסאנטע מעשה וואס האט פאסירט אין‬ ‫אסור צו עסן איינמאהל מ'קומט אריין אין ארץ‬ ‫געהאט גרויס צער דערפון‪ ,‬אז ער האט זיך נישט‬ ‫די תקופה פונעם הייליגער "חוזה" פון לובלין‬ ‫ישראל‪ .‬דער רא"ש אויפן פלאץ (סימן כ"ג)‬ ‫געקענט צוזאמקלויבן צוצוגיין צו די סעודה פון ערב‬ ‫זי"ע‪ .‬ס'איז געווען איין יאהר אונטער מלחמה‬ ‫פרעגט וואס איז אונז א נפקא מינא די איבעיא‬ ‫יום כיפור צוליעב'ן עגמת נפש פונעם אתרוג‪ .‬ס'איז‬ ‫אומשטענדן‪ ,‬א שווערע מצב און די אתרוגים‬ ‫פון רבי ירמיה וואס האט נאר געקענט פאסירן‬ ‫דעמאלט אנוועזנד געווען הגאון רבי יוסף ליכטאג‬ ‫סוחרים האבן נישט געקענט אריינברענגן‬ ‫ווען מ'איז אריין קיין ארץ ישראל‪ ,‬און איז היינט‬ ‫פון זבארוב‪ ,‬באקאנט אלס "רבי יוסל'ע חריף"‪ ,‬פון‬ ‫קיין פוילן אתרוגים און ס'האט געהערשט א‬ ‫שוין נישט נוגע למעשה‪ ,‬און פארוואס ברענגט‬ ‫די חשוב'ע תלמידים פונעם "חוזה" פון לובלין זי"ע‪,‬‬ ‫מאנגל אין אתרוגים‪ .‬די פרייזן זענען געשטיגן‬ ‫דאס די גמרא? זאגט דער רא"ש אז ס'קען זיין‬ ‫אזוי הויעך‪ ,‬אז פאר א פשוטער אתרוג האבן די‬ ‫נוגע אויך אין די שפעטערדיגע דורות‪ ,,‬אויב‬ ‫סוחרים פארלאנגט הונדערט רובל טבין ותקילין‪.‬‬ ‫ס'וועט אמאהל קומען א בית דין און איינפיהרן‬ ‫די גדולי ישראל אין פוילן האבן געמאכט אן‬ ‫א געוויסער איסור אויף א מאכל‪ ,‬קען אבער זיין‬ ‫אסיפה‪ ,‬און באשלאסן און גוזר געווען אז יעדער‬ ‫אז די מענטשן וואס האבן דאס שוין געהאט‬ ‫קהלה מעג קויפן בלויז איין אתרוג פון קהל'ס‬ ‫אין זייער באזיץ איידער די חכמים האבן מתקן‬ ‫קאסע‪ .‬די תקנה האט געשלאגן ווארצלן אין‬ ‫ַ‬ ‫געווען זייער תקנה‪ ,‬זיי וועלן נאך ווייטער מעגן‬ ‫אלע קהלות‪ ,‬און במשך די עשרת ימי תשובה‬ ‫עסן פון דאס וואס זיי האבן שוין געהאט ביי‬ ‫האט מען אין יעדער שטאט געקויפט נאר איין‬ ‫זיך בשעת ס'איז נאך געווען מותר‪ .‬און מיט די‬ ‫און רבי יוסל'ע האט זיך אנגערופן אז דער רבי זאל‬ ‫אתרוג און דאס איבערגעגעבן פאר'ן רב‪ .‬ס'איז‬ ‫ווערטער פונעם רא"ש האט רבי יוסל'ע חריף‬ ‫זיך נישט זארגן‪ ,‬ער וועט ערלעידיגן די זאך מיט'ן‬ ‫באשטימט געווארן א סדר אז פריער וועט דער‬ ‫זיך מפלפל געווען מיט'ן אייזערענע קאפ‪ ,‬ביז‬ ‫רב פון שטאט‪ .‬רבי יוסל'ע האט זיך געאיילט צום‬ ‫רב בענטשן אויפ'ן אתרוג‪ ,‬דערנאך די ראשי‬ ‫ער האט מודה געווען אז מ'קען טאקע נישט‬ ‫אייזערנער קאפ‪ ,‬און אים געזאגט אז דער רב האט‬ ‫הקהלה‪ ,‬און דערנאך דער גאנצער קהל‪ .‬ביי הלל‬ ‫אסר'ן דעם רבי'ן פון נוצן זיין אתרוג וואס ער‬ ‫פארזעהן א בפירוש'ע סוגיא אין די גמרא (חולין יז‪).‬‬ ‫וועט נאר דער שליח ציבור און דער רב מאכן די‬ ‫האט שוין געהאט פון פריער‪ .‬ווי נאר רבי יוסל'ע‬ ‫ווי די גמרא דערציילט אז די אידן אין מדבר האבן‬ ‫נענועים‪ ,‬און אויסער זיי קיינער נישט‪ ,‬כדי דער‬ ‫האט זיך צוריק געקעהרט צום רבי'ן אין שטוב‪,‬‬ ‫נישט געדארפט שחט'ן זייערע בהמות‪ ,‬מ'האט‬ ‫אתרוג זאל זיך האלטן‪.‬‬ ‫האט זיך דער "חוזה" זייער געפריידט צו אים‬ ‫בלויז געמאכט 'נחירה' וואס דאס איז א ספעציעלע‬ ‫דער "חוזה" פון לובלין זי"ע האט אבער‬ ‫און אויסגערופן "יוסף בן לייצא‪ ,‬דו האסט אונז‬ ‫וועג וויאזוי מ'שניידט אויף די בהמה‪ .‬און נאר ווען‬ ‫פארמאגט אן אייגענעם אתרוג וואס א חסיד‬ ‫דערלייכט די אויגן"! און מ'האט זיך געזעצט צו‬ ‫מ'איז אריינגעקומען קיין ארץ ישראל זענען זיי‬ ‫האט אים געשיקט פון דייטשלאנד‪ ,‬נאך איידער‬ ‫די סעודה פון ערב יום כיפור מיט גרויס פרייד‪.‬‬ ‫געווארן מחוייב צו שחט'ן מיט א כשר'ע שחיטה‬ ‫די תקנה פון די גדולי הדור איז ארויסגעקומען‪.‬‬ ‫פון דעמאלט האט רבי יוסל'ע געהאט גרויס‬ ‫ווי די תורה הייסט‪ .‬האט רבי ירמיה אן איבעיא‪,‬‬ ‫ווי נאר דער רב פון די שטאט לובלין הגאון רבי‬ ‫חשיבות ביים רבי'ן פון לובלין‪ ,‬און פלעגט‬ ‫וואס איז מיט די מענטשן וואס האבן נאך ביי זיך‬ ‫עזריאל הורוויץ‪ ,‬דער אייזערנער קאפ‪ ,‬האט זיך‬ ‫שטענדיג זיצן פון די ערשטע ביי זיין טיש‪.‬‬ ‫פלייש פון מדבר וואס מ'האט נישט גע'שחט'ן‪ ,‬און‬ ‫ערב יום כיפור דערוואוסט דערפון‪ ,‬האט ער‬ ‫***‬ ‫ברענגען דאס פלייש קיין ארץ ישראל‪ ,‬צו מעגן זיי‬ ‫געשיקט זאגן פארן "חוזה" פון לובלין אז אלס‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫יט‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאוצָ ר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‬ ‫>>>>>>>‬ ‫• עורו של לויתן‬ ‫אונטערן רשות פון באשעפער‪ ,‬און מאכן דעם‬ ‫באשעפער קעניג אויף אלע זיינע גלידער‪.‬‬ ‫פסיקתא‪ :‬דער וואס איז מקיים מצות סוכה‬ ‫"אגרא דכלה"‪ :‬מצות סוכה איז מבטל די‬ ‫אויף די וועלט‪ ,‬וועט דער באשעפער אים זעצן אין‬ ‫שלעכטע געדאנקען און פאלטשע אמונה פונעם‬ ‫די סוכה פון עורו של לויתן ווען משיח וועט קומען‪.‬‬ ‫מענטש‪.‬‬ ‫• שלום בית‬ ‫•באשיצט אויפ'ן מענטש‬ ‫דער ראשפשיצער רב זי"ע פלעגט יעדן טאג‬ ‫זוהר הק' (פ' תצוה)‪ :‬ווער ס'זיצט ‏אונטערן‬ ‫דורכ'ן יאהר‪ ,‬לערנען מסכת סוכה אדער הלכות‬ ‫שאטן פון די סוכה אין סוכות‪ ,‬באשיצט דאס‬ ‫ָ‬ ‫סוכה‪ .‬ער פלעט זאגן אז ס'איז מסוגל אויף שלום‬ ‫• זרע של קיימא‬ ‫אים צו יעדער צייט ווען ער דארף‪ .‬‏אין תיקוני‬ ‫בית‪ .‬אזוי שטייט אין ספר "סגולות ישראל"‪—,‬א‬ ‫זוהר שטייט אז דורך מצות סוכה‪ ,‬באשיצט דער‬ ‫"תפארת שלמה"‪ :‬מצות סוכה איז א סגולה‪ ,‬זוכה סגולה קעגן מחלוקות איז מ'זאל לערנען מסכת‬ ‫באשעפער דעם מענטש אויף יענער וועלט‪ ,‬פון‬ ‫סוכה א גאנץ יאהר‪.‬‬ ‫צו זיין צו האבן גוטע קינדער‪ ,‬זרע של קיימא‪.‬‬ ‫אלע שלעכטע מלאכים און פון אלעם בייזן‪.‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫"ממתיק דינים אין זכות פון מצות סוכה"‬ ‫ארבייטן‪ .‬ר' וואלף האט אויפגעציטערט און געפרעגט "ווי אזוי קען איך זיי‬ ‫דער הייליגער 'בני יששכר' זי"ע פלעגט בויען זיין סוכה צווישן יום כיפור‬ ‫דאס זאגן אין נאמען פונעם גלח‪ ,‬אויב זיי וועלן זיך דעוואוסן אז ס'איז ליגנד‬ ‫און סוכות‪ .‬איין יאהר איז יום כיפור געפאלן מיטוואך און אויפצומארגנס‬ ‫וועט דאך זיין זייער ביטער‪ ,‬און דער גלח וועט זיכער נישט מיט שטימען אז‬ ‫דארנערשטאג און פרייטאג האט דער 'בני יששכר' צוליעב די גרויסע‬ ‫זיי זאלן ארבייטן זונטאג‪ ,‬אין זייער חגא טאג‪ .‬זאגט אים דער 'בני יששכר' מיר‬ ‫טרדות נישט אנגעיאגט צו ענדיגן די סוכה‪ ,‬און זעהענ'דיג ערב שבת אז‬ ‫האבן דאך אפגעמאכט אז דו וועסט אלעס פאלגן‪ .‬און דער 'בני יששכר' איז‬ ‫ס'איז נאך פארבליבן אסאך ארבעט צו ענדיגן די סוכה האט ער געבעהטן‬ ‫צוגעגאנגען צו די שאפע און ארויסגענומען צוויי גאר געשמאקע פלעשלעך‬ ‫אז מ'זאל מוצאי שבת רופן דעם חסיד ר' וואלף רייך וואס האט געהאט‬ ‫בראנפין‪ ,‬און זאגט פאר ר' וואלף‪ :‬נעם די צוויי פלעשלעך בראנפין צום גלח‪,‬‬ ‫קשרים מיט די פריצים און מיט די סוחרים‪ .‬מוצאי שבת האט אים דער 'בני‬ ‫וואס דו ביזט מיט אים שוין פון לאנג באפריינדט‪,‬‬ ‫יששכר' דערציילט איבער זיין פראבלעם‪ ,‬אז ס'איז‬ ‫געב דאס אים און בעהט אים אין מיין נאמען אז איך‬ ‫נאך געבליבן אסאך ארבעט צו ענדיגן די סוכה‪ ,‬און‬ ‫דארף האבן עטליכע ארבייטער צו העלפן ענדיגן‬ ‫די אידן זענען דאך באשעפטיגט ערב יום טוב מיט‬ ‫בויען די סוכה‪ .‬ר' וואלף האט אזוי געטוען און דער‬ ‫די ארבע מינים‪ ,‬דעריבער זאל ער רעדן מיט זיינע‬ ‫גלח האט באלד צוגעשטומט און ער האט באלד‬ ‫באקאנטע גוים ארבייטער זיי זאלן קומען זונטאג‬ ‫געגעבן דעם געוואונטשענעם ערלויביניש אזוי ווי‬ ‫אינדערפרי העלפן מיט די ארבעט צו בויען די סוכה‪.‬‬ ‫דער 'בני יששכר' האט געבעהטן‪ .‬פון דארט איז ר'‬ ‫ר' וואלף וואוסנדיג אז זונטאג איז זייער חגא ווען זיי‬ ‫וואלף געגאנגן צו די גוי'שע ארבייטער‪ ,‬זיי געזאגט‬ ‫גייען אין תיפלה‪ ,‬האט געזאגט פאר'ן 'בני יששכר' אז‬ ‫אז ער האט אן ערלויביניש פונעם גלח אויף זונטאג‬ ‫ער קען גארנישט העלפן ווייל זונטאג איז זייער חגא‪,‬‬ ‫אז זיי מעגן ארבייטן‪ ,‬זיי האבן באלד מסכים געווען און שוין זונטאג מיטאג‬ ‫און מ'טאהר אפילו נישט רעדן אדער דערמאנען וועגן ארבייטן זונטאג ביי די‬ ‫איז געשטאנען מיט'ן פוהלן גלאנץ א גרויסע פראכטפולע סוכה‪ .‬דער 'בני‬ ‫גוים‪ ,‬ווייל זיי גייען דעמאלט אין זייער תיפלה‪ ,‬און קיינער וועט נישט וועלן‬ ‫יששכר' האט זיך זייער געפרייד‪ ,‬און געלייגט דעם סכך אויף די סוכה‪ .‬יום‬ ‫קומען ארבייטן‪ ,‬אפילו פאר כל הון דעלמא‪ .‬האט דער 'בני יששכר' געזאגט‬ ‫טוב ביינאכט ווען דער 'בני יששכר'איז אריין אין די סוכה‪ ,‬איז ער געבליבן‬ ‫פאר ר' וואלף אויב דו האסט נישט אן אייגענע עצה וועל איך דיר זאגן וואס‬ ‫שטיין ביי די טיהר און געזאגט‪" :‬רבונו של עולם זעה ווי אידישע קינדער‬ ‫צו טוען‪ ,‬אבער דו מוזט אלעס אויספאלגן וואס איך וועל דיר זאגן און הייסן‪.‬‬ ‫זענען אנדערש פון די אנדערע פעלקער פון די וועלט‪ ,‬פאר קיין שום געלט אין‬ ‫ר' וואלף האט באלד מסכים געווען‪ .‬האט דער 'בני יששכר' אים געהייסן‬ ‫די וועלט וועט א איד נישט מסכים מחלל שבת זיין‪ ,‬און פאר צוויי פלעשלעך‬ ‫צוגיין צו צוויי ארבייטער גוים‪ ,‬און זיי זאגן אז ער וועט זיי גוט באצאהלן‬ ‫בראנפין האט דער גלח ערלויבט מ'זאל פארשוועכן זייער חגא טאג און בויען‬ ‫פאר זייער ארבעט‪ ,‬און זיי וועלן דאך אוודאי נישט וועלן ארבייטן מיט די‬ ‫די סוכה"‪ ,‬און אזוי האט דער הייליגער 'בני יששכר' ממתיק געווען און‬ ‫טענה אז ס'איז זונטאג און זיי טאהרן נישט ארבעטן‪ ,‬זאלסטו זיי זאגן אז‬ ‫מליץ טוב געווען אויף די אידן און פארשטאפט דאס מויל פון די מקטרגים‪.‬‬ ‫דער גלח האט צוגעשטימט און ערלויבט זיי צו ארבייטן‪ ,‬און זיי קענען גיין‬ ‫***‬ ‫פרעגן דעם גלח און הערן זיין הסכמה‪ ,‬און זיי וועלן דיך פאלגן און קומען‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫כ‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‬ ‫>>>>>>>‬ ‫הייליגע הענט‪ ,‬אז ער שוועבט ממש אין די לופט‪...‬‬ ‫‪E‬‬ ‫• אריכות ימים‬ ‫ישבו ‪ J‬מאוצרות רבוה"ק מבעלזא ‪L‬‬ ‫האט דער קאמינקא רב ביי זיך געטראכט אז‬ ‫"זרע קודש"‪" :‬כל האזרח בישראל‬ ‫ווארשיינדליך איז דאס נישט מער ווי א פאנטאזיע‪,‬‬ ‫בסוכות"‪ —,‬די תורה שרייבט דאס לשון "אזרח"‬ ‫אבער נישט א ווירקליכקייט‪ .‬אבער נאכ‘ן גוט‬ ‫‪ J‬ד' מינים ‪L‬‬ ‫וואס מיינט‪ ,‬אן עלטערע מענטש‪ ,‬מרמז צו זיין‪ ,‬אז‬ ‫קוקן עטליכע מאהל‪ ,‬האט ער געזעהן אז דאס איז‬ ‫דער וואס איז מקיים מצות סוכה ווי מ'דארף‪ ,‬וועלן‬ ‫טאקע יא א ווירקליכקייט! ער איז געווען שטארק‬ ‫ווערן "אזרחים וזקנים"—זיי וועלן האבן אריכות‬ ‫איבעראשט פונעם אויסטערליש‘ן ערשיינונג‬ ‫וואס ער האט געזעהן‪ .‬ביז ווען ער איז געקומען‬ ‫פונקט • געשוועבט אין די לופט מיט די ד‘ מינים‬ ‫ימים ושנים‪.‬‏דאס ווארט "אזרח" באטרעפט‬ ‫ווי דאס ווארט‪" ,‬גבורה"‪ ,‬דאס איז א רמז‪ ,‬אז די‬ ‫צום יום טוב טיש וואס מרן זי"ע האט געפראוועט‪.‬‬ ‫אמאהל איז הרה"ק רבי שלו‘ קאמינקער זי"ע‬ ‫וואס זענען מקיים מצות סוכה ווי ס'באדארף צו‬ ‫און מרן זי"ע האט געזאגט תורה אויפ‘ן פסוק (נשא‬ ‫זיין‪ ,‬וועלן זוכה זיין אנצוקומען צו די גבורות‪ ,‬דאס געווען ביי זיין רבי‘ן מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע אויף‬ ‫ו‪:‬ב)‪" :‬לנדור נדר נזיר לה‘"—ווען א מענטש וויל זיך‬ ‫מיינט ביי די אכציג יאהר‪ ,‬אזוי ווי ס'שטייט אין סוכות‪ ,‬און ער האט באמערקט יום טוב אינדערפרי‪,‬‬ ‫אפשיידן צו זיין הייליג פאר'ן באשעפער‪ ,‬דעמאלט‬ ‫ווען מרן זי"ע האט גענומען די ד‘ מינים אין זיינע‬ ‫פסוק "ואם בגבורות שמונים שנה"‪.‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫• אויסוועהלן אן אתרוג מיט פארמאכטע אויגן‬ ‫זיינע הענט אליינ'ס נעמען די גוטע זאך‪ .‬אבער למעשה איז דער מציאות‬ ‫מ'דערציילט אויף הגה"ק רבי זאב נחום בורנשטיין זצ"ל פון ביאלא‪,‬‬ ‫נישט אזוי‪ ,‬ווייל די עבירות מאכן קאליע די איברים פונעם מענטש‪ ,‬און‬ ‫דער טאטע פון הרה"ק דער 'אבני נזר' זצ"ל‪ ,‬אז ער פלעגט יעדעס יאהר‬ ‫דערפאר גייען זיי אסאך מאהל נאך נישט גוטע זאכן‪.‬‬ ‫מוצאי יום כיפור‪ ,‬נאך פאר 'הבדלה'‪ ,‬צוגיין צו די פושקע פון די אתרוגים‬ ‫אבער מוצאי יום כיפור‪ ,‬ווען מיר זענען אינגאנצן ריין פון עבירות‪,‬‬ ‫ביים אתרוגים‪-‬סוחר‪ ,‬און ארויס נעמען פון דארטן איין אתרוג מיט‬ ‫זענען אויך די איברים אינגאנצן לויטער און הייליג‪ ,‬און זיי ציעהן נישט‬ ‫פארמאכטע אויגן‪ ,‬אהן צו קוקן בכלל וויאזוי דער אתרוג זעהט אויס‪,‬‬ ‫צו קיין שום שלעכט'ס‪ ,‬דערפאר האב איך זיך געפיהרט צו אויסוועהלן אן‬ ‫און ער האט דאס אוועק געלייגט אין א פארמאכטע פושקע ביז יום‪-‬טוב‬ ‫אתרוג מיט פארמאכטע אויגן‪ ,‬ווייל איך בין געווען‬ ‫אינדערפרי‪ .‬יום‪-‬טוב אינדערפרי האט ער ארויס‬ ‫זיכער אז מיין האנט וועט נישט נעמען נאר דער‬ ‫גענומען זיין אתרוג‪ ,‬און צו אלעמענ'ס וואונדער‬ ‫שענסטער אתרוג וואס איז דא‪.‬‬ ‫פלעגט זיין אתרוג זיין דער שענסטער אתרוג פון‬ ‫אבער ווען ס'קומט דער לעצטע יאהר פון‬ ‫שטאט‪ ,‬אסאך שענער פון אלע אנדערע אתרוגים‪.‬‬ ‫א מענטש אויף די וועלט‪ ,‬מוז דאך זיין אז די‬ ‫ס'איז אפילו געווען איין יאהר וואס דער גביר‬ ‫מחילה יום כיפור איז נישט אינגאנצן בשלימות;‬ ‫פון שטעטל האט געקויפט א ספעציעלע אתרוג‬ ‫ווייל אויב יא‪ ,‬קען ער נישט אוועק גיין פון די‬ ‫פאר'ן גרויסער סכום פון 'פופציג רובל'‪ ,‬און‬ ‫וועלט‪ ,‬ווייל "אין מיתה בלא חטא" (שבת נה‪,).‬‬ ‫פונדעסטוועגן איז דער אתרוג פונעם רב געווען‬ ‫און ס'בלייבט איבער עפעס א 'רושם' פון די עבירות אויך נאך יום כיפור‪.‬‬ ‫שענער‪ ...‬סוף ימיו‪ ,‬האט רבי זאב נחום אויפגעהערט מיט דעם מנהג‪ ,‬און‬ ‫און אזויווי איך בין שוין אלט‪ ,‬האב איך מורא אז אפשר דאס יאהר איז מיין‬ ‫ער האט זיך אויסגעקליבן אן אתרוג‪ ,‬אזויווי אלע מענטשן קלויבן זיך אויס‪.‬‬ ‫לעצטע יאהר אויף די וועלט‪ ,‬און אויב אזוי קען איך זיך נישט פארלאזן‬ ‫האט אים איינער פון זיינע אייניקלעך געפרעגט‪" :‬זיידע וואס איז‬ ‫אויף מיין האנט אז זי וועט אויסוועהלן דער שענסטער אתרוג‪ .‬נישט נאר‬ ‫געשעהן?! פארוואס ביז היינט האסטו זיך פארלאזט אויפ'ן אתרוג מיט‬ ‫דאס‪ ,‬נאר איך האב מורא אז אויב איך וועל זיך פיהרן אזויווי אמאהל און‬ ‫פארמאכטע אויגן‪ ,‬און דאס יאהר פארלאזטו זיך שוין נישט?! און בעסער‬ ‫איך וועל זעהן אז מיין האנט האט נישט ארויס גענומען א שיינעם אתרוג‪,‬‬ ‫געפרעגט‪ :‬וואס איז פשט פון די פריער'דיגע 'הנהגה'‪ ,‬ארויס צו נעמען‬ ‫וועל איך פארשטיין דערפון אז דאס איז מיין לעצטע יאהר‪ ,‬און איך וועל‬ ‫אן אתרוג אהן צו קוקן‪ ,‬וואס וואלט דער זיידע געטוען אויב יום‪-‬טוב‬ ‫נישט קענען דינען דעם באשעפער מיט א ישוב הדעת‪ ,‬דערפאר בין איך‬ ‫אינדערפרי וואלט ער געזעהן אז דער אתרוג איז נישט כשר?!"‪...‬‬ ‫בעסער מוותר אויף מיין מנהג‪."...‬‬ ‫אין אנהייב האט רבי זאב נחום זיך פראבירט ארויס צו דרייען‪ ,‬אבער‬ ‫ווען דער 'אבני נזר' זי"ע האט געהערט די ווערטער פון זיין טאטע‪,‬‬ ‫צום סוף האט ער אים ערקלעהרט דער גאנצער ענין‪" :‬דער באשעפער האט‬ ‫האט ער געזאגט מיט וואונדער‪" :‬דער חשבון‪-‬הנפשּפאסט פאר'ן הייליג'ן‬ ‫באשאפן א מענטש הייליג און ריין‪ ,‬און אין אמת'ן אריין וואלט געדארפט‬ ‫בעל שם טוב זי"ע"‪( .‬כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‪ -‬יו"ט א' דסוכות תשנט)‬ ‫זיין אז ווען א מענטש האט פאר זיך א גוטע זאך און א נישט‪-‬גוטע זאך‪ ,‬זאלן‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫כא‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‬ ‫>>>>>>>‬ ‫נישט קענען מקיים זיין די מצוה‪ .‬אבער אינעם • האלט דיך נישט גרויס מיט'ן אתרוג‬ ‫איז די עצה אז ער זאל האבן התלהבות און א‬ ‫ערשטן טאג סוכות ווען מען האט געהאלטן פאר‬ ‫גוטן ווילן ביי מקיים זיין די מצוה פון‪" :‬ולקחתם‬ ‫"אתרוג" איז די ראשי תיבות‪" :‬א‘ל ת‘בואני‬ ‫הלל האבן די אידן מיט א צובראכן הארץ געבעהטן‬ ‫‘לכם‘ ביום הראשון וגו‘"‪ ,‬אז ער זאל זיך אויפהויבן‬ ‫ר‘גל ג‘אוה" (תהלים לו‪-‬יב)‪ .‬דער אתרוג זאגט‬ ‫ביים באשעפער ער זאל אהנעמען זייער מחשבה‬ ‫און נעמען זיין קערפער און ווערן העכער מיט א‬ ‫פאר‘ן איד‪ :‬האלט דיך נישט גרויס מיט מיין‬ ‫טובה‪ ,‬למעשה‪ ,‬פונקט ווי זיי וואלטן טאקע מקיים‬ ‫קאפ‪ .‬ווייל אין די צייט פון די הייליגע מצוה פון‬ ‫שיינקייט און מיין טייערקייט‪ ,‬נאר זאלסט טוען‬ ‫געווען די מצוה בשלימות‪ ,‬און דער באשעפער‬ ‫ד‘ מינים‪ ,‬דארף מען זיך אויפהויבן אין די לופט‬ ‫די מצוה ווייל דער באשעפער האט אזוי באפוילן‪.‬‬ ‫האט אנגענומען זייער געבעהט און האט דאס זיי (הבעש"ט הק‘ זי"ע)‬ ‫העכער און העכער‪...‬‬ ‫פארעכענט ווי זיי האבן מקיים געווען די מצוה‪.‬‬ ‫איז דער שטן ארומגעגאנגען צוקלאפט אז ס‘איז • דורך תשובה ווערט דער אתרוג שיין‬ ‫אן אתרוג אזויווי דעם טאטן'ס בארד‬ ‫‏דער צדיק רבי מרדכי פון נאדווארנא זי"ע‬ ‫דער מנהג ביי כ"ק מרן מהר"י זי"ע איז געווען‬ ‫אים נישט געלונגען אוועק צו נעמען די מצוה פון‬ ‫אז דער אתרוגים‪-‬סוחר האט אים געברענגט‬ ‫די אידן‪ ,‬און דעריבער איז דער "דברי חיים" געווען ‏(וואס זיין יאהרצייט איז אינעם ע‏רשט'ן ‏טאג‬ ‫סוכות) האט אמאהל באקומען פאר יום כיפור‬ ‫עטליכע שיינע אתרוגים‪ ,‬און מרן זי"ע האט זיך‬ ‫בשמחה‪.‬‬ ‫אן אתרוג פוהל מיט פלעקן‪ .‬האט ער דעם אתרוג‬ ‫אויסגעוועהלט פון זיי דעם שענסטער אתרוג‪.‬‬ ‫אריינגעלייגט אין ארון הקודש‪ ,‬און גע‏זאגט אוי‏ף‬ ‫נאכ'ן פטירה פון מרן מהר"י זי"ע‪ ,‬איז דער אתרוגים‬ ‫זיך‪" :‬אויב מררכי ווע‏ט גוט תשובה טוען‪ ,‬דעמאלט‬ ‫סוחר געקומען צו מרן מהרי"ד זי"ע מיט די‬ ‫ווע‏לן אלע ‏פלעקן אווע‏ק גיין און ס'וו‏עט ווערן‬ ‫אתרוגים אז ער זאל זיך אויסוועהלן אן אתרוג‪,‬‬ ‫א שיינער אתרוג"‪ .‬נאך יום כיפור האט ע‏ר צוריק‬ ‫און ווען מרן מהרי"ד זי"ע האט ארויס גענומען‬ ‫ארויס גע‏נומען דעם אתרוג פונעם ארון הקודש‪,‬‬ ‫אן אתרוג‪ ,‬האט ער געזאגט‪" :‬כאטש דאס איז‬ ‫און אלע‏האבן מיט וואונדער געזעהן א זויבער'ן‬ ‫נישט דער שענסטער אתרוג‪ ,‬פונדעסטוועגן וויל‬ ‫און שיינער‏אתרוג!‬ ‫איך דווקא דעם אתרוג‪ ,‬ווייל ס'עהנדלט שטארק‬ ‫צו דער בארד פונעם טאט'ן ז"ל‪ ."...‬דערנאך האבן‬ ‫‪E‬‬ ‫די חסידים געטראפן א רמז צו די וואונדערליכע‬ ‫‪ J‬מאוצרות רבוה"ק מבעלזא ‪L‬‬ ‫ווערטער אינעם 'פיוט' וואס מ'זאגט דעם ערשט'ן‬ ‫זקנה"‪ • —,‬אתרוג איז מרמז אויף ענוה‬ ‫טאג סוכות‪ ּ" :‬בהדר להזכירה ידור‬ ‫דער שיניאווער רב זי"ע‪ ,‬האט אמאהל סוכות‬ ‫מ'נעמט א 'פרי עץ הדר' כדי צו דערמאנען דער‬ ‫‪ J‬שבת חול המועד ‪L‬‬ ‫זכות פון אברהם אבינו וואס איז געווען באשיינט ביינאכט ביים טיש געלויבט דעם באשעפער‪,‬‬ ‫מיט 'זקנה'‪ ,‬אזויווי ס'שטייט‪" :‬ואברהם זקן"‪ ,‬און אז דאס יאהר האט ער א ‏שיינעם אתרוג‪ .‬האט‬ ‫איינער פון די ‏חסידים זיך אנגערופן‪ ,‬אז זיין‬ ‫'זקן' מיינט אויך א בארד‪( ...‬כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א)‬ ‫• לאכעדיגע מלוה מלכה‬ ‫פון‬ ‫און‬ ‫אתרוג‪,‬‬ ‫רבין'ס‬ ‫פונעם‬ ‫שענער‬ ‫איז‬ ‫אתרוג‬ ‫‪E‬‬ ‫אלע איינוואוינער פונעם שטאט‪ .‬‏האט אים דער‬ ‫‪ J‬מאוצרות הצדיקים ‪L‬‬ ‫מוצאי שבת חול המועד האט מרן מהר"א זי"ע‬ ‫שיניאווא רב געזאגט‪" ,‬דיין אתרוג איז פסול!" געפיהרט א טיש פאר סעודת מלוה מלכה‪ ,‬וואס‬ ‫דער חסיד איז שנעל געגאנגען ברענגען זיין‬ ‫‪ J‬ד' מינים ‪L‬‬ ‫אתרוג צו ווייזן פאר יעדן‪ .‬ווען דער שינאווער רב‬ ‫•אליהו הנביא‬ ‫האט גענומען ‏דעם אתרוג אין די האנט‪ ,‬‏האט ‏ער‬ ‫גלייך ‏אראפגענומען דעם פיטום און אים ‏געוויזן‬ ‫אז ס'איז נישט באהאפטן‪ ,‬נאר דער פיטום איז‬ ‫• געבעהטן מיט א צובראכן הארץ‬ ‫•איש חסיד היה‬ ‫איין יאהר איז דער "דברי חיים" פון צאנז אריינגעשטעקט מיט א נאדל אינעם אתרוג‪ ,‬‏דער‬ ‫זי"ע געזיצן די ערשטע נאכט סוכות זייער חסיד האט זיך זייער געוואונדערט ‏פון וואו דער‬ ‫•אמר ה' ליעקב‬ ‫פארווייטאגט‪ ,‬ווייל יענעם יאהר איז די שיף רב האט דאס געוואוסט? האט דער שיניאווא רב‬ ‫וואס האט געדארפט ברענגען די אתרוגים געענטפערט‪ ,‬אז אתרוג איז‏מרומז אויף ענוה‪ ,‬און‬ ‫געזונקען‪ .‬אבער אין די צווייטע נאכט איז ער ווען איך האב געזעהן די שטאלצקייט צו וואס דיין‬ ‫שוין געווען שטארק בשמחה‪ .‬האט דער "דברי אתרוג האט דיך צוגעברענגט‪ ,‬האב איך פארשטאנען‬ ‫מ'האט גערופן די "לאכעדיגע מלוה מלכה"‪ .‬דאס‬ ‫חיים" ערקלעהרט די זאך‪ ,‬די ערשטע נאכט האט אז ס'איז פסול‪.‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫ער געזעהן ווי דער שטן פרייד זיך אז אידן וועלן‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫כב‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬בסוכות תשבו שבעת ימים‪ ...‬מאוצרות הצדיקים‪ ...‬ורבוה"ק מבעלזא‬ ‫>>>>>>>‬ ‫• קארטאפיל מיט בארשט‬ ‫איז געווען דאס איינציגע מאהל במשך'ן יאהר‬ ‫וואס מרן זי"ע האט זיך געוואשן צו א סעודת‬ ‫און צוגאב צו די געוועהנליכע סוכות מאכלים‬ ‫מלוה מלכה‪ .‬מ'האט געזינגען ביים טיש נאר די‬ ‫וואס מ'האט געגעסן ביים טיש‪ ,‬האט מען נאך די‬ ‫זמירות "אליהו הנביא"‪" ,‬איש חסיד" און "אמר ה'‬ ‫פיש אריינגעברענגט "קארטאפל מיט בארשט"‪,‬‬ ‫ליעקב"‪" .‬אתקינו סעודתא" האט מרן זי"ע נישט‬ ‫וואס איז א ספעציעל מאכל אין בעלזא פאר מלוה‬ ‫געזאגט‪ .‬אגב‪ ,‬א גאנץ יאהר ווען מרן זי"ע האט‬ ‫מלכה‪ .‬די "קארטאפל מיט בארשט" האט מען‬ ‫געטרינקען א 'קאווע' במוצאי שב"ק‪ ,‬פלעגט‬ ‫אריינגעברענגט אין צוויי באזונדערע טעלערס‪,‬‬ ‫אינמיטן טיש‪.‬‬ ‫ער זיך אונטער זינגען שטילערהייט‪" :‬דא היא‬ ‫און נישט ביידע אין איין טעלער‪ .‬און ביים עסן‬ ‫סעודתא דדוד מלכא משיחא"‪ ,‬און נישט געזאגט‬ ‫דער בילגורייער רב זי"ע שרייבט בשם אחיו האט מען איינגעטונקען די קארטאפל אינעם‬ ‫"אתקינו סעודתא"‪.‬‬ ‫כ"ק מרן מהר"א זי"ע‪ ,‬אז מרן זי"ע האט זיך טעלער בארשט‪ ,‬און געגעסן צוזאמען‪.‬‬ ‫אויסגעדרוקט אז דאס זיצן אינמיטן די סוכה ביי‬ ‫דער מנהג איז אויך געווען אז רבותינו הק'‬ ‫הגה"ח ר' שמחה בונם בוים ז"ל האט‬ ‫די טיהר איז געווען "א רבי'שע זאך"‪.‬‬ ‫זענען געזיצן אין די סוכה‪ ,‬ביי די לאכעדיגע מלוה‬ ‫דערציילט וואס ער האט געהערט פון חסידים‬ ‫>>>>>>>‬ ‫מלכה‪ ,‬נאענט צו די טיהר און נישט כמנהגן צו זיצן‬ ‫"נעם דיר א מתנה וואס יוסף הצדיק האט געברענגט‪"...‬‬ ‫מרן זי"ע וועט אים צוזאגן‪.‬‬ ‫ווען כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע האט זיך געגרייט צו בויען די‬ ‫נאך עטליכע יאהר‪ ,‬איז דער איד אמאהל געקומען אין די סוכה ווען מרן‬ ‫הייליגע שוהל אין די שטאט בעלזא‪ ,‬האט ער געוואלט אפקויפן דעם באדן‬ ‫זי"ע האט געפיהרט טיש לכבוד די אושפיזא פון יוסף הצדיק און געטיילט‬ ‫פון די שוהל פונעם מושל צו וועמען דער באדן האט באלאנגט‪ ,‬אבער ס‘איז‬ ‫פאר יעדן "פרנסה ברויט"‪ .‬דער איד איז אויך געשטאנען אין די שורה צו‬ ‫אים נישט לייכט אנגעקומען ווייל דער מושל איז געווען א שונא ישראל‬ ‫נעמען פונעם "שווארץ ברויט"‪ .‬אבער פריער האט אים מרן זי"ע געזאגט‪:‬‬ ‫און ער האט נישט געוואלט פארקויפן דעם באדן אויפצושטעלן דארט א‬ ‫ס‘שטייט (מקץ מב‪:‬ו)"ויוסף הוא המשביר"‪—,‬אויב מיינסטו אז דאס איז‬ ‫שוהל‪ .‬האט דער איידעם פונעם מושל וואס האט אים פיינט געהאט‪ ,‬אבער‬ ‫נאר געווען דעמאלט אין יענע יאהרן‪ ,‬זאלסטו וויסן‪ ,‬אז אויב די תורה‬ ‫שטארק געשעצט מרן זי"ע‪ ,‬אפגעקויפט דעם באדן פונעם מושל‪ ,‬אהן ער‬ ‫דערציילט אונז אז יוסף הצדיק האט משפיע געווען פרנסה און שפע‪ ,‬האט‬ ‫זאל וויסן פארוועמען דער באדן גייט‪ ,‬און אלס באלוינונג האט מרן זי"ע‬ ‫זיך דאס נישט אויפגעהערט נאך יוסף‘ס פטירה‪ ,‬נאר יעדעס יאהר‪ ,‬ווען די‬ ‫אים געבענטש אז ער זאל שטייגן הויך אין זיין אמט‪ ,‬און ס‘האט נישט לאנג‬ ‫אושפיזין קומען אין די סוכה פון יעדן איד‪ ,‬קומען‬ ‫געדויערט און דער איידעם איז געווארן דער מושל‬ ‫זיי נישט מיט ליידיגע הענט נאר ברענגען מיט זיך‬ ‫אנשטאט זיין שווער דער שונא ישראל‪ .‬דערווייל‬ ‫מתנות‪ .‬אברהם ברענגט מתנת חסד‪ ,‬יצחק ברענגט‬ ‫האט מען זיך דערוואוסט אז איין טייל פונעם באדן‬ ‫מתנת גבורה און אזוי יעדער אויף זיין דרך‪ ,‬און יוסף‬ ‫באלאנגט פאר צוויי אנדערע שותפים‪ ,‬א איד מיט‬ ‫הצדיק ברענגט אינעם טאג פון זיין אושפיזא פרנסה‬ ‫א גוי‪ .‬האט מען פריער פארהאנדלט מיט‘ן גוי‪ ,‬און‬ ‫פאר כלל ישראל"‪ .‬מרן זי"ע האט אים געגעבן א‬ ‫ער האט גלייך צוגעשטומט צו פארקויפן זיין חלק‪.‬‬ ‫שטיקל "שווארצע ברויט" און אויסגעפיהרט‪" ,‬נעם‬ ‫אבער דער איד האט זיך פאר‘עקשנ‘ט און נישט‬ ‫דיר א מתנה וואס יוסף הצדיק האט געברענגט‬ ‫געוואלט פארקויפן זיין חלק‪ ,‬און הערנ‘דיג אז דער‬ ‫און פון דעם וועסטו האבן פרנסה"‪ .‬דער איד האט‬ ‫גוי וויל יא פארקויפן זיין חלק האט ער דאס גלייך‬ ‫פארשטאנען אז ער האט אצינד באקומען א ברכה‬ ‫אפגעקויפט פונעם גוי‪ ,‬און ער איז געווארן דער‬ ‫פאר עשירות אויפ‘ן גאנצן לעבן‪ .‬ער האט באלד מסכים געווען צו פארקויפן‬ ‫פוהלער אייגענטומער פון זייער חלק‪ ,‬און וואס מער מ‘האט געבעהטן‬ ‫דעם באדן אהן צו באקומען אן הבטחה‪ .‬אין די קומענ‘דיגע חנוכה טעג‪,‬‬ ‫דעם איד צו פארקויפן דעם באדן‪ ,‬אלס מער האט ער נישט געוואלט‪ ,‬ביז‬ ‫האט מען דערציילט אין בעלזא‪ ,‬האט דער איד אפגעקויפט אלע תבואה‬ ‫מ‘האט אים דערציילט אז מ‘דארף האבן דעם באדן פאר מרן מהר"ש זי"ע‪,‬‬ ‫פעלדער אין די ווייטע שטעט ארום בעלזא‪ ,‬און די גאנצע תבואה וואס איז‬ ‫צו בויען דערויף די הייליגע שוהל‪ ,‬האט ער מסכים געווען אבער בתנאי‪,‬‬ ‫געוואקסן אין די פעלדער פון לעמבערג‪ ,‬זלאטשוב‪ ,‬און ארום איז געווען‬ ‫אז מרן זי"ע זאל אים צוזאגן עשירות און גוטע קינדער‪ .‬אבער מרן זי"ע‬ ‫זיינס‪ .‬אזוי ווי דער איד האט געזעהן אז ער איז רייך געווארן פון די ברכה‬ ‫האט נישט געוואלט מסכים זיין צום תנאי‪ .‬דער איד האט אבער נישט‬ ‫פון מרן זי"ע‪ ,‬האט ער זיך שפעטער געלאזט קאסטן מיט גאר גרויסע‬ ‫נאכגעגעבן‪ ,‬כאטש ער האט שטארק געשעצט די ברכות פון מרן זי"ע‪,‬‬ ‫געלטער פאר‘ן אויפבוי פון די הייליגע בעלזער שוהל‪( .‬יחיד בדורו ‪ -‬מועדי קדשיך)‬ ‫האט ער נישט מסכים געווען צו פארקויפן דעם חלק פונעם באדן סיידן‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫כג‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫אֹוצר‬ ‫סוכות ָ‬ ‫שמח"תר ָ‬ ‫אֹוצ‬ ‫הו"ר שמ"ע‬ ‫ַמיין ַמיין‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬הושענא רבה‪...‬שמיני עצרת‪ ...‬שמחת תורה‪...‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫•‏פארשידענע נוי‏סוכה‬ ‫‪E‬‬ ‫בנוגע דעם מנהג‪ ,‬ווייל בארשט איז רויט [וואס‬ ‫ווייזט אויף דין]‪ ,‬און קארטאפל איז ווייס [וואס‬ ‫‪ J‬מאוצרות הצדיקים ‪L‬‬ ‫‏די גמרא (סוכה י‪ ).‬ברענגט אז מ'פלעגט‬ ‫באציהרן די סוכה מיט ניס‪ ,‬מאנדלען‪ ,‬פערזשעך‪,‬‬ ‫ווייזט אויף רחמים] און מיט'ן גיסן די בארשט אויף‬ ‫מילגרוים‪ ,‬שטרענגלעך טרויבן‪ ,‬וויין‪ ,‬אויל‪ ,‬מעהל‪.‬‬ ‫די קארטאפל איז דערביי דא א ראמז להמתקת‬ ‫‪ J‬נוי סוכה ‪L‬‬ ‫אויך איז דער מנהג צו באציהרן די סוכה מיט עפל‪,‬‬ ‫הדינים‪ .‬ומי יעמוד בסוד קדושים‪( .‬מפי הרה"ח ר' בן ציון‬ ‫אסטערליץ ז"ל ששמע מפיו)‬ ‫ווייל די כנסת ישראל איז געגליכן צו עפל ‪.‬דער‬ ‫דער טעם פארוואס מ'האט די סעודה גערופן‬ ‫רמ"‏א (סי' תרל"ח ס"י) ברענגט אז מ'זאל אויף‬ ‫"לאכעדיגע מלוה מלכה"‪ ,‬האט כ"ק האדמו"ר רבי‬ ‫הענגן אן אתרוג אין די סוכה פאר א שיינקייט‪.‬‬ ‫• פארוואס מ'באציהרט די סוכה‬ ‫וואסער אלס א זכר אויף ניסוך המים פון שמחת‬ ‫דער ענין פון באציהרן און שיין מאכן די סוכה‬ ‫בית השואבה אין בית חמקדש‪ .‬און האניג‪ .‬‏טייל‬ ‫און אויפהענגן חשובע פרוכטן‪ ,‬איז ווייל דאס ווייזט‬ ‫מדקדקים פירן זיך אז יעדן יאר לייגט מען צו נאך‬ ‫ווי חשוב און באליעבט ס'איז פאר אונז די מצוה‪ ,‬אז‬ ‫א נייע נוי סוכה‪.‬‬ ‫מען באציהרט די סוכה און מען טוט דאס באשיינען‬ ‫• ווען ווערט די נוי סוכה אסור בהנאה‬ ‫מיט וואס נאר מעגליך‪ ,‬דעריבער וואס מער מען‬ ‫פארמערט צו באציהרן די סוכה איז ער געלויבט‬ ‫דער 'פני יהושע' איז מחדש אז נאר נאכדעם‬ ‫ביים באשעפער‪.‬‏(של"ה הק')‬ ‫וואס מ'האט באדעקט די סכך אויף די סוכה ווי די‬ ‫הלכה איז‪ ,‬דעמאלט אויב מ'הענגט אויף נאכדעם‬ ‫• צו דערמאנען דעם חסד פון באשעפער‬ ‫דער ענין פון די נוי סוכה איז הויפטליך ארויס די נוי סוכה ווערן זיי באטראכט ווי א נוי סוכה‬ ‫צו ווייזן און דערמאנען די גרויסע גענאדע און דאס אז זיי ווערן אסור בהנאה‪ .‬אויב אבער מ'האט זיי‬ ‫גוט'ס וואס דער באשעפער האט משפיע געווען געלייגט איידער מ'האט געלייגט די סכך כשר‬ ‫איציק'ל מפשעווארסק זצ"ל‪ ,‬דערציילט וואס ער‬ ‫האט געהערט פון הרה"ק רבי שמחה ישכר בער‬ ‫אויף אונז ווען מיר זענען ארויס פון מצרים‪ ,‬ווי‬ ‫מצעשינוב זצ"ל‪ ,‬דער איידים פון כ"ק מרן מהר"י‬ ‫דער מדרש דערציילט די גרויסע פארגענוגן און‬ ‫זי"ע‪ ,‬אז כ"ק מרן מהר"ש זי"ע האט געזאגט אויף‬ ‫דאס שיינקייט וואס די אידן האבן זוכה געווען צו‬ ‫זיך אז ער געבוירן געווארן מיט די טבע פון כעס‪,‬‬ ‫האבן די גאנצע צייט אין מדבר‪.‬‏דעריבער רעכענט‬ ‫און ער האט זיך אזוי שטארק צובראכן זיין טבע‬ ‫אויס דער תנא פארשידענע סארטן "נוי סוכה"‪,‬‬ ‫פון כעס און שווער געארבעט אויף די מדה‪ ,‬ביז‬ ‫כדי מיר זאלן זיך אנשטרענגן צו באציהרן די סוכה‬ ‫ער האט דאס איבערגעדרייט אויף פארקעהרט‪,‬‬ ‫מיט וואס ס'איז נאר מעגליך ווייל דאס איז אויך‬ ‫אז ווען ער האט זיך געוואלט בייזערן האט ער‬ ‫א טייל‪ ,‬און אן עיקר אין די מצות סוכה‪ ,‬נישט נאר‬ ‫געלאכט‪ .‬און וויבאלד אין בעלזא איז געווען א‬ ‫בלויז צוליעב הידור מצוה פון "זה קלי ואנוהו"‪ ,‬נאר‬ ‫קליינע סוכה‪ ,‬און ביי די סעודת מלוה מלכה איז‬ ‫דאס ברענגט ארויס די כוונה פון די מצות סוכה‪ ,‬די‬ ‫געקומען א גרויסער עולם‪ ,‬און ס'איז געווען א‬ ‫אנערקענונג און חסד אינעם נס וואס איז מיט אונז‬ ‫געווארן געטוען‪ ,‬ווען מיר זענען געווען אין מדבר ווערן זיי נישט אסור בהנאה‪( .‬פני יהושע סוכה י‪).‬‬ ‫גרויס ענגשאפט‪ ,‬איז מטבע הדברים האט ער זיך‬ ‫געוואלט בייזערן‪ ,‬אבער אנשטאט זיך בייזערן האט‬ ‫און געוואוינט אין סוכות‪ ,‬און מיר האבן געהאט • איין און ניינציג לעכט‬ ‫ער אסאך געלאכט‪ ,‬און פון דעם האט זיך גענומען‬ ‫אלעס מיט א שפע און מיט שיינקייט‪ ,‬דעריבער‬ ‫‏אין די סוכה פון הרה"ק מצאנז זי"ע האט‬ ‫דער נאמען "לאכעדיגע מלוה מלכה‪.‬‬ ‫דער וואס פארמעהרט צו באצירן די סוכה איז ער‬ ‫מען געצינדן איין און ניינציג לעכט אזויפיהל ווי‬ ‫אן אנדערע גירסא ווערט דערציילט‪ :‬כ"ק מרן‬ ‫געלויבט‪( .‬באר יוסף‪ ,‬פ' אמור)‬ ‫ס'באטרעפט דאס ווארט סוכה (‪.)91‬‬ ‫מהר"ש זי"ע האט געלאדענט צו די סעודה די בעלי‬ ‫• נוי סוכה ביי צדיקים‬ ‫• מ'טאהר נישט הנאה האבן פון די נוי סוכה‬ ‫הבתים פון די שטאט בעלזא‪ ,‬און ער האט מיט זיי‬ ‫די נוי סוכה וואס מ'הענגט אויף אין די‬ ‫געשמועסט און אויך געטאנצט מיט זיי‪ ,‬און מרן‬ ‫די סוכה פון הרה"ק מראפשיץ זי"ע האט מען‬ ‫סוכה איז מוקצה גאנץ סוכות‪ ,‬ווייל מ'האט די‬ ‫זי"ע איז דעמאלט געווען שטארק בדיחא דעתיה‪,‬‬ ‫באציהרט מיט שיינע געשטאלטן פון פייגעלעך‪,‬‬ ‫זאכן אפגעשיידט פאר די מצוה פון באשיינען‬ ‫און אוודאי איז דאס נישט געווען דברים כפשוטם‪,‬‬ ‫וואס זענען געווען גערעכנט פון די שענסטע נוי‬ ‫אונזער סוכה‪ ,‬און מיט דעם וואס מען נעמט דאס‬ ‫נאר רבותינו הק' זי"ע האבן דערין געהאט הויכע‬ ‫סוכה אין זיין סוכה‪.‬‬ ‫אראפ‪ ,‬פארמינערט מען איר שיינקייט און מען‬ ‫און גרויסע ענינים‪( .‬המשב"ק הרה"ח ר' יצחק לנדאו ז"ל "אור‬ ‫פארשעהמט דערמיט די מצוה‪.‬‬ ‫הצפון" קובץ מ"ו‪ ,‬מדור "מועדים וזמנים")‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫כד‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬הושענא רבה‪...‬שמיני עצרת‪ ...‬שמחת תורה‪...‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫פונעם אתרוג‪.‬‬ ‫פון די סוכה‪.‬‬ ‫•‏די שענסטע נוי סוכה‬ ‫• געגעסן די נוי סוכה מיט בגדי שבת‬ ‫‪E‬‬ ‫כ"ק אדמו"ר בעל 'דברי שלמה' מבאבוב זצ"ל‪:‬‬ ‫ווען ער האט געוואוינט אין קראון הייטס‪ ,‬איז‬ ‫‪ J‬מאוצרות רבוה"ק מבעלזא ‪L‬‬ ‫‏כ"ק מרן מהר"א מבעלזא זי"ע פלעגט נאך‬ ‫סוכות‪ ,‬טיילן "נוי סוכה"—די פירות וואס מ‘האט‬ ‫געגאנגען באזוכן אין א סוכה פון א איד א שכן‪,‬‬ ‫אויפגעהאנגען אין די סוכה‪ .‬איינמאהל האט מרן‬ ‫צו זעהן יענעמ'ס "נוי סוכה"‪ .‬דער איד‪ ,‬האט אין‬ ‫‪ J‬נוי סוכה ‪L‬‬ ‫זי"ע געשיקט נוי סוכה פאר'ן טארנאפולער רב‬ ‫די בראשית יאהרן פון אמעריקא‪ ,‬געהאט גרויס‬ ‫זצ"ל‪ ,‬דורך זיינס א תלמיד‪ .‬ביים טארנאפולער‬ ‫מסירת נפש פאר‘ן הייליג'ן שבת‪ ,‬וואס יעדע וואך‬ ‫רב איז דאס געווען אזא גרויסע חשיבות‪ ,‬אז ער‬ ‫פרייטאג‪ ,‬ווען ער האט געזאגט פאר זיין ארבייט'ס‬ ‫האט אנגעטוהן זיין שטריימל און די בעקיטשע‪,‬‬ ‫געבער אז ער קומט נישט ארבעטן שבת האט ער • נוי סוכה אין בעלזא‬ ‫און האט צוטיילט די נוי סוכה פאר זיין משפחה‪.‬‬ ‫(פינק ְס ִליפ) אז ער איז‬ ‫באקומען א רויטע צעטל ִ‬ ‫ביי רבותנו הק' מבעלזא האט מען באציהרט די‬ ‫אפגעזאגט פון די ארבעט‪ ,‬און יעדע וואך זונטאג‬ ‫• נוי סוכה צו עסן בקדושה‬ ‫סוכה מיט הענגען פירות פון די שבעת המינים‪ ,‬און‬ ‫האט ער געמוזט גיין זוכן אן אנדער ארבעט'ס‬ ‫הענגען שיינע טעפיכער אויף די ווענט‪.‬‬ ‫‏הרה"ג ר' משה שיינערט ז"ל האט פארציילט‪:‬‬ ‫פלאץ‪ ,‬צוליעב'ן נישט וועלן ארבעטן אום שבת‪.‬‬ ‫אמאהל ווען כ"ק מרן מהר"א מבעלזא זי"ע‬ ‫פון אט די אלע 'רויטע צעטלעך' וואס ער האט‬ ‫האט געטיילט נוי סוכה פאר'ן עולם‪ ,‬האט ער‬ ‫צונויפגעזאמלט האט ער זיך געמאכט "נוי‬ ‫באקומען אן אתרוג פון מרן זי"ע‪ .‬ווען ער האט‬ ‫סוכה" און דאס האט דער באבובער רב שטארק‬ ‫אויך געבעהטן נוי סוכה פאר הגה"צ מגדולי‬ ‫באוואונדערט‪( .‬מפי הרה"ח ר' לייבל סטעמפל שליט"א)‬ ‫חסידי בעלזא‪ ,‬רבי צבי יאיר זצ"ל אבד"ק רייוויץ‪,‬‬ ‫א שטיצער פון בית מרן זי"ע‪ ,‬וואס האט געוואוינט‬ ‫• נוי סוכה מצוה מן המבחר‬ ‫אין ניו יארק‪ ,‬האט זיך מרן זי"ע אנגערופן מיט אן‬ ‫וויבאלד די תורה זאגט אז מיר זאלן וואוינען‬ ‫התלהבות‪" ,‬דער רייוויצער רב‪ ,‬א היימישע איד"‪,‬‬ ‫אין די סוכה אזוי ווי מ'וואוינט א גאנץ יאהר אין‬ ‫און גלייך גענומען אן אתרוג און דאס געגעבן‬ ‫הויז‪ ,‬דעריבער‪ ,‬וויבאלד די נוי סוכה איז בעיקר‬ ‫פאר ר' משה און אים געבעהטן אז ער זאל דאס‬ ‫געמאכט געווארן אז ס'זאל אים זיין איינגענעהם‬ ‫איבערגעבן פאר'ן רייוויצער רב‪ ,‬און אויב ער וויל‬ ‫צו זיצן אין די סוכה און אויסזעהן שיין‪ ,‬מעג דאס‬ ‫עסן דעם אתרוג זאל ער אכטונג געבן אויף די‬ ‫אראפהענגן פון די סכך כשר‪ ,‬און ס'איז אפילו א‬ ‫קדושה פון די שאלעכץ‪ ,‬און אויב ער וויל קען ער‬ ‫מצוה‪ ,‬מן המובחר צו באציהרן די סוכה‪( .‬שו״ת‬ ‫דעם אתרוג אוועקלייגן פאר א שמירה"‪.‬‬ ‫הרשב״א ח״א סי׳ נ"ה)‬ ‫• פירות פון נוי סוכה פאר די קינדער‬ ‫• ובשנה השביעית‪...‬‬ ‫• "צדקה איז מיין נוי סוכה"‬ ‫אין שנת תשי"ג לפ"ק (מוצאי שנת השביעית)‪,‬‬ ‫‏כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע פלעגט דריי‬ ‫ערב סוכות האט דער הייליגער 'דברי חיים'‬ ‫האט כ"ק מרן מהר"א זי"ע געשיקט פרעגן א שאלה‬ ‫וואכן נאך סוכות‪ ,‬טיילן "נוי סוכה"—פון די‬ ‫פון צאנז זצוק"ל אוועק געטיילט אסאך געלט‬ ‫פון הגה"צ רבי ישראל יצחק רייזמן זצ"ל‪ ,‬אויב ס'איז‬ ‫עפעלעך וואס זענען געהאנגען אין די סוכה‪ ,‬פאר‬ ‫אויף צדקה מער ווי געוועהנליך‪ .‬איינמאהל ערב‬ ‫גלייך אויפצוהענגען אין די סוכה פירות וואס האבן‬ ‫די קינדער פון די שטאט בעלזא‪ .‬די קינדער פלעגן‬ ‫סוכות האט ער זיך גענויטיגט אין די סומע פון‬ ‫דערויף א קדושת שביעית‪ ,‬האט הגה"צ רבי ישראל‬ ‫אדורכגיין פאר מרן זי"ע‪ ,‬און יעדער האט באקומען‬ ‫צוויי טויזענט רובל‪ .‬זענען זיינע קינדער געגאנגען‬ ‫יצחק געענטפערט‪ :‬מ'זאל נישט הענגען פירות וואס‬ ‫פון די "נוי סוכה" וואס מ'האט גערופן "סוכה‬ ‫בארגן דאס געלט ביי די גבירים אין שטאט און דאס‬ ‫האבן א קדושת שבועות‪ .‬פון דעמאלט איז דער מנהג‬ ‫עפעלעך"‪ .‬מרן זי"ע האט יעדעס קינד געפרעגט‬ ‫געברענגט פאר‘ן 'דברי חיים'‪ ,‬און ער האט דאס‬ ‫מקפיד צו זיין דערויף כנ"ל‪( .‬כתבי חסידים)‬ ‫וואס ער לערענט און ווער ס'איז זיין מלמד? און‬ ‫גלייך צוטיילט פאר די ארימעלייט‪ .‬ביינאכט ווען‬ ‫ער פלעגט אויך מיט זיי רעדן אין לערנען וואס‬ ‫• נוי סוכה לשמירה‬ ‫ער איז געשטאנען ביי די טיהר‪ ,‬אריינצוגיין אין די‬ ‫דאס איז געווען פאר די קינדער א גרויסער חיזוק‪.‬‬ ‫‏דער בילגורייא רב זי"ע שרייבט‪ :‬אין בעלזא האט‬ ‫סוכה‪ ,‬האט דער 'דברי חיים' זיך אויסגעדריקט‪:‬‬ ‫ס'איז געווען א וואונדער‪ ,‬אז מרן זי"ע האט זיי‬ ‫מען געטיילט נוי סוכה‪ ,‬און מ'האט דאס באהאלטן‬ ‫די וועלט פיהרט זיך צו באשיינען און באציהרן‬ ‫נישט געדארפט פרעגן זייערע נעמען‪ ,‬ווייל ער‬ ‫אלס א שמירה אין שטוב‪ ,‬אדער מ'האט דאס‬ ‫די סוכה מיט פארשידענע סארט "נוי סוכה"‪.‬‬ ‫האט געקענט אלע קינדער פון די שטאט ביים‬ ‫געגעסן און מ'האט מקפיד געווען צו פארברענען‬ ‫אבער איך טוה נישט אזוי‪ .‬די צדקה דאס איז מיין‬ ‫נאמען‪( .‬מפי הגה"ח רבי יוסף שטייכל ז"ל מבעלזא)‬ ‫אדער באהאלטן די שאלעכצט צוליעב די קדושה‬ ‫"נוי סוכה"‪ ,‬דאס איז די שיינקייט און און פראכט‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫כה‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬הושענא רבה‪...‬שמיני עצרת‪ ...‬שמחת תורה‪...‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫• נוי סוכה א שמירה אין שטוב‬ ‫הרה"ח ר' נח לאנגסאם שליט"א דערציילט‪:‬‬ ‫אין שנת תשי"ז ווען ער איז געווען אויף די ימים‬ ‫נוראים בצל כ"ק מרן מהר"א מבעלזא זי"ע‪ ,‬האט‬ ‫ער נאך סוכות באקומען פון מרן זי"ע "נוי סוכה" אן‬ ‫אתרוג‪ ,‬און ער האט אויך געבעהטן 'נוי סוכה' פאר‬ ‫זיין פאטער הרה"ח ר' משה ז"ל און פאר זיין שווער‬ ‫הרה"ח ר' מתתי' פארטגאנג ז"ל‪ ,‬און מרן זי"ע‬ ‫האט אים געגעבן‪ .‬ווען ער האט געפרעגט וואס‬ ‫‪E‬‬ ‫באהן‪ .‬ווען ער איז ענדליך אריין אין צימער‪ ,‬האט‬ ‫אים מרן זי"ע בארוהאיגט‪" ,‬אייל זיך נישט‪ .‬גיי צום‬ ‫‪ J‬מאוצרות רבוה"ק מבעלזא ‪L‬‬ ‫וואגן‪ ,‬און פאר געלאסן‪ ".‬‏הערנ'דיג דאס איז ער‬ ‫געווארן בארוהאיגט‪ ,‬ער איז געווען זיכער אז ער‬ ‫‪ J‬אושפיזא דיוסף ‪L‬‬ ‫וועט שוין נישט פארשפעהטיגן די באהן‪ .‬שטייענדיג‬ ‫צו טוען מיט'ן אתרוג האט מרן זי"ע געענטפערט‪:‬‬ ‫אין צימער האט ער געבעהטן פון מרן זי"ע "נוי‬ ‫"קענסט מאכן דערפון 'איינגעמאכט'ס' און עסן‬ ‫סוכה"‪—,‬אן עפל וואס איז געהאנגען אין די סוכה‪.‬‬ ‫חמשה עשר בשבט‪ ,‬אדער דאס אוועקלייגן פאר א‬ ‫• פרנסה ברויט‬ ‫וואס געוועהנליך האט מרן זי"ע דאס געטיילט‬ ‫שמירה אין שטוב"‪.‬‬ ‫מנהג רבוה"ק מבעלזא ביי די אושפיזא פון יוסף‬ ‫שפעטער‪ ,‬האט אים מרן זי"ע געענטפערט‪" :‬אז‬ ‫הצדיק צו טיילן א ספעציעל ברויט וואס מ'רופט‬ ‫מ'טיילט נאכנישט 'נוי סוכה'‪ .‬‏ר' אפרים האט זיך‬ ‫• נאכגעשיקט די נוי סוכה‬ ‫"פרנסה ברויט"‪ ,‬אלס א רמז פונעם פסוק "ויוסף‬ ‫געזעגנט און איז געדולדיג געפאהרן‏צום באהן הויף‪,‬‬ ‫‏הרה"ח ר' אפרים קליין ז"ל פון די שטאט‬ ‫הוא המשביר"‪ ,‬און ס'איז מקובל אלס א סגולה פאר‬ ‫און ‏אהנקומענדיג אהין זעהט ער אז מרן זי"ע איז‬ ‫פעסט אין אונגארין‪[ ,‬שפעטער האט ער געוואוינט‬ ‫פרנסה‪.‬‬ ‫געווען גערעכט‪ .‬די באהן האט צוליעב אן אורזאך‬ ‫אין קראונהייטס]‪ .‬איז געפאהרן אויף די הייליגע‬ ‫טעג‪ ,‬אינאיינעם מיט א גרופע בחורים פון פעסט‬ ‫• ס'ווערט נשפע זעטיגקייט אויף די וועלט‬ ‫געשפעטיגט‪ ,‬און שטייענדיג דארט‪ ,‬הערט ער‬ ‫פלוצלונג ווי מ'רופט זיין נאמען "אפרים פעסטער"‬ ‫קיין בעלזא‪ ,‬להסתופף בצל כ"ק מרן מהר"א‬ ‫ס'שטייט פון אריז"ל‪ ,‬אז סוכות איז מרמז אויף‬ ‫(אויפ'ן נאמען פון זיין היים שטאט)‪ .‬‏געווען איז‬ ‫מבעלזא זי"ע‪ .‬‏נאך סוכות‪ ,‬פאר'ן אהיים פאהרן‪,‬‬ ‫זעט‪ ,‬ווייל סוכות ווערט נשפע א זעטיגקייט אויף די‬ ‫וועלט‪( .‬סידור האריז"ל) כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא‬ ‫דאס א שליח וואס ‏מרן זי"ע האט געשיקט מיט‬ ‫איז די גאנצע גרופע געגאנגען זיך געזעגענען‬ ‫זי"ע האט געזאגט דערויף צוויי טעמים‪ .‬איין‬ ‫אן עפל פון די "נוי סוכה"‪ .‬כאטש ר' אפרים איז‬ ‫פון מרן זי"ע‪ .‬ר' אפרים האט צוליעב א אורזאך‪,‬‬ ‫טעם ווייל תוספות (ראש השנה יא‪ ).‬זאגט‪ ,‬אז די‬ ‫דעמאלט געווען נאך א יונגער בחור‪ ,‬אבער מרן‬ ‫נישט געקענט זיך דעמאלט געזעגענען צוזאמען‬ ‫מלאכים זענען געקומען צו אברהם אבינו ע"ה‪ ,‬אין‬ ‫זי"ע זעה'ענדיג ווי דער בחור האט שטארק געגערט‬ ‫מיט זיינע חברים‪ ,‬איז ער א קורצע צייט פאר די‬ ‫יום טוב סוכות‪ ,‬און דורכדעם וואס אברהם אבינו‬ ‫צו האבן אן עפעל פון די "נוי סוכה"‪ ,‬האט מרן‬ ‫באהן האט געדארפט אפפאהרן‪ ,‬געלאפן צום‬ ‫האט זיי געגעבן צו עסן איז א גרויסע השפעה‬ ‫זי"ע ערפיהלט זיין באגער און אים געשיקט דעם‬ ‫שטוב פון מרן זי"ע כדי זיך צו געזעגענען‪ .‬ער האט‬ ‫אויף די וועלט‪ .‬נאך א טעם ווייל ס'שטייט אין‬ ‫עפעל פון "נוי סוכה" מיט א ספעציעלער שליח‬ ‫זיך געבעהטן ביים משמש אז ער זאל אים גלייך‬ ‫טור (או"ח סי' תי"ז) אז די ימים טובים זענען‬ ‫אריינלאזן‪ ,‬ווייל ער וויל נישט פארשפעהטיגן די‬ ‫צום באהן הויף‪.‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫כו‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬הושענא רבה‪...‬שמיני עצרת‪ ...‬שמחת תורה‪...‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫>>>>>>>‬ ‫מ'האט געבונדן די הושענות‪ .‬איינער פון די‬ ‫דארט ווי ער זיצט איז דא סכך פסול האט ער דעריבער‬ ‫מרומז קעגן די אבות הק' פסח איז קעגן אברהם‪,‬‬ ‫חסידים פון כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע האט‬ ‫נישט געוואלט מאכן א ברכה אויפ'ן פת‪ .‬מ'האט שנעל‬ ‫שבועות קעגן יצחק‪ ,‬און סוכות קעגן יעקב אזוי‬ ‫שטארק געוואלט זעהן וויאזוי מרן זי"ע בינדט די‬ ‫אראפגענומען דעם ברעט פונעם סכך און דערנאך האט‬ ‫ווי ס'שטייט אין פסוק (בראשית לג‪:‬יז) "ויעקב‬ ‫הושענות‪ ,‬האט ער זיך באהאלטן אין צימער כדי‬ ‫מרן זי"ע געמאכט א ברכה אויפ'ן פת און געפיהרט‬ ‫נסע סכותה"‪ ,‬און יעקב אבינו איז געווען דער‬ ‫צו קענען זעהן די הייליגע עבודה‪ .‬מרן זי"ע האט‬ ‫דעם הייליג'ן טיש‪.‬‬ ‫ערשטער וואס האט געבעהטן אויף השפעה‪ ,‬אזוי‬ ‫אים אבער באמערקט‪ ,‬אין האט צו אים געזאגט‪:‬‬ ‫"נישט אזוי גרייט מען זיך צום יום טוב‪ ,‬דורך זעהן‬ ‫‪E‬‬ ‫ווי ס'שטייט (בראשית כח‪:‬כ) "ונתן לי לחם לאכול‬ ‫דעם רבי‘ן בינדן הושענות‪ .‬זיך צוגרייטן צום יום טוב‬ ‫קען מען נאר ווען מען לערנט אדורך אלע ענינים און‬ ‫‪ J‬מאוצרות רבוה"ק מבעלזא ‪L‬‬ ‫‪ J‬הושענא רבה ‪L‬‬ ‫הלכות פונעם יום טוב‪ .‬די גמרא מיט רש"י‪ ,‬תוספות‪,‬‬ ‫רא"ש‪ ,‬טור בית יוסף‪ ,‬און שו"ע‪ ,‬דעמאלט שפיהרט‬ ‫מען א טעם אין יו"ט‪"...‬‬ ‫• אונזערע קינדער אליין וועלן זוכה זיין צו‬ ‫• תהלים מיט רש"י‬ ‫לייכטן אזוי ווי די מנורה‪.‬‬ ‫‏כ"ק מרן מהר"י מבעלזא זי"ע‪ ,‬איז אמאהל‬ ‫הושענא רבה געגאנגען מבקר חולה זיין איינער פון‬ ‫"וְנוֹהֲגִ ים ְל ַכ ּבוֹת ֶאת ַה ּנֵרוֹת ִעם ַההו ַֹׁש ְענוֹת‬ ‫זיינע חסידים‪ .‬דער קראנקער איד וואס איז שוין‬ ‫ְל ִשׂ ְמ ָחה"‪( .‬טור אורח חיים תרס״ד‪:‬א)‬ ‫געווען נאהנט צו די גסיסה רח"ל‪ ,‬האט געזאגט פאר‬ ‫דער טעם דערפון קען מען זאגן אזוי‪ .‬אין‬ ‫מרן זי"ע‪ ,‬אז אויפ'ן פסוק (תהלים סב‪:‬ג) "לא אמוט‬ ‫הושענא רבה‪ ,‬איז די עיקר עבודה‪ ,‬צו בעהטן אויף‬ ‫ובגד ללבוש"—ער האט געבעהטן ברויט צו עסן‬ ‫רבה"‪ ,‬זאגט רש"י אז "רבה" מיינט מען דעם גהינום‪.‬‬ ‫עהרליכע קינדער‪ ,‬אזוי ווי מ'זאגט אינעם " ְי ִהי‬ ‫און א קלייד אנצוטוהן‪ ,‬דעריבער איז סוכות מרמז‬ ‫בעהט איך‪ ,‬אז דער רבי זאל מתפלל זיין פאר מיר‬ ‫"ע ָר ָבה" בגימט'‬ ‫ָרצוֹן" אויפ'ן בינדן דעם לולב‪ ,‬אז ֲ‬ ‫אויף זעטיגקייט ווייל סוכות איז קעגן יעקב אבינו‪.‬‬ ‫"הושענא רבה" אז איך זאל געראטעוועט ווערן פון‬ ‫נאך א פשט קען מען זאגן ווייל יעקב אבינו‬ ‫גיהנום‪ .‬ווען מרן זי"ע איז ארויסגעגאנגען פון זיין‬ ‫ע"ה ווערט אנגערופן "צדיק" אזוי ווי די גמרא‬ ‫צימער‪ ,‬האט ער זיך אנגערופן‪" :‬זעהט איר‪ ,‬ס‘איז‬ ‫(סנהדרין צה‪ ):‬זאגט‪" :‬צדיק זה בא לבית מלוני"—‬ ‫וויכטיג צו לערנען תהילים מיט רש"י‪ .‬ס'איז אים צוניץ‬ ‫דער באשעפער האט אים אנגערופן "צדיק"‪ ,‬און‬ ‫געקומען‪ ...‬תהילים מיט רש"י‪"...‬‬ ‫אין פסוק (משלי יג‪:‬כה) שטייט‪" :‬צדיק אוכל‬ ‫• הושענה רבה ‪ -‬א טאג פון תשובה‬ ‫לשובע נפשו"—דורכדעם וואס דער צדיק עסט‬ ‫הושענא רבה ביי שחרית זאגט מען דעם קאפיטל‬ ‫איז ער משפיע השפעות טובות‪( .‬כ"ק מרן מהר"א‬ ‫"מזמור שיר ליום השבת"‪ ,‬ווי דער טור (סי' תרס"ד)‬ ‫מבעלזא זי"ע)‬ ‫זא‏גט‪" :‬ביום חמישי של חול המועד שהוא הושענא‬ ‫• סכך פסול‬ ‫רבה נוהגים‏שמרבין במזמורים כמו ביום טוב"‪.‬‏מ‘קען‬ ‫א מעשה פלא האט פאסיהרט אין ארץ ישראל‬ ‫ערקלעהרן פארוואס מ‘ז א‏גט אין הושענא רבה‬ ‫אין איינע פון די יאהרן בליל אושפיזא דיוסף‪ ,‬ווען מרן‬ ‫"מזמור שיר ‏ליום השבת"‪ ,‬לויט'ן מדרש (ב"ר פכ"ב)‬ ‫מהר"א זי"ע האט זיך שוין געהאט געוואשן די הענט‬ ‫אז ווען אדם הראשון האט געהערט‪ ,‬אז קין האט זיך‬ ‫און זיך געזעצט אויף זיין פלאץ‪ ,‬האט זיך מרן זי"ע‬ ‫אויסגעגליכן מיט'ן באשעפער כביכול דורכדעם וואס‬ ‫פלוצלינג אפגעשטעלט און נישט געמאכט א ברכה‬ ‫ער האט תשובה געטוען‪ ,‬האט אדם הראשון געזאגט‬ ‫אויף די חלה‪ ,‬נאר געוויזן מיט די הענט צום סכך פון‬ ‫דעם פ‏סוק "מזמור שיר ליום השבת"‪ .‬דעריבער‪,‬‬ ‫די סוכה‪ .‬אין אנהייב האט מען נישט פארשטאנען‬ ‫הושענא רבה‪ ,‬ווען ס'איז א טאג פון תשובה‪ ,‬איז פ‏אסיג "ז ֶַרע" און אויפ'ן פסוק (הושע יד‪:‬ז) "י ְֵלכוּ יוֹנְ קו ָֹתיו‬ ‫וואס מרן זי"ע מיינט צו ווייזן‪ .‬ביז דער משב"ק הרה"ח‬ ‫וִיהי ַכ ַּזיִת הוֹדוֹ"‪ ,‬טייטשט רש"י בשם התרגום‪ ,‬די‬ ‫צו זאגן דעם קאפ‏יטל "מזמור שיר ליום השבת"‪ .‬‏(כ"ק ִ‬ ‫רבי יוסף לוי ז"ל איז ארויס פון די סוכה מיט נאך א‬ ‫זאלן‬ ‫כוונה פונעם פסוק‪ ,‬זיינע זוהן און טעכטער ָ‬ ‫מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע)‬ ‫בחור און געקוקט אויפ'ן סכך און צו זייער וואונדער‬ ‫זאל זיין אזוי ווי‬ ‫זיך מעהרן און זייער לויטערקייט ָ‬ ‫•‏שפיהרן א טעם אין יום טוב‪...‬‬ ‫האבן זיי באמערקט אז אויפ'ן פלאץ ווי מרן זי"ע‬ ‫די לויטערקייט פון די הייליגע מנורה‪ .‬דעריבער‬ ‫זיצט אין סוכה‪ ,‬ליגט אויפ'ן סכך א ברעט פון א טיש‪.‬‬ ‫‏אין בעלזא איז געווען א גרויסע עבודה און‬ ‫די "ערבה" וואס איז מרמז אויף קינדער‪ ,‬לעשט‬ ‫האט מען געזעהן אז מרן זי"ע האט מרגיש געווען א‬ ‫ס‘האט געהערשט א גרויס התעוררות‪ ,‬בשעת‬ ‫המשך בעמוד ל"ג >>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫כז‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪" ...‬יומא דהילולא"‬ ‫'חוזה' האט אויסגעטראטן איז ער צוגעגאנגען צו אים און‬ ‫געזאגט‪" :‬דיין טאטע‪ ,‬מיין פעטער ר' ישראל איז ביי מיר‬ ‫(א)‬ ‫געווען און מיך געבעהטן איך זאל דיר זאגן אז דו קענסט‬ ‫שוין זאגן 'ויצמח פורקני''‪ ,‬ווייל אין עולם העליון האט ער‬ ‫געזעהן אז דער דרך החסידים איז ריכטיג‪ ,‬און ער האט‬ ‫הרה"ק רבי שמעון מיערוסלב זי"ע‬ ‫די שטאט יערוסלב‬ ‫אויך געזאגט 'ויצמח‪.'...‬‬ ‫ספר "תורת שמעון" • ט"ו תשרי תר"י‬ ‫בשעת דער ברודער פון ‏רבי ר‘ שמעון‪ ,‬ר' משה האט‬ ‫ואלה תולדות‪ :‬הרה"ק רבי שמעון מיערוסלב‪ ,‬איז געבוירן אין שנת תקי"ח צו זיין טאטע רבי ישראל [אלבוים] א‬ ‫זיך באזעצט אין ליזענסק‪ ,‬האט דער רבי ר' שמעון זיך‬ ‫זוהן פון הגאון המקובל רבי יעקב קאפיל מליקאווא און צו זיין מאמע מרת הינדא‪ .‬זכר צדיקים לברכה‪.‬‬ ‫באזעצט אין די שטאט יערוסלב‪ ,‬א שטאט מלא חכמים‬ ‫האיש מקדש‪ :‬מרת ביילא פעסיל פון יערוסלב‪.‬‬ ‫וסופרים‪ .‬דער רבי ר' שמעון האט געזאגט אז יערוסלב‬ ‫תולדותיו‪ :‬א) בנו ממלא מקומו רבי בונם מנחם מענדל מארילעס‪ .‬ב) בנו רבי יצחק מארילעס אב"ד ראפשיץ‪ ,‬חתן‬ ‫איז 'יראת‪-‬לב'‪ .‬פונקטליך פארוואס ער האט זיך באזעצט‬ ‫רבי מנשה מראפשיץ‪ .‬ג) בנו רבי נפתלי מארילעס אב"ד ליטוביסק‪ .‬ד) מרת רבקה אשת רבי יהושע לאם מבעלזא‪ .‬ה) מרת‬ ‫אין יערוסלב איז נישט באקאנט‪ ,‬מעגליך איז‪ ,‬ווייל זיין‬ ‫שיינדל אשת רבי קהת היילפרין מירוסלב‪ ,‬ב"ר נפתלי הירץ מברזאן‪ .‬ו) אשת רבי יהודה לייבוש מחעלם‪ .‬ז) אשת רבי‬ ‫אליהו ב"ר ישכר דוב וועבער מברעזוב‪ .‬ח) מרת ביילצא אשת רבי יצחק ציינווירט מווישניצא ט) אשת רבי נתן נטע פרנס‬ ‫מיאשיניצא‪ .‬י) מרת ויטל אשת רבי מרדכי הלוי העליר מלבוב‪ .‬יא) מרת פריידא אשת רבי צבי וואהרמאן מבוטשאטש‬ ‫נכד בעל 'דעת קדושים'‪ .‬זכר צדיקים לברכה‪.‬‬ ‫רבותיו‪ :‬רבו הראשון‪ ,‬הרה“ק רבי ר‘ אלימלך פון ליזענסק (שהניח לו התפילין להבר מצוה)‪ .‬רבו המובהק‪ ,‬ה“חוזה“‬ ‫מלובלין‪ .‬רבי מנחם מנדל מרימינוב‪ .‬רבו לעת זקנתו‪ ,‬מרן ה“שר שלו‘ם“ מבעלזא‪ .‬זכר צדיקים לברכה‪.‬‬ ‫מתלמידיו‪ :‬הרה“ק ה“דברי חיים“ מצאנז‪ .‬הרה“ק רבי שלום מקאמינקא‪ .‬הרה“ק רבי שלמה זלמן מוויעליפאלי‪.‬‬ ‫הרה“ק רבי אייזיק‘ל מזידיטשוב‪ .‬הרה“ק רבי אייזיק‘ל מקאמארנא‪.‬‬ ‫הרה“ק רבי דוד‘ל מדינוב (בן ה“בני יששכר“)‪ ,‬און זיין ברודער הרה“ק‬ ‫רבי אלעזר מלאנצוט (עם בנו רבי שלמה אב“ד סטריזוב ומונקאטש)‪.‬‬ ‫הרה“ק רבי שמואל שפירא (בן ה“בני יששכר“)‪ .‬הרה“ק רבי נפתלי הירץ האלפרין מברעזאן (מחותנו של הרה“ק רבי‬ ‫שמעון)‪ .‬הרה“ק רבי משולם פייבוש מברעזאן (בעמח“ס “שפת אמת“)‪ .‬הרה“ק רבי בעריש פרומער מאושפצין (בעמח“ס‬ ‫“דברי צדיקים“)‪ .‬הרה“ק רבי אליעזר ליפמאן קנעביל‪ .‬הרה“ק רבי אהרן מאיר פרידלענדער (אבד“ק באלחוב‪ ,‬בעמח“ס‬ ‫“אברך“ על תהלים)‪ .‬הרה“ק רבי יהודה צבי אייכנשטיין אבד“ק ראזלא‪ ,‬זיין איידעם הרה“ק רבי יחזקאל הלברשטאם‪,‬‬ ‫אבד“ק שינאווא (בעמח“ס “דברי יחזקאל“)‪ .‬הרה“ק רבי יוסף מאיר מספינקא (בעמח“ס “אמרי יוסף“)‪ .‬הרה“ק רבי ישראל‬ ‫בער געלערנטער (בעמח“ס “רביד הזהב“)‪ .‬הגה“צ רבי יוסף באב“ד(בעמח“ס “מנחת חינוך“)‪ .‬הרה“ק רבי יקותיאל יהודה‬ ‫טייטלבוים אב“ד סיגעט (בעמח“ס “ייטב לב“)‪ .‬הרה“ק רבי מרדכי זילבערשטין אבד“ק האלשיץ‪( ,‬חתנו של ה“ארי‘ דבי‬ ‫עילאי“)‪ .‬הרה“ק רבי יצחק אייזיק ווייס‪ ,‬אבד“ק סוואליווע‪( ,‬בעמח“ס “בית יצחק“ עמ“ס מגילה)‪ ,‬ועוד‪...‬זכר צדיקים לברכה‪.‬‬ ‫ספריו‪" :‬תורת שמעון"‪ .‬אהל שמעון‪.‬‬ ‫על כסא מלכותו‪ :‬יערוסלב‪.‬‬ ‫דער שער בלאט פונעם ערשטן דרוק ספר 'תורה שמעון'‬ ‫פטירתו‪ :‬הרה"ק רבי שמעון מיערוסלב האט מארך ימים געווען און נפטר געווארן בשיבה טובה ט"ו תשרי שנת תר"י‪,‬‬ ‫רעבעצין ביילא איז געווען פון יערוסלב‪ ,‬האט ער געוואלט‬ ‫דעם ערשטן טאג סוכות‪ ,‬אין עלטער פון צוויי און ניינציג יאהר‪ .‬ער איז נטמן געווארן אויפ'ן בית החיים אין פלקין אכט‬ ‫זיין סמוך על שלחן חותנו‪.‬‬ ‫קילומטר פון יערוסלב‪ .‬זכר צדיקים לברכה‪.‬‬ ‫“‏‏צדק צדק תרדוף למען תחי‘“‬ ‫געווען אז זיין זוהן ר' שמעון זאל זאגן קדיש נאך אים ווייל‬ ‫על דרך החסידות‬ ‫הרה"ק ‏רבי ר‘ שמעון‪ ,‬טראץ וואס ער איז געווען א‬ ‫ער זאגט "ויצמח פורקני'" אזוי ווי דער מנהג פון חסידים‪ .‬זיין‬ ‫הרה"ק רבי ר' שמעון מיערוסלב איז געווען א פלומיניק‬ ‫תלמיד פונעם רבי‘ן ר‘ אלימלך פון ליזענסק‪ ,‬און געווען‬ ‫טאטע ר' ישראל האט מאריך ימים געווען און ער איז נפטר‬ ‫פונעם 'חוזה' פון לובלין' ביידע זענען געווען אייניקלעך פון‬ ‫מפורסם אלס א רבי און א איש קדוש‪ ,‬איז ער געפאהרן צו‬ ‫געווארן ט"ז ניסן תקע"ב‪ .‬דער 'ישועות יעקב' האט גע'פסק'נט‬ ‫הגאון המקובל רבי יעקב קאפיל מליקאווא‪ .‬זיין טאטע‬ ‫פיהלע צענדליגער צדיקים וואס זענען געווען פיהל יונגער‬ ‫אינעם ענין ער זאל נישט זאגן "ויצמח פורקני'" און ר' שמעון‬ ‫רבי ישראל און זיין זיידע זענען געווען מתנגדים‪ .‬און די‬ ‫פון אים‪ .‬נאך אלס זקן מופלג ביי די ניינציג יאהר האט ער‬ ‫האט אנגעהאלטן דעם פסק במשך די שלושים‪ .‬ווען ער איז‬ ‫אויפפיהרונג פון זיין זוהן ר' שמעון איז נישט געפעלן פאר'ן‬ ‫זיך מכניע געווען צו יונגע רבי‘ס‪.‬‏די הנהגה האט ער מקבל‬ ‫געפאהרן צום 'חוזה' פון לובלין האט ער זיך באהאלטן אין‬ ‫טאטן און זיי האבן געהאט צווישן זיך אסאך וויכוחים‪,‬‬ ‫געווען פון זיין רבי‘ן‪ ,‬דער “חוזה“ פון לובלין‪ ,‬וואס האט אים‬ ‫ביהמ"ד אין א ווינקל ביים אויוון כדי דער 'חוזה' זאל נישט‬ ‫אהן דעם אז איינער זאל קענען איבערצייגן דעם צווייטן‬ ‫באמערקן אז ער זאגט נישט "ויצמח פורקני'" ווען דער‬ ‫דעם ריכטיג'ן וועג‪ .‬באזונדער האט ר' ישראל זיך מתנגד‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫כט‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪" ...‬יומא דהילולא"‬ ‫קבלה בשמחה ‪ -‬ערובה לגאולה‬ ‫א סגולה צו אריכות ימים‬ ‫>>>>‬ ‫אידישע קינדער וועלן זוכה זיין צו אלע‬ ‫הרה“ק רבי ר' שמעון פלעגט שטענדיג זאגן אז זיך‬ ‫מסתופף זיין שטענדיג ביי צדיקים איז א סגולה אויף אריכות‬ ‫הרה“ק רבי שמעון‬ ‫באהאלטענע גוט‘ס און צו הויכע מדריגות‪ ,‬ווייל מ‘האט‬ ‫בימי הגלות אלעס מקבל געווען בשמחה‪.‬דאס איז פשט‪:‬‬ ‫“אז יאמרו בגויים הגדיל ה‘ לעשות עם אלה“‪ ,‬ווען משיח‬ ‫ימים ושנים‪ .‬ער האט געזאגט אז ער איז געפאהרן צו צוויי‬ ‫הונדערט און פופציג צדיקים‪ .‬‏און געזאגט בדרך צחות אז‬ ‫מיערוסלב זי“ע‬ ‫וועט קומען וועלן די פעלקער פרעגן‪ ,‬פארוואס האט‬ ‫ס'איז מרומז אין פסוק (אנהויב פ‘ שופטים) “צדק צדק‬ ‫‏‪ -‬ט"ו תשרי תר“י ‪-‬‬ ‫דער באשעפער געטוען פאר די אידן אזעלכע גרויסע‬ ‫תרדוף“—אז דו וועסט נאכלויפן און זוכן צדיקים זיי צו זעהן‬ ‫געזאגט אויב דו ווילסט לאנג לעבן זאלסטו דיך מכניע זיין‬ ‫זאכן? וועט מען זיי ענטפערן‪“ :‬הגדיל ה‘ לעשות עמנו‬ ‫[און אויך די יונגע]‪“ ,‬למען תחי‘“—וועסטו זוכה זיין לאנג צו‬ ‫פאר א יעדן צדיק‪.‬‬ ‫היינו שמחים“‪ ,‬דער באשעפער האט מיט אונז געטוען‬ ‫לעבן און האבן אריכות ימים ושנים‪.‬‬ ‫און אזוי האט הרה"ק רבי יוד'לע מדזיקוב דערציילט‪:‬‬ ‫גרויסע זאכן ווייל מיר זענען געווען בשמחה טראץ וואס‬ ‫הרה“ק רבי ר' שמעון האט געזאגט‪ :‬איך האב זוכה‬ ‫דער רבי ר' שמעון פון יערוסלב‪ ,‬איז געפאהרן צו צדיקים‬ ‫ס‘איז אויף אונז אריבער‪( .‬הרה"ק רבי שמעון מיערוסלב זי"ע)‬ ‫געווען צו אריכות ימים ווייל איך האב קיינמאהל נישט‬ ‫במשך פון פינף דורות‪ .‬אינעם ערשטן דור איז ער נאך‬ ‫געפרעגט קיין קשיות און נישט געקומען מיט טענות אויף‬ ‫געפאהרן צו רבי ר' אלימלך‪ ,‬און נאך זיין פטירה‪ ,‬האט ער‬ ‫גאנצע געגענט מיט אזא‬ ‫באלייכטן דא די ַ‬ ‫הרה"ק מנאראל ַ‬ ‫זיך מסתוןפף געווען ביי זיינע תלמידים‪ ,‬הרה"ק ה'חוזה' פון‬ ‫דארף נישט קיין שום הילף‪"...‬‬ ‫שטארקע ליכטיגקייט ַאז איך ַ‬ ‫לובלין‪ ,‬הרה"ק רבי ר' מענדל פון רימינוב‪ .‬דערנאך איז ער‬ ‫ביי הרה"ק רבי מאיר'ל מ‏‏פרימישלאן‬ ‫ווייטער געפאהרן צום דריט'ן דור‪ ,‬צו הרה"ק רבי נפתלי פון‬ ‫צווישן הרה“ק רבי מאיר‘ל פון פרימישלאן און הרה“ק‬ ‫ראפשיץ‪ ,‬און נאך זיין פטירה האט ער זיך מתקשר געווען‬ ‫רבי ר' שמעון‪ ,‬‏האט געהערשט א שטארקע נאענטקייט‪.‬‬ ‫מיט זיין איידעם הרה"ק רבי אשר ישעי' פון ראפשיץ‪ ,‬און‬ ‫כאטש רבי מאיר‘ל איז געווען פיהל יונגער‪ .‬‏דער רבי ר'‬ ‫אויך צו הרה"ק רבי ר' הרש פון רימינוב און צו מרן השר‬ ‫שמעון פלעגט צו פאהרן קיין פרימישלאן‪ ,‬און אויף אים‬ ‫שלום מבעלזא זי"ע‪ ,‬און נאך זייער פטירה איז ער ווייטער‬ ‫האט זיך רבי מאיר‘ל אויסגעדרוקט מיט‘ן לשון המשנה‬ ‫געפאהרן צום פינפטן דור‪ ,‬הרה"ק רבי מנשה‪ ,‬דער זוהן פון‬ ‫(אבות א‪:‬ב) “שמעון הצדיק היה משיירי כנסת הגדולה“‪.‬‬ ‫הרה"ק רבי פון אשר ישעי' מראפשיץ‪ ,‬וואס איז אויך געווען‬ ‫[ווייל ער איז געווען א גאר גרויסער “זקן“‪ ,‬וואס נאך זוכה‬ ‫די גרויסע שוהל אין יערוסלב‬ ‫א צדיק ואיש קדוש‪ ,‬ווען מ'האט נישט געקענט פארשטיין‬ ‫געווען צו זיין ביים רבי‘ן ר‘ אלימלך פון ליזענסק]‪.‬‏‬ ‫ווי אזוי דער זקן צדיקי הדור דער רבי ר' שמעון וואס איז‬ ‫די פיהרונג פונעם באשעפער‪ .‬איך האב געקלעהרט צו מיר‬ ‫נאך געפאהרן צו הרה"ק דער רבי ר' אלימלך פון ליזענסק‬ ‫אמאהל איז א סוחר פון יערוסלב געפאהרן קיין‬ ‫אויב דו ווילסט האבן אריכות ימים איז בעסער אז דו זאלסט‬ ‫פרימישלאן האט אים דער רבי ר' שמעון געבעהטן‬ ‫זאל זיך אויפהייבן און פאהרן אלס א חסיד צו הרה"ק רבי‬ ‫שווייגן און אהננעמען אלעס באהבה‪ ,‬ווייל אויב נישט וועט‬ ‫מנשה‪ ,‬וואס וואלט געקענט זיין‪ ,‬זיין אייניקל‪ .‬האט רבי ר'‬ ‫איבערצוגעבן א גריס פאר הרה"ק רבי מאיר‘ל‪ ,‬נאכ‘ן‬ ‫מען מיר זאגן‪ :‬קום ארויף אין הימל און דעמאלט וועסטו‬ ‫באקומען דעם גריס האט הרה"ק רבי מאיר‘ל געגעבן‬ ‫שמעון געענטפערט‪ :‬אז אויב ער וועט נישט פאהרן צו אים‪,‬‬ ‫דיך איבערצייגן אז אלעס פיהרט זיך מיט א גערעכטיגקייט‪,‬‬ ‫וועט דאס ווייזן אז ער האלט אז רבי מנשה איז נישט ראוי‬ ‫פאר‘ן סוחר פינף זהובים מיט עטליכע גראשן‪ .‬דאס איז‬ ‫"צדיק ה‘ בכל דרכיו‪“...‬‬ ‫געווען אין א צייט וואס ביי הרה"ק רבי ר' שמעון אין‬ ‫לאותו איצטלא‪ ,‬וועט מען מיר פון הימל וועלן ווייזן אז ער‬ ‫כ“ק מרן מהר“א מבעלזא זי“ע האט זיך אויסגעדריקט‪:‬‬ ‫איז טאקע א רבי און א צדיק‪ ,‬וועט מען מיך ארויף רופן אין‬ ‫שטוב האט געהערשט א גרויס ענגשאפט‪.‬‏דער סוחר האט‬ ‫“דער רבי ר‘ שמעון איז געווען פון די גרויסע מלאכים“‪.‬‬ ‫אויסגעפיהרט זיין שליחות און איבערגעגעבן דאס געלט‪,‬‬ ‫הימל מיר דאס צו ווייזן‪' ,‬אויב אזוי וואס פעהלט מיר דאס‬ ‫אבער דעמאלט האט מען געזעהן די אפענע רוח הקודש פון‬ ‫געזעהן וואס ער דארף זעהן‬ ‫אויס‪ ,‬אז איך זאל אים נישט רופן רבי‪ .‬דער אויסרייד פלעגט‬ ‫הרה"ק רבי מאיר‘ל‪ ,‬ווייל באלד דערויף איז אריינגעקומען‬ ‫רבי ר' שמעון שטענדיג נוצן‪.‬‬ ‫דער נאראלער רב זצ"ל האט דערציילט‪ַ :‬א פארכטיגע‬ ‫די רעבעצין פון רבי ר' שמעון און געבעהטן געלט צו קענען‬ ‫מעשה איבער'ן גרויס'ן כח פון קענען זעהן און די אנדערע‬ ‫תפילין דמרא עלמא"‪.‬‬ ‫אנגרייטן עסן אויף שבת קודש‪ .‬פרעגט איר רבי שמעון‪,‬‬ ‫חושים וואס הרה"ק רבי ר' שמעון האט פארמאגט כאטש‬ ‫אמאהל ווען הרה"ק רבי ר' שמעון איז געווען אין‬ ‫וויפיהל דארפסטו? האט זי געזאגט א געוויסע סומע‪ .‬און‬ ‫ער איז געווען א סגי נהור‪ .‬אמאהל איז דער רבי ר' שמעון‬ ‫בעלזא‪ ,‬האט ער פארציילט פאר מרן מהר"ש זי"ע‪ ,‬אז‬ ‫הפלא ופלא‪ .‬די סומע איז געווען גענוי וויפיהל הרה"ק רבי‬ ‫באזוכן הגה"ק רבי ַאבֿרהם פֿון נאראל‪,‬‬ ‫געקומען קיין נאראל צו ַ‬ ‫ווען ער איז געווארן א בר מצוה‪ ,‬האט אים הרה"ק רבי ר'‬ ‫מאיר‘ל האט געשיקט!‬ ‫געגאנגען‬ ‫ַא תלמיד פֿונעם 'חוזה' פֿון לובלין‪ .‬און ווען ער איז ַ‬ ‫אלימלך פון ליזענסק זי"ע‪ ,‬געלייגט די תפילין‪ ,‬און דער רבי‬ ‫“דער באשעפער זאל געבן‪ ,‬און פארגעבן‪,‬‬ ‫גאס‪ ,‬האבן אים צוויי מענטשן אנגעהאלטן פון ביידע‬ ‫אויף די ַ‬ ‫ר' אלימלך האט אים געזאגט‪" :‬קום וועל איך דיר אנטוהן‬ ‫און נישט נעמען“‪.‬‬ ‫זייטן אים צו ווייזן דעם וועג‪ ,‬ער זאל זיך נישט אנשטויסן‬ ‫תפילין דמרא עלמא"‪ .‬און דער רבי ר' שמעון האט צוגעגעבן‪:‬‬ ‫אין קיין שטרויכלינג‪ .‬אבער אצינד ווען זיי זענען אנגעקומען‬ ‫"איך בין נאך אן אלטער יונגערמאן‪ ,‬און איך געדענק דאס‬ ‫אויף די עלטער אלס סגי נהור‪ ,‬ווען דער רבי ר' שמעון‬ ‫געדארפט אריבערגיין ַא‬‫ַ‬ ‫האט מען‬‫שטאט נאראל‪ָ ,‬‬ ‫צו די ָ‬ ‫איז געקומען קיין בעלזא פלעגט די רעבעצין מלכה ע“ה‬ ‫נאך"‪ ,‬מיינענדיג‪ ,‬אז ער שפיהרט נאך דעם איינדרוק וואס‬ ‫שטאט‪ ,‬און צו זייער‬ ‫שמאלע בריק כדי אריינצוקומען אין ָ‬ ‫ָ‬ ‫דער רבי ר' אלימלך האט אויף אים געמאכט ווען ער האט‬ ‫פון בעלזא זארגן פאר אלע זיינע באדערפינישן אז ס‘זאל‬ ‫געזאגט צו זיינע‬ ‫האט דער רבי ר' שמעון ָ‬ ‫גרויס ערשטוינונג ָ‬ ‫אים גארנישט פעהלן‪ .‬פאר‘ן אוועק פאהרן פון בעלזא האט‬ ‫דעמאלט געלייגט תפילין‪( .‬הרה"ק רבי איציקל מפעשעווארסק ששמע‬ ‫דארפט איך אייך נישט האבן‪ ,‬און איך וועל‬ ‫דא ַ‬ ‫באגלייטער‪ָ :‬‬ ‫מפי הרה"ק רבי פנחס אוסטילא‪ ,‬ששמע מכ"ק מרן מהרי"ד זי"ע)‬ ‫די רעבעצין מלכה ע“ה געבעהטן ביי רבי ר' שמעון א ברכה‪.‬‬ ‫אריבערגיין די בריק ַאליין‪ ,‬ווייל די הייליגע דברי תורה פון‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫ל‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪" ...‬יומא דהילולא"‬ ‫"מקום שהתפללו אבותי" ‪-‬‬ ‫יערוסלבער‪ ,‬ער האט זיך נישט געזעצט עסן צו א סעודה נאר‬ ‫>>>>‬ ‫מסוגל לקבלת התפילה‬ ‫ווען יעדער האט געהאט א מעסר'ל"‪( .‬הליכות הצדיקים)‬ ‫הרה“ק רבי שמעון‬ ‫סמיכה אויף צו זיין א פועל ישועות‬ ‫"איך האב געהערט פון מיין הייליגער רבי אדמו"ר‬ ‫הרה"צ מהר"ש זללה"ה מבעלזא‪ ,‬וואס האט געזאגט‬ ‫די תלמידים פונעם “חוזה“ פון לובלין פלעגן זיך צוזאם‬ ‫מיערוסלב זי“ע‬ ‫אז מ'דארף געבן א טעם פארוואס די תורה הקדושה‬ ‫נעמען אין די שטאט יערוסלב און פון דארט פלעגט מען גיין‬ ‫‏‪ -‬ט"ו תשרי תר“י ‪-‬‬ ‫שרייבט ארויס די מראה מקומות ( "ויעתק משם‬ ‫צופיס אדער דינגען א וואגן און פאהרן קיין לובלין‪ .‬איינמאל‬ ‫ההרה מקדם לבית אל‪ ,‬ויט אהלה‪ ,‬בית אל מים והעי‬ ‫האט ער געזאגט איך וועל דיך אויסלערנען א קורצע ברכה‬ ‫ביי אזא נסיעה האבן זיי שוין נישט געהאט וואס צו עסן‪ ,‬און‬ ‫מקדם" וגו' בראשית יב‪:‬ח)‪ .‬ווייל די אלע פלעצער ווי‬ ‫אבער מיט א גרויס‘ן אינהאלט‪“ :‬דער באשעפער זאל געבן‪,‬‬ ‫זיי האבן אויך געוואלט אנקומען שנעלער מיט א וואגן קיין‬ ‫צדיקים האבן געטרעטן זענען מסוגל פאר תפילה‪ ,‬צו‬ ‫און פארגעבן‪ ,‬און נישט נעמען“‪.‬‬ ‫לובלין‪[ .‬צוליעב די שטארקע פרעסט] האט דער ראפשיצער‬ ‫דאווענען ביתר שאת וביתר עוז‪ ,‬און ס'זאל אהנגענומען‬ ‫ווען די רעבעצין מלכה ע“ה האט אים צוריק געבענטשט‬ ‫רב‪ ,‬בדיחא דעתא זיי געזאגט‪“ :‬לאמיר מאכן איינעם פון אונז‬ ‫ווערן די בקשות‪ ,‬דעריבער דערציילט אונז די תורה‬ ‫אז ער זאל זוכה זיין נאך צו קענען זעהן‪ ,‬האט ער מיט די‬ ‫אלס א רבי און מיר וועלן זיין די גבאים‪ ,‬אזוי וועט מען אונז‬ ‫די אלע מקומות וואו אונזערע עלטערן האט מתפלל‬ ‫פינגער געקלעטשט איינע אויף די אנדערע און געזאגט‪:‬‬ ‫געבן אביסל געלט צו קענען קויפן עסן און דינגען א וואגן צו‬ ‫געווען‪ ,‬אזוי ווי יעקב אבינו ע"ה האט געזאגט‪' :‬אפשר‬ ‫“צוליעב וואס דארף איך נאך זעהן די פארסרוכעטע‬ ‫עברתי על מקום שהתפללו אבותי'‪(...‬חולין צא‪( ."):‬אילה‬ ‫וועלט?“ אבער ווען די רעבעצין האט אים געבענטשט מיט‬ ‫שלוחה להרה"ק רבי נפתלי זצ"ל אב"ד ליטאוויסק‪ ,‬בן הרה"ק רבי שמעון‬ ‫א “נהורא מעליא“—הימלישע ליכטיגקייט‪ ,‬איז ער געווען‬ ‫מיערוסלב זי"ע)‬ ‫צופרידן און ער האט דריי מאהל געענטפערט אמן‪.‬‬ ‫ווען די רעבעצין מלכה ע“ה איז נפטר געווארן (ח‘ אלול‬ ‫דעם באשעפער!“ פרעגט אים דער גביר‪“ :‬און וואו וואוינט‬ ‫תרי“ב) האט כ“ק מרן מהר“ש זי“ע דעמאלט געזאגט אז‬ ‫דער באשעפער?“ האט אים רבי שמעון צוריק געענטפערט‪:‬‬ ‫דער רבי ר‘ שמעון איז געווען דער ערטשער אויבן אין הימל‬ ‫“ווען דו וועסט זוכן ביים נאכטמאהל א שטיקל ברויט‬ ‫איר מקבל פנים צו זיין מיט א “ברוכה הבאה“‪ ,‬אלס אן‬ ‫וועסטו שוין וויסן וואו דער באשעפער וואוינט!“ ס‘האט‬ ‫הכרת הטוב פאר דעם וואס זי פלעגט זארגן פאר זיינע‬ ‫דער אוהל פון הרה"ק רבי שמעון מיערוסלב זי"ע‬ ‫נישט גענומען א לאנגע צייט און דער גביר איז ל“ע‬ ‫באדערפינישן ווען ער פלעגט קומען צופאהרן קיין בעלזא‪.‬‬ ‫פאהרן קיין לובלין‪ .‬האבן זיי אויסגעקליבן רבי ר' שמעון אלס פארארימט געווארן און ער האט נישט געהאט אין שטוב א‬ ‫דער רבי און דער ראפשיצער רב אלס דער גבאי‪ .‬‏זיי זענען שטיקל ברויט צו עסן‪.‬‬ ‫"א שטיקל הארץ‪“...‬‬ ‫אנגעקומען אין א גאסטהויז‪ ,‬און דארט געמאלדן אז ס‘איז‬ ‫געפראוועט סעודת מלוה מלכה זונטאג‬ ‫אנגעקומען א רבי מיט חסידים‪ .‬דער בעל האכסניא האט זיי‬ ‫ביי איינע פון זיינע שבתים אין בעלזא האט דער רבי‬ ‫אינדערפרי‪.‬‬ ‫מכבד געווען מיט עסן‪ ,‬און רבי ר' שמעון האט אנגעוואונטשן‬ ‫ר‘ שמעון געשפיהרט אין די מאכלי שבת פון די רעבעצין‬ ‫מלכה ע“ה א גאר באזונדערן רוחניות‘דיגן געשמאק‪ .‬האט‬ ‫דער רבי ר‘ שמעון‪ ,‬פלעגט פראווען זונטאג אינדערפרי‬ ‫דעם בעל אכסניא‪ ,‬וואס האט נאך פיהלע יאהרן נאכנישט‬ ‫ער געפרעגט די רעבעצין ע“ה‪ ,‬וואס פאר א געווירץ זי‬ ‫לייגט אריין אין די מאכלים אז זיי זענען אזוי געשמאק? געהאט קיין קינדער‪ ,‬אז ער זאל געהאלפן ווערן מיט א בן די סעודת מלוה מלכה מיט אן עולם מענטשן‪ .‬האט ער‬ ‫האט זי געענטפערט‪“ :‬איך מיש אריין אין יעדן עסן א זכר‪ .‬דער בעל האכסניא זאגט אים‪“ :‬מיין פרוי איז דאך פארציילט אז צום הייליג‘ן רבי משה פשעווארסקער‬ ‫שטיקל הארץ!“ האט דער רבי ר‘ שמעון איר געזאגט בדרך שוין אלט וויאזוי קען זי האבן א קינד?“ זאגט דער רבי ר' זענען אמאהל געקומען צוויי נשמות פון נפטרים‪ ,‬אז ער‬ ‫צחות‪ :‬מ‘טאהר דאך נישט אריינלייגן הארץ אין די פיש‪ ,‬שמעון‪“ :‬פונדעסטוועגן!“ און כדי זיי צו בארוהאיגן האט זאל זיי טוען א טובה‪ .‬האט ער זיי געפרעגט וואס טוהט‬ ‫ווייל מ‘עסט נישט פיש מיט פלייש צוזאמען? האט די ער זיי אנגעשריבן א קמיע מיט די אויתיות ח‘ק‘ס‘פ‘ד‘מ‘מ‘ זיך מיט זיי אויף יענער וועלט? האט איינער געענטפערט‬ ‫רעבעצין ע“ה געענטפערט‪“ :‬טאקע אזוי‪ .‬אבער איך גיי נאך (אויף פויליש) “חאטש קראווע סטארי פשעטשיעז‘ דז‘יעטש אז וויבאלד ער האט נישט אכטונג געגעבן צו עסן מלוה‬ ‫אנגעטוהן דעם זעלבן פארטוך‪ ,‬און דעריבער פיהלט זיך דער מאז‘ע מיעטש“—'כאטש די קוה איז שוין אלט אבער זי קען מלכה‪ ,‬דערפאר גייט ער צוריק אין גיהנום גלייך מוצאי‬ ‫נאך געבוירן קעלבלעך'‪ .‬אנקומענדיג קיין לובלין‪ ,‬איז דער שבת‪ .‬און דער צווייטער האט געענטפערט אז וויבאלד ער‬ ‫געשמאקער טעם אויך אין די פיש“‪.‬‬ ‫אמאהל איז הרה"ח ר' חיים נטע כ"ץ ז"ל געקומען צו הייליגער “חוזה“ זיי אנטקעגן געקומען [ער האט דאס אלס האט מקפיד געווען צו עסן סעודת מלוה מלכה יעדער וואך‪,‬‬ ‫פאהרן קיין האלאשיץ אויף שבת צו מרן מהר"א זי"ע‪ .‬אין געזעהן מיט רוח הקודש]‪ ,‬און אויסגערופן‪“ :‬שלום עליכם רבי גייט ער נישט צוריק אין גיהנום אזוי לאנג ווי ס‘איז נאך דא‬ ‫איינע פון די וואכן טעג האט אים מרן זי"ע געלאדענט אויף ר‘ שמעון! איר גיט שוין אויך ברכות און שרייבט קמיעות?‏“ איינער אויף די וועלט וואס עסט מלוה מלכה‪ .‬האבן שוין‬ ‫א מיליכיגע סעודה‪ .‬ביי די סעודה האט מרן זי"ע נאכגעזאגט ‏די חסידים האבן דעמאלט פארשטאנען אז מיט די ווערטער אלע פארשטאנען פארוואס דער רבי ר‘ שמעון פראוועט די‬ ‫פון הרה"ק רבי ר' שמעון‪ ,‬אז ווען מ'עסט א מילכיגע סעודה האט דער “חוזה“ אים געקרוינט צו זיין א רבי און צו פיהרן סעודת מלוה מלכה זונטאג אינדערפרי‪ ,‬אז די נשמות זאלן‬ ‫צוריק גיין אין גיהנום ווי שפעטער‪.‬‬ ‫אן עדה קדושה‪.‬‬ ‫און מ'דערלאנגט נישט פאר יעדן וואס זיצט ביים טיש א‬ ‫אריינגעבלאזן מיט'ן שופר אין די יאהך‬ ‫“איך דיהן דעם באשעפער!“‬ ‫באזונדער מעסער‪ ,‬הייסט דאס א 'סעודה שאינה מספקת‬ ‫לבעליה'‪ .‬עהנליך האט דער משמש בקודש הרה"ח רבי‬ ‫אין שנת תש"ו ווען כ"ק מרן מהר"א זי"ע האט‬ ‫אמאהל האט זיך איינער פון די גבירים אין יערוסלב‬ ‫יצחק לאנדא ז"ל‪ ,‬פארציילט אז מרן זי"ע האט אמאהל‬ ‫געזאגט אין שטוב‪" :‬ס'איז דא א קבלה פון רבי שמעון גערייצט מיט רבי ר' שמעון און אים געפרעגט‪“ :‬חסיד‘ל וואס באזוכט ביים 'אמרי אמת' פון גור‪ ,‬איז דער שמועס צווישן‬ ‫טוהסטו?“ האט אים רבי ר' שמעון געענטפערט‪“ :‬איך דיען אנדערס געווען צוליעב אן אפענער פענסטער אין צימער‪,‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫לא‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪" ...‬יומא דהילולא"‬ ‫דעם זמר 'איש חסיד' פון רבי ר' שמעון‪ ,‬האט ער געבעהטן‬ ‫וועט מען אים דן זיין דערויף אין הימל‪ .‬און רבי ר' שמעון‬ ‫>>>>‬ ‫די חסידים אז איידער מ'הייבט אהן זינגען דעם זמר זאל‬ ‫מען אים רופן‪ ,‬ווען ער איז געקומען איז ער געשטאנען‬ ‫האט אויסגעפיהרט‪“ :‬כאטש פון יערוסלב קיין בעלזא איז דא‬ ‫מער ווי י"ב מיל‪ ,‬אבער דורך די לופט איז דער מרחק נישט‬ ‫הרה“ק רבי שמעון‬ ‫ביי די טיהר‪ ,‬און מרמז געווען אז מ'זאל נישט זאגן פאר‬ ‫רבי ר' שמעון אז ער איז דא‪ .‬דער רבי ר' שמעון וואס‬ ‫אזוי ווייט דעריבער פאהר איך צו אים"‪ .‬און מרן מהר"א זי"ע‬ ‫האט צוגעלייגט און געזאגט‪" :‬היינט צו טאג קומען מענטשן‬ ‫מיערוסלב זי“ע‬ ‫איז שוין דעמאלט געווען א סגי נהור האט באלד מרגיש‬ ‫פון אלע ווינקלען פון די וועלט קיין בעלזא שנעלער ווי זיי‬ ‫‏‪ -‬ט"ו תשרי תר“י ‪-‬‬ ‫געווען אז מרן מהר"ש איז אריינגעקומען און געקלעקט‬ ‫זענען געקומען פון יערוסלב קיין בעלזא אין יענע טעג‪( .".‬ווען‬ ‫מיט די פינגער און געזאגט‪" :‬מיין יונגער רבי איז דא"‪ ,‬און‬ ‫דער 'בית ישראל' איז ארויסגעקומען פונעם וויזיט‪ ,‬האט ער‬ ‫און ס'האט פלוצלונג אריינגעיאגט א ווינט‪ ,‬און מרן זי"ע‬ ‫נישט געוואלט זינגען‪ .‬מרן מהר"ש זי"ע האט אים שטארק‬ ‫געזאגט צו די חסידים וואס זענען געשטאנען אינדרויסן‪,‬‬ ‫האט געגעבן א לייכטן קרעכטץ‪ .‬האט דער "אמרי אמת"‬ ‫געבעהטן ער זאל זינגען און ער זאל זיך נישט שטערן פון‬ ‫"איר הערט וואס דער בעלזער רבי האט געזאגט? אז מ'דארף‬ ‫געפרעגט וואס איז געשעהן? האט איינער פון די אייניקלעך‬ ‫זיין הייליגע עבודה‪ ,‬אבער ער האט נישט געוואלט‪ ,‬און‬ ‫זיך אנגערופן‪" :‬אז ס'האט געגעבן א בלאז"‪ .‬האט מרן זי"ע‬ ‫קומען צו אים פון אומעטום"‪.‬‬ ‫געזאגט אז ער קען נישט זינגען ווען זיין רבי איז דא"‪.‬‬ ‫פארמאכט זיינע אויגן און געזאגט‪" :‬פלא והפלא‪ ,‬דער רבי‬ ‫אין די הייליגע בעלזער שוהל‬ ‫ר' שמעון האט מקבל מרות געווען פונעם זיידן ז"ל‪ ,‬טראץ‬ ‫שאפן א נייע לונג‬ ‫בא ַ‬ ‫ַ‬ ‫דאס ערשטע מאהל ווען דער רבי ר' שמעון מיערוסלב‬ ‫וואס ער איז שוין געווען אויף די עלטער"‪ .‬און מרן זי"ע האט‬ ‫הרה"ק דער 'ישמח ישראל' פון אלכסנדר זצוק"ל האט‬ ‫דערציילט‪ :‬אמאהל ראש השנה ווען דער רבי ר' שמעון האט איז געקומען קיין בעלזא‪ ,‬און ער געווען א זקן מופלג און‬ ‫דערציילט‪ :‬הרה"ק רבי ר' שמעון מיערוסלב האט געהאט‬ ‫גענדיגט דאווענען פרי‪ ,‬און ווען ער הא זיך געזעצט עסן די‬ ‫וואס הא ט אים געשטיצט און אויסגעהאלטן מיט‬ ‫א חסיד ָ‬ ‫סעודת יום טוב‪ ,‬האט ער געשפיהרט ברוח קדשו‪ ,‬אז מרן‬ ‫קראנק‬ ‫טאג איז דער חסיד ַ‬ ‫באדערפנישן‪ .‬איין ָ‬ ‫אלע זיינע ַ‬ ‫מהר"ש זי"ע בלאזט אצינד שופר‪ ,‬האט ער זיך אנגערופן‬ ‫דאקטורים‬ ‫ֿאר‪ַ ,‬אז ַאלע ָ‬ ‫געווארן און געווען אין א גרויס געפ ַ‬ ‫ָ‬ ‫און געזאגט‪" :‬אה דער בעלזער רב בלאזט מיר אריין אין‬ ‫האבן אויפגעגעבן אויף אים ווייל ס'פעהלט אים א לינג‪ .‬איז‬ ‫ָ‬ ‫די יאהך"‪.‬‬ ‫ער געקומען צו רבי ר' שמעון און געבעהטן רחמים פאר א‬ ‫רפואה שלימה‪ ,‬האט ער אים געהייסן פאהרן קיין בעלזא‪.‬‬ ‫"איך האב נישט קיין כוח צו באדינען דריי גבאים"‬ ‫האט דער חסיד אים געפֿרעגט‪ :‬חסידיות זאל איך לערנען‬ ‫ווען דער 'בית ישראל' פון גור‪ ,‬האט באזוכט ביי כ"ק‬ ‫ביי אייך‪ ,‬און איך דארף א ישועה שיקט איר מיך צו ַאן‬ ‫מרן מהר"א זי"ע‪ ,‬איז דער שמועס געווען געוואנדן וועגן די‬ ‫ַאנדערן רבי? האט אים רבי ר' שמעון געזאגט אז ער וועט‬ ‫די מצבות אינעם אוהל ווי הרה"ק רבי ר' שמעון ליגט‬ ‫נסיעה פון רבי ר' שמעון מיערוסלב קיין בעלזא‪ .‬דער 'בית‬ ‫ֿאהרן‪.‬‬‫מיט אים פאהרן קיין בעלזא‪ ,‬און זיי זענען ביידע געפ ָ‬ ‫א סגי נהור‪ ,‬מרן מהר“ש זי“ע האט אים ארום געפיהרט אין‬ ‫ישראל' איז דעמאלט געקומען צו מרן זי"ע אהן זיין גבאי‪.‬‬ ‫ווען זיי זענען אנגעקומען‪ ,‬האט דער רבי ר' שמעון געבעהטן‬ ‫די הייליגע שוהל אין בעלזא וואס ער האט געבויעט מיט‬ ‫פרעגט אים מרן זי"ע‪ :‬ווער האט אייך באגלייט‪ ,‬איר האט א‬ ‫פון כ"ק מרן מהר"ש זי"ע ער זאל אים טוען א טובה‪ .‬פרעגט‬ ‫פיהל קדושה וטהרה‪ ,‬הרה"ק רבי ר' שמעון האט געטאפט‬ ‫גבאי? האט דער 'בית ישראל' געענטפערט‪" :‬איך האב נישט‬ ‫אים מרן זי"ע און אויב איך וועל אים טוען‪ ,‬וואס וועט זיין‪,‬‬ ‫און געטאפט די ווענט און געזאגט גוט‪ ,‬גוט‪ ,‬ביז ער האט זיך‬ ‫קיין כח פאר גבאים"‪ .‬האט מרן זי"ע דערציילט‪ :‬דער רבי ר'‬ ‫וועט ער מיך רופן רבי? האט ער געענטפערט יא! באלד איז‬ ‫אפגעשטעלט אויף איין ארט און געפרעגט‪“ ,‬וואס איז דא?‏“‬ ‫שמעון האט אין זיין יוגנט געהאט דריי גבאים‪ ,‬און אויף די‬ ‫מרן זי"ע אויפגעשטאנען‪ .‬און אנגעטוהן פאר דעם חסיד זיין‬ ‫ווייל ער שפיהרט נישט אויף דעם פלאץ די זעלבע קדושה‬ ‫עלטער נאר איין גבאי‪ ,‬זאגנדיג‪" :‬איך האב נישט קיין כוח‬ ‫גארטל‪ ,‬און אים געזאגט‪" :‬דו ביסט שוין געהאלפן‪ ,‬איך האב‬ ‫וואו ער האט געשפיהרט אין די גאנצע שוהל‪ .‬האט אים מרן‬ ‫צו באדינען דריי גבאים"‪ .‬אויך האט רבי ר' שמעון געזאגט‪:‬‬ ‫דער אריינגעזעצט א נייע לינג‪( ".‬ספר 'תפארת ישראל' (אות שנז)‬ ‫מהר“ש זי“ע געענטפערט‪“ :‬ווען מ'האט דא געבויעט בין איך‬ ‫אין מיין יוגנט האב איך געהאט אסאך רבי'ס און אויף די‬ ‫עלטער האב איך מיר גענומען א רבי‪ ,‬און מיר אויסגעקליבן‬ ‫אשכבתיה דרבי‬ ‫נישט געווען אינדערהיים‪ ,‬און זיך נישט אומגעקוקט אויף די‬ ‫ארבעט‘‘‪ .‬ווען מרן מהר"ש זי"ע האט אים געוויזן ביתו נאוה‬ ‫א יונגערמאן 'טשיק טשאק‪".‬‬ ‫הרה"ק רבי ר' שמעון מיערוסלב איז נפטר געווארן ט"ו‬ ‫קודש האט רבי ר' שמעון מיט וואונדער געזאגט‪ :‬אין א שוהל‬ ‫פארשטיי איך אז מ'לייגט אריין אזויפיהל קדושה‪ ,‬אבער תשרי תר"י‪ ,‬דעם ערשטן טאג סוכות אינדערפרי‪ ,‬בשעת‬ ‫די נסיעה פון רבי ר' שמעון קיין בעלזא‬ ‫דער רבי ר' שמעון מיערוסלב דער זקן האדמורי"ם איז אין א פשוט הויז ווי מ'וואוינט‪ ,‬מ'זאל אריינלייגן אזויפיהל נטילת לולב‪ ,‬אין עלטער פון צוויי און ניינציג יאהר‪ .‬ער איז‬ ‫נטמן געווארן אויפ'ן בית העלמין אינדרויסן פון די שטאט‬ ‫געפאהרן קיין בעלזא‪ ,‬כאטש מרן זי"ע איז געווען מיט אסאך קדושה‪ ,‬איז א זאך וואס נישט יעדער איז זוכה צו דעם‪.‬‬ ‫פלקין‪ ,‬וואס איז אכט ק"מ פון די שטאט‪ .‬ווי ס'ליגן נאך‬ ‫יאהרן יונגער פון אים‪ .‬דער רבי ר' שמעון האט נאך זוכה‬ ‫חסיד'יודא צבי מראזלא צדיקי עולם‪ .‬מ'האט אויפגעבויעט אן אוהל אויף זיין קבר‪,‬‬ ‫'איש‬ ‫זמר‬ ‫דער‬ ‫געווען להסתופף ‏בצל הרה"ק רבי ר‘ אלימלך מליזענסק‪ ,‬קיין ניסלעך‪ ,‬דערויף האט זיך הרה"ק רבי‬ ‫>>>>>>>‬ ‫מרן ווי ס'איז שפעטער נטמן געווארן זיין זוהן ממלא מקומו‬ ‫ניסלעך צווויילכ"קאגו"ז‬ ‫עסןר‘ שמעון‬ ‫זיכער רבי‬ ‫מעןהרה"ק‬ ‫דארף פון‬ ‫התבטלות‬ ‫אנגערופן‪ ,‬דיהיינט‬ ‫וועגן‬ ‫האט ער געזאגט‬ ‫כוונות"‬ ‫ריכטיגע‬ ‫דעריבער‪,‬‬ ‫געפרעגט‬‫"אינזין די‬ ‫און ווען מ‘האט אים‬ ‫תתעשר"תגן עלינו ועל כל‬ ‫באמת הצדיקים‬ ‫"היום וזכות כל‬ ‫רבי רבי בונם מנדל‪ .‬זכותו‬ ‫דערציילט‪ :‬דער‬ ‫הוי"ה איז‬ ‫טו"ב מיט'ן שם‬‫מהר"א זי"ע‬ ‫צעהן מאל‬ ‫אוןמרן‬ ‫טו"ב‪,‬כ"ק‬ ‫בגימטריאהאט‬ ‫מהר"ש זי"ע‪,‬‬ ‫אמאהל אין א ר"ח ניסן זענען עטליכע צדיקים געזיצן איז‬ ‫מיט‘ן‬ ‫געשטאנען‬ ‫ער‬ ‫איז‬ ‫לובלין‪,‬‬ ‫אין‬ ‫זייענדיג‬ ‫אזוי‪ :‬אמאהל‬ ‫זיין ישראל‪ .‬אמן‪.‬‬ ‫בעלזא‪.‬מאהל‬ ‫אין י'‪10 ,‬‬‫שבת איז‬ ‫אויף א‬ ‫מאהל א'‬ ‫אמאהל געווען‬ ‫פאלגענד‪10 ,‬‬ ‫בגימטריא איז‬ ‫ניס"ן ווי‬ ‫דעמאלט‬ ‫איז‬ ‫געשמועסט‪,‬‬ ‫און‬ ‫פענסטער‬ ‫זידיטשויב ביי א סעודת ר"ח‪ .‬האט דער רבי ר' שמעון ר' שמעון‬ ‫ביי‬ ‫“חוזה"‬ ‫הייליג‘ן‬ ‫אין‬ ‫מוצש"ק)‬ ‫"נר‬ ‫(זמירות צדיקים‪,‬‬ ‫לתרופה‪,‬היה"‪,‬‬ ‫תולדות וסיפורי‬ ‫עלים חסיד‬ ‫הצפון‪",‬איש‬ ‫פזמון פון‬ ‫ביים‬ ‫(מקורות‪ :‬אור‬ ‫“חוזה"‬ ‫דער‬ ‫האט‬ ‫געגאנגען‪,‬‬ ‫אדורך‬ ‫זי"ע‬ ‫מהר"ש‬ ‫מרן‬ ‫"היום באמת‬ ‫הילולאחסיד‬ ‫אבות‪,‬דעם‬ ‫געזאגט‬ ‫זונטאג‬ ‫זענען‬ ‫מלכה‬ ‫דאס‬ ‫נ'‪,‬‬ ‫מלוה‬ ‫איז‬ ‫‪5‬‬ ‫סעודת‬ ‫מאהל‬ ‫די‬ ‫‪10‬‬ ‫פראווען‬ ‫ס'‪,‬‬ ‫איז‬ ‫ו'‬ ‫צו‬ ‫געווען‬ ‫מאהל‬ ‫‪10‬‬ ‫איז‬ ‫נ'‪,‬‬ ‫מנהג‬ ‫איז‬ ‫ה'‬ ‫די‬ ‫אינזין‬ ‫האט‬ ‫מראזלא‬ ‫צבי‬ ‫יודא‬ ‫רבי‬ ‫"נאר‬ ‫אנגערופען‪,‬‬ ‫זיך‬ ‫אנציקלופדיה‬ ‫קדישא‪,‬‬ ‫האטמעשי‬ ‫הנביאצדיקים‪,‬‬ ‫אליהווסיפורי‬ ‫שטייט‪,‬תולדות‬ ‫יהושע"‬ ‫“זעהסט‬ ‫געזאגט‪:‬‬ ‫און‬ ‫פינגער‬ ‫מיט‘ן‬ ‫זי"ע‬ ‫מרן‬ ‫אויף‬ ‫אנגעוויזן‬ ‫מיינטועוד)דאס ווארט‬ ‫וואסשמעון‪.‬‬ ‫זכרון‪ ,‬אוהל‬ ‫לברכה‪,‬דיימישאלה‬ ‫זכרונם זיך‬ ‫פרעגט‬ ‫גאליציה‪,‬‬ ‫תתעשר"‪,‬‬ ‫דעם‬ ‫נעימה‬ ‫הייליגע‬ ‫א‬ ‫מיט‬ ‫געזונגען‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫אינדערפרי‪,‬‬ ‫ריכטיגע כוונות"‪ .‬נאך די סעודה האט מען אריינגעברענגט די אותיות ניס"ן‪ .‬דאס מיינט אויך רש"י אותו היום נטל עשרה לחכמי‬ ‫"איש חסיד"‪ .‬צדיקים האבן באוואונדערט וויאזוי ער באמת? האט דער רבי ר' שמעון ערקלעהרט‪ :‬די גמרא‬ ‫***‬ ‫און זמר‬ ‫עטרות‪...‬‬ ‫גרויסע עדה‪,‬‬ ‫אנגערופן‬ ‫מדאלינא‬‫שלמה אן‬ ‫נאך פיהרן‬‫וועט רבי‬ ‫אינגערמאן‪,‬זיךערהרה"ק‬ ‫ניסלעך‪ ,‬האט‬‫דעם‬ ‫מיל‪,‬‬ ‫י"ב‬ ‫פון‬ ‫מרחק‬ ‫א‬ ‫פון‬ ‫בדרך צחות‪ ,‬היינט איז דאך ראש השנה‪ ,‬מ'עסט דאך נישט זינגט דעם זמר‪ .‬מרן מהר"ש זי"ע האט זייער באגערט צו הערן‬ ‫אים‬ ‫צו‬ ‫פאהרן‬ ‫נישט‬ ‫ס‘וועט‬ ‫ווער‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫לב‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬הושענא רבה‪...‬שמיני עצרת‪ ...‬שמחת תורה‪...‬‬ ‫המשך מעמוד כ"ז >>>>>>>‬ ‫‪E‬‬ ‫מען מיט דעם אויס‪ ,‬די מנורה‪ ,‬מרמז צו זיין‪ ,‬אז‬ ‫שליטא ‪ -‬ליל ב' דסוכות תשמ"ז ‪-‬ספר "מועדי קדשיך" על חג הסוכת‬ ‫הנמצאת בשלבי עריכה)‬ ‫מיר דארפן נישט די נרות המנורה‪ ,‬ווייל אונזערע‬ ‫‪ J‬מאוצרות רבוה"ק מבעלזא ‪L‬‬ ‫‪E‬‬ ‫קינדער אליין וועלן זוכה זיין צו לייכטן אזוי ווי‬ ‫‪ J‬מאוצרות הצדיקים ‪L‬‬ ‫די מנורה‪( .‬כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע)‬ ‫‪ J‬שמיני עצרת ‪L‬‬ ‫• ג‪-‬ט ברוך הוא וויל הערן דאס געשריי‬ ‫‪ J‬הושענא רבה ‪L‬‬ ‫פון דארט דווקא‪...‬‬ ‫אין איינע פון די יאהרן אין חודש אלול‪ ,‬האט‬ ‫• שמיני רגל בפני עצמו‬ ‫די רעגירונג גענומען הרה"ח ר' יעקב שמואל כ"ץ‬ ‫שמיני עצרת איז א באזונדערע יו"ט‪ ,‬ס'איז‬ ‫ז"ל צום מיליטער דינסט‪ .‬איז זיין מאמע געפאהרן‬ ‫נישט קיין המשך פונעם יום טוב סוכות‪ ,‬דעריבער‬ ‫• פארוואס מען קלאפט די הו ַֹשעְ נוֹת‪,‬‬ ‫קיין בעלזא צו פועל'ן א ישועה ביי כ"ק מרן מהר"י‬ ‫מאכט מען א שהחיינו‪ ,‬אנדערש ווי שביעי של‬ ‫ס'שטייט אין מדרש‪ ,‬אז ערבוֹת‪ ,‬איז מרמז אויף‬ ‫זי"ע‪ .‬ס'איז שוין אדורך רוב חודש תשרי און ער איז‬ ‫פסח‪ ,‬וואס ס'איז א המשך צו די פריער'דיגע‬ ‫רשעים אזוי ווי די ערבה וואס האט נישט קיין טעם‬ ‫נאכנישט באפרייט געווארן פון מיליטער‪ .‬הושענא‬ ‫טעג און מ'מאכט נישט קיין שהחיינו ביי קידוש‪.‬‬ ‫און נישט קיין ריח‪ ,‬אבער די ערבה וואס מ'נעמט מיט'ן‬ ‫רבה אינדערפרי ווען מרן זי"ע איז געגאנגען אין‬ ‫ס'זענען דא וואס פיהרן זיך אז שמיני עצרת עסט‬ ‫ל ּולב‪ ,‬איז דורכדעם וואס ער באהעפט זיך מיט די‬ ‫שוהל דאווענען שחרית‪ ,‬איז זיין מאמע געשטאנען‬ ‫מען אין די סוכה‪ ,‬אבער מ'מאכט נישט קיין ברכה‬ ‫אנדערע מינים וואס ווייזן אויף חשוב'ע מדריגות פון‬ ‫אין די זייט אויפ'ן וועג ווי מרן זי"ע דארף אדורכגיין‪,‬‬ ‫אידן‪ ,‬איז דורכ'ן אחדוּת האבן זיי אויך א ִּתקוּן אזוי ווי‬ ‫און געוויינט אהן אויפהער און מיט גרויס צער זיך‬ ‫ִיכ ְּפר ּו ַעל ֵא ּלוּ"‪ .‬אבער די‬ ‫דער מדרש זאגט "יָבוֹא ּו ֵא ּל ּו ו ַ‬ ‫אנגערופן‪" :‬דער רבי גייט דאווענען מיט די חסידים‪,‬‬ ‫ֲע ָר ָבה פון הושענא רבא‪ ,‬וואס שטייט באזונדער און איז‬ ‫און מיין זוהן יעקב שמואל געפונט זיך אצינד צווישן‬ ‫נישט באהאפטן מיט די אנדערע‪ ,‬האט נישט קיין ַּת ָּקנָה‪,‬‬ ‫הונדערטער גוים שונאי ישראל וואס צווינגען‬ ‫נאר מען דארף דאס קלאפן‪( .‬נפש טובה בשם ה"חתם סופר")‬ ‫אים מחלל שבת צו זיין ר"ל און ווער ווייסט צו ער‬ ‫באקומט דארט כשר'ס צו עסן? הערנ'דיג די רייד פון‬ ‫• דער נאמען הושענא רבה‪"....‬‬ ‫די צעבראכענע מאמע‪ ,‬האט מרן זי"ע געהייסן פאר‬ ‫דערפאר רופט מען דעם טאג "הושענא רבה"‪,‬‬ ‫החסיד רבי אברהם אליעזר מאסטער ז"ל‪ ,‬וואס האט‬ ‫ווייל פון ראש חודש אלול ביז יעצט איז פארהאנען‬ ‫אונטערגעהאלטן די האנט פון מרן זי"ע ביים גיין‪ ,‬אז‬ ‫ער זאל איר זאגן אזוי‪ :‬איך האב געדאוונט פאר יעקב‬ ‫‪ 51‬טעג‪ ,‬איז מען מתפלל הו ַֹשע "נא"‪ ,‬העלף ביי די‬ ‫שמואל אסאך תפילות וואס הונדערטער אידן וואלטן‬ ‫"ר ָּבה" א גרויסע‬ ‫ענדע פון "נא" וואס באטרעפט ‪ַ 51‬‬ ‫מיט די תפילות געקענט געהאלפן ווערן‪ ,‬אבער וואס‬ ‫'לישב בסוכה'‪ .‬אין בעלזא האט מען נישט געגעסן‬ ‫די‬ ‫איבערגעבן‬ ‫הילף‪ ,‬ווייל יעצט איז דער זמן פון‬ ‫זאל איך טוען אז ג‪-‬ט ברוך הוא וויל הערן דאס געשריי‬ ‫שמיני עצרת אין די סוכה‪.‬‬ ‫קוויטלעך לטובה‪( .‬בני יששכר)‬ ‫• לענין פז"ר קש"ב‬ ‫• "‏למען דעת כל עמי הארץ‪"....‬‬ ‫כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע האט געזאגט‪:‬‬ ‫די סיבה פארוואס מ'קלאפט הושענות ביי‬ ‫וואס דער באדייט פונעם טאנצן שמחת תורה קען‬ ‫דעם פסוק‪ ,‬איז צוליעב דעם וואס די ערבה ווערט‬ ‫איך אייך נישט זאגן‪ .‬אבער דאס קען איך זאגן‪ ,‬אז‬ ‫געגליכן צו אן עם הארץ ווייל ס'האט נישט א טעם‬ ‫אלע תפילות וואס זענען נישט ארויפגעגאנגען‬ ‫און נישט א ריח‪ ,‬וואלט זיך די ערבה וואס איז מרומז‬ ‫אין הימל א גאנץ יאהר‪ ,‬קומען אהן אויבן‪ ,‬דורכ'ן‬ ‫צו אן עם הארץ זיך געקענט גרויס האלטן ווייל‬ ‫טאנצן אין שמחת תורה‪ .‬האט כ"ק מרן מהר"י‬ ‫הושענה רבה נעמט א איד אין די האנט נאר אן‬ ‫מבעלזא זי"ע צוגעלייגט‪ :‬די גמרא (יומא ג) זאגט‪:‬‬ ‫ערבה‪ .‬דערפאר קלאפט מען זיי אויף די ערד‪ ,‬און‬ ‫[ע ֶצ ֶרת] ֶרגֶל ִּב ְפנֵי ַע ְצמוֹ הוּ א ְל ִענְ יַן ַּפזֵר‬ ‫"ש ִמינִ י ֲ‬ ‫ְׁ‬ ‫מ'ווייזט זיי מיט דעם אז זיי זאלן זיך נישט גרויס‬ ‫פון דארט דווקא‪ "...‬און מרן זי"ע אויפסגעפיהרט אז‬ ‫ְק ַׁשב"‪—,‬שמיני עצרת איז א יום טוב פאר זיך פאר'ן‬ ‫האלטן‪ ,‬און מ'זאגט "למען דעת כל עמי הארץ ‪"...‬‬ ‫באלד נאך יום טוב וועט ער אהיים קומען‪ .‬און אזוי‬ ‫"פזֵר"‪ ,‬די אלע פארשפרייטע תפילות פון‬ ‫ענין פון ַּ‬ ‫צו לאזן הערן די עמי הארצים אז זיי זאלן זיך נישט‬ ‫איז טאקע געווען ס'האט נישט גענומען לאנג און‬ ‫"ק ַׁשב"‪ ,‬הערט אויס דער באשעפער‬ ‫א גאנץ יאהר‪ְ ,‬‬ ‫גרויס האלטן‪( .‬אוסם בושם)‬ ‫ר' יעקב שמואל איז באפרייט געווארן פון מיליטער‬ ‫אין דעם טאג‪.‬‬ ‫און אהיים געקומען אומגעשעדיגט‪( .‬כ"ק מרן אדמו"ר‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫לב‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬הושענא רבה‪...‬שמיני עצרת‪ ...‬שמחת תורה‪...‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫די וואונדערליכע בילד‪.‬‬ ‫נישט געגעסן שמיני עצרת די סעודה אין די סוכה‪.‬‬ ‫• מאכט מיר א קליינע סעודה‬ ‫ביי דער זייט איז דארט געשטאנען א פויער‪,‬‬ ‫אין די שטאט נאשעלסק האט געוואוינט א רב‪,‬‬ ‫אין מדרש שטייט א טעם‪ ,‬פארוואס דער‬ ‫און ער רופט זיך אהן צום מלך‪ ,‬אז דער בילד איז‬ ‫וואס איז געווען א 'חסיד'‪ ,‬אבער אזויווי ער האט‬ ‫באשעפער האט אונז געגעבן דעם יום טוב שמיני‬ ‫נישט ריכטיג‪ ,‬ווייל די זאנגען אין פעלד דארפן זיך‬ ‫געשטאמט פון 'מתנגדים'‪ ,‬פלעגט ער שטענדיג‬ ‫עצרת‪ .‬ס'איז א משל צו א קעניג וואס האט‬ ‫שאקלען פונעם ווינט‪ ,‬און דא שטייען זיי א גאנצע‬ ‫פראבירן צו פארשטיין די הנהגות פון די חסיד'ישע‬ ‫געמאכט א גרויסע סעודה פאר זיינע קנעכט‪,‬‬ ‫צייט אויף איין פלאץ‪...‬‬ ‫רבי'ס‪ .‬אמאהל איז ער געפאהרן אויף שמיני עצרת‬ ‫עטליכע טעג האט מען געגעסן און געטרינקן‪ ,‬און‬ ‫האט דער קעניג געבעהטן פונעם מאלער‪ ,‬אז‬ ‫צו הרה"ק רבי יחזקאל פון קאזמיר זי"ע‪ ,‬און ער‬ ‫אינעם לעצטן טאג‪ ,‬האט דער קעניג געזאגט פאר‬ ‫ער זאל צייכענען א צווייטער בילד‪ .‬און ער האט‬ ‫האט באמערקט אז רבי יחזקאל גייט נישט אריין‬ ‫זיין באליבסטן פריינט‪ ,‬אז ער וויל מאכן מיט אים‬ ‫געמאכט א בילד פון א מענטש וואס געבט צו‬ ‫שמיני עצרת אין די סוכה‪ ,‬און ער האט זיך זייער‬ ‫אליין א קליינע סעודה‪ ,‬כדי ער זאל הנאה האבן‬ ‫טרינקען וואסער פון א ברונעם פאר די בהמות‪.‬‬ ‫געוואונדערט דערויף‪ .‬האט ער באשלאסן אז ער‬ ‫נאר פון אים‪ .‬דער נמשל איז‪ ,‬אלע זיבן טעג פון‬ ‫אבער דער פויער האט ווייטער גע'טענה'ט אז דער‬ ‫סוכות האט מען מקריב געווען זיבעציג קרבנות‪—,‬‬ ‫מענטש שטייט אהן זיך צו באוועגן‪ ,‬און מ'זעהט אז‬ ‫קעגן די זיבעציג פעלקער‪ ,‬דעם אכטן טאג בעהט‬ ‫דער בילד איז נישט ריכטיג‪...‬איז ער געגאנגען און‬ ‫דער באשעפער פון די אידן‪ ,‬זיין איינציגסטע און‬ ‫געצייכנט א בילד פון דער קעניג‪ ,‬מיט א הערליכע‬ ‫באליבטער פאלק‪ ,‬מאכט מיר א קליינע סעודה‪,‬‬ ‫קרוין אויפ'ן קאפ‪ ,‬און אלע זענען מורא'דיג נתפעל‬ ‫מ'זאל מקריב זיין נאר איין ָּפר‪ ,‬כדי איך זאל פון‬ ‫געווארן פון די שיינע בילד‪.‬‬ ‫אייך הנאה האבן‪.‬‬ ‫דער פויער האט ווייטער געוואלט 'אפפרעגן'‬ ‫דער בילד‪ ,‬און גע'טענה'ט אז מ'זעהט נישט די‬ ‫'קנייטשן' וואס איז דא אויפ'ן קעניג'ס שטערן‪...‬‬ ‫‪E‬‬ ‫אבער דא איז שוין דער מאלער צוגעגאנגען‬ ‫‪ J‬מאוצרות הצדיקים ‪L‬‬ ‫צום פויער און אים געגעבן א פראסק‪ ,‬און‬ ‫‪ J‬שמיני עצרת ‪L‬‬ ‫געזאגט‪" :‬אין זאנגען ביזטו טאקע א 'מבין'‪ .‬אין א‬ ‫ברונעם וואסער ביזטו אויך א 'מבין'‪ .‬אבער וואס‬ ‫פארשטייסטו אין א 'מלך'‪."...‬‬ ‫דער צדיק האט אים נישט ערקלעהרט‬ ‫• גדולת היום‬ ‫דער 'נמשל'‪ ,‬אבער דער רב האט שוין זייער גוט‬ ‫הגה"ק רבי צבי הירש מרימנוב זי"ע האט‬ ‫פארשטאנען די כוונה‪ .‬אזויווי דער פויער האט‬ ‫געזאגט‪" :‬ס'איז מקובל פון צדיקים‪ ,‬אז שמיני עצרת‬ ‫נישט קיין 'השגה' אין א 'מלך'‪ ,‬אזוי אויך האט‬ ‫איז א צייט וואס דער באשעפער איז מקבל די תפלות וועט אים פרעגן וואס איז דער פשט דערפון‪.‬‬ ‫ער נישט קיין שום 'השגה' אין די 'ענינים' און‬ ‫אזויווי ער איז נאר אריין געקומען אין צימער‬ ‫פון אידן אזוי ווי יום כיפור"‪.‬‬ ‫'הנהגות' פון צדיקים‪ ,‬וואס אלע זייערע מעשים‬ ‫פונעם צדיק‪ ,‬נאך איידער ער האט געעפנט זיין מויל‪,‬‬ ‫איז העכער אונזערע השגות‪( ...‬כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫האט אים רבי יחזקאל קאזמיר'ער זי"ע געזאגט אזוי‪:‬‬ ‫• ביום השמיני עצרת תהיה לכם‬ ‫קידושא רבה פ' יתרו תשנח)‬ ‫"ס'איז אמאהל געווען א קעניג וואס האט‬ ‫"עצרת" איז א לשון פון צוריק האלטן‪ ,‬דאס‬ ‫‪E‬‬ ‫איז א רמז‪ ,‬אז אין הימל האלט מען צוריק די געהאט א 'מאלער' וואס ער האט געקענט זייער‬ ‫שלעכטע גזירות ביז שמיני עצרת‪ ,‬און מ'גיט די שיין צייכענען און פארבן‪ ,‬ווען ער האט געצייכנט‬ ‫מאוצרות רבוה"ק‬ ‫געלעגענהייט אז דער מענטש זאל נאך תשובה א בילד‪ ,‬האט דאס אויסגעזעהן כאילו דער בילד איז‬ ‫ממש 'לעבעדיג'‪ .‬דער מלך איז געווען זייער שטאלץ‬ ‫‪ J‬הקפות‬ ‫טוען‪( .‬באר משה)‬ ‫מיט אים‪ ,‬און ער האט געמאכט א גרויסע סעודה‬ ‫‪L‬‬ ‫פאר אלע זיינע שרים‪ ,‬כדי צו ווייזן די הערליכע‬ ‫עסן 'שמיני עצרת' אין די סוכה‬ ‫אין 'שולחן ערוך' (סי' תרסח‪ ,‬א) שטייט‪ ,‬אז בילדער וואס דער מומחה האט געצייכנט‪.‬‬ ‫ביים סעודה האט דער מאלער פארגעשטעלט • די אבות הקדושים ביי די הקפות‬ ‫אין חוץ‪-‬לארץ עסט מען 'שמיני עצרת' אין די‬ ‫אמאהל אינמיטן די הקפות‪ ,‬ביי כ"ק מרן‬ ‫סוכה‪ ,‬סיי ביינאכט און סיי בייטאג‪ ,‬ווייל ס'איז א הערליכע בילד פון א פעלד מיט זאנגען‪ ,‬און עס‬ ‫דאך א 'ספק' אפשר איז דאס נאך סוכות‪ .‬אבער האט טאקע אויסגעזען ממש ווי 'לעבעדיגע' זאנגען‪ ,‬מהרי"ד מבעלזא זי"ע איז אנגעקומען אין בית‬ ‫פונדעסטוועגן‪ ,‬איז געווען דער מנהג ביי אסאך און אלע מענטש זענען זייער נתפעל געווארן פון המדרש א אידישער זעלנער מיט מיליטערישע‬ ‫צדיקים‪ ,‬תלמידי הבעל שם הקדוש זי"ע‪ ,‬אז מ'האט‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫לג‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬הושענא רבה‪...‬שמיני עצרת‪ ...‬שמחת תורה‪...‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫תורה מיט די תורה‪ ,‬און ער‪ ,‬דער ראפשיצער רב‪,‬‬ ‫• השפעות פון הימל דורכ‘ן טאנצן‬ ‫קליידער‪ ,‬און ער האט זיך צוגעשטופט ביז צום‬ ‫האט אים געפרעגט‪" :‬וואס איז מיט דיר אזוי‬ ‫דער שפאלא זיידע זי"ע האט אינמיטן טאנצן די‬ ‫פלאץ וואו מרן זי"ע האט געטאנצט‪ .‬האבן אים‬ ‫די שמחה? האסטו אזויפיהל תורה געלערנט‬ ‫הקפות געזאגט‪ :‬״ווען מ'הייבט פיס‪ ,‬ביים טאנצ'ן איז מען‬ ‫די חסידים געוואלט אוועקשטופן פון דארט‪,‬‬ ‫דאס פארגאנגענע יאהר‪ ,‬וואס דו זינגסט און ‏דו‬ ‫מעלה עולמות‪—,‬מ'דערהייבט וועלטן‪ ,‬און ווען מ׳לייגט‬ ‫האט זיך מרן זי"ע אנגערופן‪" :‬אדרבא! זאל ער דא‬ ‫טאנצסט אזוי מיט די תורה?" קורץ און שארף‪,‬‬ ‫אראפ די פיס‪ ,‬ברענגט מען אראפ עולמות‪—,‬גוטע‬ ‫שטיין‪ ,‬זאלן די אבות הקדושים זעהן‪ ,‬וואס פאר א‬ ‫האט דער טרעגער געענטפערט‪" :‬רבי‪ ,‬און אז‬ ‫השפעות פון די הימל׳ישע וועלטן״‪.‬‬ ‫פנים אידישע קינדער האבן אין גלות"‪.‬‬ ‫מיין ברודער מאכט א שמחה דארף איך מיך נישט‬ ‫פרייען?‪...‬‬ ‫• דאס טאנצן זענען תפלות‪.‬‬ ‫• מיט ישוב הדעת און נישט שיכור‬ ‫דער הייליגער בעל שם טוב זי"ע האט געזאגט‪:‬‬ ‫דער מנהג ביי רבותנו הק' איז געווען‪ ,‬אז די‬ ‫•"כל ישראל ערבים זה לזה"‬ ‫נאכט פון שמחת תורה‪ ,‬גלייך אנהייב נאכט‪ ,‬פלעגן "דאס טאנצן מיט די תורה שמחת תורה‪ ,‬פאר'ן‬ ‫‏עהנליך ווערט דערציילט‪ :‬א דיין האט אמאהל‬ ‫די "חברה קדישא" מאכן קידוש‪ ,‬און געגעסן און באשעפער‪ ,‬האט דעם זעלבן כח פון תפילה"‪.‬‬ ‫געפרעגט פון אן עם הארץ‪" ,‬פארוואס פרייסטו‬ ‫געטרינקען לכבוד היום‪ .‬שעפטער ווען ס'איז‬ ‫זיך מיט די תורה‪ ,‬דו האסט דאך נישט געלערנט?"‬ ‫געקומען די צייט צו דאווענען מעריב‪ ,‬וואס איז‬ ‫‏האט אים דער עם הארץ צוריק געענטפערט‪:‬‬ ‫געווען כמעט ביי חצות לילה‪ ,‬זענען די "חברה‬ ‫"יום כיפור זאג איך‏ווידוי 'על חטא שחטאנו לפניך‬ ‫קדישא" געגאנגען צום שטוב פון רבותנו הק'‪ ,‬זיי‬ ‫בכפת שוחד'‪ ,‬האב איך דען אמאהל גענומען שוחד‪,‬‬ ‫מקבל פנים געווען ‪ ,‬און באגלייט רבותנו הק'‪ ,‬מיט‬ ‫איך בין דאך נישט א דיין? נאר וואס דען? איר (דער‬ ‫געזאנג און מיט ברענענדיגע פאקלען‪ ,‬גייענדיג‬ ‫דיין) נעמט שוחד און איך זאג ווידוי 'בכפת שוחד'‪.‬‬ ‫דעם גאנצן וועג ביז צו די שוהל‪ ,‬צו דאווענען‬ ‫אבער מיר ווייסן דאך אז 'כל ישראל ערבים זה לזה'‪,‬‬ ‫מעריב און אפרעכטן די הקפות‪ .‬איין יאהר האט‬ ‫דערפאר זאג איך ווידוי פארדעם וואס איר האט‬ ‫מרן מהרי"ד זי"ע באמערקט איינער פון די יושבים‬ ‫גענומען שוחד‪ .‬קומט דאך מיר אויך דעם זכות זיך‬ ‫וואס איז שוין געווען בגילופין נאכ'ן מאכ'ן קידוש‪,‬‬ ‫צו פרייען מיט דעם וואס איר (די תלמידי חכמים)‬ ‫און טרינקען שארפע געטראנקן לכבוד היום אזוי‬ ‫לערנען תורה"‪...‬‬ ‫ווי מ'האט זיך געפיהרט אין אנדערע ערטער‪.‬‬ ‫פאר מרן זי"ע איז דאס נישט געפעלן אז אין אזא‬ ‫•גרויסקייט פונעם טאג‬ ‫הייליגע נאכט זאל מען ווערן שיכור און פארליהרן‬ ‫די גאנצע עבודה פון די הייליגע טעג‪,‬‬ ‫דעם ישוב הדעת‪ .‬פוןן דעמאלט אהן האט מרן‬ ‫אנגעהויבן פון חמשה עשר באב‪ ,‬חודש אלול‪,‬‬ ‫מהרי"ד זי"ע מבטל געווען דאס טרינקען שארפע • א רמז צו די הקפות‬ ‫ס'איז דא א רמז אין די תורה אז שמחת תורה ראש השנה‪ ,‬תקיעות שופר‪ ,‬עשרת ימי תשובה‪ ,‬יום‬ ‫געטראנקן וואס מאכן שיכור‪ .‬דעריבע האט מען‬ ‫מאכט מען הקפות‪ ,‬ווייל דאס ווארט 'עצרת'‪ ,‬הכפורים‪ ,‬די טעג פון פאר סוכות‪ ,‬יום טוב סוכות‪,‬‬ ‫איינגעפיהרט אז ווען חסידים קומען זיך צוזאמען‬ ‫איז ראשי תיבות‪ ,‬ע'ושים צ'דיקים ר'יקודי ת'ורה‪ ,‬מצות סוכה‪ ,‬לולב‪ ,‬ד׳ מינים‪ ,‬הושענא רבה‪ ,‬און‬ ‫בחבורה ואגודה אחת טרינקט מען דעמאלט דווקא‬ ‫הושענות‪ ,‬איז אלעס נאר אן הכנה‪ ,‬אז א איד זאל‬ ‫צדיקים טאנצן מיט די תורה‪( .‬מאור ושמש)‬ ‫"קאווע" אנשטאט בראנפין‪.‬‬ ‫זוכה זיין און קענען זאגן ״אתה הראת לדעת כי ה׳‬ ‫הוא האלקים אין עוד מלבדו״‪ ,‬ווייל דאס איז דער‬ ‫‪E‬‬ ‫‪E‬‬ ‫יחוד פון די שכינה מיט כנסת ישראל‪( .‬הרה"ק רבי‬ ‫משה מקאברין זי"ע)‬ ‫מאוצרות הצדיקים‬ ‫מאוצרות הצדיקים‬ ‫‪ J‬הקפות‬ ‫• מיר דארפן באצאהלן דעם חוב‬ ‫הרה"ק רבי אייזיק'ל קאלוב׳ער זי"ע‪ ,‬האט‬ ‫געזאגט א משל פארוואס מיר טאנצן שמחת תורה‪.‬‬ ‫‪L‬‬ ‫‪ J‬שמחת תורה‬ ‫‪L‬‬ ‫איינער איז אמאהל געקומען אין א גאסטהויז‬ ‫• פרייד זיך מיט'ן ברודער‘ס שמחה‬ ‫•״פיסעלעך פיסעלעך הייבט אייך"‬ ‫און געהייסן מ'זאל אים געבן די בעסטע עסן און‬ ‫הרה״ק רבי ר׳ מענדעלע מרימאנוב זצוק"ל פלעגט‬ ‫דער ראפשיצער רב זי"ע פלעגט איבער‬ ‫טרונקען‪ ,‬און די בעסטע און שענסטע שטוב צו‬ ‫שמחת תורה שטענדיג זאגן‪ :‬״פיסלעך פיסלעך דערציילן שמחת תורה דעם‏קלוגן ענטפער וואס א‬ ‫נעכטיגן‪ .‬און ווייל ס'איז אים דארט גוט געווען‬ ‫הייבט׳ס אייך לכבוד די הייליגע תורה‪.‬ס'וועט שוין פראסטער טרעגער‪ ,‬האט אים אמאהל געגעבן ווען‬ ‫איז ער געבליבן א לענגערע צייט‪ ,‬ביז דער בעל‬ ‫קומען די צייט ווען איר וועט רוהען און רוהען״‪.‬‬ ‫ער האט געזעהן ווי געוואלדיג ער פרייד זיך שמחת‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫לד‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬הושענא רבה‪...‬שמיני עצרת‪ ...‬שמחת תורה‪...‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫"ווי א פרישע ניסל‪"...‬‬ ‫הבית האט אים געזאגט אז ער זאל באצאהלן ווייל‬ ‫דער חוב איז שוין זייער גרויס‪ .‬האט דער גאסט‬ ‫דער גריידינגער רב הרה"ג רבי יצחק אייזיק ליעבעס ז"ל מח"ס שו"ת "בית אבי" פלעגט צו‬ ‫געזאגט אז ער האט נישט קיין געלט צו באצאהלן‪.‬‬ ‫פארציילן‪ :‬איין יאהר איז געפאלן מיטוואך הושענא רבא‪ ,‬שמיני עצרת דאנערשטאג און שמחת‬ ‫זאגט אים דער בעל הבית‪ ,‬אז אויב ער וועט נישט‬ ‫תורה ערב שב"ק‪ ,‬און באלד דערנאך שבת בראשית‪ .‬איז געווען א חסיד וואס האט זיך געאיילט‬ ‫באצאהלן דעם חוב‪ ,‬וועט ער אים איבערגעבן פאר‬ ‫אהיים צופאהרן גלייך מוצאי שב"ק‪ ,‬ער האט אבער געוואוסט אז מוצש"ק‬ ‫די פאליציי‪ ,‬און מ'וועט אים אריינזעצן אין טורמע‪.‬‬ ‫ביז מ'וועט זיך קענען געזעגענען פון מרן מהרי"ד זי"ע וועט שוין זיין שפעט‬ ‫האט ער געטראכט אז ער וועט זיך באהאלטן אין א ווינקעל אין שטוב און‬ ‫ווארטן ביז מרן זי"ע וועט צוריק קומען פון פיהרן דעם טיש און דעמאלט‬ ‫וועט ער פרובירן אריינצוגיין צו מרן זי"ע און זיך געזעגענען‪ ,‬אזוי וועט ער‬ ‫קענען מוצש"ק גלייך אהיים פאהרן‪ .‬אבער צו זיין מזל האט אים דער גבאי‬ ‫באמערקט און אנגעהויבן צו שרייען אויף אים‪" :‬דו שעהמסט דיך נישט דער‬ ‫רב האט נישט קיין כח נאך אזא גרויסע עבודה שוין א פאר טאג אין א צו‪ ,‬און‬ ‫דו ווילסט אצינד אריין גיין?" מרן זי"ע האט אריינגעהערט אין זיין צימער די‬ ‫געשרייען פונעם גבאי'ן‪ ,‬און אים אריין גערופן און געפרעגט‪" :‬וואס האסטו‬ ‫געזאגט אז איך האב נישט קיין כח? ס‘איז נישט ריכטיג‪ .‬איך בין געזונט און איך האב כח‪ ,‬שוין דריי טעג‬ ‫האב איך נישט גענומען קיין קוויטל‪ ,‬און איך בין ב"ה ווי 'א פרישע ניסל'"‪ .‬נאר אז איך דארף נעמען‬ ‫קוויטלעך פון אידן און אויסהערן זייערע פראבלעמען שטעכט דאס מיך ווי א ביינדל אין גאנצן גוף"‪.‬‬ ‫זאגט אים דער גאסט‪ ,‬וואס וועסטו פארדינען אז‬ ‫פארשטאנען פשט אין די רייד‪ .‬נאך א טאג‪-‬צוויי‪,‬‬ ‫באצאהלן‪ ,‬טאנצן מיר מיט פרייד פאר'ן באשעפער‬ ‫איך וועל זיצן אין טורמע? איך קען דיר אבער‬ ‫האט דער 'חוזה' באמערקט ווי ער דרייט זיך נאך‬ ‫אויף זיין תורה‪ ,‬און דורכדעם ברענגן מיר אן‬ ‫דאס טוען‪ ,‬איך וועל פאר דיר טאנצן אזעלכע‬ ‫אין הויף‪ ,‬האט ער אים געפרעגט‪" ,‬דו ביזט נאך‬ ‫ערוועקונג פון תשובה אין אידישע הערצער וואס‬ ‫טענץ וואס מ'זעהט נישט אין ערגעץ‪ ,‬און מענטשן‬ ‫אלס דא? פאק שוין פעק און פאהר אהיים!"‬ ‫דאס מאכט אונז צו פארמעהרן צו טוען מצות‬ ‫וועלן דאס קומען זעהן וועסטו פארדינען אסאך‬ ‫דא האט ער שוין געזעהן אז דער רבי מיינט‬ ‫ומעשים טובים‪.‬‬ ‫געלט‪ ,‬ביז דער חוב וועט אינגאנצן אפגעצאהלט‬ ‫דאס ערנסט‪ ,‬האט ער זיך ארויסגעלאזט אהיים‬ ‫ווערן‪ .‬דאס זעלבע איז מיט אונז אידן‪ ,‬מיר האבן‬ ‫צובראכענערהייט‪ .‬אונטערוועגנס האט ער זיך‬ ‫• חיים של שמחה‬ ‫געבעהטן ביים באשעפער‪ ,‬אין די הייליגע טעג‬ ‫אפגעשטעלט אין א קרעטשמע‪ ,‬וואו ער האט‬ ‫דער סקולענער רבי זי"ע פלעגט דערציילן‬ ‫אויף אלעס גוטס‪ ,‬אויף קינדער‪ ,‬אויף לעבן‪ ,‬און‬ ‫פונקט אנגעטראפן א גרופע חסידים וואס האבן‬ ‫שמחת תורה‪ :‬אמאהל איז א חסיד געקומען צו‬ ‫אויף פרנסה‪ ,‬און מיר האבן צוגעזאגט פאר'ן‬ ‫געהאלטן אינמיטן וועג פארנדיג צום 'חוזה'‪ .‬אזוי‬ ‫פאהרן אויף יו"ט צום הייליגן 'חוזה' פון לובלין‪ ,‬און‬ ‫באשעפער אז מיר וועלן פארעכטן אונזערע‬ ‫ווי זיי האבן באמערקט ווי דער חסיד זיצט אין‬ ‫אזוי ווי ער האט געגעבן שלו' פארן 'חוזה'‪ ,‬האט אים‬ ‫מעשים און תשובה טוען‪ ,‬יעצט ווען ס'קומט שוין‬ ‫א זייט צובראכן‪ ,‬האבן זיי אים געפרעגט וואס‬ ‫דער 'חוזה' געהייסן אז ער זאל שוין אהיימפאהרן‪.‬‬ ‫דער לעצטער טאג און מ'דארף שוין באצאהלן‬ ‫דער חסיד איז געווארן צוטומלט און האט נישט‬ ‫דעם חוב‪ ,‬און מיר האבן ליידער נישט וואס צו‬ ‫>>>>>>>‬ ‫זכות הדפסת הגליון נתנדב לעי"נ אמנו‪-‬סבתנו היקרה והחשובה אשה יראת ה' היא תתהלל‬ ‫מרת פריידא רעכיל בת הרה"ח ר' פסח ע"ה מלאנצהוט • נפטרה י"ז תשרי תשע"ח‬ ‫*משפ' פסח לעמבערגער‪* ,‬משפ' הערשל לעמבערגער ירושת"ו‪* ,‬משפ' שלו' פסח לעמבערגער ירושת"ו‪* ,‬משפ' שמואל נחמן לעמבערגער אשדוד‪,‬‬ ‫*משפ' משה לעמבערגער אנטוורפן‪* ,‬משפ' לוי יצחק פערלמאן ב‪.‬פ‪* ,.‬משפ' אברהם מאיר פערלמאן ב‪.‬פ‪* ,.‬משפ' יעקב דוד פערלמאן לעיקוואוד‪,‬‬ ‫*משפ' פנחס שווארץ ב‪.‬פ‪* ,.‬משפ' הערש לייב שווארץ ב‪.‬פ‪* ,.‬משפ' חיים וואסערמאן ב‪.‬פ‪* ,.‬משפ' יעקב פארגעס ב‪.‬פ‪* ,.‬משפ' מרדכי שווארץ ב‪.‬פ‪,.‬‬ ‫משפ' אהרן שווארץ ב‪.‬פ‪* ,.‬משפ' מיכל שווארץ מונטריאל‪* ,‬משפ' נפתלי מאיר שווארץ ב‪.‬פ‪*,.‬משפ' מתתי' לאנגסאם ב‪.‬פ‪,.‬‬ ‫ת‪.‬נ‪.‬צ‪.‬ב‪.‬ה‪.‬‬ ‫*משפ' יעקב אליעזר פארגעס ב‪.‬פ‪ ,.‬משפ' חיים יודא פארגעס ב‪.‬פ‪* ,.‬משפ' חיים פריש ב‪.‬פ‪* ,.‬משפ' חיים הערמאן ב‪.‬פ‪* ,.‬משפ' אברהם גראסמאן לעיקוואוד‪,‬‬ ‫ת‪.‬נ‪.‬צ‪.‬ב‪.‬ה‪.‬‬ ‫*משפ' זלמן הערמאן לעיקוואוד‪* ,‬משפ' הערשל הערמאן מונטריאל‪* ,‬משפ' עזריאל פסח הערמאן ב‪.‬פ‪*,.‬משפ' שאול עזרא דוויק ב‪.‬פ‪* ,.‬משפ' לייבל מאטיאס ב‪.‬פ‪,.‬‬ ‫גליון השבוע נתנדב לזכרו ולעי“נ‬ ‫גליון השבוע נתנדב לזכרה ולעי“נ המחנכת‬ ‫גליון השבוע נתנדב לזכרה ולעי“נ‬ ‫גליון השבוע נתנדב לזכרו ולעי“נ‬ ‫גליון השבוע נתנדב לזכרו ולעי“נ‬ ‫הרה“ח ר‘‏ משה אלעזר‬ ‫הדגולה והחשובה אשה יראת ה‘ מרת ברכה‬ ‫הילדה התמימה מינצא לאה ע“ה‬ ‫ר‘‏ ישראל צבי (הערשל) ב“ר‬ ‫ר‘‏ אברהם יודא ב“ר‬ ‫ב“ר צבי ע“ה לעמבערגער‬ ‫ב“ר דוד מנשה ע“ה ביגעלאייזן‬ ‫בת יבלחט“א ר‘‏ לוי יצחק הכהן הי“ו‬ ‫יוסף יונה ע“ה קליין‬ ‫ישעי‘ עקיבא ע“ה פיינער‬ ‫• נפטר ח‘ אדר תשנ“ח ת‪.‬נ‪.‬צ‪.‬ב‪.‬ה‪.‬‬ ‫נפטרה ה‘ תמוז תשפ“ג • ת‪.‬נ‪.‬צ‪.‬ב‪.‬ה‪.‬‬ ‫נפטרה כ“ד טבת תשפ“ב • ת‪.‬נ‪.‬צ‪.‬ב‪.‬ה‪.‬‬ ‫• נפטר ג‘ טבת תשע“ז ת‪.‬נ‪.‬צ‪.‬ב‪.‬ה‪.‬‬ ‫• נפטר כ“ג אלול תשע“ח ת‪.‬נ‪.‬צ‪.‬ב‪.‬ה‪.‬‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫לה‬ ‫סוכות תשפ"ז‬ ‫ַמיין סוכות ָ‬ ‫אֹוצר‬ ‫ַמיין ׁאו ָצר‪ ...‬הושענא רבה‪...‬שמיני עצרת‪ ...‬שמחת תורה‪...‬‬ ‫>>>>>>>‬ ‫אין עין הרע שולטות בהם (ברכות נה‪):‬‬ ‫אים דריקט‪ .‬ער האט זיך אויסגעגאסן דאס הארץ‬ ‫פאר זיי‪ ,‬דערציילנדיג וואס דער 'חוזה' האט אים‬ ‫הגה"צ רבי משה נייישלאס ז"ל אב"ד סערדעהעלי‪ ,‬שפעטער אב"ד שיכון סקווירא ארה"ב‪ .‬האט‬ ‫געזאגט‪ .‬די חסידים האבן אבער נישט מסכים‬ ‫דערציילט אז ווען ער איז געווען אין שנת תרצ"ט‪ ,‬ירח האיתנים אין בעלזא בצל קדשו פון כ"ק‬ ‫געווען צו דעם‪ .‬זיי האבן באשטעלט משקה און‬ ‫מרן מהר"א זי"ע‪ ,‬האט ער נישט געהאט קיין [רעגירונג] ערלויבעניש צו בלייבן אין בעלזא נאר ביז‬ ‫מחזק געווען דעם חסיד‪ ,‬און זענען ארויס אין‬ ‫אינמיטן די עשרת ימי תשובה‪ .‬האבן אים די "יושבים" געראהטן אז אויב ער איז שוין געקומען אויף‬ ‫א פרייליכן טאנץ‪ ,‬דערמוטיגנדיג אים אז א איד‬ ‫ראש השנה‪ ,‬איז א שאד ער זאל צוריק אהיים פאהרן פאר יום כיפור‪ ,‬און ער איז געבליבן אויף יום‬ ‫טאהר נישט זיין צובראכן און ער קומט שוין יעצט‬ ‫כיפור‪ .‬דערנאך האבן אים די "יושבים" געראהטן ער זאלן שוין בלייבן אין בעלזא ביז נאך סוכות‪.‬‬ ‫מיט זיי צוריק צום רבי'ן‪...‬‬ ‫נאך יום טוב‪ ,‬איז רבי משה צוגעגאנגען צו הרה"ק רבי משה'לע זצ"ל הי"ד‪ ,‬דער עלסטער זוהן פון‬ ‫דער חסיד איז געווארן אויפגעמונטערט‪ ,‬און‬ ‫מרן זי"ע‪ ,‬און אויסגעדריקט זיין זארג אז ער געפונט זיך דא אהן אן ערלויבעניש‪ ,‬און אז אויפ'ן וועג‬ ‫ער איז מיט זיי צוריקגעפאהרן צום הייליגן 'חוזה'‪.‬‬ ‫צוריק אהיים קען מען ארעסטירן‪ ,‬און אין יענע טעג‪ ,‬ווען די ווינטן פון מלחמה האבן שוין געבלאזן‬ ‫אנקומענדיג‪ ,‬האט ער נאכאמאהל גענומען שלום‬ ‫איבער אייראפע‪ ,‬איז דאס געווען א גאר געפעהרליכע זאך‪ .‬האט אים רבי משה'לע פארגעשלאגן אז‬ ‫ער זאל גיין צו זיין מאמע‪ ,‬די צדיקת רעבעצין מלכה‪ ,‬וואס מ'זאגט אז זי איז 'א קלוגע פרוי‪ ',‬און זי‬ ‫וועט אים געבן א גוטע עצה‪ .‬האט זיך רבי משה געוואנדן צו די רעבעצין מלכה‪ .‬האט זי אים געזאגט‬ ‫אז ער זאל קומען מארגן נאכמיטאג אין שטוב פון מרן זי"ע‪ ,‬ווען ער טרינקט מעד מיט זיין משפחה‪,‬‬ ‫ווי ער פלעגט זיך פיהרן יעדן 'אסרו חג'‪ ,‬און דעמאלט איז א גוטע צייט זיך מזכיר צו זיין לטובה‪ .‬די‬ ‫רעבעצין האט אים אנגעזאגט אז אין די באשטימטע צייט זאל ער שטיין ביי די טיהר‪ ,‬און זי וועט‬ ‫אים אריינלאזן אל הקודש פנימה‪ .‬און אזוי איז טאקע געווען‪ .‬ווען מרן זי"ע האט געזעהן רבי משה‪,‬‬ ‫האט ער געפרעגט‪" :‬וואס וויל משה בן לאה?" האט רבי משה דערציילט זיין זארג און געבעהטן א‬ ‫ברכה‪ .‬מרן זי"ע האט אים אהנגעגאסן א גלעזל 'מעד' און געגעבן צו טרינקען‪ ,‬און אים געוואונטשן‪:‬‬ ‫ביים 'חוזה'‪ ,‬און דער 'חוזה' האט אים געגעבן‬ ‫"לחיים‪ ,‬דער אייבערשטער זאל העלפן אז א שלעכט אויג זאל נישט שולט זיין"‪ .‬און אזוי איז טאקע‬ ‫שלום‪ ,‬כאילו קיין זאך וואלט נישט פאסיהרט‪.‬‬ ‫געווען‪.‬דעם גאנצן וועג אהיים‪ ,‬ווען די פאליציי האט פון אים פארלאנגט די נויטיגע ערלויבעניש‪ ,‬האט‬ ‫אזוי איז דער יו"ט פאריבער אין א געהויבענע‬ ‫ער זיי געוויזן די ערלויבעניש‪ ,‬וואס איז שוין געהאט אפגעלאפן מער פון צוויי וואכן‪ ,‬און זיי האבן‬ ‫שטימונג‪ .‬נאך יו"ט‪ ,‬האט דער חסיד זיך געוואגט‬ ‫אים גארנישט געזאגט און געפרעגט און אזוי איז ער בשלום אהיים געקומען‪( .‬מועדי קדשיך עמוד שפ"א)‬ ‫און געפרעגט דעם 'חוזה' פארוואס ערב יום טוב‬ ‫דו זאלסט זיין אינדערהיים אין דיינע לעצטע טעג‪ .‬מען אזא כח אויסצו'פועל'ן אלעס גוטס‪ ,‬אפילו‬ ‫האט ער אים אהים געשיקט‪ ,‬און דערנאך האט‬ ‫"אבער" האט ער אויסגעפיהרט‪" ,‬וואס די חסידים דאס וואס מ'האט נישט געקענט אויס'פועל'ן ראש‬ ‫ער אים געלאזט בלייבן‪ .‬האט דער 'חוזה' אים‬ ‫מיט זייער שמחה האבן אויסגע'פועל'ט אז די גזירה השנה און יום כיפור!"‬ ‫געענטפערט‪" :‬וויסן זאלסטו‪ ,‬אז ווען דו ביזט‬ ‫זאל בטל ווערן‪ ,‬דאס האב איך אליין נישט געקענט!" א פרייליכ'ן יום טוב‪ ,‬א גוט קוויטל וגמר טוב‬ ‫געקומען דא צום ערשטן מאהל‪ ,‬האב איך געזעהן‬ ‫האט דער סקולענער רבי אויסגעפיהרט‪" :‬דורכדעם‬ ‫אויף דיר אז ס'איז נגזר געווארן אז דו זאלסט ל"ע‬ ‫***‬ ‫וואס מ'טאנצט און מ'פריידט זיך שמחת תורה‪ ,‬האט‬ ‫שטארבן דעם יו"ט‪ ,‬האב איך דעריבער געוואלט אז‬ ‫גליון השבוע נדבת ידידנו הרה"ח‬ ‫גליון השבוע נדבת ידידנו הרה"ח‬ ‫גליון השבוע נתנדב‬ ‫גליון השבוע נתנדב‬ ‫ר‘ אברהם רייז הי"ו ומשפ'‬ ‫ר‘ יהושע הכהן ענגעל הי"ו‬ ‫‪ -‬לכבוד חג הסוכות ‪-‬‬ ‫‪ -‬לכבוד חג הסוכות ‪-‬‬ ‫לעי"‏נ חותנו ר’ ארי' לייבוש‬ ‫לעי"‏נ אביו הרה”ח ר’ יעקב הי"ד‬ ‫לעי"‏נ העסקן החשוב לבית בעלזא‬ ‫לעי"‏נ העסקן החשוב לבית בעלזא‬ ‫ב"ר זאב אהרן וויינרעב ע"ה‬ ‫ב"ר הרה”ח ר’ שלמה הכהן ע"ה‬ ‫הרה"ח ר‘ אברהם יודא ב"‏ר‬ ‫הרה"ח ר‘ ישראל צבי ב"‏ר‬ ‫ישעי‘ עקיבא ע"‏ה פיינער‬ ‫יוסף יונה ע"‏ה קליין‬ ‫• נפטר כ"ח תשרי תשנ"ח‬ ‫נעקדה"ש הושענא רבה‪-‬כ"א תשרי תש"ה‬ ‫• נפטר כ"‏ג אלול תשע"ח‬ ‫• נפטר‏ג' טבת תשע"ז‬ ‫הגליון נדבת ידידינו הרה“ח ר‘ אברהם הכהן לעווענשטיין הי“ו‬ ‫גליון השבוע נדבת ידידנו הרה"ח‬ ‫גליון השבוע נדבת ידידינו הרה"ח‬ ‫גליון השבוע נתנדב ע"‏י לעי"נ הרה"ק‬ ‫ליומא דהילולא "סנגורן של ישראל" הרה“‏ק‬ ‫ר‘ שמואל אליעזר לעבראן הי"ו לעי"‏נ אביו‬ ‫ר' הערשל בא"י גראס הי"ו‬ ‫רבי ָחנה בן הרה"ק רבי מנחם מענדל‬ ‫רבי לוי יצחק ב"ר מאיר מבארדיטשוב זי“ע‬ ‫הרה”ח ר’ מנחם מאניס זאב ב"‏ר ישעי'‬ ‫לעי"‏נ אמו מרת סעריל ב"‏ר פינחס ע"‏ה‬ ‫מקאלאשיץ הי"ד זצוק"ל‬ ‫בעמח"ס “קדושת לוי“• כ"ה תשרי תק"ע‬ ‫חיים ע"‏ה • נפטר י"ט תשרי תשס"ב‬ ‫• נפטרה כ' תשרי תש"פ‬ ‫• נפטר ח"י תשרי תש"ג‬ ‫גליון השבוע נדבת ידידנו הרה"ח‬ ‫גליון השבוע נדבת ידידנו הרה"ח‬ ‫גליון השבוע נדבת ידידנו הרה"ח‬ ‫גליון השבוע נדבת ידידנו הרה"ח‬ ‫ר‘ מאיר צבי פאללאק הי“ו לעי“‏נ חותנו‬ ‫ר‘ אהרן בש"א לעבראן הי"ו לעי"‏נ זקינו‬ ‫ר‘ נפתלי הירצקא הכהן ענגעל הי"ו לעי"‏נ זקנו‬ ‫ר‘ זלמן גרינוואלד הי"ו לעי"‏נ אביו‬ ‫הרה”ח ר’ שלמה חיים ב“‏ר אליהו דוב ע“ה‬ ‫הרה”ח ר’ מנחם מאניס זאב ב"‏ר ישעי'‬ ‫הרה”ח ר’ יעקב הי"ד ב"‏ר שלמה הכהן ע"‏ה‬ ‫הרה”ח ר’ יצחק שלמה ב"‏ר ישראל ע"‏ה‬ ‫• נפטר כ"ה תשרי תש"ע‬ ‫חיים ע"‏ה • נפטר י"ט תשרי תשס"ב‬ ‫• נעקה"ש הושענא רבה‪ ,‬כ"א תשרי תש"ה‬ ‫• נפטר ט"ז תשרי תשע"ג • אושפיזא ד'יצחק‬ ‫"מיין שבת אוצר" און נאך קענט איר געפונען יעדער וואך‬ ‫גליון השבוע נתנדב לע‏י"נ הרה"ח‬ ‫גליון השבוע נדבת ידידנו הרה"ח‬ ‫גליון השבוע נדבת ידידנו הרה"ח‬ ‫ר’ משה אהרן ב"‏ר יוסף ע"‏ה קעמפלער‬ ‫ר‘ אהרן הכהן ענגעל הי"ו לעי"‏נ זקנו‬ ‫ר‘ אליעזר דוד גרינוואלד הי"ו לעי"‏נ אביו‬ ‫אין די וועכענטליכע אויסגאבע פון "המחנה" מעגאזין‬ ‫הרה”ח ר’ יעקב הי"ד ב"‏ר שלמה הכהן ע"‏ה‬ ‫הרה”ח ר’ יצחק שלמה ב"‏ר ישראל ע"‏ה‬ ‫‪T:718-438-1263 • F:718-569-6440 • e-mail: NEWS@hamachne.com‬‬ ‫• נפטר שמחת תורה‪ ,‬כ"ג תשרי תשס"ח‬ ‫• נעקה"ש הושענא רבה‪ ,‬כ"א תשרי תש"ה‬ ‫• נפטר ט"ז תשרי תשע"ג • אושפיזא ד'יצחק‬ ‫אֹוצר‬ ‫ָ‬ ‫ַמיין סוכות‬ ‫לו‬ ‫סוכות תשפ"ז‬