gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

וברכת - אידיש · Uveirachtu - Yiddish — סוכות (2026-09-21)

מוציא לאור: וברכת - אידיש · Uveirachtu - Yiddish

שבוע: סוכות (2026-09-21)

וברכת - אידיש · Uveirachtu - Yiddish — סוכות (2026-09-21)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בעזהשי"ת | גליון יב' חודש תשרי תשפ"ז לפ"ק‬ ‫על חקך‬ ‫ברכה מרובה | דבר המערכת‬ ‫שו"ת בהלכות נטילת ידים וברכת המזון‬ ‫א יאר פון ברכה און‬ ‫זיך וואשן חול המועד‬ ‫הודי' פאר דעם באשעפער‬ ‫שאלה‪ :‬צי דארף מען זיך וואשן אויף‬ ‫ברויט חול המועד?‬ ‫ב')‪ ,‬און מיר געפרעגט אויב איך וואלט זיך‬ ‫"מה אשיב לך והכל שלך" – וואו טרעפן מיר‬ ‫תשובה‪ :‬עס ווערט געברענגט להלכה‬ ‫אראפגעזעצט מיט אים אדורכצולערנען א‬ ‫די ווערטער צו דאנקען דעם רבונו של עולם‬ ‫אז מען זאל זיך וואשן יעדן טאג חול‬ ‫שטיקל אינעם ספר‪.‬‬ ‫אויף דעם וואס ער האט אונז געגעבן די זכיה‬ ‫המועד‪ ,‬איינמאל בייטאג און איינמאל‬ ‫ארויסצוגעבן די רייכע גליוני "וברכת" במשך א‬ ‫דאס שטיקל דארט אינעם 'ויגד יעקב' רעדט‬ ‫ביינאכט‪ .‬עס איז אבער נישט קיין חיוב‬ ‫פולן יאר‪ ,‬מידי חודש בחדשו‪.‬‬ ‫גמור אזויווי די סעודות פון שבת און יום‬ ‫וועגן ברכת המזון‪ .‬ער שרייבט ווי פאלגנד‪" :‬מיר‬ ‫טוב‪ ,‬נאר עס איז א מצוה‪.‬‬ ‫האבן געזען חסידים ואנשי מעשה וואס טוען‬ ‫מיר דאנקען דיר‪ ,‬טאטע‪ ,‬אויף די סייעתא‬ ‫אסאך הכנות צום דאוונען‪ ,‬אבער די 'ברכת‬ ‫דשמיא און די געוואלדיגע נשיאות חן וואס‬ ‫בענטשן חוה"מ אויף א כוס‬ ‫המזון' ביי זיי איז אויף א שוואכן אופן‪ ,‬בשפה‬ ‫דער גליון האט ברוך ה' ביים ציבור‪ ,‬און אויף‬ ‫רפה‪ ,‬נים ולא נים‪ .‬אבער לויט ווי דער מגיד פון‬ ‫די גוטע גריסן וואס מען הערט פון איבעראל‪.‬‬ ‫שאלה‪ :‬צי איז דא אן ענין חול המועד צו‬ ‫זאגן ברכת המזון אויף א כוס‪ ,‬אזויווי שבת‬ ‫מעזריטש שרייבט‪ ,‬דארף עס צו זיין פארקערט‪,‬‬ ‫דערצו זענען מיר מתפלל‪ ,‬אז אזויווי עס איז‬ ‫און יום טוב?‬ ‫ווייל ברכת המזון איז דאך דאורייתא‪.‬‬ ‫ברוך ה' געווען "תכלה שנה וברכותיה"‪ ,‬און‬ ‫תשובה‪ :‬חול המועד ווערט געברענגט‬ ‫מען דארף זיך מתבונן זיין אז מיר האבן טאקע‬ ‫אזויפיל אידן האבן דעם יאר תשפ"ו מקיים‬ ‫אז מען זאל טרינקען וויין‪ ,‬דערפאר זאל‬ ‫נישט קיין כח צו פאסטן תעניתים – וואס מיר‬ ‫געווען די מצוה פון זיך וואשן און בענטשן‬ ‫מען אויך ביי ברכת המזון – אויב מען קען‬ ‫וואלטן בעצם געדארפט טון צוליב אונזערע‬ ‫מיט אזויפיל הידור און שמחה‪ ,‬זיי און זייערע‬ ‫– מאכן ברכת המזון אויף א כוס‪.‬‬ ‫עבירות – אבער דאס וואס מיר קענען יא‬ ‫משפחות‪ ,‬אזוי זאל זיין "תחל שנה וברכותיה"‪,‬‬ ‫טון איז‪ ,‬צו זיין נזהר צו בענטשן ברכת המזון‬ ‫דאס יאר זאל זיך אנהייבן מיט השפעות‪ ,‬אידן‬ ‫א טעות מיטן ברכה 'לישב'‬ ‫מיט כוונה; אפשר וועט דאס זיין א כפרה פאר‬ ‫זאלן האבן פרנסה בהרחבה און ווייטער זוכה‬ ‫שאלה‪ :‬אויב מען האט געמאכט די‬ ‫אונזערע עבירות‪.‬‬ ‫זיין צו נאך ברכה‪ ,‬ווי די ספרים הקדושים‬ ‫ברכה "לישב בסוכה" און מען האט געזאגט‬ ‫לערנען אונז אז ברכת המזון איז מסוגל דערויף‪.‬‬ ‫זיי שרייבן דאך אין די ספרים הקדושים אז‬ ‫"ברוך אתה ה' אלקינו מלך העולם לישב‬ ‫בסוכה"‪ ,‬אבער מען האט אויסגעלאזט די‬ ‫יעדער מענטש זאל זיך אויסוועלן איין מצוה‬ ‫די סגולה פונעם "ויגד יעקב"‬ ‫ווערטער "אשר קדשנו במצוותיו וצונו"‪ ,‬צי‬ ‫צו מקיים זיין בכל פרטיה ובכל דקדוקיה און‬ ‫האט מען יוצא געווען?‬ ‫פאר א גוט יאר‬ ‫מיט אלע כוחות‪ .‬דער ספר 'חרדים' פארגלייכט‬ ‫דאס צו איינעם וואס כאפט זיך אן אין א צווייג‬ ‫פאלגנד איז א מעסעדזש וואס א איד האט‬ ‫תשובה‪ :‬מען האט נישט יוצא געווען‪,‬‬ ‫פון א בוים‪ :‬אויב ער כאפט זיך אן אין איין צווייג‬ ‫איבערגעלאזט‪ :‬עס האט זיך יעצט אנגעהויבן‬ ‫און מען דארף איבערמאכן די ברכה‪.‬‬ ‫מיט א שטארקייט‪ ,‬וועט ער זיך ווייטער קענען‬ ‫א נייע יאר‪ ,‬און אידן טוען סגולות צו זוכה‬ ‫האלטן פעסט; אנדערש איז אויב ער וועט זיך‬ ‫זיין צו א גוט יאר‪ .‬איך בין נארוואס אריין צו‬ ‫איבערמאכן ברכת המוציא‬ ‫א גרויסן איד‪ ,‬א חשוב'ער רב מיט וועמען איך‬ ‫אנכאפן אין אלע צווייגן נאר אביסל‪ ,‬דעמאלט‬ ‫שאלה‪ :‬אויב עס רעגנט און מען גייט‬ ‫וועט ער נישט האבן קיין קיום‪.‬‬ ‫רעד זיך אדורך‪ ,‬כדי צו נעמען א ברכה פארן‬ ‫ארויס פון די סוכה אינמיטן די סעודה און‬ ‫נייען יאר‪ .‬רעדנדיג מיט אים‪ ,‬האב איך אים‬ ‫מען וויל ווייטער עסן אינדערהיים‪ ,‬און די‬ ‫דעריבער איז מה טוב ומה נעים צו אויסוועלן‬ ‫סוכה איז ווייט פון די הויז אזוי אז מען קען‬ ‫געפרעגט וועלכע סגולה איך קען מקבל זיין‬ ‫די מצוה פון ברכת המזון בכוונה‪ ,‬וויבאלד די‬ ‫נישט זען די הויז פון דארט‪ ,‬צי דארף מען‬ ‫אויף זיך פאר א גוט יאר‪.‬‬ ‫איבערמאכן די ברכה "המוציא" ווען מען‬ ‫מצוה איז שוואך און פארלאזט בעוונותינו‬ ‫וויל ווייטער עסן?‬ ‫הרבים‪ ,‬אפילו ביי די וואס זענען מדקדק‪ ,‬ווי עס‬ ‫ער האט זיך אויפגעשטעלט און ארויסגענומען‬ ‫איז באקאנט פונעם "ספר חסידים" אז א מצוה‬ ‫פונעם שאנק דעם ספר ויגד יעקב‪ ,‬און מיר‬ ‫המשך אויף עמוד ו'‬ ‫אויפגעמישט (קונטרס צדה לדרך‪ ,‬אות‬ ‫וואס איז פארלאזט און עס זענען נישטא קיין‬ ‫א "מזונות" דערויף און אנהייבן עסן‪.‬‬ ‫יענע מינוט‪ ,‬נאך פאר איך האב עפעס געקענט‬ ‫טון‪ ,‬קומט מיר אקעגן א קאר און דער דרייווער‬ ‫ע‪+‬ל ה‪+‬ניסים‬ ‫וואונקט מיר צו עפענען די פענסטער‪ ,‬ווייל ער‬ ‫דארף מיר עפעס זאגן‪.‬‬ ‫איך עפן די פענסטער‪ ,‬און א איד – א‬ ‫ספרדישער איד וועמען איך האב קיינמאל‬ ‫פריער נישט געזען און איך ווייס ביז היינט‬ ‫נישט ווער דאס איז געווען – פרעגט מיר אויף‬ ‫ענגליש‪" :‬זאג‪ ,‬האסטו זיך געוואשן היינט?‬ ‫נטילת ידים און ברכת המזון זענען מסוגל‬ ‫פאר א שפע פון פרנסה!" ער האט מיר נישט‬ ‫סיפורי ישועה מכלי ראשון בזכות זהירות בנטילת ידים וברכת המזון כראוי‬ ‫געלאזט לאנג טראכטן‪ ,‬און איז גלייך ווייטער‬ ‫געפארן‪.‬‬ ‫איך בין געבליבן ערשטוינט‪ .‬איך האב נאך‬ ‫אזא עקספיריענס קיינמאל נישט געהאט‪ ,‬אז‬ ‫די רעטעניש אין קאר‪ :‬וואס טוט‬ ‫זיך מיט דיין נטילת ידים?‬ ‫א פרעמדער זאל מיר אפשטעלן און געבן‬ ‫מוסר‪ ,‬בפרט ווען איך קען אים נישט‪ .‬דער איד‬ ‫האט אויך נישט אויסגעזען ווי דער טיפ וואס‬ ‫פארט ארום טיילן מוסר פאר מענטשן‪ ,‬און דא‬ ‫קוקט ער אריין צו מיר אין קאר‪ ,‬ממש אין די‬ ‫מינוט וואס איך האב געוואלט טון עפעס וואס‬ ‫און ער לייגט מיר צו א בקשה‪" :‬קויף מער‬ ‫לכבוד די מערכת פונעם חשוב'ן גליון‬ ‫שטימט נישט מיט דעם וואס מיין פאטער האט‬ ‫נישט קיין סענדוויטשעס אינדערפרי‪ ,‬נאר אויב‬ ‫"וברכת"‪ .‬פאלגנד איז א מעשה וואס איז בדידי‬ ‫מיר מעורר געווען‪ ,‬ממש א סעקונדע פארן‬ ‫דו ווילסט זיך וואשן און בענטשן געהעריג‪ .‬דו‬ ‫הוה עובדא‪.‬‬ ‫מאכן די ברכה אן זיך וואשן‪.‬‬ ‫וועסט נישט חרטה האבן; ברכת המזון און‬ ‫די מעשה גייט צוריק מיט אריבער צען יאר‪,‬‬ ‫נטילת ידים זענען מסוגל פאר בני‪ ,‬חיי‪ ,‬ומזוני‬ ‫איך האב זיך מער נישט געזוימט; איך האב‬ ‫ווען מיין חשוב'ער פאטער הרה"ח ר' הערשל‬ ‫בהרחבה‪ ,‬עס לוינט זיך!"‬ ‫נאך יענעם טאג אויך מקיים געווען מצות‬ ‫ז"ל (ר' שמואל צבי ב"ר יוסף) האט איין טאג‪,‬‬ ‫נטילת ידים און ברכת המזון‪ ,‬און איך האב‬ ‫אזוי ווי מיין פאטער האט מיר דאס געזאגט‪,‬‬ ‫רעדנדיג מיט מיר אויפן טעלעפאן‪ ,‬געזאגט‪:‬‬ ‫געדאנקט דעם אייבערשטן אויף אזא גילוי מן‬ ‫האב איך עס מקבל געווען‪ ,‬און פון דעמאלט אן‬ ‫"בנציון‪ ,‬איך וויל דיר זאגן א נקודה למחשבה‪.‬‬ ‫השמים כדי איך זאל קענען ממשיך זיין זיך צו‬ ‫האב איך זיך יעדן טאג געוואשן און געבענטשט‬ ‫איך בין נעכטן געווען ביי א שיעור‪ ,‬וואו דער‬ ‫פירן כהלכה און מקיים זיין די מצוות ווי עס‬ ‫ביי פרישטאג‪ .‬אזוי איז עס אנגעגאנגען פאר א‬ ‫רב האט גערעדט איבער נטילת ידים און ברכת‬ ‫דארף צו זיין‪.‬‬ ‫לאנגע צייט‪.‬‬ ‫המזון‪.‬‬ ‫סוכות און די סגולה פון נטילת ידים‬ ‫איין טאג בין איך געווען זייער פארנומען ביי‬ ‫"בתוך הדברים האט ער ארויסגעברענגט‬ ‫די ארבעט און איך האב געזען אז איך האב‬ ‫לשבח דעם ענין פון זיך וואשן אויף געהעריג‬ ‫איך ענדיג צו מיט א מורא'דיג ווארט וואס‬ ‫ווייניג צייט‪ .‬עס איז מיר אריבער א מחשבה‬ ‫ברויט און בענטשן כהלכה‪ ,‬ווי עס שטייט אין‬ ‫שטייט אין זוהר הקדוש‪ ,‬וואס האט א שייכות‬ ‫אין קאפ‪ :‬היינט וועל איך טון ווי נאך טויזנטער‬ ‫אלע ספרים די גרויסע מעלה און סגולה דערפון‪.‬‬ ‫מיט'ן יום טוב סוכות וואס מיר שטייען יעצט‬ ‫אידן – אויב זיי קויפן יעדן טאג מזונות‬ ‫"בנציון‪ ",‬זאגט ער מיר‪" ,‬איך וואלט דיר מייעץ‬ ‫דערין‪ .‬חז"ל לערנען אונז‪" :‬בחג נידונין על‬ ‫סענדוויטשעס און זעטיגן זיך מיט דעם‪ ,‬וועט‬ ‫געווען דו זאלסט דאס פרובירן מקיים צו זיין‬ ‫המים" – יום טוב סוכות ווערט מען גע'משפט‬ ‫פאר מיר אויך זיין גוט פאר היינט‪ .‬מארגן וועל‬ ‫אפילו אויב עס וועט דיר אמאל אנקומען שווער‪,‬‬ ‫אויף די רעגן וואסער‪ ,‬וויפיל רעגן עס זאל‬ ‫איך מיט'ן אייבערשטנ'ס הילף האבן מער‬ ‫וויבאלד ביי אזא גרויסע מצוה מיט אזעלכע‬ ‫קומען דורכאויס דעם יאר‪.‬‬ ‫צייט‪ ,‬און איך וועל זיך נאכאמאל וואשן און‬ ‫הבטחות‪ ,‬לוינט זיך די אינוועסטמענט!"‬ ‫טייטשט דער זוהר הקדוש‪" :‬בחג" – אין‬ ‫בענטשן ווי איך טו יעדן טאג‪.‬‬ ‫"בנציון‪ ",‬זאגט ער מיר‪" ,‬איך וואלט דיר‬ ‫סוכות‪" ,‬נידונין" – ווערט מען גע'משפט וויפיל‬ ‫איך בין געפארן קיין מאנסי‪ ,‬וואו איך ארבעט‪,‬‬ ‫מייעץ געווען דו זאלסט זיך דערווייטערן פון‬ ‫שפע מען זאל זוכה זיין‪" ,‬על המים" – לויט‬ ‫און איך האב זיך געקויפט א סענדוויטש‪.‬‬ ‫דעם‪ .‬אלע מצוות זוכט מען דאך מהדר צו זיין‬ ‫וויפיל מען איז געווען נזהר אין די 'מים' פון‬ ‫אזוי פארנדיג אין קאר‪ ,‬האב איך גענומען א‬ ‫און אויסצופירן ריכטיג כהלכה‪ ,‬נו‪ ,‬פונקט ביי‬ ‫נטילת ידים כהלכה‪.‬‬ ‫פערטל פונעם סענדוויטש און געוואלט מאכן‬ ‫אזא גרויסע מצוה זאל מען זיכן קולות?‬ ‫המשך אויף עמוד ו'‬ ‫ברכה מרובה | דבר המערכת‬ ‫אין די פריערדיגע דורות האט מען געוואוסט פון‬ ‫זיין און מקיים זיין ביתר שאת‪ ,‬אבער אז דו האסט‬ ‫דורשים דערויף‪ ,‬איז גלייך צו א 'מת מצוה'‪ .‬בפרט אז‬ ‫תעניתים‪ ,‬סיגופים וכדו'‪ ,‬אבער פאר די היינטיגע‬ ‫אזעלכע ווערטער פונעם 'ויגד יעקב' וואס האט‬ ‫די מצוה איז אויך מסוגל אז עס זאל נישט פעלן קיין‬ ‫זמנים ‪ -‬זאגט אונז דער "ויגד יעקב" ‪ -‬אז ניין‪,‬‬ ‫אויסגעקליבן אז דאס איז די מצוה וואס מען דארף‬ ‫פרנסה‪ ,‬אזויווי דער ספר החינוך שרייבט‪.‬‬ ‫אדרבה‪ ,‬עס מיט הנאה‪ ,‬נאר לייג צו א בענטשן צום‬ ‫מקבל זיין אויף זיך‪ ,‬דעמאלט איז דאס מה טוב ומה‬ ‫עד כאן איז וואס דער "ויגד יעקב" שרייבט‪ ,‬וואס‬ ‫אייבערשטן‪ .‬קלויב דיר אויס די מצוה זי מקיים‬ ‫נעים‪ ,‬וואס קען דען זיין בעסער?"‬ ‫דער רב האט געלערנט מיט מיר אינעווייניג‪ .‬ער‬ ‫צו זיין מיט אלע כוחות‪ ,‬און זיי זוכה צו השפעות‪,‬‬ ‫ווען מען איז מדייק אינעם שטיקל‪ ,‬זעט מען‪ ,‬אז‬ ‫האט אויסגעפירט צו מיר‪" :‬איך אליין וואלט דיר‬ ‫חסדים און רחמים‪.‬‬ ‫ער גיט די מצוה פון ברכת המזון אנשטאט תעניתים‪.‬‬ ‫נישט געקענט זאגן אין וועלכע מצוה זיך צו מחזק‬ ‫ב'‬ ‫שיעור יב' ברכת המזון‬ ‫שיעור ה‪+‬מע‪++‬לו‪+‬ת‬ ‫פון די הערליכע טעגליכע 'שיעורי ברכת המזון' פון הרה"ג ר' אברהם מרדכי מלאך שליט"א‬ ‫עס הייבט אן צו ארבעטן‪"...‬‬ ‫לעבעדיגע קינדער‪ .‬דאס לייגן שלאפן די קינדער‬ ‫די השפעה אויף די גאנצע משפחה‬ ‫צוריק צו דעם בריוו וואס דער איד שרייבט‪ :‬עס‬ ‫האט געווענליך גענומען עטליכע שעה; זיין בני בית‬ ‫זענען מיר בעזרת ה' דא מיט א פרישן שיעור אין‬ ‫זעט אויס אז ביי בענטשן ארבעט יא צו זיין א‬ ‫האט געדארפט אסאך אריינארבעטן דערין‪ ,‬און עס‬ ‫ברכת המזון‪ .‬אבער רבותי‪ ,‬פאר מיר הייבן אן דעם‬ ‫סימבאל‪ .‬אז מען איז אליין מקיים די מצוה ווי עס‬ ‫האט איר געקאסט כוחות עצומות‪.‬‬ ‫שיעור‪ ,‬וויל איך דא פארלייענען א מעסעדזש וואס‬ ‫דארף צו זיין‪ ,‬מאכט דאס א רושם אויף די קינדער‪.‬‬ ‫איין טאג זאגט דער אינגערמאן פאר זיין פרוי‪" :‬עס‬ ‫א איד האט געלאזט‪:‬‬ ‫באמת ווערט אזוי געברענגט פונעם 'ישמח‬ ‫קומט זיך דיר א באלוינונג‪ ,‬היינט קענסטו ארויסגיין‬ ‫"רב מלאך‪ ,‬איך בין לעצטנס איינער פון די‬ ‫ישראל' פון אלכסנדר‪ ,‬וואס האט אמאל געזאגט‬ ‫אביסל זיך אויסלופטערן מיט דיינע שוועסטער‪,‬‬ ‫משתתפים פון די שיעורים‪ ,‬און איך בין זיך פשוט‬ ‫פאר א איד וואס האט זיך באקלאגט אז זיין זון האט‬ ‫און איך וועל לייגן די קינדער שלאפן‪ ".‬זי איז געווען‬ ‫מחי' מיט זיי‪ .‬איך וויל איר זאלט וויסן וואס עס‬ ‫נישט קיין געדולד צו בענטשן‪" :‬בענטש דו ערליך‪,‬‬ ‫מלא שמחה און האט אים נישט אויפגעהערט‬ ‫גייט פאר ביי מיר אין שטוב די לעצטיגע טעג‪ .‬איך‬ ‫וועסטו זען אז דיין זון וועט אויך בענטשן‪".‬‬ ‫דאנקען פאר אזא שיינעם 'מתנה' פון זיין זייט‪.‬‬ ‫און מיין פרוי זענען ביידע נתעורר געווארן פון די‬ ‫זי קומט אהיים איינס אזייגער באנאכט‪,‬‬ ‫שיעורים אויף ברכת המזון‪ ,‬און מיר האבן ביידע‬ ‫די שפראך פון אמונה‪ :‬ווער גיט טאקע‬ ‫ערווארטנדיג צו טרעפן אלע קינדער שלאפן רואיג‪.‬‬ ‫אנגעהויבן בענטשן ברכת המזון מיט כוונה פון‬ ‫פרנסה?‬ ‫דערווייל‪ ,‬ווי נאר זי עפנט אויף די טיר‪ ,‬הערט זי‬ ‫אינווייניג‪ .‬וואס זאל איך אייך זאגן? אונזער שטוב‬ ‫נאך א נקודה וואס דער איד האט ארויסגעברענגט‬ ‫קולות; די שטוב איז איבערגעקערט‪ ,‬די קינדער‬ ‫איז אינגאנצן געטוישט געווארן!‬ ‫אינעם מעסעדזש‪ ,‬איז איבער נאך א מורא'דיגע‬ ‫זענען פארנומען מיט זייערע שפילערייען‪ ,‬יעדעס‬ ‫"מיר האבן נישט גערעדט צו אונזערע קינדער‬ ‫תועלת וואס ער האט געהאט דורך ברכת המזון‪.‬‬ ‫ווינקל איז קאפ‪-‬אויף‪-‬אראפ‪ ,‬און נאר איינער‬ ‫דערוועגן‪ ,‬אבער אז זיי האבן געזען אז מיר בענטשן‬ ‫די שפראך היינט אויפן גאס איז נישט קיין אידישע‬ ‫שלאפט רואיג‪ :‬איר מאן‪ ...‬ער שלאפט ווי גארנישט‬ ‫אזוי‪ ,‬האבן זיי זיך אויך גענומען צו די עבודה‪.‬‬ ‫שפראך‪ .‬דהיינו‪ ,‬עס מאכט זיך זייער אפט אז מען‬ ‫וואלט פאסירט‪.‬‬ ‫ווען עס קומט היינט צו א נאכטמאל‪ ,‬איז ממש א‬ ‫טרעפט זיך מיט חברים אין גאס‪ ,‬מען ברענגט‬ ‫זי האט אליין אנגעהויבן די ארבעט פון לייגן די‬ ‫מחי' צו זען דעם בילד‪ :‬די גאנצע משפחה זיצט‬ ‫ארויף א נאמען און מען דיסקוסירט אז יענער האט‬ ‫קינדער שלאפן‪ ,‬און ענדליך פיר אזייגער פארטאגס‬ ‫צוזאמען מיט בענטשערליך און מען דאנקט דעם‬ ‫געמאכט געלט‪.‬‬ ‫האט זי זיך געזען גרייט אליין צו גיין שלאפן‪.‬‬ ‫אייבערשטן בקול רם‪.‬‬ ‫איינער פרעגט‪" :‬וויאזוי האט ער געמאכט געלט?"‬ ‫ווען זי האט שפעטער געפרעגט איר מאן דערוועגן‪,‬‬ ‫"עס האט זיך געמאכט לעצטנס אז א קרוב איז‬ ‫ענטפערט איינער‪" :‬עס איז אים געווען באשערט‪".‬‬ ‫איבער אזא סארט "איבערנעמען די שטוב"‪ ,‬האט ער‬ ‫אריין צו אונז אין שטוב‪ ,‬און זענדיג אז דער עולם‬ ‫זאגט א צווייטער‪" :‬ניין‪ ,‬הער אויף‪ ,‬יעצט ענטפער‬ ‫איר געענטפערט‪" :‬הער זיך צו‪ ,‬איך הער לעצטנס‬ ‫בענטשט‪ ,‬האט ער צוגעווארט ביז נאכן בענטשן‪.‬‬ ‫'נארמאל'‪ ,‬וויאזוי האט ער באמת געמאכט דאס‬ ‫אסאך חינוך שיעורים‪ ,‬און רוב רעדנער וואס איך‬ ‫זיין ערשטע שאלה איז געווען אויב היינט איז‬ ‫געלט?"‬ ‫האב געהערט האבן ארויסגעברענגט אז עס איז‬ ‫עפעס א יום טוב אדער א סיום אז יעדער בענטשט‬ ‫מיר זענען דאך מאמינים בני מאמינים‪ ,‬און דאס‬ ‫זייער וויכטיג צו זיין א 'דוגמא אישית'‪ .‬דהיינו‪ ,‬נישט‬ ‫אזוי‪' .‬יא‪ ,‬עס איז א סיום'‪ ,‬האב איך אים געזאגט‪,‬‬ ‫איז די עכטע וועג און דער ריכטיגער ענטפער‪ :‬ער‬ ‫רעדן צו די קינדער אזויפיל וואס צו טון‪ ,‬נאר זיין א‬ ‫'א סיום אויף די התרשלות אין די מצוה פון ברכת‬ ‫האט געמאכט געלט ווייל עס איז אים באשערט!‬ ‫'סעמפל' פאר זיי‪ .‬וויאזוי איז מען א סעמפל? מען‬ ‫המזון‪ .‬מיר עסן ברוך ה' א גאנצע וואך צום זעט‪,‬‬ ‫איינמאל עס איז אים באשערט‪ ,‬וועלן שוין זיין פיל‬ ‫פירט זיך אליין אויף גוט‪ ,‬וועלן די קינדער זיך אויך‬ ‫און מיר זענען מקיים דעם "ואכלת ושבעת"‪ ,‬יעצט‬ ‫וועגן וואס וועלן ביי אים ארבעטן ער זאל מאכן‬ ‫אזוי פירן און גיין אין די גוטע וועגן‪.‬‬ ‫האבן מיר משלים געווען דעם "וברכת" – איז עס‬ ‫געלט‪ .‬א צווייטער‪ ,‬וועמען עס איז נישט באשערט‬ ‫"נו‪ ,‬האב איך מחליט געווען אז אנשטאט איך זאל‬ ‫דען נישט קיין סיום של מצוה?'"‬ ‫קיין געלט‪ ,‬קען פראבירן דאס זעלבע איינמאל‬ ‫רעדן מיט זיי וועגן גיין שלאפן אין צייט‪ ,‬וועל איך‬ ‫דוגמא אישית‪ :‬דער 'סעמפל' וואס רעדט‬ ‫און א צווייטע מאל‪ ,‬אבער ביי אים וועט עס נישט‬ ‫זיין א דוגמא פאר זיי‪ :‬איך האב זיך אליין געלייגט‬ ‫אן ווערטער‬ ‫ארבעטן‪ .‬פארוואס? ווייל ביי אים איז עס נישט‬ ‫שלאפן צו זיין נישט נאר א 'נאה דורש' נאר אויך א‬ ‫באשערט‪.‬‬ ‫רבותי‪ ,‬עס איז מיר געווען א חיזוק צו הערן וואס‬ ‫'נאה מקיים'‪ .‬איך האב געוואוסט אז אזוי וועלן זיי‬ ‫דער איד האט מיר דערציילט‪ ,‬ווי ער האט זיך דורך‬ ‫אדער קען מען הערן היימישע אידן ניצן אן‬ ‫מיר נאכטון און אויך גיין שלאפן אין צייט‪"...‬‬ ‫די שיעורים מחזק געווען אין ברכת המזון‪ ,‬און‬ ‫אויסדרוק‪" :‬איך האב מיט מיינע צען פינגער געבויט‬ ‫"עס איז אבער נישט געלונגען!" האט זי אים‬ ‫נאכמער אז עס איז געווען "טופח על מנת להטפיח"‬ ‫דעם ביזנעס און עס אוועקגעשטעלט‪ - ".‬דאס איז‬ ‫צוריקגעטענה'ט‪" ,‬גיב א קוק‪ ,‬דו ביסט פיין‬ ‫– עס איז פון זיך אליין אריבער צו זיינע קינדער זיי‬ ‫נישט קיין אידישע וועג פון רעדן‪ .‬דיינע הענט האבן‬ ‫געשלאפן‪ ,‬אבער זיי זענען אויפגעבליבן און‬ ‫זאלן אויך נתעורר ווערן צו בענטשן‪.‬‬ ‫דען כוחות? זיי קענען אליין עפעס טון? נאר דאס‬ ‫איבערגעקערט די גאנצע שטוב דא!"‬ ‫קומט פונעם גויאישן גאס אריין צו אונז‪.‬‬ ‫זיינע ווערטער האבן מיר דערמאנט א פרייליך‬ ‫"עס מיינט נישט אז די מעטאד ארבעט נישט‪",‬‬ ‫מעשה'לע וואס איך האב אמאל געהערט פון‬ ‫דאס בענטשן איז ביי אונז א שיעור אין אמונה‬ ‫האט ער געענטפערט‪" ,‬עס ארבעט באמת יא‪ .‬נאר‬ ‫ידידי ר' נחמן ליווי הי"ו‪ .‬ער דערציילט איבער א‬ ‫ובטחון צו טראכטן ריכטיג אז "הוא נותן לחם"‬ ‫לויט ווי די מחנכים טענה'ן‪ ,‬קען עס נעמען צייט ביז‬ ‫אינגערמאן וואס האט ברוך ה' געהאט א שטוב מיט‬ ‫ג'‬ ‫אלע סארטן‪ ,‬מען גרייט גארנישט אן ספעציעל‬ ‫– דער אייבערשטער גיבט יעדעם צו עסן‪ ,‬ער‬ ‫פאר היינט אדער פאר מארגן‪ .‬עס גיסט זיך בשפע‬ ‫זארגט און ער איז מפרנס יעדן איינעם‪.‬‬ ‫און מען ווארפט אוועק ווען עס בלייבט איבער‪.‬‬ ‫מיר האלטן דאך יעצט פארן יום טוב‪ ,‬ווען מען‬ ‫אבער אמאל איז נישט געווען אזוי‪ .‬מענטשן‪,‬‬ ‫וועט מקיים זיין די מצוה פון ברכת המזון פילע‬ ‫ספעציעל אין ירושלים‪ ,‬האבן ממש געהונגערט‪.‬‬ ‫מאל‪ ,‬איין סעודה נאך די צווייטע‪ ,‬און צוליב דעם‬ ‫יעדע שטיקל ברויט האט געהאט א חשבון; מען‬ ‫קען עס אמאל ווערן ווי א חלק פונעם סעודה‪-‬‬ ‫האט געוואוסט וואס עס איז פאר היינט און וואס‬ ‫רוטין אן צולייגן באזונדערע מחשבה‪ .‬עס איז‬ ‫עס איז פאר מארגן‪ ,‬וויפיל מען קען עסן און וויפיל‬ ‫אבער ריכטיג צו געדענקען‪ ,‬אז יעדעס מאל וואס‬ ‫מען דארף זיך צוריקהאלטן ווייל מארגן וועט מען‬ ‫מען בענטשט איז דאס א געוואלדיגע זכיה פאר‬ ‫נישט האבן‪.‬‬ ‫זיך‪ ,‬און מען דארף צולייגן צו דעם התבוננות און‬ ‫דעריבער‪ ,‬ווען דער ירושלימער רב האט אים‬ ‫מחשבה‪.‬‬ ‫געזאגט ער זאל גיין זוכן דאס ברויט‪ ,‬האט ער‬ ‫פארגעסן צו עסן אדער פארגעסן צו‬ ‫טאקע נישט פארשטאנען פארוואס‪ ,‬אבער ער‬ ‫בענטשן?‬ ‫האט געוואוסט אז טרעפן דעם ברויט קען מען‪.‬‬ ‫אינעם ספר "שאל אביך ויגדך" ברענגט דארט‬ ‫נו‪ ,‬וואס מיינט איר איז טאקע געווען? ער האט‬ ‫הגאון רבי שלום שבדרון זצ"ל‪ ,‬אז עס איז געווען‬ ‫געטראפן דאס נעכטיגע ברויט! עס האט זיך‬ ‫א צדיק אין ירושלים‪ ,‬זיין נאמען איז געווען רבי‬ ‫אויסגעשטעלט אז ער האט פשוט פארגעסן בכלל‬ ‫יעקב דזלינער זצ"ל‪ .‬דער רבי יעקב האט מקיים‬ ‫צו עסן נעכטן‪ .‬ער האט טאקע נישט געבענטשט‪,‬‬ ‫געווען אלעס וואס עס שטייט מיט אלע דקדוקים‬ ‫אבער נישט ווייל ער האט פארגעסן צו בענטשן‪,‬‬ ‫און הידורים‪.‬‬ ‫נאר ווייל ער האט פארגעסן צו עסן‪.‬‬ ‫עס מאכט זיך איין טאג‪ ,‬ער קומט אריינצולויפן‬ ‫ער איז צוריקגעקומען מיט א גרויסע שמחה‬ ‫צום דעמאלטיגן גאב"ד פון ירושלים‪ ,‬הגאון רבי‬ ‫צום רב זאגן אז ער האט‪ ,‬ברוך ה'‪ ,‬טאקע נישט‬ ‫שמואל סאלאנטער זצ"ל‪ ,‬אינגאנצן פארדאגה'ט;‬ ‫פארגעסן צו בענטשן און אלעס איז גוט‪.‬‬ ‫ער האט א שווערע שאלה‪.‬‬ ‫ואכ‪+‬לת וש‪+‬בעת וב‪+‬רכ‪+‬ת‬ ‫מען האט שפעטער געפרעגט רבי שמואל‬ ‫הגאון רבי שמואל האט אים געהייסן זיך‬ ‫סאלאנטער‪" :‬פון וואו האט איר געוואוסט אז רבי‬ ‫אוועקזעצן און זאגן וואס עס דריקט אים‪" .‬רבי‪",‬‬ ‫יעקב האט נישט געגעסן?" האט ער געענטפערט‪:‬‬ ‫זאגט ער‪" ,‬נעכטן באנאכט האב איך ליידער‬ ‫"איך קען דאך רבי יעקב; אז ער זאל פארגעסן צו‬ ‫פארגעסן צו בענטשן ברכת המזון‪ .‬וואס טוט מען‬ ‫עסן‪ ,‬אויף דעם איז ער מסוגל‪ ,‬אבער אז ער זאל‬ ‫יעצט?" האט ער געפרעגט מיט זארג‪ .‬עס איז‬ ‫פארגעסן צו בענטשן ברכת המזון? דאס איז ביי‬ ‫שוין אריבער שיעור עיכול‪ ,‬ער קען שוין נישט‬ ‫אים נישט שייך‪ .‬דאס האב איך פארשטאנען אז‬ ‫איבערבענטשן‪ ,‬ער האט ליידער פארפאסט א‬ ‫עס קען זיכער נישט זיין‪".‬‬ ‫מצות עשה‪ ,‬אזעלכע הייליגע ברכות מן התורה‪...‬‬ ‫טייערע אידן‪ ,‬עס קומט יעצט אזא שיינע יום‬ ‫"וואס טוט מען דא?"‬ ‫טוב‪ .‬מען גייט זיצן אינאיינעם מיט די משפחה‪,‬‬ ‫"גיי שנעל אהיים‪ ",‬האט רבי שמואל אים‬ ‫מען גייט זיך וואשן נטילת ידים‪ .‬לאמיר צולייגן‬ ‫געענטפערט‪" .‬קוק דיך גוט ארום אין קאך וואו דו‬ ‫מחשבה צו דעם וואס מיר טוען‪.‬‬ ‫האסט געגעסן‪ ,‬זע אויב דו טרעפסט דארט דאס‬ ‫לאמיר געדענקען אז מיר זענען מקיים די‬ ‫ברויט וואס דו האסט אנגעגרייט זיך צו וואשן און‬ ‫הייליגע מצוה פון נטילת ידים‪ ,‬וואס בשעת שלמה‬ ‫בענטשן נעכטן‪ ,‬און דערנאך קום צוריק צו מיר‪".‬‬ ‫המלך האט דאס מתקן געווען איז ארויס א בת‬ ‫רבי יעקב קוקט אים אן פארוואונדערט‪ :‬וואס‬ ‫קול‪" :‬אם חכם בני ישמח לבי גם אני"‪ .‬שפעטער‬ ‫הייסט ער זאל גיין זוכן ברויט פון נעכטן? ער האט‬ ‫ביים בענטשן‪ ,‬לאמיר אריינברענגען א געשמאק‬ ‫דאס דאך שוין געגעסן נעכטן‪ ,‬און טאקע דערפאר‬ ‫אין דעם בענטשן‪ ,‬זאגן די ווערטער אויפן קול און‬ ‫איז ער יעצט אהערגעקומען פרעגן די שאלה‪.‬‬ ‫מיט כוונה‪ ,‬עס זאל זיין א "למען ידעו דורותיכם"‬ ‫פארן גאנצן יאר‪ ,‬מקיים צו זיין די מצוות און‬ ‫"איך זאג אייך‪ ",‬האט דער ירושלימער רב אים‬ ‫ברכות דאורייתא מיט חשק און געשמאק‪.‬‬ ‫געזאגט‪" ,‬קודם גייט כאפט א בליק און זוכט אויף‬ ‫דעם ברויט‪ ,‬און דערנאך וועט מען רעדן ווייטער‬ ‫האט א פרייליכן יום טוב!‬ ‫וואס איר קענט יעצט טון‪".‬‬ ‫יעצט רבותי‪ ,‬היינט ווען מען זאגט פאר א מענטש‬ ‫צו הערן די הערליכע טעגליכע 'שיעורי ברכת המזון'‬ ‫ער זאל אויפזוכן ברויט וואס ער האט אנגעגרייט‬ ‫פון הרה"ג ר' אברהם מרדכי מלאך שליט"א‬ ‫נעכטן‪ ,‬וואלט ער נישט געוואוסט וואס צו טון;‬ ‫רופט מכון אלמדה‪718.820.7720 :‬‬ ‫דער פריזער איז דאך אנגעפילט מיט ברויטן פון‬ ‫ד'‬ ‫בליצן און טרעפליכע‬ ‫מאמרים דורך די‬ ‫חשוב'ע לומדי הגליון‬ ‫ברכת שמים‬ ‫מורא'דיגע ווערטער‪ :‬אז ווער עס בענטשט‬ ‫דארט ליגן‪ ,‬און ווען עס וועט קומען די ריכטיגע‬ ‫קליינע שינויים ‪ -‬גרויסע התעלות‬ ‫בכוונה‪ ,‬איז ער פארזיכערט אז עס וועט אים‬ ‫צייט‪ ,‬וועט זיך דאס הארץ עפענען און עס וועט‬ ‫נישט פעלן קיין פרנסה‪.‬‬ ‫אריינגיין אין דיר‪.‬‬ ‫לכבוד מערכת "וברכת"‪,‬‬ ‫זעענדיג אזעלכע קלארע ווערטער‪ ,‬האב‬ ‫איך ליין אסאך‪ ,‬און זעענדיג דעם גליון‬ ‫קודם כל וויל איך אייך באדאנקען פאר די‬ ‫איך זיך גענומען צו די מצוה פון ברכת‬ ‫"וברכת" האב איך עס צוגעלייגט צו מיין ליסטע‬ ‫הערליכע ארבעט אינעם גליון וואס קומט‬ ‫המזון‪ ,‬און פאר אסאך יארן האב איך טאקע‬ ‫און אנגעהויבן דורכליינען יעדן חודש‪ .‬לעצטנס‬ ‫ארויס מדי חודש בחודשו‪ ,‬איבער דעם גרויסן‬ ‫געבענטשט מיט כוונה‪ ,‬און איך האב טאקע‬ ‫האב איך זיך געטראפן מאכן שינויים לטובה‬ ‫ענין פון ברכת המזון‪.‬‬ ‫אין מצות ברכת המזון‪ :‬איך האב אנגעהויבן‬ ‫געהאט הצלחה ברוך ה' דורך די יארן‪ ,‬פונקט‬ ‫איך האב נאר געוואלט מזכה זיין אנדערע‬ ‫אויסצולעשן דעם טעלעפאן בשעת'ן בענטשן‪,‬‬ ‫ווי עס שטייט אויף ברכת המזון‪.‬‬ ‫מיט א נקודה‪ :‬דעם פארגאנגענעם שבת האב‬ ‫און איך בענטש מיט א היט אויפן קאפ‪.‬‬ ‫א צייט צוריק בין איך געווארן פארשלעפט‬ ‫איך פארברענגט מיט'ן גרויסן מגיד מישרים‬ ‫א צייט צוריק איז מיר אויסגעקומען צו דארפן‬ ‫רבי שמעון שפיטצער שליט"א‪ ,‬וואו ער האט‬ ‫מיט טירדות‪ ,‬און איך האב אויפגעהערט צו‬ ‫גיין צו א ביזנעס מיטינג‪ .‬איך האב פארדעם‬ ‫ארויסגעברענגט די גרויסקייט פון א סעודת‬ ‫בענטשן רוב טעג פון די וואך‪ .‬למעשה בין‬ ‫געוואלט עפעס עסן‪ ,‬האב איך זיך געוואשן אין‬ ‫שבת און וויאזוי יעדער איד דארף האבן א‬ ‫איך לעצטנס אריבער אסאך שוועריקייטן‬ ‫קאר און געגעסן‪ .‬אינמיטן עסן האב איך א קוק‬ ‫שאיפה און שטרעבן ארויפצוגיין אין התעלות‬ ‫אין פרנסה‪.‬‬ ‫געגעבן אויפן זייגער און געזען אז עס איז שוין‬ ‫מיט'ן גאנצן אויסזען פון זיין שבת‪.‬‬ ‫מיט א שטיק צייט צוריק איז מיר‬ ‫שפעט‪ .‬איך האב מחליט געווען אז איך וועל‬ ‫קודם גיין צום מיטינג און נאכדעם וועל איך‬ ‫נאכ'ן ארומרעדן אין די ענינים האט ער‬ ‫אויסגעקומען צו זען אייער גליון "וברכת"‪,‬‬ ‫געזאגט‪ ,‬אז די עצת היצר איז אז מען זאל וועלן‬ ‫וואו איך האב געליינט איבער די גרויסקייט‬ ‫בענטשן‪.‬‬ ‫מאכן גרויסע שינויים אויף איינמאל‪ ,‬אבער‬ ‫פון ברכת המזון‪ .‬איך האב זיך געכאפט אז‬ ‫עס איז מיר אבער אריבער א צווייטע מחשבה‪:‬‬ ‫פונעם אידישן פערספעקטיוו ברענגט יעדע‬ ‫עס איז שוין א לאנגע צייט וואס איך בענטש‬ ‫עס איז דאך נישט אויסגעהאלטן‪ ,‬איך וועל זיך‬ ‫קליינע שינוי לטובה ארויף א התעלות‪.‬‬ ‫נישט אינמיטן וואך‪ ,‬אבער איך וויל דאך‬ ‫נישט יאגן‪ ,‬נאר בענטשן געהעריג זאל זיין‬ ‫וואס זאל זיין‪ .‬איך האב ארויסגענומען מיין‬ ‫דער ערשטער משל וואס ער האט געגעבן איז‪,‬‬ ‫זוכה זיין צו די הבטחה פונעם ספר החינוך‬ ‫בענטשערל און געבענטשט געהעריג מילה‬ ‫אז א איד זאל צוזאמעננעמען די קינדער ביי די‬ ‫און צו אלע ברכות וואס קומען מיט ברכת‬ ‫סעודת שבת‪ ,‬פאר'ן בענטשן‪ ,‬און זאגן א "לשם‬ ‫המזון‪ .‬האב איך זיך אפגעמאכט מיט א‬ ‫במילה‪ ,‬און ערשט דערנאך בין איך אריין צום‬ ‫מיטינג‪.‬‬ ‫יחוד" מיט א געשמאק און א שמחה; זאגן פאר‬ ‫פעסטע קבלה אז מען הייבט בעזר ה' אן‬ ‫די קינדערלעך ווי שיין עס וואלט געווען ווען‬ ‫ווידער מקיים צו זיין מצות ברכת המזון ווי‬ ‫דער מיטינג איז ברוך ה' געווען מיט א גרויסע‬ ‫מיר קענען אלע בענטשן צוזאמען אינעווייניג‬ ‫עס דארף צו זיין‪.‬‬ ‫הצלחה‪ .‬אבער אויסער דעם געשעפט וואס‬ ‫מיט שמחה און דאנקען דעם אייבערשטן‪ .‬דאס‬ ‫איך האב געשלאסן‪ ,‬האב איך באקומען א‬ ‫אליין וואלט געברענגט א שטארקע התעלות‬ ‫געזאגט און געטון‪ .‬נאך יענעם טאג האב איך‬ ‫שיינע הוספה‪ ,‬פשוט ווייל איך האב געפונען‬ ‫פאר די שבת'דיגע סעודה‪.‬‬ ‫זיך געוואשן אינדערפרי און ביי נאכטמאל‪.‬‬ ‫חן ביי דעם מענטש מיט וועמען איך האב זיך‬ ‫נאך יענעם זעלבן טאג האב איך געמאכט‬ ‫געטראפן; ער האט מיר פשוט עפעס געוואלט‬ ‫האב איך געטראכט אז מ'דארף דאס מפרסם‬ ‫א סכום פון צען טויזנט דאלאר דורך א גוט‬ ‫באלוינען און גוטס טון‪.‬‬ ‫זיין; דאס איז אן אמת'ע און ריכטיגע נקודה‬ ‫געשעפט!‬ ‫וואס אסאך וועלן זיך זיכער צוכאפן דערצו‪,‬‬ ‫איך האב געטראכט צו מיר‪ :‬איך האב דאך‬ ‫כדי אריינצוברענגען א שענערע לעכטיגקייט‬ ‫די ברכה האט ממשיך געווען און איך‬ ‫געבענטשט מיט כוונה‪ ,‬און ביים בענטשן‬ ‫אין שבת קודש‪ ,‬דורך דעם וואס מ'וועט זיך‬ ‫בין ברוך ה' ווייטער מצליח‪ .‬זאל דער‬ ‫געזאגט "ונמצא חן ושכל טוב בעיני אלקים‬ ‫פארנעמען יעצט אינעם נייעם יאר צו בענטשן‬ ‫אייבערשטער אייך ווייטער העלפן איר זאלט‬ ‫ואדם"‪ ,‬נו‪ ,‬האב איך טאקע זוכה געווען צו‬ ‫אינאיינעם מיט די קינדער מיט א געשמאק און‬ ‫קענען ממשיך זיין מזכה צו זיין דעם רבים‬ ‫דעם!‬ ‫א הודאה פארן אייבערשטן‪.‬‬ ‫און מפרסם זיין די גרויסקייט פון מצות‬ ‫אברהם שמואל ע‪ - .‬לאנדאן‬ ‫ברכת המזון‪.‬‬ ‫ח‪.‬ב‪.‬ג‪ - .‬מאנסי‬ ‫יואל הלוי וו‪ - .‬בארא פארק‬ ‫צען טויזנט דאלאר אין איין טאג‬ ‫דער ביזנעס מיטינג און דער 'חן'‬ ‫אכטונג גבאים און‬ ‫לכבוד "וברכת"‪,‬‬ ‫ביים בענטשן‬ ‫מנהלי המוסדות‪,‬‬ ‫באשטעלט די הערליכע‬ ‫איך וויל פארציילן וואס עס האט פאסירט‬ ‫לכבוד די מערכת "וברכת"‪ ,‬יישר כח פאר‬ ‫'וברכת' בענטשערס‬ ‫מיט מיר אין שייכות מיט מצות ברכת המזון‪.‬‬ ‫אייער מורא'דיגע ארבעט‪.‬‬ ‫בחינם!‬ ‫מיט יארן צוריק האב איך אמאל געזען‬ ‫עס איז באקאנט א טייטש פון צדיקים אויפן‬ ‫ברענגען פונעם "ספר החינוך" וואס רעדט‬ ‫פסוק "והיו הדברים האלה‪ ...‬על לבבך" – די‬ ‫‪contact@uveirachtu.org‬‬ ‫‪718.407.1772‬‬ ‫וועגן ברכת המזון‪ ,‬און ער זאגט דארט‬ ‫ווערטער זאלן ליגן אויף דיין הארץ; זיי זאלן‬ ‫ה'‬ ‫המשך פון עמוד ב'‬ ‫ע‪+‬ל ה‪+‬ניסים‬ ‫און זיי פארלירן דעם 'אמן'‪ ,‬ווייל זיי ווייסן‬ ‫זוכן א שידוך פאר זיין טאכטער‪ .‬דער גאון‬ ‫אין זכות פון די התעוררות וואס מען‬ ‫דאך נישט דאס וואס איך האב געהערט‬ ‫האט אים ווארעם אנגעוואונטשן אז ער זאל‬ ‫ברענגט פאר כלל ישראל מקיים צו זיין די‬ ‫פונעם ווילנער גאון ‪ -‬אז דא ענדיגט זיך א‬ ‫טרעפן א חשוב'ן בחור פאר זיין טאכטער און‬ ‫הייליגע מצוה‪ ,‬זאלן מיר טאקע זוכה זיין‬ ‫ברכה‪.‬‬ ‫אים אפגעזעגנט‪.‬‬ ‫צו א שפע מיט חסדים‪ ,‬השפעות טובות און‬ ‫"דערפאר האב איך מחליט געווען אז צום‬ ‫ווי נאר ער איז ארויס פונעם ווילנער גאון'ס‬ ‫אלעס גוטס‪.‬‬ ‫ערשט וועל איך אהיימפארן און מודיע‬ ‫הויז‪ ,‬האט ער גלייך געהייסן דעם בעל עגלה‬ ‫זיין פאר אלע מיינע באקאנטע‪ ,‬אז מען‬ ‫זיך אויסצודרייען‪ ,‬זאגנדיג אז מען פארט‬ ‫קען אריינכאפן נאך אן 'אמן'‪ ,‬און ווען די‬ ‫שוין צוריק אהיים‪.‬‬ ‫געלעגנהייט וועט אונטערקומען וועל איך‬ ‫צוריקגיין קיין ווילנא זוכן א שידוך פאר מיין‬ ‫ווען ר' לייב חסיד איז אנגעקומען אהיים‬ ‫פריער ווי געראכטן‪ ,‬איז עס געווען א גרויסער‬ ‫ר' לייב חסיד און‬ ‫טאכטער‪".‬‬ ‫מזכה זיין אנדערע מיטן אמן‬ ‫וואונדער ביי זיין פאמיליע און באקאנטע‪ ,‬זיי‬ ‫דער 'אמן' פונעם‬ ‫ווילנער גאון‬ ‫האבן אים באפאלן מיט קשיות‪ :‬וויאזוי האט‬ ‫ער מצליח געווען צו טרעפן אזוי שנעל א‬ ‫ווען מיר בענטשן ברכת המזון מילה במילה‬ ‫פאסיגן שידוך? ווער איז דער חשוב'ער חתן‬ ‫אויפן קול‪ ,‬איז איינס פון די רווחים וואס מיר‬ ‫וואס זייער טאכטער האט זוכה געווען צו‬ ‫פארדינען‪ ,‬אז מען קען מזכה זיין אנדערע‬ ‫באקומען?‬ ‫לכבוד מערכת "וברכת" הע"י‪,‬‬ ‫מיט אן 'אמן'‪ .‬מיר קענען זיך נישט משער‬ ‫אין די צייטן פונעם ווילנער גאון זי"ע (יא"צ‬ ‫זיין די חשיבות פון דעם און דעם גרויסן‬ ‫אנשטאט ענטפערן אויף זייערע פראגעס‬ ‫האט ער געבעטן מען זאל באלד צוזאמרופן‬ ‫ד' דחוה"מ) האט געוואוינט אין די שטאט‬ ‫אוצר פון שפע וואס מיר באקומען דערפאר‪y.‬‬ ‫טעלז‪ ,‬א געהויבענער צדיק מיטן נאמען‬ ‫אלע זיינע באקאנטע פאר א סעודה‪ .‬זיי‬ ‫האבן פארשטאנען אז ער האט צו מעלדן א‬ ‫רבי לייב‪ ,‬וועמען מען האט גערופן "רבי‬ ‫פרייליכע בשורה‪ ,‬און זיי האבן זיך גענומען‬ ‫לייב חסיד"‪ .‬דאס איז געווען צוליב זיינע‬ ‫המשך פון עמוד א'‬ ‫באקן ברויט און קאכן געשמאקע מאכלים‬ ‫געהויבענע און הייליגע הנהגות וואס ער‬ ‫פאר א סעודת מצוה‪.‬‬ ‫האט זיך געפירט‪.‬‬ ‫תשובה‪ :‬מען דארף נישט איבערמאכן‬ ‫ווען רבי לייב'ס טאכטער איז געקומען אין‬ ‫צו זייער גרויסע וואונדער‪" :‬לשמחה מה זו‬ ‫"המוציא"‪ ,‬ווייל לגבי די ברכה פון‬ ‫די יארן פון שידוכים‪ ,‬האט ער געוואלט זוכן‬ ‫עושה?" האט רבי לייב געזאגט אז זיי וועלן‬ ‫"המוציא" איז די הלכה אז אפילו אויב‬ ‫פאר איר א חשוב'ן בחור‪ ,‬א מתמיד און ירא‬ ‫אלעס געוואויר ווערן בשעת די סעודה‪ ,‬וואו‬ ‫מען גייט פון איין הויז צו א צווייטע‪,‬‬ ‫שמים‪.‬‬ ‫ער וועט מגלה זיין דעם סוד‪ .‬כאטש עס האט‬ ‫דארף מען נישט איבערמאכן די ברכה‪.‬‬ ‫ארויסגערופן גרויס וואונדער ביי אלע זיינע‬ ‫ווי דער שטייגער אין יענע צייטן‪ ,‬האט ער‬ ‫באקאנטע‪ ,‬האבן זיינע משפחה מיטגלידער‬ ‫זיך געגרייט צו מאכן דעם וועג צו א ישיבה‪,‬‬ ‫הפסק פאר אמן נאך המוציא‬ ‫געטון וואס ער האט געבעטן און צוגערישט‬ ‫כדי צו רעדן אין לערנען מיט די בחורים‪ ,‬און‬ ‫א הערליכע סעודת מצוה‪.‬‬ ‫זען וועלכער בחור איז דאס מערסטע פאסיג‬ ‫שאלה‪ :‬אויב מען האט געמאכט די‬ ‫פאר זיין טאכטער‪ .‬ער האט באשלאסן צו‬ ‫ברכה "המוציא"‪ ,‬און מען הערט ווי א‬ ‫מען האט זיך געוואשן צו א ברייטע סעודה‬ ‫כיד המלך‪ ,‬וואו עס האט געהערשט א‬ ‫פארן קיין ווילנא‪ ,‬וואס איז דעמאלט געווען‬ ‫צווייטער מאכט די ברכה "לישב בסוכה"‬ ‫געהויבענע אטמאספער‪ .‬פארן בענטשן האט‬ ‫דער תורה צענטער פון אייראפע‪ ,‬האפנדיג‬ ‫און מען האט געענטפערט אמן‪ ,‬צי האט‬ ‫מען יוצא געווען אדער עס הייסט א‬ ‫ר' לייב זיך אויפגעשטעלט און אויפגעטרעטן‬ ‫דארט צו טרעפן דעם באשערטן פאר זיין‬ ‫הפסק?‬ ‫מיט א פאר קורצע ווערטער‪ ,‬זאגנדיג‪:‬‬ ‫טאכטער‪.‬‬ ‫"רבותי‪ ,‬ווי איר ווייסט בין איך געפארן קיין‬ ‫אנקומענדיג קיין ווילנא‪ ,‬איז ער צום ערשט‬ ‫תשובה‪ :‬מען דארף אכטונג געבן‬ ‫ווילנא צו טרעפן א פאסיגער שידוך פאר‬ ‫אריין אינעם הויז פונעם ווילנער גאון זי"ע‪,‬‬ ‫נישט צו ענטפערן אמן נאכ'ן מאכן‬ ‫מיין טאכטער‪ .‬אנקומענדיג קיין ווילנא בין‬ ‫זיך צו באגריסן‪ .‬ווען ער איז אריינגעקומען‪,‬‬ ‫"המוציא"‪ ,‬כדי נישט צו מאכן קיין הפסק‬ ‫איך צום ערשט אריין צום ווילנער גאון‪.‬‬ ‫האט דער ווילנער גאון געהאלטן אינמיטן‬ ‫צווישן די ברכה און דעם טועם זיין‪.‬‬ ‫אריינקומענדיג האב איך געהערט ווי ער‬ ‫בענטשן‪ .‬ווען ער איז אנגעקומען צו די‬ ‫בדיעבד‪ ,‬אויב האט מען געענטפערט‬ ‫האלט אינמיטן בענטשן‪ .‬אנקומענדיג צו‬ ‫ווערטער "ומכל טוב לעולם אל יחסרנו"‪,‬‬ ‫אויף די זעלבע ברכה‪ ,‬האט מען יוצא‬ ‫די ווערטער 'ומכל טוב לעולם אל יחסרנו'‬ ‫האט ער אים געוויזן מיט די הענט אז ער‬ ‫געווען‪ .‬אויב אבער איז עס געווען אויף‬ ‫האט ער מיר געווינקען אז איך זאל ענטפערן‬ ‫זאל ענטפערן אמן‪ ,‬ווייל דארט ענדיגט זיך‬ ‫אן אנדערע ברכה האט מען נישט יוצא‬ ‫'אמן'‪.‬‬ ‫די פערטע ברכה פון בענטשן‪.‬‬ ‫געווען‪.‬‬ ‫"איך האב דאן געמאכט א חשבון‪ :‬דער חתן‬ ‫נאכן ענדיגן בענטשן האט דער ווילנער גאון‬ ‫וועט דאך נישט אנטלויפן‪ ,‬אבער יעדן טאג‬ ‫אים געפרעגט פארוואס ער איז געקומען‪,‬‬ ‫נפסק ע"י הרב הגאון ר' נחום צבי מאיר ראזענפעלד שליט"א‬ ‫וואס איך האלט זיך אויף אוועק פון שטוב‪,‬‬ ‫האט ער געענטפערט אז ער איז געקומען‬ ‫מו"ץ בשיכון סקווירא‪ ,‬ובעל הליכות החיים‬ ‫עסן מיינע חברים און בענטשן ברכת המזון‪,‬‬ ‫הגליון מוקדש‬ ‫פאר הערות והארות‪ ,‬סיפורי ישועה‪ ,‬ווי אויך צו באקומען‬ ‫לע"נ איש היקר באנשים‬ ‫‪Uveirachtu‬‬ ‫מוה"ר משה שמעון ז"ל‬ ‫די גליון אין אימעיל‪ ,‬פארבינדט אייך מיט די מערכת‪:‬‬ ‫‪199 Lee Ave. #377‬‬ ‫בן יבלחט"א מוהר"ר‬ ‫‪Brooklyn N.Y. 11211‬‬ ‫‪contact@uveirachtu.org‬‬ ‫‪7 18.407.17 72‬‬ ‫שרגא פייביל הלוי הי"ו‬ ‫תנצב"ה‬ ‫ו'‬