gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

עלה נעלה - אידיש · Ale Na'aleh - Yiddish — סוכות (2026-09-21)

מוציא לאור: עלה נעלה - אידיש · Ale Na'aleh - Yiddish

שבוע: סוכות (2026-09-21)

עלה נעלה - אידיש · Ale Na'aleh - Yiddish — סוכות (2026-09-21)

פתח את ה-PDF הורדה

‫‪605 615 7777 #66‬‬ ‫אליין וואס מ'בעט דארט אזויפיל תפלות אויף די‬ ‫פירות‪ ,‬הושענא פירות משדפון‪ ,‬ירק מתולעת‪ ,‬וכו'‬ ‫וכו'‪ ,‬אזויפיל תפלות לייגט מען אריין‪ ,‬ס'איז געווען א‬ ‫יאר פון הארעוואניע‪ ,‬מ'האט אריינגעשוויצט‪ .‬מ'האט‬ ‫געאקערט אין איינגעזייט פירות‪ ,‬און ענדליך‪,‬‬ ‫מ'האלט שוין ביים שניט‪ ,‬מ'געבט זיך א קוק אים‪ ,‬און‬ ‫ענדליך מ'איז שוין אנגעקומען צום שפיץ פונעם‬ ‫שטייט אין פסוק "בסוכות תשבו שבעת ימים וכו'‬ ‫שניט‪ ,‬דארף א יוד אנערקענען אז די אלע זאכן זענען‬ ‫הייליגער רוז'ינער זי"ע אז די גאנצע תכלית פון‬ ‫למען ידעו דורותיכם כי בסוכות הושבתי את בנ"י"‪,‬‬ ‫נישט "כחי ועצם ידי עשה לי את החיל הזה"‪ .‬ער דארף‬ ‫סליחות‪ ,‬אלול‪ ,‬ראש השנה‪ ,‬יום כיפור‪ ,‬סוכות איז‬ ‫מען זיצט אין די סוכה בצלא דמהימנותא‪ ,‬א זכר צו די‬ ‫אנערקענען אז אלס איז כח ד' "אין עוד מלבדו"‪ ,‬פון די‬ ‫צוצוקומען צום "אתה הראת לדעת כי ה' הוא האלקים‬ ‫ענני הכבוד‪ .‬פון איין זייט זעט מען אז דערפאר האבן‬ ‫צווייטע זייט אפי' אויב חלילה ער האט נישט קיין‬ ‫אין עוד מלבדו"‪ ,‬אז ס'איז גארנישט דא חוץ דעם‬ ‫חז"ל מתקן געווען אז מ'זאל אריינברענגען די‬ ‫גשמיות'דיגע הצלחה‪ ,‬ער טרעפט זיך ער האט‬ ‫בוכ”ע‪ .‬ר"ה יו"כ‪ ,‬איז זיך א מענטש מטהר‪ ,‬און ער קומט‬ ‫שענסטע כלים אין די סוכה‪ ,‬ס'איז דא אן ענין פון כבוד‬ ‫אריינגעלייגט ארבעט אינעם גורן ויקב‪ ,‬און נאך די‬ ‫צו יו"כ צום תכלית השלימות פון ביטול גמור‪ ,‬און‬ ‫הסוכה‪ ,‬מ'טאר זיך נישט פירן בדרך בזיון‪ .‬ווייטער‬ ‫גאנצע הארעוואניע האט ער זיך קוים צוזאמגעקליבן‬ ‫דעמאלטס איז די זמן א מענטש דארף אנערקענען און‬ ‫זעט מען אז די סוכה דארף זיין דווקא‬ ‫ס"ה אפאר טרויבעלעך און אפאר תבואה'לעך‪ ,‬ער‬ ‫וויסן אז אין עוד מלבדו‪ ,‬ס'איז גארנישט דא חוץ דעם‬ ‫צוזאמגעקלאפט "באספך מגרנך ומיקבך"‪ ,‬דווקא פון‬ ‫האט גארנישט דערגרייכט‪ ,‬ער שפירט אז ער האט‬ ‫בוכ”ע‪ ,‬א איד דארף וויסן אז ס'עקזיסטירט נישט‬ ‫די אפפאל פון די שוואכסטע סחורה וואס א איד‬ ‫חלילה גארנישט אויף די וועלט‪ ,‬דארף ער זיך מחזק‬ ‫גארנישט אויף דער וועלט‪ ,‬נישט אין עניני גשמיים‪,‬‬ ‫פארמאגט‪ .‬לכאורה ס'איז א זמן אסיפה‪ ,‬מ'שניידט אפ‬ ‫אין דעהם אין עוד מלבדו‪ ,‬צו וויסן און גלייבן אז ביז‬ ‫נישט אין עניני רוחניים‪ ,‬חוץ דעם "אין עוד מלבדו"‪.‬‬ ‫די פירות‪ ,‬זמן הקציר‪ ,‬און מ'פרייט זיך‪ .‬איז פון וואס‬ ‫ווילאנג ער איז בוטח בד' אז ער איז דער נותן לך כח‬ ‫זיין עבודת ד’ איז דער אייבערשטער‪ ,‬זיין דאווענען‬ ‫מאכט מען א סוכה? נישט מיט די שענסטע פירות‬ ‫לעשות חיל‪ ,‬און דער זן ומפרנס ומחי' לכל‪ ,‬פעלט אים‬ ‫איז דער אייבערשטער‪ ,‬זיין תפילה איז דער‬ ‫וואס א מענטש פארמאגט אזוי ווי ביכורים‪ .‬נאר‬ ‫גארנישט ווייל ער איז בצל ד'‪ ,‬דאס איז אין עניני‬ ‫אייבערשטער‪ ,‬און זיין לולב איז דער אייבערשטער‪,‬‬ ‫"באספך מגרנך ומיקבך"‪ ,‬די אפפאל פון די גרנך‬ ‫גשמיות‪.‬‬ ‫און זיין סוכה איז דער אייבערשטער‪ ,‬און זיין פירות‬ ‫ומיקבך‪ ,‬פון דעהם דארף מען מאכן די סוכה‪ ,‬לכאורה‬ ‫איז דער אייבערשטער‪ ,‬און זיין הויז איז דער‬ ‫אויב מ'וויל ארויסברענגען די שמחה‪ ,‬וואלט געפאסט‬ ‫אייבערשטער‪.‬‬ ‫צו מאכן פון די שיינע פירות וואס מ'האט‬ ‫און אין עניני רוחניות איז אויך דא אזא מושג פון‬ ‫צוזאמגענומען אזוי ווי מ'זעט דאך טאקע‪ ,‬בעצם די‬ ‫"אין עוד מלבדו"‪ .‬לא מיבעי' ווען ער האט געהאט‬ ‫נוי סוכה וואס מ'מאכט דארף טאקע זיין פון די‬ ‫לעכטיגע שלימותדיגע זמנים‪ ,‬דאס דאווענען‪ ,‬די‬ ‫שענסטע‪ .‬און אפי' די מענטשן וואס האבן יא א שיינע‬ ‫לערנען‪ ,‬די תשובה‪ ,‬די התעוררת‪ ,‬אלע מצוות‪ ,‬אלעס‬ ‫סוכה‪ ,‬זיי האבן אן אייגענע הויז וואס מ'מאכט פאר א‬ ‫איז געווען ברום המעלה דארף ער געדענקן לויבן אין‬ ‫סוכה‪ ,‬די ווענט קען זיין פון אלע מיני‬ ‫דאנקן דעם אייבערשטען פאר דעהם‪ ,‬ווייל אלץ איז‬ ‫סארטן‪.‬פונדעסטוועגן דאך ביי די סכך‪ ,‬וואס דאס איז‬ ‫נאר בכוחו ובזכותו ווייל "אין עוד מלבדו" אין אלעס‬ ‫די עיקר הסוכה‪ ,‬דארט זענען די עשירים מיט די‬ ‫טוט דער רבוש"ע‪ ,‬וויטער איז דא זייער אסאך‬ ‫ארעמעלייט צוגלייך‪ ,‬סיי די עושר‪ ,‬סיי די ארעמאן‪,‬‬ ‫מענטשן וואס האבן א "בלו‪-‬פרינט" אין עבודת ד’‪.‬‬ ‫יעדער איינער האט די זעלבע סארט סכך‪ .‬ס'איז‬ ‫אוודאי דארף זיך א מענטש משתדל זיין און זיך‬ ‫אפשר ביי איינעם אביסל א טייערע סכך‪ ,‬און ביים‬ ‫אנגרייטן מיט הכנה דרבה צום יום הדין‪ ,‬צו ימי רחמים‬ ‫צווייטן אביסל א ביליגערע סכך‪ ,‬אבער די דאך וואס‬ ‫ורצון‪ .‬אבער צו האבן א "בלו‪-‬פרינט" אין עבודת ד’‪,‬‬ ‫דאס איז די סכך די עיקר סוכה‪ ,‬דארטן איז ביי יעדן‬ ‫כך וכך‪ ,‬אויף דעם און דעם מצב הדביקות קען איך‬ ‫"באספך מגורנך ומיקבך" די אפפאל פון די העלצער‬ ‫דינען דעם בוכ”ע‪ ,‬און אויב איך בין נישט אין די‬ ‫וואס מען האט צוזאמענגעקלויבט‪ .‬לכאו'‪ ,‬אויב איז די‬ ‫מדרגה קען איך נישט דינען דעם בוכ”ע (דאס איז‬ ‫צייט פון ארויסברענגען שמחה פון "באספך מגורנך‬ ‫אביסל א העכערע בחינה) אבער ביי צדיקים איז דאס‬ ‫ווען מ'רעדט פון אין עוד מלבדו אז ס'איז‬ ‫ומיקבך"‪ ,‬וואלט לכאורה געדארפט זיין‬ ‫געווען א סתירה צו "אין עוד מלבדו"‪ ,‬און דאס מאכט‬ ‫גארנישט דא חוץ דעם בוכ”ע‪ ,‬איז סוכות א זמן מוכשר‬ ‫אויסגעשטעלט אז מ'זאל אויסגעלייגן אויפ'ן דאך פון‬ ‫זיך זייער אסאך מאל‪ ,‬בפרט ביי בני עליה‪ .‬ס'קומט‬ ‫מכיר צו זיין צוויי מאל אז אין עוד מלבדו‪ ,‬סיי אין עניני‬ ‫די שיינע פירות פאר סכך‪ ,‬כדי אוועקצוגעבן דאס‬ ‫ראש השנה‪ ,‬אלול‪ ,‬מ'לייגט אריין סליחות‪ ,‬און מ'לייגט‬ ‫גשמיות און סיי אין עניני רוחניות‪ ,‬אין ביי ביידע ענינים‬ ‫שענסטע און דאס בעסטע וואס א איד פארמאגט‬ ‫אריין א גרויסע עבודה פון יגיעה מיט עצומה‪ ,‬מיט‬ ‫איז דא צוויי סארט וועגן פון התבוננת אין די הכרה פון‬ ‫פא ר'ן אייבערשטן‪ .‬און בכלל‪ ,‬אויב איז עס זכר לענני‬ ‫תעניתים‪ ,‬סיגופים‪ ,‬יעדער לויט זיין מדריגה און די‬ ‫אין עוד מלבדו‪ .‬אין עניני גשמיות איז פשוט‪ ,‬א מענטש‬ ‫הכבוד‪ ,‬וואס האט עס מיט "באספך מגורנך ומיקבך"?‬ ‫שפיץ איז אז ס'גייט קומען ר"ה ביי תקיעת שופר‪ ,‬ער‬ ‫קלויבט זיך צוזאמען דעם "מגרנך ומיקבך"‪ ,‬ער נעמט‬ ‫איז אנגעגרייט מיט כוונות מיוחדות‪ .‬און ער שטייט‬ ‫צוזאם זיינע געשמאקע אויסגעהארעוועטע פירות‪,‬‬ ‫שוין ענדליך ביי די למנצח‪ ,‬און פלוצלינג ס'איז‬ ‫און מען קען אנהייבן שפירן אביסל אז "כוחי ועוצם ידי‬ ‫נאר קען זיין דער ענין איז אזוי‪ ,‬סוכות איז א זמן‬ ‫אויסגעלאשן‪ .‬ס'זאגט זיך נישט די למנצח‪ .‬די אלע‬ ‫עשה לי את החיל הזה"‪ .‬היינט פארשטייט מען בכלל‬ ‫נאך וואס עס איז שוין דורך ראש השנה יום כיפור‪.‬‬ ‫כוחות וואס ער האט אריינגעלייגט א גאנץ אלול מיט‬ ‫נישט וואס דאס מיינט‪ .‬הושענא רבה ביי די הושענות‬ ‫זאגט ר' משה קאברינער‪ ,‬אנדערע זאגן עס פון די‬ ‫די ימי הסלי חות און זיך אנגעגרייט‪ ,‬ס'איז עפעס געווארן אויסגעלאשן און ס'איז פארטרוקנט‪ .‬ער האט‬ ‫געוואלט אזויפיל טרערן פארגיסן‪ ,‬ס'קומט א יאר‪ ,‬מ'דארף זיך אויף דעם יאר אזויפיל בעטן‪ ,‬און ער וויל‬ ‫מתפלל זיין‪ ,‬און ס'רוקט זיך עפעס נישט‪ .‬אדער ביי "ונתנה תוקף"‪ ,‬א צווייטער ביי יום כיפור מ'האט‬ ‫שוין אלעס אלעס געמאכט‪ ,‬מ'שטייט שוין ביי נעילה‪ ,‬מ'גייט יעצט זאגן די פסוקי יחוד ביי נעילה‪ ,‬ד'‬ ‫הוא האלקים‪ ,‬און ס'זאגט זיך נישט‪ ,‬דער עולם קאכט אין בית המדרש‪ ,‬און ביי אים קומט עפעס אן‬ ‫אויסגעלאשנקייט‪ ,‬און ס'כאפט אים א צעבראכנקייט און א פארלוירנקייט מיט א יאוש‪ ,‬חלילה‪ ,‬אז זיין‬ ‫עבודת ד’ איז נישט ווערד‪ .‬דא קומט אריין דער רעיון פון אין עוד מלבדו‪ .‬אוודאי‪ ,‬די יגיעה צוצוקומען‬ ‫צו דעם‪ ,‬צו האבן א הרגשה און א דביקות אינעם בוכ”ע‪ ,‬דארף זיין‪ ,‬מען דארף מתפלל זיין און פארגיסן‬ ‫מצות לולב זעט מען ביי די צדיקים‪ ,‬און ס'איז‬ ‫טייכן טרערן נאנט צו ווערן צום אייבערשטען‪ ,‬אויב אבער ער האט אריינגעלייגט די יגיעה‪ ,‬און‬ ‫בעצם דא זייער זייער זייער טיפע זאכן אין דעם‪ ,‬און ס'איז‬ ‫למעשה די מחשבה וואס ער האט זיך גע'חלומ'ט אז ער גייט צו דעם צוקומען איז נישט אנגעקומען‪,‬‬ ‫זייער א ברייטע ענין בכלל‪ .‬כדי עפעס צו קענען אריינגיין‬ ‫צו ווערן צעבראכן פון דעם און אויפגעבן‪ ,‬דאס איז א סתירה צו אין עוד מלבדו‪ .‬ער דארף זיין גרייט צו‬ ‫אין די מצוה‪ ,‬און עפעס קענען פארשטיין בשעת'ן האלטן‬ ‫דינען דעם בוכ”ע אפילו אין א מצב ווען ס'דאוונט זיך נישט‪ ,‬זיין למנצח האט זיך נישט געזאגט וויאזוי‬ ‫די ד' מינים‪ ,‬און עפעס זיך מקשר זיין מיט דעם‪ ,‬וועט מען‬ ‫ער האט זיך פארגעשטעלט ס'וועט זיין‪ ,‬זיין פסוקי יחוד יו"כ האט זיך נישט געזאגט וויאזוי ער האט‬ ‫אנכאפן איין קליינע געוויסע נקודה וואס ווערט דערמאנט‬ ‫זיך פארגעשטעלט ס'וועט זיין‪ ,‬און פון דעסטוועגן דאך זאגט ער ד' הוא האלקים בלויז ווייל ער גלייבט‬ ‫אין ספרים‪ ,‬וואס וועט דארפן זיין בחינת תן לחכם ויחכם‬ ‫אז ד' הוא האלקים‪ .‬אפילו ס'איז נישט מיט'ן קאך‪ ,‬ס'איז נישט מיט'ן ברען‪ ,‬אבער איך טו דעם רצון ד’‪.‬‬ ‫עוד‪ ,‬אריינצוקוקן אין ספרים הקדושים‪ ,‬אויסצוברייטערן‬ ‫און איך וואלט אוודאי געוואלט טון דעם רצון ד’ אויף א העכערע בחינה‪ ,‬אבער דער בוכ”ע וויל יעצט‬ ‫די ענין‪ ,‬און די עיקר איז די דעת‪ ,‬ארויסצוהאבן די ענין‬ ‫פון מיר איך זאל טון דעם רצון ד’ אזוי‪ .‬און דאס איז די זמן און די עכטע הכרה פון אין עוד מלבדו‪.‬‬ ‫טיפער‪.‬‬ ‫ס'קומט יעצט די הייליגע יו"ט סוכות‪ ,‬דארף מען צוקומען צו די הכרה סיי בעניני רוחניות דארף‬ ‫די ד' מינים שטייט אין ספרים הקדושים אז ס'איז‬ ‫מען וויסן אז מ'דארף טון און זיך משתדל זיין און פרובירן וואס מ'קען‪ .‬אבער וויאזוי דער בוכ"ע פירט‬ ‫מינים‪ ,‬בלעטער און פירות וואס איז מעורר א מורא'דיגע‬ ‫צו למעשה אפי' ס'ארבעט ז יך נישט אויס וויאזוי מ'וויל‪ ,‬איך האב נישט קיין בלו‪-‬פרינט אז אזוי און‬ ‫שמחה‪ .‬נאך ווערט דערמאנט אין בני יששכר‪ ,‬אז יעדע זאך‬ ‫אזוי מוז זיין מיין עבודה‪ ,‬איך טו די עבודה וויאזוי דער אייבערשטער וועט מיר צופירן‪ ,‬ווייל ווען עס‬ ‫וואס וואקסט האט א שר‪ ,‬א מלאך וואס נעמט קער‪ .‬די ד'‬ ‫גייט איז דאס אויך ער ווייל אין עוד מלבדו‪ ,‬ווייטער בגשמיות ס'איז א זמן פון "באספך מגרנך ומיקבך"‪.‬‬ ‫מינים איז נישטא קיין שר וואס איז שולט‪ ,‬ס'קומט גלייך‬ ‫סיי ווען א איד האט טאקע יא דעם "גרנך ומיקבך"‪ ,‬ער האט א שיינע הויז‪ ,‬האט ער אפילו א הערליכע‬ ‫פונעם אייבערשטן אליין‪ .‬ס'ווערט אנגערופן שרביטו של‬ ‫אן אינווענדיגסטע סוכה‪ ,‬דארף ער געדענקען איין זאך די סכך‪ ,‬וואס דאס איז מרמז אויף די ענני‬ ‫מלך‪ ,‬ס'איז די אברים פונעם אייבערשטן‪ ,‬וואס דער‬ ‫הכבוד‪ ,‬דאס דארף טאקע זיין דוקא פון פסולת גורן ויקב דארף זיין צוזאמענגעשטעלט דער סכך‪ ,‬ווייל‬ ‫אייבערשטער אליין פארעט זיך מיט דיר‪.‬‬ ‫דיין הויז ארום דארפסטו זיך משתדל זיין און זען וואס דו קענסט האבן‪ .‬אבער געדענקען דארפסטו‬ ‫אלעס אז דו אליין ביסט א פסולת גורן ויקב‪ ,‬דו קענסט גארנישט אן דעם בוכ”ע‪ ,‬און ווייטער דער איד‬ ‫וואס ווי געשמועסט האט נאר נאכן גאנצן יאהר אינגאנצן צוזאמען געקליבן פסולת גורן ויקב און דאס‬ ‫דער בני יששכר און נאך ספרים ברייטערן עס אויס‪ ,‬אז‬ ‫איז זיין גאנצע פארמעגן‪ ,‬ער קען נאר צוזאמענגעקלאפן א סוכה פסולת גורן ויקב מיט א לומדות‪ ,‬א‬ ‫מיר האלטן יעצט נאך די דערהויבענע טעג פון ראש השנה‬ ‫שוואכע סוכה‪ ,‬מיט גיד אחית ואסיק‪ ,‬אין דאס איז בעצם זיין גאנצע פארמעגן‪ ,‬פון דעם קען ער אויכעט‬ ‫יום כיפור‪ ,‬די אידן האבן תשובה געטון‪ ,‬מ'איז צוריק‬ ‫מאכן ענן הכבוד‪ .‬וויאזוי ווערט ענן הכבוד? וואס איז ענן הכבוד? מ'איז געזיצן אין מדבר מ'האט‬ ‫געווארן נאנט צום אייבערשטן‪ ,‬מ'האט זיך צוריק מבטל‬ ‫גארנישט‪ ,‬נישט קיין אכילה‪ ,‬נישט קיין שתיה‪ ,‬נישט קיין נייע קליידונג‪ .‬אבער אז מען האט דעם בוכ"ע‪,‬‬ ‫געווען פאר'ן אייבערשטן‪ ,‬מ'האט זיך מקשר געווען צום‬ ‫עס איז דא השראת השכינה‪ ,‬איז דא לבוש‪ ,‬איז דא אוכל‪ ,‬איז דא שתיה‪ ,‬האסטו אלעס‪ ,‬ווייל דער בוכ”ע‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬גייען מיר אונז יעצט‪ ,‬און דער אייבערשטער‬ ‫איז דא מיט דיר‪ .‬און דאס איז דיין ענן הכבוד‪ .‬דיין ענן הכבוד איז טאקע דעם פסולת גורן ויקב‪ .‬דאס‬ ‫זאגט אונז זאלן מיר נעמען זיין פנימיות'דיגע חפץ‪ ,‬די חפץ‬ ‫דארפסטו נעמען און ווייזן צוויי נקודות‪ :‬דו ביסט בעצם א פסולת גורן ויקב‪ ,‬דו קענסט גארנישט אן‬ ‫וואס דאס איז זיין טשאטשקע‪ ,‬זיין שפילצייג‪ ,‬וואס דאס איז‬ ‫דעם בוכ” ע‪ .‬און אפילו דו ביסט אין א מצב וואס דו דארפסט אפילו נישט מדמה זיין אז דו ביסט פסולת‬ ‫די נענטסטע זאך צום אייבערשטן כביכול‪ .‬און מיר זאלן עס‬ ‫גורן ויקב ווייל די פארמאגסט באמת נאר פסולת גורן ויקב‪ ,‬דאס אליין קענסטו אויך מאכן אן ענן‬ ‫נעמען און ארומגיין מיט דעם‪.‬‬ ‫הכבוד‪ .‬דאס דארף ווערן דיין שענסטע שטוב‪" ,‬תשבו כעין תדורו"‪ .‬איך פריי זיך מיט דעם איין נקודה‪.‬‬ ‫מ'קען צונעמען פון א מענטש זיין ווייב‪ ,‬זיינע קינדער‪ ,‬זיין הויז‪ ,‬מיט זיין קהילה‪ ,‬מיט זיין פארמעגן‪,‬‬ ‫אבער זיין בוכ”ע קען מען נישט אוועקנעמען‪ .‬און אז מ'קען נישט אוועקנעמען זיין בוכ”ע‪ ,‬האט ער‬ ‫איז אין דעם איז דא אפאר חלקים‪ ,‬ס'איז דא די חלק פון‬ ‫אלעס‪.‬‬ ‫געפיל פאר דעם מענטש‪ ,‬די אהבה‪ ,‬דער אייבערשטער‬ ‫גיבט פאר דעם מענטש‪ ,‬נעם מיין חפץ‪ ,‬נעם דאס‪ ,‬און גיי‬ ‫דערפאר טאר מען נישט ארויסגיין פון סוכה‪ ,‬וויל דער אפטייטש פון לעבן מיט די מושג אז "אין‬ ‫ארום מיט דעם‪ ,‬שאקל דאס‪ ,‬און זיי מיך מייחד אין אלע פיר‬ ‫עוד מלבדו איז נישט פשט‪ ,‬איך גיי טראכטן אז דער בוכ”ע איז אלעס‪ .‬דהיינו מער ווייניגער א גאנצן‬ ‫זייטן‪ ,‬אויבן און אונטן‪ ,‬און סיי מייחד זיין דעם אייבערשטן‬ ‫טאג בין איך "איך"‪ ,‬און איך האב מיין הויז מיט מיין קאר מיט מיין גאנצע וואוינונג‪ .‬און אפאר מאל א‬ ‫אין די וועלט‪ ,‬און אויפטון גרויסע זאכן‪ ,‬און נאכדעם‬ ‫טאג וועל איך א טבילה טון אין בוכ” ע‪ ,‬איך וועל טראכטן פון אים אז אלעס איז ער‪ .‬אבער מער ווייניגער‬ ‫אריינלייגן אין דיך אליינס‪ ,‬מגלה זיין אין דיך די אהבה‪ ,‬די‬ ‫אין טאג בין איך דער משתדל‪ ,‬איך ט ו אלעס‪ ,‬און איך האב א בורא צו מיר אויכעט‪ ,‬וואס איך געב אים‬ ‫קשר צום אייבערשטן‪ .‬אויך ווערט דערמאנט אין ספרים‪,‬‬ ‫אוועק די גאנצע וועלט‪ ,‬די ד' רוחות העולם מיט די ז' רקיעים מיט די ערד‪ .‬אבער איין זאך און דעם‬ ‫ס'איז א בחינה פון "אני לדודי ודודי לי" ‪ -‬מ'נעמט דעם‬ ‫"אחד"‪ ,‬ווארף איך דעם "איך" אויך אריין דארט‪ ,‬נאר א איד דארף צוקומען צו א מצב ער זאל וויסן אז‬ ‫אייבערשטן און מ'ברענגט עס אריין אין זיך‪ ,‬און ס'איז א זמן‬ ‫ס'איז "אין עוד מלבדו"‪ ,‬אז חוץ דעם בוכ”ע איז בעצם גארנישט דא‪ ,‬און אלעס איז דער בוכ”ע‪ ,‬סיי ווען‬ ‫וואס מ'קען רעדן צום אייבערשטן‪ ,‬תשובה מאהבה‪ .‬און חוץ‬ ‫ס'קומט צו ענינים גשמיים און סיי ווען ס'קומט צו ענינים רוחניים‪.‬‬ ‫פון דעם שטייט אין ספרים אז ס'פארטרייבט די אלע‬ ‫מ'דארף חזר'ן און געדענקען און לעבן מיט דעם אז אתה הראת לדעת כי ה' הוא האלקים אין עוד‬ ‫חיצונים פון אלע זייטן‪ ,‬וואס ווען מ'איז מגלה אויף א פלאץ‬ ‫מלבדו‪ ,‬אתה הראת דו זאלסט באווייזן פאר דיר "כי ה' הוא האלקים אין עוד מלבדו"‪ ,‬ויאמר כל אשר‬ ‫אז דער אייבערשטער איז דארט‪ ,‬ווערט מבורר דער אמת‪.‬‬ ‫נשמה באפו ד' אלקי ישראל מלך אז דו וועסט מאכן דעם בוכ”ע מלך אויף דיר‪ ,‬דאס וועט גורם זיין‬ ‫און ווען ס'איז דא דער אמת‪ ,‬קען די שקר און די קליפות‬ ‫"ומלכותו בכל משלה " דאס וועט גורם זיין אז די מלכות זאל זיין אויף די גאנצע וועלט‪ .‬אז דער בוכ”ע‬ ‫נישט דארט זיין‪ .‬דאס איז איין געוויסע נקודה‪.‬‬ ‫זעט אז ס'איז דא א תשוקה אויף דעם‪ ,‬אז ס'זאל זיין "מלכותו מלכות כל עולמים"‪ ,‬וועט ער ברענגן‬ ‫און "תלך חכם ויחכם עוד"‪ ,‬די עיקר איז‪ ,‬די מוח זאל‬ ‫משיח צדקנו מרומם צו זיין די קרן השכינה‪ ,‬עס זאל זיין "והיה ד' למלך על כל הארץ ביום ההוא יהיה ד'‬ ‫קענען זיין אפן‪ ,‬און מ'זאל קענען אנהייבן אריינצוגיין‪ ,‬און‬ ‫אחד ושמו אחד"‪.‬‬ ‫פון דארטן ווייטער קען מען עס נעמען ווייטער און‬ ‫ווייטער‪ ,‬עס צו אויסברייטערן‪.‬‬ ‫אדער לערנען‪ .‬די עיקר מצוה אין א סוכה איז אז א‬ ‫מענטש זאל אוועקשטעלן דארט זיין דירה‪ .‬זאלסט‬ ‫דארט עסן‪ ,‬זאלסט דארט שלאפן‪ ,‬זאלסט דארט‬ ‫טרינקען‪ ,‬זאלסט דארט מטייל זיין‪ ,‬זאלסט‬ ‫פארברענגען דארטן‪ .‬האסטו עפעס א שעה צייט‪,‬‬ ‫דארפסט זיך אויסלופטערן? זאלסטו שמועסן דווקא‬ ‫אין די סוכה‪ ,‬צו קובע זיין פאר א מענטש מיט א‬ ‫געוואלדיגע קלארקייט אז די אלע מציאות אין עולם‬ ‫לשון "כנשר יעיר קניו על גוזליו ירחף"‪ ,‬אונז גייען‬ ‫הזה‪ ,‬די אלע חלקי הבריאה וואס פארלאנגט זיך פאר‬ ‫מיר אריין אונטער די כנפי השכינה‪ ,‬עס איז דא א‬ ‫תחתונים‪ ,‬קען א מענטש זיין ערליך אויכעט‪ .‬און דאס‬ ‫דער אייבערשטער האט אונז געגעבן א‬ ‫לשון אין מדרש‪ ,‬א בחינה פון "והיו שבעת ימים תחת‬ ‫איז א געוויסע שימוש וואס אונז באקומען די זיבן טעג‬ ‫געוואלדיגע מתנה‪" ,‬ותתן לנו ה' אלקינו מועדים‬ ‫אמו"‪" .‬אמו" גייט ארויף אויף די שכינה הקדושה‪ ,‬די‬ ‫סוכות ‪ ,‬און דאס געבט אונז כוחות פאר א גאנץ יאר‪.‬‬ ‫לשמחה"‪.‬א נחלה האבן מיר באקומען‪ ,‬דער‬ ‫בחינה פון אמו‪" .‬אמו" ווערט אנגערופן אין חסידישע‬ ‫אייבערשטער זאגט פאר א איד‪ ,‬גיי נישט גלייך אין‬ ‫ספרים‪ ,‬תשובה‪ .‬א מאמע זארגט אויף די קינדער‪ ,‬א‬ ‫עולם הזה‪ ,‬ס'איז נישט קיין טובה‪ .‬אמאל מעג מען‬ ‫מאמע וויל אייביג זען די קינדער אין א גוטן מצב‪ .‬די‬ ‫געבן א בעל הבית'ישע משל‪ ,‬אזוי ווי לא עלינו‪ ,‬א‬ ‫שכינה הקדושה זארגט פאר אונז‪ ,‬נעמט אונז אריין‬ ‫אויב מיר זענען זוכה צו אזא זאך יום טוב סוכות‪,‬‬ ‫מענטש וואס חלילה פילט נישט גוט‪ ,‬איז פאר ער גייט‬ ‫תחת חיפתו‪ .‬דער אייבערשטער רייסט אונז ארויס פון‬ ‫פארשטייט דער עולם אליין אז דאס איז א געוואלדיגע‬ ‫צוריק צו די סדר החיים‪ ,‬פאר ער גייט אריין צוריק אין‬ ‫די הייזער‪ ,‬אונז גייען מיר אריין צוזאמען מיט די‬ ‫ענין פון זמן שמחתנו‪ .‬וואס איז די ענין פון זמן שמחתנו?‬ ‫די רוטינע לעבן‪ ,‬גייט ער אריין אין א פלאץ וואס הייסט‬ ‫שכינה‪ ,‬בשמחה אין די סוכה‪.‬‬ ‫די גאנצע מציאות שטייט ביי די חטא פון אדם הראשון‪,‬‬ ‫א ריהעב‪ ,‬ער גייט זיך צוגעוואוינען צו די נייע לעבן‪.‬‬ ‫די ערשטע זאך נאכן חטא איז געווען‪" ,‬בעצבון‬ ‫תאכלנה"‪" ,‬בעצב תלדי בנים"‪" .‬בעצבון"‪" ,‬בעצב"‪ ,‬דאס‬ ‫אלעס ווייזט אז א מענטש איז נישט צופרידן‪ ,‬א מענטש‬ ‫אין די סוכה איז דא א מצוה אז א מענטש זאל‬ ‫פילט זיך נישט אויף זיין פלאץ‪ .‬ווען א מענטש איז זוכה‬ ‫מ'זאגט פאר א מענטש‪ ,‬גיי נישט גלייך אין עולם‬ ‫דארט אריינגיין‪ .‬ער דארף נישט דארט דאווענען‪,‬‬ ‫צו באקומען די קלארקייט‪ ,‬צו באקומען די הכרה אז‬ ‫הזה‪ ,‬קום קודם כל אריין תחת כנפי ה'‪ .‬ס'שטייט די‬ ‫ומצא בארות מים‪ .‬יצחק האט זוכה געווען צו מגלה זיין‪,‬‬ ‫איז פארשטייט זיך‪ ,‬עס קומט יום טוב סוכות‪ ,‬ווען‬ ‫און מ'האט זיך געשלאגן מיט אים‪ ,‬אבער למעשה‪ ,‬צום‬ ‫וואו ער איז‪ ,‬אפילו אין די עולם הזה איז עס דער‬ ‫מיר האלטן ביי זמן שמחתנו‪ ,‬נאך די טהרה פון ראש‬ ‫סוף האט ער מגלה געווען חפר ומצא בארות מים‪ ,‬ער‬ ‫אייבערשטער און דאס געבט פאר א מענטש א‬ ‫השנה יום כיפור‪ ,‬און מיר האבן זוכה געווען‬ ‫איז זוכה געווען צו מגלה זיין די בארות מים‪ .‬אבער‬ ‫געוואלדיגע שמחה‪.‬‬ ‫ארויסצוגיין פון די חטא פון אדם הראשון‪ ,‬האט זיך‬ ‫שטערקער פון דעם‪ ,‬בשלימות האט עס געענדיגט דוד‬ ‫אנגעהויבן די עבודה פון שמחת בית השואבה‪ .‬די‬ ‫המלך ביים מאכן די שיטין אין בית המקדש‪ ,‬און דוד‬ ‫עבודה פון שמחת בית השואבה איז געווען אז מ'האט‬ ‫המלך איז די רגל רביעי במרכבה‪ ,‬דוד המלך האט‬ ‫גענומען מים‪ .‬די מים האבן געוויינט‪ .‬האט דער‬ ‫געהאט א געוואלדיגע כח‪ ,‬אונז ווייסן טאקע אז דוד‬ ‫אבער צו בשלימות אוועקשטעלן די שמחה איז‬ ‫אייבערשטער געענטפערט‪ ,‬דער אייבערשטער האט‬ ‫המלך בעצם האט בעצם גארנישט געהאט קיין מציאות‬ ‫געקומען דער ענין פון ניסוך המים‪ .‬אזוי ווי מיר‬ ‫געענטפערט א נחמה אז מ'גייט נעמען וואסער‪,‬‬ ‫פון יארן‪ ,‬אלע זיינע יארן האט ער באקומען במתנה פון‬ ‫האבן פריער מקדים געווען אז בשעת אדם הראשון‬ ‫סוכות גייט מען מנסך זיין מים‪.‬‬ ‫אדם הראשון‪ ,‬קען זיין פשט טאקע איז‪ ,‬אדם הראשון‬ ‫האט חוטא געווען‪ ,‬איז געווארן א ענין פון נתמלא‬ ‫האט געוואוסט אז דוד המלך גייט ענדיגן מתקן זיין די‬ ‫עפר וצרורות‪ .‬קודם כל ווייסן מיר אלע אבות‬ ‫חטא‪ .‬און ס'האט זיך פארלאנגט דערויף א געוואלדיגע‬ ‫הקדושים‪ ,‬אברהם יצחק ויעקב‪ ,‬זענען‬ ‫מסירות נפש וואס דוד המלך האט געהאט‪ .‬דוד המלך‬ ‫אראפגעקומען אויף דער וועלט צו מתקן זיין די‬ ‫און שטעלט זיך א שאלה‪ ,‬דאס איז א נחמה?‬ ‫האט נישט געארבעט נאר פאר זיך‪ ,‬דוד המלך האט‬ ‫חטא פון אדם הראשון‪ ,‬און אויף דעם טרעפט מען‬ ‫לכאורה‪ ,‬די בכיה איז‪ ,‬אז אנן בעינן למהיוא כמה‬ ‫געארבעט פאר אלע אידן און פאר אלע דורות‪ .‬שטייט‬ ‫טאקע אברהם אבינו‪ ,‬וואס האט געהאט א ענין פון‬ ‫מלכה‪ ,‬די מים העליונים זענען דאך א גאנץ יאר אויבן‪,‬‬ ‫די לשון דארטן אין שמואל ביי דוד המלך‪" ,‬ויאספו אליו‬ ‫חפירת בארות‪ .‬וכל הבארות וואס אברהם האט‬ ‫און די ניסוך המים איז דאך נאר בזמן הבית‪ ,‬און נאר‬ ‫כל מצוק וכל מר נפש"‪ ,‬יעדע פארווייטאגטע הארץ‪,‬‬ ‫אויפגעגראבן סתמום פלשתים‪ ,‬יצחק איז געקומען‬ ‫סוכות‪ ,‬די איינמאל א יאר‪ ,‬און פון די תקופה פון ניין‬ ‫יעדע פארביטערטע נשמה האט געהאט פלאץ ביי דוד‬ ‫און צוריק אויפגעגראבן די בארות‪ .‬מ'קוקט אריין אין‬ ‫הונדערט יאר‪ ,‬פיר הונדערט אין בית ראשון און פיר‬ ‫די חומש שווערע פסוקים‪ ,‬ס'ליגט אבער טיפער‬ ‫המלך‪ .‬ס'איז געווען אזא שטייגער‪ ,‬ס'האט זיך געדרייעט‬ ‫הונדערט אין בית שני‪ ,‬איז געווארן א נחמה פאר די‬ ‫דארט צעבראכענע נשמות‪ ,‬דער ענין פון דעם ברענגט‬ ‫דערין‪ ,‬קען זיין פשט גייט פשוט‪ .‬די חפירת הבארות‬ ‫וואסער? אלא מאי‪ ,‬די ווארט גייט דא טיפער‪ .‬די‬ ‫ארויס די ענין אז דוד המלך האט געזארגט פאר אלע‬ ‫ברענגט ארויס די נקודה‪ ,‬דער עולם הזה האט‬ ‫נחמה איז נישט נאר געווען דעמאלטס‪ ,‬די נחמה איז‬ ‫געהאט זיין שלייער‪ ,‬פון די חטא פון אדם הראשון‬ ‫דורות‪.‬‬ ‫געווען אז מ'גייט מנסך זיין המים על החג‪ ,‬דאס מיינט‬ ‫איז די גאנצע צוויי טויזנט יאר ביז אברהם אבינו איז‬ ‫אז יעדע יום טוב סוכות באקומט א מענטש כוחות‪ ,‬און‬ ‫געווען א געוואלדיגע הסתר אויף די וועלט‪ ,‬עס איז‬ ‫ס'איז לאו דוקא סוכות‪ ,‬אונז גייען מיטנעמען די כוחות‬ ‫געווען א דור אנוש‪ ,‬א דור המבול‪ ,‬א דור הפלגה‪ ,‬זיי‬ ‫אויף א גאנץ יאר‪ .‬שטייט פון טשערנאבלער מגיד אז‬ ‫האבן אנגעהויבן צו חופר זיין‪ .‬די חפירה ברענגט‬ ‫מיר ווייסן דאך אז עס איז געווען א שבועה פון דוד‬ ‫זמן שמחתנו‪ .‬זמן איז די לשון‪ ,‬מיר צוגרייטן‪ .‬אונז‬ ‫ארויס די ענין‪ ,‬זיי האבן אנגעהויבן צו חופר זיין די‬ ‫המלך‪" :‬אשר נשבע לה' נדר לאביר יעקב אם אבא באהל‬ ‫ארבעטן טאקע יעצט‪ ,‬אבער מיט דעם גרייטן מיר צו‬ ‫ביתי אם אעלה על ערש יצועי עד אמצא מקום לה'"‪ .‬עס‬ ‫ענין‪,‬‬ ‫גרויסע כוחות אויף א גאנץ יאר‪ .‬דוד המלך‪ ,‬ער האט‬ ‫קען זיין אז דאס וואס ער זאגט "אמצא מקום לה'" מיינט‬ ‫מתקן געווען‪ ,‬האט ער געהאט די כוחות אז מ'האט‬ ‫נישט נאר דעם פלאץ פון בית המקדש‪ ,‬נאר "אמצא‬ ‫מנסך געווען די מים‪ ,‬און די מים איז אנגעקומען ביז‬ ‫מקום לה'" מיינט אויך אוועקצושטעלן די שיטין‪ .‬דאס‬ ‫די מים התחתונים‪ ,‬ביז אין תהום אריין איז די וואסער‬ ‫אוועקשטעלן די שיטין ברענגט ארויס די נקודה אז עס‬ ‫און די אבות האבן געוואלט צוריק מגלה זיין די‬ ‫דורך די שיתין‪ ,‬און רמב"ם איז משמע אזוי ווי די‬ ‫איז דא א נקב און א חלל שממנו הושתת העולם‪ ,‬וואס‬ ‫קדושה וואס איז דא אפילו אין עולם הזה אויכעט‪.‬‬ ‫וואסער איז נישט אנגעקומען ביז אונטן‪ ,‬איז מען‬ ‫דארט ווערט נתגלה דער גאנצער מסך המבדיל‪ .‬די‬ ‫און פלשתים ווייזט אויף די ליצנות‪ ,‬ס'איז דא א כח‬ ‫נישט יוצא געווען‪ .‬ווייל די עיקר מציאות הדברים איז‬ ‫מחיצה המבדילה צווישן עליונים ותחתונים ווערט א‬ ‫פון ליצנות‪ ,‬אלע סארט כוחות פון עולם הזה‪ .‬זיי‬ ‫דא‪ ,‬אז אונז זענען ארויסגעברענגט אז אונז זענען‬ ‫שיטין‪ ,‬און דער שיטין געפינט זיך טאקע נאר אויף איין‬ ‫האבן געקומען סתמום פלשתים וימלאום עפר‪ ,‬זיי‬ ‫מקשר און אונז ברענגען ארויס די ענין פון מים‬ ‫ספעציפישן פלאץ אין מקום המקדש‪ ,‬אבער דאס איז א‬ ‫האבן צוריקגעשטעלט די הסתר פון עולם הזה‪.‬‬ ‫התחתונים צוריק ביזן מזבח‪ ,‬און דאס איז די גרויסע‬ ‫כח אויף די גאנצע בריאה‪ ,‬וואס פון דארט נעמט מען‬ ‫נאכדעם איז געקומען יצחק‪ .‬יצחק האט ווייטער‬ ‫שמחה וואס איז געווען‪" ,‬ושאבתם מים בששון‬ ‫ארויס כוחות פאר איבעראל‪.‬‬ ‫געגראבן בארות‪ .‬חפר ומצא‪ ,‬ווי מ'זאגט ביי תפלת‬ ‫ממעיני הישועה"‪.‬‬ ‫גשם‪ ,‬זאגט מען דארטן‪ ,‬די לשון דארטן איז חפר‬ ‫די הונדערטער בחורי חמד אין קרית יואל זענען נאך‬ ‫מאנטריאל‪ :‬איז פארגעקומען א גאר געהויבענער מעמד הכנה צום הייליגן יום הקדוש‬ ‫אונטען געוואלדיגן רושם‪ ,‬פון דער בין הזמנים קורס‬ ‫פאר בחורי קהלתנו הקדושה‪ ,‬וואו עס האבן אויפגעטרעטן מיט גאר שיינע און ציענדע‬ ‫פריעקט‪ ,‬דער פראיעקט איז געווארן אויפגענומען מיט‬ ‫דרשות‪ :‬דער חשוב'ער מגיד מישרים הרה"ג ר' יואל וויינבערגער שליט"א מיט דברי הכנה‬ ‫אן אויסנאמליכן געשמאק און האט אריינגגעברענגט א‬ ‫והתעוררות‪ ,‬און הרה"ג ר' חיים דוד דעמביצער שליט"א וואס האט באלויכטן בטוב טעם ודעת‬ ‫פרישע גייסט פון חשק און שמחת החיים‪ ,‬ווען די‬ ‫די עבודת היום פון יוה"ק‪( .‬דאס קומט נאך די גאר פראכטפולע פעולות און שטארקע סדרי‬ ‫בחורים שעפן דערפון ליכטיגע כוחות זיך צו בויען‪,‬‬ ‫הלימוד אין דער ישיבת בין הזמנים‪ ,‬וואו אלע בחורים פון די קהילה האבן הנאה בשבת אחים‬ ‫שפירן די אייגענע חשיבות‪ ,‬און גיין פאראויס מיט גרויס‬ ‫גם יחד מיט אן אויסנאמליכן דיבוק חברים און אחדות נפלאה‪),‬‬ ‫הצלחה און פעסטקייט!‪.‬‬ ‫מאנסי‪ :‬א פראכטפולער שיעור בהלכה ובאגדה‪ ,‬איז געהערט געווארן דורך דורך איינע פון‬ ‫די ציל דערפון איז געווען ארויסצוברענגן פאר די‬ ‫די דינים אין מאנסי‪ ,‬ווי דער דיין שליט"א האט באלויכטן מיט אן אויסנאמליכער בהירות‪,‬‬ ‫בחורים די וויכטיגקייט פון זיך אליין שטעלן אויף די פיס‬ ‫עמקות און רייכקייט די הלכות ומנהגים פון די ארבעת המינים‪ ,‬ווען די בחורים שעפן דערפון‬ ‫און אנהייבן טראכטן מיט א אייגענע סדר היום וואס‬ ‫קלארע ידיעות און א ברענענדיגן שיינקייט און שמחה צום קומענדיגן יום טוב סוכות‪.‬‬ ‫אויף דעם איז בין הזמנים געמאכט‬ ‫די שיעור איז פארגעקומען נאך א קנאקעדיגע סדר הלימוד אין ראם פון כולל בין הזמנים‪.‬‬ ‫‪.‬‬