עולת שבת מונקאטש - אידיש · Olas Shabbos Minkatch - Yiddish — סוכות (2026-09-21)

זה השער לד'
צדיקים יבאו בו
דברי תורה אין אידיש
בדרכי העבודה והחסידות
עוﬥﬨ
ארויסגענומען פונעם
ספר
מועﬢ
מאת
כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
ממונקאטש
הושענא רבה
ארויסגעגעבן דורך:
תלמוד תורה תפארת בנים מונקאטש
בנשיאות כ״ק מרן אדמו״ר שליט״א
5202 13th Avenue | Brooklyn, New York 11219
צו באקומען יעדן שבת קודש בבית מדרשינו הגדול
דאס צו באקומען אין אימעיל,
שרייבט אייך איין בייTTTB5202@gmail.com :
עולת שבת -מונקאטש ב
תוכן המאמרים:
הושענא רבה הוא זמן גמר החותם ,כי עדיין פתוחים בו
שערי דמעות .וזהו גודל כוחו של יום זה ,שבו יכול האדם
לעמוד לפני אביו שבשמים בלב נשבר ובדמעות ,ולעורר
רחמים וישועה .ובפרט שהוא יומו של דוד המלך ,אשר
סלל את הדרך לתפילה מתוך בכי ודמעה .ולכן זהו הזמן
לשפוך את הלב לפני הקב"ה כמים ,לבקש על כל צרכי
האדם ,ולפעול ישועה לעצמו ולכל ישראל.
הושענא למענך אלקינו הושענא.
ביאור בענין הסרת הטבעות מעל הלולב בהושענא רבה.
שלוש הטבעות רומזות לזכות שלושת האבות ,אך זכות
זו צריכה לבוא בצירוף י"ג מידות של רחמים ,שאם לא
כן עלול זכות האבות גופא לעורר קטרוג .אולם בהושענא
רבה מסירים את הטבעות ,ונשארים עם ארבעת המינים
בלבד ,לרמז שאף אם איננו ראויים להזכיר זכות אבות,
אנו סומכים על הקב"ה בעצמו ,וכמו שנאמר במדרש
שארבעת המינים רומזים להקב"ה .וזהו שאנו מבקשים
"הושענא למענך אלקינו הושענא" -שהקב"ה בעצמו
יושיענו ברחמיו.
ג הושענא רבה
הושענא למענך בוראנו הושענא.
כשם שהקב"ה הוא "בורא רפואות" ,כך גם ישועות
חדשות צריכות להיבראות בכל דור ובכל יום ,כאשר
מתעוררים צרכים שלא מצינו להם ישועה עד עתה.
ורבותינו הקדושים פעלו במסירות נפש להוריד לעולם
ישועות חדשות ,ואילו בדורנו ,לאחר שירדנו פלאים,
אנו זקוקים לישועות חדשות שלא היו כמותן .על כן אנו
מתחננים "הושענא למענך בוראנו" -שיברא לנו ברחמיו
ישועות חדשות.
הושענא למענך גואלנו הושענא.
גם כאשר עומדת לפנינו הבטחת הגאולה ,עדיין צריכים
אנו להתחנן שלא יישאר אף יהודי מחוץ לישועה .על פי
הפסוק "כי אתה עם עני תושיע" ,מבואר כי פעמים שאין
לעני כח להגיע אל שערי המלך ,ועל כן מבקש דוד המלך
שהקב"ה יכלול אף אותו בכלל הנושעים .והנה יש גאולה
הבאה מתוך חבלי משיח ,ויש גאולה של "בשובה ונחת
תושעון" ,שבה יגאלו כל ישראל כאחד .וזהו ענין הכפילות
"הושענא" -שנזכה לגאולה שלימה ,ושכל אחד ואחד
מאתנו ובני ביתו יהיה בכלל הנגאלים.
עולת שבת -מונקאטש ד
הושענא רבה
ਪשערי דמעות לא ננעלו
אין מסכת ראש השנה (טז ,ב) ווערט מבואר אז יום כיפור איז דער זמן הדין און די גמר
החותם ,און אזוי זאגן מיר אין "ונתנה תוקף"" :בראש השנה יכתבון וביום צום כפור
יחתמון" .אין ראש השנה ווערט מען פארשריבן ,און אין יום כיפור ווערט מען גע'חתמ'ט.
די לעצטע תפילה פון יום כיפור ווערט אנגערופן "נעילה" " -עת נעילת שער" .נאך א
גאנצן טאג וואס א איד שטייט און דאווענט קומט דער זמן ווען די טויערן גייען זיך
פארשליסן ,און די תפילות פון די הייליגע טעג ענדיגן זיך.
פונדעסטוועגן שטייט אין זוהר הקדוש (חלק ג לא ,ב ,און נאך פלעצער) ,און אזוי געפינען מיר
אויך אין ספרים הקדושים (עיין בני יששכר מאמרי חודש תשרי ריש מאמר יב) ,אז דער כח פון די
חתימה ציט זיך ווייטער ביז הושענא רבה.
שטעלט זיך די שאלה :אויב ביי נעילה ווערן די טויערן פארשלאסן ,וואס איז נאך פארהאן
אויף הושענא רבה? אויב אלע טירן זענען שוין פארמאכט ,וואס קען מען נאך טוהן?
דורך וועלכן שער קען א איד נאך צוקומען צום באשעפער אין הימל? וויאזוי קען נאך א
תפילה ארויפגיין?
די תשובה איז :דורך די "שערי דמעות" -דער טויער פון טרערן.
חז"ל זאגן (ברכות לב ,ב)" :שערי דמעה לא ננעלו" -די טויערן פון טרערן ווערן נישט
פארשלאסן.
ווען די אנדערע טויערן גייען זיך פארשפארן ,לאזט דער באשעפער ,ברוב רחמיו וחסדיו,
איבער איין טיר וואס בלייבט אפן :דער טויער פון א איד'ס טרערן .ווילאנג דער טויער איז
אפן ,קען נאך ארויפקומען א תפילה וואס קומט ארויס פון טיפן הארץ ,א תשובה וואס
קומט פון א לב נשבר ,און די טרערן פון א איד וואס וויינט זיך אויס פאר'ן באשעפער.
דאס איז דער כח פון הושענא רבה .די שערי דמעות זענען נאך אפן ,און א איד האט נאך
א וועג זיך צו ווענדן צום אויבערשטן ,אויסצוגיסן זיין צובראכענקייט און בעטן רחמים
און ישועה אויף אלעס וואס ער דארף .דערפאר ציט זיך דער כח פון די חתימה ווייטער,
ווייל עס איז נאך אפן דער טויער פאר א איד'ס תפילה -א תפילה וואס קומט ארויס פון א
ה הושענא רבה
צובראכן הארץ ,מיט טרערן
און תחנונים.
דאס איז דער כח פון הושענא
דערפאר איז הושענא רבה רבה .די שערי דמעות זענען
נישט סתם נאך א טאג פון נאך אפן ,און א איד האט
דאווענען .היינט איז דא די
געלעגנהייט צו ברענגען
נאך א וועג זיך צו ווענדן צום
פאר'ן אויבערשטן אלעס אויבערשטן ,אויסצוגיסן זיין
וואס ליגט טיף אין הארץ -
די ווערטער וואס מען האט
צובראכענקייט און בעטן
נישט געוואוסט וויאזוי רחמים און ישועה אויף אלעס
צו זאגן ,די בקשות וואס וואס ער דארף.
מען האט נישט געקענט
ארויסברענגען ,יעדע באדערפעניש וואס מען טראגט שוין לאנג אין הארץ ,און אלע
ישועות אויף וואס מען ווארט נאך.
מען דארף נישט האבן קיין ספעציעלע ווערטער .מען דארף זיך נאר שטעלן פאר'ן
אויבערשטן אזוי ווי מען איז ,זיך עפענען פאר איהם און אויסוויינען דאס הארץ פאר
איהם ,ווי א קינד גייט צום טאטן ער זאל זיך מרחם זיין אויף איהם.
ਪמיטן כח פון דוד המלך
הושענא רבה ,דער זיבעטער טאג פון חג הסוכות ,איז דער אושפיזא פון דוד המלך
עליו השלום .דוד המלך האט אונז אויסגעלערנט וויאזוי א איד זאל דאווענען פון א
צובראכן הארץ ,מיט געוויין און מיט טרערן .ער האט אונז געוויזן דעם וועג ,אז ווען א
איד קומט צום אויבערשטן פארווייטאגט ,און ער וויינט און בעט ,זענען זיינע טרערן
אליין א תפילה.
אזוי זאגט דוד המלך אין תהלים (ו ,ז-ט)" :יגעתי באנחתי ,אשחה בכל לילה מטתי,
בדמעתי ערשי אמסה ,סורו ממני כל פעלי און ,כי שמע ד' קול בכיי ,שמע ד' תחנתי,
ד' תפלתי יקח".
דוד המלך רעדט זיך אויס :איך בין שוין מיד געווארן פון מיין זיפצן ,יעדע נאכט מאך
איך מיין בעט שווימען מיט מיינע טרערן ,און מיט מיין געוויין מאך איך נאס מיין
געלעגער .עס גייט אוועק פון מיר אלע וואס טוען שלעכטס ,ווייל דער אויבערשטער
האט געהערט דעם קול פון מיין געוויין ,דער אויבערשטער האט געהערט מיין געבעט,
דער אויבערשטער וועט אננעמען מיין תפילה.
דוד המלך הייבט אן מיט בכי און ענדיגט מיט תפילה" :כי שמע ד' קול בכיי" -דער
אויבערשטער האט געהערט דעם קול פון מיין געוויין" ,ד' תפלתי יקח" -דער
אויבערשטער וועט אננעמען מיין תפילה .ער לערנט אונז ,אז ווען א איד קומט צום
באשעפער מיט טרערן און מיט א קרעכץ ,זענען די טרערן נישט נאר א באגלייטער פון
זיין דאווענען ,נאר דער געוויין ווערט אליין א טייל פון זיין תפילה .דער "קול בכי" גייט
עולת שבת -מונקאטש ו
ארויף פאר'ן אויבערשטן ,און דערפון קומט "ד' תפלתי יקח" -דער אויבערשטער וועט
אננעמען מיין תפילה.
דאס איז דער כח פון הושענא רבה ,דער טאג פון דוד המלך .אפילו ווען די שערי תפילה
ווערן פארשלאסן ,זענען די שערי דמעות נאך אלץ אפן .עס איז נאך פארהאן א וועג פאר
א איד צו שטיין פאר'ן אויבערשטן בתפלה ובתחנונים ,מעורר זיין רחמים און ממשיך
זיין א ישועה פאר זיך און פאר גאנץ כלל ישראל .א איד קען זיך נאך אלץ שטעלן פאר'ן
אויבערשטן ,און מיט דמעות בעטן און אויס'פועל'ן די ישועה וואס ער ווארט שוין אזוי
לאנג.
ਪהושענא רבה -א צייט פאר טרערן
דערפאר ,יעדער איינער וואס איז נאך נישט זיכער צי ער האט שוין געהאט א כתיבה און
א חתימה לחיים און צו א שנה טובה ,און ווייסט נאך נישט וויאזוי עס וועט אויסזעהן דאס
נייע יאר ,זאל געדענקען אז אין הושענא רבה איז נאך פארהאן א טויער וואס איז אפן,
ווייל עס איז דער גמר החותם.
יעצט איז די צייט אריינצוגיין אין דעם טויער ,שטיין פאר'ן "מלך מתרצה בדמעות" -דער
מלך וואס לאזט זיך איבערבעטן מיט דמעות ,און מיט פשוטע ווערטער אויסצוגיסן דאס
הארץ פאר איהם.
בעט אויף אלעס וואס פעלט דיר -אויף דיר אליין ,אויף דיין שטוב ,אויף דיינע קינדער,
אויף בריאות הגוף והנפש ,פרנסה ,נחת ,און אויף יעדע ישועה אויף וואס דו ווארטסט
נאך ,לטובה ולברכה.
און בפרט אז הושענא רבה איז דער טאג וואס מיר דאווענען אויף וואסער ,זאל מען
געדענקען די ווערטער פונעם פסוק (איכה ב ,יט)" :שפכי כמים לבך נוכח פני ד׳" -אויסצוגיסן
דאס הארץ ווי וואסער פאר השם יתברך .וואסער לאזט זיך נישט איינהאלטן ,עס פליסט
און שטעלט זיך נישט אפ .אזוי זאל א איד אין הושענא רבה אויסגיסן דאס הארץ פאר'ן
אויבערשטן ,גארנישט צוריק האלטן ,נאר ארויסגעבן אלעס וואס טוט איהם וויי און זיך
אויסבעטן א ישועה .יעדע בקשה ,יעדע דאגה און יעדע האפענונג זאל מען ברענגען
פאר'ן אויבערשטן.
און דעמאלט וועט הושענא ווען א איד קומט צום
רבה טאקע זיין א טאג פון באשעפער מיט טרערן און מיט
"הושענא רבה" -א טאג פון
א גרויסע ישועה ,ווען אסאך
א קרעכץ ,זענען די טרערן
רחמים און ישועות וועלן נישט נאר א באגלייטער פון
נשפע ווערן אויף אונז און זיין דאווענען ,נאר דער געוויין
אויף גאנץ כלל ישראל.
ווערט אליין א טייל פון זיין
און דער אויבערשטער זאל
אננעמען אונזערע תפילות תפילה.
ז הושענא רבה
און תחנונים ,און מיר זאלן אלע זוכה זיין צו א חתימה בספרן של צדיקים גמורים ,לחיים
ולשלום ,לישועה ולגאולה שלימה.
הֹוַׁשַ ְעְ ָנָא ְלְַמַ ַעַ ְנ ְָָך ֱאֱֹל ֵֹקֵ ינּו הֹוַׁשַ ְעְ ָנָא
ਪזכות אבות קען מעורר זיין א קטרוג ח״ו
דאס וואס מיר בעטן "למענך אלקינו״ ,קען מען מסביר זיין לויט דעם מנהג וואס ווערט
געברענגט אין די פוסקים (עיין טור אורח חיים סימן תרסד) ,אז אין הושענא רבה ,פאר הלל,
נעמט מען אראפ די דריי רינגלעך פונעם לולב.
די דריי רינגלעך מיט וואס מען בינדט דעם לולב זענען מרמז אויף די דריי אבות ,אברהם
יצחק און יעקב (עיין טורי זהב
סימן תרנא ובשולחן ערוך הרב
שם סעיף יא) ,און דערמיט
ווען מען דערמאנט זכות
דערמאנען מיר דעם זכות אבות ,קען דאס אליין מעורר
פון די הייליגע אבות. זיין א קטרוג אויף אונז.
אבער כדי צו קענען פועל'ן דערפאר דארף מען מערבב
מיט זכות אבות ,דארף א
מענטש זיין ראוי דערצו און
זיין דעם שטן ,כדי ער זאל
זיין אויף דער מדריגה פון א נישט ח"ו איבערדרייען דעם
צדיק (עיין שבת נה ,א ,ובתוספות זכות אבות.
שם ד"ה ושמואל) .ווייל אויב
נישט ,קען דאס זעלבסט וואס ער פארלאזט זיך אויף זכות אבות גאר מעורר זיין אויף
איהם א קטרוג ח"ו.
דאס איז ווי א קעניג'ס זון וואס פירט זיך נישט ווי עס פאסט פאר א בן מלך .דאס אליין
אז ער דערמאנט אז ער איז דער קעניג'ס זון קען גאר ווערן א קטרוג אויף איהם ,ווייל ער
איז דאך א בן מלך און ער פירט זיך נישט ווי עס פאסט.
ਪבטוח אני באלה ובזכות שלשת אבות
מיט דעם קען מען פארשטיין וואס מיר טרעפן ראש השנה ביי תקיעת שופר .די תקיעות -
תקיעה ,שברים און תרועה -זענען קעגן אויף אברהם ,יצחק און יעקב ,כדי צו דערמאנען
עולת שבת -מונקאטש ח
דעם זכות פון די אבות הקדושים (עיין זוהר חלק ג ,צט ,ב) .און דאך לערנט אונז די גמרא (ראש
השנה טז ,ב) ,אז איינע פון די טעמים פון תקיעת שופר איז כדי צו מערבב זיין דעם שטן.
לכאורה איז שווער :אויב מיר קומען דאך נישט בעטן אין אונזער אייגענעם זכות ,נאר אין
זכות פון די אבות הקדושים ,וואס קען דער שטן שוין מקטרג זיין דערויף?
נאר דער תירוץ איז ,אז ווען מען דערמאנט זכות אבות ,קען דאס אליין מעורר זיין
א קטרוג אויף אונז .דערפאר דארף מען מערבב זיין דעם שטן ,כדי ער זאל נישט ח"ו
איבערדרייען דעם זכות אבות אז עס זאל ווערן א קטרוג אויף אונז.
דאס איז אויך דער כוונה פון די ווערטער וואס מיר זאגן ביי תפילת נעילה ,אינעם פיוט
פון די י"ג מידות של רחמים" :בטוח אני באלה [אין די י"ג מדות] ובזכות שלשת אבות".
מיר זאגן נישט אז מיר פארלאזן זיך נאר אויפן זכות פון די דריי אבות ,נאר מיר
פארלאזן זיך צוזאמען אויף די י"ג מידות של רחמים און אויף זכות אבות .ווייל דער
אויבערשטער איז "א־ל רחום וחנון גו'" ,דערפאר קענען מיר אויך בעטן אז זכות
אבות זאל אונז העלפן.
ਪאתה ד' לעולם תשב ,כסאך לדור ודור
אט דער חשש איז ווען מיר ווילן זיך פארלאזן אויף זכות אבות .אבער אויפן אויבערשטן
אליין קענען מיר זיך שטענדיג פארלאזן .זיינע גרויסע רחמים און חסדים זענען פאר
יעדן איד ,און ער וועט אונז
העלפן אפילו ווען מיר זענען
נישט ראוי דערצו.
אויפן אויבערשטן אליין
קענען מיר זיך שטענדיג
אין פסוק שטייט (איכה ה ,יט):
"אתה ד' לעולם תשב ,כסאך פארלאזן .זיינע גרויסע
לדור ודור" .אפילו ביים רחמים און חסדים זענען פאר
סוף פון אלע דורות ,ווען די יעדן איד ,און ער וועט אונז
וועלט ווערט שוואכער און
די נשמות זענען שוין קטני העלפן אפילו ווען מיר זענען
ערך ,איז אבער ווייטער נישט ראוי דערצו.
"כסאך לדור ודור" .דער
אויבערשטער איז מיט אונז אין יעדן דור און אין יעדן מצב .ער איז אונזער טאטע ,און ער
איז דא פאר אונז אייביג.
ਪסוכה -זכות אבות מיט י"ג מידות של רחמים
דערפאר לייגט מען אלע טעג פון סוכות די דריי רינגלעך אויפן לולב ,כדי צו דערמאנען
דעם זכות פון די דריי אבות .אבער דער זכות אבות מוז מיטקומען צוזאמען מיט די י"ג
מידות של רחמים.
ט הושענא רבה
ווי מיין זיידע ,דער הייליגער ראפשיצער רב זי"ע ,שרייבט (זרע קודש לסוכות) ,איז סוכה
בגימטריא זיבן מאל י"ג ( ,)91צו מרמז זיין אז יעדן טאג פון די זיבן טעג סוכות ,ווען די
אושפיזין עילאין קומען אריין אין דער סוכה ,זענען זיי משפיע אויף אונז השפעות פון די
י"ג מידות של רחמים.
און דאס איז דער צירוף וואס מיר האבן :דעם זכות אבות צוזאמען מיט די י"ג מידות של
רחמים ,בבחינת "בטוח אני באלה ובזכות שלשת אבות".
ਪהושענא רבה – מען נעמט אראפ די דריי רינגען
אבער אין הושענא רבה נעמט מען אראפ די דריי רינגלעך פונעם לולב .דערמיט ווייזט
מען ,אז אפילו אויב מיר זענען נישט ראוי צו דערמאנען דעם זכות פון די דריי אבות,
פארלאזן מיר זיך אויפן
אויבערשטן אליין ,און מיר
בעטן פון איהם אז ער אליין מען נעמט אראפ די רינגלעך,
זאל אונז העלפן מיט זיינע און מיר בלייבן מיט די
גרויסע חסדים. ארבעה מינים אליין ,צו ווייזן
דאס ווערט מבואר פון
דעם מדרש (ויקרא רבה פ"ל
אז מיר פארלאזן זיך נישט
ט) אויפן פסוק (ויקרא כג, אויף קיין אנדערע זכות ,נאר
מ) "ולקחתם לכם :פרי עץ אויף ד' יתברך אליין.
הדר" -זה הקב"ה" ,כפות
תמרים" -זה הקב"ה" ,ענף עץ עבות" -זה הקב"ה" ,וערבי נחל" -זה הקב"ה.
דערפאר נעמט מען אראפ די רינגלעך ,און מיר בלייבן מיט די ארבעה מינים אליין ,צו
ווייזן אז מיר פארלאזן זיך נישט אויף קיין אנדערע זכות ,נאר אויף ד' יתברך אליין.
ਪהושענא למענך אלקינו
הֹוַׁש ְְעָנָ א".
ֹלֵקינּו ַ
"הֹוַׁש ְְעָנָ א ְְל ַַמ ַַעְנְ ָך ֱֱא ֵ
ַ דאס איז וואס מיר הייבן אן מיט דער בקשה:
אפילו אויב מיר זענען נישט זוכה צו קומען מיט דעם זכות פון די אבות הקדושים,
פארלאזן מיר זיך אויפן אויבערשטן אליין .דו ביסט אלקינו ,אונזער טאטע ,און א טאטע
פארלאזט נישט זיינע קינדער .ווי א געטרייער פאסטוך פארלאזט נישט צאן מרעיתו,
אזוי פארלאזט דער אויבערשטער קיינמאל נישט זיינע קינדער.
דערפאר ווענדן מיר זיך צו איהם אליין און בעטן" :למענך אלקינו הושענא" .דו ביסט
אלקינו ,און מיר קומען צו דיר ,און בעטן פון דיר :הושענא -העלף אונז ,ראטעווע אונז,
און געב אונז די ישועה וואס מיר דארפן.
עולת שבת -מונקאטש י
הֹוַׁשַ ְעְ ָנָא ְלְַמַ ַעַ ְנ ְָָך ְ
ּבֹוְרֵאֵ נּו הֹוַׁשַ ְעְ ָנָא
ਪ״בורא רפואות״
מיר זאגן יעדן טאג אין דאווענען" :בורא רפואות" -דער אויבערשטער איז דער וואס
באשאפט שטענדיג רפואות .ווייל נישט אלעמאל קען א מענטש געהאלפן ווערן מיט א
רפואה וואס איז שוין פארהאן אויף דער וועלט .עס זענען ליידער דא חולים פאר וועמען
עס איז נאך נישט דא קיין רפואה בדרך הטבע ,און דער אויבערשטער דארף פאר זיי
באשאפן א נייע רפואה ,וואס איז ביז יעצט נאכנישט געווען.
ਪיעדן טאג דארף מען נייע ישועות
אויף דעם זעלבן וועג איז אויך מיט אלעס סארט ישועות .חז"ל זאגן (סוטה מט ,א)" :אין לך
יום שאין קללתו מרובה מחברתה" -עס איז נישט דא קיין טאג וואס זיין קללה איז נישט
גרעסער פונעם טאג פארדעם .יעדן טאג קומען צו נייע שוועריקייטן ,נייע צרות און נייע
באדערפענישן ,און דערפאר
דארף דער אויבערשטער
כסדר באשאפן נייע ישועות
היינט זענען דא ביי
-ישועות אויף מצבים וואס כלל ישראל צרות און
מען האט ביז יעצט נאך שוועריקייטן וואס מען האט
נישט געדארפט. אין די פריערדיגע דורות
און טאקע ,אבותינו ורבותינו
הקדושים האבן ,מיט זייער
נישט געקענט וויסן ,און
גרויס קדושה און עבודת ד', מיר דארפן היינט ישועות
געארבעט מיט מסירות נפש וואס מען האט אמאל נישט
ממשיך צו זיין אויף דער
וועלט נייע ישועות ,און
געדארפט .מיר דארפן
דורך זייער עבודת הקודש געהאלפן ווערן אויף
זענען אסאך אידן געהאלפן פראבלעמען וואס זענען נאך
געווארן.
קיינמאל נישט געווען ,אויף
אבער פון יענע צייט ביז
היינט זענען מיר גאר ווייט
צרות פאר וועלכע עס איז
געפאלן .היינט זענען דא ביז יעצט נישט דא קיין עצה
ביי כלל ישראל צרות און בדרך הטבע.
שוועריקייטן וואס מען
האט אין די פריערדיגע דורות נישט געקענט וויסן ,און מיר דארפן היינט ישועות וואס
מען האט אמאל נישט געדארפט .מיר דארפן געהאלפן ווערן אויף פראבלעמען וואס
אי הושענא רבה
זענען נאך קיינמאל נישט געווען ,אויף צרות פאר וועלכע עס איז ביז יעצט נישט דא קיין
עצה בדרך הטבע.
דאס איז וואס מיר בעטן" :הושענא למענך בוראנו הושענא".
דו וואס ביסט דער שטענדיגער בורא ,האב רחמנות און באשאף פאר אונז די ישועות
וואס מיר דארפן היינט .אפילו מיר זעהן נישט קיין וועג וויאזוי עס זאל קומען די ישועה,
קענסטו עס באשאפן פון דאסניי און ברענגען פאר אונז נייע ישועות און רפואות.
הֹוַׁשַ ְעְ ָנָא ְלְַמַ ַעַ ְנ ְָָך ּגֹו ֲֲאֵלֵנּו הֹוַׁשַ ְעְ ָנָא.
ਪדער ארימאן וואס קען נישט אנקומען צום קעניג
דאס קען מען פארשטיין מיט די ווערטער פון דוד המלך (תהלים יח ,כז)" :כי אתה עם עני
תושיע" -דער באשעפער העלפט דעם ארעמען פאלק.
משל למלך וואס האט אויסגערופן ,אז אין א געוויסן טאג וועט ער געבן פאר אלע
ארעמעלייט אין זיין קעניגרייך אלעס וואס זיי דארפן .אלע ארעמעלייט האבן זיך
זייער געפרייט ,און אין דעם באשטימטן טאג האבן זיי זיך ארויסגעלאזט און זיך
צוזאמענגעקומען ביים טויער פונעם קעניג.
אבער צווישן זיי איז געווען
איין ארעמאן וואס האט
זיך נישט געפרייט מיט
די שאלה איז נישט נאר ווען
די אנדערע .פארקערט, די גאולה וועט קומען ,נאר
ער איז געשטאנען און
געוויינט .ווען מען האט
אויך ווער פון אונז וועט זוכה
איהם געפרעגט פארוואס זיין צו ווערן אויסגעלייזט.
ער וויינט ,האט ער
געענטפערט" :איך בין אזוי ארעם ,אז איך האב אפילו נישט קיין געלט פאר די נסיעה ביז
צום קעניג .און פון גרויס שוואכקייט האב איך שוין נישט קיין כח אפילו צו גיין צופיס.
וויאזוי וועל איך בכלל אנקומען צום טויער"?
ਪווער וועט זוכה זיין צו די גאולה?
דער נמשל איז ,אז אפילו אויב מיר וואלטן געוואוסט זיכער אז היינט איז דער טאג פון
דער גאולה ,וואלטן מיר נאך אלץ געדארפט וויינען און שרייען" :הושענא למענך גואלנו
עולת שבת -מונקאטש בי
הושענא" .ווייל די שאלה איז נישט נאר ווען די גאולה וועט קומען ,נאר אויך ווער פון אונז
וועט זוכה זיין צו ווערן אויסגעלייזט.
ביי יציאת מצרים זענען דאך נאר ארויסגעגאנגען איינס פון יעדע פינף אידן (רש"י שמות
יג ,יח) .און אזוי זאגן חז"ל אויך בנוגע דער גאולה העתידה (סנהדרין קיא ,א) ,אז נאר צוויי פון
זעקס הונדערט טויזנט וועלן זוכה זיין צו זעהן די גאולה.
דערפאר זאגט דוד המלך" :כי אתה עם עני תושיע" .אפילו מיר זענען ווי דער ארעמאן
אין די משל ,אזוי שוואך און צובראכן ,אז מיר האבן נישט קיין כח אליין צו קומען
צום טויער פון דער ישועה ,דאך וועט דער אויבערשטער אונז העלפן און אויך אונז
אויסלייזן.
ਪדורכגיין דעם גאנצן גלות
און זוכה זיין צו דער גאולה
און באמת ,איז שווער זיך אפילו פארצושטעלן ווי גרויס דער צער וואלט געווען ,ווען
א איד גייט דורך אלע יארן פון גלות ,מיט אלע צרות און יסורים וואס זענען געקומען
אויף כלל ישראל ,און צום סוף דערלעבט מען די גאולה -אבער ער איז נישט זוכה צו
זיין דערין .מען האט אזוי לאנג געווארט און געבעטן אויף די גאולה ,און ווען עס קומט,
בלייבט נאך א גרויסער חלק פון כלל ישראל אין גלות ,ווייל נאר "אחד מעיר ושנים
ממשפחה״ וועלן ווערן אויסגעלייזט.
אבער דאס איז נאר אויב די גאולה וועט קומען דורך חבלי משיח ,מיט שווערע יסורים
און צרות .עס קען אבער זיין א גאולה וואס קומט אויף א רואיגער וועג ,ווי עס שטייט
(ישעיה ל ,טו) "בשובה ונחת
תושעון" -דורך רואיגקייט
און מנוחה וועט איר דאס איז די גאולה וואס מיר
געהאלפן ווערן. ווארטן אויף -א גאולה וואס
און אזוי שטייט אויך נעמט מיט זיך יעדן איינציגן
(ירמיה לא ,ז)" :וקבצתים
מירכתי ארץ ,בם עור איד .נישט נאר די וואס זענען
ופסח ,הרה ויולדת יחדיו, שטארק און קענען אליין
קהל גדול ישובו הנה".
דער אויבערשטער וועט אנקומען ,נאר אויך דער וואס
צוזאמנעמען אידן פון די איז שוואך און קען זיך נישט
ווייטסטע עקן פון דער
וועלט ,און צווישן זיי וועלן אליין העלפן.
זיין דער בלינדער און דער
פארהינקטער ,די שוואנגערע און די פרוי וואס גייט געבוירן .קיינער וועט נישט זיין צו
שוואך און קיינער וועט נישט זיין אויסגעשלאסן .אלע וועלן צוזאמען צוריקקומען" ,קהל
גדול ישובו הנה".
גי הושענא רבה
דאס איז די גאולה וואס מיר ווארטן אויף -א גאולה וואס נעמט מיט זיך יעדן איינציגן
איד .נישט נאר די וואס זענען שטארק און קענען אליין אנקומען ,נאר אויך דער וואס איז
שוואך און קען זיך נישט אליין העלפן.
אויף אזא אופן וועט די גאולה זיין א ישועה פאר גאנץ כלל ישראל ,און קיין איין איינציגער
איד וועט חלילה נישט בלייבן דא אין גלות.
ਪדי גאולה זאל זיין פאר יעדן איד
דערפאר חזרן מיר איבער די בקשה" :הושענא למענך גואלנו הושענא".
קודם בעטן מיר אז דער גואל צדק זאל קומען ,אז דער אויבערשטער זאל שוין אויסלייזן
כלל ישראל און אונז ברענגען די ישועה וואס מיר ווארטן אזוי לאנג דערויף.
אבער דערנאך זאגן מיר
נאכאמאל "הושענא" -
רבונו של עולם ,העלף
מיר בעטן נישט נאר אז די
אונז אז מיר זאלן אויך זיין גאולה זאל שוין קומען,
אריינגערעכנט דערין און
חלילה נישט איבערבלייבן
נאר אז יעדער איינער פון
דא .די גאולה זאל זיין א אונז זאלן זוכה זיין צו ווערן
ישועה פאר גאנץ כלל
ישראל ,און מיר מיט
אויסגעלייזט" ,והעלנו
אונזערע קינדער זאלן אלע בתוכה ושמחנו בבנינה",
זוכה זיין צו זיין א חלק פון
דער גאולה שלימה.
און קיין איין איד זאל חלילה
"הושענא למענך גואלנו נישט בלייבן אין גלות
הושענא" -מיר בעטן נישט
נאר אז די גאולה זאל שוין קומען ,נאר אז יעדער איינער פון אונז זאלן זוכה זיין צו ווערן
אויסגעלייזט" ,והעלנו בתוכה ושמחנו בבנינה" ,און קיין איין איד זאל חלילה נישט בלייבן
אין גלות.
עולת שבת -מונקאטש די
וט הושענא רבה
נקודות למעשה בעבודת ד'
היוצאות מן המאמר:
•להתחזק בכח התחנונים ,שגם כאשר שערי תפילה
הולכים וננעלים ,שערי דמעות עדיין פתוחים ,ויש
מקום לעמוד לפני הקב"ה ולעורר רחמים.
•לשפוך את הלב לפני ד' ,בתפילה מתוך לב נשבר
ובבכי ,כדרכו של דוד המלך ,ולדעת שדמעותיו
עצמן תפילה הן.
•לשים מבטחנו ברחמי ד' ,שגם כאשר אין בידינו
די זכויות ,עלינו לבטוח באבינו שבשמים בעצמו
ולסמוך על רחמיו.
•להאמין בכוחו יתברך לברוא ישועה חדשה ,וגם
כאשר אין אנו רואים דרך לישועה ,לבקש ממנו
שיברא עבורנו ישועה חדשה שלא היתה עד עתה.
•להתפלל שגם בגאולה השלימה לא יישאר חלילה
אף יהודי בגלות ,אלא שנזכה כולנו ,כל אחד ואחד
עם בני ביתו ,להיות בכלל הנגאלים.
עולת שבת -מונקאטש זט
