gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

נהורא נפישא · Nehora Nefisha — סוכות (2026-09-21)

מוציא לאור: נהורא נפישא · Nehora Nefisha

שבוע: סוכות (2026-09-21)

נהורא נפישא · Nehora Nefisha — סוכות (2026-09-21)

פתח את ה-PDF הורדה

‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫דב ה‬ ‫א‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫נתנדב ע"י מו"ה יודא משה סעיד הי"ו‬ ‫לעילוי נשמת‬ ‫אביו ר' עמרם בן יהודא ע"ה‬ ‫אמו שרה בת שלמה הכהן ע"ה‬ ‫חמיו ר' רחמים בן אליהו יוסף ע"ה‬ ‫חמותו רחל בת צבי פסח ע"ה‬ ‫תנצב"ה‬ ‫ב‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫)דברים טז‪ ,‬יד ‪,‬טו(‪ .‬חג הסוכות היא בחינת‬ ‫צילא דמהימנותא ‪-‬מקור הישועות‬ ‫׳ימין המקרבת׳‪ ,‬שבו הקדוש ברוך הוא‬ ‫מה נהדרו ומה נעמו מאמרי רבותינו‬ ‫פורס סוכת שלומו‪ ,‬וכביכול מחבק ומקרב‬ ‫הקדושים בספריהם‪ ,‬אשר יפתחו עינינו‬ ‫את בניו אהוביו בחסד עליון וברחמים‬ ‫להשכיל‪ ,‬כי מצות סוכה איננה מצוה‬ ‫עצומים‪.‬‬ ‫פשוטה בלבד‪ ,‬אלא עולם מלא וגדוש‬ ‫וכדי לעורר ולהלהיב את השמחה‬ ‫בקדושה עליונה‪ .‬והיא מצותא רבתא‬ ‫האמיתית בלב האדם‪ ,‬ישים אל לבו‬ ‫המקפת את כל האדם מראשו ועד רגליו‪.‬‬ ‫ויתבונן ברוממות הדבר‪ :‬שעל אף גודל‬ ‫בצילא דמהימנותא טמונים וגנוזים‬ ‫שפלותנו ומיעוט זכויותינו‪ ,‬מחמת אהבתו‬ ‫אוצרות של ישועות נשגבות וסגולות‬ ‫העזה והנצחית אלינו‪ ,‬לא זו בלבד שנתן‬ ‫נפלאות‪ ,‬אשר כוחם הגדול מלוה את‬ ‫לנו את הימים הנוראים כעצה ותושיה‬ ‫האדם‪ ,‬שומר ומציל אותו בכל ימי השנה‬ ‫לתקן את כל החטאים ולשוב אליו באמת‬ ‫כולה מכל פגע ומכל נזק‪.‬‬ ‫‪ -‬אלא שתכף ומיד לאחר מכן הוא קולט‬ ‫וידוע הכלל הגדול ששנו חכמינו ז״ל )סוטה‬ ‫אותנו בזרועות פתוחות ומחבק אותנו בין‬ ‫מז‪ :(.‬׳לעולם תהא שמאל דוחה וימין‬ ‫דפנותיה של הסוכה הקדושה‪ .‬כשיחשוב‬ ‫מקרבת׳‪ .‬והנה‪ ,‬ענין זה מתגלה במלואה‬ ‫האדם על זה‪ ,‬תתעורר בקרבו שמחה‬ ‫בחג הסוכות‪ .‬אשר זה עתה יצאנו מימי‬ ‫עצומה אין קץ‪.‬‬ ‫ראש השנה ויום הכיפורים העעל״ט ‪ -‬ימי‬ ‫ואף אם ישנם אנשים אשר מצרות הזמן‬ ‫הדין הנוראים והקדושים‪ ,‬שבהם הנהגת‬ ‫ומעול הגלות המר לבם נקוף ומוטרד‪,‬‬ ‫ה׳ בבחינת שמאל דוחה‪ .‬אך הבורא יתברך‬ ‫ומרגישים חלילה מרוחקים מלהשיג את‬ ‫שמו‪ ,‬ברחמיו המרובים‪ ,‬יודע כי בשר‬ ‫האור הגדול ‪ -‬אל יפול לבם בקרבם! כי‬ ‫אנחנו; וחמל עלינו יוצרנו ופתח לנו פתח‬ ‫חסדי ה׳ לא תמו ולא כלו רחמיו‪ .‬ודוקא‬ ‫של תקוה‪ ,‬בהעניקו לנו את ימי חג הסוכות‬ ‫בימים אלו פתח לנו הבורא שערי אורה‪,‬‬ ‫הבאים עלינו לטובה‪ .‬ימים אלו הם ימי‬ ‫הנותנים לכל איש מישראל עצות קדושות‬ ‫השמחה והחדוה האמיתית‪ ,‬ככתוב‬ ‫ותיקונים נפלאים כדי להתרומם מעפר‪,‬‬ ‫ִית ַא ְך ָשׂ ֵמ ַח׳‬ ‫ְהי ָ‬ ‫ְח ֶגּךָ‪ ...‬ו ָ‬ ‫בתורה‪ :‬׳ ְו ָשׂ ַמ ְח ָתּ בּ ַ‬ ‫לנתק את כבלי הדאגה‪ ,‬ולהסתופף בצילא‬ ‫ג‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫וכדרשת חכמינו זכרונם לברכה במסכת‬ ‫דמהימנותא מתוך הרחבת הדעת ושלות‬ ‫ברכות )דף ל‪ (.‬על הכתוב ‪ :‬׳ ְוגִילוּ ִבּר ָ‬ ‫ְע ָדה׳‬ ‫הנפש‪.‬‬ ‫)תהלים ב‪ ,‬יא( ‪ -‬במקום גילה שם תהא‬ ‫רעדה‪ .‬באופן זה יתקיימו בו שני הבחינות‬ ‫שמחת המצוה וגודל הזהירות מכעס‬ ‫יחדיו‪ :‬יראת שמים טהורה מזה‪ ,‬ושמחה‬ ‫ועצבות‬ ‫עמוקה ופנימית מזה; ומתוכה יזכה‬ ‫לשאוב השפעות טובות שיקפו אותו ואת‬ ‫וכבר הפליגו רבותינו תלמידי מרן האר״י‬ ‫בני ביתו לאורך כל ימי החג וכל ימי השנה‬ ‫זלה״ה‪ ,‬בגודל מעלת הימים הללו‪ ,‬וכתבו‬ ‫כולה‪.‬‬ ‫כי כל המתנהג בהם בשמחה ובטוב לבב‪,‬‬ ‫ברוח נדיבה ובלבב שלם‪ ,‬ונזהר ונשמר‬ ‫כמלא נימא משמץ עצבות‪ ,‬כעס ודאגה ‪-‬‬ ‫***‬ ‫מובטח לו מן השמים שיצא בדימוס‪ ,‬וכל‬ ‫ימות השנה הבעל״ט לא יאונה אליו כל‬ ‫אוצר הסגולות ‪ -‬גנוזי הישועות שבמצוה‬ ‫און‪ ,‬ולא יסבול משום צער ומכאוב‪ ,‬אלא‬ ‫רבתא דא‬ ‫יהא שרוי בשמחה תמיד‪ .‬ומעתה‪ ,‬אף אם‬ ‫תכוף עליו עת צרה‪ ,‬ויעברו על האדם‬ ‫רבים המה פלאי סגולותיה של מצוה רבתא‬ ‫נסיונות קשים‪ ,‬חס ליה ליתן יד לעצבות‪,‬‬ ‫זו‪ ,‬אשר לא יכילם ספר ולא יספרו מרוב‪,‬‬ ‫אלא יתאמץ בכל עוז ותעצומות נפש‬ ‫כמה וכמה מעיינות של ישועה ונחמה‬ ‫להשליך משא הדאגות מעל שכמו‪ ,‬כי חוק‬ ‫נובעים ומפכים מבין דפנותיה של הסוכה‬ ‫ולא יעבור הוא‪ ,‬וחובה קדושה המוטלת‬ ‫הקדושה‪ ,‬להגן בעד האדם ולהצילו מכל‬ ‫על האדם להיות בשמחה תמידית‪.‬‬ ‫נגע ופגע‪ .‬ונבוא בשורות אלו להעלות על‬ ‫נס מקצת מן הסגולות הנשגבות והנפלאות‬ ‫אך מאידך גיסא‪ ,‬יזהר האדם מאוד שלא‬ ‫הגנוזות בצילא דמהימנותא‪:‬‬ ‫לערבב חטים בסובין‪ ,‬וחלילה לו להמיר‬ ‫שמחה עילאה זו בשחוק וקלות ראש ח״ו‪,‬‬ ‫אלא תהיה כולה שמחה של מצוה‬ ‫אמיתית‪ ,‬המיוסדת על אדני קודש‪.‬‬ ‫ד‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫עליהם קדושה עליונה ושמירה מעולה‬ ‫א‪ .‬סגולת השלום וההצלה ממחלוקת‬ ‫ממרומים‪ ,‬הטובעת בנפשם חותם קודש‬ ‫ומריבה‬ ‫למען יגדלו לתלמידי חכמים‪ ,‬יראי השם‬ ‫הישיבה בצל הסוכה סגולה בדוקה‬ ‫ואנשי אמת‪.‬‬ ‫ואמיתית היא להשראת השכינה והשלום‬ ‫בבית‪ ,‬ולהיות נשמר וניצול מפגעי מריבה‬ ‫ג‪ .‬קדושת ארץ ישראל השרויה בחלל‬ ‫ומאיבת שונאי חנם‪ .‬וכל הנכנס לחסות‬ ‫הסוכה‬ ‫תחת כנפי השכינה בצילא דמהימנותא‪,‬‬ ‫ומקדש ישיבתו בה כדת וכדין ‪ -‬מובטח לו‬ ‫זאת ועוד יש לנו לדעת‪ ,‬כי במצות סוכה‬ ‫שלא יבואו הוא ובני ביתו לידי קטטה‬ ‫שרויה מעין קדושתה של ארץ ישראל‬ ‫ומריבה כל ימות השנה כולה; יען כי בצל‬ ‫ממש‪ .‬וכל המקיים מצות סוכה כהלכתה‪,‬‬ ‫הסוכה נפרסת סוכת שלום עליונה‪ ,‬אשר‬ ‫נחשב לו הדבר כאילו הוא מהלך בארץ‬ ‫שכל אנוש ובר נש קצר מלהשיג ולשער‬ ‫הקודש‪ ,‬אשר השמירה המעולה וההשגחה‬ ‫גודל מעלתם‪.‬‬ ‫הפרטית תמיד עין בעין שרויות עליה‪,‬‬ ‫ֹקי ָך בָּהּ‬ ‫כמקרא שכתוב בתורה‪ֵ :‬עינֵי ה׳ ֱאל ֶ‬ ‫ְעד ַא ֲחרִית ָשׁנָה״ )דברים‬ ‫ֵמ ֵרא ִשׁית ַה ָשּׁנָה ו ַ‬ ‫ב‪ .‬לזכות לזרע של קיימא ולחינוך הבנים‬ ‫יא‪ ,‬יב(‪ .‬ונמצא שהסוכה היא כמבצר עוז‬ ‫לתורה‬ ‫לשמירה שלימה ומעולה לאדם בכל‬ ‫מצוה חביבה זו מסוגלת ביותר לפקוד בה‬ ‫דרכיו‪.‬‬ ‫עקרות‪ ,‬ולזכות את החוסים בצילה לזרע‬ ‫של קיימא ובנים זכרים המאירים את‬ ‫ד‪ .‬שמירה והצלה לנכסים מכל נזק ומגפה‬ ‫העולם בתורה וביראת חטא‪ .‬ולא זו בלבד‪,‬‬ ‫אלא שהסוכה היא מקור ברוך ובית גידול‬ ‫סגולה עצומה ונוראה נודעת למצוה זו‪,‬‬ ‫של קדושה לחינוך הבנים; שכן כאשר‬ ‫שהיא כתריס בפני הפרעניות להגן על נכסי‬ ‫האב מביא את בניו אל תוך הסוכה‪,‬‬ ‫האדם ועל כל אשר לו מפני הפסד ונזק‪,‬‬ ‫ומחנכם להסתופף תחת אוירא דכיא של‬ ‫ושלא ימצאו חלאים רעים ומגפות חלילה‬ ‫צילא דמהימנותא‪ ,‬הרי הוא ממשיך‬ ‫ה‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫הקדוש ברוך הוא את אבותינו במדבר‬ ‫במקנהו ובקניניו‪ ,‬כפי שהביאו בקיצור ספר‬ ‫והקיפם בשבעה ענני כבוד ושמירה מכל‬ ‫הפלאה ובספר חסד לאברהם‪ ,‬שהאריכו‬ ‫עבר ופינה‪.‬‬ ‫בגודל השמירה היתירה הנשפעת על כל‬ ‫ובכן‪ ,‬בעת בנין הסוכה עלינו להעלות על‬ ‫קניניו של בני ישראל המקיימים מצוה זו‬ ‫זכרוננו את חסדי ה׳ הראשונים‪ ,‬ולדעת‬ ‫בשלמותה‪.‬‬ ‫נאמנה כי אף בזמן הזה‪ ,‬כשאנו חוסים‬ ‫תחת צל הסכך‪ ,‬אנו מסתופפים בצל כנפיו‬ ‫עבודת בנין הסוכה ‪-‬עם כונת הלב‬ ‫ממש ונמצאים תחת השגחתו הישרה‬ ‫והתמידית של הבורא יתברך‪ .‬והדבר‬ ‫כאשר ניגש האדם אל מלאכת הבניה של‬ ‫דומה לאם המגנת על ילדיה הרכים‬ ‫הסוכה הקדושה‪ ,‬חובה עליו להעמיק‬ ‫ופורסת עליהם בגדיה להצילם מפני המטר‬ ‫מחשבתו בכוונות העמוקות והרמות‬ ‫והצינה‪ ,‬כך כביכול הקדוש ברוך הוא‬ ‫הצפונות בה‪ ,‬ולא יעשנה כמי שעושה‬ ‫מקיף את בני ישראל ומסוכך עליהם‬ ‫מעשה חול גרידא‪.‬‬ ‫בצילא דמהימנותא מתוך אהבה עזה‬ ‫והנה שנינו בגמרא במסכת סוכה )דף‬ ‫וחמלה רבה‪.‬‬ ‫ב‪:(.‬כל שבעת הימים צא מדירת קבע ושב‬ ‫ויתירה מזו איתא במדרש‪ ,‬כי בעסק בנין‬ ‫בדירת עראי״; ומכאן לימדונו רבותינו‬ ‫הסוכה גנוז ענין בנין בית המקדש; דהנה‬ ‫ז״ל‪ ,‬כי בעת עשיית הסוכה והקמת‬ ‫כשישראל בנו את המשכן במדבר‪ ,‬שפכו‬ ‫דפנותיה אל יחשוב האדם לעשותה כבנין‬ ‫שיח ותפלה מעומקא דלבא‪ ,‬ואמר השי״ת‬ ‫קבע המיועד לנוחות הגוף ולתענוגיו‪ ,‬אלא‬ ‫שתפלה מעין זו מעוררת ומביאה את‬ ‫יכון בלבו שהוא בונה דירת עראי לשם‬ ‫השראת השכינה‪.‬‬ ‫מצות הבורא יתברך שמו‪ ,‬במטרה לעשות‬ ‫לו יתברך דירה בתחתונים ולהשרות‬ ‫אשר על כן‪ ,‬בעת שטורח האדם בבנין‬ ‫שכינתו בתוכנו‪.‬‬ ‫סוכתו‪ ,‬ראוי לו לשפוך תפלה וכל תחנונים‬ ‫מעומק הלב שישרה השי״ת שכינתו‬ ‫עוד שנינו במדרש )ויקרא רבה‪ ,‬פרשה לו( על‬ ‫ְתּי‬ ‫ֹשׁב ִ‬ ‫המקרא שכתוב בתורה‪:‬כִּי ַבסֻּכּוֹת הו ַ‬ ‫ִשׂרָאל״ )ויקרא כג‪ ,‬מג( ‪-‬שהוליך‬ ‫ֶאת ְבּנֵי י ְ‬ ‫ו‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫אלא תולדה זעירה מן האור הגדול המאיר‬ ‫בתוכה‪ ,‬ובכח תפלה זו יפתחו שערי שמים‬ ‫ממעל‪.‬‬ ‫לרוחה להשפיע עליו שפעת קודש‪.‬‬ ‫וכך הוא הדבר ממש בענין קדושת‬ ‫כמו כן‪ ,‬ישים אל לבו ויתאבל על בנין בית‬ ‫הסוכה‪ .‬זו הדירה הקטנה‪ ,‬הדלה והעניה‬ ‫המקדש שחרב בעונותינו‪ ,‬ויזכור כי כל‬ ‫אשר עושים אנו כאן למטה בארץ מתחת‪,‬‬ ‫בקשותינו ותחנונינו בימים אלו הן שיקים‬ ‫אינה בנין עצמי כלל‪ ,‬אלא היא אחוזה‬ ‫לנו את סוכת דוד הנופלת‪ ,‬כנוסח שתיקנו‬ ‫ונשענת בבחינתהצל העליון״ ‪-‬צילא‬ ‫לנו אנשי כנסת הגדולה בברכת‬ ‫דמהימנותא שמלמעלה‪ ,‬הנשפע ממקור‬ ‫המזון‪:‬הרחמן הוא יקים לנו את סוכת דוד‬ ‫הקדושה‪ .‬על כן‪ ,‬בעצם ישיבתנו בתוך‬ ‫הנופלת״‪ ,‬ויתפלל על זה בבכי ובדמעות‬ ‫דפנותיה‪ ,‬מעידים אנחנו עדות ברורה כי‬ ‫שנזכה לראות בבנין בית המקדש‬ ‫מקושרים אנו בקשר אמיץ אל השי״ת‪,‬‬ ‫ותפארתו במהרה בימינו‪.‬‬ ‫המגן בעד כל הארץ והחופף על עמו‬ ‫ישראל‪ .‬ונמצא‪ ,‬שהיושב בסוכה כדת‬ ‫משל אור החמה ‪-‬הסוכה כמראה לצילא‬ ‫וכדין מבהיר ומעיד על תוקף אמונתו‬ ‫דלעילא‬ ‫בבורא עולם‪ ,‬והפוקר וממאן בה ‪-‬הרי הוא‬ ‫מראה בעצמו ח״ו שאין לו חלק ונחלה‬ ‫להבנת ענין נשגב זה של מהות צל הסוכה‪,‬‬ ‫באמונת אומן‪ ,‬רח״ל‪.‬‬ ‫יתבונן המשכיל במשל קרוב המוחש לעין‬ ‫כל חי‪ .‬כגון שיעמיד האדם את כף ידו‬ ‫תחת כיפת השמים נגד השמש הזורחת‪,‬‬ ‫הנה יראה כי יפול צל קטן ומצומצם על גבי‬ ‫תוקף השמירה וסוד השמות הקדושים‬ ‫הארץ‪ .‬ואמנם כל בר דעת מבין לאשורו‪,‬‬ ‫בדפנות הסוכה‬ ‫כי אין קיומו של אותו צל קטן אלא מחמת‬ ‫פלאי רמזים וסודות נוראים מצינו‬ ‫זריחתה של אותה שמש ענקית ומאירה‬ ‫בקדושת הסוכה‪ ,‬אשר שמות קדושים‬ ‫התלויה ברקיע‪ .‬וממילא נלמד‪ ,‬שכל‬ ‫ויחודים עליונים מרומזים בה בכל עבר‬ ‫תוקפו ומציאותו של הצל השפל‪ ,‬אינו‬ ‫ופינה‪ .‬ומעתה‪ ,‬החוסה בצילה נמצא מוקף‬ ‫ז‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫בעוונותינו הרבים‪ ,‬מחמת דיבורים‬ ‫בשמירה מעולה מכל עבריו ופינותיו‪ ,‬יען‬ ‫אסורים ורעים שהוציא האדם מפיו במשך‬ ‫כי הסוכה משמש ככלי קיבול ומשכן‬ ‫כל ימות השנה‪ .‬ובכח סגולת הסוכה‬ ‫לשמותיו הקדושים של הבורא יתברך‬ ‫הקדושה יכול להעלות ולפדות את כל‬ ‫שמו‪ .‬דהנה תיבתסוכה "עולה במספרה‬ ‫אותם הדיבורים ולהצילם מרדת שחת‪,‬‬ ‫למנין צ״א ‪-‬והוא סוד היחוד הגדול של‬ ‫ובפרט כאשר נעשה בנין הסוכה והישיבה‬ ‫שמות הוי״ה ואדנ״י‪ ,‬אשר בהצטרפם יחד‬ ‫בה בכונה הראויה והשלמה כמובא‬ ‫עולים למנין צ״א‪.‬‬ ‫בספרים הקדושים‪.‬‬ ‫עוד רמז עמוק וטמיר גנוז במספר צ״א זה‪,‬‬ ‫דהנה שם הוי״ה ברוך הוא עולה במספר‬ ‫חובת ההנהגה בקדושה בצילא‬ ‫כ״ו‪ ,‬וכאשר נצרף אליו את הע׳ צורות‬ ‫דמהימנותא‬ ‫העליונות או הע׳ שרים דקדושה‪ ,‬עולה‬ ‫החשבון ‪-‬עם הכולל ‪-‬בדיוק מכוון למנין‬ ‫לפיכך‪ ,‬בהיות עולמות עליונים תלויים‬ ‫צ״ו ; אשר הוא סוד הייחוד העלאה של‬ ‫ועומדים בכל קוץ ונדבך של דפנות הסוכה‬ ‫שם יהי״ה המוכן ומזומן לעתיד לבוא‪,‬‬ ‫והסכך‪ ,‬חובה רבתא מוטלת על האדם‬ ‫כמובא מחכמי הקבלה‪ .‬וזהו אף סוד צ״א‬ ‫להיזהר זהירות יתירה בקדושת עשייתה‬ ‫תפוחים הקדושים השואבים ממקור חקל‬ ‫ובכל הנהגתו בתוכה‪ .‬ובאמת‪ ,‬בספר הזוהר‬ ‫תפוחין קדישין‪ ,‬המוזכרים בדברי חכמי‬ ‫הקדוש )ח"ג פרשת אמור דף קג‪ (.‬הוזהרנו‬ ‫האמת בספרי קבלה‪ .‬ונמצאת למד‪ ,‬שכל‬ ‫באזהרה חמורה ונוראה על ענין הנהגת‬ ‫חלל הסוכה ודפנותיה ספוגים ומלאים‬ ‫האדם בין דפנותיה; שאמרו שם‪ :‬׳מאן‬ ‫משמותיו הקדושים של הקדוש ברוך הוא‪,‬‬ ‫דאית ליה חולקא בעמא קדישא‪ ,‬יתיב‬ ‫ואין בה מקום פנוי חלילה מן הקדושה‪.‬‬ ‫בצילא דמהימנותא‪ ...‬ולא ישתעי בה‬ ‫וגם בענין מעשה הסכך המצל ממעל‪,‬‬ ‫מילין דחול׳ ‪ -‬כלומר‪ ,‬כל שיש לו חלק‬ ‫הפליגו בספרים הקדושים וכתבו‪ ,‬כי על‬ ‫ונחלה בעם קדוש‪ ,‬יושב בצילא‬ ‫ידי קדושת הסכך המרובה ניתן כח ועוז‬ ‫דמהימנותא ואינו משיח בה שיחת חולין‪.‬‬ ‫בנפש האדם לברר ולגאול את ניצוצות‬ ‫ומעתה‪ ,‬המדבר בתוכה דברי ריקנות‪,‬‬ ‫הקודש אשר נפלו לתוך עמקי הקליפות‬ ‫ח‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫ה‪ :‬פתיחת שערי עולם הבא‬ ‫ליצנות או לשון הרע‪ ,‬הרי הוא פוגם‬ ‫בקדושת המקום ומסלק את השכינה‬ ‫עוד שנינו בדברי חכמינו בפסיקתא‪ ,‬כי‬ ‫הימנה‪ ,‬רח״ל‪.‬‬ ‫מצות סוכה שקולה כנגד כל המצות כולן‪,‬‬ ‫ועוצם סגולתה מביא את האדם לחיי‬ ‫ומשום הכי‪ ,‬צריך האדם להרגיש בושה‬ ‫העולם הבא‪ .‬ואיתא בתיקוני הזוהר‬ ‫גדולה וכלימת פנים לעשות בה שום סרך‬ ‫הקדוש ובדברי הפוסקים‪ ,‬כי כל המוסר‬ ‫של חטא ועון‪ ,‬וכל שכן להתנהג בה שלא‬ ‫נפשו לשמור מצות סוכה כהלכתה בחייו‪,‬‬ ‫כהוגן ובקלות ראש‪ .‬וישקוד בכל מאמצי‬ ‫אזי בשעה שנפטר מן העולם הזה‪ ,‬הקדוש‬ ‫כוחו לשמור על טהרת המקום‪ ,‬להרחיק‬ ‫ברוך הוא בכבודו ובעצמו חופף עליו‬ ‫ממנו חפצים מאוסים וכלים שאינם‬ ‫להגינו מפני מלאכי חבלה וכל המזיקים‪,‬‬ ‫ראויים‪ ,‬ולנצור לשונו מדיבורי חול שאינם‬ ‫ומלאך המות ומשחיתי גיהנם אין להם‬ ‫לצורך; כי הלא חלל הסוכה מכון כנגד‬ ‫רשות ופתחון פה לנגוע בו חלילה‪ .‬ונמצא‪,‬‬ ‫קדושת הלשון ושמירת הפה‪ ,‬ומי שמתנהג‬ ‫שכל הזוכה לישב בסוכה מתוך כוונה‬ ‫בה שלא כהוגן‪ ,‬הרי הוא מהפך לגמרי את‬ ‫טהורה ולב שלם‪ ,‬בשעה שיפטר מן העולם‬ ‫סדרי הקדושה וממיר אור בחושך‪.‬‬ ‫לא יראה פני גיהנם‪ ,‬אלא מלאכי השרת‬ ‫אבל כאשר האדם שומר על קדושת פיו‬ ‫יקדמו פניו בשלום ויוליכוהו להושיבו‬ ‫ולשונו בתוך הסוכה‪ ,‬וממלא חללה בדברי‬ ‫בתוך סוכת עורו של לויתן המוכנת‬ ‫תורה ותשבחות‪ ,‬הרי הוא מכניע ומנצח‬ ‫ומזומנת לצדיקים לעתיד לבוא‪ ,‬כדאיתא‬ ‫את כל כוחות הטומאה והסטרא אחרא‪,‬‬ ‫בגמרא במסכת בבא בתרא )עה‪.(.‬‬ ‫וזוכה שזכות הסוכה תעמוד לו ולזרעו‬ ‫לישועה ולרחמים‪ ,‬ואז הקדוש ברוך הוא‬ ‫שמח עמו כביכול‪ ,‬ועלז במעשיו‪ ,‬ומצוה‬ ‫ו‪ :‬הצלה באחרית הימים‬ ‫על מלאכי השרת לשמרו ולהגן בעדו בכל‬ ‫עוד סגולה יקרה ונחמה גדולה טמונה‬ ‫דרכיו‪ ,‬לאורך ימים ושנות חיים‪.‬‬ ‫במצוה זו‪ ,‬שהיא מגנת על האדם ומצלת‬ ‫אותו מחבלי משיח וממלחמת גוג ומגוג‬ ‫המתרגשת לבוא בסוף הימים‪ .‬שכן לעתיד‬ ‫ט‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫ובספר פני השם‪ .‬והגם שאינו יושב בה‬ ‫לבוא יוציא הקדוש ברוך הוא חמה‬ ‫אלא שבעת ימים בלבד‪ ,‬מעלה עליו‬ ‫מנרתיקה‪ ,‬והרשעים שמיאנו בקיום‬ ‫רחמנא כאילו פטר על ידה גלות של שבע‬ ‫התורה ועשיית מצותיה נשרפים ונידונים‬ ‫שנים ואפילו של שבעים שנה‪ ,‬ויזכה לינצל‬ ‫בה‪ ,‬ואילו אותם שמסרו נפשם להסתופף‬ ‫מכל צרה וצוקה‪.‬‬ ‫בצילא דמהימנותא ינצלו מלהט השמש‪,‬‬ ‫כפי שביאר בעל ספר משיבת נפש‪ .‬ואז‬ ‫יחדש השי״ת את סוכת ירושלים‬ ‫ח‪ :‬המשכת צינור הפרנסה‬ ‫בתפארתה‪ ,‬ויזכו בני ישראל לישב בתוכה‬ ‫בפרט יתן האדם אל לבו לשפוך שיח‬ ‫ולזמר שירה וזמרה לפני כיסא כבודו‪,‬‬ ‫ותפלה על פרנסה טובה וכלכלה בריוח‬ ‫ויהיה להשי״ת רוב תענוג ונחת רוח מעמו‬ ‫בימים קדושים אלו‪ .‬ובעת שעוסק בבנין‬ ‫חביבו‪.‬‬ ‫סוכתו ובורר עלים כשרים‪ ,‬נאים‬ ‫ומהודרים לסכך בהם מעל‪ ,‬יכוין‬ ‫ז‪ :‬תיקון גזירת גלות‬ ‫במחשבתו כי במעשה קודש זה הוא פותח‬ ‫מעינות שמים להוריד שפע ברכה‬ ‫יסוד נפלא וקדוש מצינו עוד במדרשי‬ ‫והצלחה‪ .‬כי הנה חג האסיף הוא הזמן‬ ‫חז״ל‪ ,‬שהיציאה אל הסוכה תכף ומיד‬ ‫המיועד והמסוגל אשר בו נשפע השפע‬ ‫לאחר ימי הדין הנוראים היא בחינת גלות‬ ‫ברכה ברוח ובגשם ובכל המצטרך לאדם‬ ‫מכפרת‪ .‬שכן אם נגזרה על האדם ח״ו‬ ‫ונקצבת הפרנסה לכל ימי השנה כולה‪.‬‬ ‫גזירת גלות‪ ,‬במשפט ימי הדין‪ ,‬הרי כשהוא‬ ‫ועוד מביא בעל פלא יועץ הבטחה ברורה‪,‬‬ ‫עוזב מרצונו את ביתו המפואר ומדור קבע‬ ‫שכל המקיים מצות סוכה בשמחה ובטוב‬ ‫שלו‪ ,‬והולך לחסות בדירת עראי דלה‪ ,‬הרי‬ ‫לבב בחג הזה‪ ,‬מובטח לו מן השמים שיזכה‬ ‫הוא מקיים בעצמו גזירת הגלות‪ .‬ובזה הוא‬ ‫לשנה הבאה לקיים מצוה חביבה זו שוב‬ ‫ממתק את הדינים מעליו ומעל בני ביתו‪,‬‬ ‫מתוך שמחה והרחבת הדעת‪ ,‬בעזרת השם‬ ‫והקדוש ברוך הוא ברחמיו הרבים מוחל לו‬ ‫יתברך‪.‬‬ ‫על עוונותיו ומצילו מגלות הגוף והנפש‪,‬‬ ‫כדאיתא בפסיקתא דרב כהנא )פרשה כז(‬ ‫י‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫להם העמים לדרכם‪ ,‬מבקש הבורא יתברך‬ ‫משל סעודת המלך בשמיני עצרת‬ ‫שמו‪ ,‬בחיבה עזה שאין לה קץ‪ ,‬מבניו‬ ‫ומה מתוקים מדבש דברי חכמינו ז״ל‪,‬‬ ‫אהוביו חביביו‪ :‬עשו עמי חג מיוחד‬ ‫אשר גילו לנו במשל נפלא את עומק‬ ‫ושמחה פרטית ביום שמיני עצרת ‪ -‬סעודה‬ ‫תכליתם של ימי החג הללו‪ ,‬המגיעים אל‬ ‫קטנה וטהורה של אהבה ודביקות‪ ,‬שבה‬ ‫תומם ואל פקודתם ביום שמיני עצרת‬ ‫ישבו כנסת ישראל ואביהם שבשמים‬ ‫ושמחת תורה‪ .‬ומשלו בזה משל למלך‬ ‫לבדם‪ ,‬בשמחה שלמה ומזוקקת שאין בה‬ ‫בשר ודם אשר ערך משתה גדול וסעודה‬ ‫שום תערובת וסיג מן החוץ‪.‬‬ ‫רחבת ידים‪ ,‬וקרא אליה את כל שרי‬ ‫העמים והמון רב‪ ,‬וישבו עמו ימים מרובים‬ ‫***‬ ‫בתוך פלטרין שלו‪ .‬והנה‪ ,‬כאשר הגיע זמן‬ ‫פרידתם של האורחים לבתיהם‪ ,‬פנה המלך‬ ‫אל בנו אהובו ויחידו‪ ,‬אשר כל סודו מסור‬ ‫חובת דקדוקי הלכה וטהרת המצוה‪ ,‬וסוד‬ ‫בידו‪ ,‬ואמר לו בחיבה יתירה‪:‬בני‪ ,‬קשה‬ ‫קידוש במקום סעודה‬ ‫עלי פרידתך ; כל העמים והשרים כבר‬ ‫חובה קדושה ומחייבת מוטלת על כל איש‬ ‫הלכו להם לביתם‪ ,‬אבל אתה עשה לי‬ ‫מישראל לשקוד על דלתי ההלכה ולדעת‬ ‫סעודה קטנה כדי שנשב אני ואתה לבדנו‬ ‫דקדוקי הלכות סוכה על בוריין קודם‬ ‫עוד יום אחד‪ ,‬ולא אהיה טרוד באחרים‪,‬‬ ‫שיגש למלאכת הבניה‪ .‬שכן מה נורא הוא‬ ‫אלא אתענג על אהבתך׳ )פסיקתא דרב כהנא‬ ‫הדבר אם חס וחלילה ישב האדם בסוכה‬ ‫פרשה כז( ‪.‬‬ ‫שיש בה שמץ פסול או חסרון‪ ,‬שהרי מלבד‬ ‫והנמשל ברור ומאיר לכל מעיין‪ :‬בחג‬ ‫מה שמפסיד בידיו את עצם המצוה היקרה‬ ‫הסוכות הקדוש מקריבים בני ישראל‬ ‫והחביבה‪ ,‬עוד הוא נחשב כמברך ברכה‬ ‫שבעים פרים כנגד שבעים אומות העולם‪,‬‬ ‫לבטלה ומביא חלילה את השם הגדול‬ ‫כדי להשפיע שפע‪ ,‬ברכה וחיים לכל הע׳‬ ‫והנורא לידי חילול‪ .‬ואם חס ושלום‬ ‫אומות ולכל הבריאה כולה‪ .‬אולם‪ ,‬לאחר‬ ‫יתעורר בחלל הסוכה שום ספק בכשרותה‪,‬‬ ‫שכל העולם כולו קיבל את ברכתו והלכו‬ ‫הרי קיימא לן בש״ס במסכת ברכות )כ‪ (.‬כי‬ ‫יא‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫בתוך הסוכה‪ ,‬צריך המקדש או השומע‬ ‫ספק ברכות להקל ‪ ,‬ובכי האי גונא מנוע‬ ‫לטעום כזית פת או ממיני מזונות לכל‬ ‫הוא מלהוציא ברכה מפיו ויפסיד את‬ ‫הפחות כשיעור ‪ 75‬גרם‪ ,‬או לשתות‬ ‫הברכה היקרה‪ .‬אשר על כן‪ ,‬יש לו לאדם‬ ‫רביעית יין בתוך הסוכה עצמה‪ ,‬שרק‬ ‫להדר בכל עוז ולבנות את סוכתו לכתחילה‬ ‫באופן זה עולה להם מעשה הקידוש כדת‬ ‫באופן המעולה‪ ,‬המבורר והמהודר ביותר‪,‬‬ ‫וכדין‪ ,‬ורק אחר כך רשאים הם להיכנס‬ ‫כדי לצאת ידי חובת כל הדעות והשיטות‬ ‫לביתם‪ .‬או שיעשו הם בעצמם את הקידוש‬ ‫מתוך הרחבת הדעת ושלמות הלב‪.‬‬ ‫בפנים בבית‪ ,‬במקום קביעת סעודתם‬ ‫ממש‪.‬‬ ‫דין קידוש במקום סעודה‬ ‫ועוד בענין זה יש לעורר כי יש אשר‬ ‫סוכתם אינה מחוברת לביתם‪ ,‬וכשיכנסו‬ ‫עוד יש לתת לב אל יסוד גדול ומפורסם‬ ‫לתוך הבית לאחר הקידוש יאבדו את‬ ‫בהלכות שבת ויום טוב‪ ,‬כי אין קידוש אלא‬ ‫קביעות המקום ויצטרכו לחזור ולקדש‬ ‫במקום סעודה )פסחים קא‪ .(.‬ונפקא מינה‬ ‫שנית בתוך הבית‪ .‬ובדבר זה שקלו וטרחו‬ ‫גדולה יש בזה בחג הקדוש הזה; שכן‬ ‫גדולי האחרונים בחיבוריהם‪ ,‬וכפי‬ ‫כאשר האדם מקדש על היין בתוך הסוכה‪,‬‬ ‫שנתבאר בשלחן ערוך )אורח חיים‪ ,‬סימן‬ ‫חובה עליו לקבוע שם את סעודתו תכף‬ ‫רעג‪ ,‬ובסימן תרצג(‪ ,‬ויש להזהר בזה מאוד‬ ‫ומיד‪ ,‬ולאכול לכל הפחות כזית או כביצה‬ ‫למען תהיה המצוה שלמה ותמימה כהוגן‪.‬‬ ‫פת‪ ,‬כדי שיהיה מעשה הקידוש קשור‬ ‫בתוך הסעודה כדין וכהלכה‪.‬‬ ‫ומכאן יש לעורר ולעמוד על המשמר‬ ‫הלכות המחיצות בדיני לבוד‪ ,‬ודין מצטער‬ ‫בענין אותן נשים צדקניות או הילדים‪,‬‬ ‫בירידת גשמים‬ ‫אשר לעתים קשה עליהם הישיבה בסוכה‪,‬‬ ‫ובענין מלאכת בנין המחיצות ‪,‬צריך האדם‬ ‫ונוהגים לשמוע את מעשה הקידוש בסוכה‬ ‫להיות זריז נשכר בזהירות יתירה‪ .‬שכן‬ ‫ואחר כך נכנסים לתוך הבית פנימה לאכול‬ ‫סוכות רבות בדורנו זה נעשות מיריעות בד‬ ‫את סעודתם‪ .‬הנה עליהם להשגיח בדבר‬ ‫פשוטות‪ ,‬ואם היריעות הללו נעות ונדות‬ ‫זה השגחה יתירה‪ :‬כיון שהקידוש נאמר‬ ‫יב‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫האדם לחלוטין‪ ,‬שכן אין דרכו של אדם‬ ‫ברוח‪ ,‬יש בזה חשש פגם ופסול גמור‪.‬‬ ‫לישן במקום שהגשם מנטף על ראשו‪.‬‬ ‫שהרי הלכה פסוקה היא‪ ,‬שמחיצה שאינה‬ ‫ונפסק הדבר להלכה למעשה ‪,‬שאם פינה‬ ‫יכולה לעמוד איתן בפני רוח מצויה‪ ,‬והיא‬ ‫האדם את מקומו ונכנס לתוך ביתו מפני‬ ‫הולכת ובאה ומפליגה ממקומה שיעור של‬ ‫הגשמים‪ ,‬ואחר כך באמצע הלילה פסקו‬ ‫יותר משלשה טפחים‪ ,‬אינה נחשבת‬ ‫הגשמים והעננים נתפזרו‪ ,‬אין מטריחים‬ ‫למחיצה כלל ועיקר; והיושב בחללה‪ ,‬הרי‬ ‫אותו כלל להקיץ משנתו ולעבור אל‬ ‫הוא כיושב תחת כיפת השמים בלבד‪,‬‬ ‫כדאיתא בגמרא במסכת סוכה )כד‪(:‬‬ ‫הסוכה‪ ,‬אלא ישן בביתו בנחת ושלוה עד‬ ‫שיעור משנתו בבוקר‪ .‬וכן אם היה‬ ‫לפיכך‪ ,‬הרוצה שיהיה בנין סוכתו שלם‬ ‫בעיצומה של סעודת יום טוב והתחילו‬ ‫וקדוש‪ ,‬יבנה מחיצות חזקות מקרשים‬ ‫גשמים מנטפים‪ ,‬ונכנס לתוך הבית‬ ‫יציבים‪ ,‬או שלכל הפחות יקשור חבלים‬ ‫להמשיך שם סעודתו‪ ,‬אף אם פסקו‬ ‫חזקים סביב הדפנות פחות פחות משלשה‬ ‫הגשמים לאחר מכן‪ ,‬אינו מחויב כלל‬ ‫טפחים בין חבל לחבל )שהוא דין לבוד( עד‬ ‫להפסיק סעודתו באמצע ולחזור אל‬ ‫גובה של עשרה טפחים ובזה יעמיד סוכה‬ ‫הסוכה‪ ,‬אלא יושב ומסב בביתו עד שיגמור‬ ‫כשרה ומרוממת למהדרין מן המהדרין‪.‬‬ ‫סעודתו‪ ,‬כפי שנתבאר בשלחן ערוך )או"ח‬ ‫תרל"ט(‪.‬‬ ‫צער הגשמים וההשגחה העליונה‬ ‫והנה‪ ,‬אם ירדו גשמים מן השמים והמים‬ ‫מטפטפים ויורדים אל תוך חלל הסוכה‪,‬‬ ‫חותם הקדושה ‪-‬שמירת טהרת הסוכה‬ ‫הרי דינו מפורש בדברי חכמינו ז״ל‪ :‬אם‬ ‫מחטא ופגם‬ ‫המים מקלקלים את המאכלים או שהאדם‬ ‫סוף דבר‪ ,‬עלינו לזכור כי חלל הסוכה‬ ‫מצטער בעצם ישיבתו שם‪ ,‬הרי הוא פטור‬ ‫הקדושה הוא בחינת גילוי שכינה ומעון‬ ‫מן הסוכה‪ ,‬כמאמרם ז״ל )שם כו‪ (:‬מצטער‬ ‫לקדושה העליונה‪ ,‬ועל כן צריכה היא‬ ‫פטור מן הסוכה ובפרט אמרו כן לענין‬ ‫להיות נקיה ומקודשת מכל שמץ של‬ ‫שינה‪ ,‬שאפילו בטפטוף כל שהוא פטור‬ ‫יג‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫סיום וברכת הקודש‬ ‫כיעור ופגם וחטא‪ .‬והפליגו רבותינו‬ ‫בספרים הקדושים בגודל חובת שמירת‬ ‫העיקר שהשם יתברך ברחמיו המרובים‬ ‫קדושת המקום‪ ,‬וכתבו כי הנוהגים‬ ‫יסייע לנו שנזכה לצאת מימי הדין‬ ‫בפריצות ועוברי עבירה המנאצים‬ ‫הנוראים כשאנו נקיים וטהורים מכל חטא‬ ‫בעונותיהם‪ ,‬חלילה להם לחלל את קדושת‬ ‫ועון‪ ,‬ונבוא לחסות תחת כנפי השכינה‬ ‫המשכן‪ ,‬ויש להזהר שלא להכניסם אל‬ ‫בצילא דמהימנותא מתוך שמחה אמיתית‪,‬‬ ‫תוכו‪ .‬וכמו כן‪ ,‬אין להכניס לחלל הסוכה‬ ‫גיל ורעדה‪ ,‬ובלבב שלם ומזוקק‪.‬‬ ‫שום דבר מאוס וכלים שאינם מכובדים‪.‬‬ ‫ובזכות שמירת מצוה חביבה ורבתא זו‬ ‫וכן ישראל ערל אסור ליכנס לסוכה עד‬ ‫בשלמותה ובהידורה‪ ,‬יפתח לנו הבורא‬ ‫שימול‪ ,‬ויש בפוסקים הרבה טעמים על זה‪.‬‬ ‫יתברך שמו את הצינור העליון ממקור‬ ‫והנה‪ ,‬המזלזל בקדושה זו ומכניס לתוך‬ ‫הברכות‪ ,‬וישפיע עלינו ועל בני ביתנו‬ ‫סוכתו אנשים שאינם מהוגנים‪ ,‬או גוים‪,‬‬ ‫שפעת פרנסה טובה וכלכלה בריוח‪,‬‬ ‫הרי הוא פוגם פגם גדול‪ ,‬וכאילו מגרש‬ ‫בריאות גופא ונהורא מעליא‪ ,‬ונחת‬ ‫בידיו את השכינה הקדושה ואת שבעת‬ ‫דקדושה מכל יוצאי חלצינו למען יגדלו‬ ‫האושפיזין העליונים מן הסוכה; כי הסוכה‬ ‫לתלמידי חכמים ויראי השם‪.‬‬ ‫צריכה לעמוד בטהרתה בקודש‪.‬‬ ‫ונזכה כולנו יחד להתעטר בעטרת הישועה‬ ‫אבל כאשר שומר הסוכה נקיה ומקודשת‪,‬‬ ‫והנחמה ולשמוח שמחה שלימה‪ ,‬ונזכה‬ ‫אזי השכינה שרויה בה‪ ,‬והאושפיזין‬ ‫לעלות לציון ברינה‪ ,‬לחסות תחת סוכת‬ ‫העליונים נכנסים ומתענגים בה בגיל‬ ‫עורו של לויתן המוכנת לצדיקים‪ ,‬ולראות‬ ‫ובשמחה‪ ,‬ומשפיעים אורות מקיפים על כל‬ ‫עין בעין בהקמת סוכת דוד הנופלת ובבנין‬ ‫החוסים בצילה‪.‬‬ ‫בית המקדש ותפארתו במהרה בימינו‪,‬‬ ‫אמן‪.‬‬ ‫יד‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫דרשת הושענה רבה שנת תשע"ט‬ ‫האבן טאקע דעם לולב מיט׳ן אתרוג אין די‬ ‫הענט‪ ,‬דאס איז אויך מרומז קעגן די פיר‬ ‫הושענא רבה‬ ‫אותיות פון י״ה ו״ה‪ .‬דאס איז די דרך פון‬ ‫אריז״ל‪ ,‬און די קב הישר ברענגט א מעשה‬ ‫ס׳איז דא פשטים פארוואס ס׳הייסט‬ ‫אויך‪ ,‬פון א חלום וועגן נישט לייגן די‬ ‫הושענא רבה‪ .‬איינע פון די פשטים איז‪ ,‬אז‬ ‫אתרוג מיטן לולב‪ .‬איז ממילא‪ ,‬מיט דעם‬ ‫מיר זענען מתפלל ״יהא שמיה רבא מברך‬ ‫וואס מיר נעמען די פיר מינים‪ ,‬איז מען‬ ‫לעלם ולעלמי עלמיא״‪ ,‬אז דער נאמען פון‬ ‫מקרב די אותיות פון הייליגן באשעפער‪.‬‬ ‫באשעפער זאל שוין זיין גרויס‪ ,‬סזאל נישט‬ ‫זיין קיין צער השכינה הקדושה‪ ,‬צער פון‬ ‫בעטן מיר ס׳זאל זיין די גאולה שלימה‪,‬‬ ‫באשעפער‪ ,‬סזאל זיין ״יתגדל ויתקדש‬ ‫טוען מיר א פעולה‪ ,‬ס׳זאל זיין א רושם‪,‬‬ ‫שמיה רבא״‪.‬‬ ‫מ׳זאל קענען אויס׳פועל׳ן די גאולה‬ ‫שלימה‪ ,‬ס׳זאל זיין א גרויסע ישועה‪ .‬זאגן‬ ‫יעצט איז די צייט וואס מ׳קען אויס׳פועל׳ן‬ ‫מיר אלע דלותי ולי יהושיע דער‬ ‫די ישועה‪ .‬דאס איז די בחינה פון הושענא‬ ‫באשעפער געבט צדקה‪ .‬שטייט ״אין‬ ‫רבה‪ ,‬ס׳זאל זיין שמיה רבא‪ .‬ווילאנג מ׳איז‬ ‫ישראל נגאלין אלא בצדקה״‪ ,‬״ציון במשפט‬ ‫אין גלות איז דער נאמען פון באשעפער‬ ‫תפדה ושביה בצדקה״‪ .‬איז דאך די פשט‬ ‫נישט גרויס‪ .‬סיי אלס די חילול השם׳ס‬ ‫אז מ׳געבט צדקה איז מען מקרב די גאולה‬ ‫וואס ס׳טוט זיך אויף די וועלט‪ ,‬סיי וואס‬ ‫שלימה‪ ,‬אויך מיט צדקה‪ ,‬איז מען מעורר‬ ‫שטייט אז די ו״ה איז נישט צוזאמען מיט׳ן‬ ‫אז דער באשעפער זאל אויך געבן צדקה‪.‬‬ ‫י״ה‪ .‬דאס איז איינס פון די זאכן וואס מיר‬ ‫טו‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫האט רחמנות געהאט אויף אידישע‬ ‫וואס איז צדקה פונעם באשעפער? דאס‬ ‫קינדער וואלט כמעט נישט געווען ווער‬ ‫איז די גאולה שלימה‪ ,‬ס׳איז נאך נישט‬ ‫ס׳זאל דערמאנען דעם נאמען פון‬ ‫געווען אזא דור וואס איז געווען אזוי‬ ‫באשעפער‪ ,‬רחמנא ליצלן‪ .‬וואס מיר האבן‬ ‫ארעם‪ ,‬ווי גרעסער די ארעמאן איז אלס‬ ‫מיטגעמאכט‪ ,‬אונזערע עלטערן‪ ,‬וואס‬ ‫גרעסער איז די מצוה פון צדקה‪ .‬בעטן מיר‬ ‫אונזער דור האט מיטגעמאכט‪ ,‬דאס איז‬ ‫דער באשעפער‪,‬דלותי מיר זענען זייער‬ ‫חוץ פון די פריערדיגע דורות וואס מ׳האט‬ ‫ארעם‪ ,‬מיר האבן נישט די ריכטיגע‬ ‫מיטגעמאכט‪ ,‬און ביי די ערשטע וועלט‬ ‫צדיקים פון אמאל‪ ,‬די שטארקע ערליכע‬ ‫מלחמה איז אוועקגעריסן געווארן‬ ‫אידן וואס האבן געברענט ביי יעדע מצוה‪,‬‬ ‫צענדליגע טויזנטער אידישע נפשות‪,‬‬ ‫זיי האבן געציטערט פאר אן עבירה‪,‬‬ ‫ס׳איז געווארן אויפגעשאקלט די גאנצע‬ ‫ס׳האט געשיינט די פנים פון קדושה‪ .‬די‬ ‫כלל ישראל‪ ,‬ס׳איז אפגעשוואכט געווארן‬ ‫ערליכע אידן פעלן‪.‬‬ ‫די אמונה מיט די עבודת ה׳ מיט די מצוות‪.‬‬ ‫מיט די קדושה‪ .‬די השכלה האט זיך‬ ‫סאיז געווען א מעשה נאך אין שטאט‬ ‫אנגעפאנגען מיט׳ן גרויסן ברען‪ ,‬די ציונות‬ ‫סאטמאר‪ ,‬ס׳איז געווען א יאר וואס ס׳איז‬ ‫האט זיך אנגעפאנגען מיט׳ן שטארקן‬ ‫אוועק דריי חשובע אידן‪ ,‬מסלתה ומשמנה‬ ‫ברען‪ ,‬ס׳איז אלעס געווען נאך די צרות‬ ‫די בעסטע אידן‪ .‬האט דער רבי זכותו יגן‬ ‫וואס איז געווען ביי די ערשטע וועלט‬ ‫עלינו דארט די שבת געזאגט‪ ,‬״זענען מיר‬ ‫מלחמה‪.‬‬ ‫געבליבן אליין‪ ,‬מ׳האט אונז אוועקגענומען‬ ‫אזעלכע אמת׳ע אידן‪ ,‬ס׳ווערט‬ ‫יעצט איז נאך די צווייטע וועלט מלחמה‪,‬‬ ‫אפגעשוואכט די גאנצע דור״‪ .‬מה נאמר‬ ‫האט מען ווייטער אוועקגעריסן כמעט‬ ‫ומה נדבר‪ ,‬אויב דעמאלטס האט ער‬ ‫גאנץ כלל ישראל‪ ,‬אפילו וואס זיי זענען‬ ‫געוויינט אויף זיי‪ ,‬וואס זאלן מיר זאגן‪,‬‬ ‫געבליבן זענען מיר געווען אויסגעקלאפטע‬ ‫מ׳האט אונז אויסגעהרג׳עט מיליאנען‬ ‫הושענות ממש‪ .‬און דער באשעפער האט‬ ‫אידן‪ ,‬רבנים‪ ,‬קדושים‪ ,‬קדושי עליון‪,‬עובדי‬ ‫געהאלפן‪ ,‬ער האט אונז איבערגעלאזט‬ ‫השם‬ ‫אזא צדיק‪ ,‬דעם רבי׳ן זי״ע‪ ,‬וואס האט‬ ‫צוריק אויפגעשטעלט דעם דור‪ .‬מה נאמר‬ ‫און ווען נישט דאס וואס דער באשעפער‬ ‫טז‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫די נסיונות פונעם דור און די טומאה פון‬ ‫ומה נדבר‪ ,‬היינט האבן מיר אים נישט‬ ‫טעכנאלאגיע‬ ‫מער‪ ,‬מיר האבן מיר נישט די צדיקים‪ ,‬מיר‬ ‫האבן מיר נישט קיין אנונג וואס ספעלט‬ ‫דער רבי זכותו יגן עלינו ווען ס׳איז געווען‬ ‫אונז‪ .‬אין בשר המת מרגיש באיזמל‪ ,‬ווען‬ ‫די מעשה סהאט זיך אנגעהויבן די‬ ‫איינער וואס איז א טויטע פלייש‪ ,‬ס׳האט‬ ‫טעלעוויזשאן‪ ,‬די כלי טמא‪ ,‬האט דער רבי‬ ‫שוין נישט קיין חיות‪ ,‬ס׳האט שוין נישט‬ ‫געזאגט מורא׳דיגע דיבורים‪ .‬דאס סוף אין‬ ‫קיין חיות‪ ,‬ס׳פילט שוין נישט ווען‬ ‫א שטוב וואס ס׳קומט אריין טעלעוויזשאן‬ ‫מ׳שניידט‪ ,‬מ׳פילט נישט וואס ס׳טוט זיך‪,‬‬ ‫וועט זיין נישט גוט‪ .‬דער רבי פלעגט‪ ,‬זיך‬ ‫מ׳ווייסט מיר נישט וואס מ׳דארף בעטן‪,‬‬ ‫היטן וואס ער זאגט‪ ,‬האט ער אזוי‬ ‫מ׳ווייסט נישט וואס א חשכות‬ ‫איבערגעזאגט‪ ,‬די שטוב וועט זיך ענדיגן‬ ‫מ׳לעבט‪.‬און אין אזא מין צייט איז זיכער‬ ‫מיט נישט גוט‪ .‬ער האט אזוי געקלאגט‬ ‫א גרויסע צדקה וואס דער באשעפער‬ ‫אויף דעם אז סאיז ממש אלע עבירות פין‬ ‫דארף אונז געבן‪ ,‬וועט מען קענען מקיים‬ ‫די תורה אזא מין טומאה וואס מהאט זיך‬ ‫זיין די צדקה בשלימות‪ .‬איי‪ ,‬ס׳שטייט אז‬ ‫נישט פארגעשטעלט אמאל האט ער‬ ‫מ׳דארף געבן צדקה פאר עניים הגונים‪,‬‬ ‫געזאגט ווען די פריעדיגע חכמים וואלטן‬ ‫אבער אקעגן די דור‪ .‬זענען מיר זיך מוסר‬ ‫געווען וואלט מען אויסגעשלאסן אזא‬ ‫נפש‪ ,‬נישט מיטגעשלעפט צי ווערן מיט׳ן‬ ‫מענטש פון כלל ישראל‪ .‬אזוי האט דער‬ ‫דור‪ ,‬מיט די נסיונות הדור‪ ,‬סיי מיט׳ן‬ ‫רבי דעמאלטס גערעדט וועגן דעם‬ ‫ציונות‪ ,‬סיי מיט די טומאת הדור‪ ,‬זי סיי‬ ‫טעלעוויזשן‪.‬‬ ‫מיט די אלע משינדלעך‪ ,‬דארף מען האבן‬ ‫אזעלכע רחמי שמים‪ ,‬״דלותי ולי יהושיע״‪.‬‬ ‫און היינט איז געקומען נסיונות ערגערע‪,‬‬ ‫ס׳קומט זיך אונז אלע צדקה‪ ,‬אז מ׳זאל‬ ‫מ׳טראגט א טעלעוויזשאן און ערגער נאך‬ ‫אונז העלפן‪ ,‬און אויספועל׳ן די גאולה‬ ‫אין טאש‪ ,‬און יעדע מינוט איז מען דבוק‬ ‫שלימה‪.‬‬ ‫אין דעם‪ .‬דער יצר הרע פארדרייט דעם‬ ‫קאפ‪ ,‬ער איז מבלבל דעם דעת‪ ,‬מ׳רעדט‬ ‫זיך איין אז מ׳קען נישט אנדערש‪ ,‬ס׳איז‬ ‫נישט אמת‪ ,‬מ׳דארף נאר האבן די ריכטיגע‬ ‫יז‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫אננעמען פאר די שכינה הקדושה‪ ,‬מיט‬ ‫דעת‪ ,‬און ווען ס׳זאל ווען ארויסקומען א‬ ‫צערן‪ .‬מיר פילן עס נישט‪ ,‬ס׳איז דאך א‬ ‫בירור פון די תורה‪ .‬אז ווער ס׳האט אזא‬ ‫חלק בשר המת‪.‬‬ ‫מאשינדל‪ ,‬ווערט פארקערצירט זיין לעבן‬ ‫מיט צען יאר‪ ,‬מיט צוואנציג יאר‪ ,‬ס׳קען‬ ‫יעדע מינוט קומען א קרענק לע ‪ .‬וואלט‬ ‫מען אויך געזאגט אז ער קען נישט‪ ,‬ווייל‬ ‫די חשיבות פון אידישקייט און התחזקות‬ ‫ס׳איז נישט מעגליך אנדערש‪ ,‬איך מוז עס‬ ‫אין אמונה‬ ‫האבן‪ ,‬ס׳גייט מיר נישט אן‪ .‬פארוואס גייט‬ ‫נישט אן די נשמה? וואס די נשמה ווערט‬ ‫דער ישמח משה ברענגט ״אין בשר המת‬ ‫טויט‪ ,‬ווערט קראנק‪ .‬די אייגענע‪ ,‬מיט די‬ ‫מרגיש באיזמל״‪ .‬זאגט ער‪ ,‬די וואס זיי‬ ‫קינדער‪ ,‬מיט די דורות‪ .‬מיר דארפן האבן‬ ‫שערן זיך די בארד‪ ,‬זיי פילן נישט‬ ‫א גרויסע ישועה יעדע מינוט‪ .‬די גמרא‬ ‫וואסערע מין פגם זיי מאכן מיט דעם‪ .‬״אין‬ ‫זאגט ״אין לך יום שאין קללתו מרובה‬ ‫בשר המת מרגיש באיזמל״‪ ,‬זיי פילן נישט‬ ‫מחבירו״‪ .‬יעדע טאג פאר ביאת המשיח‬ ‫וואס זיי טוען אפ‪ .‬די בארד איז די מדת‬ ‫איז די קללה ערגער‪ ,‬די יצר הרע איז‬ ‫הקדושה‪ ,‬די שלש עשרה מדות‪ .‬זיי ווייסן‬ ‫גרעסער‪ ,‬מער מענטשן ווערן פארדרייט‪,‬‬ ‫נישט וואסערע פגם זיי מאכן ביי זיך אליין‪,‬‬ ‫מער מענטשן רעדן זיך איין‪ .‬מ׳קוקט אויף‬ ‫ביי די עולמות העליונים‪ .‬אונז ווייסן מיר‬ ‫א צווייטן‪ ,‬און מ׳ווייסט נישט אז מ׳קען חס‬ ‫נישט‪ ,‬מיר דארפן האבן רחמי שמים‪ .‬דער‬ ‫ושלום פארן אינאיינעם אין תהום אריין‪,‬‬ ‫רבי זאגט‪ ,‬מיר לעבן אויף ניסים‪ ,‬יעדן טאג‬ ‫לא עלינו ‪ ,‬תהום איז אותיות המות ‪.‬‬ ‫דארף מען האבן ניסים צו האלטן זיך ביי‬ ‫די אמונה‪ ,‬ביי די אמת׳דיגע אמונה‪ ,‬זיין‬ ‫מיר דארפן האבן א גרויסע ישועה‪ .‬אין‬ ‫דבוק אין בורא כל עולמים‪ ,‬נישט פארגעסן‬ ‫ארץ ישראל שמד׳ט מען אויס אידישע‬ ‫פון בורא כל עולמים‪ ,‬נישט פארלירן זיך‬ ‫בחורים‪ .‬ס׳איז אזא מין צער פאר די‬ ‫דעם קאפ‪ ,‬זיין פרייליך אז מיר זענען אידן‪.‬‬ ‫שכינה הקדושה‪ ,‬אין לשער‪ .‬די שכינה‬ ‫מיר זענען בנים‪ ,‬מיר זענען קינדער פונעם‬ ‫שרייט ״קלני מראשי‪ ,‬קלני מזרועי״‪.‬‬ ‫באשעפער‪ .‬מיר טוישן זיך נישט מיט׳ן‬ ‫פארשעמט‪ ,‬ס׳טוט וויי‪ .‬מ׳דארף‬ ‫גרעסטן עושר‪ ,‬דער גוי‪ ,‬מיט׳ן גרעסטן‬ ‫אנטיילנעמען פאר׳ן בורא כל עולמים‪,‬‬ ‫יח‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫טוט דער באשעפער?״‬ ‫מיליאנער‪ ,‬מיט׳ן קעניג פון די גאנצע‬ ‫וועלט טוישן מיר זיך נישט‪ .‬מיר געבן‬ ‫נישט אוועק אונזער אידישקייט‪ ,‬״בנים‬ ‫די לעצטע געלעגנהייט אויסצופועלן‬ ‫אתם לד אלוקיכם״‪ .‬אונז זאגן יעדן טאג די‬ ‫ישועות‬ ‫ברכה ״שלא עשני גוי״‪ .‬האבן געזאגט‬ ‫צדיקים‪ ,‬דאס מיינט נישט א גוי‪ ,‬אן‬ ‫דאס אלעס קען מען אויס׳פועל׳ן יעצט‪.‬‬ ‫ארימער גוי‪ ,‬דאס מיינט מען דער‬ ‫דער רבי פלעגט זאגן‪ ,‬דער קעניג געזעגנט‬ ‫גרעסטער עושר‪ ,‬דער קעניג פון די וועלט‪,‬‬ ‫זיך שוין‪ .‬מ׳האלט זיך שוין ביים גיזעגנען‪,‬‬ ‫ער מעג האבן אלעס‪ .‬אונז פרייען מיר זיך‪,‬‬ ‫מ׳האט נאך נישט גענוג געבעטן‪ ,‬מ׳האט‬ ‫דער ארימסטער איד פרייט זיך‪ ,‬און ער‬ ‫נאך נישט גענוג מתפלל געווען‪.‬‬ ‫זאגט א ברכה ״שלא עשני גוי״‪ ,‬מיר זענען‬ ‫״אריה שאג מי לא יירא״‪ ,‬אריה איז ר״ת‪:‬‬ ‫קינדער פונעם באשעפער‪.‬‬ ‫א א׳לול‪ ,‬ר׳ ראש השנה‪ ,‬י׳ יום כיפור‪ ,‬ה׳‬ ‫ממילא בעטן מיר דעם באשעפער‪ ,‬״טאטע‪,‬‬ ‫הושענא רבה‪ .‬ס׳שרייט שוין דער סוף‬ ‫קער צוריק דעם בית המקדש‪ ,‬לאמיר גיין‬ ‫פונעם אריה‪ ,‬מי לא יירא‪ ,‬ווער האט נישט‬ ‫אהיים אין ארץ ישראל‪ ,‬זאל זיין נתגלה‬ ‫מורא? צי מהאט גענוג אויסגעפוילט‪ ,‬צי‬ ‫כבוד שמים‪ ,‬ויאתיו כל לעבדך״‪ .‬ס׳זאל‬ ‫מהאט גענוג געבעטן‪ .‬צי גענוג ישועות און‬ ‫קומען די גאנצע וועלט דינען דעם‬ ‫רפואות‪ ,‬וועגן רוחניות און גשמיות‪ .‬דער‬ ‫באשעפער‪ .‬שטייט דעמאלטס‪ ,‬אפילו די‬ ‫באשעפער זאל העלפן מ׳זאל מיר קענען‬ ‫גוים וועלן קומען און וועלן אליין זען די‬ ‫פועל׳ן אין די זכות פון רבינו הקדוש רבינו‬ ‫גרויסקייט פון אידן‪ ,‬די גרויסקייט פונעם‬ ‫יואל בן רבי חנני יוט זאל ביישטיין‪ ,‬וואס‬ ‫באשעפער‪ ,‬יעדער וועט קומען דינען דעם‬ ‫מפראביר מיר לערנען זיינע הייליגע‬ ‫באשעפער‪ ,‬״והגידו באיים צדקך״‪ .‬ווי‬ ‫ספרים‪ .‬גיין אין די דרך התורה‪ ,‬וואס ער‬ ‫שיין‪ ,‬ווי גוט וועט זיין דעמאלטס‪ ,‬ווי‬ ‫האט אונז געוויזן פון די פריערדיגע‬ ‫לעכטיג וועט זיין‪ .‬דעמאלטס וועט‬ ‫צדיקים‪ ,‬פון די פריערדיגע דורות‪ ,‬וואס‬ ‫הערשט אלע מלאכים‪ ,‬שרפים‪ ,‬אלע גוים‬ ‫איז אלס מבואר אין די תורה‪ ,‬זאלן‬ ‫וועלן זען די גרויסקייט און די חשיבות פון‬ ‫ביישטיין‪ ,‬מיר זאלן זיך קענען האלטן אין‬ ‫אידן‪ .‬די מלאכים וועלן פרעגן אידן‪ ,‬״וואס‬ ‫יט‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫קיין ירושלים‪ ,‬צום בית המקדש‪ ,‬קענען‬ ‫פינצטערן גלות‪ ,‬מזאל פועל׳ן פון אויבן‪,‬‬ ‫מיט שמחה טון די אלע עבודות‪ ,‬מיט א‬ ‫״השיבנו ה׳ אליך ונשובה״‪ .‬מ׳זאל קענען‬ ‫דערהויבנקייט‪ ,‬מיט א שלימות‬ ‫ריכטיגע טוהן תשובה‪ ,‬״חדש ימינו כקדם״‪,‬‬ ‫מ׳זאל קענען צוריקגיין קיין ארץ ישראל‪,‬‬ ‫דברי הכנה לימי הושענא רבה‪,‬שמיני‬ ‫עצרת‪ ,‬שמחת תורה‬ ‫מיר אויך‪ ,‬מ׳וועט זיי‪ ,‬אויספרובירן מיט א‬ ‫הושענה רבה איז דאך א התעורורת אויף‬ ‫סוכה‪ ,‬מ׳וועט זיי זאגן‪ ,‬גוט‪ ,‬לאמיר זען‪,‬‬ ‫כוונה ווי סאיז מקובל פין אליהו ווער‬ ‫מאכט׳ס א סוכה‪ ,‬און ס׳וועט זיין א‬ ‫ס׳וועט אינזין האבן הושענה רבה שמיני‬ ‫שטארקע זון‪ ,‬און זיי וועלן ארויסלויפן פון‬ ‫עצרת און שמחות תורה און די תפילות‬ ‫די סוכה‪ .‬פרעגט די גמרא‪ ,‬וואס איז די‬ ‫וועט ער א גאנץ יאר מכוון זיין‪ .‬דאס איז‬ ‫חילוק? אידן זענען דאך אויך פטור‪ .‬נאר‪,‬‬ ‫אויף כוונה‪ ,‬אבער דער אמת איז‪ ,‬אויף‬ ‫א איד איז פטור‪ ,‬אבער ער לויפט נישט‬ ‫נאך אסאך זאכן איז עס א סגולה אויף די‬ ‫ארויס‪ .‬צו גייט ער ארויס שווער‪ ,‬צו גייט‬ ‫גאנצע יאר‪ .‬דער באשעפער האט געגעבן‬ ‫ער ניטאמאל ארויס‪ ,‬אפילו ער איז פטור‪,‬‬ ‫מתנה פאר אידן די דריי טעג‪ ,‬וואס דאס‬ ‫ער וויל ער עסן ווען סרעגנט‪ ,‬צו ווען ער‬ ‫איז די גרעסטע טעג פון די יאר‪.‬מדארף עס‬ ‫איז פטור‪ ,‬אבער דער גוי‪ ,‬פטור אויפ׳ן‬ ‫אויסניצן מיט אהבה מתוך שמחה די רבי‬ ‫בוידעם‪ .‬איז ממילא דארטן איז ער‬ ‫זי״ע ברענגט די גמרא זאגט אז מ׳גייט‬ ‫פרייליך‪ .‬דאס איז די חילוק‪ .‬פון א גוי מיט‬ ‫אויספרובירן די גוים ווען זיי וועלן זאגן‪,‬‬ ‫א איד‪ .‬פרעגט דער רבי‪ ,‬פון וואנען ווייסט‬ ‫אונז האבן מיר אויך געוואלט‪ ,‬אונז ווילן‬ ‫כ‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫און סווערט מצוות אין זכות פון די סוכות‪.‬‬ ‫מען א רמז אז מ׳גייט אויספרובירן די גוים‬ ‫‪ ,‬די קדושת יום טוב ברענגט אויך דאס אז‬ ‫מיט סוכות? פארוואס פונקט מיט סוכות?‬ ‫ס׳ווערט אלע עבירות מצוות‬ ‫זאגט דער רבי‪ ,‬ס׳איז דא א מסורה‪ ,‬ויודע‬ ‫ה׳ את אשר לו‪ ,‬וידע ה׳ את אשר לו‬ ‫וועגן דעם‪ ,‬פרעה האט געפרעגט‪ ,‬מי ומי‬ ‫בסוכת‪ ,‬מיט סוכות זעט מען ווער ס׳קערט‬ ‫ההולכים? ווער זענען וואס זיי גייען?‬ ‫פאר׳ן באשעפער‪ .‬קומט ארויס פון דעם‪,‬‬ ‫זאגט ער‪ ,‬מי יעלה בהר ה׳ ומי יקום במקום‬ ‫דער רבי איז מאריך‪ ,‬אז ביי די סוכות זעט‬ ‫קדשו‪ .‬טאקע אמאל גייט מען ארויף‪,‬‬ ‫מען ווער ס׳איז טאקע מקיים די מצוות‬ ‫אבער ווער בלייבט? איז דא אסאך וואס‬ ‫מאהבה‪ ,‬ווער ס׳האט ליב דעם באשעפער‪.‬‬ ‫האבן ירידות‪ ,‬מ׳זינדיגט‪ .‬וואס וועט זיין?‬ ‫און ווער ס׳זוכט פטור צו ווערן‪ ,‬ענדיגן‬ ‫האט משה רבינו געזאגט‪ ,‬בנערינו‬ ‫דאס און יענץ‪ ,‬פטור ווערן‪ .‬דאס איז נישט‬ ‫ובזקנינו‪ ,‬כי חג ה׳ לנו‪ .‬חג ה׳ לנו איז זאגט‬ ‫מאהבה‪ .‬מאהבה‪ ,‬מ׳קען פראווען הקפות‬ ‫די מדרש חג הסוכות‪ .‬ווען ס׳קומט סוכות‬ ‫פטור ווערן‪ .‬יא‪ ,‬מ׳מאכט הקפות‪ ,‬פטור‬ ‫וועט מען אלעס מעלה זיין‪ ,‬די אלע‬ ‫געווארן פון די הקפות‪ .‬מ׳גייט שוין עסן‪,‬‬ ‫ירידות‪ ,‬איז ממילא האב איך נישט מורא‬ ‫מ׳גייט שלאפן‪ .‬ביי דעם וואס זענען מיט‬ ‫מי ומי ההולכים‪ .‬די אהבה פון סוכות דאס‬ ‫אהבה‪ ,‬איז פארקערט‪ ,‬מ׳וויל נישט פטור‬ ‫העט אלעס מעלה זיין‪ .‬דאס איז די ״חג ה׳‬ ‫ווערן‪ ,‬מ׳וויל טאנצן‪ ,‬מ׳וויל זיך פרייען‬ ‫לנו״‪ ,‬זאגט דער מדרש אז דאס איז חג‬ ‫מיט׳ן באשעפער‪ .‬דער זוהר הקדוש זאגט‬ ‫הסוכות‪ ,‬דעם טייטש זאגט דער קדושת‬ ‫מורא׳דיגע זאכן‪ ,‬דער באשעפער זאגט‪,‬‬ ‫יו״ט אויף ״חג ה׳ לנו״‪ .‬דער רבי ברענגט א‬ ‫איך וויל מיך פרייען מיט ענק‪ ,‬איך האב‬ ‫צווייטע בחינה אויף ״בבנינו ובנותינו נלך״‪.‬‬ ‫ענק ליב‪ ,‬איך וויל נישט ענדיגן דעם יום‬ ‫ער פרעגט א קשיא‪ ,‬פארוואס שטייט צוויי‬ ‫טוב שוין‪ .‬א סעודה קטנה‪ ,‬דארף נישט‬ ‫מאל ״נלך״? ״בבנינו ובנותינו נלך״‪,‬‬ ‫קיין גרויסע סעודות‪ ,‬די עיקר איז איך וויל‬ ‫״בנערינו ובזקנינו נלך״‪ .‬ברענגט דער רבי‬ ‫מיך פרייען מיט ענק‪ .‬און אזוי איז די עיקר‬ ‫א מורא׳דיגע תורה‪ ,‬און דעמאלטס איז‬ ‫יסוד פון די יום טוב סוכות איז די אהבה‬ ‫דאס אויך א מורא׳דיגע יסוד אויף די‬ ‫וואס אידן ווייזן פאר׳ן באשעפער‪ .‬דורך‬ ‫גאנצע מצות סוכה ס׳שטייט אז מ׳האט‬ ‫דעם ווערט אלע עבירות מצוות‪ .‬דאס איז‬ ‫זוכה געווען צו די מצות סוכה שוין פון‬ ‫חג האסיף‪ ,‬מנעמט צוזאמען אלע עבירות‬ ‫כא‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫הושענא רבה און שמחת תורה‪ :‬די צייט‬ ‫אברהם אבינו‪ ,‬אין זכות וואס אברהם‬ ‫פון פועל'ן ישועות‬ ‫אבינו האט געהאט ״והשענו תחת העץ״‪,‬‬ ‫וועגן דעם האט מען זוכה געווען צו די‬ ‫דער עיקר איז‪ ,‬מ׳דארף זען אויסנוצן די‬ ‫מצות סוכה‪ .‬וואס איז געווען דער עץ?‬ ‫צייט פון הייליגן יום טוב הושענא רבה‪ .‬א‬ ‫דער עץ האט מבחין געווען צווישן איינעם‬ ‫מענטש ווייסט נישט‪ ,‬איי‪ ,‬ס׳איז דאך א‬ ‫וואס איז ערליך און וואס איז נישט ערליך‪,‬‬ ‫קשיא לכאורה‪ ,‬אויב ס׳איז שוין דער חותם‬ ‫צווישן איינעם וואס איז טמא צו איינעם‬ ‫ביינאכט‪ ,‬נו וואס טוט מען אינגאנצן‬ ‫וואס איז טהור‪ .‬ווער ס׳איז געווען טהור‬ ‫הושענא רבה? און וואס טוט מען ווייטער‬ ‫האט עס באדעקט אים‪ ,‬ווער ס׳איז געווען‬ ‫שמיני עצרת? נאר דער פשט איז אזוי‪ ,‬אז‬ ‫טמא האט עס אוועקגעבויגן זיך‪ .‬ס׳איז‬ ‫הושענא רבה‪ ,‬ווי לאנג ס׳איז נישט‬ ‫געווען עפעס אזא מין פאטענט‪ ,‬דער עץ‬ ‫אריבער שמיני עצרת שמחת תורה‪ ,‬קען‬ ‫איז געווען געמאכט מיט א מורא׳דיגע‬ ‫מען נאך צוריקנעמען דעס צעטל‪ .‬מ׳לייגט‬ ‫קדושה‪ ,‬אז נאר‪ ,‬אזוי ווי דער עץ החיים‬ ‫דעם חותם‪ ,‬אבער נאכן חותם געבט מען‬ ‫פון גן עדן‪ ,‬אז ס׳האט נאר באדעקט ווער‬ ‫איבער א צעטל‪ .‬ס׳קוקט אויס אז די צעטל‬ ‫ס׳איז געווען ערליך‪ ,‬ווער ס׳איז געווען‬ ‫וואס מ׳געבט איבער פאר די שליחים איז‬ ‫טהור‪.‬‬ ‫הושענא רבה בייטאג‪ .‬געבט מען איבער‬ ‫פאר די שליחים שוין א צעטל מיט א פסק‪.‬‬ ‫איז אויף דעם זעלבן אופן איז טאקע די‬ ‫אבער ביז סוף שמחת תורה קען מען נאך‬ ‫סוכה‪ .‬אין סוכה קען נישט אריינגיין‬ ‫צוריקנעמען דעם פסק‪ ,‬מ׳קען נאך‬ ‫איינער וואס איז אן אפיקורס‪ ,‬ס׳קען נישט‬ ‫נאכנישט‬ ‫ס׳איז‬ ‫צוריקנעמען‪,‬‬ ‫אריינגיין אן ערל‪ ,‬ס׳קען נישט אריינגיין‬ ‫אוועקגעגאנגען די שליחות‪ ,‬מ׳קען נאך‬ ‫איינער וואס גלייבט נישט די ריכטיגע‬ ‫צוריקנעמען‪.‬‬ ‫אמונה‪ .‬איז די סוכה די זעלבע סגולה ווי‬ ‫די עץ פון אברהם אבינו‪.‬‬ ‫פארדעם איז דא אן אינטערעסאנטע‬ ‫טייטש‪ ,‬פון ייטב לב‪ ,‬וואס ער זאגט‪ ,‬אמאל‬ ‫האט מען געשריבן‪ ,‬ס׳איז ארויסגעקומען‬ ‫איינער חייב‪ ,‬ער איז ארויסגעקומען חייב‪,‬‬ ‫כב‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫ס׳איז באקוועם און אנדערש‪ .‬יעצט דארף‬ ‫ער איז שולדיג‪ .‬זאגט ער‪ ,‬אבער אזוי ווי‬ ‫מען שלאפן‪ .‬דו קענסט שלאפן א גאנץ‬ ‫מ׳קען לייגן שטריכעלעך אויף אותיות‪,‬‬ ‫יאר‪ ,‬קענסטו שלאפן‪ .‬יעצט דארף מען‬ ‫חייב ממילא אז א איד טאנצט צו די תורה‪,‬‬ ‫אויסנוצן די צייט‪ ,‬יעצט דארף מען פועל׳ן‬ ‫ווערט פון חייב ״יעלזו חסידים בכבוד‬ ‫רפואות‪ ,‬ישועות‪ ,‬און פרנסה און געזונט‪,‬‬ ‫ירננו״‪ ,‬די אותיות ווערט פון חייב‪ .‬אז‬ ‫און אלעס וואס א איד דארף האבן פאר‬ ‫מ׳פרייט זיך מיט די תורה‪ .‬און מ׳זינגט‪,‬‬ ‫זיך‪ ,‬פאר די משפחה‪ ,‬פאר כלל ישראל‪.‬‬ ‫מ׳טאנצט מיט די תורה‪ ,‬שוין‪ ,‬האט ער‬ ‫דער באשעפער זאל העלפן טאקע צו‬ ‫שוין באצאלט דעם פייער מיט דעם‪ .‬דארף‬ ‫קענען אויספועל׳ן אלעס גוטס‪ .‬מיר זאלן‬ ‫ער שוין נישט באצאלן אנדערע פרייזן‪,‬‬ ‫קענען זוכה זיין‪ ,‬מיר האבן היינט געזאגט‬ ‫דארף ער שוין נישט באצאלן‪ ,‬לא עלינו‪,‬‬ ‫קהלת‪ ,‬הבל הבלים‪ ,‬הכל הבל‪ .‬מ׳זאגט זיבן‬ ‫מיט זאכן‪ .‬ממילא‪ ,‬מ׳קען נאך‪ ,‬ס׳איז דא‬ ‫הבלים‪ ,‬הבל הבלים‪ .‬זאגט ער‪ ,‬ס׳שטייט‬ ‫פלאץ צו דרייען‪ ,‬זאגט ער‪ ,‬ביז סוף שמחת‬ ‫אין מדרש‪ ,‬דער רבי ברענגט אז ס׳איז‬ ‫תורה‪ .‬דארף מען זען אויסנוצן די צייט‪,‬‬ ‫קעגן די זיבן טעג פון די וואך‪ ,‬ס׳איז אלעס‬ ‫נישט פארברענגען‪ ,‬נישט רעדן דברים‬ ‫הבלים אבער וואס איז? פאר׳ן הבלים איז‬ ‫בטלים אין די הייליגע טעג‪ ,‬און ווער‬ ‫דאך דא א תורה‪ ,‬ס׳איז אלעס פאר די‬ ‫רעדט נאך דברים אסורים‪ ,‬מ׳זאל קענען‬ ‫תורה‪ .‬ווען מ׳האט באשאפן די וועלט איז‬ ‫אויסנוצן יעדע מינוט‪ .‬מ׳דארף פועל׳ן די‬ ‫נאך געווען פאר די תורה‪ ,‬דאס איז אלעס‬ ‫גאולה שלימה‪ ,‬זענען מיר אזוי פינסטער‬ ‫הבלים‪ .‬אבער סוף דבר‪ ,‬הכל נשמע‪ ,‬את‬ ‫אין גלות‪ .‬שוין נאך א יאר אין גלות‪ ,‬ס׳איז‬ ‫האלקים ירא ואת מצותיו שמור‪ ,‬דארט‬ ‫שוין נענטער צו די גאולה שלימה‪ .‬פון איין‬ ‫איז שוין נישט קיין הבלים‪ .‬דאס איז די‬ ‫זייט דארף מען זינגען טאקע אז ס׳איז‬ ‫תכלית פון א איד‪ .‬דאס איז דער גליק פון‬ ‫נענטער צו די גאולה שלימה‪ ,‬אבער מ׳קען‬ ‫א איד‪ .‬ווען א איד היט די תורה‪ ,‬פילט ער‬ ‫שוין גרינגער פועל׳ן די גאולה שלימה‪.‬‬ ‫זיך רואיג‪ ,‬פילט ער זיך זיכער‪ ,‬ער האט‬ ‫קען זיין מ׳זאל מיט די זעלבע התעוררות‬ ‫נישט מורא פונעם סוף דבר‪ ,‬ער האט נישט‬ ‫ווי פאריאר‪ ,‬און ווער רעדט נאך אז‬ ‫מורא פונעם סוף כל האדם‪ ,‬ער גייט ארויף‬ ‫ס׳וועט זיין מער‪ ,‬קען מען שוין פועל׳ן די‬ ‫רואיג‪ ,‬ער ווייסט ער האט זיך מוסר נפש‬ ‫גאולה שלימה‪ .‬נאר דער יצר הרע לייגט‬ ‫געווען פאר די תורה‪ ,‬פאר׳ן באשעפער‪,‬‬ ‫זיך און ער רעדט אוועק די התעוררות‪.‬‬ ‫כג‬ ‫נפיש"א‬ ‫נהורא‬ ‫חג הסוכות‬ ‫ווייל ער האט געטוהן לפנים משורת הדין‪.‬‬ ‫פאר׳ן מקיים זיין די מצוות‪ .‬טאקע דער‬ ‫הייסט ער א חסיד‪ .‬אז ער טוהט לפנים‬ ‫ענין איז דאס אז מ׳זאל טאקע זען ווי מער‪.‬‬ ‫משורת הדין‪ .‬איז געקומען די ענני כבוד‬ ‫שטייט‪ ,‬דער רבי ברענגט‪ ,‬אז חוץ פון‬ ‫אויך לפנים משורת הדין‪.‬‬ ‫אהרן איז געווען די ענני כבוד‪ .‬ענני כבוד‬ ‫איז געווען א זאך וואס איז געווען מער‪,‬‬ ‫לפנים משורת הדין און די השפעות פון‬ ‫אידן האבן עס נישט געברויכט האבן אויף‬ ‫הידור מצוה‬ ‫די ווייטע מדבר‪ ,‬ס׳איז געווען עפעס מער‪,‬‬ ‫ווייל אהרן האט אויך געטון מער‪ ,‬ער האט‬ ‫אין די סוכה לערנט מען זיך אויס טוהן‪,‬‬ ‫זיך מוסר נפש געווען‪ ,‬א זאך וואס ער האט‬ ‫לפנים משורת הדין‪ ,‬מ׳איז מהדר‪ ,‬מ׳איז‬ ‫נישט געדארפט טון‪ .‬ער האט געמאכט‬ ‫מדקדק אין די מצוות‪ ,‬צו פון אתרוג‪ ,‬צו‬ ‫דעם עגל כדי ראטעווען כלל ישראל‪,‬‬ ‫פון לולב‪ ,‬מ׳געבט אויס געלט‪ .‬דאס‬ ‫עבירה לשמה‪ .‬ער האט געוואוסט אז אויב‬ ‫ברענגט טאקע השפעות טובות‪ ,‬שטייט‬ ‫מ׳וועט אים הרג׳ענען‪ ,‬וועט מען נישט‬ ‫אין מדרש דאס ברענגט שפע אויף א גאנץ‬ ‫האבן קיין כפרה אין אלע אידן וועלן‬ ‫יאר די אלע אויסגאבן וואס א איד האט‬ ‫אויסשטארבן‪ ,‬לא עלינו ‪ ,‬ער האט‬ ‫אויסגעגעבן אויף די מצוות פון סוכות פון‬ ‫געקלערט‪ ,‬מוטב ווי ס׳זאל אריינגיין די חץ‬ ‫לולב מיט אתרוג‪ .‬מיר זאלן טאקע זוכה‬ ‫בי‪ ,‬און זיי זאלן ווערן געראטעוועט‪ .‬דאס‬ ‫זיין צו אלע השפעות טובות‪ ,‬מיר זאלן‬ ‫איז געווען עבירה לשמה‪ ,‬ער האט געטון‬ ‫אויספועל׳ן רפואות און ישועות און די‬ ‫אסאך מער‪ .‬וועגן דעם שטייט אין די טיטל‬ ‫גאולה שלימה‪ ,‬מהרה בימינו אמן‪.‬‬ ‫פון אהרן‪ ,‬האט ער געהייסן חסידה‪ .‬פשוט‪,‬‬ ‫כד‬