נהורא נפישא · Nehora Nefisha — סוכות (2026-09-21)

נפיש"א נהורא
חג הסוכות
דב ה
א
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
נתנדב ע"י מו"ה יודא משה סעיד הי"ו
לעילוי נשמת
אביו ר' עמרם בן יהודא ע"ה
אמו שרה בת שלמה הכהן ע"ה
חמיו ר' רחמים בן אליהו יוסף ע"ה
חמותו רחל בת צבי פסח ע"ה
תנצב"ה
ב
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
)דברים טז ,יד ,טו( .חג הסוכות היא בחינת צילא דמהימנותא -מקור הישועות
׳ימין המקרבת׳ ,שבו הקדוש ברוך הוא
מה נהדרו ומה נעמו מאמרי רבותינו
פורס סוכת שלומו ,וכביכול מחבק ומקרב
הקדושים בספריהם ,אשר יפתחו עינינו
את בניו אהוביו בחסד עליון וברחמים
להשכיל ,כי מצות סוכה איננה מצוה
עצומים.
פשוטה בלבד ,אלא עולם מלא וגדוש
וכדי לעורר ולהלהיב את השמחה בקדושה עליונה .והיא מצותא רבתא
האמיתית בלב האדם ,ישים אל לבו המקפת את כל האדם מראשו ועד רגליו.
ויתבונן ברוממות הדבר :שעל אף גודל בצילא דמהימנותא טמונים וגנוזים
שפלותנו ומיעוט זכויותינו ,מחמת אהבתו אוצרות של ישועות נשגבות וסגולות
העזה והנצחית אלינו ,לא זו בלבד שנתן נפלאות ,אשר כוחם הגדול מלוה את
לנו את הימים הנוראים כעצה ותושיה האדם ,שומר ומציל אותו בכל ימי השנה
לתקן את כל החטאים ולשוב אליו באמת כולה מכל פגע ומכל נזק.
-אלא שתכף ומיד לאחר מכן הוא קולט
וידוע הכלל הגדול ששנו חכמינו ז״ל )סוטה
אותנו בזרועות פתוחות ומחבק אותנו בין
מז :(.׳לעולם תהא שמאל דוחה וימין
דפנותיה של הסוכה הקדושה .כשיחשוב
מקרבת׳ .והנה ,ענין זה מתגלה במלואה
האדם על זה ,תתעורר בקרבו שמחה
בחג הסוכות .אשר זה עתה יצאנו מימי
עצומה אין קץ.
ראש השנה ויום הכיפורים העעל״ט -ימי
ואף אם ישנם אנשים אשר מצרות הזמן הדין הנוראים והקדושים ,שבהם הנהגת
ומעול הגלות המר לבם נקוף ומוטרד, ה׳ בבחינת שמאל דוחה .אך הבורא יתברך
ומרגישים חלילה מרוחקים מלהשיג את שמו ,ברחמיו המרובים ,יודע כי בשר
האור הגדול -אל יפול לבם בקרבם! כי אנחנו; וחמל עלינו יוצרנו ופתח לנו פתח
חסדי ה׳ לא תמו ולא כלו רחמיו .ודוקא של תקוה ,בהעניקו לנו את ימי חג הסוכות
בימים אלו פתח לנו הבורא שערי אורה, הבאים עלינו לטובה .ימים אלו הם ימי
הנותנים לכל איש מישראל עצות קדושות השמחה והחדוה האמיתית ,ככתוב
ותיקונים נפלאים כדי להתרומם מעפר, ִית ַא ְך ָשׂ ֵמ ַח׳
ְהי ָ
ְח ֶגּךָ ...ו ָ
בתורה :׳ ְו ָשׂ ַמ ְח ָתּ בּ ַ
לנתק את כבלי הדאגה ,ולהסתופף בצילא
ג
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
וכדרשת חכמינו זכרונם לברכה במסכת דמהימנותא מתוך הרחבת הדעת ושלות
ברכות )דף ל (.על הכתוב :׳ ְוגִילוּ ִבּר ָ
ְע ָדה׳ הנפש.
)תהלים ב ,יא( -במקום גילה שם תהא
רעדה .באופן זה יתקיימו בו שני הבחינות
שמחת המצוה וגודל הזהירות מכעס
יחדיו :יראת שמים טהורה מזה ,ושמחה
ועצבות
עמוקה ופנימית מזה; ומתוכה יזכה
לשאוב השפעות טובות שיקפו אותו ואת וכבר הפליגו רבותינו תלמידי מרן האר״י
בני ביתו לאורך כל ימי החג וכל ימי השנה זלה״ה ,בגודל מעלת הימים הללו ,וכתבו
כולה. כי כל המתנהג בהם בשמחה ובטוב לבב,
ברוח נדיבה ובלבב שלם ,ונזהר ונשמר
כמלא נימא משמץ עצבות ,כעס ודאגה -
***
מובטח לו מן השמים שיצא בדימוס ,וכל
ימות השנה הבעל״ט לא יאונה אליו כל
אוצר הסגולות -גנוזי הישועות שבמצוה און ,ולא יסבול משום צער ומכאוב ,אלא
רבתא דא יהא שרוי בשמחה תמיד .ומעתה ,אף אם
תכוף עליו עת צרה ,ויעברו על האדם
רבים המה פלאי סגולותיה של מצוה רבתא נסיונות קשים ,חס ליה ליתן יד לעצבות,
זו ,אשר לא יכילם ספר ולא יספרו מרוב, אלא יתאמץ בכל עוז ותעצומות נפש
כמה וכמה מעיינות של ישועה ונחמה להשליך משא הדאגות מעל שכמו ,כי חוק
נובעים ומפכים מבין דפנותיה של הסוכה ולא יעבור הוא ,וחובה קדושה המוטלת
הקדושה ,להגן בעד האדם ולהצילו מכל על האדם להיות בשמחה תמידית.
נגע ופגע .ונבוא בשורות אלו להעלות על
נס מקצת מן הסגולות הנשגבות והנפלאות אך מאידך גיסא ,יזהר האדם מאוד שלא
הגנוזות בצילא דמהימנותא: לערבב חטים בסובין ,וחלילה לו להמיר
שמחה עילאה זו בשחוק וקלות ראש ח״ו,
אלא תהיה כולה שמחה של מצוה
אמיתית ,המיוסדת על אדני קודש.
ד
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
עליהם קדושה עליונה ושמירה מעולה א .סגולת השלום וההצלה ממחלוקת
ממרומים ,הטובעת בנפשם חותם קודש ומריבה
למען יגדלו לתלמידי חכמים ,יראי השם
הישיבה בצל הסוכה סגולה בדוקה
ואנשי אמת.
ואמיתית היא להשראת השכינה והשלום
בבית ,ולהיות נשמר וניצול מפגעי מריבה
ג .קדושת ארץ ישראל השרויה בחלל ומאיבת שונאי חנם .וכל הנכנס לחסות
הסוכה תחת כנפי השכינה בצילא דמהימנותא,
ומקדש ישיבתו בה כדת וכדין -מובטח לו
זאת ועוד יש לנו לדעת ,כי במצות סוכה
שלא יבואו הוא ובני ביתו לידי קטטה
שרויה מעין קדושתה של ארץ ישראל
ומריבה כל ימות השנה כולה; יען כי בצל
ממש .וכל המקיים מצות סוכה כהלכתה,
הסוכה נפרסת סוכת שלום עליונה ,אשר
נחשב לו הדבר כאילו הוא מהלך בארץ
שכל אנוש ובר נש קצר מלהשיג ולשער
הקודש ,אשר השמירה המעולה וההשגחה
גודל מעלתם.
הפרטית תמיד עין בעין שרויות עליה,
ֹקי ָך בָּהּ
כמקרא שכתוב בתורהֵ :עינֵי ה׳ ֱאל ֶ
ְעד ַא ֲחרִית ָשׁנָה״ )דברים ֵמ ֵרא ִשׁית ַה ָשּׁנָה ו ַ ב .לזכות לזרע של קיימא ולחינוך הבנים
יא ,יב( .ונמצא שהסוכה היא כמבצר עוז לתורה
לשמירה שלימה ומעולה לאדם בכל
מצוה חביבה זו מסוגלת ביותר לפקוד בה
דרכיו.
עקרות ,ולזכות את החוסים בצילה לזרע
של קיימא ובנים זכרים המאירים את
ד .שמירה והצלה לנכסים מכל נזק ומגפה העולם בתורה וביראת חטא .ולא זו בלבד,
אלא שהסוכה היא מקור ברוך ובית גידול
סגולה עצומה ונוראה נודעת למצוה זו,
של קדושה לחינוך הבנים; שכן כאשר
שהיא כתריס בפני הפרעניות להגן על נכסי
האב מביא את בניו אל תוך הסוכה,
האדם ועל כל אשר לו מפני הפסד ונזק,
ומחנכם להסתופף תחת אוירא דכיא של
ושלא ימצאו חלאים רעים ומגפות חלילה
צילא דמהימנותא ,הרי הוא ממשיך
ה
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
הקדוש ברוך הוא את אבותינו במדבר במקנהו ובקניניו ,כפי שהביאו בקיצור ספר
והקיפם בשבעה ענני כבוד ושמירה מכל הפלאה ובספר חסד לאברהם ,שהאריכו
עבר ופינה. בגודל השמירה היתירה הנשפעת על כל
ובכן ,בעת בנין הסוכה עלינו להעלות על קניניו של בני ישראל המקיימים מצוה זו
זכרוננו את חסדי ה׳ הראשונים ,ולדעת בשלמותה.
נאמנה כי אף בזמן הזה ,כשאנו חוסים
תחת צל הסכך ,אנו מסתופפים בצל כנפיו עבודת בנין הסוכה -עם כונת הלב
ממש ונמצאים תחת השגחתו הישרה
והתמידית של הבורא יתברך .והדבר כאשר ניגש האדם אל מלאכת הבניה של
דומה לאם המגנת על ילדיה הרכים הסוכה הקדושה ,חובה עליו להעמיק
ופורסת עליהם בגדיה להצילם מפני המטר מחשבתו בכוונות העמוקות והרמות
והצינה ,כך כביכול הקדוש ברוך הוא הצפונות בה ,ולא יעשנה כמי שעושה
מקיף את בני ישראל ומסוכך עליהם מעשה חול גרידא.
בצילא דמהימנותא מתוך אהבה עזה והנה שנינו בגמרא במסכת סוכה )דף
וחמלה רבה. ב:(.כל שבעת הימים צא מדירת קבע ושב
ויתירה מזו איתא במדרש ,כי בעסק בנין בדירת עראי״; ומכאן לימדונו רבותינו
הסוכה גנוז ענין בנין בית המקדש; דהנה ז״ל ,כי בעת עשיית הסוכה והקמת
כשישראל בנו את המשכן במדבר ,שפכו דפנותיה אל יחשוב האדם לעשותה כבנין
שיח ותפלה מעומקא דלבא ,ואמר השי״ת קבע המיועד לנוחות הגוף ולתענוגיו ,אלא
שתפלה מעין זו מעוררת ומביאה את יכון בלבו שהוא בונה דירת עראי לשם
השראת השכינה. מצות הבורא יתברך שמו ,במטרה לעשות
לו יתברך דירה בתחתונים ולהשרות
אשר על כן ,בעת שטורח האדם בבנין שכינתו בתוכנו.
סוכתו ,ראוי לו לשפוך תפלה וכל תחנונים
מעומק הלב שישרה השי״ת שכינתו עוד שנינו במדרש )ויקרא רבה ,פרשה לו( על
ְתּי
ֹשׁב ִ
המקרא שכתוב בתורה:כִּי ַבסֻּכּוֹת הו ַ
ִשׂרָאל״ )ויקרא כג ,מג( -שהוליך ֶאת ְבּנֵי י ְ
ו
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
אלא תולדה זעירה מן האור הגדול המאיר בתוכה ,ובכח תפלה זו יפתחו שערי שמים
ממעל. לרוחה להשפיע עליו שפעת קודש.
וכך הוא הדבר ממש בענין קדושת כמו כן ,ישים אל לבו ויתאבל על בנין בית
הסוכה .זו הדירה הקטנה ,הדלה והעניה המקדש שחרב בעונותינו ,ויזכור כי כל
אשר עושים אנו כאן למטה בארץ מתחת, בקשותינו ותחנונינו בימים אלו הן שיקים
אינה בנין עצמי כלל ,אלא היא אחוזה לנו את סוכת דוד הנופלת ,כנוסח שתיקנו
ונשענת בבחינתהצל העליון״ -צילא לנו אנשי כנסת הגדולה בברכת
דמהימנותא שמלמעלה ,הנשפע ממקור המזון:הרחמן הוא יקים לנו את סוכת דוד
הקדושה .על כן ,בעצם ישיבתנו בתוך הנופלת״ ,ויתפלל על זה בבכי ובדמעות
דפנותיה ,מעידים אנחנו עדות ברורה כי שנזכה לראות בבנין בית המקדש
מקושרים אנו בקשר אמיץ אל השי״ת, ותפארתו במהרה בימינו.
המגן בעד כל הארץ והחופף על עמו
ישראל .ונמצא ,שהיושב בסוכה כדת
משל אור החמה -הסוכה כמראה לצילא
וכדין מבהיר ומעיד על תוקף אמונתו
דלעילא
בבורא עולם ,והפוקר וממאן בה -הרי הוא
מראה בעצמו ח״ו שאין לו חלק ונחלה להבנת ענין נשגב זה של מהות צל הסוכה,
באמונת אומן ,רח״ל. יתבונן המשכיל במשל קרוב המוחש לעין
כל חי .כגון שיעמיד האדם את כף ידו
תחת כיפת השמים נגד השמש הזורחת,
הנה יראה כי יפול צל קטן ומצומצם על גבי
תוקף השמירה וסוד השמות הקדושים הארץ .ואמנם כל בר דעת מבין לאשורו,
בדפנות הסוכה כי אין קיומו של אותו צל קטן אלא מחמת
פלאי רמזים וסודות נוראים מצינו זריחתה של אותה שמש ענקית ומאירה
בקדושת הסוכה ,אשר שמות קדושים התלויה ברקיע .וממילא נלמד ,שכל
ויחודים עליונים מרומזים בה בכל עבר תוקפו ומציאותו של הצל השפל ,אינו
ופינה .ומעתה ,החוסה בצילה נמצא מוקף
ז
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
בעוונותינו הרבים ,מחמת דיבורים בשמירה מעולה מכל עבריו ופינותיו ,יען
אסורים ורעים שהוציא האדם מפיו במשך כי הסוכה משמש ככלי קיבול ומשכן
כל ימות השנה .ובכח סגולת הסוכה לשמותיו הקדושים של הבורא יתברך
הקדושה יכול להעלות ולפדות את כל שמו .דהנה תיבתסוכה "עולה במספרה
אותם הדיבורים ולהצילם מרדת שחת, למנין צ״א -והוא סוד היחוד הגדול של
ובפרט כאשר נעשה בנין הסוכה והישיבה שמות הוי״ה ואדנ״י ,אשר בהצטרפם יחד
בה בכונה הראויה והשלמה כמובא עולים למנין צ״א.
בספרים הקדושים. עוד רמז עמוק וטמיר גנוז במספר צ״א זה,
דהנה שם הוי״ה ברוך הוא עולה במספר
חובת ההנהגה בקדושה בצילא כ״ו ,וכאשר נצרף אליו את הע׳ צורות
דמהימנותא העליונות או הע׳ שרים דקדושה ,עולה
החשבון -עם הכולל -בדיוק מכוון למנין
לפיכך ,בהיות עולמות עליונים תלויים צ״ו ; אשר הוא סוד הייחוד העלאה של
ועומדים בכל קוץ ונדבך של דפנות הסוכה שם יהי״ה המוכן ומזומן לעתיד לבוא,
והסכך ,חובה רבתא מוטלת על האדם כמובא מחכמי הקבלה .וזהו אף סוד צ״א
להיזהר זהירות יתירה בקדושת עשייתה תפוחים הקדושים השואבים ממקור חקל
ובכל הנהגתו בתוכה .ובאמת ,בספר הזוהר תפוחין קדישין ,המוזכרים בדברי חכמי
הקדוש )ח"ג פרשת אמור דף קג (.הוזהרנו האמת בספרי קבלה .ונמצאת למד ,שכל
באזהרה חמורה ונוראה על ענין הנהגת חלל הסוכה ודפנותיה ספוגים ומלאים
האדם בין דפנותיה; שאמרו שם :׳מאן משמותיו הקדושים של הקדוש ברוך הוא,
דאית ליה חולקא בעמא קדישא ,יתיב ואין בה מקום פנוי חלילה מן הקדושה.
בצילא דמהימנותא ...ולא ישתעי בה
וגם בענין מעשה הסכך המצל ממעל,
מילין דחול׳ -כלומר ,כל שיש לו חלק
הפליגו בספרים הקדושים וכתבו ,כי על
ונחלה בעם קדוש ,יושב בצילא
ידי קדושת הסכך המרובה ניתן כח ועוז
דמהימנותא ואינו משיח בה שיחת חולין.
בנפש האדם לברר ולגאול את ניצוצות
ומעתה ,המדבר בתוכה דברי ריקנות,
הקודש אשר נפלו לתוך עמקי הקליפות
ח
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
ה :פתיחת שערי עולם הבא ליצנות או לשון הרע ,הרי הוא פוגם
בקדושת המקום ומסלק את השכינה
עוד שנינו בדברי חכמינו בפסיקתא ,כי
הימנה ,רח״ל.
מצות סוכה שקולה כנגד כל המצות כולן,
ועוצם סגולתה מביא את האדם לחיי ומשום הכי ,צריך האדם להרגיש בושה
העולם הבא .ואיתא בתיקוני הזוהר גדולה וכלימת פנים לעשות בה שום סרך
הקדוש ובדברי הפוסקים ,כי כל המוסר של חטא ועון ,וכל שכן להתנהג בה שלא
נפשו לשמור מצות סוכה כהלכתה בחייו, כהוגן ובקלות ראש .וישקוד בכל מאמצי
אזי בשעה שנפטר מן העולם הזה ,הקדוש כוחו לשמור על טהרת המקום ,להרחיק
ברוך הוא בכבודו ובעצמו חופף עליו ממנו חפצים מאוסים וכלים שאינם
להגינו מפני מלאכי חבלה וכל המזיקים, ראויים ,ולנצור לשונו מדיבורי חול שאינם
ומלאך המות ומשחיתי גיהנם אין להם לצורך; כי הלא חלל הסוכה מכון כנגד
רשות ופתחון פה לנגוע בו חלילה .ונמצא, קדושת הלשון ושמירת הפה ,ומי שמתנהג
שכל הזוכה לישב בסוכה מתוך כוונה בה שלא כהוגן ,הרי הוא מהפך לגמרי את
טהורה ולב שלם ,בשעה שיפטר מן העולם סדרי הקדושה וממיר אור בחושך.
לא יראה פני גיהנם ,אלא מלאכי השרת אבל כאשר האדם שומר על קדושת פיו
יקדמו פניו בשלום ויוליכוהו להושיבו ולשונו בתוך הסוכה ,וממלא חללה בדברי
בתוך סוכת עורו של לויתן המוכנת תורה ותשבחות ,הרי הוא מכניע ומנצח
ומזומנת לצדיקים לעתיד לבוא ,כדאיתא את כל כוחות הטומאה והסטרא אחרא,
בגמרא במסכת בבא בתרא )עה.(. וזוכה שזכות הסוכה תעמוד לו ולזרעו
לישועה ולרחמים ,ואז הקדוש ברוך הוא
שמח עמו כביכול ,ועלז במעשיו ,ומצוה
ו :הצלה באחרית הימים
על מלאכי השרת לשמרו ולהגן בעדו בכל
עוד סגולה יקרה ונחמה גדולה טמונה דרכיו ,לאורך ימים ושנות חיים.
במצוה זו ,שהיא מגנת על האדם ומצלת
אותו מחבלי משיח וממלחמת גוג ומגוג
המתרגשת לבוא בסוף הימים .שכן לעתיד
ט
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
ובספר פני השם .והגם שאינו יושב בה לבוא יוציא הקדוש ברוך הוא חמה
אלא שבעת ימים בלבד ,מעלה עליו מנרתיקה ,והרשעים שמיאנו בקיום
רחמנא כאילו פטר על ידה גלות של שבע התורה ועשיית מצותיה נשרפים ונידונים
שנים ואפילו של שבעים שנה ,ויזכה לינצל בה ,ואילו אותם שמסרו נפשם להסתופף
מכל צרה וצוקה. בצילא דמהימנותא ינצלו מלהט השמש,
כפי שביאר בעל ספר משיבת נפש .ואז
יחדש השי״ת את סוכת ירושלים
ח :המשכת צינור הפרנסה
בתפארתה ,ויזכו בני ישראל לישב בתוכה
בפרט יתן האדם אל לבו לשפוך שיח ולזמר שירה וזמרה לפני כיסא כבודו,
ותפלה על פרנסה טובה וכלכלה בריוח ויהיה להשי״ת רוב תענוג ונחת רוח מעמו
בימים קדושים אלו .ובעת שעוסק בבנין חביבו.
סוכתו ובורר עלים כשרים ,נאים
ומהודרים לסכך בהם מעל ,יכוין
ז :תיקון גזירת גלות
במחשבתו כי במעשה קודש זה הוא פותח
מעינות שמים להוריד שפע ברכה יסוד נפלא וקדוש מצינו עוד במדרשי
והצלחה .כי הנה חג האסיף הוא הזמן חז״ל ,שהיציאה אל הסוכה תכף ומיד
המיועד והמסוגל אשר בו נשפע השפע לאחר ימי הדין הנוראים היא בחינת גלות
ברכה ברוח ובגשם ובכל המצטרך לאדם מכפרת .שכן אם נגזרה על האדם ח״ו
ונקצבת הפרנסה לכל ימי השנה כולה. גזירת גלות ,במשפט ימי הדין ,הרי כשהוא
ועוד מביא בעל פלא יועץ הבטחה ברורה, עוזב מרצונו את ביתו המפואר ומדור קבע
שכל המקיים מצות סוכה בשמחה ובטוב שלו ,והולך לחסות בדירת עראי דלה ,הרי
לבב בחג הזה ,מובטח לו מן השמים שיזכה הוא מקיים בעצמו גזירת הגלות .ובזה הוא
לשנה הבאה לקיים מצוה חביבה זו שוב ממתק את הדינים מעליו ומעל בני ביתו,
מתוך שמחה והרחבת הדעת ,בעזרת השם והקדוש ברוך הוא ברחמיו הרבים מוחל לו
יתברך. על עוונותיו ומצילו מגלות הגוף והנפש,
כדאיתא בפסיקתא דרב כהנא )פרשה כז(
י
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
להם העמים לדרכם ,מבקש הבורא יתברך משל סעודת המלך בשמיני עצרת
שמו ,בחיבה עזה שאין לה קץ ,מבניו
ומה מתוקים מדבש דברי חכמינו ז״ל,
אהוביו חביביו :עשו עמי חג מיוחד
אשר גילו לנו במשל נפלא את עומק
ושמחה פרטית ביום שמיני עצרת -סעודה
תכליתם של ימי החג הללו ,המגיעים אל
קטנה וטהורה של אהבה ודביקות ,שבה
תומם ואל פקודתם ביום שמיני עצרת
ישבו כנסת ישראל ואביהם שבשמים
ושמחת תורה .ומשלו בזה משל למלך
לבדם ,בשמחה שלמה ומזוקקת שאין בה
בשר ודם אשר ערך משתה גדול וסעודה
שום תערובת וסיג מן החוץ.
רחבת ידים ,וקרא אליה את כל שרי
העמים והמון רב ,וישבו עמו ימים מרובים
*** בתוך פלטרין שלו .והנה ,כאשר הגיע זמן
פרידתם של האורחים לבתיהם ,פנה המלך
אל בנו אהובו ויחידו ,אשר כל סודו מסור
חובת דקדוקי הלכה וטהרת המצוה ,וסוד בידו ,ואמר לו בחיבה יתירה:בני ,קשה
קידוש במקום סעודה עלי פרידתך ; כל העמים והשרים כבר
חובה קדושה ומחייבת מוטלת על כל איש הלכו להם לביתם ,אבל אתה עשה לי
מישראל לשקוד על דלתי ההלכה ולדעת סעודה קטנה כדי שנשב אני ואתה לבדנו
דקדוקי הלכות סוכה על בוריין קודם עוד יום אחד ,ולא אהיה טרוד באחרים,
שיגש למלאכת הבניה .שכן מה נורא הוא אלא אתענג על אהבתך׳ )פסיקתא דרב כהנא
הדבר אם חס וחלילה ישב האדם בסוכה פרשה כז( .
שיש בה שמץ פסול או חסרון ,שהרי מלבד והנמשל ברור ומאיר לכל מעיין :בחג
מה שמפסיד בידיו את עצם המצוה היקרה הסוכות הקדוש מקריבים בני ישראל
והחביבה ,עוד הוא נחשב כמברך ברכה שבעים פרים כנגד שבעים אומות העולם,
לבטלה ומביא חלילה את השם הגדול כדי להשפיע שפע ,ברכה וחיים לכל הע׳
והנורא לידי חילול .ואם חס ושלום אומות ולכל הבריאה כולה .אולם ,לאחר
יתעורר בחלל הסוכה שום ספק בכשרותה, שכל העולם כולו קיבל את ברכתו והלכו
הרי קיימא לן בש״ס במסכת ברכות )כ (.כי
יא
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
בתוך הסוכה ,צריך המקדש או השומע ספק ברכות להקל ,ובכי האי גונא מנוע
לטעום כזית פת או ממיני מזונות לכל הוא מלהוציא ברכה מפיו ויפסיד את
הפחות כשיעור 75גרם ,או לשתות הברכה היקרה .אשר על כן ,יש לו לאדם
רביעית יין בתוך הסוכה עצמה ,שרק להדר בכל עוז ולבנות את סוכתו לכתחילה
באופן זה עולה להם מעשה הקידוש כדת באופן המעולה ,המבורר והמהודר ביותר,
וכדין ,ורק אחר כך רשאים הם להיכנס כדי לצאת ידי חובת כל הדעות והשיטות
לביתם .או שיעשו הם בעצמם את הקידוש מתוך הרחבת הדעת ושלמות הלב.
בפנים בבית ,במקום קביעת סעודתם
ממש.
דין קידוש במקום סעודה
ועוד בענין זה יש לעורר כי יש אשר
סוכתם אינה מחוברת לביתם ,וכשיכנסו עוד יש לתת לב אל יסוד גדול ומפורסם
לתוך הבית לאחר הקידוש יאבדו את בהלכות שבת ויום טוב ,כי אין קידוש אלא
קביעות המקום ויצטרכו לחזור ולקדש במקום סעודה )פסחים קא .(.ונפקא מינה
שנית בתוך הבית .ובדבר זה שקלו וטרחו גדולה יש בזה בחג הקדוש הזה; שכן
גדולי האחרונים בחיבוריהם ,וכפי כאשר האדם מקדש על היין בתוך הסוכה,
שנתבאר בשלחן ערוך )אורח חיים ,סימן חובה עליו לקבוע שם את סעודתו תכף
רעג ,ובסימן תרצג( ,ויש להזהר בזה מאוד ומיד ,ולאכול לכל הפחות כזית או כביצה
למען תהיה המצוה שלמה ותמימה כהוגן. פת ,כדי שיהיה מעשה הקידוש קשור
בתוך הסעודה כדין וכהלכה.
ומכאן יש לעורר ולעמוד על המשמר
הלכות המחיצות בדיני לבוד ,ודין מצטער
בענין אותן נשים צדקניות או הילדים,
בירידת גשמים
אשר לעתים קשה עליהם הישיבה בסוכה,
ובענין מלאכת בנין המחיצות ,צריך האדם ונוהגים לשמוע את מעשה הקידוש בסוכה
להיות זריז נשכר בזהירות יתירה .שכן ואחר כך נכנסים לתוך הבית פנימה לאכול
סוכות רבות בדורנו זה נעשות מיריעות בד את סעודתם .הנה עליהם להשגיח בדבר
פשוטות ,ואם היריעות הללו נעות ונדות זה השגחה יתירה :כיון שהקידוש נאמר
יב
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
האדם לחלוטין ,שכן אין דרכו של אדם ברוח ,יש בזה חשש פגם ופסול גמור.
לישן במקום שהגשם מנטף על ראשו. שהרי הלכה פסוקה היא ,שמחיצה שאינה
ונפסק הדבר להלכה למעשה ,שאם פינה יכולה לעמוד איתן בפני רוח מצויה ,והיא
האדם את מקומו ונכנס לתוך ביתו מפני הולכת ובאה ומפליגה ממקומה שיעור של
הגשמים ,ואחר כך באמצע הלילה פסקו יותר משלשה טפחים ,אינה נחשבת
הגשמים והעננים נתפזרו ,אין מטריחים למחיצה כלל ועיקר; והיושב בחללה ,הרי
אותו כלל להקיץ משנתו ולעבור אל הוא כיושב תחת כיפת השמים בלבד,
כדאיתא בגמרא במסכת סוכה )כד(:
הסוכה ,אלא ישן בביתו בנחת ושלוה עד
שיעור משנתו בבוקר .וכן אם היה לפיכך ,הרוצה שיהיה בנין סוכתו שלם
בעיצומה של סעודת יום טוב והתחילו וקדוש ,יבנה מחיצות חזקות מקרשים
גשמים מנטפים ,ונכנס לתוך הבית יציבים ,או שלכל הפחות יקשור חבלים
להמשיך שם סעודתו ,אף אם פסקו חזקים סביב הדפנות פחות פחות משלשה
הגשמים לאחר מכן ,אינו מחויב כלל טפחים בין חבל לחבל )שהוא דין לבוד( עד
להפסיק סעודתו באמצע ולחזור אל גובה של עשרה טפחים ובזה יעמיד סוכה
הסוכה ,אלא יושב ומסב בביתו עד שיגמור כשרה ומרוממת למהדרין מן המהדרין.
סעודתו ,כפי שנתבאר בשלחן ערוך )או"ח
תרל"ט(. צער הגשמים וההשגחה העליונה
והנה ,אם ירדו גשמים מן השמים והמים
מטפטפים ויורדים אל תוך חלל הסוכה,
חותם הקדושה -שמירת טהרת הסוכה הרי דינו מפורש בדברי חכמינו ז״ל :אם
מחטא ופגם המים מקלקלים את המאכלים או שהאדם
סוף דבר ,עלינו לזכור כי חלל הסוכה מצטער בעצם ישיבתו שם ,הרי הוא פטור
הקדושה הוא בחינת גילוי שכינה ומעון מן הסוכה ,כמאמרם ז״ל )שם כו (:מצטער
לקדושה העליונה ,ועל כן צריכה היא פטור מן הסוכה ובפרט אמרו כן לענין
להיות נקיה ומקודשת מכל שמץ של שינה ,שאפילו בטפטוף כל שהוא פטור
יג
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
סיום וברכת הקודש כיעור ופגם וחטא .והפליגו רבותינו
בספרים הקדושים בגודל חובת שמירת
העיקר שהשם יתברך ברחמיו המרובים
קדושת המקום ,וכתבו כי הנוהגים
יסייע לנו שנזכה לצאת מימי הדין
בפריצות ועוברי עבירה המנאצים
הנוראים כשאנו נקיים וטהורים מכל חטא
בעונותיהם ,חלילה להם לחלל את קדושת
ועון ,ונבוא לחסות תחת כנפי השכינה
המשכן ,ויש להזהר שלא להכניסם אל
בצילא דמהימנותא מתוך שמחה אמיתית,
תוכו .וכמו כן ,אין להכניס לחלל הסוכה
גיל ורעדה ,ובלבב שלם ומזוקק.
שום דבר מאוס וכלים שאינם מכובדים.
ובזכות שמירת מצוה חביבה ורבתא זו וכן ישראל ערל אסור ליכנס לסוכה עד
בשלמותה ובהידורה ,יפתח לנו הבורא שימול ,ויש בפוסקים הרבה טעמים על זה.
יתברך שמו את הצינור העליון ממקור והנה ,המזלזל בקדושה זו ומכניס לתוך
הברכות ,וישפיע עלינו ועל בני ביתנו סוכתו אנשים שאינם מהוגנים ,או גוים,
שפעת פרנסה טובה וכלכלה בריוח, הרי הוא פוגם פגם גדול ,וכאילו מגרש
בריאות גופא ונהורא מעליא ,ונחת בידיו את השכינה הקדושה ואת שבעת
דקדושה מכל יוצאי חלצינו למען יגדלו האושפיזין העליונים מן הסוכה; כי הסוכה
לתלמידי חכמים ויראי השם. צריכה לעמוד בטהרתה בקודש.
ונזכה כולנו יחד להתעטר בעטרת הישועה אבל כאשר שומר הסוכה נקיה ומקודשת,
והנחמה ולשמוח שמחה שלימה ,ונזכה אזי השכינה שרויה בה ,והאושפיזין
לעלות לציון ברינה ,לחסות תחת סוכת העליונים נכנסים ומתענגים בה בגיל
עורו של לויתן המוכנת לצדיקים ,ולראות ובשמחה ,ומשפיעים אורות מקיפים על כל
עין בעין בהקמת סוכת דוד הנופלת ובבנין החוסים בצילה.
בית המקדש ותפארתו במהרה בימינו,
אמן.
יד
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
דרשת הושענה רבה שנת תשע"ט
האבן טאקע דעם לולב מיט׳ן אתרוג אין די
הענט ,דאס איז אויך מרומז קעגן די פיר הושענא רבה
אותיות פון י״ה ו״ה .דאס איז די דרך פון
אריז״ל ,און די קב הישר ברענגט א מעשה ס׳איז דא פשטים פארוואס ס׳הייסט
אויך ,פון א חלום וועגן נישט לייגן די הושענא רבה .איינע פון די פשטים איז ,אז
אתרוג מיטן לולב .איז ממילא ,מיט דעם מיר זענען מתפלל ״יהא שמיה רבא מברך
וואס מיר נעמען די פיר מינים ,איז מען לעלם ולעלמי עלמיא״ ,אז דער נאמען פון
מקרב די אותיות פון הייליגן באשעפער. באשעפער זאל שוין זיין גרויס ,סזאל נישט
זיין קיין צער השכינה הקדושה ,צער פון
בעטן מיר ס׳זאל זיין די גאולה שלימה,
באשעפער ,סזאל זיין ״יתגדל ויתקדש
טוען מיר א פעולה ,ס׳זאל זיין א רושם,
שמיה רבא״.
מ׳זאל קענען אויס׳פועל׳ן די גאולה
שלימה ,ס׳זאל זיין א גרויסע ישועה .זאגן יעצט איז די צייט וואס מ׳קען אויס׳פועל׳ן
מיר אלע דלותי ולי יהושיע דער די ישועה .דאס איז די בחינה פון הושענא
באשעפער געבט צדקה .שטייט ״אין רבה ,ס׳זאל זיין שמיה רבא .ווילאנג מ׳איז
ישראל נגאלין אלא בצדקה״ ,״ציון במשפט אין גלות איז דער נאמען פון באשעפער
תפדה ושביה בצדקה״ .איז דאך די פשט נישט גרויס .סיי אלס די חילול השם׳ס
אז מ׳געבט צדקה איז מען מקרב די גאולה וואס ס׳טוט זיך אויף די וועלט ,סיי וואס
שלימה ,אויך מיט צדקה ,איז מען מעורר שטייט אז די ו״ה איז נישט צוזאמען מיט׳ן
אז דער באשעפער זאל אויך געבן צדקה. י״ה .דאס איז איינס פון די זאכן וואס מיר
טו
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
האט רחמנות געהאט אויף אידישע וואס איז צדקה פונעם באשעפער? דאס
קינדער וואלט כמעט נישט געווען ווער איז די גאולה שלימה ,ס׳איז נאך נישט
ס׳זאל דערמאנען דעם נאמען פון געווען אזא דור וואס איז געווען אזוי
באשעפער ,רחמנא ליצלן .וואס מיר האבן ארעם ,ווי גרעסער די ארעמאן איז אלס
מיטגעמאכט ,אונזערע עלטערן ,וואס גרעסער איז די מצוה פון צדקה .בעטן מיר
אונזער דור האט מיטגעמאכט ,דאס איז דער באשעפער,דלותי מיר זענען זייער
חוץ פון די פריערדיגע דורות וואס מ׳האט ארעם ,מיר האבן נישט די ריכטיגע
מיטגעמאכט ,און ביי די ערשטע וועלט צדיקים פון אמאל ,די שטארקע ערליכע
מלחמה איז אוועקגעריסן געווארן אידן וואס האבן געברענט ביי יעדע מצוה,
צענדליגע טויזנטער אידישע נפשות, זיי האבן געציטערט פאר אן עבירה,
ס׳איז געווארן אויפגעשאקלט די גאנצע ס׳האט געשיינט די פנים פון קדושה .די
כלל ישראל ,ס׳איז אפגעשוואכט געווארן ערליכע אידן פעלן.
די אמונה מיט די עבודת ה׳ מיט די מצוות.
מיט די קדושה .די השכלה האט זיך סאיז געווען א מעשה נאך אין שטאט
אנגעפאנגען מיט׳ן גרויסן ברען ,די ציונות סאטמאר ,ס׳איז געווען א יאר וואס ס׳איז
האט זיך אנגעפאנגען מיט׳ן שטארקן אוועק דריי חשובע אידן ,מסלתה ומשמנה
ברען ,ס׳איז אלעס געווען נאך די צרות די בעסטע אידן .האט דער רבי זכותו יגן
וואס איז געווען ביי די ערשטע וועלט עלינו דארט די שבת געזאגט ,״זענען מיר
מלחמה. געבליבן אליין ,מ׳האט אונז אוועקגענומען
אזעלכע אמת׳ע אידן ,ס׳ווערט
יעצט איז נאך די צווייטע וועלט מלחמה, אפגעשוואכט די גאנצע דור״ .מה נאמר
האט מען ווייטער אוועקגעריסן כמעט ומה נדבר ,אויב דעמאלטס האט ער
גאנץ כלל ישראל ,אפילו וואס זיי זענען געוויינט אויף זיי ,וואס זאלן מיר זאגן,
געבליבן זענען מיר געווען אויסגעקלאפטע מ׳האט אונז אויסגעהרג׳עט מיליאנען
הושענות ממש .און דער באשעפער האט אידן ,רבנים ,קדושים ,קדושי עליון,עובדי
געהאלפן ,ער האט אונז איבערגעלאזט השם
אזא צדיק ,דעם רבי׳ן זי״ע ,וואס האט
צוריק אויפגעשטעלט דעם דור .מה נאמר און ווען נישט דאס וואס דער באשעפער
טז
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
די נסיונות פונעם דור און די טומאה פון ומה נדבר ,היינט האבן מיר אים נישט
טעכנאלאגיע מער ,מיר האבן מיר נישט די צדיקים ,מיר
האבן מיר נישט קיין אנונג וואס ספעלט
דער רבי זכותו יגן עלינו ווען ס׳איז געווען אונז .אין בשר המת מרגיש באיזמל ,ווען
די מעשה סהאט זיך אנגעהויבן די איינער וואס איז א טויטע פלייש ,ס׳האט
טעלעוויזשאן ,די כלי טמא ,האט דער רבי שוין נישט קיין חיות ,ס׳האט שוין נישט
געזאגט מורא׳דיגע דיבורים .דאס סוף אין קיין חיות ,ס׳פילט שוין נישט ווען
א שטוב וואס ס׳קומט אריין טעלעוויזשאן מ׳שניידט ,מ׳פילט נישט וואס ס׳טוט זיך,
וועט זיין נישט גוט .דער רבי פלעגט ,זיך מ׳ווייסט מיר נישט וואס מ׳דארף בעטן,
היטן וואס ער זאגט ,האט ער אזוי מ׳ווייסט נישט וואס א חשכות
איבערגעזאגט ,די שטוב וועט זיך ענדיגן מ׳לעבט.און אין אזא מין צייט איז זיכער
מיט נישט גוט .ער האט אזוי געקלאגט א גרויסע צדקה וואס דער באשעפער
אויף דעם אז סאיז ממש אלע עבירות פין דארף אונז געבן ,וועט מען קענען מקיים
די תורה אזא מין טומאה וואס מהאט זיך זיין די צדקה בשלימות .איי ,ס׳שטייט אז
נישט פארגעשטעלט אמאל האט ער מ׳דארף געבן צדקה פאר עניים הגונים,
געזאגט ווען די פריעדיגע חכמים וואלטן אבער אקעגן די דור .זענען מיר זיך מוסר
געווען וואלט מען אויסגעשלאסן אזא נפש ,נישט מיטגעשלעפט צי ווערן מיט׳ן
מענטש פון כלל ישראל .אזוי האט דער דור ,מיט די נסיונות הדור ,סיי מיט׳ן
רבי דעמאלטס גערעדט וועגן דעם ציונות ,סיי מיט די טומאת הדור ,זי סיי
טעלעוויזשן. מיט די אלע משינדלעך ,דארף מען האבן
אזעלכע רחמי שמים ,״דלותי ולי יהושיע״.
און היינט איז געקומען נסיונות ערגערע, ס׳קומט זיך אונז אלע צדקה ,אז מ׳זאל
מ׳טראגט א טעלעוויזשאן און ערגער נאך אונז העלפן ,און אויספועל׳ן די גאולה
אין טאש ,און יעדע מינוט איז מען דבוק שלימה.
אין דעם .דער יצר הרע פארדרייט דעם
קאפ ,ער איז מבלבל דעם דעת ,מ׳רעדט
זיך איין אז מ׳קען נישט אנדערש ,ס׳איז
נישט אמת ,מ׳דארף נאר האבן די ריכטיגע
יז
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
אננעמען פאר די שכינה הקדושה ,מיט דעת ,און ווען ס׳זאל ווען ארויסקומען א
צערן .מיר פילן עס נישט ,ס׳איז דאך א בירור פון די תורה .אז ווער ס׳האט אזא
חלק בשר המת. מאשינדל ,ווערט פארקערצירט זיין לעבן
מיט צען יאר ,מיט צוואנציג יאר ,ס׳קען
יעדע מינוט קומען א קרענק לע .וואלט
מען אויך געזאגט אז ער קען נישט ,ווייל
די חשיבות פון אידישקייט און התחזקות ס׳איז נישט מעגליך אנדערש ,איך מוז עס
אין אמונה האבן ,ס׳גייט מיר נישט אן .פארוואס גייט
נישט אן די נשמה? וואס די נשמה ווערט
דער ישמח משה ברענגט ״אין בשר המת
טויט ,ווערט קראנק .די אייגענע ,מיט די
מרגיש באיזמל״ .זאגט ער ,די וואס זיי
קינדער ,מיט די דורות .מיר דארפן האבן
שערן זיך די בארד ,זיי פילן נישט
א גרויסע ישועה יעדע מינוט .די גמרא
וואסערע מין פגם זיי מאכן מיט דעם .״אין
זאגט ״אין לך יום שאין קללתו מרובה
בשר המת מרגיש באיזמל״ ,זיי פילן נישט
מחבירו״ .יעדע טאג פאר ביאת המשיח
וואס זיי טוען אפ .די בארד איז די מדת
איז די קללה ערגער ,די יצר הרע איז
הקדושה ,די שלש עשרה מדות .זיי ווייסן
גרעסער ,מער מענטשן ווערן פארדרייט,
נישט וואסערע פגם זיי מאכן ביי זיך אליין,
מער מענטשן רעדן זיך איין .מ׳קוקט אויף
ביי די עולמות העליונים .אונז ווייסן מיר
א צווייטן ,און מ׳ווייסט נישט אז מ׳קען חס
נישט ,מיר דארפן האבן רחמי שמים .דער
ושלום פארן אינאיינעם אין תהום אריין,
רבי זאגט ,מיר לעבן אויף ניסים ,יעדן טאג
לא עלינו ,תהום איז אותיות המות .
דארף מען האבן ניסים צו האלטן זיך ביי
די אמונה ,ביי די אמת׳דיגע אמונה ,זיין מיר דארפן האבן א גרויסע ישועה .אין
דבוק אין בורא כל עולמים ,נישט פארגעסן ארץ ישראל שמד׳ט מען אויס אידישע
פון בורא כל עולמים ,נישט פארלירן זיך בחורים .ס׳איז אזא מין צער פאר די
דעם קאפ ,זיין פרייליך אז מיר זענען אידן. שכינה הקדושה ,אין לשער .די שכינה
מיר זענען בנים ,מיר זענען קינדער פונעם שרייט ״קלני מראשי ,קלני מזרועי״.
באשעפער .מיר טוישן זיך נישט מיט׳ן פארשעמט ,ס׳טוט וויי .מ׳דארף
גרעסטן עושר ,דער גוי ,מיט׳ן גרעסטן אנטיילנעמען פאר׳ן בורא כל עולמים,
יח
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
טוט דער באשעפער?״ מיליאנער ,מיט׳ן קעניג פון די גאנצע
וועלט טוישן מיר זיך נישט .מיר געבן
נישט אוועק אונזער אידישקייט ,״בנים
די לעצטע געלעגנהייט אויסצופועלן אתם לד אלוקיכם״ .אונז זאגן יעדן טאג די
ישועות ברכה ״שלא עשני גוי״ .האבן געזאגט
צדיקים ,דאס מיינט נישט א גוי ,אן
דאס אלעס קען מען אויס׳פועל׳ן יעצט.
ארימער גוי ,דאס מיינט מען דער
דער רבי פלעגט זאגן ,דער קעניג געזעגנט
גרעסטער עושר ,דער קעניג פון די וועלט,
זיך שוין .מ׳האלט זיך שוין ביים גיזעגנען,
ער מעג האבן אלעס .אונז פרייען מיר זיך,
מ׳האט נאך נישט גענוג געבעטן ,מ׳האט
דער ארימסטער איד פרייט זיך ,און ער
נאך נישט גענוג מתפלל געווען.
זאגט א ברכה ״שלא עשני גוי״ ,מיר זענען
״אריה שאג מי לא יירא״ ,אריה איז ר״ת: קינדער פונעם באשעפער.
א א׳לול ,ר׳ ראש השנה ,י׳ יום כיפור ,ה׳
ממילא בעטן מיר דעם באשעפער ,״טאטע,
הושענא רבה .ס׳שרייט שוין דער סוף
קער צוריק דעם בית המקדש ,לאמיר גיין
פונעם אריה ,מי לא יירא ,ווער האט נישט
אהיים אין ארץ ישראל ,זאל זיין נתגלה
מורא? צי מהאט גענוג אויסגעפוילט ,צי
כבוד שמים ,ויאתיו כל לעבדך״ .ס׳זאל
מהאט גענוג געבעטן .צי גענוג ישועות און
קומען די גאנצע וועלט דינען דעם
רפואות ,וועגן רוחניות און גשמיות .דער
באשעפער .שטייט דעמאלטס ,אפילו די
באשעפער זאל העלפן מ׳זאל מיר קענען
גוים וועלן קומען און וועלן אליין זען די
פועל׳ן אין די זכות פון רבינו הקדוש רבינו
גרויסקייט פון אידן ,די גרויסקייט פונעם
יואל בן רבי חנני יוט זאל ביישטיין ,וואס
באשעפער ,יעדער וועט קומען דינען דעם
מפראביר מיר לערנען זיינע הייליגע
באשעפער ,״והגידו באיים צדקך״ .ווי
ספרים .גיין אין די דרך התורה ,וואס ער
שיין ,ווי גוט וועט זיין דעמאלטס ,ווי
האט אונז געוויזן פון די פריערדיגע
לעכטיג וועט זיין .דעמאלטס וועט
צדיקים ,פון די פריערדיגע דורות ,וואס
הערשט אלע מלאכים ,שרפים ,אלע גוים
איז אלס מבואר אין די תורה ,זאלן
וועלן זען די גרויסקייט און די חשיבות פון
ביישטיין ,מיר זאלן זיך קענען האלטן אין
אידן .די מלאכים וועלן פרעגן אידן ,״וואס
יט
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
קיין ירושלים ,צום בית המקדש ,קענען פינצטערן גלות ,מזאל פועל׳ן פון אויבן,
מיט שמחה טון די אלע עבודות ,מיט א ״השיבנו ה׳ אליך ונשובה״ .מ׳זאל קענען
דערהויבנקייט ,מיט א שלימות ריכטיגע טוהן תשובה ,״חדש ימינו כקדם״,
מ׳זאל קענען צוריקגיין קיין ארץ ישראל,
דברי הכנה לימי הושענא רבה,שמיני
עצרת ,שמחת תורה
מיר אויך ,מ׳וועט זיי ,אויספרובירן מיט א הושענה רבה איז דאך א התעורורת אויף
סוכה ,מ׳וועט זיי זאגן ,גוט ,לאמיר זען, כוונה ווי סאיז מקובל פין אליהו ווער
מאכט׳ס א סוכה ,און ס׳וועט זיין א ס׳וועט אינזין האבן הושענה רבה שמיני
שטארקע זון ,און זיי וועלן ארויסלויפן פון עצרת און שמחות תורה און די תפילות
די סוכה .פרעגט די גמרא ,וואס איז די וועט ער א גאנץ יאר מכוון זיין .דאס איז
חילוק? אידן זענען דאך אויך פטור .נאר, אויף כוונה ,אבער דער אמת איז ,אויף
א איד איז פטור ,אבער ער לויפט נישט נאך אסאך זאכן איז עס א סגולה אויף די
ארויס .צו גייט ער ארויס שווער ,צו גייט גאנצע יאר .דער באשעפער האט געגעבן
ער ניטאמאל ארויס ,אפילו ער איז פטור, מתנה פאר אידן די דריי טעג ,וואס דאס
ער וויל ער עסן ווען סרעגנט ,צו ווען ער איז די גרעסטע טעג פון די יאר.מדארף עס
איז פטור ,אבער דער גוי ,פטור אויפ׳ן אויסניצן מיט אהבה מתוך שמחה די רבי
בוידעם .איז ממילא דארטן איז ער זי״ע ברענגט די גמרא זאגט אז מ׳גייט
פרייליך .דאס איז די חילוק .פון א גוי מיט אויספרובירן די גוים ווען זיי וועלן זאגן,
א איד .פרעגט דער רבי ,פון וואנען ווייסט
אונז האבן מיר אויך געוואלט ,אונז ווילן
כ
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
און סווערט מצוות אין זכות פון די סוכות. מען א רמז אז מ׳גייט אויספרובירן די גוים
,די קדושת יום טוב ברענגט אויך דאס אז מיט סוכות? פארוואס פונקט מיט סוכות?
ס׳ווערט אלע עבירות מצוות זאגט דער רבי ,ס׳איז דא א מסורה ,ויודע
ה׳ את אשר לו ,וידע ה׳ את אשר לו
וועגן דעם ,פרעה האט געפרעגט ,מי ומי בסוכת ,מיט סוכות זעט מען ווער ס׳קערט
ההולכים? ווער זענען וואס זיי גייען? פאר׳ן באשעפער .קומט ארויס פון דעם,
זאגט ער ,מי יעלה בהר ה׳ ומי יקום במקום דער רבי איז מאריך ,אז ביי די סוכות זעט
קדשו .טאקע אמאל גייט מען ארויף, מען ווער ס׳איז טאקע מקיים די מצוות
אבער ווער בלייבט? איז דא אסאך וואס מאהבה ,ווער ס׳האט ליב דעם באשעפער.
האבן ירידות ,מ׳זינדיגט .וואס וועט זיין? און ווער ס׳זוכט פטור צו ווערן ,ענדיגן
האט משה רבינו געזאגט ,בנערינו דאס און יענץ ,פטור ווערן .דאס איז נישט
ובזקנינו ,כי חג ה׳ לנו .חג ה׳ לנו איז זאגט מאהבה .מאהבה ,מ׳קען פראווען הקפות
די מדרש חג הסוכות .ווען ס׳קומט סוכות פטור ווערן .יא ,מ׳מאכט הקפות ,פטור
וועט מען אלעס מעלה זיין ,די אלע געווארן פון די הקפות .מ׳גייט שוין עסן,
ירידות ,איז ממילא האב איך נישט מורא מ׳גייט שלאפן .ביי דעם וואס זענען מיט
מי ומי ההולכים .די אהבה פון סוכות דאס אהבה ,איז פארקערט ,מ׳וויל נישט פטור
העט אלעס מעלה זיין .דאס איז די ״חג ה׳ ווערן ,מ׳וויל טאנצן ,מ׳וויל זיך פרייען
לנו״ ,זאגט דער מדרש אז דאס איז חג מיט׳ן באשעפער .דער זוהר הקדוש זאגט
הסוכות ,דעם טייטש זאגט דער קדושת מורא׳דיגע זאכן ,דער באשעפער זאגט,
יו״ט אויף ״חג ה׳ לנו״ .דער רבי ברענגט א איך וויל מיך פרייען מיט ענק ,איך האב
צווייטע בחינה אויף ״בבנינו ובנותינו נלך״. ענק ליב ,איך וויל נישט ענדיגן דעם יום
ער פרעגט א קשיא ,פארוואס שטייט צוויי טוב שוין .א סעודה קטנה ,דארף נישט
מאל ״נלך״? ״בבנינו ובנותינו נלך״, קיין גרויסע סעודות ,די עיקר איז איך וויל
״בנערינו ובזקנינו נלך״ .ברענגט דער רבי מיך פרייען מיט ענק .און אזוי איז די עיקר
א מורא׳דיגע תורה ,און דעמאלטס איז יסוד פון די יום טוב סוכות איז די אהבה
דאס אויך א מורא׳דיגע יסוד אויף די וואס אידן ווייזן פאר׳ן באשעפער .דורך
גאנצע מצות סוכה ס׳שטייט אז מ׳האט דעם ווערט אלע עבירות מצוות .דאס איז
זוכה געווען צו די מצות סוכה שוין פון חג האסיף ,מנעמט צוזאמען אלע עבירות
כא
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
הושענא רבה און שמחת תורה :די צייט אברהם אבינו ,אין זכות וואס אברהם
פון פועל'ן ישועות אבינו האט געהאט ״והשענו תחת העץ״,
וועגן דעם האט מען זוכה געווען צו די
דער עיקר איז ,מ׳דארף זען אויסנוצן די מצות סוכה .וואס איז געווען דער עץ?
צייט פון הייליגן יום טוב הושענא רבה .א דער עץ האט מבחין געווען צווישן איינעם
מענטש ווייסט נישט ,איי ,ס׳איז דאך א וואס איז ערליך און וואס איז נישט ערליך,
קשיא לכאורה ,אויב ס׳איז שוין דער חותם צווישן איינעם וואס איז טמא צו איינעם
ביינאכט ,נו וואס טוט מען אינגאנצן וואס איז טהור .ווער ס׳איז געווען טהור
הושענא רבה? און וואס טוט מען ווייטער האט עס באדעקט אים ,ווער ס׳איז געווען
שמיני עצרת? נאר דער פשט איז אזוי ,אז טמא האט עס אוועקגעבויגן זיך .ס׳איז
הושענא רבה ,ווי לאנג ס׳איז נישט געווען עפעס אזא מין פאטענט ,דער עץ
אריבער שמיני עצרת שמחת תורה ,קען איז געווען געמאכט מיט א מורא׳דיגע
מען נאך צוריקנעמען דעס צעטל .מ׳לייגט קדושה ,אז נאר ,אזוי ווי דער עץ החיים
דעם חותם ,אבער נאכן חותם געבט מען פון גן עדן ,אז ס׳האט נאר באדעקט ווער
איבער א צעטל .ס׳קוקט אויס אז די צעטל ס׳איז געווען ערליך ,ווער ס׳איז געווען
וואס מ׳געבט איבער פאר די שליחים איז טהור.
הושענא רבה בייטאג .געבט מען איבער
פאר די שליחים שוין א צעטל מיט א פסק. איז אויף דעם זעלבן אופן איז טאקע די
אבער ביז סוף שמחת תורה קען מען נאך סוכה .אין סוכה קען נישט אריינגיין
צוריקנעמען דעם פסק ,מ׳קען נאך איינער וואס איז אן אפיקורס ,ס׳קען נישט
נאכנישט ס׳איז צוריקנעמען, אריינגיין אן ערל ,ס׳קען נישט אריינגיין
אוועקגעגאנגען די שליחות ,מ׳קען נאך איינער וואס גלייבט נישט די ריכטיגע
צוריקנעמען. אמונה .איז די סוכה די זעלבע סגולה ווי
די עץ פון אברהם אבינו.
פארדעם איז דא אן אינטערעסאנטע
טייטש ,פון ייטב לב ,וואס ער זאגט ,אמאל
האט מען געשריבן ,ס׳איז ארויסגעקומען
איינער חייב ,ער איז ארויסגעקומען חייב,
כב
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
ס׳איז באקוועם און אנדערש .יעצט דארף ער איז שולדיג .זאגט ער ,אבער אזוי ווי
מען שלאפן .דו קענסט שלאפן א גאנץ מ׳קען לייגן שטריכעלעך אויף אותיות,
יאר ,קענסטו שלאפן .יעצט דארף מען חייב ממילא אז א איד טאנצט צו די תורה,
אויסנוצן די צייט ,יעצט דארף מען פועל׳ן ווערט פון חייב ״יעלזו חסידים בכבוד
רפואות ,ישועות ,און פרנסה און געזונט, ירננו״ ,די אותיות ווערט פון חייב .אז
און אלעס וואס א איד דארף האבן פאר מ׳פרייט זיך מיט די תורה .און מ׳זינגט,
זיך ,פאר די משפחה ,פאר כלל ישראל. מ׳טאנצט מיט די תורה ,שוין ,האט ער
דער באשעפער זאל העלפן טאקע צו שוין באצאלט דעם פייער מיט דעם .דארף
קענען אויספועל׳ן אלעס גוטס .מיר זאלן ער שוין נישט באצאלן אנדערע פרייזן,
קענען זוכה זיין ,מיר האבן היינט געזאגט דארף ער שוין נישט באצאלן ,לא עלינו,
קהלת ,הבל הבלים ,הכל הבל .מ׳זאגט זיבן מיט זאכן .ממילא ,מ׳קען נאך ,ס׳איז דא
הבלים ,הבל הבלים .זאגט ער ,ס׳שטייט פלאץ צו דרייען ,זאגט ער ,ביז סוף שמחת
אין מדרש ,דער רבי ברענגט אז ס׳איז תורה .דארף מען זען אויסנוצן די צייט,
קעגן די זיבן טעג פון די וואך ,ס׳איז אלעס נישט פארברענגען ,נישט רעדן דברים
הבלים אבער וואס איז? פאר׳ן הבלים איז בטלים אין די הייליגע טעג ,און ווער
דאך דא א תורה ,ס׳איז אלעס פאר די רעדט נאך דברים אסורים ,מ׳זאל קענען
תורה .ווען מ׳האט באשאפן די וועלט איז אויסנוצן יעדע מינוט .מ׳דארף פועל׳ן די
נאך געווען פאר די תורה ,דאס איז אלעס גאולה שלימה ,זענען מיר אזוי פינסטער
הבלים .אבער סוף דבר ,הכל נשמע ,את אין גלות .שוין נאך א יאר אין גלות ,ס׳איז
האלקים ירא ואת מצותיו שמור ,דארט שוין נענטער צו די גאולה שלימה .פון איין
איז שוין נישט קיין הבלים .דאס איז די זייט דארף מען זינגען טאקע אז ס׳איז
תכלית פון א איד .דאס איז דער גליק פון נענטער צו די גאולה שלימה ,אבער מ׳קען
א איד .ווען א איד היט די תורה ,פילט ער שוין גרינגער פועל׳ן די גאולה שלימה.
זיך רואיג ,פילט ער זיך זיכער ,ער האט קען זיין מ׳זאל מיט די זעלבע התעוררות
נישט מורא פונעם סוף דבר ,ער האט נישט ווי פאריאר ,און ווער רעדט נאך אז
מורא פונעם סוף כל האדם ,ער גייט ארויף ס׳וועט זיין מער ,קען מען שוין פועל׳ן די
רואיג ,ער ווייסט ער האט זיך מוסר נפש גאולה שלימה .נאר דער יצר הרע לייגט
געווען פאר די תורה ,פאר׳ן באשעפער, זיך און ער רעדט אוועק די התעוררות.
כג
נפיש"א נהורא
חג הסוכות
ווייל ער האט געטוהן לפנים משורת הדין. פאר׳ן מקיים זיין די מצוות .טאקע דער
הייסט ער א חסיד .אז ער טוהט לפנים ענין איז דאס אז מ׳זאל טאקע זען ווי מער.
משורת הדין .איז געקומען די ענני כבוד שטייט ,דער רבי ברענגט ,אז חוץ פון
אויך לפנים משורת הדין. אהרן איז געווען די ענני כבוד .ענני כבוד
איז געווען א זאך וואס איז געווען מער,
לפנים משורת הדין און די השפעות פון אידן האבן עס נישט געברויכט האבן אויף
הידור מצוה די ווייטע מדבר ,ס׳איז געווען עפעס מער,
ווייל אהרן האט אויך געטון מער ,ער האט
אין די סוכה לערנט מען זיך אויס טוהן, זיך מוסר נפש געווען ,א זאך וואס ער האט
לפנים משורת הדין ,מ׳איז מהדר ,מ׳איז נישט געדארפט טון .ער האט געמאכט
מדקדק אין די מצוות ,צו פון אתרוג ,צו דעם עגל כדי ראטעווען כלל ישראל,
פון לולב ,מ׳געבט אויס געלט .דאס עבירה לשמה .ער האט געוואוסט אז אויב
ברענגט טאקע השפעות טובות ,שטייט מ׳וועט אים הרג׳ענען ,וועט מען נישט
אין מדרש דאס ברענגט שפע אויף א גאנץ האבן קיין כפרה אין אלע אידן וועלן
יאר די אלע אויסגאבן וואס א איד האט אויסשטארבן ,לא עלינו ,ער האט
אויסגעגעבן אויף די מצוות פון סוכות פון געקלערט ,מוטב ווי ס׳זאל אריינגיין די חץ
לולב מיט אתרוג .מיר זאלן טאקע זוכה בי ,און זיי זאלן ווערן געראטעוועט .דאס
זיין צו אלע השפעות טובות ,מיר זאלן איז געווען עבירה לשמה ,ער האט געטון
אויספועל׳ן רפואות און ישועות און די אסאך מער .וועגן דעם שטייט אין די טיטל
גאולה שלימה ,מהרה בימינו אמן. פון אהרן ,האט ער געהייסן חסידה .פשוט,
כד
