gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

נועם האור - אידיש · No'am Ha'or - Yiddish — סוכות (2026-09-21)

מוציא לאור: נועם האור - אידיש · No'am Ha'or - Yiddish

שבוע: סוכות (2026-09-21)

נועם האור - אידיש · No'am Ha'or - Yiddish — סוכות (2026-09-21)

פתח את ה-PDF הורדה

‫“נועם האור” גליון יב‬ ‫בעזרת השם יתברך‬ ‫א‬ ‫“נועם האור” גליון יב‬ ‫בעזרת השם יתברך‬ ‫שיעור אור החיים הקדוש סוכות ‪ -‬קהלת תשפ”ז‬ ‫וְ שָׂ מַ ְחתָׂ ְבחַ גֶָּך ‪ -‬דער סוד פון אמת׳ע שמחה‬ ‫פון וואו נעמט מען א שמחה וואס קען באמת‬ ‫“זמן שמחתנו” ‪ -‬מיט קהלת אין די האנט‬ ‫אנפילן דעם מענטש?‬ ‫און נאך טיפער‪:‬‬ ‫שלום וברכה טייערע חברים‪.‬‬ ‫ווען ווערט דער עולם הזה פון “הבל” ‪ -‬צו א מקור‬ ‫סוכות איז דער יום טוב פון שמחה‪.‬‬ ‫פון אמת׳ע שמחה?‬ ‫די תורה זאגט‪“ :‬וְ שָׂ מַ ְחתָׂ ְבחַ גֶָּך‪”.‬‬ ‫און נאכאמאל‪“ :‬וְ הָׂ יִ יתָׂ אַ ְך שָׂ מֵ חַ ‪”.‬‬ ‫שלמה המלך האט אלעס אויספרובירט‬ ‫און ביים דאווענען רופן מיר דעם יום טוב‪:‬‬ ‫שלמה המלך רעדט נישט ווי איינער וואס איז‬ ‫“זְמַ ן ִש ְמחָׂ תֵ נּו‪”.‬‬ ‫געשטאנען פון דער זייט און געזאגט אז דער עולם הזה‬ ‫איז גארנישט ווערד‪.‬‬ ‫דער אייבערשטער וויל אז א איד זאל זיך פרייען‪ .‬נישט‬ ‫סתם א קליינע שמחה‪ ,‬נאר דער יום טוב אליין באקומט‬ ‫ער זאגט‪ :‬איך בין אריינגעגאנגען דערין‪.‬‬ ‫דעם נאמען ‪ -‬זמן שמחתנו‪.‬‬ ‫איך האב געזוכט‪ .‬איך האב פרובירט‪.‬‬ ‫און פונקט אין דעם יום טוב נעמען מיר ארויס מגילת‬ ‫יתי לִ י בָׂ ִתים‪ ,‬נָׂטַ עְ ִתי לִ י כְ ָׂר ִמים‪”.‬‬ ‫“ ִהגְ דַ לְ ִתי מַ עֲשָׂ י‪ ,‬בָׂ נִ ִ‬ ‫קהלת‪.‬‬ ‫ער האט געבויט הייזער‪ .‬געפלאנצט כרמים‪ ,‬גנות‬ ‫שלמה המלך הייבט אן‪:‬‬ ‫ופרדסים‪.‬‬ ‫“הֲבֵ ל הֲבָׂ לִ ים אָׂ מַ ר קֹ הֶּ לֶּת‪ ,‬הֲבֵ ל הֲבָׂ לִ ים הַ כֹ ל הָׂ בֶּ ל‪”.‬‬ ‫און ווייטער‪ָׂ “ :‬כנ ְַס ִתי לִ י גַם כֶּסֶּ ף וְ זָׂהָׂ ב‪”.‬‬ ‫און ער פרעגט‪:‬‬ ‫און ער זאגט נאך מער‪“ :‬וְ כֹ ל אֲשֶּ ר שָׂ אֲלּו עֵ ינַי ל ֹא‬ ‫“מַ ה יִ ְתרֹון לָׂאָׂ דָׂ ם ְבכָׂל עֲמָׂ לֹו שֶּ ַיעֲמֹ ל תַ חַ ת הַ שָׂ מֶּ ש‪”.‬‬ ‫אָׂ צַ לְ ִתי מֵ הֶּ ם‪ ,‬ל ֹא מָׂ נַעְ ִתי אֶּ ת לִ ִבי ִמכָׂל ִש ְמחָׂ ה‪”.‬‬ ‫לכאורה איז דאס א פלא‪.‬‬ ‫דאס איז א געוואלדיגע לשון‪.‬‬ ‫דאס איז די מגילה וואס מיר דארפן ליינען אין זמן‬ ‫שלמה המלך זאגט‪:‬‬ ‫שמחתנו?‬ ‫איך האב נישט געזאגט פארן הארץ‪ :‬ניין‪.‬‬ ‫אויב מיר ווילן זיך אויפהייבן צו שמחה‪ ,‬וואלט מען‬ ‫וואס די אויגן האבן געוואלט ‪ -‬האב איך פרובירט‪.‬‬ ‫לכאורה געדארפט ליינען עפעס פול מיט שירה‪,‬‬ ‫וואס האט אויסגעזען ווי עס וועט מיר מאכן פרייליך ‪-‬‬ ‫הודאה‪ ,‬הצלחה און גוטסקייט‪.‬‬ ‫האב איך גענומען‪.‬‬ ‫און אנשטאט דעם הערן מיר‪“ :‬הַ כֹ ל הָׂ בֶּ ל‪”.‬‬ ‫יתי אֲ נִ י ְבכָׂל מַ עֲשַ י‬ ‫און נאכדעם קוקט ער צוריק‪ּ“ :‬ופָׂ נִ ִ‬ ‫אבער ווען מען לערנט קהלת אביסל טיפער‪ ,‬זעט מען‬ ‫שֶּ עָׂשּו יָׂדַ י‪ ...‬וְ ִהנֵה הַ כֹ ל הֶּ בֶּ ל ְּורעּות רּוחַ ‪”.‬‬ ‫אז שלמה המלך קומט בכלל נישט אוועקנעמען די‬ ‫פארוואס?‬ ‫שמחה פונעם מענטש‪.‬‬ ‫ווייל א מענטש האט זייער א אינטערעסאנטע טבע‪.‬‬ ‫פארקערט‪.‬‬ ‫ער קען יארן חלומ׳ען פון א זאך‪:‬‬ ‫ער קומט אונז אויסלערנען א יסוד‪:‬‬ ‫ב‬ ‫“נועם האור” גליון יב‬ ‫בעזרת השם יתברך‬ ‫אבער שלמה המלך לייגט צו דריי ווערטער וואס טוישן‬ ‫“ווען איך וועל דאס האבן ‪ -‬וועט אלעס זיין‬ ‫דעם גאנצן בליק‪“ :‬מַ תַ ת אֱ ֹלקִ ים ִהיא‪”.‬‬ ‫אנדערש‪”.‬‬ ‫לאז נישט די שמחה זיך ענדיגן ביי דער מתנה‪.‬‬ ‫ענדליך באקומט ער עס‪.‬‬ ‫לאז די מתנה דיר דערמאנען אינעם נותן‪.‬‬ ‫די ערשטע פאר טעג איז ער איבערגליקליך‪.‬‬ ‫א מתנה איז מער ווי דער חפץ‬ ‫נאך א שטיק צייט ווערט עס שוין א חלק פון זיין לעבן‪.‬‬ ‫און אביסל שפעטער טראכט ער שוין פון דער‬ ‫לאמיר טראכטן פון א פשוט׳ע זאך‪.‬‬ ‫נעקסטער זאך‪.‬‬ ‫א מענטש באקומט א מתנה פון איינעם וואס איז אים‬ ‫דער מענטש איז נישט שלעכט‪ .‬אזוי איז ער באשאפן‪.‬‬ ‫זייער נאנט‪ .‬אפשר איז דער חפץ אליין נישט אזוי‬ ‫טייער‪ .‬אבער ער היט עס‪.‬‬ ‫דעריבער האט שלמה המלך געקענט האבן אזויפיל‪,‬‬ ‫און דאך פרעגן‪ :‬איז דאס אלעס?‬ ‫פארוואס? ווייל יעדעס מאל וואס ער קוקט דערויף‪,‬‬ ‫זעט ער נישט בלויז דעם חפץ‪.‬‬ ‫אבער קהלת איז נישט קעגן הנאה‬ ‫ער זעט ווער עס האט אים דאס געגעבן‪.‬‬ ‫דא מוז מען זייער שטארק מדגיש זיין א וויכטיגע‬ ‫די מתנה ווערט א קשר צווישן צוויי מענטשן‪.‬‬ ‫נקודה‪.‬‬ ‫און אפשר דאס זאגט קהלת‪:‬‬ ‫מען קען ליינען קהלת און בטעות ארויסקומען מיט א‬ ‫די וועלט איז פול מיט מתנות‪.‬‬ ‫שווערע הרגשה‪:‬‬ ‫עסן‪ .‬טרינקען‪ .‬א שטוב‪ .‬משפחה‪ .‬פרנסה‪ .‬געזונט‪ .‬א‬ ‫אלעס איז הבל‪ .‬קיין זאך איז נישט ווערד‪.‬‬ ‫שיינעם יום טוב‪.‬‬ ‫מען טאר זיך נישט פרייען פון גארנישט‪.‬‬ ‫די שאלה איז נאר‪ :‬זע איך בלויז די מתנה ‪ -‬אדער זע‬ ‫אבער דאס איז נישט וואס שלמה המלך זאגט‪.‬‬ ‫איך אויך דעם נותן?‬ ‫ווייל דער זעלבער קהלת זאגט (פרק ג‪ ,‬פסוק יג)‪:‬‬ ‫ווען איך זע בלויז דעם חפץ‪ ,‬דארף איך מארגן שוין א‬ ‫“וְ גַם כָׂל הָׂ אָׂ דָׂ ם שֶּ י ֹאכַל וְ שָׂ תָׂ ה וְ ָׂראָׂ ה טֹוב ְב ָׂכל עֲמָׂ לֹו‬ ‫נייעם חפץ כדי צו שפירן נאכאמאל די זעלבע שמחה‪.‬‬ ‫‪ -‬מַ תַ ת אֱ ֹלקִ ים ִהיא‪”.‬‬ ‫אבער ווען דער חפץ דערמאנט מיר‪:‬‬ ‫און אויף אן אנדער פלאץ (פרק ה‪ ,‬פסוק יח)‪:‬‬ ‫דער אייבערשטער האט מיר דאס געגעבן‪,‬‬ ‫“ גַם כָׂל הָׂ אָׂ דָׂ ם אֲשֶּ ר נָׂתַ ן לֹו הָׂ אֱ ֹלקִ ים עֹ שֶּ ר ּונְ כ ִָׂסים‬ ‫באקומט די שמחה א גאנץ אנדערן טעם‪.‬‬ ‫וְ ִה ְשלִ יטֹו לֶּאֱכֹ ל ִממֶּ נּו וְ לָׂשֵ את אֶּ ת חֶּ לְ קֹו וְ לִ ְשמֹ חַ‬ ‫דאס איז שוין נישט בלויז הנאה‪ .‬דאס איז א קשר‪.‬‬ ‫בַ עֲמָׂ לֹו ‪ -‬זֹ ה מַ תַ ת אֱ ֹלקִ ים ִהיא‪”.‬‬ ‫און יעצט קענען מיר פארשטיין פארוואס שלמה המלך‬ ‫שלמה המלך רעדט פון עושר ונכסים‪ ,‬און זאגט נישט‪:‬‬ ‫קען אויף איין פלאץ זאגן “הבל הבלים”‪ ,‬און אויף אן‬ ‫ווארף עס אוועק‪.‬‬ ‫אנדער פלאץ “מתת אלקים היא”‪.‬‬ ‫ער זאגט‪“ :‬וְ לִ ְשמֹ חַ בַ עֲמָׂ לֹו‪”.‬‬ ‫דער זעלבער גשמיות‪ ,‬די זעלבע מתנה‪.‬‬ ‫פריי זיך דערמיט!‬ ‫אבער צוויי וועגן ווי אזוי א מענטש קען איר אנקוקן‪.‬‬ ‫דו האסט א גוטע סעודה? פריי זיך!‬ ‫א מתנה אן דעם נותן קען אים נישט אנפילן‪.‬‬ ‫דו האסט א שיינע שטוב? דאנק דעם אייבערשטן!‬ ‫אבער א מתנה וואס ברענגט אים צום נותן ‪ -‬דאס קען‬ ‫דו האסט פרנסה? משפחה? געזונט? א שיינעם יום‬ ‫ווערן א מקור פון קשר און שמחה‪.‬‬ ‫טוב? פריי זיך!‬ ‫ג‬ ‫“נועם האור” גליון יב‬ ‫בעזרת השם יתברך‬ ‫ּותנַאי הּוא‬ ‫דער אור החיים כאפט דעם ווארט‪ְ “ :‬‬ ‫“וְ ִׁשבַּ ְח ִׁתי אֲ נִׁ י אֶ ת הַּ ִׁש ְמחָ ה”‬ ‫הַ דָׂ בָׂ ר‪”.‬‬ ‫און דא קומט די באקאנטע סתירה אין קהלת וואס די‬ ‫דו ווילסט וויסן וואו דער “והיה” געפינט זיך?‬ ‫גמרא אין מסכת שבת (דף ל ע"ב) פרעגט‪.‬‬ ‫דו ווילסט וויסן ווי אזוי שמחה באקומט א טיפקייט?‬ ‫אויף איין פלאץ זאגט שלמה המלך‪“ :‬וְ ל ִַש ְמחָׂ ה מַ ה זֹ ה‬ ‫“ ִאם שָׂ מֹ עַ ִת ְש ְמעּו‪”.‬‬ ‫עֹ שָׂ ה‪ ”.‬און אויף אן אנדער פלאץ‪“ :‬וְ ִשבַ ְח ִתי אֲנִ י אֶּ ת‬ ‫ווען א איד הערט דעם רצון פונעם אייבערשטן און‬ ‫הַ ִש ְמחָׂ ה‪”.‬‬ ‫האט זוכה געווען עס מקיים צו זיין‪ ,‬איז די מצוה נישט‬ ‫איז שמחה עפעס וואס מען דארף אוועקמאכן?‬ ‫בלויז א חיוב‪.‬‬ ‫אדער איז זי עפעס וואס שלמה המלך איז משבח?‬ ‫די מצוה אליין קען ווערן זיין שמחה‪.‬‬ ‫זאגן חז״ל‪“ :‬וְ ִשבַ ְח ִתי אֲ נִ י אֶּ ת הַ ִש ְמחָׂ ה” ‪ -‬זו שמחה‬ ‫של מצוה‪.‬‬ ‫א שמייכל וואס האט אנגעהאלטן א גאנצן טאג‬ ‫שלמה המלך האט געפונען א שמחה וואס ער האט יא‬ ‫די גמרא אין מסכת ברכות דערציילט אויף רב ברונא‬ ‫משבח געווען‪.‬‬ ‫א מורא׳דיגע זאך‪.‬‬ ‫א שמחה וואס נעמט דעם מענטש נישט אוועק פונעם‬ ‫רבי אלעא האט געזאגט פאר עולא‪ ,‬ווען דו קומסט‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬נאר ברענגט אים נענטער‪.‬‬ ‫אהין‪ ,‬זאלסטו פרעגן בשלומו פון מיין ברודער רב‬ ‫שמחה של מצוה‪.‬‬ ‫ברונא פארנט פון דער גאנצער חבורה‪ ,‬ווייל‪:‬‬ ‫“אָׂ דָׂ ם גָׂדֹול הּוא וְ שָׂ מֵ חַ ְב ִמ ְצֹות‪”.‬‬ ‫דער געוואלדיגער דיוק פונעם אור החיים הקדוש‬ ‫חז״ל געבן אים א געוואלדיגן טיטל‪ :‬אדם גדול‪.‬‬ ‫די תורה זאגט‪“ :‬וְ הָׂ יָׂה ִאם שָׂ מֹ עַ ִת ְש ְמעּו אֶּ ל ִמ ְצֹותַ י‪”.‬‬ ‫און וואס דערציילט די גמרא כדי אונז צו ווייזן ווי אזוי‬ ‫שרייבט דער אור החיים הקדוש‪:‬‬ ‫זיין “שמח במצות” האט אויסגעזען?‬ ‫ּותנַאי הּוא הַ דָׂ בָׂ ר ִאם ִת ְהיֶּה‬ ‫“וְ הָׂ יָׂה לְ שֹון ִש ְמחָׂ ה‪ְ ,‬‬ ‫ִימנָׂא חֲדָׂ א סָׂ מַ ְך גְ אֻ לָׂה לִ ְתפִ לָׂה‪ ,‬וְ לָׂא פָׂ ִסיק חּוכָׂא‬ ‫“ז ְ‬ ‫אֹומרֹו ' ִאם שָׂ מֹועַ ִת ְש ְמעּו'‬ ‫ִש ְמחָׂ ה שֶּ ל ִמ ְצוָׂה וְ הּוא ְ‬ ‫ִמפּומֵ יּה כּולֵיּה יֹומָׂ א‪”.‬‬ ‫וְ גֹו'‪ ,‬כְ אָׂ ְמ ָׂרם ז״ל שֶּ ל ֹא ִשבַ ח ְשֹלמֹ ה אֶּ לָׂא ִש ְמחָׂ ה שֶּ ל‬ ‫איין מאל האט רב ברונא זוכה געווען צו זיין סומך‬ ‫ִמ ְצוָׂה‪ ,‬אֲ בָׂ ל ְשאָׂ ר ְשמָׂ חֹות ֲעלֵיהֶּ ם אָׂ מַ ר 'ּולְ ִש ְמחָׂ ה מַ ה‬ ‫גאולה לתפילה בשלימות ‪ -‬און א גאנצן טאג האט דער‬ ‫זֹ ה עֹ שָׂ ה'”‪.‬‬ ‫שמייכל נישט אראפגעגאנגען פון זיין פנים‪.‬‬ ‫מען דארף דא גוט הערן דעם חידוש‪.‬‬ ‫לאמיר זיך דאס פארשטעלן‪.‬‬ ‫חז״ל האבן אונז שוין געזאגט אז שלמה המלך האט‬ ‫ער גייט ארויס פון שחרית‪.‬‬ ‫משבח געווען שמחה של מצוה‪.‬‬ ‫מען זאגט אים נישט אז ער האט יעצט געמאכט א‬ ‫וואס האט דער אור החיים הקדוש אונז יעצט מחדש‬ ‫גרויסן געשעפט‪.‬‬ ‫געווען?‬ ‫ער האט נישט באקומען קיין מתנה‪.‬‬ ‫דער אור החיים ווייזט אונז אז די תורה אליין האט‬ ‫קיינער האט אים נישט דערציילט קיין גרויסע בשורה‪.‬‬ ‫אריינגעלייגט דעם יסוד אין די ווערטער פונעם פסוק‪.‬‬ ‫וואס איז געשען?‬ ‫“וְ הָׂ יָׂה” ‪ -‬לשון שמחה‪.‬‬ ‫ער האט זוכה געווען צו טון דעם רצון פונעם‬ ‫אבער גלייך נאכדעם שטייט‪ִ “ :‬אם”‪.‬‬ ‫אייבערשטן בשלימות‪.‬‬ ‫ד‬ ‫“נועם האור” גליון יב‬ ‫בעזרת השם יתברך‬ ‫בוראי‪ ,‬יש לי שמחה אלפי אלפים יותר ממה שהיה‬ ‫און דאס האט אים אזוי אנגעפילט‪ ,‬אז שעה נאך שעה‬ ‫לך בעת שהרווחת את עשרת אלפים רובל כסף‪”.‬‬ ‫גייט ער ארום מיט א שמייכל‪.‬‬ ‫דא האט ער אים אנטפלעקט דעם חילוק‪:‬‬ ‫דאס איז שוין א לעבעדיגער בילד פונעם אור החיים‪:‬‬ ‫וויסן זאלסטו מיין ליבליכע טייערע פריינט‪ .‬ווען איך‬ ‫“וְ הָׂ יָׂה” ‪ -‬לשון שמחה‪.‬‬ ‫שטרעק אויס מיין האנט אנצוטון תפילין‪ ,‬דערמאן איך‬ ‫ווען? “ ִאם שָׂ מֹ עַ ִת ְש ְמעּו‪”.‬‬ ‫זיך‪ :‬איך גיי יעצט לייגן תפילין‪ ,‬ווייל אזוי האט‬ ‫איך האב זוכה געווען צו טון דעם רצון ה׳‪.‬‬ ‫מיר מיין באשעפער באפוילן!‬ ‫וואס פאר א גרעסערע שמחה דארף איך?‬ ‫און דאס אליין פילט מיר אן מיט אזא שמחה ‪“ -‬אלפי‬ ‫אלפים יותר” פון יענער שמחה וואס דו האסט‬ ‫א שמחה וואס איז טייערער פון צען טויזנט רובל‬ ‫געשפירט ווען דו האסט פארדינט צען טויזנט רובל‪.‬‬ ‫אין ספר “בישישים חכמה” ווערט דערציילט אויפן‬ ‫גלייך האט יענער צדיק אויסגעפלאצט אין א געוויין‬ ‫הייליגן רבי אברהם מטשכנוב זצ״ל‪ ,‬אז אמאל האט‬ ‫און געזאגט‪:‬‬ ‫אים א חבר זיינער‪ ,‬א צדיק‪ ,‬געפרעגט‪:‬‬ ‫“אויב אזוי‪ ,‬האט די וועלט נישט קיין טעות אין‬ ‫“מיר זענען דאך ביידע צוזאמען גדולים בתורה‪,‬‬ ‫אייך‪ ,‬און איר זענט טאקע ווערד מען זאל אייך‬ ‫איך האב מרביץ תורה געווען אזוי ווי אייך‪ ,‬און‬ ‫רופן רבי‪”.‬‬ ‫מעשים טובים האב איך אויך אזוי ווי אייך ‪-‬‬ ‫און פון דעמאלט אן האט ער אויך אנגעהויבן רופן‬ ‫פארוואס רופט מען אייך 'רבי'‪ ,‬און מיר נישט?”‬ ‫“רבי”‪ ,‬און זיך אינגאנצן מכניע געווען פאר אים‪.‬‬ ‫האט אים דער הייליגער טשכנובער צוריקגעפרעגט‪:‬‬ ‫דאס איז א מורא׳דיגער מעשה‪.‬‬ ‫“זאג מיר‪ ,‬האסטו אמאל געהאט גאר א גרויסע‬ ‫אט די שמחה של מצוה ‪ -‬דאס איז נישט נאך תורה‪.‬‬ ‫שמחה‪ ,‬וואס מער פון דעם קענסטו נישט‬ ‫נאך תפילה‪ .‬נאך מעשים טובים‪.‬‬ ‫באשרייבן?”‬ ‫דאס איז דער גרעסטע שטאפל פון קדושה‪.‬‬ ‫האט יענער געענטפערט‪“ :‬יא‪ .‬איין מאל האב איך‬ ‫דאס געבט דעם מענטש דעם טיטל “רבי”‪ ,‬מיט דעם‬ ‫פארדינט צען טויזנט רובל אויף איין מאל‪ ,‬און‬ ‫ווערט ער א “צדיק” וואס קען משפיע זיין קדושה פאר‬ ‫דעמאלט האב איך געהאט גאר א גרויסע שמחה‪”.‬‬ ‫אלע חסידים‪.‬‬ ‫האט דער הייליגער טשכנובער געזאגט‪:‬‬ ‫אבער מ׳קען דא זיך מתבונן זיין אין נאך א נקודה‪:‬‬ ‫“אם כן ‪ -‬אכן‪ ,‬היתה לך שמחה גדולה‪”.‬‬ ‫דער הייליגער טשכנובער האט נישט געזאגט אז צען‬ ‫און ער האט איבערגע׳חזר׳ט עטליכע מאל‪:‬‬ ‫טויזנט רובל מאכט נישט פרייליך‪.‬‬ ‫“שמחה שאינך יכול לתאר יותר” ‪ -‬דאס איז א‬ ‫פארקערט‪ .‬ער האט אנערקענט‪:‬‬ ‫שמחה וואס מער פון דעם קענסטו נישט‬ ‫“אם כן‪ ,‬אכן‪ ,‬היתה לך שמחה גדולה‪”.‬‬ ‫באשרייבן‪.‬‬ ‫יא‪ ,‬דאס איז א שמחה‪.‬‬ ‫האט דער הייליגער צדיק געזאגט‪ ,‬מיר צוטירן די‬ ‫פייערדיגע לשון‪:‬‬ ‫אבער ער האט געהאט נאך א גרעסערע שמחה‪:‬‬ ‫“עתה‪ ,‬דע חביבי וחברי יקירי‪ ,‬כי בשעה שאני‬ ‫איך קען יעצט לייגן תפילין!‬ ‫פושט את ידי להניח תפילין‪ ,‬ועדיין איני מניחם‪ ,‬רק‬ ‫דער בורא עולם האט מיר געגעבן א מצוה‪.‬‬ ‫זוכר אני שאני מוכן ומזומן להניח תפילין שציוני‬ ‫ער וויל עפעס פון מיר‪.‬‬ ‫ה‬ ‫“נועם האור” גליון יב‬ ‫בעזרת השם יתברך‬ ‫און דא קומען מיר צום סוד פון סוכות‬ ‫איך קען נעמען מיין האנט‪ ,‬ארויפלייגן די תפילין און‬ ‫ביז יעצט האבן מיר גערעדט פון שמחה של מצוה‪.‬‬ ‫טון דעם רצון פונעם אייבערשטן‪.‬‬ ‫רב ברונא האט זוכה געווען צו טון א מצוה בשלימות‪,‬‬ ‫און ווען א מענטש שפירט וואס דאס מיינט ‪ -‬איז די‬ ‫און א גאנצן טאג האט ער געשמייכלט‪.‬‬ ‫מצוה נישט בלויז א חיוב וואס ער דארף אפצאלן‪.‬‬ ‫דער הייליגער טשכנובער האט נאך נישט אפילו‬ ‫די מצוה אליין ווערט זיין פארמעגן‪ .‬זיין אוצר‪ .‬זיין‬ ‫ארויפגעלייגט די תפילין ‪ -‬ער האט בלויז‬ ‫שמחה‪.‬‬ ‫אויסגעשטרעקט די האנט‪ ,‬און דער געדאנק “שציוני‬ ‫דאס איז א אדם גדול‬ ‫בוראי” האט אים שוין אנגעפילט מיט א שמחה “אלפי‬ ‫אלפים” גרעסער פון צען טויזנט רובל‪.‬‬ ‫יעצט פארשטייען מיר נאך בעסער די מעשה פון רב‬ ‫ברונא‪.‬‬ ‫אבער יעצט קומט סוכות און לערנט אונז נאך א‬ ‫געוואלדיגער חידוש‪.‬‬ ‫ווען די גמרא זאגט‪“ :‬אָׂ דָׂ ם גָׂדֹול הּוא וְ שָׂ מֵ חַ ְב ִמ ְצֹות”‬ ‫נישט בלויז די מצוה קען ווערן דיין שמחה‪.‬‬ ‫און דערציילט אז ער האט איין מאל זוכה געווען צו‬ ‫זיין סומך גאולה לתפילה‪:‬‬ ‫דיין גאנצע לעבן קען אריינגיין אין א מצוה‪.‬‬ ‫“וְ לָׂא פָׂ ִסיק חּו ָׂכא ִמפּומֵ יּה כּולֵיּה יֹומָׂ א”‬ ‫און אפשר דערפאר איז דווקא דער יום טוב דער‪:‬‬ ‫איז דאס נישט קיין גוזמא‪.‬‬ ‫“זמן שמחתנו‪”.‬‬ ‫פאר אונז קען סמיכת גאולה לתפילה זיין נאך א פרט‬ ‫א מצוה וואס נעמט אריין דעם גאנצן מענטש‬ ‫וואס מען האט היינט גוט מקיים געווען‪.‬‬ ‫רוב מצוות טוט מען מיט א געוויסן חלק פונעם גוף‪.‬‬ ‫פאר רב ברונא איז דאס געווען‪:‬‬ ‫תפילין ‪ -‬אויפן קאפ און אויפן האנט‪.‬‬ ‫איך האב היינט זוכה געווען צו טון דעם רצון ה׳‬ ‫לולב ‪ -‬מיט די הענט‪.‬‬ ‫בשלימות!‬ ‫שופר ‪ -‬מען הערט מיט די אויערן‪.‬‬ ‫ווי קען מען נישט זיין פרייליך?‬ ‫אבער אין דער סוכה גייט דער גאנצער מענטש אריין‪.‬‬ ‫און אט די שמחה ‪ -‬דאס האט אים געמאכט אן אדם‬ ‫מיט די שיך‪ .‬מיט די קליידער‪ .‬מיטן גאנצן גוף‪.‬‬ ‫גדול‪.‬‬ ‫און נישט נאר דער מענטש גייט אריין‪.‬‬ ‫נישט דער סמיכת גאולה לתפילה ‪ -‬דאס איז אוודאי‬ ‫גאר גרויס ‪ -‬אבער נישט דאס איז די שפיץ‪.‬‬ ‫זיין לעבן גייט אריין‪.‬‬ ‫אסאך אידן האבן זוכה געווען צו סומך זיין גאולה‬ ‫ער עסט דארט‪ .‬ער טרינקט דארט‪ .‬ער לערנט דארט‪.‬‬ ‫לתפילה‪.‬‬ ‫ער שמועסט דארט‪ .‬ער שלאפט דארט‪.‬‬ ‫אבער ווער האט זוכה געווען אז דאס זאל אים געבן‬ ‫און דא וועקט זיך אויף די לעכטיגקייט וואס שיינט אין‬ ‫שמחה אויפן גאנצן טאג‪ ,‬ממש אז ער זאל נישט קענען‬ ‫מגילת קהלת‪.‬‬ ‫אויפהערן שמייכלען?‬ ‫קהלת האט אונז געזאגט‪“ :‬מַ תַ ת אֱֹלקִ ים ִהיא‪”.‬‬ ‫אה!דאס ווייזט דאך אויף אזא ליבשאפט צום‬ ‫דו דארפסט נישט אוועקווארפן די מתנה‪.‬‬ ‫אייבערשטן און צו זיין תורה‪.‬‬ ‫דו דארפסט טרעפן דעם נותן אין דער מתנה‪.‬‬ ‫דאס מאכט דעם מענטש אן אדם גדול‪.‬‬ ‫און די הייליגע מצוה פון סוכה רופט אויס‪:‬‬ ‫ו‬ ‫“נועם האור” גליון יב‬ ‫בעזרת השם יתברך‬ ‫נאך יום כיפור זאגט דער אייבערשטער‪“ :‬קום אריין”‬ ‫קום‪ ,‬איך וועל דיר ווייזן ווי אזוי דאס קוקט אויס‪.‬‬ ‫יום כיפור האבן מיר געשטאנען און געזאגט‪:‬‬ ‫נעם דיין עסן ‪ -‬און ברענג עס אריין אין דער סוכה‪.‬‬ ‫אשמנו‪ .‬בגדנו‪ .‬גזלנו‪.‬‬ ‫נעם דיין טרינקען ‪ -‬און ברענג עס אריין אין דער סוכה‪.‬‬ ‫מיר האבן געבעטן‪ :‬רבונו של עולם‪ ,‬זיי אונז מוחל‪.‬‬ ‫נעם דיין שלאפן‪ ,‬דיין שמועסן‪ ,‬דיין פשוט׳ן טאג ‪-‬‬ ‫און א מענטש קען נאך יום כיפור טראכטן‪:‬‬ ‫און ברענג דעם גאנצן לעבן אריין אונטערן צל‬ ‫נאך אלעם וואס איך האב געזאגט ‪ -‬ווי קוק איך אויס?‬ ‫סוכה‪.‬‬ ‫בין איך טאקע אזוי נאנט צום אייבערשטן?‬ ‫דער אייבערשטער נעמט נישט דעם מענטש ארויס פון‬ ‫זיין לעבן כדי ער זאל קענען טון די מצוה‪.‬‬ ‫קומט סוכות‪.‬‬ ‫ער נעמט דאס לעבן אליין און מאכט דערפון א‬ ‫און דער אייבערשטער ענטפערט נישט מיט א דרשה‪.‬‬ ‫מצוה‪.‬‬ ‫ער ענטפערט מיט א מצוה‪ :‬קום אריין‪.‬‬ ‫קום אריין אין דער סוכה‪ .‬מיט דיין גאנצן גוף‪.‬‬ ‫יום כיפור און סוכות ‪ -‬צוויי וועגן פון התקרבות‬ ‫איך וויל נישט נאר דיין נשמה‪ .‬איך וויל דיר‪.‬‬ ‫אט צו דעם דערהויבענקייט איז מען זוכה נאך דעם‬ ‫איך וויל דיין עסן‪ .‬דיין טרינקען‪.‬‬ ‫הייליגן טאג יום כיפור‪.‬‬ ‫איך וויל דיין פשוט׳ן טאג‪.‬‬ ‫יום כיפור האט אונז געלערנט‪:‬‬ ‫ברענג אלעס אריין צו מיר‪.‬‬ ‫דו ווילסט זיך דערנענטערן צום אייבערשטן‪.‬‬ ‫קען זיין א גרעסערע שמחה פאר א איד?‬ ‫עס נישט‪ ,‬טרינקט נישט‪ ,‬דערווייטער זיך פון גשמיות‪.‬‬ ‫און בלויז עטליכע טעג שפעטער קומט דער זעלבער‬ ‫פון “הבל הבלים” צו “מתת אלקים היא”‬ ‫אייבערשטער און זאגט‪:‬‬ ‫און יעצט קענען מיר צוריקקומען צום פלא מיט וואס‬ ‫יעצט וויל איך עפעס אנדערש‪.‬‬ ‫מיר האבן אנגעהויבן‪.‬‬ ‫יעצט‪ :‬עס‪ .‬טרינק‪ .‬זיץ מיט דיין משפחה‪ .‬שלאף‪.‬‬ ‫פארוואס ליינט מען קהלת דווקא אין זמן שמחתנו?‬ ‫אבער טו עס אין דער סוכה‪.‬‬ ‫קהלת קומט נישט שטערן די שמחה פון סוכות‪.‬‬ ‫יום כיפור האבן מיר בייגעוואוינט אז א איד קען זיך‬ ‫קהלת לערנט אונז וואס די שמחה פון סוכות איז‪.‬‬ ‫דערהייבן העכער פון די גשמיות‪.‬‬ ‫קהלת הייבט אן‪“ :‬הֲבֵ ל הֲבָׂ לִ ים‪”.‬‬ ‫דערנאך קומט סוכות‪ ,‬און מיט די ריינקייט פון יום‬ ‫און ער לערנט אונז‪“ :‬מַ תַ ת אֱ ֹלקִ ים ִהיא‪”.‬‬ ‫כיפור‪ ,‬גייט מען א שטאפל ווייטער‪ ,‬און מען לערנט‬ ‫דאס איז נישט קיין סתירה‪.‬‬ ‫זיך א גרעסערן חידוש‪:‬‬ ‫דאס איז דער גאנצער לימוד‪.‬‬ ‫א איד קען נעמען די גשמיות מיט זיך ארויף‪.‬‬ ‫ווען איך כאפ דעם גשמיות און זאג‪:‬‬ ‫מען דארף נישט אייביג אנטלויפן פונעם גשמיות כדי‬ ‫דאס וועט מיר אליין אנפילן‪ ,‬קען עס ווערן הבל‪.‬‬ ‫צו טרעפן דעם אייבערשטן‪.‬‬ ‫ווייל קיין מתנה קען נישט פארנעמען דעם פלאץ‬ ‫מען קען אים טרעפן ביים טיש‪.‬‬ ‫פונעם נותן‪.‬‬ ‫אין דער סעודה‪ .‬אין דער משפחה‪ .‬אין דער שמחה‪.‬‬ ‫אבער ווען איך נעם די זעלבע זאך און זאג‪:‬‬ ‫“מַ תַ ת אֱֹלקִ ים ִהיא‪”.‬‬ ‫ז‬ ‫“נועם האור” גליון יב‬ ‫בעזרת השם יתברך‬ ‫ער פרייט זיך מיטן יום טוב ‪ -‬און ער פרייט זיך מיטן‬ ‫רבונו של עולם‪ ,‬איך דאנק דיר פאר דעם‪.‬‬ ‫אייבערשטן וואס האט אים געגעבן דעם יום טוב‪.‬‬ ‫ווען די מתנה דערמאנט מיר אינעם נותן ‪-‬‬ ‫ער פרייט זיך מיט דער סוכה ‪ -‬און ער פרייט זיך‪:‬‬ ‫דאן איז דער גשמיות נישט קיין שטער‪.‬‬ ‫דער אייבערשטער וויל מיר אין זיין סוכה‪.‬‬ ‫עס איז א שטיק קשר צום אייבערשטן‪.‬‬ ‫דאס איז דעם “זמן שמחתנו”‪:‬‬ ‫און דאס איז די סוכה‪.‬‬ ‫אריינבלאזן א נשמה אין די אלע גוטע זאכן וואס דער‬ ‫“ברענג דיין לעבן מיט צו מיר”‬ ‫אייבערשטער האט אונז געגעבן‪.‬‬ ‫קוקן אויף די אלע מתנות וואס מען האט‪ ,‬און‬ ‫דער אייבערשטער וויל געבן שמחה‪ ,‬ער וויל אונז‬ ‫אנערקענען‪ ,‬אז אויב ברענגט דאס נישט נאנטקייט צום‬ ‫פרייליך מאכן‪.‬‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬איז אלעס "הבל הבלים"‪ ,‬און "לשמחה‬ ‫און דערפאר האט ער אונז געגעבן מיט ליבשאפט "זמן‬ ‫מה זה עשה"‪.‬‬ ‫שמחתנו"‪ ,‬אונז צו לערנען ווי אזוי צו לעבן מיט אים‪.‬‬ ‫אבער אויב איז די שמחה מיטן אייבערשטן‪.‬‬ ‫און דאס איז די אמת'ע שמחה‪.‬‬ ‫די גשמיות איז אין דעם צילא דמהימנותא‪ ,‬אינעם‬ ‫און דאס איז די לעכטיגקייט פונעם אור החיים הקדוש‪:‬‬ ‫ליבליכן שאטן פון אייבערשטן‪.‬‬ ‫“וְ הָׂ יָׂה” ‪ -‬לעב מיט שמחה‪.‬‬ ‫די גוטס וואס איך האב‪ ,‬דערמאנען מיך אז‪:‬‬ ‫פריי זיך‪ .‬געניס פון די מתנות‪.‬‬ ‫“מַ תַ ת אֱֹלקִ ים ִהיא‪”.‬‬ ‫אבער‪ִ “ :‬אם שָׂ מֹ עַ ִת ְש ְמעּו‪”.‬‬ ‫דאן איז די פרייליכקייט א הייליגע שמחה‪ ,‬א אמת'ע‬ ‫הער דעם אייבערשטן אינעווייניג אין דיין לעבן‪.‬‬ ‫שמחה‪.‬‬ ‫הער אים אין דער ברכה‪ .‬אין דער מצוה‪ .‬אין די גוטס‪.‬‬ ‫און פון דארטן וועל מיר זיך מחזק זיין זיך צובינדן צום‬ ‫הער אים אפילו אין דער פשוט׳ער סעודה‪.‬‬ ‫דערהויבענע "והיה"‪ ,‬וואס קומט נאר "אם שמוע‬ ‫דער אייבערשטער זאגט נישט‪ :‬לאז איבער דיין לעבן‬ ‫תשמעו"‪.‬‬ ‫און קום צו מיר‪.‬‬ ‫און אפשר וועלן מיר זוכה זיין‪ ,‬צו האבן א שייכות צו‬ ‫ער זאגט‪ :‬ברענג דיין לעבן מיט צו מיר‪.‬‬ ‫די געוואלדיגע גליקליכקייט וואס רב ברונא האט‬ ‫געשפירט נאך א מצוה‪.‬‬ ‫ברענג דיין שטוב‪ .‬דיין פרנסה‪ .‬דיין משפחה‪ .‬דיין עסן‪.‬‬ ‫דיין הצלחה‪ .‬דיין שמחה‪.‬‬ ‫אפשר וועלן מיר אין די זכות פון מצות סוכה‪ ,‬זוכה זיין‬ ‫צו שפירן די אויג‪-‬פארבלענדטע רייכקייט און‬ ‫און אין יעדע טובה וואס דו באקומסט‪ ,‬געדענק‪:‬‬ ‫אומשרייבליכע פרייליכקייט פונעם הייליגן‬ ‫“מַ תַ ת אֱֹלקִ ים ִהיא‪”.‬‬ ‫טשכנובער‪“ :‬שציוני בוראי!”‬ ‫און דעמאלט קען א מענטש האבן צוויי שמחות אין איין זאך‪.‬‬ ‫אמן כן יהי רצון‪.‬‬ ‫ער פרייט זיך מיט דער מתנה ‪ -‬און ער פרייט זיך מיט‬ ‫דעם וואס האט אים געגעבן די מתנה‪.‬‬ ‫לכל ענייני הגליון‬ ‫דוד איגל‬ ‫‪054-8498791‬‬ ‫‪dudle148@gmail.com‬‬ ‫ח‬