נקדישך · NAKDISHACH — בראשית (2026-10-05)

בס"ד
מרומם זיין
עבודת התפלה
וקדושת ביהמ"ד
מיט די "הייליגע
קבלה" נישט
צו רעדן ביים
דאווענען
גליון תס"ב
פ' בראשית תשפ"ז לפ"ק
יענו ּ
הוּא מוֹ ִשׁ ֵ
סיפורי ישועה מכלי ראשון בזכות הקבלה בקדושת התפלה ַכּ ָד ּ ָבר ָה ָאמוּר
פנינים ומרגליות על הפרשה בעניני תפלה
"דער ענטפער איז אלעמאל געווען' :קוק ו ְָאדָם ַאי ִן לַעֲבֹד אֶת הָאֲדָ מָה
אויפן קאַלענדאַר! ...אלעס איז בזכות רש"י הק' זאגט ,אז נאר נאך וואס אדם
הראשון האט מתפלל געווען אויף רעגן איז
פון דעם הייליגן תוס' יו"ט זי"ע'!!!" געקומען א רעגן ,און די ביימער און גרינס האבן
אנגעהויבן וואקסן.
דאווענעןָ .אבער זי האט זיך געהאלטן פעסט. אין שול ַ א גוט יאר ,איך האב א מורא'דיגע דאס קען זיין מרומז דא אינעם פסוק זעלבסט,
האנט' :נו' ,אין ביהמ"ד זי האט יעדן געצייגט מיט די ַ שיינע מעשה צו פארציילן. שיח השדה איז א רמז אויף תפילה ,ווי עס שטייט
רעדט מען נישט ...ס'איז איר טאקע געווען מורא'דיג מיין מאמע תליט"א איז 'ויצא יצחק לשוח בשדה'' ,וכל שיח השדה
שווער ,ווייל ווען מ'האט איר נאר געזען פלעגן די אלע זייער אסאך עוסק אינעם פעלד טרם יהיה' ,כל זמן עס זענען נישט געווען קיין
צעבראכענע אידענעס אייביג צולויפן צו איר ,אבער פון שידוכים .זי העלפט ארויס תפילות ,איז געווען 'וכל עשב השדה טרם יצמח'.
האט זיין צייט און ּפלאץ .אין ביהמ״ד רעדט מען ַאלעס ָ צעבראכענע אידן ,הערט אויס דער פסוק זאגט ווייטער' ,כי לא המטיר ה' על
נישט! כסדר צעבראכענע נפשות ,בפרט הארץ' ,פארוואס ,ווייל 'ואדם אין לעבוד' ,ווייל
מענטשן האבן נישט אלעמאל פארשטאנען וואס עלטערע בחורים און מיידלעך א מענטש האט נאכנישט מתפלל געווען דערויף
ס׳האט איר באנג געטון אז נישט יעדער ָ זי וויל ,און פון צעבראכענע שטיבער וואס ווי חז"ל זאגן' ,ולעבדו בכל לבבכם ,זו תפילה'.
פארשטייט עס הונדערט פראצענטיג ,זי האט זיך אבער ַ מוטשענען זיך. דאס איז א לימוד פאר א מענטש ,ער זאל
געהאלטן שטארק אייביג .דאס איז אונזער תורה .מ׳דארף נישט עוסק זיין אין פרנסה איידער ער שטעלט
אגאנצן טאג זוכט זי וואו מ'קען א
זיך דאווענען ,ווייל נאר מיטן דאווענען קומט
טון חסד פאר אידישע קינדער .אבער א ביהמ״ד איז א טובה טון פאר א איד ,און וואו עס איז
(דברי ישראל) אראפ די שפע.
מקום קדוש ,מיוחד נאר צום דאווענען! שּפעטער קען שייך איז מען אייביג גרייט .אזוי גייט עס
מען טון אלעס אויף דער וועלט! שוין יארן לאנג ,און ב"ה אז דער רבוש״ע
ס'איז איר געווען זייער שווער אז מענטשן זאלן באצאלט ,מיט נחת פון די קינדער און
טאקע פארשטיין אז זי גייט אן מיט די קבלה טובה .יעדע אייניקלעך ,צו לאנגע געזונטע יארן.
געדארפט ַ וואך האט זי זיך עקסטער מיין מאמע איז ,ווי סוֹד ַשׂ ְר ֵפי ק ֶֹדשׁ
פארמעסטן מיט די גרויסע נסיונות ,אז מ׳רופט עס ,א ׳מצוה פרוי׳. קדושת ביהמ"ד במשנתם של בעלי ההילולא
די קבלה זאל קענען אנהאלטן ,אבער זי וואו ס׳נאר דא א מצוה ,רעדט
הרה''ק בעל מקור ברוך זי''ע
האט זיך געשּפירט זייער צוגעבונדן צו ָ עס גראד צו איר הארץ. מסערט ויזניץ -ב' חשון תשכ"ד לפ"ק
דעם הייליגן ענין פון 'קדושת התפילה', דורכאויס די יארן ,ווען אמר ח"ו ֲה ֵרי ִאם יְ הו ִּדי ֹי ַ
בִ ְמקוֹם ֶמלֶ ְך ְמ ֻה ָּלל ְּב ִת ׁ ְש ָּבחוֹת
בפרט צו דעם 'מי שברך' פונעם הייליגן ס'איז געווארן דער גאנצער
ווערט א
תוספות יום טוב.
אמר ח"ו ֶמלֶ ְך ְמ ֻח ָּלל
קאמפיין פונעם תוס' יו"ט 'נישט
רלאפענעם ָיאר ,תשפ"ה, פא ָדעם ַ צו רעדן אין ביהמ"ד' ,האט זי ֹי ַ
האט זי טאקע געפראוועט א גרויסע
יארצייט סעודה פאר אלע קינדער,
מיליאָנער דאס גענומען צום הארצן מיט א
מורא׳דיגע ערנסטקייט :זי רעדט
ַּב ִּת ׁ ְש ָּבחוֹתֲ ,ה ֵרי יִ ְזעֲ ק ּו
וְ יוֹצִ יאוּה ּו ִמ ֵּבית ַה ִּמ ְד ָר ׁש,
שרייבט אייך איין ,נעמט
לע"נ דעם הייליגן תוס' יו"ט .ס'איז די קבלות ,און זייט קונה נישט ביים דאווענען! דְּ ע ּו לָ כֶ ם ִמי ׁ ֶש ְּמ ַד ֵּבר ְּב ֶא ְמצַ ע
געווען גאר א שיינע סעודה ,און ס'זענען ביידע וועלטן! אזויווי זי איז א גאר באוואוסטע ַה ְּתפִ ָּלה ֲה ֵרי הוּא ּ ְכ ִאלּ ּו צוֹעֵ ק
געווען דארט א פינף אייניקלעך אין די 212.299.9185 פרוי ,פלעגן פרויען אייביג ֶמלֶ ְך ְמ ֻח ָּלל ַּב ִּת ׁ ְש ָּבחוֹת.
יארן וואס האבן געדארפט שידוכים, Fax: 212.244.6551 צוקומען צו איר מיט דאס און
און אלע האבן million@ktyt.org (נועם הברכה ,עמ' פג)
יענס ,אפילו ווען זי איז געקומען
המשך אויף עמוד ב' און געווארט
ויש להזהר על קדושת הגליון אין לקרותו בשעת התפלה וקריאת התורה
יענו ּ
הוּא מוֹ ִשׁ ֵ
סיפורי ישועה מכלי ראשון בזכות הקבלה בקדושת התפלה ַא ִד ּיר וְ ָחזָ ק
פארצוזעצן יעדער האט געזאגט אז ס'איז א שאד ָ המשך פון עמוד א' געהאפט אז אין דעם זכות פונעם ציטוטים קצרים מספה"ק
על עוצם כחה של תפלה
צו ארבעטן דערויף ,ווייל מ'וועט אין ערגעץ נישט גרויסן בעל הילולא ,זאלן אלע
אנקומען. טאקע טון גוטע שידוכים ,און אויפגעראכטן ווערן לימוד קודם התפילה מועיל
ָאבער ...דער הייליגער באשעפער האט געהאט אן צוזאמען מיט אלע צעבראכענע אידן. לקריאת שמע בכוונה
אנדערן ּפלאן! ויהי לפלא! עּפעס וואונדער איבער וואונדער! עיקר עבדות ה' היא להשיג אלקותו
טאג פון ו׳ אלול! אין ָ במשך דעם יאר ,פון תשפ"ה ביז תשפ"ו ,זענען ב"ה יתברך שמו ,וזאת הוא גבוה מעל
טאג פונעם הייליגן תוספות יום טוב׳ס יארצייט! אין ָ אלע אייניקלעך אויף וואס זי האט דעמאלס מתפלל גבוה ,ולאו כל אדם זוכה לזה ,ובאיזה
אין די הילולא קדישא פון דעם ָיאר תשפ"ו! געווען ,געווארן חתנים ,מיט פיינע גוטע שידוכים!!! דרך יזכה לבוא להשגה זאת ,לזה תיקנו
איז דער שידוך געשלאסן געווארן בשעה טובה מורא׳דיג! חז"ל שיקרא אדם קריאת שמע שחרית
ומוצלחת!!! יעדער פון זיי .איינס ביי איינס .קיינער איז נישט וערבית ,וכשיאמר פסוק זה בבוקר
ס'איז געווען מורא'דיג מורא'דיג ,נסים ונפלאות! ארויסגעפאלן. ובערב בכוונה ,יוכל להיות דבוק בו
יא ,ממש א רמז ,א צייכן פון הימל! מ׳קען נישט גענוג דאנקען דעם הייליגן באשעפער יתברך שמו ,כל היום וכל הלילה ,אך
מ'האט שוין געהאט אויפגעגעבן אזויפיל מאל. אויף זיינע חסדים! מי שעדיין לא תיקן מידותיו כראוי,
אבער עטליכע טעג פארן תוס' יו"ט'ס יארצייט ,האט במשך די יארן איז איר עס אבער אייביג געווען לא יוכל לקרוא פסוק זה בכוונה ברור
זיך עס עּפעס וואונדערליך אנגעהויבן צו רוקן ,און בו מורא'דיג שווער .קודם מיטן ערשטן נסיון נישט צו וצלול ,כי מחשבות זרות עדיין שולטין
ביום ,אינעם טאג פונעם יארצייט פונעם הייליגן תוס' רעדן אין ביהמ"ד ווען מענטשן קומען כסדר צו צו בו ומבלבלין אותו ,ועצה היעוצה לזה
געווארן דער שידוך!
ָ געשלאסן
ָ יו"ט ,תשפ"ו ,איז איר ,און זי דאווענט אין א גרויסן ביהמ"ד ,און יעדע הוא שילמוד הרבה קודם התפילה
ווער ס'האט מיטגעהאלטן די מעשה האט עס ממש וואך נאכאמאל א נסיון .האט זי אלעמאל געטראכט צו משניות גמ' וזוהר ,בכוונה זו שע"י
נישט געקענט גלייבן. זיך ,אז זי וויל שוין זען אז דער תוס' יו"ט האט הנאה לימודו יוכל לומר שמע ישראל כדת
דער קידוש השם איז געווען מורא'דיג שטארק. אין הימל פון דאס וואס זי שטרענגט זיך אזוי אן ,און וכנכון ,ואם ילמוד על כוונה זו ,בודאי
קודם ,מ'האט איר געוויזן פון הימל ווי חשוב איר רעדט נישט קיינמאל אין ביהמ"ד .זי האט געווארט יזכה להמליך להקב"ה על כל העולמות
עבודה איז ,אז ממש אין יענעם טאג איז עס געווארן אויף א סימן פון הימל. עליונים ותחתונים.
אויסגעפירט .די גאנצע שטאט האט זיך געשאקלט דעם פארלאפענעם ָיאר תשפ״ו ,איז אויסגעקומען (מאור ושמש בפרשתינו)
ס׳האט זיך געטון ...יעדער האט איר ָ פון דעם שידוך... אז זי האט אנגעהויבן צו האנדלען איבער א שידוך פון
גערופן פרעגן ״וויאזוי האסטו דאס באוויזן?!" א גאר עלטערער בחור און עלטערע מיידל ,וואס זי
און איר ענטפער איז פאר יעדעם געווען' :קוק האט זיך שטארק אריינגעלייגט זיי צו העלפן.
לענדאר! ...אלעס איז בזכות פון דעם הייליגן ַ קאאויפן ַ ס'איז געווען ביטער שווער .זי האט אינוועסטירט יענו ּ
וְ יַ ְשׁ ִמ ֵ
תוס' יו"ט'!!! כח און הארעוואניע .זעקס מאל איז עס שוין געווארן ידיעות שונות ומטמוניות נפלאות
אזוי איז דער קידוש השם געגאנגען אסאך אסאך אויס .מ'האט פרובירט נאכאמאל און נאכאמאל. בנושא של תפלה
מער און שטערקער ,ווייל יעדער האט ארויסגענומען מ'האט געטון אלעס אויף דער וועלט אז מ'זאל דאס
דערפון אזא טיפן מוסר השכל. קענען צאמברענגען ,און דער שידוך זאל ווערן יקרא פ' בראשית בכל יום
מען קען נישט גענוג ארויסברענגען א שבח והודי׳ אויסגעפירט. קודם שיאמר פרשת התמיד ,יקרא
פארן הייליגן באשעפער אויף זיינע נסים ונפלאות. מאל וואס זי איז געקומען אין ביהמ"ד ,האט יעדעס ָ פ' בראשית ,בכל יום פרשת היום ,ויום
צום שלוס מוזן מיר זיך באדאנקען און זי אלעמאל אינזין געהאט אז 'אין זכות פון דעם וואס של אחריו ,כמו שהיו עושין במקדש
ארויסברענגען א הכרת הטוב! אייער גליון 'נקדישך' איך רעד נישט ,און מיט די בזיונות וואס איך קום אפ כמבואר בגמ' תענית כ"ו.
האבן געברענגט און אייערע כסדר׳דיגע קאמּפיינסָ , לכבוד די קבלה ,זאל דער צעבראכענער בחור און (עטרת זקנים ,סי' מח)
דאס התעוררות ,און דאס ברענגט ווייטער אזויפיל מיידל אויפגעראכטן ווערן!'
ישועות ורפואות! זי האט געארבעט ביטער שווער ,איבערגעקערט א ללמוד פירוש המילות
וועלט -אבער ס'גייט נישט .די זייט וויל נישט ,און
באשעפער זאל העלפן ,אז אלע דער הייליגער ַ
יענע זייט צעגערט .מ'האט געמאכט נאך א בעשוי ,די
טוב לאדם שיתפלל בלשון שמבין,
אידישע קינדער זאלן שוין אויפגעראכטן ווערן ,מ'זאל
באבע מישט זיך שוין אריין ,אבער ...ס'גייט נישט. משיתפלל בלשון הקודש ואינו מבין
הערן גוטע בשורות ,און ס׳זאל זיין אך טוב וחסד פאר
וכו' ,ובגלל הדבר הזה תקנתי תקון גדול
אידישע קינדער ,אייביג און אלעמאל ,אמן! יעדער האט שוין אויפגעגעבן אויף דעם שידוך,
שילמדו התפילות מראשית השנה ועד
אחרית שנה ,פירוש המלות ,כדי שלא
יצפצפו כעופות ,ואז יעלה התפילה
געשריבן איבער דער היסטאריע און דעם
סדר פונעם 'גורל הגר"א' .איך וויל צוגעבן
זֶה ָלזֶה לקל נורא עלילה ,ואשרי איש שישמע
לדברי ,ויראה ויבין וישכיל שפי'
אן אינטערסאנטן עפיזאד ,א דבר פלא מאוד, מכתבים • הערות • והארות התפילות תהיה שגורה בפיו.
וואס איך האב מיטגעהאלטן איבער דעם ענין. (ווי העמודים ,לבנו של השל"ה הק')
דאס איז געווען נאכאלס בחור ווען איך האב
געלערנט אין א ישיבה אין מאנטריאל ,ובשעתו בענין גורל הגר"א
המשך אויף עמוד ז' האבן מיר געהערט און אינעם גליון אויף סוכות האט איר הערליך
ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער ב
נ ַֹעם ִשׂ ַיח
דבר המערכת • הרב ב .צ .הירש
דעם אלטן נוסח
צו דער זעלבער צייט דארף מען געדענקען,
אז דער התחזקות אליין איז שוין די גרעסטע
ישועה! ווען איינער איז זוכה צו טון דעם רצון
ה' ,דאווענען כראוי ,זיך פירן אין ביהמ"ד מיט די
ריכטיגע זהירות ,און דאס איבערגעבן פאר זיינע
ספיקא אז ער האט זיי אמאל וויי-געטון; און
אפילו געקויפט א בושה פון א צווייטן; געגעבן
זיין קרעדיט קארטל פאר די אלע 'כוללים',
און באצאלט מתפלל צו זיין ביי קברי צדיקים
אויך ,און ער זעט נישט זיין ישועה .זעט אויס אז
סרו חג סוכות ,קומט צו אן ערנסטער
איד און זאגט" :האסט מיר געמאכט אן
אמת'ער שמחת יו"ט!"
איך קוק אים אן מיט וואונדער ,אפשר מאכט
ער א טעות מיט א צווייטער וואס האט אים
א
דורות ,בפרט ווען ער זעט נישט די גאלדענע אידישקייט ארבעט נישט פאר מיר!... עפעס געשיקט לכבוד יו"ט?...
גליקן אויפן פלאץ ,האט ער זוכה געווען צו "איר הערט וואו מיר זענען אנגעקומען?"... ער לאזט מיר נישט ווארטן ,און זאגט" :דעם חול
א געוואלדיגע עשירות ,וואס וועט אים גוט פירט דער איד אויס אביסל אויפגעברויזט" .דער המועד סוכות האב איך געזען אויף די טישן אין
צוניצקומען בעולם האמת. יונגערמאן האט פארשטאנען ,אז אידישקייט ביהמ"ד צעטליך ,אז לרגל דער הילולא קדישא
* מיינט נעמען א קבלה און זען א ישועה. פון הרה"ק רב ייבי זי"ע (דער מחבר פונעם קונטרס
מ'באצאלט געלט פאר א געוויסן צדקה צוועק, 'מורא מקדש' בענייני קדושת ביהמ"ד) ,זאל מען מקבל
א איד האט מיט ווייטאג דערציילט ,אז ער האט
און מען באקומט א שידוך תיכף ומיד .כאילו זיין נישט צו האבן מיט זיך אן אנגעצינדענעם
שוין עטליכע יאר צוריק גענומען א קבלה ,און ער
מ'מאכט דיעלס מיטן באשעפער ,און אויב עס סעלפאן בשעת'ן דאווענען ,און נישט ליינען קיין
ווארט נאכאלץ געהאלפן צו ווערן מיט א ישועה.
געלונגט נישט ,זאגט מען אז אידישקייט ארבעט גליונות בשעת'ן דאווענען.
בתוך הדברים האט ער זיך אביסל מתערם געווען
נישט!" ה"י. פון אונטן איז געשטאנען מיט גרויסע אותיות
און געזאגט" :דער תוספות יום טוב וואלט זיך
געמעגט מער אננעמען פאר מיר"... * 'מתן שכרה בצדה -מיטן נעמען א קבלה 'שלא
דער איד האט ארויפגעברענגט זייער א על מנת לקבל פרס' ,איז דער נחת רוח אין הימל
'אין אדם נתפס על צערו' ,ווען עס דרוקט וויכטיגע נקודה הצריך חיזוק בימינו .פון איין כפלי כפליים!'
איינעם אויפן הארץ קען מען אים נישט דן זיין; זייט זעט מען קלאר ,אז דער רבוש"ע האט אין "אזא חידוש בדורינו ,מ'זאל מפרסם זיין א
כ'האב מיטגעקרעכצט מיט אים ,און גארנישט אונזער דור געעפנט א צינור פון השפעות וואס קבלה טובה שלא על מנת לקבל פרס? ...כ'האב
געזאגט. קומט בזכות התחזקות בענין קדושת בית המדרש זיך ממש געפריידט צו זען אזעלכע צעטליך זיך
על פי אמת איז דא א נקודה וואס מ'דארף זיך ומצות תפילה ,מ'הערט כסדר פרישע מעשיות וואלגערן אויף די טישן".
מתבונן זיין ,מ'וואלט געקענט טראכטן ,אז דער וואס אידן זען ישועות גדולות בכל העניינים ,און "פאר דרייסיג יאר צוריק" ,רעדט זיך דער
בעל 'מי שברך' אליין ,וואס האט אריינגעברענגט אפט זעט מען ווי ס'איז ממש אויפן 'טאג' ,מ'זעט איד אויס" ,איז נישט געווען אזא זאך ווי געבן
אזויפיל התעוררות אין כלל ישראל ,און וואס קלאר אז מ'האט פון הימל געוויזן' ,נישט קיין מתנות ביי יעדע צדקה-אקציע און יעדע דבר
גאנץ כלל ישראל פארלאזט זיך אויף אים ,און טאג פריער ,און נישט קיין טאג שפעטער'. שבקדושה.
זענען מקבל קבלות ,ווערן געהאלפן למעלה מצד שני האבן מיר אלע געהערט מעשיות פון "בימי החנוכה פלעגן טאקע די קינדער
מדרך הטבע ,וואלט ער אליין געדארפט האבן א אונזערע זיידעס ,וואס האבן בשעת'ן צווייטן ארומגיין פארקויפן א גורל ,וואס פאר א דאלער
גליקליך לעבן ,א לעבן מיט שלות הנפש ,אבער וועלט-מלחמה געהערט שיסערייען ,און געזען האט מען געקענט געווינען א סעט 'מקראות
על פי אמת ,אז מ'קוקט אריין אין די לעבנ'ס- די פלאמען פאר די אויגן ל"ע ,און זיי האבן זיך גדולות' אדער יו"ט ערליך טעיפס ,אבער דער
געשיכטע פונעם תוספות יום טוב ,זעט מען אז מוסר נפש געווען צו טון 'איין' מצוה ,ווילאנג גאנצער הלוך ילך וואס טוט זיך היינט ,איז
ער גייט אריין אין די קאטעגאריע פון די וואס מ'קען נאך ...זיי האבן געוואוסט אז אפשר אין בכלל נישט געווען בשנים קדמוניות .כהיום הזה,
האבן מיטגעמאכט גאר אסאך שווערע תקופות. 40טעג וועלן זיי זיין ...ה"י ,אבער זיי האבן נישט קוים קוים וואס מ'זעט עפעס א צדקה-אקציע
ס'איז דא א ספר 'מגילת איבה' פונעם תוספות געמאכט די אלע חשבונות .אונזער עלטער- אן א באלוינונג .די גאנצע וועלט לויפט אויפן
יום טוב ,וואו ער באשרייבט וואס ער האט אלס זיידע אברהם ,וואס איז זיין גדלות? די גוטע יארן סיסטעם פון 'מתן שכר בצדה'.
מיטגעמאכט אין זיינע יארן ,פון גלות ,תפיסה, וואס ער האט געהאט? ...אדער די צען שווערע "פארוואס טוט עס מיר אזוי וויי" ,זאגט דער
ועוד .ער האט טאקע קובע געווען לדורות א נסיונות וואס ער איז דורך בשעת'ן מקיים זיין איד ווייטער" ,ווייל לעצטנס האט זיך איינער
תענית צו פאסטן אויף די שווערע זמנים וואס דעם רצון ה'?... אפגערעדט צו מיר ,אז אידישקייט ארבעט נישט
ער איז דורכגעגאנגען ,און אויך א יום הודאה צו מ'דארף נאכאמאל קלאר מאכן ,אז ס'איז בכלל פאר אים?...
דאנקען דעם אויבערשטן אויף די ניסים. נישט אפגעפרעגט צו נעמען א קבלה מיטן כוונה "כ'האב זיך דערשראקן צו הערן אזעלכע
צו זען א ישועה אין א געוויסן ענין ,און ס'איז דיבורים ,און איך פרעג אים וואס הייסט?...
אלא מאי ,מען קען זיין גאר נאנט צום זיכער אז ווען א איד נעמט א קבלה ,און בעט
באשעפער און נאכאלס דורכגיין שווערע "האט ער זיך אויסגערעדט צו מיר ,אז ער
דערביי א בקשה ,א רפואה ,א שידוך ,אדער א האט געדארפט א ישועה אין א געוויסן ענין,
תקופות ,און דאס נעמט גארנישט אוועק פון זיין בעסערע פרנסה ,איז עס גאר שטארק חביב
גרויסע צדקות און ערליכקייט. האט ער אפירגענומען אלע סארט קבלות און
אין הימל .ווייל ס'איז נישט לייכט צו טון דעם סגולות :ער האט גענומען א קבלה נישט צו
צום שלוס ,דאס איז אלעס גוטע פשעטליך, רצון ה' ווען ס'איז נישט דא קיין הרחבת הדעת, רעדן ביים דאווענען און קריאת התורה;
אבער על פי אמת דארפן אידן האבן השפעות דעריבער קען אזא קבלה אוודאי צואיילן די ער האט געזאגט 40טעג פרק שירה און
טובות ,און מ'זאל זען מיט די אויגן די חסדים ישועה ,אבער דאס איז נישט קיין גאראנטי ,אין שיר השירים; ער האט איבערגעבעטן אלע
פונעם באשעפער ,ישועות און רפואות ,פרנסה הימל זענען צומאל פארהאן אנדערע חשבונות, וואס ער האט געהאט אפילו א ספק-
ברחבה ,שידוכים און נחת ,וכל טוב סלה אמן. און מיר דארפן דאס מקבל זיין באהבה.
ג ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער
אוֹמ ִרים
ְמ ַשׁ ְבּ ִחים וְ ְ
ביאור רחב על סדר התפלה שהתקינו חז"ל
איז דער 'כליל תפארת' וואס ער האט באקומען גנזי ושבת שמה ואני מבקש ליתנה לישראל ,לך
ביים בארג סיני ,זייענדיג דער 'עבד נאמן'. והודיעם' ,און מיט אט-דער מתנה האט זיך משה
נאכמער זאגט דער חידושי הרי"ם ,אז ווען געפריידט.
איינער גיבט א מתנה פארן צווייטן ,אויב זעט ער און דער טור פירט אויס מיט א טיפערן ענין: תפלת יום שב"ק
יִ ְש ַׂמח
אז די מתנה איז חשוב ביים מקבל און ער היט 'ויש בו נ"ה תיבות כנגד נ"ה תיבות שיש מ'אך את
עס מיט ריינקייט ,האט ער א ספעציעלן נחת שבתותי תשמורו' עד 'ויתן אל משה ככלותו' ,וזהו
שתקנו 'בעמדו לפניך על הר סיני' ,שפרשת ויתן אל
שה (א) מֹ ׁ ֶ
רוח .וועגן דעם בעטן מיר אז מיר זאלן זוכה זיין
אפצוהיטן דעם שבת ווי עס דארף צו זיין ,און דאן משה סמוכה לפרשת שבת'.
וועט זיין 'ישמח משה במתנת חלקו' ,ווען ער זעט דער שבלי הלקט (ענין שבת סי' עו) שרייבט בשם
אז מ'היט אפ די כתרים בטהרה ובקדושה (שיח שרפי הר"ר נתן ב"ר מכיר ז"ל ,אז די מתנה גייט ארויף
קודש -שבת אות נא). אויף די תורה הק' וואס איז געגעבן געווארן אין
* דער צייט פון שבת ביי שחרית ,דעריבער איז
פאסיג צו דערמאנען דעם כבוד פון משה וואס די
א קרוין פאר א קנעכט? תורה איז אים געגעבן געווארן במתנה.
מיט וואס האט זיך משה געפריידט?
א זיס ווארט שטייט פון הרה"ק ר' פינחס *
דער טור (סי' רפא) איז מסביר די כוונה פון די
מקאריץ זצ"ל (אמרי פינחס) ,אויף די ווערטער 'כי
פארוואס זאגט מען נישט שבת 'אתה ווערטער מיט וואס מ'הייבט אן די ברכה האמצעית
עבד נאמן קראת לו ,כליל תפארת בראשו נתת לו'. פון שחרית' ,ישמח משה במתנת חלקו' ,ווי
בחרתנו?'
לכאורה ,אויב איז ער אן עבד פארוואס האט ער פאלגענד:
געגעבן אויף אים א כתר מלכות? א קרוין איז דאך ענליך דערצו שטייט אין אור זרוע (ח"ב ,אות
ט) ,אז מ'הייבט אן 'ישמח משה' און נישט 'אתה ווען אונזערע עלטערן זענען געווען אין מצרים,
שייך בלויז פארן מלך ,און א משתמש בשרביטו של און משה האט געזען דעם שווערן שעבוד אין וואס
מלך איז א הארבע זאך? בחרתנו' אזויווי יו"ט ,ווייל 'לכולי עלמא בשבת
ניתנה תורה לישראל' (שבת פו ,):דעריבער זענען זיי געפינען זיך ,האט ער געבעטן ביי פרעה ער
נאר ,אין הכי נמי ווען מ'לייגט ארויף א קרוין זאל געבן פאר די אידן מנוחה איין טאג אין וואך,
מיר מתפלל אז עס זאל געדענקט ווערן דער זכות
אויף אן עבד פונעם מלך איז עס א שרעקליכע און משה האט אויסגעקליבן דעם זיבעטן טאג.
פון קבלת התורה און דער זכות פון משה רבינו,
מרידה ,ווייל דער קנעכט איז זיך מתגאה ומתפאר שפעטער ווען דער באשעפער האט באפוילן צו
וואס די תורה איז היינט געגעבן געווארן דורך אים.
מיטן קעניגליכן קרוין .אבער ווען עס ליגט א רוען אום שבת ,האט זיך משה זייער געפריידט
און בשם זיין רבי'ן ר' אליעזר מוורמ"ש (בעל הרוקח
טשוואק אויפן וואנט ,און מ'הענגט דארט אויף דעם אז דאס איז דער זעלבער טאג וואס ער האט
קעניג'ס קרוין ,איז עס בכלל נישט קיין בזיון פארן מווירמייזא) זצ"ל ברענגט ער ,אז 'ביום שמחתכם' אויסגעוועלט אין מצרים .דערפאר זאגן מיר 'ישמח
גייט ארויף אויף שבת ,און דעריבער הייבט מען משה במתנת חלקו'.
קעניג ,ווייל דער טשוואק האלט זיך נישט גרויס
אן דעם תפילת שבח מיט 'ישמח' ,אז משה קען ביתר ביאור שטייט אין חתם סופר (סוף פר' שמות),
מיטן קרוין.
זיך פרייען מיט זיין חלק ,ווייל פאר אים האט דער אז משה רבינו האט שוין געוואוסט אין מצרים פון
די זעלבע איז געווען מיט משה רבינו דער עניו
אויבערשטער געוויזן דעם אוצר פון שבת ,ווי עס קדושת שבת ,אבער ער האט געזאגט פאר פרעה אז
מכל האדם ,וויבאלד ער איז געווען אן 'עבד נאמן',
שטייט 'לדעת כי אני ה' מקדישכם'. עס לוינט אים זיי צו געבן דעם שבת ,ווייל אין דעם
און איז געווען אינגאנצן בטל פארן אויבערשטן,
אבער ,פירט ער אויס ,עס זענען דא וואס פירן טאג איז שולט דער מזל שבתאי ,און וואס מ'טוט
דעריבער האט מען געקענט ארויפלייגן אויף
זיך אז מ'הייבט יא אן די תפילה מיט 'אתה בחרתנו שבת האט נישט קיין הצלחה.
אים א 'כליל תפארת' ,אנדעם וואס ער זאל זיך
מכל העמים'. נאכדעם האט משה מורא געהאט ,אז צוליב וואס
גרויסהאלטן און זיך בארימען דערמיט!
* פרעה האט געגעבן דעם טאג פאר אידן ,וועט עס
* מער נישט זיין אהוב פארן אויבערשטן ,אזויווי די
משה גיבט צוריק די פארלוירענע מציבה ,וואס איז געווען אהובה בימי האבות ,און
כתרים פאר אידן שפעטער געווארן פארפיינטעט ביים באשעפער,
א סגולה לרפואה דער אריז"ל (פרי עץ חיים -שער השבת) ערקלערט ווייל די גויים האבן עס געמאכט פאר א חוק פאר
מ'זאגט נאך פון הרה"ק מהר"א די תפילה אויף אן אנדערן אופן :נאכן חטא העגל, עבודה זרה.
מבעלזא זצ"ל (ברכת יצחק) ,אז ווען מ'וויל ווען אידן האבן פארלוירן די צוויי כתרים וואס דעריבער ,ווען דער באשעפער האט געגעבן
מתפלל זיין שבת פאר א חולה ,און זיי האבן געהאט באקומען ביים בארג סיני ,און דעם שבת האט זיך משה געפריידט ווען עס איז
מ'זאגט דאך נישט 'רפאינו' אום שבת די אורות וואס זיי האבן מקבל געווען ביי מתן געגעבן געווארן זיין חלק.
קודש ,זאל מען אינזין האבן דעם חולה תורה ,האט משה באקומען די כתרים פון גאנץ כלל *
ביי 'ישמח משה' ,ווייל מש"ה איז ראשי ישראל .דאס איז געווען אנשטאט די אורות וואס
תיבות 'ש'בת ה'וא מ'לזעוק' ,און אין זכות ער האט געהאט באקומען ,און עס פארלוירן צוליב די מתנות פון שבת און תורה
פון שבת קודש איז די רפואה קרובה די עוונות פון אידן .און יעדן ערב שבת ווען ער נאך א פשט ברענגט דער טור ,מיט דעם וואס
לבוא. באקומט צוריק די אורות ,גיבט ער צוריק פאר אידן די גמרא דערציילט ,אז דער באשעפער האט
זייער חלק ,און ער פריידט זיך 'במתנת חלקו' ,וואס געזאגט פאר משה רבינו' :מתנה טובה יש לי בבית
ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער ד
ַעל ֵיְדי ִצ ְד ֶק ָך
סיפורי קודש בעניני "עבודת התפלה" אצל צדיקים הק' בעלי ההילולא
ְמ ָשׁ ְר ָתיו
ש ֲׁוֹא ִלים צאנזער רב אנגערופן" :הלואי תולדות צדיק
שו"ת בהלכות תפלה אויף אלע אידן געזאגט מיט עבודת הרה"ק רבי אליעזר מדזיקוב
טרינקען קאווע בשעת'ן דאוונען
וואס דער מחותן קומט!"
האט ר' אליעזר'ל ווייטער התפילה זי"ע איז געבוירן געווארן אלס
דריטער זון צו זיין גרויסן פאטער
געזאגט :אבער וואס וועט אצל הרה"ק רבי הרה"ק רבי נפתלי צבי מראפשיץ
שאלה :עס מאכט זיך ביי מיר ,אז זיין מיט די קינדער ,וועלכע זצ"ל בעל זרע קודש .רוב תורתו
איך האב נישט געהעריג צייט צו וועלן נישט האבן ווער ס'זאל אליעזר'ל האט ער מקבל געווען פון זיין
טרינקען א קאווע פארן דאווענען,
ברענג איך עס מיט צום דאווענען,
זיך אפגעבן מיט זיי? האט
דער צאנזער רב דערויף
מדזיקוב פאטער .אויך איז ער נאך געפארן
אין זיין יוגנט צום חוזה פון
זיעועכי"א
און טרינק דערפון בשעת'ן זאגן געענטפערט :און אויב איר לובלין ,און צו נאך פילע צדיקים,
קרבנות .צי איז עס אויסגעהאלטן וועט בלייבן לעבן ,וואס וועט נפטר ג' חשון צווישן זיי הרה"ק רבי וועלוול
אזוי צו טון? איר קענען טון פאר אייערע תרכ"א לפ"ק מזבאריז ,הרה"ק מראדאשיץ,
קינדער? אודאי וועט איר הרה"ק רבי הערש מרימנוב ,הרה"ק
תשובה :מען זעט אין שולחן ערוך פרובירן צו שאפן א רבנות בעל ארי' דבי עילאי ,הרה"ק רבי הערש
הלכות תפילה ,אז דאס דאווענען פאר יעדן קינד ,זיך צו מפרנס מזידיטשוב ,הרה"ק מרוזין ,הרה"ק רבי מאיר'ל
דארף זיין מיט א כובד ראש (ערנסטקייט), זיין .איך זאג אייך צו ,אז איך וועל טון דערוועגן מפרעמישלאן ,דער גוטער יוד פון ניישטאט ,זכותם
און נישט מיט קיין לייכטזיניגקייט. אז זיי זאלן אויפגענומען ווערן מיט גוטע רבנות- יגן עלינו.
מען האט מתיר געווען צו טרינקען פאסטנס. ער האט געדינט ברבנות אין שטאט דזיקוב,
קאווע פארן דאווענען ,כדי צו האבן דאן האט ר' אליעזר'ל געזאגט :מחותן לעבן ,צי ער איז נסתלק געווארן אום ג' חשון שנת תרכ"א,
מער כח צום דאווענען ,אבער נישט ווייסט איר ,אז ווען מיר זינגען ביי די הייליגע טעג ומנוחת כבודו איז אין שטאט דזיקוב אין גאליציע.
אויף אן אופן וואס עס נעמט אוועק 'אין קצבה לשנותיך' ,ווערט א שמחה אין אלע
פונעם ערנסטקייט ,ווי צ.ב.ש. עולמות ,און די גאנצע פמליא של מעלה טאנצט נעים זמירות ישראל
טרינקען אינמיטן זאגן קרבנות מיט א געוואלדיגע שמחה .און אויב וועל איך רבי אליעזר'ל איז געווען געבענטשט מיט
צווישן איין שטיקל און אנדערן. נסתלק ווערן וועט דאך פעלן אין הימל אזא גרויסע א הימליש-זיסע שטימע מיט וואס ער פלעגט
דערפאר איז אוודאי נישט ריכטיג אזוי נחת רוח!
צו טון (אויסער אן עלטערער אדער שוואכער
זינגען און מעורר זיין לבבות ישראל .ווען ער איז
האט דער צאנזער רב רעאגירט" :אויב אזוי מוזן געווען נאכאלס קינד אין לובלין ,פלעגט אים דער
מענטש וואס האט נישט קיין כח ,און דארף
מיר אייך אויסבעטן!" ער איז תיכף געגאנגען זיך חוזה מכבד זיין צו זינגען ,און ער האט אים גערופן
טרינקען אינמיטן דאוונען).
טובל'ען אין מקוה ,און נאכדעם געזאגט" :מיר האבן 'אונזער שפיל-פויגל'.
אויב מען הייבט אן זאגן קרבנות און
אייך אויסגעבעטן" .און אזוי איז טאקע געווען ,ווען ער האט מחבר געווען גאר אסאך ניגוני קודש,
מען דארף טרינקען ,זאל מען ערשט
דער הייליגער דזיקוב'ער איז געזונט געווארן און וואס ווערן נאך געזינגען ביז היינט .ער פלעגט
צוענדיגן קרבנות ,און דערנאך גיין
געלעבט נאך עטליכע יאר (אהל נפתלי). זיך אויסדרוקן ,אז די שענסטע ניגונים האבן מיר
טרינקען.
אן ענליכן אויסדרוק האט ר' אליעזר'ל אמאל מחבר געווען אין לובלין אינעם בית המדרש פונעם
עס איז כדאי צוצוגעבן וואס עס ווערט
געזאגט אויף דער עלטער פאר דעם גוטן איד פון מהרש"ל.
געברענגט אין 'בית אהרן' פון הרה"ק
ניישטאט ,אז ער וויל שוין אויפהערן דאווענען ראש בכלל האט די עבודת הנגינה פארנומען א גרויס
רבי אהרן קארלינער זי"ע ,און אזוי אויך
השנה פארן עמוד מלכיות זכרונות און שופרות, פלאץ אין דזיקוב ,בפרט אין די הייליגע טעג .ער
אין 'תפלה לדוד' פון בוטשאטשער רב
זי"ע ,אז מען זאל זען נישט מפסיק צו אבער "ווען איך זינג אין קצבה צימבלען צו די האט מחבר געווען אזויפיל ווי דריי הונדערט ניגונים
זיין פון אנהייב קרבנות ביז נאך 'איזהו מלאכים". און תנועות צווישן ראש השנה ביז נאך שמיני עצרת.
מקומן'[ .וכשיתחיל באיזה עניין לאמרו ,אל
יפסיק עד גמר כולו .וגם בכל אמירת קרבנות אן עצה פאר אימתא דציבורא... עס וועט דאך פעלן דער נחת רוח
וקטורת לא יפסיק עד אמירת כולם ,ויאמרם
ביישוב ובמתון ,ולעיין בפירוש המילות כפי שכלו רבי אליעזר'ל פלעגט זאגן ווערטלעך ,אזויווי זיין אין יאר תרט"ו איז ר' אליעזר'ל ל"ע קראנק
(בית אהרן ,עמוד ד) .עיי"ש .ובספר תפלה לדוד הייליגן פאטער דער ראפשיצער רב ,אין וואס עס געווארן ,און זיין מחותן הרה"ק מצאנז זי"ע איז אים
להגה"ק מבוטשאטש זי"ע כתב ,שטוב שלא
להפסיק בין פרשיות כיור וכנו לכל סדר הקרבנות
איז געליגן הייליגע רעיונות און עניינים. געקומען מבקר חולה זיין .די צוויי צדיקים האבן
וסדר העבודה שאומרים עד אחר 'איזהו' ,גם אמאל האט זיך א חזן ,א קנאפער ירא שמים, געשמועסט צווישן זיך מיט א גרויסע אהבה ,ווען ר'
בנקיות קטנים ,כי על הטלת מי רגליים היו צריכים באקלאגט צו אים אז ווען ער גייט צו צום עמוד
קידוש ידים ורגלים במקדש].
אליעזר'ל האט זיך אנגערופן צום צאנזער רב" :דער
האט ער אן אימתא דציבורא ,און אים געבעטן אן מחותן זאל בעטן פאר מיר אז איך זאל בלייבן לעבן".
עצה דערצו. האט אים דער צאנזער רב געפרעגט :פארוואס
די שאלות ווערן געענטפערט דורך האט ער אים געענטפערט ,איך האב א גוטע עצה ווילט איר אזוי שטארק בלייבן דא אויפן עולם
הרה"ג ר' נחום צבי מאיר ראזענפעלד שליט"א פאר דיר .ווען דו שטייסט ביים עמוד ,אנשטאט השפל? איז דען נישט פילפאכיג בעסער זיך צו
מו"ץ בשיכון סקווירא ,ובעל הליכות החיים
טראכטן פון די מענטשן ,זאלסטו טראכטן אז דו געפינען בעולם העליון? האט ער געענטפערט ברוב
איר קענט אנפרעגן א שאלה בעניני תפלה וקרה"ת דורכן
רופן דעם קרן תוי"ט האטליין און דרוקן #2
שטייסט פארן בורא כל עולמים ,און פאר אים ענוותנותו :דארט איז טאקע בעסער פאר איינעם
האסטו דאך נישט מורא( ...י"ג אורות). וואס האט מיט וואס צו קומען .האט זיך דער
ה ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער
עצות
ד
מוסר ,וואס גענוי מיינט בטחון -צי א מענטש קען
זיין פארזיכערט אז דער אויבערשטער וועט אים געבן
טובו++++ת
ְחֻּבּלֹות ת ְ ְבְ ַ
די בקשה וואס ער בעט ,אדער אז דער אויבערשטער ֲעֶׂשׂה ְּל ְָך ָ ַּת ֲ
ַ
וועט טון וואס ער ווייסט אז עס איז גוט ,אפילו אויב ְחָמָה ָמל ְ ָ
ִ
ּותְׁשּוֲעָה
אין דעם מענטש'ס אויגן קוקט עס אויס נישט גוט. ֻּבְֹר ְֹב יֹוֲעֵץ
אבער אין דעם ענין קען מען זיין זיכער און רואיג,
אז דער אויבערשטער וועט נישט לאזן אז מען זאל
עפעס פארלירן ווייל מען האט מקיים געווען א מצוה
אדער א הלכה ,און מען וועט גארנישט פארדינען
דורך אן עבירה אדער א שלעכטע הנהגה.
דער חפץ חיים שרייבט (שמירת הלשון ,שער התבונה,
פרק ט) אויפן פסוק 'בטח בה' ועשה טוב' ,אז דער
לשמור.
אויבערשטער וועט דיר זיכער משלים זיין אלעס
ולעשות.
וואס עס איז דיר געווען באשערט ,און דורכדעם
ולקיים.
וועסטו קענען טון אלעס גוטס ,דו וועסט זיך נישט
דארפן זארגן איבער א געלט שאדן וואס קען אויסזען
ווי עס קומט צוליב לערנען תורה אדער געבן צדקה
וכדומה.
ער שרייבט צווישן אנדערע בזה הלשון' :דאס איז צו קענען אנהאלטן
די קבלה און זיין נזהר
פופצן למעשה'דיגע עצות און
עפעס וואס דער שכל איז מחייב ,ווייל וויאזוי קען
בקדושת ביהכ"נ ותפילה געדאנקען פאר אנשים כערכינו
זיין אז דער אויבערשטער זאל מאכן ווייניגער פרנסה
פאר א מענטש פון דעם וואס עס איז אים געווארן
איבערגעזעצט פונעם גליון 'נועם נתיבותינו' שע"י קהל עדת חסידי באיאן
אפגעשריבן אין הימל אום ראש השנה ,נאר ווייל ער
האט נישט געוואלט מבטל זיין זיין קביעות עתים
לתורה ...און אפילו אויב עס איז געשען אז צוליב דעם
אין אדם שומע ומפסיד!
אמונה און בטחון
האט ער נישט געקענט מאכן א געוויסע פארדינסט
יענעם טאג ,פונדעסטוועגן זאל ער זיך נישט זארגן... דער בטחון אז 'אין אדם שומע לי ומפסיד' -א עצה י"א
ווייל השי"ת וועט אים דאס געבן מארגן ...ווייל זיכער איד דארף לעבן מיט די אמונה אז קיינער פארלירט
וועט גארנישט צוקומען דורך עובר זיין אויפן רצון נישט פון דעם וואס ער היט זיך און רעדט נישט
השם ,און מבטל זיין די קביעות'דיגע צייט פון לערנען, ביים דאווענען .אויב איז אים באשערט א געוויסע
און דאס זעלבע איז ביי צדקה (אויסער ביי איינעם וואס הנאה אדער תענוג ,וועט ער עס נישט פארלירן דורך
דעם וואס ער היט זיין מויל ביים דאווענען ,ווייל
לייקנט רח"ל אינגאנצן אינעם אויבערשטן און אין זיין השגחה ,אויף
ס'איז נישט שייך אז א מענטש זאל עפעס פארלירן
הנאה איז אויך באשערט
אזא מענטש שטייט 'ומשלם לשונאיו אל פניו להאבידו').
דורכדעם וואס ער טוט דעם רצון השם .די זעלבע זאך אפטמאל ווען א מענטש רעדט אינמיטן דאווענען,
j איז אויך פארקערט ,ס'איז אוממעגליך אז א מענטש איז עס ווייל ער האט א חשק אדער א געשמאק עפעס
ענליך שרייבט הגאון בעל 'קהלות יעקב' ,אז זאל עפעס פארדינען דורך טון אן עבירה אדער צו הערן אדער מברר זיין ,אדער ער וויל פארציילן א
כאטש מיר האבן נישט קיין הבטחה אז יעדער וואס גיין קעגן דעם רצון השם; מ'קען נישט פארדינען געוויסע זאך ,און ער האט מורא אז ער וועט פארגעסן
לערנט תורה וועט ווערן רייך ,זענען מיר אבער יא פון אזעלכע זאכן .דערפאר איז קלאר און פשוט אז צו פרעגן אדער פארציילן שפעטער ,אדער ער וועט
פארזיכערט אז אויב איינעם איז באשערט צו זיין צום סוף פארדינט מען גארנישט פון רעדן אינמיטן נישט טרעפן דעם מענטש מיט וועמען ער וויל רעדן.
רייך און א בעל פרנסה ,וועט ער עס נישט פארלירן דאווענען ,און מען קען נאר פארלירן. דאס מאכט עס שווער זיך איינצוהאלטן.
דורכדעם וואס ער לערנט תורה. דער חפץ חיים שרייבט דאס אסאך אין זיינע די פשוט'ע עצה פאר דעם איז שטענדיג
אריינצונעמען אין זיך די יסודות פון אמונה און בטחון:
j ספרים ,און עס ווערט געברענגט אין נאך פילע
ספרים הק' :ס'איז אוממעגליך צו פארלירן דורך א די אמונה אז א מענטש נעמט גארנישט פאר זיך
דער חפץ חיים שרייבט אין 'אהבת חסד' (חלק ב ,פרק אליין ,און יעדע הנאה און צופרידנקייט וואס איז
מצוה אדער א גוטע הנהגה ,און ס'איז אוממעגליך
יג)' :אז דער שאדן וואס קומט דורך א מצווה איז נאר באשערט פאר אים פון הימל וועט זיכער אנקומען.
צו פארדינען דורך אן עבירה אדער א מכשול .אפילו
צייטווייליג ,ווייל צום סוף וועט דער אויבערשטער אויב נישט יעצט ,וועט עס קומען א צווייטע מאל.
אויב עס זעט אויס מאמענטאל ווי מען האט יא עפעס
זיכער באצאלן דאפלט פארן חסרון' .און אין די הגהה וואס ער דארף הערן ,וועט ער הערן א צווייטע
פארדינט ,איז דאס נאר א דמיון .ס'איז קלאר ,אז אויב
דארט שרייבט ער' :דורך די מצוות השם וואס א מאל .עס איז באוואוסט די ווערטער וואס הרה"ק
וואלט ער זיך צוריקגעהאלטן פון די עבירה ,וואלט
מענטש טוט ווי עס דארף צו זיין ,וועט זיכער נישט ר' שלמה'קע זוועהילער זי"ע פלעגט שטענדיג
ער אויך פארדינט ,און אפשר אפילו נאך פיל מער.
ארויסקומען קיין שום שאדן ...ווייל השי"ת וועט אים איבערחזר'ן אויף דעם מאמר חז"ל 'מזונותיו של אדם
אדער קען זיין אז דער פארדינסט וועט ברענגען א
זיכער באצאלן פון א צווייטן פלאץ'... קצובים לו' ,אז דאס גייט נישט נאר אויף פרנסה ,נאר
צווייטע שאדן ,אז עס וועט זיין יצא שכרו בהפסידו.
אויף יעדע הנאה ,צופרידנקייט און תענוג; אלעס איז
j דאס איז אלעס אויסער דעם שכר ועונש סיי פאר די
אויסגערעכנט און באשטימט פון הימל ,און מען קען
דער הייליגער 'מאור ושמש' שרייבט אין פרשת מצוה אליין ,און סיי פארן זיך צוריקהאלטן פון אן
גארנישט צוגעבן אדער אראפנעמען .ווען א מענטש
מסעי ,אז ס'איז אוממעגליך צו פארלירן פון א גוטע עבירה ,אדער חלילה פארקערט.
נעמט זיך אליין א הנאה שלא כדין ,איז עס סך הכל
זאך וואס מען טוט לשם שמים. j אנשטאט א צווייטע הנאה ,אדער די זעלבע הנאה אין
j עס איז פארהאן א גרויסע שאלה אין די ספרי א צווייטע צייט.
ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער ו
זֶה ָלזֶה
קבלתי ו[עדיין]לא נושעתי המשך פון עמוד ב' זיך אריינגעלייגט אין דעם
מדור מיוחד אויף 'דברי חיזוק והדרכה' ווען מען זעהט נישט קיין ישועה נאכן נעמען די קבלה ענין פון דעם גורל הגר"א,
אזויווי בחורים וואס האבן ליב דורכצוטון די אלע
fe מיסטעריעזע נושאים וכו'.
געדענק איך ווי איינמאל איז א בחור
און זייט דעמאלס ,נעם איך חיזוק פון די אם לא נתן לא עכב
ווערטער. צוגעקומען צו מיר דערשראקן און בלאס .וואס
אל מע״כ מערכת 'נקדישך'.
איז? ער האט געמאכט דעם גורל הגר"א אויף א
אמאל מיינט דער מענטש ,אז דער דער נייער קאלום דא וואס איך האב געוויסן ענין וואס ער האט געוואלט וויסן וויאזוי
רבוש"ע וויל מיר נישט געבן ,און ער געבט געזען איז מיר געווען א גרויסער חיזוק ,צו צו טון ,און ער האט דאס געמאכט לויט דעם סדר
מיר נישט .ניין ,׳אם לא נתן׳ ,דו ווייסט זען אז מ'הייבט אן רעדן פון דעם ,ווייל איך וויאזוי מיר האבן דורכגעטון אז מען דארף מאכן
נאכנישט אלעס ,׳לא עכב׳ ,ס׳איז נאכנישט דארף אויך א חיזוק אין דעם ענין. דעם גורל ,עפענען א תנ"ך ,מישן זיבן בלעטער,
אּפגעהאלטן; ס׳וועט נאך קומען אי״ה! איך בין אויך פון די אידן וואס ווארטן פאר זיבן עמודים ,זיבן פסוקים ,וכו' ,איך געדענק
דער סקווירא רבי ז"ל האט געזאגט א א ישועה ,און אז מ'רעדט זיך צונויף ,זאגן נישט פונקטליך גענוי ,אבער דער בחור האט עס
ווארט וואס מ'דארף פארשטייט זיך וויסן חז"ל 'צרת רבים חצי נחמה'. דאן געמאכט אויפן ריכטיגן אופן ,און די תשובה
וויאזוי אפצוטייטשן .ער האט גערעדט וועגן צדיקים פלעגן זאגן אז 'חצי' איז 'העלפט', פונעם גורל איז אויסגעקומען נישט וואס דער
מפציר זיין פאר די גאולה ,האט ער געזאגט: עס 'העלפט' פאר א נחמה -אז מ'זעט אז בחור האט געוואלט...
"ווען מ'וואלט געוואוסט די נחת רוח וואס יענער איז אויך אין די צרה ,דאס העלפט זאגט מיר דער בחור בלאסערהייט ,אז ער האט
דער אויבערשטער האט פון די אידן ווען זיי זיך מחזק זיין און זיך טרייסטן אז מ'זעט דאן מחליט געווען איבערצומאכן דעם גורל ,און
זענען אין א שווערע מצב אין גלות און טוען אז מ'איז נישט אליין .מ'מיינט אז נאר איך עס איז ארויסגעקומען דער פסוק 'לא איש קל
דעם רצון השם ,וואלט מען נישט אזוי מפציר נעם א קבלה און איך בין נאכנישט געהאלפן ויכזב ,ובן אדם ויתנחם' .נאך אזא אפענע תשובה
געווען!" געווארן .אבער אז מ'הערט אז ס'זענען דא האט ער ממש געפילט ווי ער טראגט דאס נישט
פארשטייט זיך ,אז יעדער איד דארף נאך אידן ,איז עס שוין ַא נחמה... אריבער .עס האט אים געדויערט נאך א וויילע
בעטן פאר א ישועה און האפן פאר א ישועה. אפילו ס'איז נישט עפעס קיין מופת פון זיך צו בארואיגן ,און פארשטייט זיך אז ער האט
אבער ווען דער איד איז אין דעם שווערן וואס מ'קען זיך עפעס לערנען ,נאר פשוט אויסגעפאלגט די ערשטע תשובה פונעם גורל.
מצב ,און ער גייט ווייטער אן ,און ער דאנקט מ'איז נישט אליין.
דעם אויבערשטן ווייטער ,איז דאס ביים *
איך האב געטראכט צוצולייגן א געדאנק
אויבערשטן גאר חשוב און זייער באליבט. וואס איך האב אליין בייגעוואוינט. זרע כשר חיים וקיימים
ס'איז דא א מאמר חז"ל ,אז ווען איינער איך האב אן עלטערער בחור פון פינף און א גוט יאר ,איך וואלט זייער געוואלט מ'זאל
זאגט 'ברכו' אויף די תוכחה ,איז דאס א צוואנציג יאר וואס דארף א שידוך ,און איך מפרסם זיין מיין מעשה.
געוואלדיגער נחת רוח פארן אויבערשטן, רעד דאך נישט ביים דאווענען. געווען איז עס אפאר יאר צוריק ,איך האב
ווייל ער ווייזט אז מ׳איז אלעס מקבל באהבה איין צופרי אינמיטן קרבנות -ביי אונז געדארפט וויכטיג א ישועה ,איך קען נישט
וברצון! טוט מען אן די תפילין פאר הודו -און א אריינגיין אין קיין פרטים ,ס'איז געווען א זאך
אוודאי און אוודאי זאלן אלע אידן געהאלפן שדכן קומט צו צו מיר און פרעגט מיר' :נו, וועגן קינדער האבן ,איך האב גארנישט געקענט
ווערן ,וגם אני בתוכם ,אבער דערווייל זאל וואס וועט זיין?' טון קיין השתדלות בדרך הטבע ,און איך האב
מען וויסן ,אז מ'דארף זיך מחזק זיין ,דאנקען איך האב נישט אויסגערעדט ,אבער איך געדארפט א זאך זאל זיך אויסארבעטן אויף א
דעם רבוש״ע על כל הטוב ,און וויסן אז דער האב פונקט געהאלטן ביי די ווערטער אין ריכטיגע אופן ,אויף א למעלה מדרך הטבע'דיגע
אויבערשטער זעט יעדע קבלה טובה ,יעדע איזהו מקומן 'אם לא נתן לא עכב' .האב וועג ,און איך האב געטראכט וואס איך קען טון.
אנשטרענונג ,אלעס איז גלוי וידוע לפניו, איך זיך דאס אנגערופן הויך ,צו ווייזן אז אין זכות פון די פרסום אינעם ענין פון קדושת
צופה ומביט עד סוף כל הדורות ,און אלעס איך האלט אינמיטן דאווענען .אבער דאן ביהמ"ד פון די חשוב'ע ארגאניזאציע 'נקדישך',
איז לטובתי בעז״ה ,און בעטן אויף ווייטער האט מיר די ווערטער 'אם לא נתן לא עכב' האב איך געטראכט עפעס א קבלה אינעם ענין
'הראני ה׳ חסדך וישעך תתן לנו'. עפעס געכאפט ,און ס'איז מיר איינגעפאלן א פון קדושת התפילה .איך דאנק דעם אויבערשטן,
ישר כחכם ,און א גוטן ווינטער! געדאנק וואס איז מיר אריין אין די ביינער. אז איך בין נתחנך געווארן מיט א געוואלדיגע
זהירות נישט צו רעדן ביים דאווענען ,אזוי האב
איך געזען ביי מיין טאטע מיט א מורא'דיגע
שטיי איך אויך אין א מצב וואס איך דארף אן למעשה האט דער אויבערשטער געפירט אויף זהירות און ערליכקייט ,אז ס'איז נישט דא בכלל
ענליכע ישועה ,און איך האב מיך דערמאנט אז א וואונדערליכן וועג ,אז דער ענין האט זיך מסדר אזא מושג ווי רעדן ביים דאווענען .דאס איז ביי
איך האב עס נאכנישט געהאט מפרסם געווען. על צד היותר טוב ,מיט א געוואלדיגע סייעתא מיר נישט געווען קיין נסיון ,האב איך געטראכט
איך האב דעמאלס צוגעזאגט עס צו מפרסם דשמיא ,אויף א מורא'דיגע וואונדערליכע וועג וואס איך קען טון .האב איך מיך אונטערגענומען,
זיין ,און איך האב נאכנישט מקיים געווען מיין למעלה מדרך הטבע .ס'איז בכלל נישט געווען אז איך וועל נישט ליינען קיין גליונות ביים
הבטחה .בין איך עס יעצט מפרסם ,און איך בעט בידי אז איך זאל עס קענען טון ,אז ס'זאל זיך אזוי דאווענען .דאס איז יא געווען א פלאץ וואס צריך
שטארק אז מ'זאל עס אריינלייגן ,וויפיל ס'איז גוט אויסארבעטן ,האט זיך עס אויסגעארבעט תיקון ,און איך האב זיך עס מקבל געווען.
שייך ארויסצושרייבן די פרטים .אויב ס'איז שייך אויפן בעסטן און שענסטן אופן נאר שייך. איך האב זיך דעמאלס אונטערגענומען ,אז
עס אפצודרוקן ,און אריינשרייבן אין די ווען איך וועל זען די ישועה ,וועל איך עס מפרסם
למעשה איז אריבער אפאר יאר ,און יעצט זיין טאקע צווישן די ווינקלען פון 'נקדישך'.
ז ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער
געווארן,
ָ הקבלה ,איז עס ב״ה הערליך שיין מסודר גאנצע קאּפ דארף מיר ליגן בלויז אין דעם!
ממש ווי פון זיך אליין! רבותי ,די ישועה איז געווען וואונדערליך. זֶה ָלזֶה
* 'בעצם היום הזה' פון מיין קבלה ,וקיום
מכתבים • הערות • והארות
בס״ד
חשוב'ע און הייליגע גליון ,און איך האף אז
בזכות דעם וועל איך זען יעצט אויך די
ישועה וואס איך דארף יעצט האבן.
א גרויסן ייש"כ פאר אלע אייערע הייליגע
פעולות .דער אויבערשטער זאל העלפן ,אז
ס'זאל נתרומם ווערן כבוד בית ה' ,און מ'זאל
כותלי
אמען קענען אויפטון אסאך גוטע זאכן.
דיוןנ’אייער
פביהמ“ד‘!
אלעס גוטס.
בית
*
אן אייגנארטיגע קבלה!
המדרש
אינטערסאנטע
ַ איך וויל מיטטיילן ַאן
געהאט.
ַ געשעעניש וואס איך האב אליין
יוכיחו!
עס איז געווען בשעת'ן זיך אריבערציען אין א
נייע דירה ,האט זיך מיר געמאכט קאמפליקאציעס
מיט מיין סעקשאן .8
זעענדיג אז עס ווערט נישט בעסער ,האב איך
דאווענען ,אינעם אריינגעקלערט ,וואו אינעם ַ
עבודת התפלה ,איך קען עּפעס זיך הייבן.
וואס
האב נישט גערעדט בשעת התפילהָ , איך ָ
באשטעלט דעם נאך קען איך מוסיף זיין?
הערליכן פלאקאט האב איך געמאכט אזא סארט קבלה .איך ָ
פערזענליך פאר ווייס נישט צי איינער האט שוין אמאל אזאנס
אייער ביהמ”ד אריינגעשיקט אין ׳נקדישך׳ָ ,אבער איך שעם זיך
נישט בכלל צו זיין דער ערשטער ,ווייל ס׳איז ַא
-צו באשטעלן - שיינע קבלה!...
שיקט אריין די גענויע
'טעקסט' פונעם נאמען האב אריינגעקלערט ,אז איך קום יעדן איך ָ
פון אייער ביהמ"ד ווי
אזוי איר ווילט עס זאל
טאג אין ביהמ״ד ,מיט א פרישקייט לעבודת ָ
ערשיינען .איר וועט
אי"ה צוריק באקומען
הבורא ,און דאן וואס ּפאסירט?
א פארטיגע פלאקאט, מיינע אויגן פאלן אויף די טעגליכע בלעטלעך
גרייט ארויסצודרוקן
און אויפצוהענגן ביי אין ביהמ״ד ,און דער קאּפ הייבט אן לויפן
אייך אין ביהמ"ד.
*
איבער :ווער האט געטון א שידוך ...ווער איז
אכטונג! מען קען דער שדכן ...ווער מאכט וואכנאכט און וואו...
באשטעלן דאס
בלויז דורך אימעיל, ּפלאמבער איז גרייט אראּפצוקומען ָ וועלכער
טעלעפאן דורכן (נישט
אדער פעקס) .ווי אויך צו אייך אהיים ...נו ,מיט אזא ׳אנגעפילטן קאּפ׳
באשטעלט אויף דעם דארפן די ווערטער
גייט מען זיך שטעלן דאווענען פארן מלך מלכי
פאלגענדע אימעיל אדרעס: זיין 'געטייפט'( ,נישט
לעטטערהעד,
לאגא ,וכדומה) ,און א
בילד, קיין
המלכים?!
Gilyon@KTYT.org מאקסימום פון צוויי
שורות.
האב איך זיך פארגענומען א קבלה פאר ָ
איר וועט אי"ה 40טעג :איך וועל נישט ליינען די טעגליכע
צוריקבאקומען אן אימעיל
ל א ל ק י נ ו ! ג ו ד ל ה ב ו מיטן פלאקאט אויסגאבעס פארן דאווענען!
איך קום אין ביהמ״ד אריין ,לעבודת הבורא!
די ערשטע זאך גיי איך ׳דאווענען׳ ,און דער
מי שברך שחיבר מרן בעל תוס' יו"ט זיע"א
ִמי ׁ ֶש ֵּב ַר ְך ֲאבו ֵֹתינ ּו ַאבְ ָרהָ ם יִ צְ חָ ק וְ יַ עֲ קֹב ׁ ֶ
משה וְ ַאהֲ רֹן ָ ּדוִ ד ו ׁ ְּשל ֹמֹ ה ,הוּא יְ בָ ֵר ְך הַ ׁשו ֵֹמר ּ ִפיו וּלְ ׁשוֹנ ֹו
ִמלְ הַ פְ ִסיק ְּב ׁשוּם ִדיבּ וּרִ .מן ָּברו ְּך ׁ ֶש ָא ַמר עַ ד גְ ַמר הַ ְּתפִ ָּלה ו ִּּב ׁ ְשעַ ת קְ ִר ַיאת ֵספֶ ר ּתו ָֹרה KEREN TOSFES YOM TOV
ׁ ֶש ְּבצִ יבּ וּרַ :אפִ יל ּו ְּב ִדבְ ֵרי ּתו ָֹרה וְ ֵאיזֶה ִדיבּ וּר ּ ָכל ׁ ֶש ּ ֵכן ְּב ִשׂיחַ ת חוּלִ ין וְ ִס ּיפו ֵּרי ׁ ְשמוּעוֹת .וְ יָ חוֹל ּו עָ לָ יו ּ ָכל 670 M y r t l e A v e # 6 4 4 9
משה ַר ֵּבינ ּו עָ לָ יו הַ ּׁ ָשלוֹם ו ְּּבכָ ל ִספְ ֵרי הַ ְנּבוּאוֹת :יִ ְר ֶאה ז ֶַרע ּ ָכ ׁ ֵשר חָ ִיּים הַ ְּב ָרכוֹת הַ ּ ְכתוּבוֹת ְּב ּתו ַֹרת ׁ ֶ Brooklyn NY 11205
וְ קַ ָי ִּמים .וְ יִ ז ּ ְֶכה לִ ׁ ְשנֵ י ׁשוּלְ חָ נוֹת ׁ ֶש ִּב ׁ ְשנֵ י עוֹלָ ִמיםֶ ׁ :שהֵ ם הָ עוֹלָ ם הַ זֶּה ׁ ֶשעָ לָ יו נֶ ֱא ַמר וְ הִ ֵּנה טוֹב .וְ הָ עוֹלָ ם הַ ָּבא
ׁ ֶשהוּא יוֹם ׁ ֶש ּ ֻכלּ ֹו ָארו ְּך גַ ם טוֹב :וְ נֹ ַ
Tel: 212.299.9185 Fax: 212.244.6551
אמר ָא ֵמן:
Email: Gilyon@KTYT.org
