gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

נקדישך · NAKDISHACH — בראשית (2026-10-05)

מוציא לאור: נקדישך · NAKDISHACH

שבוע: בראשית (2026-10-05)

נקדישך · NAKDISHACH — בראשית (2026-10-05)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫מרומם זיין‬ ‫עבודת התפלה‬ ‫וקדושת ביהמ"ד‬ ‫מיט די "הייליגע‬ ‫קבלה" נישט‬ ‫צו רעדן ביים‬ ‫דאווענען‬ ‫גליון תס"ב‬ ‫פ' בראשית תשפ"ז לפ"ק‬ ‫יענו ּ‬ ‫הוּא מוֹ ִשׁ ֵ‬ ‫סיפורי ישועה מכלי ראשון בזכות הקבלה בקדושת התפלה‬ ‫ַכּ ָד ּ ָבר ָה ָאמוּר‬ ‫פנינים ומרגליות על הפרשה בעניני תפלה‬ ‫"דער ענטפער איז אלעמאל געווען‪' :‬קוק‬ ‫ו ְָאדָם ַאי ִן לַעֲבֹד אֶת הָאֲדָ מָה‬ ‫אויפן קאַלענדאַר!‪ ...‬אלעס איז בזכות‬ ‫רש"י הק' זאגט‪ ,‬אז נאר נאך וואס אדם‬ ‫הראשון האט מתפלל געווען אויף רעגן איז‬ ‫פון דעם הייליגן תוס' יו"ט זי"ע'!!!"‬ ‫געקומען א רעגן‪ ,‬און די ביימער און גרינס האבן‬ ‫אנגעהויבן וואקסן‪.‬‬ ‫דאווענען‪ָ .‬אבער זי האט זיך געהאלטן פעסט‪.‬‬ ‫אין שול ַ‬ ‫א גוט יאר‪ ,‬איך האב א מורא'דיגע‬ ‫דאס קען זיין מרומז דא אינעם פסוק זעלבסט‪,‬‬ ‫האנט‪' :‬נו'‪ ,‬אין ביהמ"ד‬ ‫זי האט יעדן געצייגט מיט די ַ‬ ‫שיינע מעשה צו פארציילן‪.‬‬ ‫שיח השדה איז א רמז אויף תפילה‪ ,‬ווי עס שטייט‬ ‫רעדט מען נישט‪ ...‬ס'איז איר טאקע געווען מורא'דיג‬ ‫מיין מאמע תליט"א איז‬ ‫'ויצא יצחק לשוח בשדה'‪' ,‬וכל שיח השדה‬ ‫שווער‪ ,‬ווייל ווען מ'האט איר נאר געזען פלעגן די אלע‬ ‫זייער אסאך עוסק אינעם פעלד‬ ‫טרם יהיה'‪ ,‬כל זמן עס זענען נישט געווען קיין‬ ‫צעבראכענע אידענעס אייביג צולויפן צו איר‪ ,‬אבער‬ ‫פון שידוכים‪ .‬זי העלפט ארויס‬ ‫תפילות‪ ,‬איז געווען 'וכל עשב השדה טרם יצמח'‪.‬‬ ‫האט זיין צייט און ּפלאץ‪ .‬אין ביהמ״ד רעדט מען‬ ‫ַאלעס ָ‬ ‫צעבראכענע אידן‪ ,‬הערט אויס‬ ‫דער פסוק זאגט ווייטער‪' ,‬כי לא המטיר ה' על‬ ‫נישט!‬ ‫כסדר צעבראכענע נפשות‪ ,‬בפרט‬ ‫הארץ'‪ ,‬פארוואס‪ ,‬ווייל 'ואדם אין לעבוד'‪ ,‬ווייל‬ ‫מענטשן האבן נישט אלעמאל פארשטאנען וואס‬ ‫עלטערע בחורים און מיידלעך‬ ‫א מענטש האט נאכנישט מתפלל געווען דערויף‬ ‫ס׳האט איר באנג געטון אז נישט יעדער‬ ‫ָ‬ ‫זי וויל‪ ,‬און‬ ‫פון צעבראכענע שטיבער וואס‬ ‫ווי חז"ל זאגן‪' ,‬ולעבדו בכל לבבכם‪ ,‬זו תפילה'‪.‬‬ ‫פארשטייט עס הונדערט פראצענטיג‪ ,‬זי האט זיך אבער‬ ‫ַ‬ ‫מוטשענען זיך‪.‬‬ ‫דאס איז א לימוד פאר א מענטש‪ ,‬ער זאל‬ ‫געהאלטן שטארק אייביג‪ .‬דאס איז אונזער תורה‪ .‬מ׳דארף‬ ‫נישט עוסק זיין אין פרנסה איידער ער שטעלט‬ ‫אגאנצן טאג זוכט זי וואו מ'קען א‬ ‫זיך דאווענען‪ ,‬ווייל נאר מיטן דאווענען קומט‬ ‫טון חסד פאר אידישע קינדער‪ .‬אבער א ביהמ״ד איז א‬ ‫טובה טון פאר א איד‪ ,‬און וואו עס איז‬ ‫(דברי ישראל)‬ ‫אראפ די שפע‪.‬‬ ‫מקום קדוש‪ ,‬מיוחד נאר צום דאווענען! שּפעטער קען‬ ‫שייך איז מען אייביג גרייט‪ .‬אזוי גייט עס‬ ‫מען טון אלעס אויף דער וועלט!‬ ‫שוין יארן לאנג‪ ,‬און ב"ה אז דער רבוש״ע‬ ‫ס'איז איר געווען זייער שווער אז מענטשן זאלן‬ ‫באצאלט‪ ,‬מיט נחת פון די קינדער און‬ ‫טאקע פארשטיין אז זי גייט אן מיט די קבלה טובה‪ .‬יעדע‬ ‫אייניקלעך‪ ,‬צו לאנגע געזונטע יארן‪.‬‬ ‫געדארפט‬ ‫ַ‬ ‫וואך האט זי זיך עקסטער‬ ‫מיין מאמע איז‪ ,‬ווי‬ ‫סוֹד ַשׂ ְר ֵפי ק ֶֹדשׁ‬ ‫פארמעסטן מיט די גרויסע נסיונות‪ ,‬אז‬ ‫מ׳רופט עס‪ ,‬א ׳מצוה פרוי׳‪.‬‬ ‫קדושת ביהמ"ד במשנתם של בעלי ההילולא‬ ‫די קבלה זאל קענען אנהאלטן‪ ,‬אבער זי‬ ‫וואו ס׳נאר דא א מצוה‪ ,‬רעדט‬ ‫הרה''ק בעל מקור ברוך זי''ע‬ ‫האט זיך געשּפירט זייער צוגעבונדן צו‬ ‫ָ‬ ‫עס גראד צו איר הארץ‪.‬‬ ‫מסערט ויזניץ ‪ -‬ב' חשון תשכ"ד לפ"ק‬ ‫דעם הייליגן ענין פון 'קדושת התפילה'‪,‬‬ ‫דורכאויס די יארן‪ ,‬ווען‬ ‫אמר ח"ו‬ ‫ֲה ֵרי ִאם יְ הו ִּדי ֹי ַ‬ ‫בִ ְמקוֹם ֶמלֶ ְך ְמ ֻה ָּלל ְּב ִת ׁ ְש ָּבחוֹת‬ ‫בפרט צו דעם 'מי שברך' פונעם הייליגן‬ ‫ס'איז געווארן דער גאנצער‬ ‫ווערט א‬ ‫תוספות יום טוב‪.‬‬ ‫אמר ח"ו ֶמלֶ ְך ְמ ֻח ָּלל‬ ‫קאמפיין פונעם תוס' יו"ט 'נישט‬ ‫רלאפענעם ָיאר‪ ,‬תשפ"ה‪,‬‬ ‫פא ָ‬‫דעם ַ‬ ‫צו רעדן אין ביהמ"ד'‪ ,‬האט זי‬ ‫ֹי ַ‬ ‫האט זי טאקע געפראוועט א גרויסע‬ ‫יארצייט סעודה פאר אלע קינדער‪,‬‬ ‫מיליאָנער‬ ‫דאס גענומען צום הארצן מיט א‬ ‫מורא׳דיגע ערנסטקייט‪ :‬זי רעדט‬ ‫ַּב ִּת ׁ ְש ָּבחוֹת‪ֲ ,‬ה ֵרי יִ ְזעֲ ק ּו‬ ‫וְ יוֹצִ יאוּה ּו ִמ ֵּבית ַה ִּמ ְד ָר ׁש‪,‬‬ ‫שרייבט אייך איין‪ ,‬נעמט‬ ‫לע"נ דעם הייליגן תוס' יו"ט‪ .‬ס'איז‬ ‫די קבלות‪ ,‬און זייט קונה‬ ‫נישט ביים דאווענען!‬ ‫דְּ ע ּו לָ כֶ ם ִמי ׁ ֶש ְּמ ַד ֵּבר ְּב ֶא ְמצַ ע‬ ‫געווען גאר א שיינע סעודה‪ ,‬און ס'זענען‬ ‫ביידע וועלטן!‬ ‫אזויווי זי איז א גאר באוואוסטע‬ ‫ַה ְּתפִ ָּלה ֲה ֵרי הוּא ּ ְכ ִאלּ ּו צוֹעֵ ק‬ ‫געווען דארט א פינף אייניקלעך אין די‬ ‫‪212.299.9185‬‬ ‫פרוי‪ ,‬פלעגן פרויען אייביג‬ ‫ֶמלֶ ְך ְמ ֻח ָּלל ַּב ִּת ׁ ְש ָּבחוֹת‪.‬‬ ‫יארן וואס האבן געדארפט שידוכים‪,‬‬ ‫‪Fax: 212.244.6551‬‬ ‫צוקומען צו איר מיט דאס און‬ ‫און אלע האבן‬ ‫‪million@ktyt.org‬‬ ‫(נועם הברכה‪ ,‬עמ' פג)‬ ‫יענס‪ ,‬אפילו ווען זי איז געקומען‬ ‫המשך אויף עמוד ב'‬ ‫און‬ ‫געווארט‬ ‫ויש להזהר על קדושת הגליון‬ ‫אין לקרותו בשעת התפלה וקריאת התורה‬ ‫יענו ּ‬ ‫הוּא מוֹ ִשׁ ֵ‬ ‫סיפורי ישועה מכלי ראשון בזכות הקבלה בקדושת התפלה‬ ‫ַא ִד ּיר וְ ָחזָ ק‬ ‫פארצוזעצן‬ ‫יעדער האט געזאגט אז ס'איז א שאד ָ‬ ‫המשך פון עמוד א' געהאפט אז אין דעם זכות פונעם‬ ‫ציטוטים קצרים מספה"ק‬ ‫על עוצם כחה של תפלה‬ ‫צו ארבעטן דערויף‪ ,‬ווייל מ'וועט אין ערגעץ נישט‬ ‫גרויסן בעל הילולא‪ ,‬זאלן אלע‬ ‫אנקומען‪.‬‬ ‫טאקע טון גוטע שידוכים‪ ,‬און אויפגעראכטן ווערן‬ ‫לימוד קודם התפילה מועיל‬ ‫ָאבער‪ ...‬דער הייליגער באשעפער האט געהאט אן‬ ‫צוזאמען מיט אלע צעבראכענע אידן‪.‬‬ ‫לקריאת שמע בכוונה‬ ‫אנדערן ּפלאן!‬ ‫ויהי לפלא! עּפעס וואונדער איבער וואונדער!‬ ‫עיקר עבדות ה' היא להשיג אלקותו‬ ‫טאג פון ו׳ אלול!‬ ‫אין ָ‬ ‫במשך דעם יאר‪ ,‬פון תשפ"ה ביז תשפ"ו‪ ,‬זענען ב"ה‬ ‫יתברך שמו‪ ,‬וזאת הוא גבוה מעל‬ ‫טאג פונעם הייליגן תוספות יום טוב׳ס יארצייט!‬ ‫אין ָ‬ ‫אלע אייניקלעך אויף וואס זי האט דעמאלס מתפלל‬ ‫גבוה‪ ,‬ולאו כל אדם זוכה לזה‪ ,‬ובאיזה‬ ‫אין די הילולא קדישא פון דעם ָיאר תשפ"ו!‬ ‫געווען‪ ,‬געווארן חתנים‪ ,‬מיט פיינע גוטע שידוכים!!!‬ ‫דרך יזכה לבוא להשגה זאת‪ ,‬לזה תיקנו‬ ‫איז דער שידוך געשלאסן געווארן בשעה טובה‬ ‫מורא׳דיג!‬ ‫חז"ל שיקרא אדם קריאת שמע שחרית‬ ‫ומוצלחת!!!‬ ‫יעדער פון זיי‪ .‬איינס ביי איינס‪ .‬קיינער איז נישט‬ ‫וערבית‪ ,‬וכשיאמר פסוק זה בבוקר‬ ‫ס'איז געווען מורא'דיג מורא'דיג‪ ,‬נסים ונפלאות!‬ ‫ארויסגעפאלן‪.‬‬ ‫ובערב בכוונה‪ ,‬יוכל להיות דבוק בו‬ ‫יא‪ ,‬ממש א רמז‪ ,‬א צייכן פון הימל!‬ ‫מ׳קען נישט גענוג דאנקען דעם הייליגן באשעפער‬ ‫יתברך שמו‪ ,‬כל היום וכל הלילה‪ ,‬אך‬ ‫מ'האט שוין געהאט אויפגעגעבן אזויפיל מאל‪.‬‬ ‫אויף זיינע חסדים!‬ ‫מי שעדיין לא תיקן מידותיו כראוי‪,‬‬ ‫אבער עטליכע טעג פארן תוס' יו"ט'ס יארצייט‪ ,‬האט‬ ‫במשך די יארן איז איר עס אבער אייביג געווען‬ ‫לא יוכל לקרוא פסוק זה בכוונה ברור‬ ‫זיך עס עּפעס וואונדערליך אנגעהויבן צו רוקן‪ ,‬און בו‬ ‫מורא'דיג שווער‪ .‬קודם מיטן ערשטן נסיון נישט צו‬ ‫וצלול‪ ,‬כי מחשבות זרות עדיין שולטין‬ ‫ביום‪ ,‬אינעם טאג פונעם יארצייט פונעם הייליגן תוס'‬ ‫רעדן אין ביהמ"ד ווען מענטשן קומען כסדר צו צו‬ ‫בו ומבלבלין אותו‪ ,‬ועצה היעוצה לזה‬ ‫געווארן דער שידוך!‬ ‫ָ‬ ‫געשלאסן‬ ‫ָ‬ ‫יו"ט‪ ,‬תשפ"ו‪ ,‬איז‬ ‫איר‪ ,‬און זי דאווענט אין א גרויסן ביהמ"ד‪ ,‬און יעדע‬ ‫הוא שילמוד הרבה קודם התפילה‬ ‫ווער ס'האט מיטגעהאלטן די מעשה האט עס ממש‬ ‫וואך נאכאמאל א נסיון‪ .‬האט זי אלעמאל געטראכט צו‬ ‫משניות גמ' וזוהר‪ ,‬בכוונה זו שע"י‬ ‫נישט געקענט גלייבן‪.‬‬ ‫זיך‪ ,‬אז זי וויל שוין זען אז דער תוס' יו"ט האט הנאה‬ ‫לימודו יוכל לומר שמע ישראל כדת‬ ‫דער קידוש השם איז געווען מורא'דיג שטארק‪.‬‬ ‫אין הימל פון דאס וואס זי שטרענגט זיך אזוי אן‪ ,‬און‬ ‫וכנכון‪ ,‬ואם ילמוד על כוונה זו‪ ,‬בודאי‬ ‫קודם‪ ,‬מ'האט איר געוויזן פון הימל ווי חשוב איר‬ ‫רעדט נישט קיינמאל אין ביהמ"ד‪ .‬זי האט געווארט‬ ‫יזכה להמליך להקב"ה על כל העולמות‬ ‫עבודה איז‪ ,‬אז ממש אין יענעם טאג איז עס געווארן‬ ‫אויף א סימן פון הימל‪.‬‬ ‫עליונים ותחתונים‪.‬‬ ‫אויסגעפירט‪ .‬די גאנצע שטאט האט זיך געשאקלט‬ ‫דעם פארלאפענעם ָיאר תשפ״ו‪ ,‬איז אויסגעקומען‬ ‫(מאור ושמש בפרשתינו)‬ ‫ס׳האט זיך געטון‪ ...‬יעדער האט איר‬ ‫ָ‬ ‫פון דעם שידוך‪...‬‬ ‫אז זי האט אנגעהויבן צו האנדלען איבער א שידוך פון‬ ‫גערופן פרעגן ״וויאזוי האסטו דאס באוויזן?!"‬ ‫א גאר עלטערער בחור און עלטערע מיידל‪ ,‬וואס זי‬ ‫און איר ענטפער איז פאר יעדעם געווען‪' :‬קוק‬ ‫האט זיך שטארק אריינגעלייגט זיי צו העלפן‪.‬‬ ‫לענדאר!‪ ...‬אלעס איז בזכות פון דעם הייליגן‬ ‫ַ‬ ‫קא‬‫אויפן ַ‬ ‫ס'איז געווען ביטער שווער‪ .‬זי האט אינוועסטירט‬ ‫יענו ּ‬ ‫וְ יַ ְשׁ ִמ ֵ‬ ‫תוס' יו"ט'!!!‬ ‫כח און הארעוואניע‪ .‬זעקס מאל איז עס שוין געווארן‬ ‫ידיעות שונות ומטמוניות נפלאות‬ ‫אזוי איז דער קידוש השם געגאנגען אסאך אסאך‬ ‫אויס‪ .‬מ'האט פרובירט נאכאמאל און נאכאמאל‪.‬‬ ‫בנושא של תפלה‬ ‫מער און שטערקער‪ ,‬ווייל יעדער האט ארויסגענומען‬ ‫מ'האט געטון אלעס אויף דער וועלט אז מ'זאל דאס‬ ‫דערפון אזא טיפן מוסר השכל‪.‬‬ ‫קענען צאמברענגען‪ ,‬און דער שידוך זאל ווערן‬ ‫יקרא פ' בראשית בכל יום‬ ‫מען קען נישט גענוג ארויסברענגען א שבח והודי׳‬ ‫אויסגעפירט‪.‬‬ ‫קודם שיאמר פרשת התמיד‪ ,‬יקרא‬ ‫פארן הייליגן באשעפער אויף זיינע נסים ונפלאות‪.‬‬ ‫מאל וואס זי איז געקומען אין ביהמ"ד‪ ,‬האט‬ ‫יעדעס ָ‬ ‫פ' בראשית‪ ,‬בכל יום פרשת היום‪ ,‬ויום‬ ‫צום שלוס מוזן מיר זיך באדאנקען און‬ ‫זי אלעמאל אינזין געהאט אז 'אין זכות פון דעם וואס‬ ‫של אחריו‪ ,‬כמו שהיו עושין במקדש‬ ‫ארויסברענגען א הכרת הטוב! אייער גליון 'נקדישך'‬ ‫איך רעד נישט‪ ,‬און מיט די בזיונות וואס איך קום אפ‬ ‫כמבואר בגמ' תענית כ"ו‪.‬‬ ‫האבן געברענגט‬ ‫און אייערע כסדר׳דיגע קאמּפיינס‪ָ ,‬‬ ‫לכבוד די קבלה‪ ,‬זאל דער צעבראכענער בחור און‬ ‫(עטרת זקנים‪ ,‬סי' מח)‬ ‫דאס התעוררות‪ ,‬און דאס ברענגט ווייטער אזויפיל‬ ‫מיידל אויפגעראכטן ווערן!'‬ ‫ישועות ורפואות!‬ ‫זי האט געארבעט ביטער שווער‪ ,‬איבערגעקערט א‬ ‫ללמוד פירוש המילות‬ ‫וועלט ‪ -‬אבער ס'גייט נישט‪ .‬די זייט וויל נישט‪ ,‬און‬ ‫באשעפער זאל העלפן‪ ,‬אז אלע‬ ‫דער הייליגער ַ‬ ‫יענע זייט צעגערט‪ .‬מ'האט געמאכט נאך א בעשוי‪ ,‬די‬ ‫טוב לאדם שיתפלל בלשון שמבין‪,‬‬ ‫אידישע קינדער זאלן שוין אויפגעראכטן ווערן‪ ,‬מ'זאל‬ ‫באבע מישט זיך שוין אריין‪ ,‬אבער‪ ...‬ס'גייט נישט‪.‬‬ ‫משיתפלל בלשון הקודש ואינו מבין‬ ‫הערן גוטע בשורות‪ ,‬און ס׳זאל זיין אך טוב וחסד פאר‬ ‫וכו'‪ ,‬ובגלל הדבר הזה תקנתי תקון גדול‬ ‫אידישע קינדער‪ ,‬אייביג און אלעמאל‪ ,‬אמן!‬ ‫יעדער האט שוין אויפגעגעבן אויף דעם שידוך‪,‬‬ ‫שילמדו התפילות מראשית השנה ועד‬ ‫אחרית שנה‪ ,‬פירוש המלות‪ ,‬כדי שלא‬ ‫יצפצפו כעופות‪ ,‬ואז יעלה התפילה‬ ‫געשריבן איבער דער היסטאריע און דעם‬ ‫סדר פונעם 'גורל הגר"א'‪ .‬איך וויל צוגעבן‬ ‫זֶה ָלזֶה‬ ‫לקל נורא עלילה‪ ,‬ואשרי איש שישמע‬ ‫לדברי‪ ,‬ויראה ויבין וישכיל שפי'‬ ‫אן אינטערסאנטן עפיזאד‪ ,‬א דבר פלא מאוד‪,‬‬ ‫מכתבים • הערות • והארות‬ ‫התפילות תהיה שגורה בפיו‪.‬‬ ‫וואס איך האב מיטגעהאלטן איבער דעם ענין‪.‬‬ ‫(ווי העמודים‪ ,‬לבנו של השל"ה הק')‬ ‫דאס איז געווען נאכאלס בחור ווען איך האב‬ ‫געלערנט אין א ישיבה אין מאנטריאל‪ ,‬ובשעתו‬ ‫בענין גורל הגר"א‬ ‫המשך אויף עמוד ז'‬ ‫האבן מיר געהערט און‬ ‫אינעם גליון אויף סוכות האט איר הערליך‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫ב‬ ‫נ ַֹעם ִשׂ ַיח‬ ‫דבר המערכת • הרב ב‪ .‬צ‪ .‬הירש‬ ‫דעם אלטן נוסח‬ ‫צו דער זעלבער צייט דארף מען געדענקען‪,‬‬ ‫אז דער התחזקות אליין איז שוין די גרעסטע‬ ‫ישועה! ווען איינער איז זוכה צו טון דעם רצון‬ ‫ה'‪ ,‬דאווענען כראוי‪ ,‬זיך פירן אין ביהמ"ד מיט די‬ ‫ריכטיגע זהירות‪ ,‬און דאס איבערגעבן פאר זיינע‬ ‫ספיקא אז ער האט זיי אמאל וויי‪-‬געטון; און‬ ‫אפילו געקויפט א בושה פון א צווייטן; געגעבן‬ ‫זיין קרעדיט קארטל פאר די אלע 'כוללים'‪,‬‬ ‫און באצאלט מתפלל צו זיין ביי קברי צדיקים‬ ‫אויך‪ ,‬און ער זעט נישט זיין ישועה‪ .‬זעט אויס אז‬ ‫סרו חג סוכות‪ ,‬קומט צו אן ערנסטער‬ ‫איד און זאגט‪" :‬האסט מיר געמאכט אן‬ ‫אמת'ער שמחת יו"ט!"‬ ‫איך קוק אים אן מיט וואונדער‪ ,‬אפשר מאכט‬ ‫ער א טעות מיט א צווייטער וואס האט אים‬ ‫א‬ ‫דורות‪ ,‬בפרט ווען ער זעט נישט די גאלדענע‬ ‫אידישקייט ארבעט נישט פאר מיר‪!...‬‬ ‫עפעס געשיקט לכבוד יו"ט?‪...‬‬ ‫גליקן אויפן פלאץ‪ ,‬האט ער זוכה געווען צו‬ ‫"איר הערט וואו מיר זענען אנגעקומען?‪"...‬‬ ‫ער לאזט מיר נישט ווארטן‪ ,‬און זאגט‪" :‬דעם חול‬ ‫א געוואלדיגע עשירות‪ ,‬וואס וועט אים גוט‬ ‫פירט דער איד אויס אביסל אויפגעברויזט‪" .‬דער‬ ‫המועד סוכות האב איך געזען אויף די טישן אין‬ ‫צוניצקומען בעולם האמת‪.‬‬ ‫יונגערמאן האט פארשטאנען‪ ,‬אז אידישקייט‬ ‫ביהמ"ד צעטליך‪ ,‬אז לרגל דער הילולא קדישא‬ ‫*‬ ‫מיינט נעמען א קבלה און זען א ישועה‪.‬‬ ‫פון הרה"ק רב ייבי זי"ע (דער מחבר פונעם קונטרס‬ ‫מ'באצאלט געלט פאר א געוויסן צדקה צוועק‪,‬‬ ‫'מורא מקדש' בענייני קדושת ביהמ"ד)‪ ,‬זאל מען מקבל‬ ‫א איד האט מיט ווייטאג דערציילט‪ ,‬אז ער האט‬ ‫און מען באקומט א שידוך תיכף ומיד‪ .‬כאילו‬ ‫זיין נישט צו האבן מיט זיך אן אנגעצינדענעם‬ ‫שוין עטליכע יאר צוריק גענומען א קבלה‪ ,‬און ער‬ ‫מ'מאכט דיעלס מיטן באשעפער‪ ,‬און אויב עס‬ ‫סעלפאן בשעת'ן דאווענען‪ ,‬און נישט ליינען קיין‬ ‫ווארט נאכאלץ געהאלפן צו ווערן מיט א ישועה‪.‬‬ ‫געלונגט נישט‪ ,‬זאגט מען אז אידישקייט ארבעט‬ ‫גליונות בשעת'ן דאווענען‪.‬‬ ‫בתוך הדברים האט ער זיך אביסל מתערם געווען‬ ‫נישט!" ה"י‪.‬‬ ‫פון אונטן איז געשטאנען מיט גרויסע אותיות‬ ‫און געזאגט‪" :‬דער תוספות יום טוב וואלט זיך‬ ‫געמעגט מער אננעמען פאר מיר‪"...‬‬ ‫*‬ ‫'מתן שכרה בצדה ‪ -‬מיטן נעמען א קבלה 'שלא‬ ‫דער איד האט ארויפגעברענגט זייער א‬ ‫על מנת לקבל פרס'‪ ,‬איז דער נחת רוח אין הימל‬ ‫'אין אדם נתפס על צערו'‪ ,‬ווען עס דרוקט‬ ‫וויכטיגע נקודה הצריך חיזוק בימינו‪ .‬פון איין‬ ‫כפלי כפליים!'‬ ‫איינעם אויפן הארץ קען מען אים נישט דן זיין;‬ ‫זייט זעט מען קלאר‪ ,‬אז דער רבוש"ע האט אין‬ ‫"אזא חידוש בדורינו‪ ,‬מ'זאל מפרסם זיין א‬ ‫כ'האב מיטגעקרעכצט מיט אים‪ ,‬און גארנישט‬ ‫אונזער דור געעפנט א צינור פון השפעות וואס‬ ‫קבלה טובה שלא על מנת לקבל פרס?‪ ...‬כ'האב‬ ‫געזאגט‪.‬‬ ‫קומט בזכות התחזקות בענין קדושת בית המדרש‬ ‫זיך ממש געפריידט צו זען אזעלכע צעטליך זיך‬ ‫על פי אמת איז דא א נקודה וואס מ'דארף זיך‬ ‫ומצות תפילה‪ ,‬מ'הערט כסדר פרישע מעשיות‬ ‫וואלגערן אויף די טישן"‪.‬‬ ‫מתבונן זיין‪ ,‬מ'וואלט געקענט טראכטן‪ ,‬אז דער‬ ‫וואס אידן זען ישועות גדולות בכל העניינים‪ ,‬און‬ ‫"פאר דרייסיג יאר צוריק"‪ ,‬רעדט זיך דער‬ ‫בעל 'מי שברך' אליין‪ ,‬וואס האט אריינגעברענגט‬ ‫אפט זעט מען ווי ס'איז ממש אויפן 'טאג'‪ ,‬מ'זעט‬ ‫איד אויס‪" ,‬איז נישט געווען אזא זאך ווי געבן‬ ‫אזויפיל התעוררות אין כלל ישראל‪ ,‬און וואס‬ ‫קלאר אז מ'האט פון הימל געוויזן‪' ,‬נישט קיין‬ ‫מתנות ביי יעדע צדקה‪-‬אקציע און יעדע דבר‬ ‫גאנץ כלל ישראל פארלאזט זיך אויף אים‪ ,‬און‬ ‫טאג פריער‪ ,‬און נישט קיין טאג שפעטער'‪.‬‬ ‫שבקדושה‪.‬‬ ‫זענען מקבל קבלות‪ ,‬ווערן געהאלפן למעלה‬ ‫מצד שני האבן מיר אלע געהערט מעשיות פון‬ ‫"בימי החנוכה פלעגן טאקע די קינדער‬ ‫מדרך הטבע‪ ,‬וואלט ער אליין געדארפט האבן א‬ ‫אונזערע זיידעס‪ ,‬וואס האבן בשעת'ן צווייטן‬ ‫ארומגיין פארקויפן א גורל‪ ,‬וואס פאר א דאלער‬ ‫גליקליך לעבן‪ ,‬א לעבן מיט שלות הנפש‪ ,‬אבער‬ ‫וועלט‪-‬מלחמה געהערט שיסערייען‪ ,‬און געזען‬ ‫האט מען געקענט געווינען א סעט 'מקראות‬ ‫על פי אמת‪ ,‬אז מ'קוקט אריין אין די לעבנ'ס‪-‬‬ ‫די פלאמען פאר די אויגן ל"ע‪ ,‬און זיי האבן זיך‬ ‫גדולות' אדער יו"ט ערליך טעיפס‪ ,‬אבער דער‬ ‫געשיכטע פונעם תוספות יום טוב‪ ,‬זעט מען אז‬ ‫מוסר נפש געווען צו טון 'איין' מצוה‪ ,‬ווילאנג‬ ‫גאנצער הלוך ילך וואס טוט זיך היינט‪ ,‬איז‬ ‫ער גייט אריין אין די קאטעגאריע פון די וואס‬ ‫מ'קען נאך‪ ...‬זיי האבן געוואוסט אז אפשר אין‬ ‫בכלל נישט געווען בשנים קדמוניות‪ .‬כהיום הזה‪,‬‬ ‫האבן מיטגעמאכט גאר אסאך שווערע תקופות‪.‬‬ ‫‪ 40‬טעג וועלן זיי זיין‪ ...‬ה"י‪ ,‬אבער זיי האבן נישט‬ ‫קוים קוים וואס מ'זעט עפעס א צדקה‪-‬אקציע‬ ‫ס'איז דא א ספר 'מגילת איבה' פונעם תוספות‬ ‫געמאכט די אלע חשבונות‪ .‬אונזער עלטער‪-‬‬ ‫אן א באלוינונג‪ .‬די גאנצע וועלט לויפט אויפן‬ ‫יום טוב‪ ,‬וואו ער באשרייבט וואס ער האט אלס‬ ‫זיידע אברהם‪ ,‬וואס איז זיין גדלות? די גוטע יארן‬ ‫סיסטעם פון 'מתן שכר בצדה'‪.‬‬ ‫מיטגעמאכט אין זיינע יארן‪ ,‬פון גלות‪ ,‬תפיסה‪,‬‬ ‫וואס ער האט געהאט?‪ ...‬אדער די צען שווערע‬ ‫"פארוואס טוט עס מיר אזוי וויי"‪ ,‬זאגט דער‬ ‫ועוד‪ .‬ער האט טאקע קובע געווען לדורות א‬ ‫נסיונות וואס ער איז דורך בשעת'ן מקיים זיין‬ ‫איד ווייטער‪" ,‬ווייל לעצטנס האט זיך איינער‬ ‫תענית צו פאסטן אויף די שווערע זמנים וואס‬ ‫דעם רצון ה'?‪...‬‬ ‫אפגערעדט צו מיר‪ ,‬אז אידישקייט ארבעט נישט‬ ‫ער איז דורכגעגאנגען‪ ,‬און אויך א יום הודאה צו‬ ‫מ'דארף נאכאמאל קלאר מאכן‪ ,‬אז ס'איז בכלל‬ ‫פאר אים?‪...‬‬ ‫דאנקען דעם אויבערשטן אויף די ניסים‪.‬‬ ‫נישט אפגעפרעגט צו נעמען א קבלה מיטן כוונה‬ ‫"כ'האב זיך דערשראקן צו הערן אזעלכע‬ ‫צו זען א ישועה אין א געוויסן ענין‪ ,‬און ס'איז‬ ‫דיבורים‪ ,‬און איך פרעג אים וואס הייסט?‪...‬‬ ‫אלא מאי‪ ,‬מען קען זיין גאר נאנט צום‬ ‫זיכער אז ווען א איד נעמט א קבלה‪ ,‬און בעט‬ ‫באשעפער און נאכאלס דורכגיין שווערע‬ ‫"האט ער זיך אויסגערעדט צו מיר‪ ,‬אז ער‬ ‫דערביי א בקשה‪ ,‬א רפואה‪ ,‬א שידוך‪ ,‬אדער א‬ ‫האט געדארפט א ישועה אין א געוויסן ענין‪,‬‬ ‫תקופות‪ ,‬און דאס נעמט גארנישט אוועק פון זיין‬ ‫בעסערע פרנסה‪ ,‬איז עס גאר שטארק חביב‬ ‫גרויסע צדקות און ערליכקייט‪.‬‬ ‫האט ער אפירגענומען אלע סארט קבלות און‬ ‫אין הימל‪ .‬ווייל ס'איז נישט לייכט צו טון דעם‬ ‫סגולות‪ :‬ער האט גענומען א קבלה נישט צו‬ ‫צום שלוס‪ ,‬דאס איז אלעס גוטע פשעטליך‪,‬‬ ‫רצון ה' ווען ס'איז נישט דא קיין הרחבת הדעת‪,‬‬ ‫רעדן ביים דאווענען און קריאת התורה;‬ ‫אבער על פי אמת דארפן אידן האבן השפעות‬ ‫דעריבער קען אזא קבלה אוודאי צואיילן די‬ ‫ער האט געזאגט ‪ 40‬טעג פרק שירה און‬ ‫טובות‪ ,‬און מ'זאל זען מיט די אויגן די חסדים‬ ‫ישועה‪ ,‬אבער דאס איז נישט קיין גאראנטי‪ ,‬אין‬ ‫שיר השירים; ער האט איבערגעבעטן אלע‬ ‫פונעם באשעפער‪ ,‬ישועות און רפואות‪ ,‬פרנסה‬ ‫הימל זענען צומאל פארהאן אנדערע חשבונות‪,‬‬ ‫וואס ער האט געהאט אפילו א ספק‪-‬‬ ‫ברחבה‪ ,‬שידוכים און נחת‪ ,‬וכל טוב סלה אמן‪.‬‬ ‫און מיר דארפן דאס מקבל זיין באהבה‪.‬‬ ‫ג‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫אוֹמ ִרים‬ ‫ְמ ַשׁ ְבּ ִחים וְ ְ‬ ‫ביאור רחב על סדר התפלה שהתקינו חז"ל‬ ‫איז דער 'כליל תפארת' וואס ער האט באקומען‬ ‫גנזי ושבת שמה ואני מבקש ליתנה לישראל‪ ,‬לך‬ ‫ביים בארג סיני‪ ,‬זייענדיג דער 'עבד נאמן'‪.‬‬ ‫והודיעם'‪ ,‬און מיט אט‪-‬דער מתנה האט זיך משה‬ ‫נאכמער זאגט דער חידושי הרי"ם‪ ,‬אז ווען‬ ‫געפריידט‪.‬‬ ‫איינער גיבט א מתנה פארן צווייטן‪ ,‬אויב זעט ער‬ ‫און דער טור פירט אויס מיט א טיפערן ענין‪:‬‬ ‫תפלת יום שב"ק‬ ‫יִ ְש ַׂמח‬ ‫אז די מתנה איז חשוב ביים מקבל און ער היט‬ ‫'ויש בו נ"ה תיבות כנגד נ"ה תיבות שיש מ'אך את‬ ‫עס מיט ריינקייט‪ ,‬האט ער א ספעציעלן נחת‬ ‫שבתותי תשמורו' עד 'ויתן אל משה ככלותו'‪ ,‬וזהו‬ ‫שתקנו 'בעמדו לפניך על הר סיני'‪ ,‬שפרשת ויתן אל‬ ‫שה (א)‬ ‫מֹ ׁ ֶ‬ ‫רוח‪ .‬וועגן דעם בעטן מיר אז מיר זאלן זוכה זיין‬ ‫אפצוהיטן דעם שבת ווי עס דארף צו זיין‪ ,‬און דאן‬ ‫משה סמוכה לפרשת שבת'‪.‬‬ ‫וועט זיין 'ישמח משה במתנת חלקו'‪ ,‬ווען ער זעט‬ ‫דער שבלי הלקט (ענין שבת סי' עו) שרייבט בשם‬ ‫אז מ'היט אפ די כתרים בטהרה ובקדושה (שיח שרפי‬ ‫הר"ר נתן ב"ר מכיר ז"ל‪ ,‬אז די מתנה גייט ארויף‬ ‫קודש ‪ -‬שבת אות נא)‪.‬‬ ‫אויף די תורה הק' וואס איז געגעבן געווארן אין‬ ‫*‬ ‫דער צייט פון שבת ביי שחרית‪ ,‬דעריבער איז‬ ‫פאסיג צו דערמאנען דעם כבוד פון משה וואס די‬ ‫א קרוין פאר א קנעכט?‬ ‫תורה איז אים געגעבן געווארן במתנה‪.‬‬ ‫מיט וואס האט זיך משה געפריידט?‬ ‫א זיס ווארט שטייט פון הרה"ק ר' פינחס‬ ‫*‬ ‫דער טור (סי' רפא) איז מסביר די כוונה פון די‬ ‫מקאריץ זצ"ל (אמרי פינחס)‪ ,‬אויף די ווערטער 'כי‬ ‫פארוואס זאגט מען נישט שבת 'אתה‬ ‫ווערטער מיט וואס מ'הייבט אן די ברכה האמצעית‬ ‫עבד נאמן קראת לו‪ ,‬כליל תפארת בראשו נתת לו'‪.‬‬ ‫פון שחרית‪' ,‬ישמח משה במתנת חלקו'‪ ,‬ווי‬ ‫בחרתנו?'‬ ‫לכאורה‪ ,‬אויב איז ער אן עבד פארוואס האט ער‬ ‫פאלגענד‪:‬‬ ‫געגעבן אויף אים א כתר מלכות? א קרוין איז דאך‬ ‫ענליך דערצו שטייט אין אור זרוע (ח"ב‪ ,‬אות‬ ‫ט)‪ ,‬אז מ'הייבט אן 'ישמח משה' און נישט 'אתה‬ ‫ווען אונזערע עלטערן זענען געווען אין מצרים‪,‬‬ ‫שייך בלויז פארן מלך‪ ,‬און א משתמש בשרביטו של‬ ‫און משה האט געזען דעם שווערן שעבוד אין וואס‬ ‫מלך איז א הארבע זאך?‬ ‫בחרתנו' אזויווי יו"ט‪ ,‬ווייל 'לכולי עלמא בשבת‬ ‫ניתנה תורה לישראל' (שבת פו‪ ,):‬דעריבער זענען‬ ‫זיי געפינען זיך‪ ,‬האט ער געבעטן ביי פרעה ער‬ ‫נאר‪ ,‬אין הכי נמי ווען מ'לייגט ארויף א קרוין‬ ‫זאל געבן פאר די אידן מנוחה איין טאג אין וואך‪,‬‬ ‫מיר מתפלל אז עס זאל געדענקט ווערן דער זכות‬ ‫אויף אן עבד פונעם מלך איז עס א שרעקליכע‬ ‫און משה האט אויסגעקליבן דעם זיבעטן טאג‪.‬‬ ‫פון קבלת התורה און דער זכות פון משה רבינו‪,‬‬ ‫מרידה‪ ,‬ווייל דער קנעכט איז זיך מתגאה ומתפאר‬ ‫שפעטער ווען דער באשעפער האט באפוילן צו‬ ‫וואס די תורה איז היינט געגעבן געווארן דורך אים‪.‬‬ ‫מיטן קעניגליכן קרוין‪ .‬אבער ווען עס ליגט א‬ ‫רוען אום שבת‪ ,‬האט זיך משה זייער געפריידט‬ ‫און בשם זיין רבי'ן ר' אליעזר מוורמ"ש (בעל הרוקח‬ ‫טשוואק אויפן וואנט‪ ,‬און מ'הענגט דארט אויף דעם‬ ‫אז דאס איז דער זעלבער טאג וואס ער האט‬ ‫קעניג'ס קרוין‪ ,‬איז עס בכלל נישט קיין בזיון פארן‬ ‫מווירמייזא) זצ"ל ברענגט ער‪ ,‬אז 'ביום שמחתכם'‬ ‫אויסגעוועלט אין מצרים‪ .‬דערפאר זאגן מיר 'ישמח‬ ‫גייט ארויף אויף שבת‪ ,‬און דעריבער הייבט מען‬ ‫משה במתנת חלקו'‪.‬‬ ‫קעניג‪ ,‬ווייל דער טשוואק האלט זיך נישט גרויס‬ ‫אן דעם תפילת שבח מיט 'ישמח'‪ ,‬אז משה קען‬ ‫ביתר ביאור שטייט אין חתם סופר (סוף פר' שמות)‪,‬‬ ‫מיטן קרוין‪.‬‬ ‫זיך פרייען מיט זיין חלק‪ ,‬ווייל פאר אים האט דער‬ ‫אז משה רבינו האט שוין געוואוסט אין מצרים פון‬ ‫די זעלבע איז געווען מיט משה רבינו דער עניו‬ ‫אויבערשטער געוויזן דעם אוצר פון שבת‪ ,‬ווי עס‬ ‫קדושת שבת‪ ,‬אבער ער האט געזאגט פאר פרעה אז‬ ‫מכל האדם‪ ,‬וויבאלד ער איז געווען אן 'עבד נאמן'‪,‬‬ ‫שטייט 'לדעת כי אני ה' מקדישכם'‪.‬‬ ‫עס לוינט אים זיי צו געבן דעם שבת‪ ,‬ווייל אין דעם‬ ‫און איז געווען אינגאנצן בטל פארן אויבערשטן‪,‬‬ ‫אבער‪ ,‬פירט ער אויס‪ ,‬עס זענען דא וואס פירן‬ ‫טאג איז שולט דער מזל שבתאי‪ ,‬און וואס מ'טוט‬ ‫דעריבער האט מען געקענט ארויפלייגן אויף‬ ‫זיך אז מ'הייבט יא אן די תפילה מיט 'אתה בחרתנו‬ ‫שבת האט נישט קיין הצלחה‪.‬‬ ‫אים א 'כליל תפארת'‪ ,‬אנדעם וואס ער זאל זיך‬ ‫מכל העמים'‪.‬‬ ‫נאכדעם האט משה מורא געהאט‪ ,‬אז צוליב וואס‬ ‫גרויסהאלטן און זיך בארימען דערמיט!‬ ‫*‬ ‫פרעה האט געגעבן דעם טאג פאר אידן‪ ,‬וועט עס‬ ‫*‬ ‫מער נישט זיין אהוב פארן אויבערשטן‪ ,‬אזויווי די‬ ‫משה גיבט צוריק די פארלוירענע‬ ‫מציבה‪ ,‬וואס איז געווען אהובה בימי האבות‪ ,‬און‬ ‫כתרים פאר אידן‬ ‫שפעטער געווארן פארפיינטעט ביים באשעפער‪,‬‬ ‫א סגולה לרפואה‬ ‫דער אריז"ל (פרי עץ חיים ‪ -‬שער השבת) ערקלערט‬ ‫ווייל די גויים האבן עס געמאכט פאר א חוק פאר‬ ‫מ'זאגט נאך פון הרה"ק מהר"א‬ ‫די תפילה אויף אן אנדערן אופן‪ :‬נאכן חטא העגל‪,‬‬ ‫עבודה זרה‪.‬‬ ‫מבעלזא זצ"ל (ברכת יצחק)‪ ,‬אז ווען מ'וויל‬ ‫ווען אידן האבן פארלוירן די צוויי כתרים וואס‬ ‫דעריבער‪ ,‬ווען דער באשעפער האט געגעבן‬ ‫מתפלל זיין שבת פאר א חולה‪ ,‬און‬ ‫זיי האבן געהאט באקומען ביים בארג סיני‪ ,‬און‬ ‫דעם שבת האט זיך משה געפריידט ווען עס איז‬ ‫מ'זאגט דאך נישט 'רפאינו' אום שבת‬ ‫די אורות וואס זיי האבן מקבל געווען ביי מתן‬ ‫געגעבן געווארן זיין חלק‪.‬‬ ‫קודש‪ ,‬זאל מען אינזין האבן דעם חולה‬ ‫תורה‪ ,‬האט משה באקומען די כתרים פון גאנץ כלל‬ ‫*‬ ‫ביי 'ישמח משה'‪ ,‬ווייל מש"ה איז ראשי‬ ‫ישראל‪ .‬דאס איז געווען אנשטאט די אורות וואס‬ ‫תיבות 'ש'בת ה'וא מ'לזעוק'‪ ,‬און אין זכות‬ ‫ער האט געהאט באקומען‪ ,‬און עס פארלוירן צוליב‬ ‫די מתנות פון שבת און תורה‬ ‫פון שבת קודש איז די רפואה קרובה‬ ‫די עוונות פון אידן‪ .‬און יעדן ערב שבת ווען ער‬ ‫נאך א פשט ברענגט דער טור‪ ,‬מיט דעם וואס‬ ‫לבוא‪.‬‬ ‫באקומט צוריק די אורות‪ ,‬גיבט ער צוריק פאר אידן‬ ‫די גמרא דערציילט‪ ,‬אז דער באשעפער האט‬ ‫זייער חלק‪ ,‬און ער פריידט זיך 'במתנת חלקו'‪ ,‬וואס‬ ‫געזאגט פאר משה רבינו‪' :‬מתנה טובה יש לי בבית‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫ד‬ ‫ַעל ֵיְדי ִצ ְד ֶק ָך‬ ‫סיפורי קודש בעניני "עבודת התפלה" אצל צדיקים הק' בעלי ההילולא‬ ‫ְמ ָשׁ ְר ָתיו‬ ‫ש ֲׁוֹא ִלים‬ ‫צאנזער רב אנגערופן‪" :‬הלואי‬ ‫תולדות צדיק‬ ‫שו"ת בהלכות תפלה‬ ‫אויף אלע אידן געזאגט מיט‬ ‫עבודת‬ ‫הרה"ק רבי אליעזר מדזיקוב‬ ‫טרינקען קאווע בשעת'ן דאוונען‬ ‫וואס דער מחותן קומט!"‬ ‫האט ר' אליעזר'ל ווייטער‬ ‫התפילה‬ ‫זי"ע איז געבוירן געווארן אלס‬ ‫דריטער זון צו זיין גרויסן פאטער‬ ‫געזאגט‪ :‬אבער וואס וועט‬ ‫אצל הרה"ק רבי‬ ‫הרה"ק רבי נפתלי צבי מראפשיץ‬ ‫שאלה‪ :‬עס מאכט זיך ביי מיר‪ ,‬אז‬ ‫זיין מיט די קינדער‪ ,‬וועלכע‬ ‫זצ"ל בעל זרע קודש‪ .‬רוב תורתו‬ ‫איך האב נישט געהעריג צייט צו‬ ‫וועלן נישט האבן ווער ס'זאל‬ ‫אליעזר'ל‬ ‫האט ער מקבל געווען פון זיין‬ ‫טרינקען א קאווע פארן דאווענען‪,‬‬ ‫ברענג איך עס מיט צום דאווענען‪,‬‬ ‫זיך אפגעבן מיט זיי? האט‬ ‫דער צאנזער רב דערויף‬ ‫מדזיקוב‬ ‫פאטער‪ .‬אויך איז ער נאך געפארן‬ ‫אין זיין יוגנט צום חוזה פון‬ ‫זיעועכי"א‬ ‫און טרינק דערפון בשעת'ן זאגן‬ ‫געענטפערט‪ :‬און אויב איר‬ ‫לובלין‪ ,‬און צו נאך פילע צדיקים‪,‬‬ ‫קרבנות‪ .‬צי איז עס אויסגעהאלטן‬ ‫וועט בלייבן לעבן‪ ,‬וואס וועט‬ ‫נפטר ג' חשון‬ ‫צווישן זיי הרה"ק רבי וועלוול‬ ‫אזוי צו טון?‬ ‫איר קענען טון פאר אייערע‬ ‫תרכ"א לפ"ק‬ ‫מזבאריז‪ ,‬הרה"ק מראדאשיץ‪,‬‬ ‫קינדער? אודאי וועט איר‬ ‫הרה"ק רבי הערש מרימנוב‪ ,‬הרה"ק‬ ‫תשובה‪ :‬מען זעט אין שולחן ערוך‬ ‫פרובירן צו שאפן א רבנות‬ ‫בעל ארי' דבי עילאי‪ ,‬הרה"ק רבי הערש‬ ‫הלכות תפילה‪ ,‬אז דאס דאווענען‬ ‫פאר יעדן קינד‪ ,‬זיך צו מפרנס‬ ‫מזידיטשוב‪ ,‬הרה"ק מרוזין‪ ,‬הרה"ק רבי מאיר'ל‬ ‫דארף זיין מיט א כובד ראש (ערנסטקייט)‪,‬‬ ‫זיין‪ .‬איך זאג אייך צו‪ ,‬אז איך וועל טון דערוועגן‬ ‫מפרעמישלאן‪ ,‬דער גוטער יוד פון ניישטאט‪ ,‬זכותם‬ ‫און נישט מיט קיין לייכטזיניגקייט‪.‬‬ ‫אז זיי זאלן אויפגענומען ווערן מיט גוטע רבנות‪-‬‬ ‫יגן עלינו‪.‬‬ ‫מען האט מתיר געווען צו טרינקען‬ ‫פאסטנס‪.‬‬ ‫ער האט געדינט ברבנות אין שטאט דזיקוב‪,‬‬ ‫קאווע פארן דאווענען‪ ,‬כדי צו האבן‬ ‫דאן האט ר' אליעזר'ל געזאגט‪ :‬מחותן לעבן‪ ,‬צי‬ ‫ער איז נסתלק געווארן אום ג' חשון שנת תרכ"א‪,‬‬ ‫מער כח צום דאווענען‪ ,‬אבער נישט‬ ‫ווייסט איר‪ ,‬אז ווען מיר זינגען ביי די הייליגע טעג‬ ‫ומנוחת כבודו איז אין שטאט דזיקוב אין גאליציע‪.‬‬ ‫אויף אן אופן וואס עס נעמט אוועק‬ ‫'אין קצבה לשנותיך'‪ ,‬ווערט א שמחה אין אלע‬ ‫פונעם ערנסטקייט‪ ,‬ווי צ‪.‬ב‪.‬ש‪.‬‬ ‫עולמות‪ ,‬און די גאנצע פמליא של מעלה טאנצט‬ ‫נעים זמירות ישראל‬ ‫טרינקען אינמיטן זאגן קרבנות‬ ‫מיט א געוואלדיגע שמחה‪ .‬און אויב וועל איך‬ ‫רבי אליעזר'ל איז געווען געבענטשט מיט‬ ‫צווישן איין שטיקל און אנדערן‪.‬‬ ‫נסתלק ווערן וועט דאך פעלן אין הימל אזא גרויסע‬ ‫א הימליש‪-‬זיסע שטימע מיט וואס ער פלעגט‬ ‫דערפאר איז אוודאי נישט ריכטיג אזוי‬ ‫נחת רוח!‬ ‫צו טון (אויסער אן עלטערער אדער שוואכער‬ ‫זינגען און מעורר זיין לבבות ישראל‪ .‬ווען ער איז‬ ‫האט דער צאנזער רב רעאגירט‪" :‬אויב אזוי מוזן‬ ‫געווען נאכאלס קינד אין לובלין‪ ,‬פלעגט אים דער‬ ‫מענטש וואס האט נישט קיין כח‪ ,‬און דארף‬ ‫מיר אייך אויסבעטן!" ער איז תיכף געגאנגען זיך‬ ‫חוזה מכבד זיין צו זינגען‪ ,‬און ער האט אים גערופן‬ ‫טרינקען אינמיטן דאוונען)‪.‬‬ ‫טובל'ען אין מקוה‪ ,‬און נאכדעם געזאגט‪" :‬מיר האבן‬ ‫'אונזער שפיל‪-‬פויגל'‪.‬‬ ‫אויב מען הייבט אן זאגן קרבנות און‬ ‫אייך אויסגעבעטן"‪ .‬און אזוי איז טאקע געווען‪ ,‬ווען‬ ‫ער האט מחבר געווען גאר אסאך ניגוני קודש‪,‬‬ ‫מען דארף טרינקען‪ ,‬זאל מען ערשט‬ ‫דער הייליגער דזיקוב'ער איז געזונט געווארן און‬ ‫וואס ווערן נאך געזינגען ביז היינט‪ .‬ער פלעגט‬ ‫צוענדיגן קרבנות‪ ,‬און דערנאך גיין‬ ‫געלעבט נאך עטליכע יאר (אהל נפתלי)‪.‬‬ ‫זיך אויסדרוקן‪ ,‬אז די שענסטע ניגונים האבן מיר‬ ‫טרינקען‪.‬‬ ‫אן ענליכן אויסדרוק האט ר' אליעזר'ל אמאל‬ ‫מחבר געווען אין לובלין אינעם בית המדרש פונעם‬ ‫עס איז כדאי צוצוגעבן וואס עס ווערט‬ ‫געזאגט אויף דער עלטער פאר דעם גוטן איד פון‬ ‫מהרש"ל‪.‬‬ ‫געברענגט אין 'בית אהרן' פון הרה"ק‬ ‫ניישטאט‪ ,‬אז ער וויל שוין אויפהערן דאווענען ראש‬ ‫בכלל האט די עבודת הנגינה פארנומען א גרויס‬ ‫רבי אהרן קארלינער זי"ע‪ ,‬און אזוי אויך‬ ‫השנה פארן עמוד מלכיות זכרונות און שופרות‪,‬‬ ‫פלאץ אין דזיקוב‪ ,‬בפרט אין די הייליגע טעג‪ .‬ער‬ ‫אין 'תפלה לדוד' פון בוטשאטשער רב‬ ‫זי"ע‪ ,‬אז מען זאל זען נישט מפסיק צו‬ ‫אבער "ווען איך זינג אין קצבה צימבלען צו די‬ ‫האט מחבר געווען אזויפיל ווי דריי הונדערט ניגונים‬ ‫זיין פון אנהייב קרבנות ביז נאך 'איזהו‬ ‫מלאכים"‪.‬‬ ‫און תנועות צווישן ראש השנה ביז נאך שמיני עצרת‪.‬‬ ‫מקומן'‪[ .‬וכשיתחיל באיזה עניין לאמרו‪ ,‬אל‬ ‫יפסיק עד גמר כולו‪ .‬וגם בכל אמירת קרבנות‬ ‫אן עצה פאר אימתא דציבורא‪...‬‬ ‫עס וועט דאך פעלן דער נחת רוח‬ ‫וקטורת לא יפסיק עד אמירת כולם‪ ,‬ויאמרם‬ ‫ביישוב ובמתון‪ ,‬ולעיין בפירוש המילות כפי שכלו‬ ‫רבי אליעזר'ל פלעגט זאגן ווערטלעך‪ ,‬אזויווי זיין‬ ‫אין יאר תרט"ו איז ר' אליעזר'ל ל"ע קראנק‬ ‫(בית אהרן‪ ,‬עמוד ד)‪ .‬עיי"ש‪ .‬ובספר תפלה לדוד‬ ‫הייליגן פאטער דער ראפשיצער רב‪ ,‬אין וואס עס‬ ‫געווארן‪ ,‬און זיין מחותן הרה"ק מצאנז זי"ע איז אים‬ ‫להגה"ק מבוטשאטש זי"ע כתב‪ ,‬שטוב שלא‬ ‫להפסיק בין פרשיות כיור וכנו לכל סדר הקרבנות‬ ‫איז געליגן הייליגע רעיונות און עניינים‪.‬‬ ‫געקומען מבקר חולה זיין‪ .‬די צוויי צדיקים האבן‬ ‫וסדר העבודה שאומרים עד אחר 'איזהו'‪ ,‬גם‬ ‫אמאל האט זיך א חזן‪ ,‬א קנאפער ירא שמים‪,‬‬ ‫געשמועסט צווישן זיך מיט א גרויסע אהבה‪ ,‬ווען ר'‬ ‫בנקיות קטנים‪ ,‬כי על הטלת מי רגליים היו צריכים‬ ‫באקלאגט צו אים אז ווען ער גייט צו צום עמוד‬ ‫קידוש ידים ורגלים במקדש]‪.‬‬ ‫אליעזר'ל האט זיך אנגערופן צום צאנזער רב‪" :‬דער‬ ‫האט ער אן אימתא דציבורא‪ ,‬און אים געבעטן אן‬ ‫מחותן זאל בעטן פאר מיר אז איך זאל בלייבן לעבן"‪.‬‬ ‫עצה דערצו‪.‬‬ ‫האט אים דער צאנזער רב געפרעגט‪ :‬פארוואס‬ ‫די שאלות ווערן געענטפערט דורך‬ ‫האט ער אים געענטפערט‪ ,‬איך האב א גוטע עצה‬ ‫ווילט איר אזוי שטארק בלייבן דא אויפן עולם‬ ‫הרה"ג ר' נחום צבי מאיר ראזענפעלד שליט"א‬ ‫פאר דיר‪ .‬ווען דו שטייסט ביים עמוד‪ ,‬אנשטאט‬ ‫השפל? איז דען נישט פילפאכיג בעסער זיך צו‬ ‫מו"ץ בשיכון סקווירא‪ ,‬ובעל הליכות החיים‬ ‫טראכטן פון די מענטשן‪ ,‬זאלסטו טראכטן אז דו‬ ‫געפינען בעולם העליון? האט ער געענטפערט ברוב‬ ‫איר קענט אנפרעגן א שאלה בעניני תפלה וקרה"ת דורכן‬ ‫רופן דעם קרן תוי"ט האטליין און דרוקן ‪#2‬‬ ‫שטייסט פארן בורא כל עולמים‪ ,‬און פאר אים‬ ‫ענוותנותו‪ :‬דארט איז טאקע בעסער פאר איינעם‬ ‫האסטו דאך נישט מורא‪( ...‬י"ג אורות)‪.‬‬ ‫וואס האט מיט וואס צו קומען‪ .‬האט זיך דער‬ ‫ה‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫עצות‬ ‫ד‬ ‫מוסר‪ ,‬וואס גענוי מיינט בטחון ‪ -‬צי א מענטש קען‬ ‫זיין פארזיכערט אז דער אויבערשטער וועט אים געבן‬ ‫טובו‪++++‬ת‬ ‫ְחֻּבּלֹות‬ ‫ת ְ‬ ‫ְבְ ַ‬ ‫די בקשה וואס ער בעט‪ ,‬אדער אז דער אויבערשטער‬ ‫ֲעֶׂשׂה ְּל ְָך ָ‬ ‫ַּת ֲ‬ ‫ַ‬ ‫וועט טון וואס ער ווייסט אז עס איז גוט‪ ,‬אפילו אויב‬ ‫ְחָמָה‬ ‫ָמל ְ ָ‬ ‫ִ‬ ‫ּותְׁשּוֲעָה‬ ‫אין דעם מענטש'ס אויגן קוקט עס אויס נישט גוט‪.‬‬ ‫ֻּבְֹר ְֹב יֹוֲעֵץ‬ ‫אבער אין דעם ענין קען מען זיין זיכער און רואיג‪,‬‬ ‫אז דער אויבערשטער וועט נישט לאזן אז מען זאל‬ ‫עפעס פארלירן ווייל מען האט מקיים געווען א מצוה‬ ‫אדער א הלכה‪ ,‬און מען וועט גארנישט פארדינען‬ ‫דורך אן עבירה אדער א שלעכטע הנהגה‪.‬‬ ‫דער חפץ חיים שרייבט (שמירת הלשון‪ ,‬שער התבונה‪,‬‬ ‫פרק ט) אויפן פסוק 'בטח בה' ועשה טוב'‪ ,‬אז דער‬ ‫לשמור‪.‬‬ ‫אויבערשטער וועט דיר זיכער משלים זיין אלעס‬ ‫ולעשות‪.‬‬ ‫וואס עס איז דיר געווען באשערט‪ ,‬און דורכדעם‬ ‫ולקיים‪.‬‬ ‫וועסטו קענען טון אלעס גוטס‪ ,‬דו וועסט זיך נישט‬ ‫דארפן זארגן איבער א געלט שאדן וואס קען אויסזען‬ ‫ווי עס קומט צוליב לערנען תורה אדער געבן צדקה‬ ‫וכדומה‪.‬‬ ‫ער שרייבט צווישן אנדערע בזה הלשון‪' :‬דאס איז‬ ‫צו קענען אנהאלטן‬ ‫די קבלה און זיין נזהר‬ ‫פופצן למעשה'דיגע עצות און‬ ‫עפעס וואס דער שכל איז מחייב‪ ,‬ווייל וויאזוי קען‬ ‫בקדושת ביהכ"נ ותפילה‬ ‫געדאנקען פאר אנשים כערכינו‬ ‫זיין אז דער אויבערשטער זאל מאכן ווייניגער פרנסה‬ ‫פאר א מענטש פון דעם וואס עס איז אים געווארן‬ ‫איבערגעזעצט פונעם גליון 'נועם נתיבותינו' שע"י קהל עדת חסידי באיאן‬ ‫אפגעשריבן אין הימל אום ראש השנה‪ ,‬נאר ווייל ער‬ ‫האט נישט געוואלט מבטל זיין זיין קביעות עתים‬ ‫לתורה‪ ...‬און אפילו אויב עס איז געשען אז צוליב דעם‬ ‫אין אדם שומע ומפסיד!‬ ‫אמונה און בטחון‬ ‫האט ער נישט געקענט מאכן א געוויסע פארדינסט‬ ‫יענעם טאג‪ ,‬פונדעסטוועגן זאל ער זיך נישט זארגן‪...‬‬ ‫דער בטחון אז 'אין אדם שומע לי ומפסיד' ‪ -‬א‬ ‫עצה י"א‬ ‫ווייל השי"ת וועט אים דאס געבן מארגן‪ ...‬ווייל זיכער‬ ‫איד דארף לעבן מיט די אמונה אז קיינער פארלירט‬ ‫וועט גארנישט צוקומען דורך עובר זיין אויפן רצון‬ ‫נישט פון דעם וואס ער היט זיך און רעדט נישט‬ ‫השם‪ ,‬און מבטל זיין די קביעות'דיגע צייט פון לערנען‪,‬‬ ‫ביים דאווענען‪ .‬אויב איז אים באשערט א געוויסע‬ ‫און דאס זעלבע איז ביי צדקה (אויסער ביי איינעם וואס‬ ‫הנאה אדער תענוג‪ ,‬וועט ער עס נישט פארלירן דורך‬ ‫דעם וואס ער היט זיין מויל ביים דאווענען‪ ,‬ווייל‬ ‫לייקנט רח"ל אינגאנצן אינעם אויבערשטן און אין זיין השגחה‪ ,‬אויף‬ ‫ס'איז נישט שייך אז א מענטש זאל עפעס פארלירן‬ ‫הנאה איז אויך באשערט‬ ‫אזא מענטש שטייט 'ומשלם לשונאיו אל פניו להאבידו')‪.‬‬ ‫דורכדעם וואס ער טוט דעם רצון השם‪ .‬די זעלבע זאך‬ ‫אפטמאל ווען א מענטש רעדט אינמיטן דאווענען‪,‬‬ ‫‪j‬‬ ‫איז אויך פארקערט‪ ,‬ס'איז אוממעגליך אז א מענטש‬ ‫איז עס ווייל ער האט א חשק אדער א געשמאק עפעס‬ ‫ענליך שרייבט הגאון בעל 'קהלות יעקב'‪ ,‬אז‬ ‫זאל עפעס פארדינען דורך טון אן עבירה אדער‬ ‫צו הערן אדער מברר זיין‪ ,‬אדער ער וויל פארציילן א‬ ‫כאטש מיר האבן נישט קיין הבטחה אז יעדער וואס‬ ‫גיין קעגן דעם רצון השם; מ'קען נישט פארדינען‬ ‫געוויסע זאך‪ ,‬און ער האט מורא אז ער וועט פארגעסן‬ ‫לערנט תורה וועט ווערן רייך‪ ,‬זענען מיר אבער יא‬ ‫פון אזעלכע זאכן‪ .‬דערפאר איז קלאר און פשוט אז‬ ‫צו פרעגן אדער פארציילן שפעטער‪ ,‬אדער ער וועט‬ ‫פארזיכערט אז אויב איינעם איז באשערט צו זיין‬ ‫צום סוף פארדינט מען גארנישט פון רעדן אינמיטן‬ ‫נישט טרעפן דעם מענטש מיט וועמען ער וויל רעדן‪.‬‬ ‫רייך און א בעל פרנסה‪ ,‬וועט ער עס נישט פארלירן‬ ‫דאווענען‪ ,‬און מען קען נאר פארלירן‪.‬‬ ‫דאס מאכט עס שווער זיך איינצוהאלטן‪.‬‬ ‫דורכדעם וואס ער לערנט תורה‪.‬‬ ‫דער חפץ חיים שרייבט דאס אסאך אין זיינע‬ ‫די פשוט'ע עצה פאר דעם איז שטענדיג‬ ‫אריינצונעמען אין זיך די יסודות פון אמונה און בטחון‪:‬‬ ‫‪j‬‬ ‫ספרים‪ ,‬און עס ווערט געברענגט אין נאך פילע‬ ‫ספרים הק'‪ :‬ס'איז אוממעגליך צו פארלירן דורך א‬ ‫די אמונה אז א מענטש נעמט גארנישט פאר זיך‬ ‫דער חפץ חיים שרייבט אין 'אהבת חסד' (חלק ב‪ ,‬פרק‬ ‫אליין‪ ,‬און יעדע הנאה און צופרידנקייט וואס איז‬ ‫מצוה אדער א גוטע הנהגה‪ ,‬און ס'איז אוממעגליך‬ ‫יג)‪' :‬אז דער שאדן וואס קומט דורך א מצווה איז נאר‬ ‫באשערט פאר אים פון הימל וועט זיכער אנקומען‪.‬‬ ‫צו פארדינען דורך אן עבירה אדער א מכשול‪ .‬אפילו‬ ‫צייטווייליג‪ ,‬ווייל צום סוף וועט דער אויבערשטער‬ ‫אויב נישט יעצט‪ ,‬וועט עס קומען א צווייטע מאל‪.‬‬ ‫אויב עס זעט אויס מאמענטאל ווי מען האט יא עפעס‬ ‫זיכער באצאלן דאפלט פארן חסרון'‪ .‬און אין די הגהה‬ ‫וואס ער דארף הערן‪ ,‬וועט ער הערן א צווייטע‬ ‫פארדינט‪ ,‬איז דאס נאר א דמיון‪ .‬ס'איז קלאר‪ ,‬אז אויב‬ ‫דארט שרייבט ער‪' :‬דורך די מצוות השם וואס א‬ ‫מאל‪ .‬עס איז באוואוסט די ווערטער וואס הרה"ק‬ ‫וואלט ער זיך צוריקגעהאלטן פון די עבירה‪ ,‬וואלט‬ ‫מענטש טוט ווי עס דארף צו זיין‪ ,‬וועט זיכער נישט‬ ‫ר' שלמה'קע זוועהילער זי"ע פלעגט שטענדיג‬ ‫ער אויך פארדינט‪ ,‬און אפשר אפילו נאך פיל מער‪.‬‬ ‫ארויסקומען קיין שום שאדן‪ ...‬ווייל השי"ת וועט אים‬ ‫איבערחזר'ן אויף דעם מאמר חז"ל 'מזונותיו של אדם‬ ‫אדער קען זיין אז דער פארדינסט וועט ברענגען א‬ ‫זיכער באצאלן פון א צווייטן פלאץ‪'...‬‬ ‫קצובים לו'‪ ,‬אז דאס גייט נישט נאר אויף פרנסה‪ ,‬נאר‬ ‫צווייטע שאדן‪ ,‬אז עס וועט זיין יצא שכרו בהפסידו‪.‬‬ ‫אויף יעדע הנאה‪ ,‬צופרידנקייט און תענוג; אלעס איז‬ ‫‪j‬‬ ‫דאס איז אלעס אויסער דעם שכר ועונש סיי פאר די‬ ‫אויסגערעכנט און באשטימט פון הימל‪ ,‬און מען קען‬ ‫דער הייליגער 'מאור ושמש' שרייבט אין פרשת‬ ‫מצוה אליין‪ ,‬און סיי פארן זיך צוריקהאלטן פון אן‬ ‫גארנישט צוגעבן אדער אראפנעמען‪ .‬ווען א מענטש‬ ‫מסעי‪ ,‬אז ס'איז אוממעגליך צו פארלירן פון א גוטע‬ ‫עבירה‪ ,‬אדער חלילה פארקערט‪.‬‬ ‫נעמט זיך אליין א הנאה שלא כדין‪ ,‬איז עס סך הכל‬ ‫זאך וואס מען טוט לשם שמים‪.‬‬ ‫‪j‬‬ ‫אנשטאט א צווייטע הנאה‪ ,‬אדער די זעלבע הנאה אין‬ ‫‪j‬‬ ‫עס איז פארהאן א גרויסע שאלה אין די ספרי‬ ‫א צווייטע צייט‪.‬‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫ו‬ ‫זֶה ָלזֶה‬ ‫קבלתי ו[עדיין]לא נושעתי‬ ‫המשך פון עמוד ב' זיך אריינגעלייגט אין דעם‬ ‫מדור מיוחד אויף 'דברי חיזוק והדרכה' ווען מען זעהט נישט קיין ישועה נאכן נעמען די קבלה‬ ‫ענין פון דעם גורל הגר"א‪,‬‬ ‫אזויווי בחורים וואס האבן ליב דורכצוטון די אלע‬ ‫‪fe‬‬ ‫מיסטעריעזע נושאים וכו'‪.‬‬ ‫געדענק איך ווי איינמאל איז א בחור‬ ‫און זייט דעמאלס‪ ,‬נעם איך חיזוק פון די‬ ‫אם לא נתן לא עכב‬ ‫ווערטער‪.‬‬ ‫צוגעקומען צו מיר דערשראקן און בלאס‪ .‬וואס‬ ‫אל מע״כ מערכת 'נקדישך'‪.‬‬ ‫איז? ער האט געמאכט דעם גורל הגר"א אויף א‬ ‫אמאל מיינט דער מענטש‪ ,‬אז דער‬ ‫דער נייער קאלום דא וואס איך האב‬ ‫געוויסן ענין וואס ער האט געוואלט וויסן וויאזוי‬ ‫רבוש"ע וויל מיר נישט געבן‪ ,‬און ער געבט‬ ‫געזען איז מיר געווען א גרויסער חיזוק‪ ,‬צו‬ ‫צו טון‪ ,‬און ער האט דאס געמאכט לויט דעם סדר‬ ‫מיר נישט‪ .‬ניין‪ ,‬׳אם לא נתן׳‪ ,‬דו ווייסט‬ ‫זען אז מ'הייבט אן רעדן פון דעם‪ ,‬ווייל איך‬ ‫וויאזוי מיר האבן דורכגעטון אז מען דארף מאכן‬ ‫נאכנישט אלעס‪ ,‬׳לא עכב׳‪ ,‬ס׳איז נאכנישט‬ ‫דארף אויך א חיזוק אין דעם ענין‪.‬‬ ‫דעם גורל‪ ,‬עפענען א תנ"ך‪ ,‬מישן זיבן בלעטער‪,‬‬ ‫אּפגעהאלטן; ס׳וועט נאך קומען אי״ה!‬ ‫איך בין אויך פון די אידן וואס ווארטן פאר‬ ‫זיבן עמודים‪ ,‬זיבן פסוקים‪ ,‬וכו'‪ ,‬איך געדענק‬ ‫דער סקווירא רבי ז"ל האט געזאגט א‬ ‫א ישועה‪ ,‬און אז מ'רעדט זיך צונויף‪ ,‬זאגן‬ ‫נישט פונקטליך גענוי‪ ,‬אבער דער בחור האט עס‬ ‫ווארט וואס מ'דארף פארשטייט זיך וויסן‬ ‫חז"ל 'צרת רבים חצי נחמה'‪.‬‬ ‫דאן געמאכט אויפן ריכטיגן אופן‪ ,‬און די תשובה‬ ‫וויאזוי אפצוטייטשן‪ .‬ער האט גערעדט וועגן‬ ‫צדיקים פלעגן זאגן אז 'חצי' איז 'העלפט'‪,‬‬ ‫פונעם גורל איז אויסגעקומען נישט וואס דער‬ ‫מפציר זיין פאר די גאולה‪ ,‬האט ער געזאגט‪:‬‬ ‫עס 'העלפט' פאר א נחמה ‪ -‬אז מ'זעט אז‬ ‫בחור האט געוואלט‪...‬‬ ‫"ווען מ'וואלט געוואוסט די נחת רוח וואס‬ ‫יענער איז אויך אין די צרה‪ ,‬דאס העלפט‬ ‫זאגט מיר דער בחור בלאסערהייט‪ ,‬אז ער האט‬ ‫דער אויבערשטער האט פון די אידן ווען זיי‬ ‫זיך מחזק זיין און זיך טרייסטן אז מ'זעט‬ ‫דאן מחליט געווען איבערצומאכן דעם גורל‪ ,‬און‬ ‫זענען אין א שווערע מצב אין גלות און טוען‬ ‫אז מ'איז נישט אליין‪ .‬מ'מיינט אז נאר איך‬ ‫עס איז ארויסגעקומען דער פסוק 'לא איש קל‬ ‫דעם רצון השם‪ ,‬וואלט מען נישט אזוי מפציר‬ ‫נעם א קבלה און איך בין נאכנישט געהאלפן‬ ‫ויכזב‪ ,‬ובן אדם ויתנחם'‪ .‬נאך אזא אפענע תשובה‬ ‫געווען!"‬ ‫געווארן‪ .‬אבער אז מ'הערט אז ס'זענען דא‬ ‫האט ער ממש געפילט ווי ער טראגט דאס נישט‬ ‫פארשטייט זיך‪ ,‬אז יעדער איד דארף‬ ‫נאך אידן‪ ,‬איז עס שוין ַא נחמה‪...‬‬ ‫אריבער‪ .‬עס האט אים געדויערט נאך א וויילע‬ ‫בעטן פאר א ישועה און האפן פאר א ישועה‪.‬‬ ‫אפילו ס'איז נישט עפעס קיין מופת פון‬ ‫זיך צו בארואיגן‪ ,‬און פארשטייט זיך אז ער האט‬ ‫אבער ווען דער איד איז אין דעם שווערן‬ ‫וואס מ'קען זיך עפעס לערנען‪ ,‬נאר פשוט‬ ‫אויסגעפאלגט די ערשטע תשובה פונעם גורל‪.‬‬ ‫מצב‪ ,‬און ער גייט ווייטער אן‪ ,‬און ער דאנקט‬ ‫מ'איז נישט אליין‪.‬‬ ‫דעם אויבערשטן ווייטער‪ ,‬איז דאס ביים‬ ‫*‬ ‫איך האב געטראכט צוצולייגן א געדאנק‬ ‫אויבערשטן גאר חשוב און זייער באליבט‪.‬‬ ‫וואס איך האב אליין בייגעוואוינט‪.‬‬ ‫זרע כשר חיים וקיימים‬ ‫ס'איז דא א מאמר חז"ל‪ ,‬אז ווען איינער‬ ‫איך האב אן עלטערער בחור פון פינף און‬ ‫א גוט יאר‪ ,‬איך וואלט זייער געוואלט מ'זאל‬ ‫זאגט 'ברכו' אויף די תוכחה‪ ,‬איז דאס א‬ ‫צוואנציג יאר וואס דארף א שידוך‪ ,‬און איך‬ ‫מפרסם זיין מיין מעשה‪.‬‬ ‫געוואלדיגער נחת רוח פארן אויבערשטן‪,‬‬ ‫רעד דאך נישט ביים דאווענען‪.‬‬ ‫געווען איז עס אפאר יאר צוריק‪ ,‬איך האב‬ ‫ווייל ער ווייזט אז מ׳איז אלעס מקבל באהבה‬ ‫איין צופרי אינמיטן קרבנות ‪ -‬ביי אונז‬ ‫געדארפט וויכטיג א ישועה‪ ,‬איך קען נישט‬ ‫וברצון!‬ ‫טוט מען אן די תפילין פאר הודו ‪ -‬און א‬ ‫אריינגיין אין קיין פרטים‪ ,‬ס'איז געווען א זאך‬ ‫אוודאי און אוודאי זאלן אלע אידן געהאלפן‬ ‫שדכן קומט צו צו מיר און פרעגט מיר‪' :‬נו‪,‬‬ ‫וועגן קינדער האבן‪ ,‬איך האב גארנישט געקענט‬ ‫ווערן‪ ,‬וגם אני בתוכם‪ ,‬אבער דערווייל זאל‬ ‫וואס וועט זיין?'‬ ‫טון קיין השתדלות בדרך הטבע‪ ,‬און איך האב‬ ‫מען וויסן‪ ,‬אז מ'דארף זיך מחזק זיין‪ ,‬דאנקען‬ ‫איך האב נישט אויסגערעדט‪ ,‬אבער איך‬ ‫געדארפט א זאך זאל זיך אויסארבעטן אויף א‬ ‫דעם רבוש״ע על כל הטוב‪ ,‬און וויסן אז דער‬ ‫האב פונקט געהאלטן ביי די ווערטער אין‬ ‫ריכטיגע אופן‪ ,‬אויף א למעלה מדרך הטבע'דיגע‬ ‫אויבערשטער זעט יעדע קבלה טובה‪ ,‬יעדע‬ ‫איזהו מקומן 'אם לא נתן לא עכב'‪ .‬האב‬ ‫וועג‪ ,‬און איך האב געטראכט וואס איך קען טון‪.‬‬ ‫אנשטרענונג‪ ,‬אלעס איז גלוי וידוע לפניו‪,‬‬ ‫איך זיך דאס אנגערופן הויך‪ ,‬צו ווייזן אז‬ ‫אין זכות פון די פרסום אינעם ענין פון קדושת‬ ‫צופה ומביט עד סוף כל הדורות‪ ,‬און אלעס‬ ‫איך האלט אינמיטן דאווענען‪ .‬אבער דאן‬ ‫ביהמ"ד פון די חשוב'ע ארגאניזאציע 'נקדישך'‪,‬‬ ‫איז לטובתי בעז״ה‪ ,‬און בעטן אויף ווייטער‬ ‫האט מיר די ווערטער 'אם לא נתן לא עכב'‬ ‫האב איך געטראכט עפעס א קבלה אינעם ענין‬ ‫'הראני ה׳ חסדך וישעך תתן לנו'‪.‬‬ ‫עפעס געכאפט‪ ,‬און ס'איז מיר איינגעפאלן א‬ ‫פון קדושת התפילה‪ .‬איך דאנק דעם אויבערשטן‪,‬‬ ‫ישר כחכם‪ ,‬און א גוטן ווינטער!‬ ‫געדאנק וואס איז מיר אריין אין די ביינער‪.‬‬ ‫אז איך בין נתחנך געווארן מיט א געוואלדיגע‬ ‫זהירות נישט צו רעדן ביים דאווענען‪ ,‬אזוי האב‬ ‫איך געזען ביי מיין טאטע מיט א מורא'דיגע‬ ‫שטיי איך אויך אין א מצב וואס איך דארף אן‬ ‫למעשה האט דער אויבערשטער געפירט אויף‬ ‫זהירות און ערליכקייט‪ ,‬אז ס'איז נישט דא בכלל‬ ‫ענליכע ישועה‪ ,‬און איך האב מיך דערמאנט אז‬ ‫א וואונדערליכן וועג‪ ,‬אז דער ענין האט זיך מסדר‬ ‫אזא מושג ווי רעדן ביים דאווענען‪ .‬דאס איז ביי‬ ‫איך האב עס נאכנישט געהאט מפרסם געווען‪.‬‬ ‫על צד היותר טוב‪ ,‬מיט א געוואלדיגע סייעתא‬ ‫מיר נישט געווען קיין נסיון‪ ,‬האב איך געטראכט‬ ‫איך האב דעמאלס צוגעזאגט עס צו מפרסם‬ ‫דשמיא‪ ,‬אויף א מורא'דיגע וואונדערליכע וועג‬ ‫וואס איך קען טון‪ .‬האב איך מיך אונטערגענומען‪,‬‬ ‫זיין‪ ,‬און איך האב נאכנישט מקיים געווען מיין‬ ‫למעלה מדרך הטבע‪ .‬ס'איז בכלל נישט געווען‬ ‫אז איך וועל נישט ליינען קיין גליונות ביים‬ ‫הבטחה‪ .‬בין איך עס יעצט מפרסם‪ ,‬און איך בעט‬ ‫בידי אז איך זאל עס קענען טון‪ ,‬אז ס'זאל זיך אזוי‬ ‫דאווענען‪ .‬דאס איז יא געווען א פלאץ וואס צריך‬ ‫שטארק אז מ'זאל עס אריינלייגן‪ ,‬וויפיל ס'איז‬ ‫גוט אויסארבעטן‪ ,‬האט זיך עס אויסגעארבעט‬ ‫תיקון‪ ,‬און איך האב זיך עס מקבל געווען‪.‬‬ ‫שייך ארויסצושרייבן די פרטים‪ .‬אויב ס'איז שייך‬ ‫אויפן בעסטן און שענסטן אופן נאר שייך‪.‬‬ ‫איך האב זיך דעמאלס אונטערגענומען‪ ,‬אז‬ ‫עס אפצודרוקן‪ ,‬און אריינשרייבן אין די‬ ‫ווען איך וועל זען די ישועה‪ ,‬וועל איך עס מפרסם‬ ‫למעשה איז אריבער אפאר יאר‪ ,‬און יעצט‬ ‫זיין טאקע צווישן די ווינקלען פון 'נקדישך'‪.‬‬ ‫ז‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫געווארן‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫הקבלה‪ ,‬איז עס ב״ה הערליך שיין מסודר‬ ‫גאנצע קאּפ דארף מיר ליגן בלויז אין דעם!‬ ‫ממש ווי פון זיך אליין!‬ ‫רבותי‪ ,‬די ישועה איז געווען וואונדערליך‪.‬‬ ‫זֶה ָלזֶה‬ ‫*‬ ‫'בעצם היום הזה' פון מיין קבלה‪ ,‬וקיום‬ ‫מכתבים • הערות • והארות‬ ‫בס״ד‬ ‫חשוב'ע און הייליגע גליון‪ ,‬און איך האף אז‬ ‫בזכות דעם וועל איך זען יעצט אויך די‬ ‫ישועה וואס איך דארף יעצט האבן‪.‬‬ ‫א גרויסן ייש"כ פאר אלע אייערע הייליגע‬ ‫פעולות‪ .‬דער אויבערשטער זאל העלפן‪ ,‬אז‬ ‫ס'זאל נתרומם ווערן כבוד בית ה'‪ ,‬און מ'זאל‬ ‫כותלי‬ ‫אמען‬ ‫קענען אויפטון אסאך גוטע זאכן‪.‬‬ ‫דיוןנ’אייער‬ ‫פביהמ“ד‘!‬ ‫אלעס גוטס‪.‬‬ ‫בית‬ ‫*‬ ‫אן אייגנארטיגע קבלה!‬ ‫המדרש‬ ‫אינטערסאנטע‬ ‫ַ‬ ‫איך וויל מיטטיילן ַאן‬ ‫געהאט‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫געשעעניש וואס איך האב אליין‬ ‫יוכיחו!‬ ‫עס איז געווען בשעת'ן זיך אריבערציען אין א‬ ‫נייע דירה‪ ,‬האט זיך מיר געמאכט קאמפליקאציעס‬ ‫מיט מיין סעקשאן ‪.8‬‬ ‫זעענדיג אז עס ווערט נישט בעסער‪ ,‬האב איך‬ ‫דאווענען‪ ,‬אינעם‬ ‫אריינגעקלערט‪ ,‬וואו אינעם ַ‬ ‫עבודת התפלה‪ ,‬איך קען עּפעס זיך הייבן‪.‬‬ ‫וואס‬ ‫האב נישט גערעדט בשעת התפילה‪ָ ,‬‬ ‫איך ָ‬ ‫באשטעלט דעם‬ ‫נאך קען איך מוסיף זיין?‬ ‫הערליכן פלאקאט‬ ‫האב איך געמאכט אזא סארט קבלה‪ .‬איך‬ ‫ָ‬ ‫פערזענליך פאר‬ ‫ווייס נישט צי איינער האט שוין אמאל אזאנס‬ ‫אייער ביהמ”ד‬ ‫אריינגעשיקט אין ׳נקדישך׳‪ָ ,‬אבער איך שעם זיך‬ ‫נישט בכלל צו זיין דער ערשטער‪ ,‬ווייל ס׳איז ַא‬ ‫‪ -‬צו באשטעלן ‪-‬‬ ‫שיינע קבלה!‪...‬‬ ‫שיקט אריין די גענויע‬ ‫'טעקסט' פונעם נאמען‬ ‫האב אריינגעקלערט‪ ,‬אז איך קום יעדן‬ ‫איך ָ‬ ‫פון אייער ביהמ"ד ווי‬ ‫אזוי איר ווילט עס זאל‬ ‫טאג אין ביהמ״ד‪ ,‬מיט א פרישקייט לעבודת‬ ‫ָ‬ ‫ערשיינען‪ .‬איר וועט‬ ‫אי"ה צוריק באקומען‬ ‫הבורא‪ ,‬און דאן וואס ּפאסירט?‬ ‫א פארטיגע פלאקאט‪,‬‬ ‫מיינע אויגן פאלן אויף די טעגליכע בלעטלעך‬ ‫גרייט ארויסצודרוקן‬ ‫און אויפצוהענגן ביי‬ ‫אין ביהמ״ד‪ ,‬און דער קאּפ הייבט אן לויפן‬ ‫אייך אין ביהמ"ד‪.‬‬ ‫*‬ ‫איבער‪ :‬ווער האט געטון א שידוך‪ ...‬ווער איז‬ ‫אכטונג! מען קען‬ ‫דער שדכן‪ ...‬ווער מאכט וואכנאכט און וואו‪...‬‬ ‫באשטעלן‬ ‫דאס‬ ‫בלויז דורך אימעיל‪,‬‬ ‫ּפלאמבער איז גרייט אראּפצוקומען‬ ‫ָ‬ ‫וועלכער‬ ‫טעלעפאן‬ ‫דורכן‬ ‫(נישט‬ ‫אדער פעקס)‪ .‬ווי אויך‬ ‫צו אייך אהיים‪ ...‬נו‪ ,‬מיט אזא ׳אנגעפילטן קאּפ׳‬ ‫באשטעלט אויף דעם‬ ‫דארפן די ווערטער‬ ‫גייט מען זיך שטעלן דאווענען פארן מלך מלכי‬ ‫פאלגענדע אימעיל אדרעס‪:‬‬ ‫זיין 'געטייפט'‪( ,‬נישט‬ ‫לעטטערהעד‪,‬‬ ‫לאגא‪ ,‬וכדומה)‪ ,‬און א‬ ‫בילד‪,‬‬ ‫קיין‬ ‫המלכים?!‬ ‫‪Gilyon@KTYT.org‬‬ ‫מאקסימום פון צוויי‬ ‫שורות‪.‬‬ ‫האב איך זיך פארגענומען א קבלה פאר‬ ‫ָ‬ ‫איר וועט אי"ה‬ ‫‪ 40‬טעג‪ :‬איך וועל נישט ליינען די טעגליכע‬ ‫צוריקבאקומען אן אימעיל‬ ‫ל א ל ק י נ ו !‬ ‫ג ו ד ל‬ ‫ה ב ו‬ ‫מיטן פלאקאט‬ ‫אויסגאבעס פארן דאווענען!‬ ‫איך קום אין ביהמ״ד אריין‪ ,‬לעבודת הבורא!‬ ‫די ערשטע זאך גיי איך ׳דאווענען׳‪ ,‬און דער‬ ‫מי שברך שחיבר מרן בעל תוס' יו"ט זיע"א‬ ‫ִמי ׁ ֶש ֵּב ַר ְך ֲאבו ֵֹתינ ּו ַאבְ ָרהָ ם יִ צְ חָ ק וְ יַ עֲ קֹב ׁ ֶ‬ ‫משה וְ ַאהֲ רֹן ָ ּדוִ ד ו ׁ ְּשל ֹמֹ ה‪ ,‬הוּא יְ בָ ֵר ְך הַ ׁשו ֵֹמר ּ ִפיו וּלְ ׁשוֹנ ֹו‬ ‫ִמלְ הַ פְ ִסיק ְּב ׁשוּם ִדיבּ וּר‪ִ .‬מן ָּברו ְּך ׁ ֶש ָא ַמר עַ ד גְ ַמר הַ ְּתפִ ָּלה ו ִּּב ׁ ְשעַ ת קְ ִר ַיאת ֵספֶ ר ּתו ָֹרה‬ ‫‪KEREN TOSFES YOM TOV‬‬ ‫ׁ ֶש ְּבצִ יבּ וּר‪ַ :‬אפִ יל ּו ְּב ִדבְ ֵרי ּתו ָֹרה וְ ֵאיזֶה ִדיבּ וּר ּ ָכל ׁ ֶש ּ ֵכן ְּב ִשׂיחַ ת חוּלִ ין וְ ִס ּיפו ֵּרי ׁ ְשמוּעוֹת‪ .‬וְ יָ חוֹל ּו עָ לָ יו ּ ָכל‬ ‫‪670 M y r t l e A v e # 6 4 4 9‬‬ ‫משה ַר ֵּבינ ּו עָ לָ יו הַ ּׁ ָשלוֹם ו ְּּבכָ ל ִספְ ֵרי הַ ְנּבוּאוֹת‪ :‬יִ ְר ֶאה ז ֶַרע ּ ָכ ׁ ֵשר חָ ִיּים‬ ‫הַ ְּב ָרכוֹת הַ ּ ְכתוּבוֹת ְּב ּתו ַֹרת ׁ ֶ‬ ‫‪Brooklyn NY 11205‬‬ ‫וְ קַ ָי ִּמים‪ .‬וְ יִ ז ּ ְֶכה לִ ׁ ְשנֵ י ׁשוּלְ חָ נוֹת ׁ ֶש ִּב ׁ ְשנֵ י עוֹלָ ִמים‪ֶ ׁ :‬שהֵ ם הָ עוֹלָ ם הַ זֶּה ׁ ֶשעָ לָ יו נֶ ֱא ַמר וְ הִ ֵּנה טוֹב‪ .‬וְ הָ עוֹלָ ם הַ ָּבא‬ ‫ׁ ֶשהוּא יוֹם ׁ ֶש ּ ֻכלּ ֹו ָארו ְּך גַ ם טוֹב‪ :‬וְ נֹ ַ‬ ‫‪Tel: 212.299.9185‬‬ ‫‪Fax: 212.244.6551‬‬ ‫אמר ָא ֵמן‪:‬‬ ‫‪Email: Gilyon@KTYT.org‬‬