gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

א טיפערן בליק · A Tiferen Blick — בראשית (2026-10-05)

מוציא לאור: א טיפערן בליק · A Tiferen Blick

שבוע: בראשית (2026-10-05)

פתח את ה-PDF הורדה

‫א קלאר ע‬ ‫בליק‬ ‫·‬ ‫בג‬ ‫בעזהשי"ת‬ ‫ב הגליו ן‬ ‫בראשית‬ ‫מדברי‬ ‫כ"ק אדמו"ר מליובאוויטש זי"ע‬ ‫לחיזוק יסודות היהדות והחסידות‪ ,‬בשייכות‬ ‫לפרשיות השבוע ומועדי השנה‬ ‫דבר המערכת‬ ‫לקוטי שיחות‪ ,‬או שיחות קודש‪,‬‬ ‫תש"י‪-‬‬ ‫השנים‬ ‫במשך‬ ‫כפי שמצויין בסוף כל שיחה‪ ,‬עם‬ ‫תשנ"ב התוועד כ"ק אדמו"ר‬ ‫קצת ביאור באותיות קטנות וכותרות‬ ‫מליובאוויטש זי"ע התוועדויות‬ ‫שנעשו על ידינו‪.‬‬ ‫רבות ובמשך שעות ארוכות‬ ‫במשך הדורות‪ ,‬הרבו כ"ק‬ ‫השמיע שיחות קודש ומאמרים‬ ‫האדמו"רים נשיאי חב"ד ללמד‬ ‫בכל חלקי התורה‪.‬‬ ‫ולהשפיע חסידות‪ ,‬מיוסד על‬ ‫שיחות אלו שנאמרו באידיש‬ ‫תורת כ"ק מורנו הבעש"ט‪,‬‬ ‫נרשמו בשעתם ונדפסו בסדרת‬ ‫והדריכו את החסידים בעבודת‬ ‫שיחות קודש‪ ,‬אח"כ תורגמו ג"כ‬ ‫ה' בהתאם למצבו של כל דור‬ ‫ללה"ק ונדפסו בסדרת תורת‬ ‫ודור‪ .‬בשיחות קודש שלו מבאר‬ ‫מנחם התוועדויות‪.‬‬ ‫כ"ק אדמו"ר מליובאוויטש זי"ע‬ ‫חלקים מתוך אלפי שיחות קודש‬ ‫את עבודת ה' עפ"י דרך החסידות‬ ‫אלו לוקטו והוגהו על ידו במשך‬ ‫השייכת למצב של דורנו זה‪ ,‬מרחיב‬ ‫השנים ונדפסו בל"ט הכרכים של‬ ‫עלי' ומסביר אותה בשפה קלה‬ ‫לקוטי שיחות‪.‬‬ ‫ופשוטה לאנשים כערכינו‪.‬‬ ‫בקונטרס "א טיפערן בליק"‬ ‫מערכת "א טיפערן בליק"‬ ‫הננו מביאים קטעים מספרי‬ ‫מתן שכרו בצדו!‬ ‫בע"ה בכל שבוע יתקיים מבחן על הקונטרס "א טיפערן‬ ‫בליק" של אותו שבוע על ידי הטלפון‪.‬‬ ‫בכל יום שישי יעלה המבחן על הסיסטעם עד יום שני‪.‬‬ ‫תנאי ההשתתפות במבחן‪:‬‬ ‫א‪ .‬ללמוד את הקונטרס לכל הפחות פעם אחת‪.‬‬ ‫ב‪ .‬לא להקשיב לשאלות המבחן לפני עשיית המבחן‪.‬‬ ‫במבחן יהיו ‪ 3-4‬שאלות‪ ,‬העונה תשובות נכונות יזכה‬ ‫במתן שכר של ‪ $10‬לכל מבחן (שיינתן פעם בחודש לערך)‪.‬‬ ‫לעשיית המבחן ולשאלות נוספות ניתן להתקשר‬ ‫ל‪718.977.5099‬‬ ‫© כל הזכויות שמורות‬ ‫הטעקסט של הלקוטי שיחות נדפס ברשות קה"ת‬ ‫הרוצה לקבל הקונטרס באימייל או לנדב‬ ‫נא לשלוח בקשה ל‪atifernblik@gmail.com‬‬ ‫?טלעוו יד רעדא הרות ‪ -‬רע'בושח זיא סאוו‬ ‫בראשית‬ ‫וואס איז חשוב'ער ‪-‬‬ ‫תורה אדער די וועלט?‬ ‫"ומה טעם פתח בבראשית"?!‬ ‫א‪.‬‬ ‫אויף "בראשית ברא אלקים"‪ 1‬ברענגט רש"י דעם מאמר פון ר'‬ ‫יצחק‪" :2‬לא הי' צריך להתחיל את התורה אלא מהחודש הזה‬ ‫לכם‪ ..3‬ומה טעם פתח בבראשית משום כח‪ 4‬מעשיו הגיד לעמו‬ ‫פארענטפערט‬‫לתת להם נחלת גוים"; און איז מבאר‪ַ ,‬אז דערמיט ַ‬ ‫מען די טענה פון אומות העולם‏ ‏‪" -‬לסטים‪ 5‬אתם שכבשתם ארצות‬ ‫שבעה גוים‪ ,‬הם אומרים להם כל הארץ של הקב"ה היא‪ ,‬הוא‬ ‫בראה ונתנה לאשר ישר בעיניו כו'"‪.‬‬ ‫פון דעם דיוק הלשון "לא הי' צריך להתחיל את התורה כו' ומה‬ ‫וואס שטייט אין אייניקע‬ ‫טעם פתח בבראשית"‪6‬‏ ‏‪ -‬ניט ווי דער לשון ָ‬ ‫מדרשים‪" :7‬לא הי' צריך לכתוב את התורה כו' ומה טעם כתב‬ ‫מבראשית" (וכיו"ב)‏‪-‬‏ איז משמע‪ַ ,‬אז די שאלה אין דעם מאמר איז‬ ‫האבן בכלל ניט‬‫ניט ַאז די פרשיות (פון "בראשית" ביז "החודש") ָ‬ ‫געדארפט זיין‬ ‫ַ‬ ‫האבן ניט‬ ‫נאר ַאז זיי ָ‬ ‫געדארפט שטיין אין תורה‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫‪ .1‬בראשית א‪ ,‬א‪.‬‬ ‫‪ .2‬ראה לקמן הערות ‪.6 ,5‬‬ ‫‪ .3‬בא יב‪ ,‬ב‪.‬‬ ‫‪ .4‬תהלים קיא‪ ,‬ו‪.‬‬ ‫‪ .5‬ראה ב"ר פ"א‪ ,‬ב‪ .‬וראה לקו"ש חט"ו ע' ‪ 104‬הערה ‪ 41‬ובשוה"ג שם‪.‬‬ ‫‪ .6‬ועד"ז הוא ביל"ש בא שם‪.‬‬ ‫‪ .7‬תנחומא (באבער) פרשתנו יא‪ .‬לקח טוב ריש פרשתנו‪ .‬ועד"ז בב"ר שם‪ ,‬ובפרש"י‬ ‫תהלים שם‪.‬‬ ‫ג‬ ‫א טיפערן ב<>ליק‬ ‫געדארפט זיין‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫דער ָאנהויב פון תורה‪( 8‬ווייל התחלת התורה ָ‬ ‫פון "החודש הזה לכם שהיא מצוה ראשונה שנצטוו בה ישראל"‪.)9‬‬ ‫וויבאלד ַאז דער תירוץ (אויך) אויף דער שאלה איז‏ ‏‪" -‬שאם‬ ‫ַ‬ ‫און‬ ‫יאמרו אומות העולם כו'"‪ ,‬קומט אויס‪ַ ,‬אז כדי צו שולל זיין זייער‬ ‫טענה "לסטים אתם כו'"‪ ,‬איז ניט גענוג ַאז "בראשית ברא אלקים‬ ‫דארף זיין די‬‫דאס ַ‬ ‫נאר ָ‬‫גו'" וועט שטיין (ערגעץ וואו) אין תורה‪ָ ,‬‬ ‫התחלה פון תורה‏ ‏‪ -‬איז תמוה‪:‬‬ ‫וואלט‬ ‫נאך "החודש" ָ‬ ‫געשטאנען ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואלט‬ ‫אפילו אויב "בראשית" ָ‬ ‫מען אויך געוואוסט דעם ענין ַאז "כל הארץ של הקב"ה היא הוא‬ ‫וואלט עס ניט געווען קיין תירוץ‬ ‫רוואס ָ‬ ‫פא ָ‬ ‫בראה ונתנה כו'"‏ ‏‪ -‬איז ַ‬ ‫דארף דוקא זיין "פתח בבראשית"?‬ ‫מספיק‪ ,‬און עס ַ‬ ‫ב‪.‬‬ ‫פארשטיין‪:‬‬ ‫דארף מען ַ‬ ‫אויך ַ‬ ‫וויבאלד ַאז "לא הי' צריך להתחיל (לכתוב) את התורה אלא‬ ‫ַ‬ ‫דארף איר התחלה זיין‬ ‫מהחודש הזה לכם"‏ ‏‪ַ -‬אז מצד תורה ַאליין ַ‬ ‫געדארפט שטיין‬ ‫ַ‬ ‫האט בכלל ניט‬‫דאס ָ‬‫ניט פון "בראשית" ָ(אדער ָ‬ ‫אין תורה) ‏ ‏‪ -‬ובפרט ַאז דער בעל המאמר איז עס מדגיש בלשון‬ ‫דאס איז לעיכובא‪10‬‏ ‏‪ -‬ווי קומט עס‪,‬‬ ‫וואס ווייזט ַאז ָ‬ ‫"לא ‪ . .‬אלא"‪ָ ,‬‬ ‫זאל מען בייטן דעם‬ ‫ַאז צוליב שולל זיין ַא טענה פון אומות העולם ָ‬ ‫סדר פון (ומכש"כ מוסיף זיין אין) תורה (שבכתב)?‬ ‫וואלט לכאורה געווען גענוג ווען מ'גיט‬ ‫נאך מער‪ :‬אויף דעם ָ‬ ‫ָ‬ ‫איבער דעם ענטפער בעל פה מדור דור ַ(אזוי ווי כללות תורה‬ ‫‪ .8‬ראה שפ"ח כאן (בפי' הב')‪ .‬ראה לקו"ש ח"ה ע' ‪( 3‬הערה ‪ )9‬‏‪-‬‏ שע"ד הפשט‬ ‫מסתבר לפרש שגם כוונת רש"י ב"ולא הי' צריך להתחיל כו'" היא דלא הו"ל לכותבו‬ ‫בתורה בכלל‪ ,‬ע"ש (וכפשטות הכתוב "הגיד לעמו")‪ .‬אבל ב"יינה של תורה" שבפירוש‬ ‫רש"י י"ל כבפנים‪ .‬ובפרט ועיקר שרש"י מדייק "פתח בבראשית" (וביל"ש בא שם‪:‬‬ ‫התחיל מבראשית)‪.‬‬ ‫‪ .9‬לשון רש"י כאן‪.‬‬ ‫‪ .10‬ראה תוד"ה מתניתן מנחות פג‪ ,‬ב‪.‬‬ ‫ד‬ ‫?טלעוו יד רעדא הרות ‪ -‬רע'בושח זיא סאוו‬ ‫טאקע אין גמרא‪ַ ,11‬אז גביהא‬‫שבעל פה)‪ ,‬און ווי מען געפינט ַ‬ ‫פארענטפערט די טענה פון "בני אפריקיא" ַ(אז‬‫האט ַ‬ ‫בן פסיסא ָ‬ ‫"ארץ כנען שלנו היא") מיט ַא(ן ַאנדער) הסברה‪ ,‬וועלכע שטייט‬ ‫ניט (בפירוש‪ )12‬אין תורה שבכתב (ועד"ז צו די בני ישמעאל ובני‬ ‫קטורה אויף זייער טענה "ארץ כנען שלנו ושלכם")‪.‬‬ ‫איז דערפון געדרונגען‪ַ ,‬אז דער ענין פון "פתח בבראשית" איז‬ ‫דאס איז ַאן ענין‬ ‫נאר ָ‬‫נאר ַאן ענטפער צו די אומות העולם‪ָ ,‬‬ ‫ניט ָ‬ ‫וואס איז נוגע צו אידן גופא‪ ,‬אין זייער (תורה ו)עבודת ה'‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫וואס אין‬ ‫פארשטיין דעם טעם‪ָ ,‬‬ ‫[וואס דערמיט וועט מען אויך ַ‬ ‫ָ‬ ‫געבראכט אין מאמר ר' יצחק) "כח מעשיו‬ ‫ַ‬ ‫(וואס ווערט‬ ‫דעם פסוק ָ‬ ‫דאס‬‫דערמאנט ַאז ָ‬ ‫ָ‬ ‫הגיד לעמו לתת להם נחלת גוים"‪ ,‬ווערט ניט‬ ‫נאר "הגיד לעמו"; ד‪.‬ה‪ .‬דאס הייסט דער‬ ‫איז ַאן ענטפער צו אוה"ע‪ָ ,‬‬ ‫זאלן‬‫"כח מעשיו הגיד לעמו" איז נוגע אידן ַאליין‪13‬‏ ‏‪ -‬כדי ַאז אידן ָ‬ ‫טראכטן ַאז דורך זייער כיבוש פון "ארצות שבעה גוים" זיינען‬ ‫ניט ַ‬ ‫זיי "לסטים"‪ ,‬דערציילט מען זיי גלייך אין התחלת התורה ַאז‬ ‫"בראשית ברא אלקים"]‪.‬‬ ‫ג‪.‬‬ ‫פארשטיין לויטן ביאור (פנימי) פון צמח צדק‬ ‫‪14‬‬ ‫דאס ַ‬ ‫וועט מען ָ‬ ‫אין דעם מאמר‪:‬‬ ‫"כבשתם ארצות שבעה גוים" מיינט (ברוחניות) דעם "כיבוש"‪ ,‬די‬ ‫עבודה פון אידן אין די ארצות (ובכלל‏ ‏‪ -‬אין וועלט)‪ :15‬בשעת אידן‬ ‫זיינען "כובש"‪ ,‬זיי נעמען און נוצן עניני העולם (דברי הרשות)‬ ‫‪ .11‬סנהדרין צא‪ ,‬א‪.‬‬ ‫‪ .12‬אף שמענתו הי' "ראי' ‪ . .‬מן התורה" (ממש"נ (נח ט‪ ,‬כה) "כנען עבד עבדים יהי'‬ ‫לאחיו") ‏ ‏‪ -‬ה"ז רק "ראי'"‪ ,‬אבל אינו מפורש בתורה שבכתב‪ ,‬ולאחיו היינו כל האומות‪,‬‬ ‫ולא רק בנ"י‪ .‬וראה לקו"ש ח"ה (ע' ‪ 4‬הערה ‪ )14‬שע"ד הפשט הוי קללה‪ ,‬ואין שייך‬ ‫לומר שע"י קללה נעשה כנען לעבד‪ .‬ע"ש‪.‬‬ ‫‪ .13‬ראה גם לקו"ש ח"י ע' ‪ 1‬הערה ‪.8‬‬ ‫‪ .14‬אוה"ת בא ע' רסב (ע"פ עמק המלך בתחלתו)‪ .‬וראה ד"ה כי ידעתיו תרפ"ד‪.‬‬ ‫‪ .15‬ראה בארוכה בכ"ז לקו"ש שם (ע' ‪ 2‬ואילך)‪.‬‬ ‫ה‬ ‫א טיפערן ב<>ליק‬ ‫וואכעדיק ‏ ‏‪-‬‬ ‫מאכט מען זיי אויס גוי'ש‪ ,‬אפילו ניט ָ‬ ‫לשם שמים‪ַ ,‬‬ ‫נאר‪ :‬תשמישי קדושה‪ ,‬דבר שבקדושה‪ ,‬קדושה ביז‏ ‏‪ -‬קדשי קדשים‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫זאכן‬‫אויף דעם איז די טענה (פון אוה"ע) "לסטים אתם"‪ :‬די ַ‬ ‫וואכעדיק‪,‬‬ ‫וועלכע געפינען זיך תחת ממשלת הגוים‪ ,‬זיינען‪ ,‬עכ"פ‪ָ ,‬‬ ‫טענה'ן די אומות‪ ,‬געהערן צו זיי [ע"ד ווי עס שטייט אין מדרש‪,16‬‬ ‫האט‬‫האבן זיך צעטיילט מיט די עולמות‪ ,‬יעקב ָ‬ ‫ַאז יעקב ועשו ָ‬ ‫גענומען עולם הבא און עשו ‏ ‏‪ -‬עולם הזה]; ובמילא‪ ,‬איז (לויט‬ ‫או"ה) די עבודה פון דעם כיבוש ‏ ‏‪ -‬דורך וועלכן מ'איז "מרחיב‬ ‫גבול הקדושה"‪17‬‏ ‏‪ַ -‬אן ענין פון "גזילה"‪.‬‬ ‫אויף דעם איז דער ענטפער‪" :‬בראשית ברא אלקים"‪ַ ,‬אז "ממך‬ ‫הכל"‪ 18‬‏ ‏‪" -‬כל הארץ של הקב"ה היא הוא בראה ונתנה לאשר‬ ‫האבן זיך געפונען (קודם עבודת‬ ‫זאכן ָ‬ ‫וואס די ַ‬ ‫דאס ָ‬‫ישר בעיניו"‪ָ :‬‬ ‫נאר ווייל‬‫האדם) אין רשות פון די אומות‪ ,‬פון חול עכ"פ‪ ,‬איז ָ‬ ‫"ברצונו נתנה להם" ‏ ‏‪ -‬ס'איז געווען דעם אויבערשטנ'ס רצון‪ַ ,‬אז‬ ‫זאל עס זיי געגעבן ווערן‪ָ ;19‬אבער‬‫(בסיבת החטא פון עץ הדעת) ָ‬ ‫דערנאך ‏ ‏‪" -‬ברצונו נטלה מהם ונתנה‬ ‫ָ‬ ‫(דאס גופא איז בכדי ַאז)‬ ‫ָ‬ ‫זאלן צוריק נעמען פון זיי די‬ ‫לנו"‪ :‬דער אויבערשטער וויל ַאז אידן ָ‬ ‫זאכן און אומקערן אינעם "גבול הקדושה" (ווי ס'איז געווען קודם‬ ‫ַ‬ ‫החטא) דורך דער עבודה (כיבוש) פון אידן‪.‬‬ ‫דאס איז אויך דער פירוש פון "לא הי' צריך להתחיל את‬ ‫און ָ‬ ‫התורה אלא מהחודש הזה לכם"‪" :‬תורה" איז העכער פון מעשה‬ ‫בראשית‪ ,20‬כולל אויך פון דער עבודה מיט מעשה בראשית (עניני‬ ‫‪ .16‬סדר אליהו זוטא פי"ט‪ .‬יל"ש תולדות רמז קיא‪.‬‬ ‫‪ .17‬ראה עמק המלך שם‪ .‬וראה מאור עינים ר"פ תולדות‪ .‬הובא ונת' באוה"ת שם‬ ‫(כרך ד תשצט‪ ,‬ב ואילך)‪.‬‬ ‫‪ .18‬דה"א כט‪ ,‬יד‪.‬‬ ‫‪ .19‬ראה גם רמ"ז לזח"ב (מ‪ ,‬ב)‪ .‬הובא ונת' בד"ה זה היום תרצ"ד (בסה"מ קונטרסים‬ ‫ח"ב) פ"ד‪.‬‬ ‫‪ .20‬ראה אוה"ת בא שם‪ ,‬דתורה ענינה המשכת אור א"ס מלמעלה מהצמצום‪,‬‬ ‫משא"כ סיפור מע"ב ‏‪-‬‏ אחר הצמצום‪ .‬וראה הערה הבאה‪.‬‬ ‫ו‬ ‫?טלעוו יד רעדא הרות ‪ -‬רע'בושח זיא סאוו‬ ‫בא‬ ‫דאס איז אויך בפשטות ַ‬ ‫העולם) ‏ ‏‪ -‬עבודת הכיבוש‪ .21‬און ווי ָ‬ ‫דעם אדם העובד‪ :‬ווען ַא איד לערנט תורה ָאדער ער טוט ַא מצוה‪,‬‬ ‫ריינגעטאן אין ַא דבר שבקדושה‪ 22‬און איז‬ ‫ָ‬ ‫איז ער בעת מעשה ַא‬ ‫פארנומען מיט‬ ‫העכער פון עניני העולם; משא"כ ווען ער איז ַ‬ ‫פארבלייבן‬‫עניני הרשות שלו‪ ,‬אפילו ווען ער טוט זיי לשם שמים‪ַ ,‬‬ ‫דעמאלט) "מעשיך" און "דרכיך" ‏ ‏‪ -‬עניני הרשות צו‬‫ָ‬ ‫זיי (אויך‬ ‫וועלכע ַא מענטש איז מתאווה מצד גופו וקיומו וחיותו‪ ,‬מצד‬ ‫נפשו הבהמית‪.‬‬ ‫שטארקער די שאלה הנ"ל‬ ‫ַ‬ ‫לויט דעם ביאור ‏ ‏‪ -‬ווערט ָאבער ָ‬ ‫נאך‬ ‫וויבאלד ַאז עבודת הכיבוש‬ ‫ַ‬ ‫(סעיף א) "ומה טעם פתח בבראשית"?‬ ‫דאס מוז‬ ‫טאקע ַאז ָ‬ ‫איז נידעריקער פון תורה ומצות‪ ,‬איז אמת ַ‬ ‫דארף זיין די עבודה (און‬ ‫מ'זאל וויסן ַאז עס ַ‬ ‫ָ‬ ‫שטיין אין תורה כדי‬ ‫עס איז ניט קיין ענין פון "לסטים") ‏‪-‬‏ ווי קומט עס ָאבער ַאז ָ‬ ‫דאס‬ ‫(וואס קדימה בסדר ‏‪-‬‏ אין‬ ‫זאל זיין די התחלה ופתיחה פון תורה ָ‬ ‫ָ‬ ‫תורה ‏‪-‬‏ ווייזט אויף קדימה במעלה)?‬ ‫ד‪.‬‬ ‫זאגן אין דעם‪:‬‬ ‫וואס מען קען ָ‬ ‫איינער פון די ביאורים ָ‬ ‫אע"פ ַאז עבודת הכיבוש‪ ,‬בלשון החסידות עבודת הבירורים‪ ,‬איז‪,‬‬ ‫אין סדר המדרגות‪ ,‬נידעריקער פון לימוד התורה וקיום המצות‬ ‫(כנ"ל)‪ ,‬פונדעסטוועגן‪ ,‬איז די כוונה העליונה בבריאת העולם‬ ‫וואס מיינט (ווי‬‫"(נתאווה הקב"ה) להיות לו דירה בתחתונים"‪ָ ,23‬‬ ‫דער ַאלטער רבי טייטשט עס ָאּפ‪ )24‬אין ַא תחתון "שאין תחתון‬ ‫למטה ממנו" והוא עולם הזה הגשמי‪ ,‬שמצד עצמו אין נרגש בו שום גילוי‬ ‫‪ .21‬ראה ד"ה וירד תרס"ב וד"ה בראשית ברא תש"ה (פ"ל)‪ ,‬שהבירור שמדברי‬ ‫הרשות מגיע רק בבחי' "לבוש מלכות"‪ ,‬ודוקא ע"י המצות ממשיכים בחי' "כתר‬ ‫מלכות" (ראה גם תו"א צא‪ ,‬סע"ב‪ .‬שערי אורה סד‪ ,‬א)‪.‬‬ ‫‪ .22‬ראה תניא פמ"ו (סו‪ ,‬א)‪ .‬ולהעיר מלקו"ש חט"ו (ע' ‪6‬־‪ )245‬דכל קיום המצוה ‏‪-‬‏‬ ‫גם אם צ"ל (לפני זה) כפיית היצר ‏‪-‬‏ הוא בבחי' צדיק‪ .‬ע"ש‪.‬‬ ‫‪ .23‬תניא רפל"ו‪ .‬ע"פ תנחומא נשא טז‪ .‬ועוד‪.‬‬ ‫‪ .24‬תניא שם‪.‬‬ ‫ז‬ ‫א טיפערן ב<>ליק‬ ‫אלקות (וב"תחתון" זה נתאווה הקב"ה להיות לו ית' דירה ‪ -‬ע"י עבודת האדם‬ ‫להמשיך אלקותו ית' בדברים גשמיים ועניני עוה"ז)‏ ‏‪ -‬און די כוונה פירט‬ ‫זיך אויס אין עבודת הבירורים מער און טיפער ווי דורך לימוד‬ ‫התורה וקיום המצות‪ ,‬היות ַאז דורך איר ווערט ַא דירה לו ית' אויך‬ ‫וואס זיינען "תחתונים" ממש‪.25‬‬ ‫אין די דברי הרשות של האדם‪ָ ,‬‬ ‫דא ַאן עילוי אין דער עבודה בנפש האדם ‏ ‏‪ַ -‬אז ביי‬ ‫[ועד"ז איז ָ‬ ‫דארף ער ביי זיך ַארויסרופן טיפערע כוחות‬ ‫עבודת הבירורים ַ‬ ‫אויפטאן ַאז‬ ‫ָ‬ ‫הנפש ווי ביי לימוד התורה וקיום המצות‪ :‬כדי צו‬ ‫נאר מען‬ ‫אויך ווען מ'געפינט זיך ניט אין ד' אמות פון קדושה ָ‬ ‫דאן בלייבן‬ ‫זאל מען אויך ַ‬ ‫פארנעמט זיך מיט וועלט־ענינים‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫נאר‬‫געטאן ָ‬ ‫ָ‬ ‫צוגעבונדן צו קדושה‪ ,‬ביז ַאז ַאלע עניני הרשות ווערן‬ ‫דארף מען‬ ‫נאך העכער‏ ‏‪" -‬בכל דרכיך דעהו") ַ‬ ‫"לשם שמים" ָ(אדער ָ‬ ‫שטארקערער‬ ‫ַ‬ ‫זיין ‏ ‏‪ -‬בפשטות ‏ ‏‪ -‬פרימער‪ .‬מען מוז ָאנקומען צו ַא‬ ‫ּפגעשוואכט‬ ‫ַ‬ ‫זאל ניט ָא‬‫וואס ָ‬ ‫התקשרות הנשמה מיטן אויבערשטן‪ָ ,‬‬ ‫ווערן אויך בעת דער התעסקות מיט עניני העולם‪.]26‬‬ ‫וואס "פתח בבראשית"‪ 27‬‏ ‏‪ -‬ווייל‬ ‫דאס איז אויך דער טעם ָ‬‫און ָ‬ ‫שלימות עיקר ותכלית הכוונה פון בריאה‪ ,‬דירה בתחתונים‪ ,‬שאין‬ ‫תחתון למטה ממנו ‏ ‏‪ -‬פירט זיך דורך דער עבודה פון "בראשית‬ ‫ברא" (עבודת הבירורים)‪.‬‬ ‫ה‪.‬‬ ‫דער ביאור איז ָאבער ניט מספיק‪ ,‬ווייל פון המשך הלשון "ומה‬ ‫טעם פתח בבראשית כו' שאם יאמרו אוה"ע כו'" איז מוכח‪ַ ,‬אז‬ ‫וואס לולי זה (אפילו ווען "בראשית"‬ ‫דערפאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫"פתח בבראשית" איז‬ ‫נאך געבליבן ַאן‬ ‫וואלט ָ‬‫געשטאנען שּפעטער אין תורה) ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואלט‬ ‫ָ‬ ‫ָארט אויף טענת האומות ַאז "לסטים אתם" (כנ"ל סעיף א);‬ ‫‪ .25‬ראה גם לקו"ש שם ע' ‪.245‬‬ ‫‪ .26‬ראה בארוכה לקו"ש שם (ואילך) שהוא ע"ד מעלת הבע"ת לגבי הצדיק‪ .‬ע"ש‪.‬‬ ‫‪ .27‬ראה גם ד"ה בראשית ברא תשל"ח פ"ג (נדפס לקמן ע' ‪.)263‬‬ ‫ח‬ ‫?טלעוו יד רעדא הרות ‪ -‬רע'בושח זיא סאוו‬ ‫וואס "פתח בבראשית"‬‫ָאבער ע"פ הנ"ל קומט אויס‪ַ ,‬אז דער טעם ָ‬ ‫נאר בלויז‬ ‫איז ניט כדי צו שולל זיין די טענה פון "לסטים אתם"‪ָ ,‬‬ ‫צו מקדים ומדגיש זיין די מעלה פון עבודת הבירורים (בראשית‬ ‫ברא) לגבי דער מעלה פון עבודת התורה ומצות ("החודש")‪.‬‬ ‫פארשטיין ע"פ הידוע ַאז אין עניני העולם זיינען‬ ‫דאס ַ‬ ‫וועט מען ָ‬ ‫דא צוויי סוגים‪:28‬‬ ‫ָ‬ ‫וואס זייער כיבוש ובירור איז דורך דער עבודה‬‫א) דברי הרשות‪ָ ,‬‬ ‫פון "כל מעשיך לשם שמים" און "בכל דרכיך דעהו"‪ ,‬און כמובן ‏‪-‬‏‬ ‫לימוד התורה וקיום המצות‪.‬‬ ‫וואס זייער חיות איז פון ג' קליפות הטמאות‬ ‫ב) דברים האסורים‪ָ ,‬‬ ‫האבן ַא ניצוץ‬ ‫זאכן ָ‬‫וואס אויך די ַ‬ ‫לגמרי שאין בהם טוב כלל ‏‪-‬‏ ָ‬ ‫(ווארום דער קיום פון‬‫וואס איז זיי מהוה ומחי' ומקיים ָ‬ ‫קדושה ָ‬ ‫נאר דער אור הקדושה פון די‬ ‫זאך איז פון קדושה דוקא)‪ָ ,‬‬‫יעדער ַ‬ ‫ניצוצות איז אין זיי בתכלית ההעלם‪ ,29‬ולכן הם דברים האסורים‪ ,‬משום‬ ‫שאסורים וקשורים בקליפות‪ ,‬ואין בכח האדם להעלותם לקדושה (על דרך‬ ‫הרגיל) ַאזוי ַאז‬ ‫וואס אין דעם התורה מדברת) ווערן‬‫נאר זעלטן (ניט ע"ד הרוב‪ָ ,‬‬‫ָ‬ ‫‪ -‬דורך ביטול ברוב ובששים‪ 30‬כו' אם דבר אסור נתערב‬ ‫זיי נתברר ‏ ‏‬ ‫בהיתר (ברוב או בששים) ונתבטל‪ ,‬אז שייך לברר את הניצוץ קדושה המחיה‬ ‫אותו‪ ,‬זדונות נעשו כזכיות דורך תשובה מאהבה‪ ,31‬וכיו"ב‪ָ ,‬אבער‬ ‫על דרך הרגיל‬ ‫זיי קענען ניט נתברר ווערן און עולה זיין אין קדושה ‏ ‏‪ -‬און‬ ‫דערפאר זיינען זיי דברים האסורים‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫ועפ"ז יש לומר‪ַ ,‬אז דער עיקר טענה פון "לסטים אתם" (ברוחניות)‬ ‫האט די‬ ‫וואס בשייכות צו זיי ָ‬‫זאכן דברים האסורים‪ָ ,‬‬‫איז בנוגע די ַ‬ ‫וואס זיין הנהגה‬ ‫ווארום ווייל ַא איד ָ‬ ‫טענה ַאן ָארט ע"פ תורה ‏ ‏‪ָ -‬‬ ‫‪ .28‬ראה תניא פ"ו־ז‪ .‬ובכ"מ‪.‬‬ ‫‪ .29‬ראה סה"מ עת"ר ע' קג‪ .‬המשך תער"ב פרק שעד‪.‬‬ ‫‪ .30‬אבל אין מבטלין איסור לכתחילה (שו"ע יו"ד סצ"ט ס"ה)‪.‬‬ ‫‪ .31‬יומא פו‪ ,‬ב‪ .‬וראה בארוכה דרמ"צ קצא‪ ,‬א ואילך‪ .‬ועוד‪.‬‬ ‫ט‬ ‫א טיפערן ב<>ליק‬ ‫איז ע"פ תורה איז ניט שייך צום בירור פון דברים האסורים‏ ‏‪ -‬עס‬ ‫דארף מען דוחה זיין‪ ;32‬ד‪.‬ה‪.‬‬ ‫דארף זיין "סור מרע"‪ ,‬עניני איסור ַ‬ ‫ַ‬ ‫(נאר‬ ‫ַאז ע"פ תורה זיינען זיי כאילו ווי ניט אין רשות פון ַאן אידן ָ‬ ‫ברשות הקליפה)‪.‬‬ ‫נאך "החודש"‬ ‫געשטאנען ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואלט‬ ‫און דעריבער‪ ,‬ווען "בראשית" ָ‬ ‫נאכמער‏ ‏‪ -‬לעיכובא‪" :‬לא הי' צריך להתחיל את התורה אלא‬ ‫[און ָ‬ ‫פאדערט זיך ַאז איר‬ ‫מהחודש הזה לכם" ‏ ‏‪ -‬מצד תורה עצמה ָ‬ ‫וואלט געווען‬ ‫דאס הייסט‪ַ ,‬אז עס ָ‬‫זאל זיין פון "החודש"]‏ ‏‪ָ -‬‬ ‫התחלה ָ‬ ‫נאר ע"י לימוד תורה וקיום‬ ‫דער אופן עבודת הכיבוש והבירורים ָ‬ ‫(וואס איז כולל דעם‬ ‫וואלט "כבשתם ארצות שבעה גוים" ָ‬ ‫מצות‏ ‏‪ָ -‬‬ ‫בירור פון די ניצוצות שבג' קליפות הטמאות‪ )33‬געווען גזילה‪.‬‬ ‫ו‪.‬‬ ‫וואס "פתח בבראשית"‪:‬‬ ‫פארענטפערט דערמיט ָ‬ ‫די טענה ווערט ַ‬ ‫אע"פ ַאז מצד תורה קענען די ניצוצות פון דברים האסורים ניט‬ ‫נתברר ווערן‪ ,‬איז ָאבער מצד "הקב"ה" ַאליין (שלמעלה מתורה)‬ ‫וואס (תשובה מאהבה) טוט‬ ‫געווארן דער כח אויף תשובה‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫געגעבן‬ ‫זאלן ווערן זכיות‪[ 31‬כמאמר חז"ל‪ַ ,34‬אז דוקא‬ ‫אויף ַאז די זדונות ָ‬ ‫ווען "שאלו להקב"ה חוטא מה ענשו אמר להם יעשה תשובה‬ ‫וואס דורך דעם‬ ‫ויתכפר לו" (משא"כ ווען "שאלו לתורה"‪ָ ,])35‬‬ ‫ווערן נתברר אויך די ניצוצות‬ ‫ווארום ס'איז "ממך הכל" ‏ ‏‪ -‬אויך דברים האסורים (וכנ"ל ַאז‬ ‫‪-‬‏ ָ‬ ‫זייער קיום וחיות איז פון די ניצוצי קדושה שבהם)‪ ,‬און אויך זיי‬ ‫‪ .32‬ראה לקו"ת שה"ש (ו‪ ,‬ד) "לא יעלה הניצוץ כו' רק נדחה לחוץ כו'"‪.‬‬ ‫‪ .33‬להעיר ממחז"ל (רש"י אחרי (יח‪ ,‬ג) מתו"כ עה"פ) "שאותן עממין שכבשו ישראל‬ ‫מקולקלים יותר מכולם"‪.‬‬ ‫‪ .34‬פסיקתא דר"כ פ' שובה‪ .‬יל"ש תהלים מזמור כה‪ .‬וראה ירושלמי מכות פ"ב ה"ו‪.‬‬ ‫‪ .35‬כי אף שגם (מענה התורה ‪" )-‬יביא אשם" צ"ל עם התשובה דוקא ‏ ‏‪ -‬הנה ע"פ‬ ‫מענה התורה מועילה התשובה רק שהזדונות ייעשו כשגגות (ולא נתכפרו לגמרי)‬ ‫ואח"כ "מהני הקרבן שע"י הקרבן מתכפר השוגג" (אוה"ת יו"כ ס"ע א'תקנז ואילך‪.‬‬ ‫ועוד)‪.‬‬ ‫י‬ ‫?טלעוו יד רעדא הרות ‪ -‬רע'בושח זיא סאוו‬ ‫וויבאלד ַאז עצמותו‬ ‫ַ‬ ‫זיינען אין די "בעלות" פון אויבערשטן; און‬ ‫ית' איז העכער פון די גדרים פון העלם וגילוי‪ ,‬זיינען אויך די‬ ‫ניצוצות קדושה (אין וועלכע דער אור אלקי איז בתכלית ההעלם)‬ ‫דארטן נעמט זיך דער כח אויף תשובה צו‬ ‫מיוחד מיט אים‪ ,‬און פון ָ‬ ‫מברר זיין אויך די ניצוצות און זיי מעלה זיין לקדושה‪.‬‬ ‫נאר היות ַאז "ותורה אור" ‏ ‏‪ -‬דער גילוי פון ַאלע עניני קדושה‬ ‫ָ‬ ‫וואס מצד עצמם זיינען זיי העכער פון‬ ‫איז דורך תורה (אויך די ָ‬ ‫תורה)‪ ,‬ווערט אויך דער ענין התשובה (בירור הניצוצות שבדברים‬ ‫געזאגט און נתפרש דורך תורה‪.36‬‬ ‫ָ‬ ‫האסורים)‬ ‫באשטייט דער חילוק צווישן די צוויי נוסחאות‬ ‫און אין דעם ַ‬ ‫הנ"ל (ס"א) אין מאמר ר' יצחק ‏ ‏‪( -‬א) "מה טעם כתב מבראשית"‪,‬‬ ‫(ב) "ומה טעם פתח בבראשית"‪:‬‬ ‫אויף דעם בירור פון דברי הרשות איז גענוג "כתב מבראשית"‪,‬‬ ‫ַאז עס ווערט געשריבן אין תורה (בכלל) נישט דוקא אין אנפאנג‪ .‬ווייל‬ ‫האט ַא יתרון לגבי דער עבודה פון תורה‬ ‫אע"פ ַאז אויך די עבודה ָ‬ ‫ומצות (כנ"ל ס"ד)‪ ,‬גיט ָאבער תורה ַאן ָארט אויף דער עבודה‪,‬‬ ‫ואדרבה ‏‪-‬‏ תורה איז מחייב די עבודה‪.‬‬ ‫משא"כ דער בירור פון דברים האסורים איז ניט ע"פ סדר התורה‪,‬‬ ‫ווארום אפילו האומר אחטא ואשוב ‏ ‏‪ -‬טוט ַאן עבירה ומתחייב‬ ‫ָ‬ ‫בעונש לפי ערך הפגם‪ ,37‬ווייל ער איז פוגם וכו' ‏ ‏‪ -‬און מצד דעם‬ ‫ענין אין כיבוש ארצות שבעה גוים מוז עס שטיין אין פתיחת‬ ‫וואס‬ ‫וויבאלד דער כח אויף דעם בירור איז פון ַאן ָארט ָ‬‫ַ‬ ‫התורה;‬ ‫איז העכער פון תורה‪ ,38‬קומט עס דעריבער (אין תורה גופא) ַאלס‬ ‫התחלת ופתיחת התורה‪.‬‬ ‫‪ .36‬ראה גם המשך תער"ב ח"ג ע' א'תח‪.‬‬ ‫‪ .37‬תניא ספכ"ה בהגה"ה‪.‬‬ ‫‪ .38‬ע"ד שתשובה מכפרת גם על ביטול תורה ועד שנעשה לו כזכיות‪.‬‬ ‫אי‬ ‫א טיפערן ב<>ליק‬ ‫ז‪.‬‬ ‫זאגט "ומה טעם פתח בבראשית‬‫וואס ר' יצחק ָ‬ ‫דאס איז אויך ָ‬ ‫און ָ‬ ‫משום כח מעשיו הגיד לעמו לתת להם נחלת גוים"‪:‬‬ ‫געווארן ("הגיד" לשון המשכה‪ )39‬און‬ ‫ָ‬ ‫צו אידן ("עמו") איז נמשך‬ ‫געווארן דער "כח מעשיו"‪ 40‬‏ ‏‪ -‬דער כח (וניצוץ)‬ ‫ָ‬ ‫איבערגעגעבן‬ ‫(אלע) "מעשיו" אפילו הכח אלקי שבדברים‬ ‫וואס איז דא אין ַ‬ ‫אלקי ָ‬ ‫האסורים‪.‬‬ ‫נאך העכער ווי די‬ ‫וויבאלד ַאז ישראל וקוב"ה כולא חד‏ ‏‪ָ -‬‬ ‫ַ‬ ‫ווארום‬ ‫ָ‬ ‫התאחדות פון תורה בקוב"ה‪ ,‬כמחז"ל‪ַ 41‬אז "ישראל קדמו" לתורה‬ ‫האבן אידן דעם כח פון "הקב"ה" (שלמעלה מתורה)‬ ‫‏ ‏‪ -‬דעריבער ָ‬ ‫אויף ענין התשובה דורך וועלכער זדונות נעשו לו כזכיות‪.42‬‬ ‫נאר היות ַאז עבודת האדם איז בסדר והדרגה‪ ,‬איז אויך ַאזוי אין‬ ‫ָ‬ ‫ענין התשובה‪:‬‬ ‫בתחלת העבודה‪ ,‬ווען די דרגא פון תשובה (ביים מענטשן עצמו)‬ ‫באשטייט אין‬ ‫נאך אין ַאן אופן ַאז ער פילט ַאז זיין עבודה ַ‬ ‫איז ָ‬ ‫ָאּפרייסן זיך פון רע ‏ ‏‪ -‬איז די תשובה (בהרגשתו) ַאן ענין בדוגמת‬ ‫וואס "געהערט" כאילו צו‬‫דארף צונעמען ַאן ענין ָ‬ ‫"גזילה" ‏ ‏‪ -‬ער ַ‬ ‫רשות הקליפה;‬ ‫דערנאך ָאבער‪ ,‬ווען ער קומט צו דער העכערער דרגא אין‬ ‫ָ‬ ‫תשובה ‏ ‏‪" -‬והרוח תשוב אל האלקים אשר נתנה"‪ַ ,43‬אז ער פילט‬ ‫אין זיין תשובה די תנועה פון אומקערן זיך לשרשו ומקורו (ביז צו‬ ‫‪ .39‬או"ת להה"מ תהלים עה"פ (עב‪ ,‬ג)‪ .‬שם ח"ש (י‪ ,‬ד)‪ .‬לקו"א סצ"ד‪.‬‬ ‫‪ .40‬ראה גם לקו"ש ח"י ע' ‪ 6‬בדיוק תיבת "כח"‪.‬‬ ‫‪ .41‬ב"ר פ"א‪ ,‬ד‪ .‬תדבא"ר פי"ד‪ .‬וראה לקו"ת שה"ש יט‪ ,‬ב־ג‪ .‬ובכ"מ‪.‬‬ ‫‪ .42‬ע"פ המבואר בפנים (דפתיחת התורה היא במעלת ישראל שלמעלה מתורה‬ ‫המתבטאת בענין התשובה) יובן ג"כ קישור התחלת התורה (ופרש"י) לסיומה‪ ,‬שמדובר‬ ‫ע"ד מעלת התשובה ‪" -‬אשר שברת ‏ ‏‪ -‬יישר כחך ששברת" (ראה בארוכה לקו"ש ח"ט‬ ‫ע' ‪ 240‬ואילך קונטרס א טיפערן בליק שמח''ת שנדפס שנה זו)‪ .‬ולהעיר ג"כ מלקו"ד ח"ד‬ ‫(תקעח‪ ,‬א־ב) דד' שיטין פנויות בס"ת הו"ע פשיטות העצמי שבבנ"י‪.‬‬ ‫‪ .43‬קהלת יב‪ ,‬ז‪ .‬לקו"ת ר"פ האזינו‪ .‬ובכ"מ‪.‬‬ ‫בי‬ ‫?טלעוו יד רעדא הרות ‪ -‬רע'בושח זיא סאוו‬ ‫"האלקים אשר נתנה"‏ ‏‪ -‬שרשו ומקורו הראשון)‪ ,‬ווייל ביי אים איז‬ ‫מאיר (שרש) נשמתו ווי זי איז מיוחד מיט "האלקים אשר נתנה"‏‪-‬‏‬ ‫איז עד"ז בנוגע דעם בירור פון די ניצוצי קדושה (פון די דברים‬ ‫דעמאלט דערהערט‬ ‫ָ‬ ‫האסורים) וועלכע ער איז דורך דעם מברר‪ַ ,‬אז‬ ‫נאר) "ממך הכל"‪,‬‬ ‫(דאס איז ניט ַאן ענין פון "גזילה"‪ָ ,‬‬ ‫ער ווי ָ‬ ‫נאר‬ ‫גאנצע ירידה (פון די ניצוצות) איז מלכתחילה געווען ָ‬ ‫און די ַ‬ ‫בשביל העלי' ‏ ‏‪ -‬סותר על מנת לבנות ‏ ‏‪ַ -‬אז ַא איד ָ‬ ‫זאל זיי צוריק‬ ‫מעלה זיין לשרשם ומקורם דורך תשובה‪,‬‬ ‫אויפגעטאן ביים אידן דער עילוי פון‬ ‫ָ‬ ‫און דורך דעם ווערט‬ ‫וואס מקום שבעלי תשובה עומדין אין צדיקים גמורין‬‫תשובה‪ָ ,‬‬ ‫יכולין לעמוד בו‪.44‬‬ ‫דערפאר איז (אויך) צדיקיא אתבי בתיובתא‏ ‏‪ -‬וכהוראת חז"ל‬ ‫ַ‬ ‫און‬ ‫טאג‪ :45‬כל ימיו בתשובה‪.‬‬ ‫צו יעדער אידן ובנוגע צו יעדער ָ‬ ‫(משיחת ש"פ ויקרא תש"מ)‬ ‫[נדפס בלקוטי שיחות חלק כ]‬ ‫‪ .44‬רמב"ם הל' תשובה פ"ז ה"ד‪ .‬כדעת ר' אבהו ברכות לד‪ ,‬ב‪ .‬וראה סה"מ תש"ט‬ ‫ע' ‪ 183‬בהערה‪.‬‬ ‫‪ .45‬שבת קנג‪ ,‬א‪.‬‬ ‫גי‬ ‫המשך המכתב שמתחיל בעמוד האחרון‬ ‫אויב אפילו אין באצוג צו דערוואקסענע‪ ,‬וועלכע האבן א‬ ‫קריטישן פארשטאנד און צוגאנג‪ ,‬דארף מען שטענדיק גיין מיטן‬ ‫אמת אין ווארט און באשרייבונג‪ ,‬דארף מען דאך נאך פיל מער‬ ‫אפהיטן דעם כלל פון מדבר שקר תרחק אין באצוג צו קינדער‪,‬‬ ‫וועלכע האבן דעם פולשטענדיקן צוטרוי צו עלטערן און בפרט‬ ‫צו לערער‪ ,‬און פארשטייט זיך‪ ,‬אז קיינער האט ניט דאס רעכט‬ ‫צו קריטיקירן לערער און דערציער פאר דעם צוגאנג‪ ,‬ווארום‬ ‫דאס וואלט דאך אונטערגעגראבן דעם צוטרוי פונם קינד צו זיין‬ ‫דערציער‪.‬‬ ‫איר פרעגט‪ :‬אויב מען וועט דערציילן א קינד וועגן א נס און‬ ‫דער נס אויף וועלכען ער האט געווארט וועט ניט געשען‪ ,‬איז עס‬ ‫ניט שעדלעך פארן קינד?‬ ‫איז ערשטנס‪ ,‬לויט דאס אויבנגעזאגטע‪ ,‬איז דאס ניט‬ ‫קיין בארעכטיקונג אויף אויסצובאהאלטן דעם אמת פון א‬ ‫קינד‪ .‬צווייטנס‪ ,‬איז אייער‪ ,‬פראגע בכלל ניט באגרינדעט אין‬ ‫צוזאמענהאנג מיט אונזער דיסקוסיע‪ .‬ווארום ווען מ'דערציילט א‬ ‫קינד אדער א תלמיד וועגן א נס וואס עס האט פאסירט אמאל‬ ‫אדער איצט מיט א מינוט צוריק און מ'באהאלט דאס ניט אויס‬ ‫פון אים‪ ,‬איז דאס דאך ניט פארבונדן מיט א פארזיכערונג‪ ,‬אז‬ ‫דער נס וועט געשען מארגן אויך‪ .‬לדוגמא‪ ,‬אז מ'זאגט אז ווען מען‬ ‫בעט דעם אויבערשטן‪ ,‬קען דער אויבעשטער העלפן אויף אן‬ ‫איבערנאטירלעכן אופן‪ ,‬והראי' דער אויבערשטער האט געהאלפן‬ ‫איינעם און א צווייטן און מערערע‪ ,‬זאגט דאך קיינער ניט דערביי‬ ‫אז דער אויבערשטער מוז ענטפערן אויף א תפילה אין יעדן פאל‬ ‫און אויף אלע ‪ ;100%‬מ'זאגט נאר אז ס'איז דא א מעגלעכקייט‪,‬‬ ‫און וואס הארציקער די תפילה און וואס מער פארדינסטפול דער‬ ‫בעטער‪ ,‬אלץ גרעסער איז די מעגלעכקייט‪.‬‬ ‫איר הויבט אן אייער בריוו דערמיט וואס איר זייט אמאל געווען‬ ‫א לערער אין אן ארבעטער רינג שול‪ ,‬כדי צו בארעכטיקן‪ ,‬ווייזט‬ ‫אויס‪ ,‬אייער שטעלונג צום גלויבן אין נסים‪ .‬איך האלט אבער‬ ‫ניט אז דאס איז א בארעכטיקונג‪ ,‬ווארום גאר פיל דערציער און‬ ‫אנפירער פון ארבעטער רינג שולן גלויבן יא אין נסים‪ ,‬און אין א‬ ‫די‬ ‫המשך‬ ‫מאס וואס באווירקט זייער טאג‪-‬טעגלעכן לעבן‪ .‬און געוויס ווייסט‬ ‫איר נאך פון מער פאלן ווי איך‪.‬‬ ‫שליסלעך האלט איך פאר מיין חוב און אויך זכות צו בארירן‬ ‫נאך א נקודה אין צוזאמענהאנג מיט אייער שרייבן אז איר זייט‬ ‫געווען א לערער‪ ,‬וואס דאס באווייזט‪ ,‬אז איר האט פייאיקייט‬ ‫אויף דעם געביט פון דערציאונג און השפעה‪ .‬וויל איך דערביי‬ ‫אונטערשטרייכן‪ ,‬אז יעדער מענטש וועלכער איז באשאנקען‬ ‫מיט באשטימטע פייאיקייטן‪ ,‬גייט צוזאמען דערמיט אויך א‬ ‫פליכט‪ ,‬עס פארפליכטעט אים אויסצונוצן זיינע פייאיקייטן‬ ‫און ניט נאר פאר זיך נאר אויך פאר דעם גאנצן ארום‪ ,‬אין דער‬ ‫מאקסימאלסטער מאס‪ .‬און נעמענדיק אין אכט אז אלע טיילן פון‬ ‫דער וועלט זיינען ענג פארבונדן און אויסגעבונדן איינע מיט דער‬ ‫צווייטער‪ ,‬איז דאס ניט אויסנוצן די פייאיקייטן‪ ,‬אדער ניט אין‬ ‫דער פולסטער מאס‪ ,‬ניט זיינע "פריוואטע ביזנעס" ווי מ'זאגט דא‪,‬‬ ‫נאר דאס שטערט דעם גאנג פון דער גאנצער וועלט ארום אים‪.‬‬ ‫לויט דער געוואוינהייט פון חכמינו ז"ל‪ ,‬האבן זיי אויך דאס‬ ‫אויבנגעשריבענע אריינגעשטעלט אין א קורצן זאץ‪ ,‬ווי עס ווערט‬ ‫פארמולירט פון דעם מורה הגדול הרמב"ם (הלכות תשובה פ"ג‪,‬‬ ‫ה"ד)‪ :‬צריך כל אדם שיראה עצמו כל השנה כולה כאילו חציו‬ ‫זכאי וחציו חייב‪ ,‬וכן כל העולם חציו זכאי וחציו חייב‪ ,‬חטא חטא‬ ‫אחד הרי הכריע את עצמו ואת כל העולם כולו לכף חובה וגרם לו‬ ‫השחתה‪ ,‬עשה מצוה אחת הרי הכריע את עצמו ואת כל העולם‬ ‫כולו לכף זכות וגרם לו תשועה והצלה‪.‬‬ ‫מיט אכטונג און אין האפנונג אויף בשו"ט‪.‬‬ ‫[נדפסה באגרות קודש חלק כב מכתב ח'תצב]‬ ‫דערציען ‪ . .‬נסים‪ :‬ראה גם התוועדויות תשמ"ו ח"ג ע' ‪ ,192‬ובהנסמן‬ ‫בהערות שם‪.‬‬ ‫◄ רוב מכתבי כ"ק אדמו"ר זי"ע שנדפסו באגרות קודש נכתבו לאנשים פרטיים‬ ‫ולמצבים מסוימים‪ ,‬ולכן לא כל הוראה נוגעת בהכרח לכל אחד‪ .‬אך בכל זאת‪ ,‬בהם באה‬ ‫לידי ביטוי גישתו הכללית והברורה בכל ענייני התורה והחיים‪ ,‬ומכל מכתב ניתן לשאוב‬ ‫הדרכה והשקפה לחיי היום־יום‪.‬‬ ‫וט‬ ‫בריוון פון ליובאוויטשער רבי זצ"ל‪ ,‬מיט פראקטישע תורה'דיגע עצות פארן טאג טעגליכען לעבן‬ ‫א וודאי זאל מען דערציילן!‬ ‫‪1‬‬ ‫ב"ה‬ ‫שלום וברכה!‬ ‫איך האב דערהאלטן אייער בריוו מיט דאס בייגעלעגטע‪ ,‬אין‬ ‫וועלכן איר פרעגט ‪ -‬אין צוזאמענהאנג מיט די דערציערישע‬ ‫אויסגאבען פון "מרכז לעניני חנוך" ‪ -‬אויב ס'איז ראטזאם כדאי‪/‬‬ ‫ריכטיג‪/‬פאסיק צו דערציען און לערנען קינדער צו גלויבן אין נסים;‬ ‫איר דריקט אויס אייער נעגאטיווע שטעלונג און פרעגט אויב איר‬ ‫האט א רעכט צו קריטיקירן די וועלכע זיינען ניט איינשטימיק‬ ‫מיט אייך אין דער פראגע‪.‬‬ ‫מוז איך קודם כל זאגן ‪ -‬און איך האף אז איר וועט מיך‬ ‫אנטשולדיקן דערפאר ‪ -‬אז עס לעגט זיך מיר ניט אויפן געדאנק‪,‬‬ ‫אז איר גלויבט ניט אין נסים‪ .‬ווארום אויב אפילו עס זיינען געווען‬ ‫צייטן‪ ,‬ווען עס איז געווען א מעגלעכקייט ניט צו גלויבן אין נסים‪,‬‬ ‫איז אבער אין אונזער צייט‪ ,‬ווען א איד זאל זאגן‪ ,‬אז ער גלויבט ניט‬ ‫אין דאס איבער‪-‬נאטירלעכע‪ ,‬איז דאס בלויז אן איינרעדעניש‪.‬‬ ‫ניט בלויז אידן וועלכע האבן איבערגעלעבט די קאנצענטראציע‬ ‫לאגערן האבן באשיינפערלעך געזען נסים‪ ,‬נאר יעדער איינער‬ ‫וועלכער פארשטייט וואס עס איז פארגעקומען און קומט פאר‪,‬‬ ‫אויב ער האלט נאר אפן די אויגן און לאזט זיך ניט באאיינפלוסן‬ ‫פון אמונות טפלות‪ ,‬דארף גאר ניט "גלויבן" אין נסים‪ .‬ער זעט זיי‬ ‫אפילו מיט פליישיקע אויגן‪.‬‬ ‫דערפון איז דער ענטפער אויף אייערע פראגען‬ ‫זעלבסטפארשטענדלעך‪.‬‬ ‫‪ .1‬בין המצרים‪ ,‬ה'תשכ"ב‬ ‫יהפכו לששון ולשמחה‬ ‫מר משה שי'‬ ‫המשך אויף עמודים יד‪-‬טו‬