gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish — בראשית (2026-10-05)

מוציא לאור: הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish

שבוע: בראשית (2026-10-05)

הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish — בראשית (2026-10-05)

פתח את ה-PDF הורדה

‫||| שנת תשפ"ז לפ"ק ||| גליון קע"א‬ ‫פרשת בראשית‬ ‫שיעורי‪.‬‬ ‫באידיש‬ ‫הרב שמעון‬ ‫שפיצער‬ ‫שליט"א‬ ‫‪+‬א‬ ‫בך‬ ‫א‪+‬בטח‬ ‫ד‬ ‫ש‪+‬בת‬ ‫‪+‬בר‪+‬אשית‬ ‫עד בלי די;‬ ‫האט נישט קיין שום גרעניצן‬ ‫וואס ָ‬ ‫אונזער שפע קומט פון ַא מקור ָ‬ ‫חובת הלבבות שער הבטחון שיעור פ"ב‪ ,‬יום ראשון ּפרשת ויחי‪ ,‬י"ב טבת תשפ"א‬ ‫בך א‪+‬בטח‬ ‫חלק א'‬ ‫ח‬ ‫‪+‬נקוּ‪+‬דה‬ ‫‪+‬ל‪+‬מחש‪+‬בה‬ ‫א‬ ‫געווארן מיט צמצומים‬ ‫ָ‬ ‫שאפן‬ ‫בא ַ‬ ‫בראשית ברא אלקים; די וועלט איז ַ‬ ‫פון ‘עולם שנה נפש‘‬ ‫דא‬ ‫וואס הייסט ‘ריחוק המקום‘; ָאדער ביזטו ָ‬ ‫זאך ָ‬‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫דאס איז דער צמצום ָ‬ ‫דארט‪ָ .‬‬‫ָאדער ביזטו ָ‬ ‫חובת הלבבות‬ ‫‪+‬אותיות מחכימות ‬ ‫הייסט ‘עולם‘‪.‬‬ ‫ישי‪ִּ ,‬כי ַהבּ וֹ ֵרא יִ ְת ָּב ַרְך ָחזָ ק ִמ ָּכל ָחזָ ק ו ְּדבָ רוֹ נִ גְ זָ ר ִמ ָּכל דָּ בָ ר וְ ֵאין ֵמ ׁ ִשיב ֶאת דִּ ינוֹ‪.‬‬ ‫וְ ַה ּׁ ְשלִ ׁ ִ‬ ‫דער צמצום פון ‘זמן‘‬ ‫ְּכמוֹ ׁ ֶש ָּכתוּב (תהלים קלה‪ ,‬ו)‪ּ :‬כֹל ֲא ׁ ֶשר ָח ֵפץ ה' ָעשָׂ ה‪ .‬וְ ָא ַמר (ישעיהו נה‪ ,‬יא)‪ֵּ :‬כן יִ ְהיֶ ה ְדבָ ִרי ֲא ׁ ֶשר יֵ צֵ א‬ ‫דאס זעלבע איז מיט דעם צמצום פון ‘שנה‘‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫ִמ ּ ִפי לֹא יָ ׁשוּב ֵאלַ י ֵר ָיקם וגו'‪.‬‬ ‫זא מושג‬‫איידער בריאת העולם איז נישט געווען ַא ַ‬ ‫ווי ‘זמן‘‪ .‬ביים אויבערשטן איז דאך ַאלעס איינס‪.‬‬ ‫ער איז ‘היה הוה ויהיה‘‪ .‬דער עתיד מיט‘ן עבר איז‬ ‫מ‘דארף יעצט זיין ָאנגעצויגן‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫כאילו‬ ‫השי“ת איז ‘חזק מכל חזק‘‬ ‫פאר אונז איז‬ ‫זאך כלּפי דעם רבוש“ע‪ַ .‬‬ ‫די זעלבע ַ‬ ‫דא‪ַ ,‬א‬‫דער חובת הלבבות לערנט אונז ָ‬ ‫לאמיר ַאביסל מרחיב זיין אין דער נקודה‪ ,‬ווייל‬ ‫ָ‬ ‫דאס שווער צו משיג זיין‪ ,‬ווייל מיר זענען שוין‬ ‫ָ‬ ‫לעמאל איינ‘חזר‘ן און‬ ‫ָ‬ ‫וואס מ‘דארף זיך ַא‬ ‫יסוד ָ‬ ‫זאך איז נוגע ממש פאר יעדן מענטש‪ ,‬יעדן‬ ‫די ַ‬ ‫געווארן אין דעם‬ ‫ָ‬ ‫שאפן‬ ‫בא ַ‬ ‫געווארן און ַ‬ ‫ָ‬ ‫געבוירן‬ ‫דערמאנען‪ַ ,‬אז דער אויבערשטער איז ‘חזק מכל‬ ‫ַ‬ ‫טאג‪.‬‬ ‫איינציגסטן ָ‬ ‫צמצום פון זמן‪.‬‬ ‫סארט מציאות‬ ‫חזק‘ ‪ -‬ער איז שטערקער ווי יעדע ָ‬ ‫סאך צייט ביז מ‘קומט ָאן צו‬ ‫ביי אונז נעמט ַא ַ‬ ‫דער צמצום פון ‘מקום‘‬ ‫רלאזט‬ ‫מ‘פא ָ‬‫ַ‬ ‫דא‪ .‬און אויב ַאזוי‪ַ ,‬אז‬ ‫נאר ָ‬‫וואס איז ָ‬ ‫ָ‬ ‫ווארטן און ציילן ספירת‬ ‫מ‘דארף ַ‬ ‫ַ‬ ‫ַאן ַאנדערן זמן‪.‬‬ ‫שאפן זיין בריאה‬‫בא ַ‬ ‫האט ַ‬‫דער אויבערשטער ָ‬ ‫דא‪,‬‬ ‫נאר ָ‬‫וואס איז ָ‬‫שטארקסטן כח ָ‬ ‫ַ‬ ‫זיך אויף דעם‬ ‫העומר כדי ָאנצוקומען צו ַא געוויסע צייט‪ ,‬ווייל‬ ‫מיט ַא מהלך פון ‘דרך הטבע‘‪ָ .‬אט די הנהגת הטבע‬ ‫געוואלדיגע‬ ‫ַ‬ ‫לעמאל בלייבן מיט ַא‬ ‫ָ‬ ‫קען מען ַא‬ ‫מיר זענען ווייט פון יענעם זמן‪ַ .‬א מענטש קען נאר‬ ‫איז געבויעט אויף דריי צמצומים‪ :‬עולם (מקום)‪ ,‬שנה‬ ‫רואיגקייט און בטחון‪.‬‬ ‫לעבן אין דעם יעצטיגן זמן‪ ,‬ער קען נישט לעבן אין‬ ‫(זמן)‪ ,‬און נפש‪.‬‬ ‫סאך מצבים אין אונזער‬ ‫גאר ַא ַ‬ ‫דא ָ‬‫ס‘זענען ָ‬ ‫אן ַאנדערן זמן‪ .‬ער איז ָאּפגעריסן סיי פון דעם עבר‬ ‫דאס הייסט ַאזוי‪ :‬פאר בריאת העולם איז נישט‬ ‫ָ‬ ‫טאג טעגליכן לעבן ווען דער מענטש איז‬ ‫ָ‬ ‫און סיי פון דעם עתיד‪ .‬און אפילו אין דעם יעצטיגן‬ ‫געווען קיין שום צמצום פון ‘מקום‘‪ .‬ס‘איז נישט‬ ‫געוואלדיגן‬ ‫ַ‬ ‫ָאנגעשטרענגט‪ ,‬ער גייט ַאריין אין ַא‬ ‫האט ער ממש נאר דעם יעצטיגן רגע‪.‬‬ ‫טאג ַאליין ָ‬‫ָ‬ ‫געווען דער צמצום ַאז אויב מ‘געפינט זיך אויף איין‬ ‫לחץ‪ ,‬ווייל בדרך הטבע שטייט ער אין זייער אן‬ ‫שטארק ָאנקומען‬ ‫ַ‬ ‫אפילו אויב ַא מענטש וויל זייער‬ ‫ּפלאץ‪,‬‬ ‫ּפלאץ‪ ,‬קען מען נישט זיין אויף ַאן ַאנדערן ַ‬‫ַ‬ ‫לאגע‪ ,‬און ער זעט נישט ַ‬ ‫וויאזוי ער קען‬ ‫ענגע ַ‬ ‫האט ער נישט קיין שום וועג‬ ‫צו ַא געוויסע זמן‪ָ ,‬‬ ‫דארף מען‬‫ּפלאץ ַ‬ ‫און כדי ָאנצוקומען צו ַאן ַאנדערן ַ‬ ‫ענגשאפט‪ָ .‬אבער אויב ער וועט‬ ‫ַ‬ ‫ַארויסגיין פון דעם‬ ‫דארט ָאנקומען‪ .‬דער אויבערשטער‬ ‫וויאזוי ער קען ָ‬ ‫ַ‬ ‫לאנגע רייזעס‪ .‬בלויז‬‫פארן ַ‬ ‫ּפלאגן און ָ‬ ‫ָ‬ ‫יעצט זיך‬ ‫דערמאנען ַאז דער אויבערשטער איז ‘חזק מכל‬ ‫ַ‬ ‫זיך‬ ‫פאר‘ן מענטש דעם כח‪ָ .‬אבער‬ ‫האט נישט געגעבן ַ‬ ‫ָ‬ ‫שאפן‬‫בא ַ‬ ‫האט ַ‬‫וואס דער אויבערשטער ָ‬ ‫נאכדעם ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואס קען אים‬‫גארנישט ָ‬ ‫נישטא ָ‬ ‫ָ‬ ‫חזק‘ און ס‘איז‬ ‫דא! ביי אים איז‬ ‫יא ָ‬ ‫ביים אויבערשטן איז עס ָ‬ ‫באגריף‬‫געווארן דער ַ‬ ‫ָ‬ ‫שאפן‬ ‫בא ַ‬ ‫ַא וועלט‪ ,‬איז אויך ַ‬ ‫דעמאלט קען מען שטענדיג‬ ‫ָ‬ ‫ּפהאלטן פון העלפן‪,‬‬ ‫ָא ַ‬ ‫נישטא בכלל קיין צמצום פון זמן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫דא ַא‬‫וואס הייסט ‘מקום‘‪ ,‬און יעצט איז שוין ָ‬ ‫ָ‬ ‫בלייבן רואיג‪ ,‬אפילו ווען די ַארומיגע מצבים ווייזן‬ ‫גליון הבינני || ‪1‬‬ ‫זאלן זיין ָאּפגעטיילט‪ָ ,‬אבער בשורש זענען ַאלע‬ ‫רוואס ס‘קוקט אונז אויס ַאז ס‘איז‬ ‫פא ָ‬‫די סיבה ַ‬ ‫דער צמצום פון ‘נפש‘‬ ‫נשמות איינס‪ַ .‬אלעס נעמט זיך פונעם אויבערשטן‪,‬‬ ‫וויבאלד‬ ‫ַ‬ ‫דא ַאלע ערליי מענטשן‪ ,‬איז ַאלץ נאר‬ ‫ָ‬ ‫דא 'חילוקי‬ ‫דא אויף דער וועלט איז ָ‬ ‫נאר ָ‬ ‫האט דער‬‫דא ָ‬‫מיר זענען אין דער עולם הזה‪ ,‬און ָ‬ ‫זאך איז לגבי דעם צמצום פון‬ ‫די זעלבע ַ‬ ‫נפשות'‪.‬‬ ‫אויבערשטער ַאזוי אויסגעשטעלט ַאז די נשמות‬ ‫‘נפש‘‪ .‬באמת זענען ַאלע נפשות ממש איינס‪ .‬און‬ ‫ב‬ ‫ּפלאץ‪ ,‬צייט‪,‬‬ ‫למעלה מן המקום והזמן; די שפע פון השי“ת איז בכלל נישט געבינדן צו ַ‬ ‫ָאדער מענטשן‬ ‫סאך בעסער ווי‬ ‫רוואס דער בעל בטחון שטייט ַא ַ‬ ‫פא ָ‬‫ַ‬ ‫דארף ָאנקומען צו אים‪,‬‬ ‫וואס ַ‬ ‫אמת איז‪ַ ,‬אז די שפע ָ‬ ‫אונזער חיות קומט נישט פון די צמצומים‬ ‫דער ‘בעל הכימיה‘‪.‬‬ ‫האט בכלל נישט צו טון מיט דעם ענין פון זמן‪ .‬ווייל‬ ‫ָ‬ ‫ָאט די דריי צמצומים פון עולם שנה נפש‪,‬‬ ‫די ערשטע סיבה איז‪ ,‬ווייל דער בעל הכימיה‬ ‫ּפלאץ ווי זמן! דער‬ ‫סאך ַא העכערע ַ‬ ‫ס‘קומט פון ַא ַ‬ ‫דאס איז בעצם געשען ביי בריאת העולם‪ַ .‬אזוי‬ ‫ָ‬ ‫טעריאלן צו קענען‬ ‫ַ‬ ‫מא‬ ‫האבן געוויסע ַ‬ ‫כאטש ָ‬ ‫דארף ָ‬ ‫גאנצער רעיון פון בטחון איז דאך געבויעט אויף‬ ‫ַ‬ ‫וואס חז“ל ָ‬ ‫זאגן (ראש‬ ‫שטייט אין ספרים אויף דעם ָ‬ ‫גאלד‪ָ ,‬אבער דער בעל בטחון דארף‬ ‫מאכן דערפון ָ‬‫ַ‬ ‫אמונה‪ .‬און אמונה מיינט ַאז “איך גלייב ַאז דער‬ ‫השנה לב‪ ,‬א) ַאז ‘בראשית נמי מאמר הוא‘ ‪ -‬די וועלט‬ ‫זאך אויף דער וועלט קען‬‫האבן‪ .‬יעדע ַ‬ ‫גארנישט ָ‬ ‫ָ‬ ‫רבוש“ע איז ‘עשה ועושה ויעשה לכל המעשים‘ און‬ ‫געווארן מיט צען מאמרות און דער‬ ‫ָ‬ ‫שאפן‬‫בא ַ‬ ‫איז ַ‬ ‫ווערן ַא מקור פאר זיין ּפרנסה‪ .‬אויב ער וועט נישט‬ ‫ער איז נישט מוגבל צו קיין איינס פון די צמצומים“‪.‬‬ ‫ערשטער מאמר איז געווען ‘בראשית‘‪ .‬ווייל דער‬ ‫באקומען זיין‬ ‫זאך‪ ,‬קען ער ַ‬‫האבן די סּפעציפישע ַ‬ ‫ָ‬ ‫טראכט‬ ‫ַ‬ ‫דאס און‬ ‫דערמאנט זיך ָ‬ ‫ַ‬ ‫ווען ַא מענטש‬ ‫געמאכט איז‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫וואס השי“ת ָ‬ ‫ערשטער צמצום ָ‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫ּפרנסה פון ַאן ַאנדערע ַ‬ ‫ַאריין דערין‪ ,‬ווערט ער נישט איבערגענומען צוליב‬ ‫ס‘זאל בכלל זיין ַא מושג פון זמן! ‘ראשית‘‬ ‫געווען ַאז ָ‬ ‫צעבראכן און‬ ‫ָ‬ ‫אן עיכוב אין זמן‪ .‬ער ווערט נישט‬ ‫האט אן‬‫וואס ָ‬ ‫דא ַא געוויסע ‘צייט‘ ָ‬ ‫באדייט ַאז ס‘איז ָ‬ ‫ַ‬ ‫דאס גוט איינ‘חזר‘ן‪ ,‬ווען מ‘רעדט‬‫מ‘דארף זיך ָ‬‫ַ‬ ‫ס‘שאקלט נישט אויף זיין בטחון‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫ָאנהויב און ַא סוף‪.‬‬ ‫וועגן דעם יסוד ַאז דער אויבערשטער איז ‘חזק‬ ‫רוואס בין איך ַאזוי ָאנגעצויגן צו‬ ‫פא ָ‬ ‫מכל חזק‘‪ַ .‬‬ ‫פארלוירן צוליב ‘זמן‘‬ ‫מיר ווערן ַ‬ ‫געוואלט ַאז מיר‬ ‫ָ‬ ‫האט‬‫דער אויבערשטער ָ‬ ‫כ‘דארף‬ ‫ַ‬ ‫באקומען מיין געלט דוקא פון יענעם?‬ ‫ַ‬ ‫דאס זעלבע איז ווען מ‘ווארט ַא לענגערע‬ ‫ָ‬ ‫זאלן לעבן אין די ַאלע צמצומים פון ‘עולם שנה‬ ‫באקומען פון יענעם‪ ,‬כ‘קען עס אויך‬ ‫עס נישט ַ‬ ‫תקופה אויף זרע של קיימא‪ .‬ס‘איז אריבערגאנגען‬ ‫האט אודאי נישט די ַאלע‬ ‫נפש‘‪ָ ,‬אבער ער ַאליין ָ‬ ‫באקומען פון ַא צווייטן! דער מציאות פון ‘נפש‘‬ ‫ַ‬ ‫יאר‪ ,‬און מ‘ווערט זייער‬ ‫יאר‪ ,‬דריי ָ‬ ‫יאר‪ ,‬צוויי ָ‬ ‫ַא ָ‬ ‫גאנצע‬‫צמצומים! אויב ַאזוי קומט אויס‪ַ ,‬אז אונזער ַ‬ ‫איז דאך בלויז ַא צמצום‪ ,‬און דער מקור פון ּפרנסה‬ ‫צעבראכן? ווייל‬ ‫ָ‬ ‫רוואס איז מען ַאזוי‬ ‫פא ָ‬ ‫צעבראכן‪ַ .‬‬ ‫ָ‬ ‫חיות‪ ,‬אונזער ּפרנסה‪ ,‬אונזער געזונט‪ ,‬און ַאלע‬ ‫ּפלאץ ווי דעם צמצום‪.‬‬ ‫סאך ַא העכערע ַ‬ ‫קומט פון ַא ַ‬ ‫לאנגע צייט און‬ ‫זא ַ‬‫ווארט שוין ַא ַ‬ ‫ווארט און ַ‬ ‫מען ַ‬ ‫וואס געפינט‬ ‫ּפלאץ ָ‬ ‫אונזערע צרכים‪ ,‬קומען פון ַא ַ‬ ‫באקומען דוקא פון יענקל? איך קען‬ ‫דארף עס ַ‬ ‫איך ַ‬ ‫נאכנישט קיין ישועה‪ .‬דער מענטש ווערט‬ ‫מ‘זעט ָ‬ ‫זיך בכלל נישט אונטער די צמצומים‪ .‬ס‘קומט פון‬ ‫באקומען פון משה‪ ,‬פון ראובן‪ ,‬פון‬ ‫עס ּפונקט ַאזוי ַ‬ ‫זייער איבערגענומען פון דעם ‘זמן‘‪ .‬והא ראי‘‪ַ ,‬אז‬ ‫סאך העכער דערפון‪ .‬די שפע‬ ‫וואס איז ַא ַ‬ ‫ּפלאץ ָ‬ ‫ַא ַ‬ ‫וואס איז דען ַא חילוק?‬ ‫סיי וועמען אימער‪ָ .‬‬ ‫ווארטן‬‫האט ָאנגעהויבן ַ‬ ‫וואס ער ָ‬ ‫נאכדעם ָ‬ ‫ַא מינוט ָ‬ ‫האט נישט קיין שום שייכות מיט די‬ ‫פון השי“ת ָ‬ ‫צעבראכן‪ .‬נאר ווען ס‘איז‬ ‫ָ‬ ‫נאכנישט געווען‬ ‫איז ער ָ‬ ‫ַאלע צמצומים!‬ ‫ּפראבלעם‬ ‫קיינמאל נישט קיין ָ‬ ‫ָ‬ ‫‘זמן‘ איז‬ ‫ביי השי“ת‬ ‫ווארטן‪,‬‬‫יאר פון ַ‬ ‫ריבערגעגאנגען צוויי‪ -‬דריי ָ‬ ‫ַ‬ ‫שוין ַא‬ ‫דער רבוש“ע איז נישט באגרעניצט צו‬ ‫נאך ַא ביישּפיל‪ַ :‬א בחור ווארט אויף זיין‬ ‫ָ‬ ‫נאך געדויערן‪,‬‬‫ווילאנג ס‘גייט ָ‬ ‫ַ‬ ‫און ער ווייסט נישט‬ ‫‘זמן‘‬ ‫באשערטע שידוך‪ ,‬און ער שּפירט ַאז אויב ער גייט‬ ‫ַ‬ ‫צעבראכן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫דעמאלט ווערט ער‬ ‫ָ‬ ‫אבער היות א מענטש געפינט זיך אין דעם‬ ‫רוואס‬ ‫פא ָ‬ ‫ּפראבלעם‪ַ .‬‬‫ווערן ‪ַ 23‬אלט איז ער אין ַא ָ‬ ‫רמאל ַאזוי צו שּפירן‪ ,‬ווייל מיר‬ ‫נא ַ‬ ‫ס‘איז זייער ָ‬ ‫עולם‪ ,‬וואו אלעס איז געבויעט אויף עולם‪ ,‬שנה‪,‬‬ ‫ּפאסירן אויב‬ ‫וואס וועט ַ‬ ‫ּפראבלעם? ָ‬‫יאר ַא ָ‬ ‫איז ‪ָ 23‬‬ ‫דאך מענטשן און נישט קיין מלאכים‪ָ ,‬אבער‬ ‫זענען ָ‬ ‫נפש‪ ,‬דעריבער ווען ער זעט אז מצד דעם ‘מקום‘‪,‬‬ ‫רגאנג? ס‘איז‬ ‫יא ַ‬ ‫האבן ביי דעם ָ‬‫דו וועסט חתונה ָ‬ ‫דערמאנען ַאז די הרגשה איז נישט‬ ‫ַ‬ ‫מ‘דארף זיך‬ ‫ַ‬ ‫אדער מצד דעם ‘זמן‘‪ ,‬אדער מצד דעם ‘נפש‘‪,‬‬ ‫דא ליטווישע קרייזן וואו ס‘איז לכתחלה ַאזוי‪ ...‬זיי‬ ‫ָ‬ ‫נשטאט ער‬ ‫ָ‬ ‫ריכטיג‪ .‬ווען דער מענטש ַ‬ ‫דאוונט‪ַ ,‬א‬ ‫האט ער א פראבלעם און ער האט נישט קיין וועג‬ ‫נאכנישט קיין פערציג טעג שיר השירים‪ ,‬זיי‬ ‫זאגן ָ‬ ‫ָ‬ ‫געהאלפן ווערן מיט קינדער‪ ,‬לייגט‬ ‫ָ‬ ‫זאל בעטן צו‬ ‫ָ‬ ‫וויאזוי צו באקומען די שפע‪ ,‬ווערט ער אנגעצויגן‬ ‫נאך אפילו נישט אויסהערן קיין שידוכים אין‬ ‫ווילן ָ‬ ‫ווילאנג איך‬‫ַ‬ ‫ווייטאג‪“ :‬דו ווייסט‬ ‫ָ‬ ‫ער צו מיט ַא‬ ‫און באאיינפלוסט דערפון‪“ .‬ס‘גייט נישט טויגן!“ –‬ ‫רגאנג‪...‬‬ ‫יא ַ‬ ‫דעם ָ‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫דאס איז נישט קיין אמת‘ע ַ‬ ‫ווארט שוין?“‪ָ ...‬‬ ‫ַ‬ ‫פארוואס גייט עס נישט טויגן? ווייל יעצט אויף‬ ‫צעבראכן? ווייל ס‘גייט‬ ‫ָ‬ ‫רוואס ביזטו ַאזוי‬ ‫פא ָ‬ ‫ַ‬ ‫דא ַא‬ ‫יאר‪ָ ,‬אבער ס‘איז ָ‬ ‫טאקע דריי ָ‬ ‫ווארט שוין ַ‬ ‫ער ַ‬ ‫דער מינוט איז עס נישטא‪...‬‬ ‫סארט חשבונות פון זמן‪:‬‬ ‫קאּפ ַאלע ָ‬ ‫דיר ַאריבער אין ָ‬ ‫דא ַא‬ ‫ראּפקומען‪ .‬ס‘איז ָ‬ ‫סדר ווען די שפע דארף ַא ָ‬ ‫דער מענטש דארף באצאלן א חוב אויף מארגן‪,‬‬ ‫“אויב כ‘בין שוין ַאזוי ַאלט‪ ,‬וועט מיר קיינער נישט‬ ‫נאך אויף‪ ,‬און‬ ‫האלט זיך ָ‬ ‫רוואס די שפע ַ‬ ‫פא ָ‬ ‫חשבון ַ‬ ‫און ער ווייסט אז ס‘דארף אים אריינקומען געלט‬ ‫יאר ַאלט?‬ ‫האבן‪ .‬ווער דארף ַא בחור פון ‪ָ 23‬‬ ‫וועלן ָ‬ ‫האלט עס אויף‘!‬ ‫דאס איז זיכער ַאז ‘נישט דער זמן ַ‬ ‫ָ‬ ‫האט יעצט ַאן ערנסטן‬ ‫אין צוויי וואכן ארום‪ .‬ער ָ‬ ‫לעמאל זיין שּפעטער פון‬‫ָ‬ ‫און בכלל‪ ,‬וועל איך ַא‬ ‫זאך‪ .‬קומט‬ ‫אויבן אין הימל איז ‘זמן‘ בכלל נישט די ַ‬ ‫וואס הייסט ‘זמן‘‪.‬‬ ‫ּפראבלעם צוליב דעם צמצום ָ‬‫ָ‬ ‫האבן שוין צוויי קינדער‪ .‬און‬ ‫יעדן‪ .‬מיינע חברים ָ‬ ‫ווייטאג‬ ‫ָ‬ ‫אויס‪ַ ,‬אז מיר לייגן זיך ַאליין צו ַאן איבריגע‬ ‫צוזאמשמעלצן די‬ ‫ַ‬ ‫וואלט ווען געקענט‬ ‫אויב ער ָ‬ ‫ניאגן ווייל כ‘וועל ָאנקומען‬ ‫איך וועל שוין נישט ָא ָ‬ ‫מ‘טראכט וועגן צייט‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫ווען‬ ‫מאכן ַאז צוויי‬‫וואלט געקענט ַ‬ ‫צייט‪ ,‬אויב ער ָ‬ ‫סאך פון משּפחות‬ ‫ַאזוי שּפעט“‪ ...‬מ‘הערט ליידער ַא ַ‬ ‫די פרנסה קומט אויך נישט פון ‘נפש‘‬ ‫דאך‬‫וואלט ער ָ‬ ‫ּפאסירן היינט‪ָ ,‬‬ ‫וואכן ַארום זאל ַ‬‫ָ‬ ‫יאר ַאלט‪,‬‬‫האבן עלטערע טעכטער פון ‪ָ 27-28‬‬ ‫וואס ָ‬ ‫ָ‬ ‫דערמאנט אין דער ּפתיחה‬ ‫ַ‬ ‫דער חובת הלבבות‬ ‫ס‘וואלט‬ ‫ָ‬ ‫באקומען דעם טשעק און‬ ‫יעצט געקענט ַ‬ ‫מ‘האט ַא מורא‘דיגע לחץ‪“ :‬איך וועל נישט‬ ‫ָ‬ ‫און‬ ‫באגריף‬ ‫מאל איז געווען ַא ַ‬‫פון שער הבטחון‪ַ ,‬אז ַא ָ‬ ‫זאל ער טון‬ ‫וואס ָ‬‫ַאלעס געווען מסודר‪ָ ...‬אבער ָ‬ ‫האבן קיין גרויסע משּפחה ווייל ס‘איז שוין‬ ‫קענען ָ‬ ‫האט געקענט‬ ‫וואס ָ‬ ‫פון ַא ‘בעל הכימיה‘ ‪ -‬איינער ָ‬ ‫ַאז דער זמן שטערט אים‪ .‬דעריבער איז ער אין‬ ‫שּפעט אין זמן“‪.‬‬ ‫גאלד‪ ,‬און דער חובת‬ ‫איבערדרייען אייזן פאר ָ‬ ‫ענגשאפט‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫אן‬ ‫קלאר נישט‬ ‫ָ‬ ‫ָאבער דער מציאות איז דאך‬ ‫גאנצע ליסטע פון סיבות‬ ‫הלבבות רעכנט אויס ַא ַ‬ ‫טאקע אויף דעם אופן‪ָ ,‬אבער דער‬ ‫ער זעט עס ַ‬ ‫‪ || 2‬גליון הבינני‬ ‫סארט אופן‪ ,‬ווי דער חובת הלבבות‬ ‫ַא געוויסן ָ‬ ‫זיך ַאריינגעלייגט אין ַא צמצום פון זמן‪ ,‬כאילו‬ ‫מאל ַאז‬‫באשיינּפערליך ַאזויפיל ָ‬ ‫ַאזוי‪ .‬מ‘זעט ַ‬ ‫ברענגט דארט דעם ּפסוק‪‘ :‬כי על כל מוצא פי ה‘‬ ‫געזאגט ַאז‬ ‫ָ‬ ‫האט דיר‬ ‫“ס‘איז שוין שּפעט“‪ ...‬ווער ָ‬ ‫האבן‬‫געהאט שּפעט ָ‬ ‫ַ‬ ‫האבן חתונה‬ ‫וואס ָ‬ ‫מענטשן ָ‬ ‫יחיה האדם‘‪ ,‬און ער שרייבט דאס לשון‪‘ :‬כי הסיבות‬ ‫ס‘איז שוין שּפעט?‬ ‫אויפגעשטעלט קינדער‪-‬געבענטשטע משּפחות‬ ‫אינן נבצרות ממנו בכל עת ובכל מקום‘‪.‬‬ ‫האט‬‫גארנישט‪ .‬דער אויבערשטער ָ‬ ‫און ס‘פעלט זיי ָ‬ ‫‘מקום‘ און ‘זמן‘ זענען נישט קיין‬ ‫דא אויף דער וועלט‬ ‫ָאבער היות מיר לעבן ָ‬ ‫זאלסט אויפשטעלן דיין שטוב‬ ‫געוואלט ַאז דו ָ‬ ‫ָ‬ ‫ּפהאלט‬ ‫ָא ַ‬ ‫אונטער די צמצומים פון ‘זמן‘ און ‘מקום‘ און ‘נפש‘‪,‬‬ ‫דארפסטו זיין ַאזוי‬‫רוואס ַ‬ ‫פא ָ‬‫רגאנג‪ַ ,‬‬ ‫יא ַ‬ ‫אין דעם ָ‬ ‫דאס זעלבע איז לגבי ‘מקום‘ און לגבי ‘זמן‘‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫פאר‘דאגה‘ט?‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫ווערט מען ָאנגעצויגן דערפון‪ .‬אפילו איינער ָ‬ ‫דער חובת הלבבות לערנט אונז‪ :‬דיין שפע איז‬ ‫יא עוסק אין אמונה ובטחון‪ ,‬גייט ער ָאבער‬ ‫איז ָ‬ ‫צוואנציג‬‫מאל קוקט מען צוריק פינף און ָ‬ ‫וויפיל ָ‬ ‫האט דיר‬‫נישט געבינדן צו די ַאלע צמצומים‪ .‬ווער ָ‬ ‫סארט צמצום‪ ,‬ער ּפרובירט שטוּפן‬ ‫זא ָ‬ ‫ַאריין אין ַא ַ‬ ‫האט חתונה‬ ‫וואס ָ‬ ‫יאר שּפעטער‪ ,‬און מ‘זעט ַאז דער ָ‬ ‫ָ‬ ‫באקומען ּפרנסה דוקא פון‬ ‫דארפסט ַ‬ ‫געזאגט ַאז דו ַ‬ ‫ָ‬ ‫מאל איז‬‫סאך ָ‬ ‫זאך זאל ‘שוין‘ געשען‪ ,‬און ַא ַ‬ ‫ַאז די ַ‬ ‫האט‬ ‫יאר‪ ,‬און ער ָ‬ ‫האלב ָ‬‫געהאט ביי די ַאכצן און ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫דארפסט‬ ‫געזאגט ַאז דו ַ‬ ‫ָ‬ ‫האט דיר‬ ‫זאך? ווער ָ‬ ‫דער ַ‬ ‫דאס נישט ריכטיג‪ .‬דער מענטש ּפרובירט שטוּפן‬ ‫ָ‬ ‫דאס ערשטע קינד ביי ניינצן און ַא‬ ‫געהאט ָ‬ ‫ַ‬ ‫שוין‬ ‫באקומען‬ ‫ּפלאץ? דו קענסט ַ‬ ‫ַ‬ ‫זיין אויף דעם‬ ‫האט זיך איינגערעדט ַאז‬ ‫מיט ַאלע כוחות ווייל ער ָ‬ ‫געהאט ַא‬ ‫ַ‬ ‫האט ער‬ ‫נאכדעם ָ‬ ‫יאר‪ ,‬און גלייך ָ‬ ‫פערטל ָ‬ ‫האט נישט קיין ַאנדערע ברירה‪ ,‬אויב ס‘וועט‬ ‫ער ָ‬ ‫זאך און סיי פון ַאן‬‫ּפרנסה סיי פון ַאן ַאנדערע ַ‬ ‫צווייטע מיט ַא דריטע קינד‪ָ ,‬אבער למעשה יעצט‬ ‫וויאזוי וועט ָאנקומען‬ ‫נישט זיין אויף דעם אופן‪ַ ,‬‬ ‫ּפלאץ!‬ ‫ַאנדערע ַ‬ ‫האט ער ַא משּפחה מיט זעקס קינדער‪ .‬פרעג נישט‬ ‫ָ‬ ‫פארגעסט ַאז זיין מקור פון חיות איז‬ ‫די שפע? ער ַ‬ ‫סארט שפע‬‫דאס איז ַאקטועל לגבי יעדע ָ‬ ‫ָ‬ ‫דאס‬‫קיין קשיות‪ַ ,‬אזוי איז דער מציאות‪ ...‬מ‘קען ָ‬ ‫באגרעניצט‪ ,‬און ס‘איז נישט ָאנגעוויזן‬ ‫בכלל נישט ַ‬ ‫האבן‪ .‬דו ביזט בכלל נישט‬ ‫וואס ַא מענטש דארף ָ‬ ‫ָ‬ ‫סארט מקום‬ ‫סארט משּפחה‪ ,‬ביי יעדע ָ‬ ‫זען ביי יעדע ָ‬ ‫אויף די ַאלע צמצומים‪.‬‬ ‫מצומצם ַאז די שפע דארף קומען דוקא אויף‬ ‫האבן‬ ‫סארט קהלה‪ָ ...‬אבער מיר ָ‬ ‫און ביי יעדע ָ‬ ‫ג‬ ‫פארליר נישט דיין בטחון צוליב ‘זמן‘‬ ‫את הכל עשה יפה בעתו; ַ‬ ‫נאך ַא יפשפש במעשיו‪ ,‬אפשר‬ ‫פאדערט זיך ָ‬‫אפשר ָ‬ ‫רמאלן‬ ‫נא ַ‬‫פארקויפן זיין קרקע פאר ַא ָ‬ ‫ּפרובירט צו ַ‬ ‫ראּפצוגיין‬ ‫אויסגעהאלטן ַא ָ‬ ‫ַ‬ ‫ווען ס‘איז‬ ‫וויל מען אויסּפרובירן זיין אמונה‪ ,‬און ס‘קען זיין‬ ‫מארקעט ּפרייז‪ָ .‬אבער‬‫ּפרייז‪ ,‬לויט די ָאנגענומענע ַ‬ ‫מיט דער ּפרייז‬ ‫בעפאר‬ ‫ָ‬ ‫ּפאסירן‬ ‫דארפן ַ‬ ‫וואס ַ‬‫זאכן ָ‬ ‫נאך ַאנדערע ַ‬‫ָ‬ ‫יא די זעלבע‬‫פארקויפן ָ‬‫ס‘גייט אים נישט‪ַ .‬אנדערע ַ‬ ‫לאמיר געבן ַא ביישּפיל דערצו‪ ,‬און יעדער‬ ‫ָ‬ ‫ס‘גייט קומען די שפע‪.‬‬ ‫סארט קרקע פאר די ּפרייז‪ָ ,‬אבער ביי אים גייט עס‬‫ָ‬ ‫נאך אייגענע ביישּפילן‬ ‫מאכן ָ‬ ‫איינער קען ַאליין ַ‬ ‫עּפעס נישט‪ .‬ווען ער רעדט מיט מומחים ָ‬ ‫וואס‬ ‫האט געקויפט ַא‬ ‫ּפריוואטע לעבן‪ :‬איינער ָ‬ ‫ַ‬ ‫פון זיין‬ ‫ָאבער אויב מען ווערט בלחץ צוליב ַא צמצום‬ ‫באשטעטיגן זיי ַאז ער‬ ‫האבן נישט קיין נגיעות‪ַ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫פארקויפן‬ ‫שטיקל ריעל עסטעיט און ער וויל עס ַ‬ ‫פון ‘זמן‘ און מ‘טוט איבערגעאיילטע שריט‪ ,‬שלא‬ ‫מ‘דארף‬ ‫ַ‬ ‫בעט נישט קיין איבערגעטריבענע ּפרייז‪,‬‬ ‫האט ער ַא‬ ‫ווייטער פאר ַאביסל מער געלט‪ָ .‬אדער ָ‬ ‫קיינמאל נישט מצליח‬ ‫ָ‬ ‫כסדר העולם‪ ,‬וועט מען‬ ‫ּפאסיגן קונה און ס‘גייט אים נישט‪.‬‬ ‫ּפשוט טרעפן ַא ַ‬ ‫פארקויפן‪ ,‬און דערווייל גייט‬ ‫וואס ער וויל ַ‬ ‫דירה ָ‬ ‫דא ַא‬ ‫זאך אויף דער וועלט איז ָ‬ ‫זיין! ביי יעדע ַ‬ ‫האלב‬ ‫מארקעט ַא ַ‬ ‫עס נישט‪ .‬ס‘שטייט שוין אויפ‘ן ַ‬ ‫וויאזוי ַא מענטש דארף זיך‬ ‫געווענליכער מהלך ַ‬ ‫זאגט‪:‬‬ ‫דא פעלער ווען דער מענטש ָ‬ ‫ס‘זענען ָ‬ ‫יאר‪ ,‬און ס‘רירט זיך נישט‪ .‬ער שּפירט זיך‬ ‫יאר‪ַ ,‬א ָ‬ ‫ָ‬ ‫פירן לויט‘ן סדר העולם‪ָ .‬אבער אויב דו ּפרובירסט‬ ‫האב נישט קיין ַאנדערע ברירה‪ ,‬כ‘וועל‬ ‫“איך ָ‬ ‫וואס איז דער סדר העולם? ַאז‬ ‫זייער געדרוקט‪ָ .‬‬ ‫צו שטוּפן און קוועטשן דעם סדר העולם‪ ,‬ווייל‬ ‫דאלער‬‫ראּפרוקן די ּפרייז מיט הונדערט טויזנט ָ‬‫ַא ָ‬ ‫דאך‬‫מ'האט ָ‬‫ָ‬ ‫ראּפ מיט‘ן ּפרייז‪ ,‬ווייל‬ ‫מ‘גייט ַאביסל ַא ָ‬ ‫האב נישט קיין ברירה“‪ ...‬גייסטו ַאצינד‬ ‫“איך ָ‬ ‫פארקויפן‬ ‫ווייניגער‪ ,‬און ַאזוי וועט זיך עס זיכער ַ‬ ‫פארקויפן‪.‬‬ ‫נישט קיין ברירה‪ .‬מען מוז עס ַ‬ ‫ַארויס פון דעם געווענליכן סדר הבריאה‪.‬‬ ‫טאג“‪.‬‬ ‫ביז ַא ָ‬ ‫רמאלע‬ ‫נא ַ‬ ‫ראּפגיין מיט די ּפרייז איז בעצם ַא ָ‬ ‫ַא ָ‬ ‫האט אויסגעשטעלט ַא סדר‬ ‫דער אויבערשטער ָ‬ ‫דער מציאות הדברים איז ָאבער ‪ -‬און מ‘קען‬ ‫זאך און ס‘איז ַא סדר העולם‪ָ .‬אבער ס‘ווענדט זיך‬ ‫ַ‬ ‫נאכקוקן ‪ַ -‬אז ס‘איז בכלל נישט מוכרח ַאז‬ ‫עס ָ‬ ‫זאל ַארבעטן אויף ַא געוויסן מהלך‪,‬‬ ‫ַאז די בריאה ָ‬ ‫זאגט שוין‬ ‫וואס איז דער מציאות הדברים‪ .‬די גמרא ָ‬ ‫ָ‬ ‫פארקויפט פאר די ביליגערע ּפרייז!‬ ‫ס‘זאל ווערן ַ‬ ‫ָ‬ ‫כ‘האב נישט‬ ‫ָ‬ ‫“אלעס פיין‪ָ ,‬אבער‬ ‫זאגסט‪ַ :‬‬‫ָאבער דו ָ‬ ‫האט נישט באמת‬ ‫‘אין אונאה לקרקעות‘ – קרקע ָ‬ ‫וואלט‬ ‫פארקויפט‪ָ ,‬‬ ‫יא ווערן ַ‬ ‫און אפילו אויב ס‘גייט ָ‬ ‫וואס בויעט‬ ‫זאך ָ‬ ‫קיין ברירה היינט‪ .‬וועל איך טון ַא ַ‬ ‫קיין ּפרייז‪ .‬די ּפרייז פון קרקע איז וויפיל מענטשן‬ ‫עס דער קונה סייווי געקויפט‪ ,‬ווייל ַאזוי איז געווען‬ ‫נישט די וועלט“‪ ...‬דו שּפירסט ַאז די שפע דארף‬ ‫צאלן דערויף‪ .‬אויב קיינער וויל‬ ‫זענען גרייט צו ָ‬ ‫באשטימטער‬ ‫באשערט פון הימל‪ַ ,‬אז אין דער ַ‬ ‫ַ‬ ‫נישט קויפן דיין קרקע‪ ,‬קען זיין ַאז דו האסט‬ ‫צאלן‬‫דארף שוין יעצט ָ‬ ‫קומען ‘יעצט‘‪ ,‬ווייל “איך ַ‬ ‫האט‬‫פארקויפט ווערן‪ .‬דער מענטש ָ‬ ‫זאל עס ַ‬ ‫צייט ָ‬ ‫מארקעט‬ ‫פארקויפט לויט דעם ַ‬ ‫עס בכלל נישט ַ‬ ‫האבן‪ .‬איך‬ ‫מארטגעדזש און איך מוז יעצט עס ָ‬ ‫מיין ָ‬ ‫פארלירן הונדערט‬ ‫בסך הכל מצליח געווען צו ַ‬ ‫ּפרייז‪ .‬דו האסט זיך איינגערעדט ַאז דו קענסט‬ ‫מוז עס נעמען פון די קרקע‪ָ ,‬אבער היות כ‘קען‬ ‫וואס ער איז געווען‬ ‫דאנק דעם ָ‬ ‫דאלער‪ַ ,‬א ַ‬‫טויזנט ָ‬ ‫יאר‬ ‫ס‘האט דיר גענומען ַא ָ‬ ‫ָ‬ ‫באקומען מער‪ ,‬און‬ ‫ַ‬ ‫דא‪ ,‬וועל איך עס‬ ‫באקומען פון ָ‬ ‫עס נישט יעצט ַ‬ ‫ָאנגעצויגן‪.‬‬ ‫פארשטיין ַאז דו‬ ‫זאלסט ַ‬ ‫‘לאנדן‘ און ָ‬ ‫זאלסט ַ‬ ‫ַאז דו ָ‬ ‫האסטו‬ ‫האלב ּפרייז“‪ַ ...‬אצינד ָ‬ ‫פארקויפן פאר ַ‬ ‫ַ‬ ‫פארשטייט דיר‪ַ ,‬אז‬ ‫פארלוירן די בטחון‪ ...‬מען ַ‬ ‫ַ‬ ‫נישט ווערן ָאנגעצויגן צוליב ‘זמן‘‬ ‫באקומען ַאזויפיל‪ ,‬קיינער איז נישט‬ ‫קענסט נישט ַ‬ ‫ס‘איז זייער ָאנגעשטרענגט‪ָ ,‬אבער אויב דו זעסט‬ ‫דער מענטש זעט ַאז זיין שפע קומט נישט‬ ‫זא גרויסן סכום‪ .‬דו ביזט‬ ‫צאלן ַא ַ‬ ‫אינטערעסירט צו ָ‬ ‫וואס קען שטימען לויט דעם סדר‬ ‫נישט ַא מהלך ָ‬ ‫זארגט ווייל ער שּפירט‪“ :‬מיין‬‫בא ָ‬‫אן‪ ,‬און ער איז ַ‬ ‫רעאליסטישער‬ ‫ַ‬ ‫בסך הכל ַאריינגעקומען אין דער‬ ‫דאווענען‪ ,‬און זיי מפשפש‬ ‫העולם‪ ,‬שטעל זיך ַ‬ ‫דארט‪ ,‬ס‘קען נישט קומען‬ ‫געלט מוז קומען פון ָ‬ ‫מאכט איר‪ ...‬ער איז‬ ‫וואס ַ‬ ‫וועלט‪ .‬שלום עליכם‪ָ ,‬‬ ‫במעשיך‪ .‬ס‘וועט זיכער נישט העלפן אויב דו‬ ‫כ‘האב דאך נישט‬‫ָ‬ ‫ּפלאץ‪ ,‬ווייל‬ ‫ַ‬ ‫פון ַא צווייטע‬ ‫האט זיך גע‘עקשנ‘ט‪ ,‬און‬ ‫דאהי‪ .‬ער ָ‬ ‫נישט געווען ָ‬ ‫וועסט שטוּפן און טון אומגעווענליכע שריט‪,‬‬ ‫האב בלויז מיין קליינע‬ ‫קיין ַאנדערע נכסים‪ .‬איך ָ‬ ‫יעצט איז ער צוריקגעקומען צום אמת‘ן מציאות‪.‬‬ ‫דעמאלט ביזטו זיך בוטח אין ַא פעולה‪ ,‬אין‬ ‫ָ‬ ‫ווייל‬ ‫האלט זיך עס אויף‬ ‫קרקע‘לע“‪ָ ...‬אבער באמת ַ‬ ‫מאנגל אין‬ ‫פארלוירן געלט צוליב ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫נשטאט זיך בוטח זיין אינעם‬‫ָ‬ ‫ַא מקום‪ ,‬אין ַא זמן‪ַ ,‬א‬ ‫פארשידענע סיבות‪ .‬ס‘קען זיין‬ ‫פון הימל צוליב ַ‬ ‫בטחון‬ ‫אויבערשטן‪.‬‬ ‫אויסארבעטן‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫נאך עּפעס‬‫ַאז דער איד דארף זיך ָ‬ ‫יא‬ ‫האט ָ‬ ‫צומאל קען זיין ַאז דער מענטש ָ‬ ‫ָ‬ ‫ָאבער‬ ‫גליון הבינני || ‪3‬‬ ‫בואו ונחשוב חשבונו של עולם;‬ ‫ס'איז א נייער זמן‪ ,‬וויאזוי האלט מען אן גוטע קבלות?‬ ‫יום ראשון פרשת נח‪ ,‬כ"ז תשרי תשפ"ו‬ ‫ש‪+‬בת ‪+‬בר‪+‬אשית‬ ‫חלק א'‬ ‫א‬ ‫שחולת אהבה אני; יעדע התעוררות קומט פון די טיפענישן פון אונזער הייליגע‬ ‫נשמה‬ ‫זאל ערוועקן די ּפנימיות‘דיגע‬ ‫וואס ָ‬ ‫התעוררות ָ‬ ‫דאס‬‫האט געהערט ַא דרשה‪ ,‬און ָ‬ ‫ספר ָאדער ער ָ‬ ‫שטאּפלן צו קענען אויספירן‬ ‫ַ‬ ‫עטליכע‬ ‫גראבן ביי אונז‪.‬‬ ‫בא ָ‬ ‫וואס ליגט טיף ַ‬ ‫רצון ָ‬ ‫האט אים צערודערט ַאז מ‘קען נישט ממשיך זיין‬ ‫ָ‬ ‫קבלות טובות‬ ‫האט‬ ‫דאס זעלבע איז ביי ‘עשה טוב‘‪ ,‬ער ָ‬ ‫ַאזוי‪ָ .‬‬ ‫מאל ווען ַא איד איז זיך מקבל קבלות‬ ‫יעדעס ָ‬ ‫האט ַאוועקגעשיקט אן‬ ‫למשל ווען איינער ָ‬ ‫רימאן און יעצט טוט עס אים וויי‪ ,‬ווייל זיין‬ ‫ָא ַ‬ ‫זאך איז וויכטיג‪ָ ,‬אבער‬ ‫לעמאל געוואוסט ַאז די ַ‬ ‫ָ‬ ‫ַא‬ ‫טובות‪ ,‬זיך צו מחזק זיין ברוחניות‪ ,‬סיי מיט ַא‬ ‫האט נישט ריכטיג געטון‪.‬‬ ‫נשמה שּפירט ַאז ער ָ‬ ‫איינמאל איז ער געזיצן ביי ַא סעודה און איינער‬‫ָ‬ ‫מצוה פון ‘עשה טוב‘‪ ,‬און סיי נישט נכשל צו‬ ‫האט גערעדט נישט צו‬ ‫ָאדער ווען דער מענטש ָ‬ ‫איבערגעזאגט עטליכע שיינע‬ ‫ָ‬ ‫דארט‬ ‫האט ָ‬ ‫ָ‬ ‫דא עטליכע וויכטיגע‬‫ווערן מיט ‘סור מרע‘‪ ,‬איז ָ‬ ‫שיין צו ַא צווייטן‪ ,‬ער איז געווען ָאנגעשטרענגט‪,‬‬ ‫זאך‪ ,‬און‬ ‫מאמרי חז“ל וועגן די חשיבות פון דער ַ‬ ‫טראכט‪,‬‬ ‫בא ַ‬ ‫מ‘דארף נעמען אין ַ‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫חלקים ָ‬ ‫דאך שווערע מינוטן‪ָ ,‬אבער‬ ‫האט ָ‬ ‫יעדער איינער ָ‬ ‫פאדערט יעצט‪“ :‬הלוואי‬ ‫הארץ און נשמה ָ‬ ‫זיין ַ‬ ‫טאקע קענען אויספירן מיט‬ ‫אויב מ‘וויל עס ַ‬ ‫דארף ווען‬ ‫נאכדעם שּפירט ער ַאליין ַאז ער ַ‬ ‫ָ‬ ‫קען איך עס מקיים זיין“‪.‬‬ ‫טזאם צו‬ ‫רא ַ‬ ‫רעזולטאטן‪ .‬און ס‘איז זייער ַ‬ ‫ַ‬ ‫גוטע‬ ‫האנדלען ַאנדערש‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫מאל ַא התעוררות‬‫סאך ָ‬ ‫באקומען ַא ַ‬‫מענטשן ַ‬ ‫קלארקייט אין די ַאלע‬ ‫ָ‬ ‫האבן ַא‬‫מאכן סדר און ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט געענדיגט‬ ‫ווען זיי זעען ַאז ַא צווייטער ָ‬ ‫וויאזוי צו קענען אויספירן די קבלות‬ ‫שטאּפלן‪ַ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫האט‪,‬‬ ‫וואס ַא מענטש ָ‬ ‫סארט התעוררות ָ‬ ‫יעדע ָ‬ ‫האט געענדיגט‬‫ַא מסכתא ָאדער ווען ַא ציבור ָ‬ ‫טובות אויף למעשה‪.‬‬ ‫האט גערעדט‪ ,‬זיין נשמה‬ ‫קומט ווייל זיין נשמה ָ‬ ‫נאנט צום רבוש“ע‪,‬‬ ‫האט געשריגן‪“ :‬איך וויל זיין ָ‬ ‫ָ‬ ‫דאס רירט ָאן די נשמה מיט ַא התעוררות‪:‬‬‫ש“ס‪ָ .‬‬ ‫קלאר ַאז ווען ַא איד וויל זיך‬ ‫ָ‬ ‫דאס איז‬‫ָ‬ ‫נאכדעם גייט דער‬ ‫איך וויל זיך טוישן‪ “.‬הערשט ָ‬ ‫“איך וויל אויך“‪.‬‬ ‫שטארקן אין סיי וועלכע ענין פון עבודת ה‘‪ַ ,‬א‬ ‫ַ‬ ‫דאנק די התעוררות‪.‬‬ ‫מענטש טון אויף למעשה‪ַ ,‬א ַ‬ ‫התעוררות קומט פון דער אינערליכער‬ ‫מצוה ָאדער ַא הלכה‪ ,‬הייבט זיך עס ָאן מיט ַא‬ ‫נשמה‬ ‫באקומט ַא התעוררות‬ ‫התעוררות‪ .‬דער מענטש ַ‬ ‫די הייליגע טעג וועקט אויף אונזער‬ ‫איבער די וויכטיגקייט פון מקיים זיין די‬ ‫נשמה‬ ‫פאר מ‘גייט ַאריין צו דעם למעשה‘דיגן‬‫נאך ַ‬‫ָ‬ ‫מאכט‬‫וואס ַ‬ ‫דא ַא התעוררות ָ‬ ‫לעמאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫חלק‪ ,‬איז ַא‬ ‫מצוה ריכטיג‪.‬‬ ‫נאך די הייליגע טעג‪,‬‬ ‫מען שטייט יעצט ָ‬ ‫ס‘קומט ַא פרישער זמן‪ ,‬און דער מענטש‬ ‫פארבעסערן‪.‬‬ ‫זאל זיך וועלן ַ‬ ‫ַאז דער מענטש ָ‬ ‫וואס קומט פון אינעווייניג‬ ‫התעוררות ָ‬ ‫שּפירט ַאז אין דעם זמן גייט ער זיך נעמען‬ ‫ָאט די התעוררות ערוועקט ַא געוויסע‬ ‫מאל‬‫סאך ָ‬ ‫ָאט די ערשטע התעוררות קען ַא ַ‬ ‫זאך גייסטו זיך נעמען?‬ ‫שטארק‪ .‬וועלכע ַ‬ ‫ַ‬ ‫זייער‬ ‫האט שוין‬ ‫וואס די נשמה ָ‬ ‫אינערליכע רצון ָ‬ ‫קומען פון זיך ַאליין‪ .‬למשל‪ ,‬ביי סור מרע‪ ,‬דער‬ ‫קלארקייט‪“ :‬איך וויל זיך‬ ‫ָ‬ ‫האט ַא שטיקל‬‫ער ָ‬ ‫ממילא‪ .‬סיי אויב די התעוררות קומט פון‬ ‫זאך‬ ‫האט ַאליין ַא התעוררות ַאז די ַ‬ ‫מענטש ָ‬ ‫זאך‪ .‬איך וויל אויפשטיין אין‬ ‫פארבעסערן מיט די ַ‬ ‫ַ‬ ‫אינעווייניג און סיי אויב ס‘קומט פון אינדרויסן‪,‬‬ ‫טויג נישט און ער וויל עס מער נישט טון‪ .‬נישט‬ ‫זאל‬ ‫דאווענען ָ‬ ‫צייט‪ ,‬איך וויל מער לערנען‪ ,‬מיין ַ‬ ‫וואס איז שוין‬ ‫לעמאל אויף עּפעס ָ‬ ‫ָ‬ ‫וועקט עס ַא‬ ‫באקומען ַא התעוררות פון‬ ‫האט ַ‬‫וויבאלד ער ָ‬‫ַ‬ ‫פארבעסערן‪,‬‬‫זאל זיך ַ‬ ‫זיין מסודר‪ ,‬מיין סור מרע ָ‬ ‫דא אינעווייניג אין דער נשמה פונעם‬ ‫געווען ָ‬ ‫אינדרויסן‪ ,‬נאר ווייל פון אינעווייניג ווייסט ער‬ ‫זאכן“‪ .‬א‪.‬א‪.‬וו‪ .‬דורכאויס‬ ‫בין אדם לחבירו‘דיגע ַ‬ ‫נאר חוזר וניעור‪ .‬אונזער נשמה‬ ‫מענטש‪ .‬ס‘איז ָ‬ ‫זאך איז נישט גוט פאר זיין נשמה‪ .‬ער וויל‬ ‫ַאז די ַ‬ ‫האט ער מצליח געווען צו‬ ‫די הייליגע טעג ָ‬ ‫וואס איז‬ ‫וואס איז ריכטיג און ָ‬ ‫ווייסט זייער גוט ָ‬ ‫נישט רעדן קיין לשון הרע‪ ,‬ער וויל נישט קוקן‬ ‫אויפוועקן זיין נשמה‪ ,‬דורך דעם ‘שמאלו תחת‬ ‫האבן די‬ ‫דארף מען ָ‬ ‫מאל ַ‬‫נישט ריכטיג‪ .‬נאר ַא ָ‬ ‫מ‘דארף נישט‪ ,‬ער איז ממאס די עבירה‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫ָ‬ ‫לראשי‘ פון ראש השנה און יוה“כ‪ ,‬און דורך דעם‬ ‫וואס זיין‬ ‫דא ַא געוויסע שטוּפ אינעווייניג ָ‬ ‫ס‘איז ָ‬ ‫‘ימינו תחבקינו‘ פון סוכות און שמחת תורה‪ .‬די‬ ‫“ראטעווע מיר ַארויס פון‬ ‫נשמה שרייט ַארויס‪ַ :‬‬ ‫האבן מעורר געווען די נשמה‪.‬‬ ‫הייליגע טעג ָ‬ ‫זאך“‪.‬‬ ‫זאל איך מער נישט טון די ַ‬‫דא‪ ,‬הלואי ָ‬ ‫ָ‬ ‫די התעוררות איז געקומען אפילו אויב ס‘איז‬ ‫זיין נשמה‬ ‫דאס זעלבע קען זיין ביי ַא מצות עשה ַאז‬ ‫ָ‬ ‫געשטאנען און‬ ‫ַ‬ ‫וואס איז‬ ‫זאך טוסטו נישט ריכטיג‪,‬‬ ‫נישט געווען איינער ָ‬ ‫געזאגט‪“ :‬די און די ַ‬ ‫ָ‬ ‫אים‬ ‫האט געשריגן‪:‬‬ ‫ָ‬ ‫די התעוררות קומט פון אינערליך‪ .‬דער מענטש‬ ‫דארף מער תורה‪ ,‬איך קען נישט‬ ‫שּפירט‪“ :‬איך ַ‬ ‫פארבעסערן‪ ,‬דו גייסט נישט זיין‬ ‫דו מוזט זיך ַ‬ ‫דא אויף דער וועלט אויף אייביג‪ ,‬אם לא עכשיו‬ ‫ָ‬ ‫“איך וויל זיין‬ ‫כ‘דארף‬ ‫ַ‬ ‫ַאזוי ָאנגיין‪ ,‬כ‘שּפיר זיך ַאזוי ליידיג‪.‬‬ ‫צולייגן מער תורה‪ ,‬מער תפלה‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪“.‬‬ ‫האט אים‬‫אימתי“‪ .‬ס‘מוז נישט זיין ַאז איינער ָ‬ ‫געהאט ַא רגש פון‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫געזאגט‪ָ ,‬אבער ער ָ‬‫ָ‬ ‫דאס‬ ‫ָ‬ ‫נאנט צום‬ ‫ָ‬ ‫וואס קומט פון אינדרויסן‬ ‫התעוררות ָ‬ ‫רוואס איז ַא רגש גענוג אים צו‬‫פא ָ‬‫התעוררות‪ַ .‬‬ ‫רבוש“ע‪ ,‬איך‬ ‫די התעוררות קען אויך קומען פון אינדרויסן‪.‬‬ ‫אויפוועקן? ווייל זיין נשמה ווייסט עס שוין פון‬ ‫וואס‬ ‫מ‘דארף אים נישט גיין אויסלערנען ָ‬ ‫ַ‬ ‫לאנג‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫וויל זיך טוישן"‬ ‫באגריפן‬‫האט יעצט ַ‬ ‫צום ביישּפיל אויב ַא איד ָ‬ ‫האט עס געזען אין ַא‬‫דעם חומר הדבר ווייל ער ָ‬ ‫‪ || 4‬גליון הבינני‬ ‫אים נישט מחנך געווען דערצו‪ .‬נאר די נשמה‬ ‫געדאוונט סתם‬‫ַ‬ ‫האט נישט‬ ‫דאווענען‪ָ .‬אבער ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואס איז אומריכטיג‪ ,‬די נשמה‬ ‫איז ריכטיג און ָ‬ ‫פון ַא איד ווייסט זייער גוט דעם אמת! ס‘איז‬ ‫האט ממש‬ ‫נאר ער ָ‬ ‫“באשעפער‪ ,‬העלף מיר“‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫דערציילט עס אים!‬ ‫פלאי פלאים‪ָ ,‬אבער מ‘זעט עס במציאות‪ ,‬די‬ ‫פארברענגט‬‫האט ַ‬ ‫גערעדט מיט‘ן רבוש“ע‪ .‬ער ָ‬ ‫די נשמה ווייסט זייער גוט דעם אמת‬ ‫ּפאסירט‬‫דאס ַ‬ ‫וואס איז ריכטיג‪ .‬און ָ‬ ‫נשמה ווייסט ָ‬ ‫געדאנקט אויף‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫כביכול מיט‘ן רבוש“ע‪ ,‬ער ָ‬ ‫באשיינּפערליך געזען די נקודה‪ ,‬ביי די‬ ‫מ‘האט ַ‬ ‫ָ‬ ‫באקומט ַא התעוררות‪.‬‬ ‫מאל ווען ַא איד ַ‬ ‫יעדעס ָ‬ ‫זאגט‬ ‫ַאלעם און געבעטן אויף ווייטער‪ .‬דער איד ָ‬ ‫רכאּפט אין עזה‪,‬‬ ‫פא ַ‬ ‫וואס זענען געווען ַ‬ ‫מענטשן ָ‬ ‫האט אויפגעוועקט ַאן‬‫די דרויסנדיגע התעוררות ָ‬ ‫האט‬ ‫וואס ער ָ‬ ‫ַאז ער בענקט זיך צו די תפלות ָ‬ ‫וויאזוי זיי זענען‬ ‫סאך פון די אידן דערציילן ַ‬ ‫ַא ַ‬ ‫וואס די נשמה ווייסט שוין‬ ‫קלארקייט ָ‬‫ָ‬ ‫אמת‘ע‬ ‫נאנטקייט‬ ‫געהאט‪ ,‬ער בענקט זיך צו די ָ‬ ‫ַ‬ ‫דארט‬ ‫ָ‬ ‫וואס זיי‬ ‫כאטש ָ‬ ‫געווארן צום אויבערשטן ָ‬ ‫ָ‬ ‫נאנט‬ ‫ָ‬ ‫וויאזוי‬ ‫לאנג‪ .‬יעצט זוכט די נשמה דעם וועג ַ‬ ‫פון ַ‬ ‫האט געשּפירט ווען ער‬ ‫וואס ער ָ‬ ‫און דעם אור ָ‬ ‫גארנישט געוואוסט פריער‪ .‬איינער‬ ‫האבן פון ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬‫מ‘קומט אן דערצו‪ַ .‬אזויווי ַא בעל תשובה ָ‬ ‫האט גערעדט מיט‘ן רבוש“ע‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫האט דערציילט ַאז זייענדיג‬ ‫פון די ‘חטופים‘ ָ‬ ‫האב‬‫זאל אים מדריך זיין‪“ :‬איך ָ‬‫וואס ָ‬ ‫זוכט ַא רב ָ‬ ‫וויאזוי ַא איד‬ ‫ַ‬ ‫האט אים דערציילט‬‫ווער ָ‬ ‫איינער ַאליין אין ַא טיפן טונקעלן טונעל‪,‬‬ ‫געהערט וועגן שבת‪ ,‬ווי קען איך הערן מער‬ ‫דארף רעדן מיט‘ן אויבערשטן? ער ָ‬ ‫האט נישט‬ ‫גארנישט געקענט זען און נישט‬ ‫האט ָ‬ ‫וואו ער ָ‬ ‫וויאזוי ָאּפצוהיטן שבת?“‪...‬‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫געלערנט קיין חובת הלבבות‪ ,‬און קיינער ָ‬ ‫האט ער ָאנגעהויבן‬ ‫געהאט צו וועמען רעדן‪ָ ,‬‬‫ַ‬ ‫ב‬ ‫ּפראקטיצירן קבלות טובות‬ ‫וויאזוי צו ַ‬ ‫בתחבולות תעשה מלחמה; פינף חלקים ַ‬ ‫זאגט‪“ :‬איך וועק מער נישט אויף מיין‬ ‫טאטע ָ‬ ‫ַ‬ ‫טאקע אויס ווי מ‘בויעט‪ָ ,‬אבער‬ ‫איינס קוקט עס ַ‬ ‫מיט התעוררות קען מען נישט בויען ַא‬ ‫האט‬ ‫טאטע ָ‬ ‫בחור אינדערפרי‪ .‬געענדיגט“‪ .‬דער ַ‬ ‫שּפעטער וועט עס זיין ַא 'פיתום ורעמסס'‪...‬‬ ‫בנין‬ ‫האט אים‬ ‫געפרעגט ַא מחנך און דער מחנך ָ‬ ‫שּפעטער וועט די רעגירונג ָאּפשטעלן די‬ ‫דא‬ ‫נאך די ערשטע התעוררות‪ ,‬זענען ָ‬ ‫ַאצינד‪ָ ,‬‬ ‫געזאגט‪:‬‬‫ָ‬ ‫האט‬ ‫געשטעלט עטליכע שאלות און ער ָ‬ ‫לאזן ַאריינגיין‪.‬‬ ‫ַארבעט און מ‘וועט דיר נישט ָ‬ ‫מ‘דארף אויספירן די‬ ‫ַ‬ ‫שטאּפלן‪ ,‬ווען‬ ‫ַ‬ ‫די קומענדיגע‬ ‫ס‘זאל זיין דעם בחור‘ס אחריות‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫“לאז אים ָאּפ‪,‬‬‫ָ‬ ‫ס‘וועט זיין ַא גרויסע עגמת נפש‪ .‬מ‘קען נישט‬ ‫התעוררות אויף למעשה‪ָ .‬אט דער למעשה‘דיגער‬ ‫רוואס בין איך‬ ‫פא ָ‬‫דו וועק אים נישט אויף“‪ַ ...‬‬ ‫שטאּפל‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫אויסלאזן קיין שום‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬‫נטהאלט אין זיך עטליכע חלקים‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫שטאּפל ַא‬ ‫ַ‬ ‫כ‘האב‬ ‫ָ‬ ‫געגאנגען צו ַא מחנך? זייער ּפשוט‪ ,‬ווייל‬‫ַ‬ ‫זאכן‬ ‫לזא צעטיילן אין פינף ַ‬ ‫לאמיר עס ַא ָ‬ ‫ָ‬ ‫מאל‬‫סאך ָ‬ ‫דאס ָאּפצוטיילן‪ ,‬ווייל ַא ַ‬ ‫ס'איז כדאי ָ‬ ‫זיך צע‘הרג‘ט מיט מיין בחור‪ .‬כ‘רעד שוין נישט‬ ‫דא פינף‬ ‫נאך די התעוררות‪ .‬ס‘איז ָ‬ ‫וואס קומען ָ‬ ‫ָ‬ ‫האב זיך‬ ‫ווען דער מענטש שּפירט ַאז "איך ָ‬ ‫האט מיר דער‬ ‫וואכן צוליב דעם‪ָ .‬‬‫מיט אים דריי ָ‬ ‫מ‘דארף טון‪ ,‬ווען מ‘וויל אויספירן‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫חלקים ָ‬ ‫גענומען אין די הענט ַאריין“ ‪ -‬וועט מען זען‬ ‫געזאגט‪“ :‬הער אויף אים צו אויפוועקן“‪...‬‬ ‫ָ‬ ‫מחנך‬ ‫די התעוררות אויף למעשה‪.‬‬ ‫פאסט מיט איין‬ ‫בא ַ‬‫האט ער זיך נאר ַ‬ ‫צומאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫ַאז‬ ‫געמאכט ַא החלטה‪“ :‬איך גיי‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫טאטע ָ‬ ‫דער ַ‬ ‫וואס‬‫ס‘האט געפעלט גרויסע חלקים ָ‬ ‫ָ‬ ‫חלק‪ָ ,‬אבער‬ ‫דער ערשטער חלק‪ :‬קבלה על העתיד‬ ‫טאקע‬ ‫האט עס ַ‬‫דארף ווען טון‪ ,‬און דעריבער ָ‬ ‫ער ַ‬ ‫מער נישט רעדן מיט אים וועגן די נושא“‪.‬‬ ‫וואס‬ ‫דער ערשטער חלק איז דער מושג ָ‬ ‫געהאט קיין קיום‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫נישט‬ ‫דא ַא קבלה‬ ‫אויפ‘ן זעלבן שטייגער איז ָ‬ ‫הייסט קבלה – קבלה על העתיד‪ .‬דער מענטש‬ ‫זאגט דער מענטש ַאזוי ברייט‪“ :‬איך‬ ‫מאל ָ‬ ‫ַא ָ‬ ‫מאכט ַא פעסטע‬ ‫ברוחניות‪ .‬דער מענטש ַ‬ ‫איז מחליט בדעתו ַא החלטה גמורה ַאז ער וויל‬ ‫האט נישט‬ ‫האב זיך גענומען‪ ,‬און מיין קבלה ָ‬ ‫ָ‬ ‫החלטה ַאז ער גייט אויפשטיין פרי‪ָ ,‬אדער ַאז‬ ‫זאך‪ .‬געענדיגט דערמיט!‬‫מער נישט טון יענע ַ‬ ‫נגעהאלטן“‪ָ ...‬אבער ער גייט נישט ַאריין אין‬‫ַ‬ ‫ָא‬ ‫טאג פון‬ ‫פארפעלן קיין איין ָ‬ ‫ער גייט נישט ַ‬ ‫קביעות עתים לתורה‪.‬‬ ‫געבארגט פאר ַא‬ ‫ָ‬ ‫האט‬ ‫צום ביישּפיל‪ :‬איינער ָ‬ ‫האב זיך גענומען“?‬ ‫וואס הייסט “איך ָ‬‫די ּפרטים‪ָ ,‬‬ ‫צווייטן ַא סכום געלט‪ ,‬און ער מוטשעט יענעם‬ ‫האסטו געטון דערצו? יעדער‬ ‫וואס ּפונקטליך ָ‬ ‫ָ‬ ‫דער צווייטער חלק; גדרים וסייגים‬ ‫צאלן די הלוואה‪ָ .‬אבער‬ ‫בא ָ‬ ‫זאל שוין ַ‬‫ַאז ער ָ‬ ‫האט ַא‬‫פארשטייט ַאז ווען ַא מענטש ָ‬ ‫איינער ַ‬ ‫מאכן‬‫דא דער צווייטער חלק‪ :‬צו ַ‬ ‫דאן איז ָ‬‫ַ‬ ‫למעשה דרייט ער זיך ַארום מיט ספיקות ַאז‬ ‫התעוררות צו בויען ַא בנין‪ ,‬ווייל ער וויל ַאז‬ ‫דאס איז ַאזויווי ַא שרויף צו‬ ‫ַא גדר וסייג‪ָ .‬‬ ‫אפשר איז ער עובר אויף דעם לאו פון ‘לא תהיה‬ ‫האבן דירות וואו צו‬ ‫אידישע קינדער זאלן ָ‬ ‫טאקע‬ ‫האט ַ‬ ‫באפעסטיגן די קבלה! דער מענטש ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫דאך זיין ַאז יענער ָ‬ ‫לו כנושה‘‪ ,‬ווייל ס‘קען ָ‬ ‫נאכנישט גענוג‪ .‬מ‘קען‬ ‫דאס ָ‬ ‫וואוינען‪ ,‬איז ָ‬ ‫געמאכט ַא קבלה‪ ,‬ווייל יעצט איז זיין רגש זייער‬ ‫ַ‬ ‫דאס געלט‪ .‬פון דער ַאנדערער זייט‬ ‫טאקע נישט ָ‬ ‫ַ‬ ‫נישט בויען ַא בנין בלויז פון התעוררות‪ ...‬די‬ ‫געוואלדיגע התעוררות‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫האט ַא‬‫שטארק און ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫דאס געלט‪,‬‬‫יא ָ‬ ‫האט יענער ָ‬ ‫טראכט ער ַאז מסתם ָ‬‫ַ‬ ‫מאכט ַאז‬‫וואס ַ‬‫התעוררות איז די ערשטע סיבה ָ‬ ‫געווארן אונטער‬ ‫ָ‬ ‫געמאכט‬ ‫ַ‬ ‫די קבלה איז‬ ‫טאג איז‬ ‫נאר ער שלעּפט סתם ַארום‪ .‬ביז איין ָ‬ ‫ָ‬ ‫דא‬ ‫נאכדעם איז ָ‬ ‫מ‘זאל ָאנהויבן צו טון‪ָ ,‬אבער ָ‬ ‫ָ‬ ‫געוואלדיגן‬ ‫ַ‬ ‫געהויבענע אומשטענדן מיט ַא‬ ‫ער מחליט‪“ :‬איך קום דאך אין ערגעץ נישט ָאן‪.‬‬ ‫מ‘דארף טון און מ‘קען נישט‬‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫זאכן ָ‬ ‫קלארע ַ‬ ‫ָ‬ ‫לעמאל‪ ,‬איך גיי שוין‬‫ָ‬ ‫רגש‪“ :‬געענדיגט אויף ַא‬ ‫דא עובר אויף ַא גרויסע‬ ‫ס‘קען זיין ַאז איך בין ָ‬ ‫פארפעלן קיין איינס פון די ַאלע חלקים‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫צוריקפאלן‪ ,‬איך קען נישט‬ ‫ַ‬ ‫קיינמאל מער נישט‬ ‫ָ‬ ‫מאך‬‫עבירה‪ ,‬און איך סתם מצער ַא איד‪ ,‬איך ַ‬ ‫מ‘קען נישט בויען ַא בנין בלויז מיט‬ ‫זאך‬‫דאך ַא ַ‬ ‫פארפעלן“‪ָ .‬אבער התעוררות איז ָ‬ ‫ַ‬ ‫ַא פעסטע החלטה ַאז איך גיי אים מער נישט‬ ‫מ‘דארף‬ ‫ַ‬ ‫האבן ַא שטח‪,‬‬ ‫מ‘דארף ָ‬ ‫ַ‬ ‫גוטהארציגקייט‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫מארגן וועט שוין נישט‬ ‫וואס קומט און גייט‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫דאס געלט"‪.‬‬‫בעטן ָ‬ ‫וואס‬ ‫האבן מומחים ָ‬ ‫מ‘דארף ָ‬ ‫ַ‬ ‫האבן ּפערמיטן‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫מארגן גייט דער‬ ‫שטארקע התעוררות‪ָ .‬‬ ‫ַ‬ ‫זיין די‬ ‫דאס הייסט ַא החלטה! ס‘קען זיין ַאז עטליכע‬‫ָ‬ ‫דאס‬‫רא קרקע ָ‬ ‫פא ַ‬‫וואס ַ‬‫פארשטיין ּפונקטליך ָ‬ ‫ַ‬ ‫דעמאלט‬ ‫ָ‬ ‫וואס וועט‬‫מאל‪ָ .‬‬ ‫כא ָ‬ ‫נא ַ‬‫יצר הרע קומען ָ‬ ‫וואכן שּפעטער וועט ער זיך נישט קענען‬ ‫ָ‬ ‫מ‘דארף גיין‬ ‫ַ‬ ‫זאלן זיין‪,‬‬ ‫איז‪ ,‬ווי טיף די יסודות ָ‬ ‫וואס גייט מיר געבן דעם‬ ‫נהאלטן די קבלה? ָ‬ ‫ָא ַ‬ ‫געמאכט ַא קבלה‪:‬‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫איינהאלטן‪ָ ,‬אבער ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫ס‘קלאּפט‬ ‫ַ‬ ‫שטאּפל‪ .‬און מ‘זעט ַאז‬ ‫ַ‬ ‫נאך‬ ‫שטאּפל ָ‬‫ַ‬ ‫מאכט מען זיך ַא גדר וסייג‪.‬‬ ‫דערפאר ַ‬ ‫ַ‬ ‫שטוּפ?‬ ‫האב געענדיגט מיט דעם‪ ,‬איך גיי שוין‬ ‫“איך ָ‬ ‫דארף מען זען וועלכע פון די קריטישע‬ ‫נישט‪ַ ,‬‬ ‫האלט שוין ָאן זיין‬ ‫וואס ַ‬ ‫דא איינער ָ‬ ‫צומאל איז ָ‬ ‫ָ‬ ‫נישט רעדן מיט אים וועגן די נושא“‪.‬‬ ‫פארפעלט‪ .‬בדרך כלל זענען‬ ‫האט מען ַ‬ ‫יסודות ָ‬ ‫מאכט‬ ‫דאס ַאליין ַ‬ ‫לאנגע צייט און ָ‬ ‫גאר ַא ַ‬ ‫קבלה ָ‬ ‫נאך ַא ביישּפיל פון ַא קבלה איז‪ :‬ווען ַא‬ ‫ָ‬ ‫פארפעלט‬ ‫שטאּפלן קריטיש‪ ,‬ווייל אויב מען ַ‬ ‫ַ‬ ‫ַאלע‬ ‫גליון הבינני || ‪5‬‬ ‫אין דעם חלק פון ‘גדרים וסייגים‘ גייט אויך‬ ‫האב‬ ‫וואס איך ָ‬‫פארציילט בסך הכל ָ‬ ‫די קבלה ַ‬ ‫פארפעלן‪ .‬ס‘איז שוין‬‫זאל עס נישט וועלן ַ‬ ‫ַאז ער ָ‬ ‫דאס איז נישט קיין‬ ‫ַאריין דער ענין פון תפלה‪ָ ,‬‬ ‫געהאט יענע התעוררות‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫כ‘האב‬ ‫ָ‬ ‫געשּפירט בשעת‬ ‫גאנץ ספר‬ ‫זאגט אויס ַ‬ ‫וואס ער ָ‬ ‫יאר צום גוטן ָ‬ ‫זיבן ָ‬ ‫פארשטייט ַאז‬ ‫זאך‪ ,‬ווייל דער איד ַ‬ ‫באזונדערע ַ‬ ‫ַ‬ ‫פארזיכערונג‬ ‫האבן ַא ַ‬ ‫דארף מען ָ‬ ‫נאכדעם ַ‬‫ָאבער ָ‬ ‫דאווענען‪ ,‬ער‬ ‫פאר‘ן ַ‬ ‫תהלים שבת אינדערפרי ַ‬ ‫צוזאמען מיט‬‫ַ‬ ‫צוזאמען מיט זיין ‘קבלה‘ און‬‫ַ‬ ‫נהאלטן אויך שּפעטער‪.‬‬ ‫ַאז מ'וועט עס ָא ַ‬ ‫קיינמאל‪ ,‬אפילו ווען ס‘איז‬ ‫ָ‬ ‫פארפעלט‬ ‫האט נישט ַ‬ ‫ָ‬ ‫זיין ‘גדר וסייג‘ קען ער נישט מצליח זיין מיט‬ ‫דא שופטים ושוטרים‪.‬‬ ‫דעריבער איז דאך ָ‬ ‫האט‬ ‫געווען שבת ראש השנה‪ ,‬און אפילו ווען ער ָ‬ ‫לעמאל‬ ‫ָ‬ ‫דארף ַא‬ ‫נאר ער ַ‬ ‫די אייגענע כוחות‪ָ ,‬‬ ‫וואס‬ ‫וואס איז ריכטיג און ָ‬ ‫דער שופט איז מחליט ָ‬ ‫דאס ַאליין איז ַא‬ ‫כנאכט‪ָ .‬‬ ‫ווא ַ‬ ‫געמאכט ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫מאל‬ ‫ַא ָ‬ ‫זאל אים העלפן צו‬ ‫דאווענען ַאז דער רבוש“ע ָ‬ ‫ַ‬ ‫מאכט זיכער ַאז ס‘ווערט‬ ‫נישט‪ ,‬און דער שוטר ַ‬ ‫זאל‬‫האלט אים‪ַ ,‬אז ער ָ‬ ‫וואס ַ‬ ‫געוויסע גדר וסייג ָ‬ ‫נהאלטן זיין קבלה‪ ,‬ווי דער אור החיים‬ ‫קענען ָא ַ‬ ‫מאכט ַא‬‫אויסגעפירט אויף למעשה‪ .‬דער שופט ַ‬ ‫בלייבן מיט זיין קבלה‪.‬‬ ‫טאג דארף‬ ‫זאגט אין ּפרשת כי תבא ַאז יעדן ָ‬ ‫הק‘ ָ‬ ‫מ‘טאר נישט פארן צו שנעל מיט ַא‬ ‫ָ‬ ‫געזעץ ַאז‬ ‫זאל ניצול ווערן‬ ‫דאווענען ַאז ער ָ‬‫ַא מענטש ַ‬ ‫האב זיך‬ ‫מ‘קען עס הערן פון מענטשן‪“ :‬איך ָ‬ ‫דא ַא חשש ַאז יעדער‬ ‫קאר‪ָ ,‬אבער יעצט איז ָ‬ ‫ַ‬ ‫דעמאלט‪ ,‬און‬ ‫ָ‬ ‫דעמאלט און‬ ‫ָ‬ ‫אונטערגענומען‬ ‫פונעם יצר הרע!‬ ‫יאג זיך נישט‪ ,‬וועל איך‬ ‫“ווילאנג איך ָ‬ ‫ַ‬ ‫וועט זאגן‪:‬‬ ‫דאס ַאליין איז‬ ‫כ‘בין שוין ריין פאר ‪ 514‬טעג“‪ָ .‬‬ ‫דאס איז אויך ַא חלק פון ‘גדר וסייג‘‪ ,‬ווייל‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫כ‘יאג זיך – ָ‬ ‫פאלגן דעם געזעץ‪ָ ,‬אבער אויב ָ‬ ‫ָ‬ ‫נצוהאלטן‬ ‫ַ‬ ‫דאס שטוּפט אים ָא‬ ‫ַא גדר וסייג‪ ,‬ווייל ָ‬ ‫נאכנישט גענוג‪.‬‬ ‫מאכן גדרים וסייגים איז ָ‬‫בלויז ַ‬ ‫האבן ַא‬ ‫דארף מען ָ‬ ‫דערפאר ַ‬ ‫ַ‬ ‫קען מען טון“‪...‬‬ ‫האט שוין נישט די התעוררות‪,‬‬ ‫אויך ווען ער ָ‬ ‫וואנט קען מען צעברעכן און דער שומר‬ ‫יעדע ַ‬ ‫דאס געזעץ‬ ‫פארזיכערן ַאז ָ‬ ‫זאל ַ‬ ‫וואס ָ‬ ‫שוטר‪ָ ,‬‬ ‫ווייל ער וויל נישט צעברעכן זיין קביעות‪.‬‬ ‫דארף אויך ַא שומר‪ַ .‬א וויכטיגער טייל פון דעם‬ ‫מאכט אויף זיך‬ ‫אינפארסירט‪ַ .‬א מענטש ַ‬ ‫ָ‬ ‫ווערט‬ ‫‘גדר וסייג‘ איז דער חלק התפלה‪ ,‬דער איד‬ ‫פארשטייט ַאז ָאן דעם גדר‬ ‫ַא גדר וסייג‪ ,‬ווייל ער ַ‬ ‫האט נישט‬ ‫וואס ָ‬ ‫זאל טון איינער ָ‬ ‫וואס ָ‬ ‫ָאבער ָ‬ ‫זאל קענען‬ ‫איז מתּפלל צום רבוש“ע ַאז ער ָ‬ ‫וסייג וועט די קבלה נישט בלייבן‪.‬‬ ‫מאכן ַא גדר וסייג ָ‬ ‫וואס וועט‬ ‫זאך? זאל ער ַ‬ ‫די ַ‬ ‫נהאלטן די קבלה‪ ,‬אפילו ווען ער איז נישט‬ ‫ָא ַ‬ ‫נהאלטן די קבלה‪ .‬ווייל די‬‫אים שטוּפן צו ָא ַ‬ ‫תפלה איז אויך ַא חלק פון גדרים וסייגים‬ ‫אינעם בעסטן מצב‪.‬‬ ‫נאר געבויעט אויף התעוררות‪.‬‬ ‫קבלה ַאליין איז ָ‬ ‫ג‬ ‫ּפראקטישע‬ ‫פארשטיין די ּפנימיות‪ ,‬און טרעפן ַ‬ ‫בחכמה יבנה; לערנען די הלכות‪ַ ,‬‬ ‫עצות‬ ‫דערשראקן דערפון‪ .‬אויב דיין קבלה איז ברכות‬ ‫ָ‬ ‫זאל נישט ווערן מגושם בשעת ער‬ ‫אים ַאז ער ָ‬ ‫דער דריטער חלק; לערנען די הלכות‬ ‫הנהנין‪ ,‬איז ַאריינגערעכנט אין דער קבלה ַאז דו‬ ‫עסט‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪ָ .‬אבער ברכת הנהנין איז ַא סוגיא!‬ ‫דער דריטער חלק איז‪ :‬צו לערנען די הלכות‬ ‫גייסט לערנען די הלכות דערפון‪ .‬האסט פינף‬ ‫מ‘רעדט נישט יעצט וועגן לומדות‪ .‬מ‘רעדט‬ ‫וואס ער וויל זיך אונטערנעמען‪.‬‬ ‫זאך ָ‬ ‫וועגן די ַ‬ ‫טאג? בסדר‬ ‫טאג? האסט צען מינוט ַא ָ‬ ‫מינוט ַא ָ‬ ‫ּפשוט וועגן וויסן די הלכות‪ .‬דו קענסט ָאנהויבן‪,‬‬ ‫מאכט ַא קבלה וועגן אויפשטיין‬ ‫ווען ַא מענטש ַ‬ ‫ס‘דארף זיין‬ ‫ַ‬ ‫געזאגט ַאז‬ ‫ָ‬ ‫מ‘האט נישט‬ ‫ָ‬ ‫גמור‪.‬‬ ‫דארפסט וויסן ַאז‬‫און גיין צוביסלעך‪ָ ,‬אבער דו ַ‬ ‫דא קיין‬ ‫טאקע נישט ָ‬ ‫דאווענען‪ ,‬איז ַ‬‫פאר‘ן ַ‬ ‫פרי ַ‬ ‫מער דערפון‪ .‬דו ווילסט הערן שיעורים אויפ‘ן‬ ‫דאס איז ַא חלק פון דיין קבלה!‬ ‫ָ‬ ‫סאך הלכות‪ .‬געווענליך קען מען די הלכות פון‬ ‫ַ‬ ‫טעלעפאן? אויך זייער גוט‪ .‬ס‘איז בכלל נישט‬ ‫ָ‬ ‫אויב ַא איד וועט מחליט זיין ַאז זיין קבלה פאר‬ ‫דאס איז מעכב זיין‬‫השכמת הבוקר‪ ,‬און נישט ָ‬ ‫וויאזוי‪ .‬די נקודה איז נישט‬ ‫קיין חילוק וויפיל און ַ‬ ‫יאר וועט זיין ַ‘אריינצולייגן‬‫די קומענדיגע צוויי ָ‬ ‫מאל‪ ,‬אויב דו ווילסט‬ ‫סאך ָ‬‫קבלה‪ָ .‬אבער זייער ַא ַ‬ ‫זאלסט גלייך קענען ַאלע הלכות‪ ,‬די נקודה‬ ‫ַאז דו ָ‬ ‫כוחות אין ברכות הנהנין‘‪ ,‬שטייט ער זייער שיין!‬ ‫דארפסטו קענען די הלכות פון דער‬ ‫טון די מצוה‪ַ ,‬‬ ‫זאלסט דערהערן אין דיין מח ַאז “אויב‬ ‫איז‪ :‬דו ָ‬ ‫מאל ַא בודזשעט פאר‬ ‫מאכט ַא ָ‬ ‫ַאזויווי ַא מוסד ַ‬ ‫מצוה‪ ,‬און אויב דו גייסט נישט קענען די הלכות‬ ‫איך וויל מצליח זיין מיט מיין קבלה‪ ,‬מוז איך‬ ‫נאנד‪ ,‬און ַאזויווי ווען ַא כולל‬ ‫כא ַ‬ ‫נא ַ‬ ‫יאר ָ‬ ‫צוויי ָ‬ ‫גייסטו נישט קענען מקיים זיין די מצוה געהעריג!‬ ‫קענען די הלכות דערפון“‪.‬‬ ‫דאס נישט קיין‬ ‫גייט לערנען הלכות שבת‪ ,‬איז ָ‬ ‫געמאכט ַא קבלה‬‫ַ‬ ‫האט‬ ‫למשל‪ ,‬אויב איינער ָ‬ ‫יאר‪ .‬מ‘גייט יעצט‬ ‫וואס מען ענדיגט אין ַא ָ‬ ‫זאך ָ‬‫ַ‬ ‫ַאז ער וועט זיין מער נזהר אין הלכות שבת‪,‬‬ ‫פארשטיין די‬ ‫דער פערטער חלק; ַ‬ ‫זאך‬ ‫ּפנימיות און חשיבות פון דער ַ‬ ‫יא‪ ,‬ווער נישט‬ ‫יאר? ָ‬‫לערנען הלכות שבת צוויי ָ‬ ‫קען ער זיך אונטערנעמען הונדערטער קבלות‬ ‫מיט גדרים וסייגים‪ָ ,‬אבער אויב ער גייט נישט‬ ‫פארשטיין דעם‬ ‫דער פערטער חלק איז‪ :‬צו ַ‬ ‫וויסן די הלכות שבת‪ ,‬גייט ער נישט קענען נזהר‬ ‫זאך‪ ,‬און ַאביסל‬ ‫טעם און די חשיבות פון דער ַ‬ ‫ַאריינגיין אין דער ּפנימיות פון דעם ענין‪.‬‬ ‫אויב דו‬ ‫זיין! אודאי איז אויך די סייעתא דשמיא פון ַא‬ ‫וואס לערנט הלכות שבת ַאז ס‘גייט אים‬ ‫מענטש ָ‬ ‫למשל אויב איינער איז זיך מקבל צו בענטשן‬ ‫דא ַאזויפיל צו‬ ‫ברכת המזון מיט כוונה‪ ,‬איז ָ‬ ‫ווילסט קענען‬ ‫באגלייטן‪ ,‬ווייל ער איז געווען ַא 'בא לטהר‬ ‫אויך ַ‬ ‫מסייעין אותו'‪ ,‬און מ‘וועט אים העלפן פון אויבן‪.‬‬ ‫לערנען וועגן די סגולות און ּפנימיות פון ברכת‬ ‫פאר דיר און פאר‬ ‫דאס ברענגט שפע ַ‬ ‫המזון‪ָ – .‬‬ ‫נהאלטן דיין‬ ‫ָא ַ‬ ‫ָאבער ‘אין מקרא יוצא מידי ּפשוטו‘ – מ‘מוז‬ ‫קבלה‪ ,‬מוז אויך‬ ‫וואס דו האסט‬ ‫קענען די הלכות פון דעם ענין ָ‬ ‫גאנצער וועלט‪ .‬ווי דער ספר החינוך ָ‬ ‫זאגט‬ ‫דער ַ‬ ‫פארגענומען‪.‬‬ ‫זיך ָ‬ ‫האט דיר‬‫אין ּפרשת עקב ַאז דער אויבערשטער ָ‬ ‫האט ער דיר‬ ‫דערפאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫געוואלט מטיב זיין און‬ ‫ָ‬ ‫קלאּפן דער‬‫ַ‬ ‫געמאכט ַא קבלה צו‬ ‫דאס איז זייער ַא‬ ‫ַ‬ ‫האט‬‫דער מענטש ָ‬ ‫זיין נזהר אין ברכת הנהנין‪ָ .‬‬ ‫זאלסט‬‫געגעבן די מצוה פון ברכת המזון‪ ,‬כדי דו ָ‬ ‫באקומען די שפע‪.‬‬ ‫ווערן ַא כלי צו קענען ַ‬ ‫ּפראקטישער‬ ‫ַ‬ ‫זאגן די מאה‬ ‫מ‘דארף דאך ָ‬ ‫ַ‬ ‫וויכטיגע קבלה‪.‬‬ ‫טעגאריע‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫קא‬ ‫נאך ַא ַ‬ ‫זאך איז ָ‬ ‫ָאט די פערטע ַ‬ ‫חלק!‬ ‫שטארקט די אמונה; עס‬ ‫ַ‬ ‫נאנט מיט‘ן רבוש“ע; ס‘העלפט‬ ‫ברכות בכל יום; עס‬ ‫מאכט דעם איד ָ‬ ‫ַ‬ ‫‪ || 6‬גליון הבינני‬ ‫האבן מים‬‫דארפסט ָ‬ ‫די דריי מינוט במתינות? דו ַ‬ ‫מאכט נישט קיין‬‫פאר‘ן עסן? נע‪ ,‬ער ַ‬ ‫ַאוועקגעבן ַ‬ ‫זאך ווי לערנען הלכות‪.‬‬ ‫ס‘איז נישט די זעלבע ַ‬ ‫אחרונים‪ ,‬און היות דו בענטשט נאר אינעווייניג‬ ‫גרויסן עסק דערפון‪ .‬ער קוקט ַאריין אין ַא ספר‬ ‫זאכן‪ .‬איין‬ ‫מ‘דארף ָאּפטיילן צווישן די ביידע ַ‬ ‫ַ‬ ‫ראּפגיין אינעם‬ ‫דארפסטו יעצט ַא ָ‬‫אין ַא סידור‪ַ ,‬‬ ‫בשעת‘ן עסן‪...‬‬ ‫חלק איז לערנען און קענען די הלכות‪ .‬דער‬ ‫זאכן‬ ‫שטיבל אונטן צו נעמען ַא סידור‪ .‬די ַאלע ַ‬ ‫וואס הייסט‬‫פיין‪ ,‬יעצט קומט די סוגיא ָ‬ ‫פארשטיין און לערנען די‬‫ַאנדערער חלק איז‪ַ ,‬‬ ‫האט דיר היינט איינער‬ ‫נעמען צייט‪ .‬און ּפונקט ָ‬ ‫דארפסט מחליט‬ ‫‘ּפראקטישע עצות‘‪ ...‬צדיק‪ ,‬דו ַ‬ ‫ַ‬ ‫באקומען‬‫זאך‪ַ ,‬‬ ‫טעמים און חשיבות פון דער ַ‬ ‫ָאּפגעשטעלט פאר ַא מינוט צו שמועסן‪ ...‬כאילו‬ ‫זיין אויב דו ווילסט ברכת המזון ָאדער אויב דו‬ ‫ַאביסל הבנה אין דער ּפנימיות פון דער מצוה‪.‬‬ ‫טאג די ַאלע‬‫ס‘ּפאסירט נישט יעדן איינציגסטן ָ‬ ‫ַ‬ ‫ווילסט שמירת הזמנים‪ .‬אפשר קענסטו עסן ביי‬ ‫ּפראקטישע עצות‬ ‫דער פינפטער חלק; ַ‬ ‫קלייניגקייטן‪.‬‬ ‫מ‘מאכט‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫עסנווארג ָ‬ ‫ַ‬ ‫פרישטאג נאר ַאזעלכע‬ ‫ָ‬ ‫דער פינפטער חלק איז‪ :‬צו טרעפן‬ ‫מאכן ַאז דו‬ ‫אויב דו וועסט נישט זיכער ַ‬ ‫דערויף ַא בורא נפשות‪ .‬אפשר איז ‘ּפת שחרית‘‬ ‫ּפראקטישע עצות‪ַ ,‬‬ ‫וויאזוי מ‘קען מקיים זיין די‬ ‫ַ‬ ‫דעטאלן‪ ,‬וועסטו נישט‬ ‫ַ‬ ‫ּפראקטישע‬ ‫האסט ַאלע ַ‬ ‫נאר זיך נישט! דו האסט‬ ‫נישט דיין ענין‪ָ .‬אבער ַ‬ ‫מצוה ריכטיג‪.‬‬ ‫מצליח זיין מיט דער קבלה‪ .‬אויב דו ווילסט‬ ‫וואס הייסט‬ ‫ּפראבלעם מיט דער סוגיא ָ‬ ‫יעצט ַא ָ‬ ‫קלאּפן‬ ‫ַ‬ ‫נהאלטן דיין קבלה‪ ,‬מוז אויך‬ ‫קענען ָא ַ‬ ‫‘ּפראקטישע עצות‘! דו קענסט די חשיבות פון‬ ‫ַ‬ ‫געמאכט‬ ‫ַ‬ ‫האט זיך‬ ‫זאגן ַאז ַא מענטש ָ‬ ‫לאמיר ָ‬ ‫ָ‬ ‫ּפראקטישער חלק!‬ ‫דער ַ‬ ‫ברכות המזון‪ ,‬דו קענסט ַאלע הלכות פון ברכת‬ ‫ַא קבלה צו בענטשן ברכת המזון מיט כוונה‪,‬‬ ‫איבערגעלאזט‬ ‫ָ‬ ‫המזון‪ָ ,‬אבער דו האסט זיך נישט‬ ‫דאוונט יעדן אינדערפרי אין דעם מנין‬ ‫ָאבער ער ַ‬ ‫דאווענען אין ַא פריערער‬ ‫דארפסטו ַ‬ ‫אפשר ַ‬ ‫קיין צייט צו בענטשן ווי ַא מענטש‪ ,‬ווייל‬ ‫דאווענען‬‫האט ליב צו ַ‬ ‫האלב ַאכט‪ ,‬ווייל ער ָ‬ ‫פון ַ‬ ‫שטארק‬‫ַ‬ ‫מנין‪ .‬אפשר‪ .‬איך ווייס ַאז דו האסט‬ ‫דו יאגסט זיך‪.‬‬ ‫געשמאק און רואיג‪ .‬אויפ‘ן מנינים צעטל פון‬ ‫ַ‬ ‫דארפסט‬ ‫דאווענען במתינות‪ָ ,‬אבער דו ַ‬ ‫ליב צו ַ‬ ‫ביהמ“ד שטייט מיט גרויסע ווערטער ‘‪7:30‬‬ ‫דארפן עסן ווייניגער‪,‬‬ ‫מחליט זיין‪ .‬אפשר וועסטו ַ‬ ‫צו אויספירן די קבלה דארף עס שטימען‬ ‫ּפראקטיש גערעדט‬ ‫ַ‬ ‫דאוונט‬‫בבית המדרש הגדול במתינות‘‪ .‬ער ַ‬ ‫דארפן ַאריינגיין אין אן ַאנדערן‬ ‫אפשר וועסטו ַ‬ ‫אין יענעם מנין‪.‬‬ ‫ס‘זאל‬ ‫דארפסטו מסכים זיין ַאז ָ‬ ‫כולל‪ ,‬און אפשר ַ‬ ‫זאגט‪“ :‬עסן איז נישט וויכטיג‪,‬‬‫דער מענטש ָ‬ ‫ראּפגיין געלט צוליב שמירת הזמנים‪ .‬דער‬ ‫ַא ָ‬ ‫דאווענען און לערנען‪...‬‬‫דאס ַ‬‫דער עיקר איז ָ‬ ‫ָאבער זיין כולל הייבט זיך אן ניין ַאזייגער‬ ‫וואס‬‫נאכדעם ָ‬ ‫נארן! ָ‬ ‫זאלסט זיך נישט ַ‬ ‫עיקר איז‪ָ ,‬‬ ‫מ‘דארף עּפעס טועם זיין‪ָ ,‬אבער אדרבה‪,‬‬‫ַ‬ ‫פיין‪,‬‬ ‫פארפעלט פון שמירת‬ ‫ּפונקטליך‪ .‬און אויב מען ַ‬ ‫דו האסט עּפעס מחליט געווען‪ ,‬קוק צוריק‪ ,‬אויב‬ ‫וואס ווייניגער‪ ,‬ס‘איז גשמיות‪ ,‬געב ַאן עס ָאּפ‬ ‫ָ‬ ‫האלב פון דער געלט‪.‬‬ ‫ראּפ ַ‬ ‫הזמנים נעמט מען ַא ָ‬ ‫נטאג און‬ ‫מא ָ‬ ‫אויסגעארבעט אויך ָ‬ ‫ַ‬ ‫ס‘האט זיך‬ ‫ָ‬ ‫דארט און יאללא‪ ...‬מ‘גייט לערנען פיר שעה‬ ‫ָ‬ ‫נישט קיין קליינע קנס‪ .‬אויב ער קומט אן צוויי‬ ‫דא ַא ברית‬ ‫נערשטאג‪ ,‬און אויך ווען ס‘איז ָ‬ ‫ָ‬ ‫דא‬ ‫ָ‬ ‫דארף מען שוין זיצן‬ ‫רצופות‪ ,‬ניין ַאזייגער ַ‬ ‫ּפראבלעם מיט‬‫האט ער שוין ַא ָ‬ ‫נאך ניין‪ָ ,‬‬‫מינוט ָ‬ ‫ּפלאנסט צו טון‬ ‫וואס דו ַ‬ ‫זאג מיר ָ‬ ‫אין ביהמ“ד‪ָ .‬‬ ‫ביי דער גמרא‪...‬‬ ‫וואס וועט זיין מיט‬ ‫שמירת הזמנים‪ .‬יעצט‪ָ ,‬‬ ‫שטארק ַאז‬ ‫ַ‬ ‫האלטן‬‫דערוועגן‪ .‬אויב דו קענסט זיך ַ‬ ‫לאמיר‬‫ַאלעס איז פיין און גוט‪ָ ,‬אבער קום ָ‬ ‫דאוונט דאך במתינות? שוין‬ ‫פרישטאג? ער ַ‬‫ָ‬ ‫פאלן קיין‬ ‫קיינמאל נישט ַ‬ ‫ָ‬ ‫דיין ברכת המזון גייט‬ ‫ּפראקטישן חלק‪ .‬וואו גייסטו‬ ‫ַ‬ ‫רעדן וועגן דעם‬ ‫נערשטאג ווען‬ ‫ָ‬ ‫דא‬ ‫נטאג און ָ‬ ‫מא ָ‬ ‫ָאּפגערעדט ָ‬ ‫קרבן – געזונטערהייט‪ָ .‬אבער אויב דו זעסט ַאז‬ ‫פאר‘ן‬ ‫האבן ַ‬‫דארפסטו ָ‬ ‫בענטשן? וויפיל צייט ַ‬ ‫מ‘זאגט דעם לענגערן תחנון מיט קריאת התורה‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫זאלסטו וויסן ַאז‬ ‫יא ַא קרבן‪ָ ,‬‬ ‫פאלט ָ‬ ‫דיין בענטשן ַ‬ ‫זאג מיר נישט וויפיל צייט‬ ‫בענטשן? ניין ניין‪ָ ,‬‬ ‫נאך ָאנקומען צום כולל צייטליך‪.‬‬ ‫דארף ָ‬‫און ער ַ‬ ‫ס‘איז נישט ווייל ס‘פעלט דיר התעוררות‪ ,‬און‬ ‫דאס איז‬‫דאס בענטשן ַאליין‪ָ .‬‬ ‫ס‘געדויערט דיר ָ‬ ‫פרישטאג? דער תירוץ איז‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫וואס טוט זיך מיט‬ ‫ָ‬ ‫נישט ווייל דו ווייסט נישט די חשיבות פון ברכת‬ ‫יא‪ ,‬כ‘ווייס ַאז ס‘נעמט‬ ‫שוין דער לעצטער חלק‪ָ .‬‬ ‫וואס גרייט אים‬‫האט ב“ה אן אשת חיל ָ‬ ‫ַאז ער ָ‬ ‫המזון‪ ,‬נאר ווייל דיין קבלה שטימט נישט מיט‘ן‬ ‫פארשטיי זייער גוט‪ָ ,‬אבער‬ ‫דריי מינוט‪ ,‬איך ַ‬ ‫פרישטאג און ער נעמט זיך מיט‪ָ .‬אבער‬ ‫ָ‬ ‫אן‬ ‫ּפראקטישן מציאות‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫האבן צו קענען בענטשן‬ ‫דארפסטו ָ‬ ‫וויפיל צייט ַ‬ ‫דאס עסן? וויפיל צייט וועט ער‬ ‫ווען גייט ער ָ‬ ‫דאך‬‫געווענליך ווען ַא בחור פרעגט ַא קשיא אינמיטן דעם שיעור ַאז "ס'קען ָ‬ ‫ווען מען געפינט זיך אין דעם צער איז אוממעגליך‬ ‫זא סברא"‪ ,‬זעט מען בדרך כלל ַאז אויב דער מגי"ש וועט אים‬ ‫נישט זיין ַא ַ‬ ‫טראכטן‬ ‫ַ‬ ‫צו ריכטיג‬ ‫גארנישט‪.‬‬ ‫ווארטן ביז'ן סוף שיעור וועט דער בחור שוין נישט פרעגן ָ‬ ‫לאזן ַ‬ ‫ָ‬ ‫בשעת ווען דער צער איז עד לשמים איז נישט שייך במציאות ַאז דער‬ ‫האט בפירוש געענטפערט די קשיא‪ ,‬נאר‬ ‫ס'איז נישט ווייל דער מגי"ש ָ‬ ‫דארף מתקן זיין‪ .‬איינער‬‫וואס ער ַ‬ ‫קאּפ און וויסן ָ‬‫האלטן ָ‬ ‫זאל קענען ַ‬ ‫מענטש ָ‬ ‫האט יעצט געהערט צום ערשטן‬ ‫וואס דער בחור ָ‬ ‫ווייל די שטיקל ידיעה ָ‬ ‫זאגט אים עּפעס ַאנדערש‪ .‬און דער מענטש‬ ‫זאגט אים ַאזוי‪ַ ,‬א צווייטער ָ‬ ‫ָ‬ ‫זא‬ ‫געהאט ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫קיינמאל נישט‬ ‫ָ‬ ‫האט‬ ‫מאדנע‪ ,‬ער ָ‬ ‫מאל איז אים געווען זייער ָ‬ ‫ָ‬ ‫זאך ווען מ'גייט‬‫צעבראכן‪ .‬ס'איז נישט יעצט די צייט! די ערשטע ַ‬ ‫ָ‬ ‫ַאליין איז‬ ‫ס'זאל נתיישב ווערן על לבו‪.‬‬‫ס'דארף אים ּפשוט נעמען צייט ַאז ָ‬ ‫ַ‬ ‫ידיעה‪,‬‬ ‫דאנקן און לויבן השי"ת! "רבוש"ע‪ ,‬איך גלייב‬ ‫דארף זיין צו ַ‬ ‫זא צער ַ‬ ‫דורך ַא ַ‬ ‫נאכדעם וועט ער ַאליין זען ַאז ס'איז‬ ‫לאזן ַאריינגיין אין אים‪ָ ,‬‬ ‫מ'דארף עס ָ‬ ‫ַ‬ ‫זאך און ַאזוי דארף עס זיין!"‪.‬‬ ‫דאס איז ַא גוטע ַ‬ ‫ַאז ָ‬ ‫גארנישט ַאזוי שווער‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫שּפעטער‪ ,‬ווען מען געפינט זיך אין ַא רואיגערע צייט‪ ,‬איז שייך ַאז‬ ‫זאך איז ווען ַא מענטש איז צעשוידערט פון דעם מצב‪ ,‬איז‬ ‫די זעלבע ַ‬ ‫פאררעכטן‪ָ .‬אבער‬ ‫מ'דארף ַ‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫באקומען ַא השראה צו וויסן ָ‬ ‫מ'זאל קענען ַ‬‫ָ‬ ‫האב איך געטון נישט ריכטיג"‪ .‬יעצט‬‫"וואס ָ‬ ‫נאכנישט די צייט צו פרעגן‪ָ :‬‬ ‫ָ‬ ‫נישטא‬ ‫ָ‬ ‫דאנקן! ס'איז‬‫דארף מען בלויז ַ‬ ‫באטרעפט‪ַ ,‬‬ ‫צוערשט‪ ,‬ווען די צרה ַ‬ ‫דארף מען עוסק זיין‬‫איז נישט די צייט פון מפשפש זיין במעשים! יעצט ַ‬ ‫וואס די תורה וויל פון דעם מענטש!‬ ‫דאס איז די מהלך ָ‬ ‫קיין ַאנדערע וועג! ָ‬ ‫דאנק דיר רבוש"ע פאר די יסורים‪ ,‬הגם איך‬ ‫אין 'מברך על הרעה' ‪ -‬איך ַ‬ ‫גארנישט‪ָ ,‬אבער איך גלייב ַאז דער צער‬ ‫גארנישט און איך ווייס ָ‬ ‫פארשטיי ָ‬‫ַ‬ ‫פארדייען דעם מצב‬ ‫עס געדויערט צייט צו ַ‬ ‫איז גוט פאר מיין טובה!‬ ‫אויפּפאסונג‪ַ ,‬אז‬ ‫ַ‬ ‫געזאגט ַאן אינטערעסאנטע‬ ‫מאל ָ‬ ‫האט ַא ָ‬ ‫ַא מגיד שיעור ָ‬ ‫גליון הבינני || ‪7‬‬ ‫באשולדיגן יענעם‪...‬‬ ‫באשולדיגן זיך‪ ,‬און נישט ַ‬ ‫נישט ַ‬ ‫מתוך שיעור א' חיי שרה י"ט חשון תש"פ‬ ‫תירוץ ַאז איינער איז שולדיג‪ָ ,‬אבער ַא איד דארף וויסן ַאז אפילו אויב ס'איז‬ ‫די צוויי תחבולות פון דעם יצר הרע‬ ‫פאררעכטן!‬ ‫דאס אייביג ַ‬‫געווארן אן אומרעכט קען מען ָ‬‫ָ‬ ‫געטון‬ ‫דורכפאל‬ ‫ַ‬ ‫נאך ַא‬‫ָ‬ ‫ווארט פון הגה"צ רבי שלמה טווערסקי זצ"ל‪ ,‬דער‬ ‫דא ַא טייער ָ‬‫ס'איז ָ‬ ‫די ריכטיגע צייט פאר פשפוש המעשים‬ ‫הארנאסטייפלער רבי פון דענווער‪ ,‬אויף די ּפסוקים אין ּפרשת בראשית‪,‬‬ ‫מ'דארף געדענקן ַאז בשעת מען געפינט זיך אין דעם קלעם‪ ,‬ווען דער‬ ‫ַ‬ ‫נאכ'ן חטא עץ‬‫רגעהאלטן אדם הראשון ָ‬ ‫ַ‬ ‫פא‬ ‫האט ָ‬‫וואו דער אויבערשטער ָ‬ ‫דעמאלט איז נישט די צייט פון‬ ‫ָ‬ ‫גאנצן מציאות‪,‬‬ ‫צער נעמט ַארום דעם ַ‬ ‫האט גורם געווען ַאלע צרות פון‬ ‫וואס ָ‬ ‫דאס איז דאך געווען ַא חטא ָ‬ ‫הדעת‪ָ .‬‬ ‫מפשפש זיין במעשיו! ָ‬ ‫דאס איז דאך סתם ַא גרויסע עצת היצר!‬ ‫וואס מיר ליידן עד היום הזה‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫האב איך געטון שלעכט ַאז‬ ‫"וואס ָ‬ ‫מאל הערט מען פון מענטשן‪ָ :‬‬ ‫וויפיל ָ‬ ‫דורכגעפאלן מיט ַא מכשול וויל דער רבוש"ע‬ ‫ַ‬ ‫ווען ַא מענטש איז ליידער‬ ‫כ'האב‬ ‫געדאוונט‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫כ'האב ַאזויפיל‬ ‫זא צרה?! ָ‬ ‫געווארן מיט ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫געשטראפט‬ ‫ָ‬ ‫כ'בין‬ ‫פאררעכטן און תשובה טון‪ָ .‬אבער דער יצר הרע‬ ‫זאך‪ַ :‬אז דער איד זאל ַ‬ ‫איין ַ‬ ‫דאס הייסט נישט קיין "יפשפש במעשיו"! ווייל‬ ‫ַאזויפיל געגעבן צדקה"‪ָ ...‬‬ ‫נשטאט ָאננעמען‬ ‫ָ‬ ‫זאל ַא‬ ‫פאר'ן מענטש ַאז ער ָ‬ ‫דעמאלט און רעדט איין ַ‬ ‫ָ‬ ‫קומט‬ ‫קלארקייט‬‫האבן ַא ָ‬ ‫זאל דער מענטש ָ‬ ‫ס'איז נישט שייך ַאז בשעת ַא קלעם ָ‬ ‫ריינפאלן‬ ‫ַ‬ ‫באשולדיגן און ַא‬ ‫זאל ער זיך ַאליין ַ‬‫צוויי ַאנדערע ָאּפציעס‪ָ :‬אדער ָ‬ ‫צו באמת ַאריינקלערן‪ .‬בשעת די צרה טוט וויי איז בלויז ָ‬ ‫דא איין מהלך‪ ,‬צו‬ ‫באשולדיגן ַאנדערע מענטשן און זיך ַארויסדרייען‬ ‫זאל ער ַ‬‫אין עצבות‪ָ .‬אדער ָ‬ ‫דאנקן השי"ת פאר דעם צער און גיין ווייטער!‬ ‫ַ‬ ‫דארף זיין‪ :‬צו נעמען אויף זיך דעם‬ ‫פון תשובה געפילן‪ .‬די עבודה פון ַא איד ַ‬ ‫באשולדיגן קיינעם‪.‬‬ ‫אחריות ָאן קיין עצבות‪ ,‬און נישט צו ַ‬ ‫האט נישט‬ ‫רוואס אברהם אבינו ָ‬ ‫ָ‬ ‫פא‬ ‫ַ‬ ‫ּ‬ ‫מספיד געווען שרה‬ ‫האט נישט אויפגעגעבן אויף דיר‬ ‫דער רבוש"ע ָ‬ ‫זאגט‬‫דער תפארת שלמה אין ּפרשת חיי שרה‪ ,‬פרעגט ַאז צוערשט ָ‬ ‫דאס זעט מען אין די ּפסוקים וואו השי"ת רעדט מיט אדם הראשון‬ ‫ָ‬ ‫דער ּפסוק‪" :‬ויבא אברהם לספוד לשרה ולבכותה"‪ ,‬אברהם אבינו איז‬ ‫"איֶ ּכָ ּה?! וואו ביזטו געפאלן‬ ‫האט אים געפרעגט ַ‬ ‫נאכ'ן חטא‪ .‬ווען השי"ת ָ‬ ‫ָ‬ ‫געקומען מסּפיד זיין שרה‪ .‬נו‪ ,‬מ'גייט הערן דעם הסּפד פון אברהם אבינו‪.‬‬ ‫האט צוערשט אדם הראשון‬ ‫זאך?!" ָ‬ ‫זא ַ‬ ‫האסטו געטון ַא ַ‬ ‫רוואס ָ‬‫פא ָ‬ ‫ברוחניות?! ַ‬ ‫האט זיך‬ ‫זאגט דער ּפסוק "ויקם אברהם מעל ּפני מתו"‪ ,‬ער ָ‬ ‫דערנאך ָ‬ ‫ָ‬ ‫ָאבער‬ ‫נאקעט און זינדיג‪ ,‬כ'בין‬‫געענטפערט‪ :‬וָ ִא ָירא כִ ּי ֵעירֹם ָאנֹכִ י וָ ֵא ָח ֵבא – כ'בין ַ‬ ‫געגאנגען ווייטער‪ .‬וואו איז דער הסּפד?! מ'איז דאך‬ ‫ַ‬ ‫אויפגעשטעלט און‬ ‫ּפווארפן‬ ‫רא ַ‬ ‫דאס איז די ערשטע תחבולה פונעם יצר הרע‪ ,‬צו ַא ָ‬ ‫זא שגץ‪ָ ...‬‬ ‫ַא ַ‬ ‫דא צו ַא הסּפד?!‬‫געקומען ָ‬ ‫דעם מענטש אין עצבות‪.‬‬ ‫זאגט דער תפארת שלמה ַאז אויפ'ן ּפסוק "ויקם אברהם מעל ּפני מתו"‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫רוואס רעדסטו‬ ‫פא ָ‬‫געזאגט‪ִ :‬מי ִהגִ ּיד לְ ָך כִ ּי ֵעירֹם ָא ָתּה – ַ‬ ‫האט אים השי"ת ָ‬ ‫ָ‬ ‫זאגט דער מדרש‪" :‬מלמד שהי' רואה מלאך המות מתריס כנגדו"‪ .‬ווען‬ ‫ָ‬ ‫אינגאנצן ָאּפגעפרעגט! דו ביזט‬ ‫ַ‬ ‫געזאגט ַאז דו ביזט‬ ‫ָ‬ ‫כ'האב דיר נישט‬ ‫ָ‬ ‫ַאזוי?!‬ ‫האט דער מלאך המות אים‬ ‫זאגן דעם הסּפד ָ‬ ‫געוואלט ָ‬ ‫ָ‬ ‫האט‬‫אברהם אבינו ָ‬ ‫נאך תשובה טון!‬ ‫רפאלן‪ ,‬דו קענסט ָ‬ ‫פא ַ‬ ‫אינגאנצן ַ‬ ‫ַ‬ ‫נאכנישט‬‫ָ‬ ‫רא צדיקת שרה איז געווען?! זי איז דאך‬ ‫פא ַ‬ ‫וואס ַ‬ ‫זאגן‪" :‬ווייסט ָ‬ ‫ָאנגעהויבן ָ‬ ‫דאס געהערט איז יעצט אונטערגעקומען די צווייטע‬ ‫האט ָ‬ ‫ווען אדם ָ‬ ‫גאנץ כלל ישראל‪ ,‬רוח הקודש מדברת מתוך גרונה‪ ,‬און‬ ‫מאמע פון ַ‬ ‫געווען די ַ‬ ‫ּאמר ָה ָא ָדם ָה ִא ָשּׁה ֲא ֶשׁר נָ ַת ָתּה ִע ָמ ִּדי ִהוא‬ ‫תחבולה פון דעם יצר הרע‪ :‬וַ יֹ ֶ‬ ‫זא מעשה פון די עקידה‪ ,‬קוק‬ ‫נאך ַא ַ‬ ‫געווארן ָ‬ ‫ָ‬ ‫יעצט איז זי ַאזוי ּפלוצים נפטר‬ ‫האט‬‫באשולדיגן יענעם‪ָ ...‬‬ ‫האט ָאנגעהויבן ַ‬ ‫נָ ְתנָ ה לִ ּי ִמן ָה ֵעץ וָ אֹכֵ ל – ער ָ‬ ‫האט געטון"‪.‬‬‫וואס השי"ת ָ‬ ‫ָ‬ ‫כ'האב נישט געהייסן ַאז‬ ‫ָ‬ ‫"וואס לויפסטו ַאוועק?!‬ ‫געזאגט‪ָ :‬‬ ‫ָ‬ ‫אים השי"ת‬ ‫האט געשּפירט ַאז ער וועט נישט יעצט‬ ‫דערפאר‪ ,‬ווען אברהם אבינו ָ‬ ‫ַ‬ ‫זאלסט‬ ‫כ'האב נישט געהייסן ַאז דו ָ‬ ‫ָ‬ ‫באשולדיגן‪ ,‬און‬ ‫זאלסט זיך ַאליין ַ‬ ‫דו ָ‬ ‫האט ער גלייך זיך ָאּפגעשטעלט‬ ‫קענען מצדיק זיין עליו את הדין בשלימות‪ָ ,‬‬ ‫באשולדיגן ַא צווייטן!"‬ ‫ַ‬ ‫זאכן‪ַ .‬אזוי‬ ‫האט מסיח דעת געווען צו ַאנדערע ַ‬‫און נישט מסּפיד געווען! ער ָ‬ ‫דעמאלט‬ ‫ָ‬ ‫באשולדיגט זיך ָאדער ַאנדערע אויף די תוצאות‪,‬‬ ‫ווען ַא איד ַ‬ ‫זאגט דער הייליגער תפארת שלמה אויף אברהם אבינו!‬ ‫ָ‬ ‫ּפראבלעם קען מען טרעפן ַא‬ ‫סארט ָ‬ ‫פארגעסט ער פון השי"ת‪ .‬ביי יעדע ָ‬ ‫ַ‬ ‫פטרון הפצה‬ ‫פטרון חודש תשרי‬ ‫‪718. 686. 8300‬‬ ‫קול הבינני‬ ‫ארה"ב‬ ‫‪072. 257. 7726‬‬ ‫א"י‬ ‫נתנדב על ידי‬ ‫לע"נ איש יקר הרוח ועדין הנפש‪ ,‬מרביץ תורה לעדרים‬ ‫הרה"ח ר' יוסף צבי ב"ר מרדכי שמואל‬ ‫‪0333. 070. 6585‬‬ ‫בריטניה‬ ‫ע"י הרוצה בעילום שם‬ ‫רדזמינסקי זצ"ל‬ ‫זכות לימוד תורה דרבים של אלפי ישראל‬ ‫‪0480. 20. 16. 18‬‬ ‫בלגיה‬ ‫יעמוד להם ולב"ב להתברך בבני חיי מזוני רויחי‬ ‫נלב"ע בדמי ימיו כ"ב סיון תשפ"ב‬ ‫מתוך בריות גופא ונהורא מעליא אמן‪.‬‬ ‫ת‪.‬נ‪.‬צ‪.‬ב‪.‬ה‪.‬‬ ‫לקבל הגליון בקביעות ע"י אימייל ‪info machonhavineini. com -‬‬ ‫ביהמ"ד אהל פיגא משה‬ ‫ביהמ"ד ויואל משה ביהמ"ד נצח ישראל‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 26‬לאקער ‪42‬‬ ‫סאטמאר לאקער ‪ 40‬פארשעי‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר–בנין בראך–לאקער ‪#213‬‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 53‬לאקער ‪#62‬‬ ‫ביהמ"ד בית אלעזר ביהמ"ד אבני צדק‬ ‫ביהמ"ד וויזשניץ לונדון לאקאר ‪25‬‬ ‫לאנדאן‪ :‬ביהמ"ד ביאלא ‪ 45‬לאקער ‪33‬‬ ‫ביהמ"ד רב טוב‬ ‫ביהמ"ד בית דוב‬ ‫קרית יואל‪ :‬ביהמ"ד בית‬ ‫מנחם זאב‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 13‬ביהמ"ד סטאלין‬ ‫ביהמ"ד ראדאשיץ‬ ‫לאקער ‪25‬‬ ‫מאנסי‪:‬‬ ‫ביהמ"ד בראשוב–לאקער ‪58Central Market‬‬ ‫ביהמ"ד וויען–שמש שטיבעל‬ ‫וויליאמסבורג‪:‬‬ ‫ביהמ"ד קראסנא לאקער ‪#166‬‬ ‫ביהמ"ד ראחמיסטריווקא–ליד המקוה‬ ‫בארא פארק‪:‬‬ ‫ניתן להשיג הגליון‬ ‫ביהמ"ד בּית התלמוד ליד הביהמ״ד‬ ‫ביהמ"ד חברה ש"ס בביהמ"‬ ‫ביהמ"ד ישמח‬ ‫ביהמ"ד הגדול וויזניץ עירמאנט‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר‬ ‫לאקער ‪219‬‬ ‫ביהמ"ד ווילעדניק בנין שיף‬ ‫ביהמ״ד קראלי–שמש שטיבעל‬ ‫ביהמ"ד טאהש–ליד המקוה‬ ‫‪The Winery 18 Ave‬‬ ‫במקומות הבאים‪:‬‬ ‫‪ || 8‬גליון הבינני‬