הילולא דצדיקיא - אידיש · Hilileh detzidkei - Yiddish — בראשית (2026-10-05)
ע"י אלימלך הנשטטר מלמד תשב"ר בת"ת דרכי אבותינו לייקוואד יצ"ו – כתה ד'
לנדב וליטול חלק בזכות הפצת סיפורי צדיקים רופט ,347 678 0652או לאי מעיל shabbosstory@gmail.com
הבהרה :מיר געבן רשות צו מאכן קאפיס פון די 'גאנצע' גליון פאר אייערע בית המדרש ,מוסדות התורה וכדו' ,אבער עס איז נישט ערלויבט צו
ארויס נעמען שטיקלך און מאכן קאפיס פון בלויז א חלק דערפון .אויך איז נישט ערלויבט צו נעמען אונזער מעשיות וואס מיר האבן אפגעטייפט
און עס טוישען אויף סיי וועלכע וועג אז מען זאל עס קענען ניצען פאר אייגענע געברויך ,מיר האבן אריין געלייגט אסאך ארבעט אין די מעשיות
(אויב ווילט איהר אז מיר זאלן אייך שיקען מעשיות אויף א וועג וואס איהר קענט עס ניצען קען מען אונז רופען און מסדר זיין). שבת בראשית -שנה יד גליון )571( 5
הרב הקדוש ר' דון יצחק בן ר' יהודה אברבנאל ,מגדולי הראשונים ,כ"ט תשרי רס"ט
געבוירען :אין יאר קצ"ז אין ליסבון (אין פורטוגל) צו זיין טאטע ר' יהודה .אוועק :שבת קודש כ"ט תשרי רס"ט (עס איז דא וואס ברענגן זין יארצייט פאר ו' אב ,אבער אין
מערסטע פארלעזליכע פלעצער קומט עס אויס אויף כ"ט תשרי) .נאמען :די נאמען 'דון' ווייזט אויף חשיובת ,דאס האט ער באקומען פון די קעניג פון פורטוגל ווען ער איז
געווארן די שר האוצר (געשטעלט איבער די געלט פון די לאנד) חתונה געהאט :מרת רבקה קינדער )1 :ר' יהודה )2 ,ר' יוסף )3 ,ר' שמואל )4 ,אסתר .תלמיד :פון ר' יוסף חיון,
ר' יוסף יעבץ ,ר' יצחק אבוהב גאון קסטיליה .געווען רב :אין יאר רמ"ב נאך וואס דער קעניג פון פורטוגל איז געשטארבן האט זיין זוהן איהם געוואלט הרגענען איז ער אינמיטן
נאכט אנטלאפן קיין קסטילי' (ספרד – שפאניע) ווי דער קעניג פרננדו און זיין ווייב איזבלה האבן איהם געשטעלט צו זיין די האר איבער די געלטער ,אין יאר רנ"ב ווען עס איז
ליידער געווען די באקאנט גירוש ספרד האט ער פרובירט עס צושטערן אבער די קעניגן איזבלה האט בשום אופן נישט געלאט .ער איז דאן געפארן קיין איטלי' ווי ער האט
געלעבט אין גרויס ארימקייט .זיינע ספרים :מערסטע באקאנט מיט זיין פירוש אברבנאל אויף תנ"ך .אויך געמאכט זבח פסח על הגדה של פסח ,ימות עולם ,ישועות משיחו,
נחלת אבות און נאך אסאך ספרים .זיינע ספרים האט ער שוין אנגעהויבן צו מאכן גאר יונג און אפילו אין שווערטע צייטן פון זיןי לעבן.ער ליגט :אין פדובה (איטלי').
געשטאנען אזוי 'לכבוד דער היטער פון די קאלך אויווען ,דער מענטש וואס איבער געגעבן צו יודען
ברענגט דיר די צעטעל זאלסטו שוין אנכאפן און אריין ווארפען אין קאלך אויווען ביי די באקאנטע גירוש ספרד אין יאר רנ"ב ,האבן אלע יודען געמוזט
אהן פרעגן קיין שאלות און דו זאלסט איהם בכלל נישט אויסהערן'. פארלאזן שפאניע ,האט די קעניג איהם געגעבן רשות צו בלייבן אין לאנד ווי
שפעטער האט דער קעניג געלאזט רופען דון יצחק און ער געבט איהם ער וועט קענען לעבן מיט רואיגקייט ,אבער דון יצחק האט נישט געוואלט אז
איבער דעם פארמאכטן בריוו אז ער זאל עס שוין אריבער טראגן צו דער היטער אלע זיינע יודישע ברידער זאלן פארטריבן ווערן און ער וועט לעבן אין א
פון דער קאלך אויווען .דון יצחק האט בכלל נישט געוואוסט אין וואס פאר א ברייטקייט ,איז ער מיט געגאנגן מיט זיי .ער איז געפארן קיין איטלי' ווי ער
סכנה ער לייגט זיך אריין ,האט ער זיך גלייך ארויס געלאזט אין וועג אריין ווען האט געלעבט אין גרויס ארימקייט אבער כאטש רואיג .שפעטער האט דער קעניג
זיין גוי פירט איהם אהין. פון נפולי (איטלי') איהם געמאכט די האר איבער די געלטער ווי ער האט שוין
אויפן וועג האבן זיי באמערקט ווי א יוד שטייט אויפן וועג און ווארט יא געלעבט אין ברייטקייט.
פאר א צווייטע יוד אריבער צו פארן ,ווען דער יוד האט באמערקט דון יצחק צוליב זיין קלוגשאפט און עהרליכקייט וואס איז געווען באקאנט ביי
אברבנאל האט ער זיך געוויינט צו איהם ,אז אזוי ווי פאר 8טעג צוריק איז איהם אלע קעניגגן איז ר' דון יצחק אין זיין צייט געווען זייער נאנט צו עטליכע חשובע
געבוירן א יונגל ,און היינט דארף פארקומען דער ברית און ער קען נישט טרעפן קעניגרייכן ,ווי פורטוגל ,ספרד ,אטלי' וואס ער האט דאס אויסגענוצט גאר אסאך
קיין מוהל ,דערפאר בעהט ער איהם אז ער זאל קומען מאכן די ברית מילה פאר צו העלפן זיינע יודישע ברידער צו געראטעוועט ווערן פון אסאך שווערע גזירות
זיי ניי געבורענעם קינד .דון יצחק האט געוואלט העלפן דעם יוד ,אבער ער האט וואס די גוים האבן געוואלט ארויס לייגן אויף זיי .אויך האט ער מיט זיין כח
אויך געוואוסט אז וואס דער קעניג הייסט מוז מען פאלגן .וואס האט ער געטוהן? אויסגעלייזט אסאך יודען פון תפיסות .ער האט אויך געליטן אסאך צרות ווי מען
ער האט געזאגט פאר ז יין באדינער ,אז ער זאל דערווייל אריבער פארן צו דער האט געמאכט אויף איהם אסאך פאלשע בלבולים ,וואס דאס האט איהם געמאכט
היטער פון קאלעך אויווען צו איבער געבן דעם בריוו ,און ער וועט אליינס אנטלויפן פון פלאץ צו פלאץ .דאס אלעס האט איהם אבער נישט אפגעשטעלט
דערווייל פארן צו דער יוד אין שטוב מאכן דעם ברית ,און שפעטער וועט ער צו העלפן די יודען מיט וואס ער האט נאר געקענט.
איהם שוין נאכקומען.
די ברית האט געראטעוועט
דער גוי וואס האט אויך נישט געוואוסט וואס שטייט אין דעם בריוו,
ווען דון יצחק אברבנאל איז געווען אין ספרד – שפאניע ,איז ער
איז שנעל געפארן צו איבער געבן דעם בריוו פאר יענער היטער ,ווי יענער האט
געווען פון די זייער נאנטע מענטשן צום קעניג און ער האט אויסגעניצט זיין
איהם גלייך אריין געטראסקעט אין אויווען אריין.
נאנטשאפט צו העלפן די יודן און זיין לאנד .דער קעניג האט איהם שטארק ליב
נאכן ברית האט דער יוד געבעטן אז דון יצחק זאל בלייבן אויף די
געהאט צוליב זיין קלוגשאפט און געטריישאפט .דער קעניג האט איהם געשטעלט
סעודה ,און דון יצחק האט איהם געפאלגט .נאכן ברית איז דון יצחק געפארן צו
איבער די געהיימע סודות וואס די לאנד פארמאגט ,וואס מען טאר דאס נישט
דער היטער פון דער קאלעך אויווען און ער פרעגט איהם צו ער האט באקומען
ווייזען פאר קיינעם ,ווייל עס קען שטעלן די לאנד אין געפאר .דער קעניג האט
דער בריוו? זאגט דער היטער 'יא ,אוודאי האב איך עס באקומען און איך האב
געגעבן פאר דון יצחק א גוי וואס זאל איהם באדינען און ארום פירען ווי ער
אפילו געטוהן וואס דארטן שטייט אז איך האב אפילו אריין געווארפן אין קאלעך
דארף נאר אנקומען.
אויווען' ,זאגט דער היטער 'פאר איך האב איהם אריין געווארפן ,האט דער גוי
אזוי ווי דון יצחק איז געווען שטארק באליבט ביים קעניג האט ער
זיך גענומען וויינען און געזאגט אז ער ווייסט וואס ער האט געטוהן און פארוואס
געהאט אסאך שונאים וואס האבן איהם געזוכט אונטער צו ברענגן ,זיי האבן
ער ווערט פארברענט ,ווייל ער האט געגנבט די באהאלטענע צעטלעך פון דון
פרובירט צו איינרעדן דער קעניג אז דון יצחק טוט שלעכטע זאכן און מען דארף
יצחק ,און ער ווייסט נישט ווי אזוי אבער מסתמא איז דער קעניג געוואר געווארן
איהם באשטראפן ,אבער עס האט זיי קיינמאל נישט געהאלפן.
אז ער איז דער גנב ,און דערפאר וויל ער איהם באשטראפן'.
איינמאל איז געלונגען פאר זיינע שונאים צו איינרעדן דער גוי וואס
ערשט יעצט האט דון יצחק פארשטאנן די סכנה אין וואס ער איז
באדינט איהם אז ער זאל געוואר ווערן ווי עס ליגט די באהאלטענע פאפירן
געווען און אז דער באשעפער האט איהם געראטעווט אין זכות פון מלן א יודיש
וואס דון יצחק האט אויפגעשריבן די באהאלטענע סודות פון דער לאנד .דער גוי
קינד ,האט ער זיך ארויס געלאזט צוריק צום קעניג אין פאלאץ.
האט באהאלטענערהייט זיך איינגעבראכן ביי די פלאץ ווי די בלעטער ליגען און
ווען דער קעניג האט איהם געזען האט ער זיך דערשראקן און
ער האט עס איבער געגעבן פאר די פיינט פון דון יצחק.
געוואונדערט וואס גייט פאר און צו ער האט איבער געגעבן דער בריוו? דון
ווען די שונאים האבן געהאט די צעטלעך אין זייערע הענט ,זענען זיי
יצחק פארציילט די גאנצע מעשה ,און ווי אזוי ער איז געוואר געווארן אז ער
געלאפן צום קעניג און געוויזען אז דון יצחק איז בכלל נישט געטריי ,נאר ער
האט באמת גארנישט געטוהן ,נאר דער גוי האט געגנבט די צעטלעך פון איהם,
געבט ארויס די באהאלטענע סודות פאר די פיינטליכער לענדער ,און זיי האבן
און טאקע האט ער באקומען זיין פארדינטע שטראף אויף א וואונדערליכע אופן.
אפילו געוויזען די צעטעלך וואס איז אנגעקומען צו זייער הענט וואס דון יצחק
הערענדיג דאס האט דער קעניג געזען ווי דער אייבישטער טוט היטען
האט געוואלט איבער געבן פאר די פיינט.
דון יצחק ,און געמאכט אז דער אמת זאל אנטפלעקט ווערן ,און פון דעמאלסט
דער קעניג איז יעצט געווארן זייער בייז אויף דון יצחק אז ער האט
איז דון יצחק נאכמער באליבט געווארן ביים קעניג.
איהם געוואלט הרגענן ,אבער צוליב דעם וואס ביז יעצט האט א יעדער געוואוסט
אליהו הנביא היט אויף זיין בעכער אז דון יצחק איז גאר באליבט ביים קעניג ,איז אויב ער וועט איהם הרגענן
ר' יצחק אברבנאל (באקאנט מיט דער נאמען 'דון יצחק אברבנאל', אפענערהייט ,וועט דער קעניג ווערן זייער פארשעמט ,ווייל א יעדער וועט זעהן
ווייל 'דון' האט געוויזען אויף א חשיבות) איז געבוירן אין פארטיגאל ,דערנאך אז דער קעניג האט א טעות געהאט אז ער האט א געטרייע מענטש און עס איז
האט ער זיך געצויגן קיין ספרד (שפאניע). בכלל נישט אמת .דערפאר האט דער קעניג אנגעשריבן א בריוו וואס דארט איז
איז געווען זייער טרויעריג איז ער געגאנגן צו דער קבר פון זיין טאטע ווי ער אין יאר רנ"ב ווען עס איז ליידער פארגעקומען די באקאנט 'גירוש
האט געוויינט און געבעטן אז עס זאל נישט געשען קיין שום שלעכטס צו טוהן. ספרד' ,ווען מען האט פארטריבן אלע יודען וואס האבען זיך נישט געוואלט
איין נאכט איז ר' יצחק געקומען אין חלום צו דער קעניג פון ספרד שמדן ,האט דער קעניג געגעבן רשות פאר ר' יצחק אז ער קען יא בלייבן ,ווייל
און ער האט איהם געשלאגען געפערליכע קלעפ און איהם געזאגט ,אז אזוי ווי ער איז געווען פון די נאנטע מענטשען ביים קעניג און איהם געהאלפן מיט אסאך
ער האט דא איבער געלאזט א גרויסע פארמעגען פאר ער איז געפארן קיין עצות ,אבער ר' יצחק האט געזאגט אז ער וויל זיין אזוי ווי זיינע ברידער'ס אין
ויניציא ,זאל ער שוין פארקויפן די גאנצע פארמעגען אין עס אריבער טראגן צו ער וויל נישט אז פאר איהם זאל זיין בעסער ווי פאר זיי ,און ר' יצחק איז טאקע
זיין זוהן .נאך אפאר מאל וואס דאס האט פאסירט האט זיך דער קעניג דערשראקן געגאנגן און גלות צוזאמען מיט אלע זיינע יודישע ברידער'ס .ר' יצחק האט
און ער האט טאקע אזוי געטוהן און זיך ארויס געלאזט אויף דער לאנגע וועג געמוזט דארט לאזען זיינע הייזער און זיין גאנצע פארמעגן ,ער האט זיך ארויס
קיין ויניציא ,צו טראגן די געלט פון זיין טאטע'ס פארמעגען צו ר' יהודה ,און געלאזט אין וועג מיט בלויז אביסעל געלט ,און מיט דער כוס של אליהו וואס
ער האט איהם פארציילט וועגען די חלום און די קלעפ וואס ער האט געכאפט איז געווען זייער א טייערע ארום גענומען מיט ספעצילע שטיינער און געהאט
פון זיין טאטע ר' יצחק. זייער א חשובע ווערט ,וואס ער האט עס נאך געירשנט פון זיין טאטע ר' יהודה
די יום טוב פסח דערנענטערט זיך און אין די שטוב פון ר' יהודה ,איז אברבנאל ,און ער האט עס נאר גענוצט פסח ביינאכט ,און ביי א ברית מילה.
שיין און לעכטיג פאר יום טוב ,און ער טראכט נישט פון די צרה וואס ווארט אין יענער יארן זענען אסאך יודען אנגעקומען צו דער ווינצי' וואס
ליידער אויף די יודען נאך פסח צו פארלאזען דאס לאנד נאר ער איז זייער געפונט זיך אין איטלי' ,ווי דער קעניג דארטן איז ברוך השם געווען זייער גוט
פרייליך לכבוד יום טוב ,עס האט איהם נאר געשטערט אז ער פארמאגט נישט צו די יודען ,און אויך דארטן האט דער קעניג איינגעזען אין די גרויסקייט און
די טייערע און חשובע בעכער פון אליהו הנביא וואס קומט נאך פון זיין זיידע. קלוגשאפט פון ר' יצחק אברבנאל ,און ער האט איהם אויך אריין גענומען צו זיין
אזוי ווי ער האט נישט געהאט די בעכער ,האט ער מיט די עצה פון זיין חשובע א גרויסע האר אין זיין פאלאץ .ווען ר' יצחק איז אוועק האט דער קעניג
רעביצין ,מחליט געווען צו ברענגן א גאסט צו דער סדר ,אבער וויפיל ער האט אויפגענומען זיין זוהן ר' יודא אברבנאל וואס איז אויך געווען זייער קלוג און
נאר פרובירט האט ער נישט געטראפן .ווען עס איז געקומען פסח ביינאכט און חשוב ווי זיין טאטע ,און דער טייערע בעכער איז אויך אריבער צו ר' יהודה.
ער האט נאכאלס נישט געהאט קיין גאסט ,איז ער נאכען דאווענן אריבער צו נאך א שטיק צייט האט דער קעניג פון וויניצאה געהערט פון דער
אלע שולען אין שטאט ביז ער האט געטראפן א גאסט ,וואס איז געקומען צו טייערע און חשובע בעכער וואס ר' יהודה פארמאגט ,האט ער זייער געגליסט
איהם .אזוי ווי דער גאסט קומט אריין געבט ער א קוק אויף דער טיש ,און ער עס צו האבן .איין טאג רופט דער קעניג צו ר' יהודה און ער זאגט איהם קלאר
זעהט אז עס איז נישטא קיין כוס של אליהו ,האט ער ארויס גענומען פון זיין אז ער וויל האבן די טייערע בעכער ,און ער איז גרייט צו צאלן דערפאר וויפיל
טאש א בעכער און געלייגט אינמיטען טיש .די משפחה געבט א קוק און זעהט מען וועט נאר בעטען ,האט ר' יהודה געזאגט 'דער בעכער איז ביי אונז זייער
אז דאס איז דער זעלבע בעכער וואס זיי האבען געהאט ,און די פרייד איז געווען הייליג און אפילו איך נוץ עס נישט נאר פסח ביינאכט און ביי א ברית מילה' .דער
זייער גרויס אז זיי האבן צוריק דער בעכער .נאך אפאר מינוט ווען זיי זענען קעניג האט אבער נישט געוואלט הערן פון גארנישט און ער זאגט איהם 'ווי אזוי
געקומען צו זיך האבען זיי געוואלט פרעגן דער מענשט ווער דאס איז און פון קען מען דאס טוהן צו איהם נאכדעם וואס ער איז געווען אזוי גוט צו די יודען אין
ווי ער האט עס? אבער זיי האבן איהם מער נישט געזען. זיי אריין געלאזט אין זיין לאנד ,נאך וואס ספרד האט זיי אלע פארטריבן און יעצט
ווען עס איז געקומען צו 'שפוך חמתך' ,און זיי האבן געעפענט די טיר, ווען ער בעט די בעכער וויל מען עס איהם נישט געבען' ,און ער לייגט צו אז ער
האבן זיי געזען עפעס א מענשט קומט אריין ,און זיי האבן באמערקט אז דאס געבט איהם אפאר טעג זיך צו איבער טראכטן ,און אויב ער געבט עס איהם נישט
איז דער זעלבע מענטש וואס האט זיי צוריק געברענגט דער כוס של אליהו אנהייב וועט ער פארטרייבן אלע יודען וואס זענען געקומען אבער פון ספרד ,אז זיי זאלען
סדר ,האבן זיי פארשטאנען אז אליהו הנביא אליינס האט גענומען די בעכער פון זיך טרעפן א צווייטע פלאץ ווי צו וואוינען .ר' יהודה איז אהיים געגאנגן זייער
שאפער און עס זיי צוריק געברענגט .אליהו הנביא האט זיי דעמאלסט געזאגט דערשיטערט און צומישט ,און ער האט געוואוסט וואס דער קעניג קען נאך
אז פונקט אזוי ווי זיין טאטע ר' יצחק האט געשלאגן דער קעניג פון ספרד אין נקמה נעמען אין איהם פאר נישט געבן די בעכער ,און וויפיל די אנדערע יודען
חלום ,האט ער געטוהן דער זעלבע זאך צו דער קעניג פון ויניצאה ,און אליהו פון לאנד קענען ליידן פון דעם.
הנביא זאגט איהם אז נאך פסח זאל ער נעמען די בעכער צו דער קעניג פון ווען ער איז אהיים געקומען האט ער גענומען די כוס של אליהו ,עס
ויניצאה און זאגען אז ער זאל נעמען די בעכער און נישט פארטרייבן די יודען. אריין געלייגט אין א שאפער און פארשפארט ,דערנאך האט ער גענומען די
קומעדיגע וואך וועלן מיר אי"ה באשרייבן ר' יהודה האט טאקע אזוי געטוהן ,און שליסעל און אריין געווארפן אין ים ,און ער זאגט 'אליהו הנביא דאס איז דאך
הרה"ג הרב עובדי' יוסף בן ר' יעקב זי"ע ג' חשון תשע"ד
צו מנדב זיין רופט ,3476780652אדער שיקט אן אימעיל נאך פסח האט ער געטראגן די בעכער דיין בעכער ,קענסט עס נעמען און טוה מיט דעם וואס דו ווילסט'.
צו shabbosstory@gmail.com צום קעניג און געבעטן אז ער זאל נאך אפאר טעג איז דער קעניג געקומען צו איהם און געבעטען די
נישט פארטרייבן די יודען .האט דער וזכות פון די טויזענטער ליינערס איבער די וועלט יהא תלוי בכםמ בעכער ,האט ר' יהודה געזאגט 'איך האב עס אריין געלייגט אין די שאפער און
קעניג געזאגט 'דו קענסט האלטן די יט אלע זאכן און ווי וועט מען יעצט גיין. געווארפן די שליסעל אין וואסער אריין ,אז אליהו הנביא זאל טוהן ווי ער
פעטש צדיק ר'
צוםצו די געלאפןכח מערזענען
נישט קיין האביודען בעכער און איך לאז דא די יודען ,ווייל איך די פארשטייט' .דער קעניג האט מיט כעס געהייסן אויפברעכן די שאפער ,אבער ער
זיך און זי"ע זלאטשוב פון מיכל
פון דיין טאטע ,וואס האט זיך אנגענומען פאר דיר און פאר אלע יודען פון לאנד'. האט נישט געטראפן די בעכער ,האט ער זיך גענומען שרייען אויף ר' יהודה ,אז
אויסגעוויינט דאס הארץ אז ער זאל זיי
ער האט זיכער באהאלטן די בעכער ערגעץ אנדערש ,נאר ער זאגט איהם ליגענט,
העלפן צו פטור ווערן פון די שרעקליכע
גזירה. דערפאר געבט ער פאר די יודען ביז נאך פסח צו פארלאזן דאס לאנד .ר' יהודה
זאכען
גרויסער' מיכל'עהייליגער רביפארמעשה פון דער אור שבעת הימים דער הייליגע בעל שם טוב פאר מוצאי שבת ,וואס איז א סגולה די
ער האט
געמאכט מאנטלשיינע און
אויסגעהערט
געברענגט אזיימתנה א
האט אן אלטע גוי איז אמאל געקומען צו דער הייליגע צדיק ר' ישראל פון ריזשין זי"ע (יארצייט ג' חשון) ווי ער האט איהם
פעלד, די אין שעפעלעך געפאשעט
געבעטן זיי זאלן ווארטן אפאר מינוט און איך האב יונגערהייט פון די פעל פון א בער ,דער ריזשינער האט איהם געפרעגט וואס איז פשט פון די מתנה? האט דער גוי פארציילט אזוי:
אמאל איז געקומען א בער און האט פארציקט איינער פון די שעפעלעך ,פארשטייט זיך אז איך האב גארנישט געקענט טוהן ,צו ראטעווען די שעפעלעך פון די בער ווייל איך
ער האט אראפ געלייגט זיין קאפ אויפן
האב דאך אליינס מורא געהאט ,אב ער איך בין געווען זייער פארווייטאגט ,און איך האב מורא געהאט אז ער זאל נישט קומען נאכאמאל פארציקען א שעפעלע און דערלייגן
שם זיך
טוב, בעל ער
ראלהאט מינוט
ר' ישאפאר
נאךרופטטיש,מען
מיין פארמעגן .מיינע גואישע חבירים האבן מיר דעמאלסט געזאגט 'אז ביי די יודען איז דא א הייליגע מענטש און חשובע ראבינער ,וואס
פארן א
צו מאכן אהיים אנגערופן:לפןאיראויךקענט
גוים ,כדי איך זאל גיין צו איהם און ער וועט מיר העלפן' .איך האב אזוי געטוהן און איך האב פארציילט די ראבינער מיין צרה (דער בעש"ט פלעגט הע
שרה'
דארפטבן פון
איר ישראל איהם 'ר'
זאג און קידוש השם ,און אזוי ארום וועלען זיי זיין גוט צו די יודען אין זייער דערפלעך) ,דער ראבינער האט מיר געזאגט 'קומעדיגע מאל דער בער קומט
געזונטערהייט
האט געזאגט זאלסט קומען צו איהם' .איך האב טאקע אזוי געטוהן ,און ווען דער בער איז געקומען האב איך אזוי געזאגט ,און ווי וואונדערליך איז געווען ,אז דער בער איז
טויטע.מורא האבן ,ווען די אידן זענעןגארנישטשיינערהייט געקומען מיט מיר צ ו דער בעש"ט ,און ווי נאר מיר זענען אנגעקומען אהין ,האט דער בער זיך אויסגעלייגט אויף דער ערד א
יודגעהערט
ישראליק, האבן זיי אהיימגעפארן
קומען א צוריקארום וועט
דער בעש"ט האט מיר דעמאלסט געהייסן' ,אז איך זאל אראפ שינדען די פעל ,און מאכן דערפון א מאנטל ,און אין אסאך יארן
ברענגאוןאיך
געשטארבןדערפאר פלוצלינג פריץ איז
ריזשינער, צדיקדידער
זאלסטו איהם געבן די מאנטל פאר א מתנה' .פירט אויס דער גוי 'איך בין שוין אלט ,און איך בין זיכער אז דער 'ישראליק' מיינט דער אז
אזוי איז בטל געווארן די גזירה ,שפעטער איהם די מאנטל פאר א מתנה'.
א קורצע צייט נאך די מעשה איז די גוי געשטארבן ,און דער ריזשינער האט געזאגט 'דער גוי האט געהאט געלעבט לאנג ,נאר כדי צו קענען דערציילן די מעשה,
זענען די אידן צוריק געקומען זאגן א
און מען זאל קענען זעהן ווי ביי דער בעל שם טוב איז מקויים געווארן די פסוק אין פרשת נח 'וּמוֹ ַֽראֲכֶ ם וְ ִח ּתכֶ ם יִ ְה ֶיה על כּ ל חיּת הָ אָ ֶרץ' ,דאס מיינט 'אז די חיות וועלען מורא
יישר כח פאר די הייליגע רבי ,האט דער האבן פון ענק (די וואס דינען דעם אייבישטער ווי עס דארף).
צדיק ר' מיכל פון זלאטשוב זיי געזאגט
איר זאלט וויסן אז עס איז נישט מיין
מופת ,נאר איך האב דאס געהערט פון
