gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — בראשית (2026-10-05)

מוציא לאור: מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus

שבוע: בראשית (2026-10-05)

מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — בראשית (2026-10-05)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫גייען חתו‬ ‫בקעי ‪:‬ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג‬ ‫שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ‬ ‫ג‬ ‫‪.‬ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ‬ ‫ג‬ ‫און עשו‬ ‫‪.‬האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא‬ ‫השעמ א ןגעוו ‪,‬םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח‬ ‫בס”ד‬ ‫אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ‬ ‫לאה האט‬ ‫ןענאטשראפ טאה יז לייוו ‪,‬טנייוועג טאה האל‬ ‫ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ‬ ‫ק‬ ‫זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא‬ ‫יו"ל ע"י‬ ‫מחזק טי‬ ‫אוןוצ‬‫זייןש יד‬ ‫מעודדשל‬ ‫איד‪.‬תורומח‬ ‫אייןסאוו‬ ‫פאר‬‫ווארטרוג ן‬ ‫באזירטואויף דעם םאז‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫איזייוו' א יו‬ ‫זיילרע‬ ‫צווישןסע‬ ‫שייכותענאק‬ ‫א ‪',‬ןאשק‬ ‫דער‬‫פרעגט‪:‬ז ןעק יוז‬ ‫ןיי‬ ‫)‬ ‫אז "הגדול‬ ‫קהל נועם‬ ‫באה‬ ‫עד ןעוועג ם‬ ‫דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעו‬ ‫גוט‬ ‫א‬ ‫זאגן‬ ‫מוז‬ ‫איך‬ ‫פארשרייבן‪:‬‬ ‫זיך‬ ‫און‬ ‫צעטל‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬‫א‬ ‫האבן‬‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫צו‬‫י‬ ‫נ‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫נ‬‫ג‬ ‫צ‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫האבן‬‫י‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫מענטשן‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫זי‬ ‫עשו‪ .‬אבע‬ ‫‪+‬אלימלך‬ ‫סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא ‪.‬ושע‬ ‫?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייב‬ ‫האט געוו‬ ‫נעמעןיבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה‬ ‫יזענסק‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו ‪,‬ונ‬ ‫גאנצערשרע םייב ‪.‬יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא‬ ‫דאךינ אז צוויי‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫ןט‬ ‫פ‬ ‫ק טש‬ ‫פריינטשאפטיפ ןיי‬ ‫מיינט‬ ‫פוןבא ‪,‬ךאז עשיז‬ ‫ס רע‬ ‫‪,‬עטכע ןא זיא'‬ ‫מציאות‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפי‬ ‫דעם בחיר‬ ‫‪1402‬ובאה ריחב םעד‬ ‫‪,59st.‬ת‬ ‫רוחב א – בקעי שודק ונשודק‬ ‫בייפא חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער‬ ‫נ‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫י‬ ‫ו‬‫ת‬ ‫'‬‫ד‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫רעגיד'תו–ימינ‬ ‫בנשיאות כ"ק מרן‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫'‬‫ד‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫י‬‫ל‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ש‬ ‫כ‬ ‫י‬ ‫נ‬ ‫ה‬ ‫החיבורקבעצמם"‬ ‫הדרכהרבח ןייז וצ טלעוועגסיוא‬ ‫מצבסאוו רש‬ ‫ה ייז‬ ‫הרעותןבא‬ ‫הוא‬ ‫שםג ןיילא‬ ‫"אבלאמע‬ ‫אוצר‬ ‫ןוא םמצעמ טכ‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫פרקי‬ ‫למעשה‪,‬‬ ‫פון פיר‬ ‫שליט"א ןוא ריפ ןופ‬ ‫אדמו"ריצכא‬ ‫שינ לאמנייק טאה סאוו ג‬ ‫וויפיל חסדטדו‬ ‫ס"ח‬ ‫גליון קנב‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫מקנאתחתב‬ ‫ביןא ‪,‬םינו‬ ‫"איךא ןו‬‫איידעם"‪,‬מ ביו‬‫גוטןךיז טאה'‬ ‫דייןראפ‬ ‫טימ טגידניז‬ ‫‪.‬םי‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בי‬ ‫גליון‬ ‫והתחזקותרוביח רתוי ךכיפל"‬ ‫מוסרמ םיע‬ ‫געזינדיגט‬ ‫‪.‬השודקה תומילש ‪,‬טגידניזעג‬ ‫מקנא מיט‬ ‫דיך‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫בחור"‪,‬‬ ‫גוטן‬ ‫דיין‬ ‫פאר‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫זיי‬ ‫זענען‬ ‫ממילא‬ ‫און‬ ‫מאמען‪,‬‬ ‫יום‬ ‫געווארןחיום‬ ‫לחיי‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫טגנערבעג סע טאה תוריבע יירד יד ןופ ענייא‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬אי‬ ‫ביירה‬ ‫‪",‬םיחאה ן‬ ‫דיך מקנא‬ ‫ביןזא‬‫"איךט א‬‫האמו‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫דוכש יד זא‬ ‫פלייסיגהני‬ ‫וויווא זיא‬ ‫קנאהקע‬ ‫דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‪.‬ןעגנאגעג‬ ‫דברים‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך דורך‬ ‫מקנאאונז‪.‬‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנס‬ ‫ענדליך‬ ‫יז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע‬ ‫בראשיתמוקאב טאה‬ ‫פרשתינמיס ןע‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫ווערן ךאסאבאשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ו‬‫ר‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫תשפ"ז‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫האט באק‬ ‫פאר‬ ‫ןבל ידכ ‪,‬בקעי ןתח ריא ןופ ם‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫בייש‬ ‫ב‬ ‫י‬‫י‬ ‫ם‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ן‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ש‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ן‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬‫ו‬‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫זאל אים נ‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהב‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫גוטנאמיט דער‬ ‫עפעסרעד‬ ‫הניחב ע‬ ‫טון‬‫דעםיד ‪,‬‬ ‫אנשטאטיוליג‬ ‫מ'זאליא הניכש‬ ‫זייןוועג טשינ ז‬ ‫האווערן ןע‬ ‫הבצו‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫גארנישט ןעוו‬ ‫געטון‬ ‫האטטלדנאה'ס‬ ‫ברודערפ ךיז‬ ‫דערח ייווצ ןו‬ ‫םיער ‪,‬םירב‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון‬ ‫זאל נישט‬ ‫לאה אנש‬ ‫טעבראעג ךאד טאה בקעי ‪.‬לחר טאטשנא האל‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ס‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫י‬‫ד‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫‪.‬‬ ‫זיךנאר‬‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪,‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רק‬ ‫זיין גרייט‬ ‫פאר לבן א‬ ‫לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל ראפ‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫טימ ראנ‬ ‫אויפפרעסןכ ן'‬ ‫אונזפ תודחאה ח‬ ‫זאללכ ןו‬ ‫קנאהרשי ל‬ ‫אפרעד ‪.‬לא‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל ר‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫פון‬ ‫נישט‬ ‫ע‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ט‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרע‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ס‬ ‫קו‬ ‫דארפן‬ ‫ל‪,‬‬ ‫פאר א ווי‬ ‫‪.‬בייוו א ראפ‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫נישט ןעוו‬‫מען זיא'ס‬ ‫זאללראפ‬ ‫מצליח‪ ,‬ןריו‬ ‫זענען ןראוועג‬ ‫וואסדחא יד‬ ‫קייןד זיא ‪,‬תו‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן רע‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬‫די‬ ‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען‬ ‫לאזן אז די‬ ‫הייליגע ךאסא זיא'ס לייוו ‪",‬קוחרל םולש" םדוק‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ס'קומט‬ ‫מענטשןטייטשראפ לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס‬ ‫זא‬ ‫אנדערעצ‬ ‫צוב רעטייוו‬ ‫קנאה תי‬‫שדקמה‬ ‫מ'שפירטח א‬ ‫וועןאוועג בור‬ ‫‪.‬ןר‬ ‫געשוויסטער‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו‬ ‫ביירעטש‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫אזרעק‬ ‫הייסטרע‬‫דאס ‪,‬םולש‬ ‫עצמם"‪.‬מ טימ‬ ‫מצדודידי רע‬ ‫דעםבהא ןוא ת‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה‬ ‫פון ‪,‬ה‬ ‫דיעטנאנ זיא רעוו‬ ‫אנהאלטן א ‪,‬ר‬ ‫לאה גייט‬ ‫‪,‬ןפוא ןכילקערש א ףיוא ןרעוו הזבתנ טייג האל‬ ‫געהויבענע זמנים‬ ‫להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫ס ןעוו‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא טדער'‬ ‫אחדופ ךיז‬ ‫אבר א ן‬ ‫להםקוח‬ ‫שישא –‬ ‫רעדמערפ‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר‬ ‫ממילא גי‬ ‫לאז האל זא םינמיס יד רעביא ריא יז טיג אליממ‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫מ רק מצד‬ ‫האח‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫שם‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬‫ואין‬ ‫ס‬ ‫ה‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ב‬ ‫ו‬‫י‬ ‫מצד‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ק‬ ‫נקרא‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫האח‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫טימ תודי‬ ‫אַהבֲַת‬ ‫ווייזןזיין א‬ ‫מעודד‬ ‫צווייטן‪ ,‬מען‬ ‫זיין א‬ ‫משיחצווועט‬ ‫מכבד‬ ‫חברים‪,‬ווען‬ ‫ערגסטןראפ טשינ‬ ‫צוםו טמעש‬ ‫געוועןןרעו‬ ‫מיט’ן פינגער || מסכים‬ ‫קומען וועט‬ ‫פארוואס איז דער ביהמ”ק חרוב געווארן ||‬ ‫?רבח א רעדא רעדורב‬ ‫נישט פאר‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫מעודד‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪,‬‬ ‫‪.‬‬ ‫עסאאזוי‪" :‬כי‬ ‫ערקלערט‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫ברודער‪.‬‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫בייצא‬ ‫מוואלברוז‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫נ‬‫א‬ ‫ר‬ ‫נ‬‫א‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ל‬ ‫י‬‫י‬‫ג‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫"‬ ‫‪",‬בורקלו‬ ‫אהבתא חבר? || אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין מיט‬ ‫דעםאענין פון‬ ‫זיין אין‬ ‫ביהמ”ק ||מחזק‬ ‫מ'דארף זיך‬ ‫ברודער אדער‬ ‫נאנטער‪,‬‬ ‫ווער איז‬ ‫שידוך || כח האחדות האט געהאלטן דעם‬ ‫חנ ִםָּ‬ ‫ועסט אין‬ ‫אהבת‬ ‫פון‬ ‫ענין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫וואספא‬ ‫וואסר !ןעוועג סאד זיא שפנ תוריסמ אראפסאוו‬ ‫חינםאיז דער זמן לח‬ ‫נענטער ווי‬ ‫פ זא‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫און‬ ‫שטערקעררא‬ ‫חיבורא רעדורב ן'‬ ‫ךיוא זי‬ ‫דער‬ ‫איזלש‬ ‫חבר ‪,‬םו‬ ‫זיא רע לייוו‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪,‬‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫חורבן פונעם בית אהבת‬ ‫חורבן פונעם בית המקד‬ ‫עמען איר‬ ‫חבר‪ .‬ביי א‬ ‫זייןךאד‬ ‫מכיר טובה זיין די ימים טובים‬ ‫איזצ–מב‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫ענטפערעז ם‬‫דערטאט ןבל‬ ‫אז ‪.‬ן‬ ‫צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫מלאכתו אשר האט דא‬‫השביעי אד טאה‬ ‫ביוםלב טשינ‬ ‫אלקיםא זיו‬ ‫"ויכלגעגקעוו‬ ‫קידוש‪:‬א ןבע‬ ‫א ןתח רי‬ ‫טרויערןהאטןו‬ ‫אויפ'ן‬ ‫מיר ממילא‬ ‫וואסבטוב‪,‬‬ ‫טעג זיין‬ ‫די מכיר‬ ‫ס'זאל‬‫ווער אין‬ ‫געוועןיעצט‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫תואי‬ ‫ענופ‬ ‫אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫האלט‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫עס בלויז‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫פארוואסהאנאיזק טידערמ קעווא‬ ‫גערעגנט‪ .‬תוביתנ ןיא ל"רהמ רעד‬ ‫נישטתנ( םלוע‬ ‫בהא בי‬ ‫ןיירא ‪,‬‬ ‫דער שבת זי וועט יע‬ ‫וואסעוו יז‬ ‫דאסעי ט‬‫אזד טצ‬ ‫מהר"ל‪,‬רא‬ ‫דערא ןוט ןפ‬ ‫זאגטנא ן‬ ‫עשה"‪ .‬ןרעד‬ ‫ראנ ‪,‬ךודיש‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫דיין חבר; מיט דעם וואס דו האסט געזאגט א גוט‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫אז ער‬ ‫געזאגטיער‬ ‫און קרפ ם‬ ‫מזל )'א‬ ‫זייןנערב‬ ‫זאך)‪.‬ד'ארומ א‬ ‫פרובירט טג‬ ‫נאכאמאל‬ ‫א ‪:‬ךאז עגי‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫ןי‬ ‫זיך‬ ‫מ'געזעגנט‬ ‫ווען‬ ‫אז‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א‬ ‫געוואוינט‬ ‫איז‬ ‫וועלט‬ ‫די‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫מע פונעם‬ ‫"בואי כלה"‪ ,‬זי האט א‬ ‫אה יז‬ ‫איןגקדיעווא ט‬ ‫ווערטער‬ ‫"כלה"ןבע‬ ‫(וויגע‬ ‫אנגערופןב םעד‬ ‫ווערטחב ןטסע‬ ‫רעד ןיא רו‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫פנימיות'דיגע ווארט פאר א בחור; דו האסט געזאגט א דבר חיזוק‬ ‫פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי‬ ‫ס'האטמי‬ ‫לג‪).‬נ‪,‬ייא"כל‬ ‫קיין ע‬ ‫אבער‬ ‫(ברכותפ‬ ‫סעודה‪,‬ד ןו‬‫דעםפ י‬ ‫נישט‬ ‫איזוס‬‫צויק‬ ‫קשר ם‬ ‫גאנצע‬ ‫ענליךו‬ ‫דיסאו‬ ‫זאגןמ‬ ‫חז"לטגא‬ ‫געבוירענער‬ ‫באצאלןז'‬ ‫וועט‬ ‫לאמיר‬ ‫בנעלים"‪,‬‬ ‫פעמיך זאך‪.‬‬ ‫פלא פון א‬ ‫"מה יפו‬ ‫מהר"ל א‬ ‫זאגט מען‬ ‫טובדער‬ ‫זאגט‬ ‫כות מיט'ן פון א יום‬ ‫געווארןטימ‬ ‫חרובח תבהא‬ ‫ביהמ"ק םני‬ ‫געקומען לידי וועלט‪ .‬זי‬ ‫איזז ‪.‬טלעוו‬ ‫וועלטאה י‬ ‫פיוא ט‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין‬ ‫וויבאלדעגדי‬ ‫איזוצ ןבעג‬ ‫לב‪):‬ןייז‬ ‫קמא יד‬ ‫בבאמאמ‬ ‫יד ןופ ע‬ ‫אצומ‬ ‫בש י‬ ‫ת‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫געבוירענער קשר איז ני‬ ‫דער פאר א כולל יונגערמאן; דו האסט מעודד געווען‬ ‫געוועןדי‬ ‫זאגט‬‫אויךייב‬ ‫(אויב‬ ‫אזויתיו"‬ ‫געווארן‬ ‫מבזה‬ ‫ל ן‬ ‫אים‬‫עליו"‪.‬ך‬ ‫געבוירן‬ ‫לרחםעו‬ ‫מ'האטו ‪",‬‬ ‫מ'איזטר‬ ‫אסורע‬ ‫דעהנא‬ ‫וועלכןמר‬ ‫געהאלפן‪.‬ד‬ ‫שאיןלבו‬ ‫מיט‬ ‫גארנישט" ‪,‬ט‬ ‫ש‬ ‫םולש םו‬ ‫כדי אויסצודריקן אז ס'בענקט זיך צוריק צו דעם‬ ‫י"ב שבטי‬ ‫דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫אמ יד ןייז וצ ‪,‬הק יטבש ב"י‬ ‫שבת‪.‬‬ ‫דורכ'ןפ עמ‬ ‫גמרללכ ןו‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די‬ ‫‪.‬לארשי‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבויר‬ ‫‪.‬‬ ‫קשר א איד א בעל הבית מיט'ן ארויסהייבן וויאזוי ער‬ ‫שאין‬‫ווי א‬ ‫זענען‬ ‫ל‬‫למי‬ ‫ר‬ ‫דארט‬ ‫ח‬ ‫ו‬‫פתו‬ ‫שטערקער‬ ‫ק‬ ‫ו‬‫ל‬ ‫הנותן‬ ‫סעודה‪.‬‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬‫זיין‬ ‫"‬ ‫‪.‬‬‫"כל‬ ‫ש‬ ‫צומאל‬ ‫דער‬ ‫ט‬ ‫‪,‬‬ ‫ע‬‫(צב‪).‬‬ ‫ל‬ ‫פון‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫סנהדרין‬ ‫קען‬ ‫י‬ ‫ך‬ ‫ד‬‫חיבור‬ ‫ארויסגעשיקט‬ ‫י‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫א‬‫אין‬‫אזא‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫גמרא‬ ‫‪,‬‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫ר‬‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫גרויסער התרוממות פון די‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫גרויסן יום טוב‪ ,‬צו דער‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫און… ווא‬ ‫קשר‬ ‫יז ?םעד טאטשנא ןעמוקאב יז טייג סאוו …ןוא‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫דער‬ ‫זאגטחסד‬ ‫שבת?‬ ‫דורכ'ן ווי‬ ‫פאסירט‬ ‫האטער גייט‬ ‫וואס‬ ‫"הנותןאון דאוונט‪,‬‬ ‫אזשאונז‪,‬‬ ‫הייליגע טעג; אבער פון דער אנדערער זייט איז עס‬ ‫אויךיי‬ ‫זעעןו‬ ‫מיר‬ ‫עליו"‪.‬םו‬ ‫באיןו‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫גרויס זיין‬ ‫אין גאס‪,‬‬ ‫וויאזוי‬ ‫מוחה‬ ‫אין‬ ‫נישט‬ ‫ט‬ ‫געוואנדןט‬ ‫האט‬ ‫ק‬ ‫קיינער םד‬ ‫ש"‬ ‫איזל‬ ‫מענטשןל‬ ‫און‬‫אידןחר‬ ‫א "ק‬ ‫יסורין‬ ‫דעהשרע ן‬ ‫פרעמדעו‬ ‫חשוב'ע‬ ‫עדכבואנ‬ ‫געזעסן‬ ‫ט‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט ם‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫גייט באק‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪,‬‬ ‫טאטשנא ‪.‬רוחב ןטסגרע םעד ןעמוקאב טייג‬ ‫דעם‬ ‫זיין‬ ‫פרעמדע מענטשן איז גע‬ ‫ט‪ ,‬גייט זי‬ ‫יתברך"‪.‬‬ ‫בו‬ ‫חיבור‬ ‫לעולם‬ ‫יש‬ ‫שבת‬ ‫ידי‬ ‫"על‬ ‫סיבה צו איז‪ ,‬זיין גוטסקייט‪ ,‬זיין באנעמונג; דו האסט געבויט‬ ‫מהר"ל‪,‬‬ ‫אהבה‬ ‫שחרוב‬ ‫איזדי‬‫און‬ ‫זיין‬ ‫מרבה‪.‬‬ ‫גמרא‪,‬‬ ‫(שבתרי‪):‬‬ ‫אזרדי‬ ‫להודיעו"‬ ‫זאגט‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫דעם‪,‬‬ ‫צריך‬‫צוליב‬ ‫לחברו‬ ‫לאמיר‬ ‫און‬ ‫מתנה‬ ‫געווען‪.‬‬ ‫ובחסדו‬ ‫דאך אין‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫בטובול‬ ‫זייןרימ‬ ‫שטייטא‬ ‫אב‪,‬עג‬ ‫צו‬ ‫מכירעד‬‫חודשקנ‬‫הטוב‪, ,‬ןע‬‫פוןא‬‫טעגמ ז‬ ‫הכרת‬ ‫ניין הבר‬ ‫פוןז‬ ‫זמןדיןיי‬‫איןא‬ ‫וצ האבה‬ ‫גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫מענטש‪ ,‬דעם בעס‬ ‫דעםםעד‬ ‫בריאה‪,‬סעב‬ ‫דיודיש ןט‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה‬ ‫מחברוו ך‬ ‫איזה יז סא‬ ‫שבת טא‬‫טאהעג‬ ‫יז טייג ‪,‬‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫ם‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫'‬‫ן‬ ‫ק‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫?‬ ‫ל‬ ‫כ‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ה‬ ‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬‫ן‬ ‫נאכדעם‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫אנשטאט‬ ‫דער‬ ‫וועןפיענער‬ ‫ערשטפדעם‬ ‫מ'קען‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫זייןר‬‫צומע‬ ‫וויאזוי‬ ‫עד‬ ‫און‬ ‫רעדן‬ ‫מתקן‬‫לרחוק"מ‬ ‫לאמירע‬ ‫זמןטנ‬ ‫דער ןש‬ ‫"שלום‬ ‫הוא‪ .‬זיא‬ ‫איז‬ ‫קודםועג‬ ‫ס'איז‬ ‫ברוךו‬ ‫אזא‬‫שטייטןדנ‬ ‫שלוא ןיא‬ ‫הקדוש‬ ‫ספרים‬ ‫ןוא ‪,‬זנ‬ ‫אלע‬ ‫מקדשות‪.‬‬ ‫גאנצע בתי‬ ‫דערמיט‬ ‫וויבאלדקרא‬ ‫זעלבע‪ ,‬זא ‪,‬טרע‬ ‫המקדש‪.‬אז'מ‬ ‫דיק ל‬ ‫םדו‬ ‫מעגליך‬ ‫ביתז‬ ‫ש ןגא‬ ‫דער‬‫איז‬ ‫דערצו‬ ‫געווארןםול‬‫א בורקל‬ ‫ןו‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אב זענען באקומען‬ ‫געמאכט‬ ‫אינעם זיין די מא‬ ‫ק‬ ‫ו‬‫מ‬ ‫חרובד ןי‬ ‫אבעריז‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫האטמא‬ ‫חול‪,‬מ י‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ש‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫ו‬ ‫איד ןופ‬ ‫ימי ע‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫כ‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫מיט'ן אייבערשטן‪ .‬די וואכעדיגע טעג‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫ש‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫פארשעמען‬ ‫מ‬ ‫י‬‫י‬ ‫נ‬‫ע‬ ‫ו‬‫ך‬ ‫ב‬ ‫‪,‬‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫ע‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫אויב‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ז‬‫י‬ ‫ו‬‫ו‬‫ע‬ ‫ט‬ ‫ערנ נישט‬ ‫א‬ ‫כ‬ ‫קען‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫באקומען‪,‬‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ך‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫שלום די גמרא וויל אז יעצט ווען מיר זענען אין‬ ‫האט‬ ‫ו‬ ‫ק‬ ‫‪.‬‬ ‫ווייסט נישט וואס ער‬ ‫פארוואס‬ ‫טובה צו‬ ‫פראגע‪,‬‬ ‫מכיראזא‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫אופן‪,‬רוביח‬‫די‬ ‫זיך‬ ‫בעסטן ןעק‬‫שטעלט‬ ‫לחבירו‪.‬אמוצ‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫אויפ'ןז ל‬ ‫אדםטש ןיי‬ ‫מיט אהבת חינ‬ ‫ביןקרע‬‫לרחוק‬ ‫אויספירן‬ ‫פון רע‬ ‫דאסוו‬ ‫אי‬ ‫רשק‬ ‫ענין‬ ‫דעם? זי‬ ‫ל ישראל‪.‬‬ ‫נישט געהייליגט‪ ,‬זיי זענען‬ ‫"שלום זיין‬ ‫דערמאנט‪,‬וו טימ‬ ‫ווערטזי‬ ‫לך"‪,‬ריובע‬ ‫"ויתןעג ן‬ ‫ביי‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫אנערקענען די טובה וואס מ'האט אים געטון‪.‬‬ ‫ממשיך‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫אוןןכלע‬ ‫אויך‬ ‫א'מ‬ ‫טעג‬ ‫דערהויבענעג‬ ‫אויףןרדיאוו‬ ‫זייןיוא(‬ ‫רעד ב‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫חמש‬ ‫מרובה‬ ‫חיבור מיט'ן‬ ‫אה יז‬ ‫טובה‬ ‫וועלטטא‬ ‫דיתוומ‬ ‫מידה‬ ‫האטג ר‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫זי האט‬ ‫המקדש אקומט ארויס‬ ‫איז‬ ‫שבת‪,‬ןעווע‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫פוןאה וצ‬ ‫פעמים‪ .‬וויפיל בניית‬ ‫זמן ןב‬ ‫בית‬ ‫הייליגןש א‬ ‫דעם‬ ‫ן'טימ תוכיי‬ ‫מאות‬ ‫זאלן מיר‬ ‫הכרת‬ ‫פוןטדעם‬ ‫נישטא‪,‬גאז‬ ‫איז רעד ט‬ ‫וויכטיגקייטאר‬ ‫געברענגט‬ ‫האטמ א ןטכ‬ ‫המקדשרהמ‬ ‫וואסו ‪,‬דיטוני‬ ‫ביתלפ א ל"‬ ‫מיר‬ ‫זעען רעו‬ ‫דערפ א‬ ‫געדענקען‪:‬א‬‫פנים‪,‬‬ ‫און א ןו‬ ‫אוןצכלרעטנ‬ ‫גלותךאז‬ ‫שבתמאל ‪.‬‬ ‫ראשון‬ ‫מוצאי רי‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫עלו‬ ‫איןטנע‬ ‫וויסן‬ ‫זרה‪,‬‬ ‫עבודה‬ ‫מורא'דיגעאזזאך‪, :‬ש‬ ‫"מקדש‬ ‫מ'זאגטיובעג‬ ‫יאר‪.‬ער‬‫גאנץרענ‬ ‫בו‪,‬‬ ‫(ט‪,):‬‬ ‫וואס‬ ‫פסוקיםארשק‬ ‫שהיו‬ ‫יומא‬ ‫דברים‬ ‫א‬ ‫אויף‬ ‫אין‬ ‫דישי‬ ‫המועדותנ זי‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א‬ ‫ג'‬ ‫אוועק מיט קנ‬ ‫זאגט‬ ‫ק ט‬ ‫מפני‬ ‫פון‬ ‫גמרא‬ ‫איינע‬ ‫קדושתןיי‬ ‫חרב‪,‬‬ ‫תוימינפ‬ ‫מה‬ ‫די‬ ‫מע פון די‬ ‫עגיד'די‬ ‫מפני‬ ‫ר אין דער‬ ‫'כלה'‪ ,‬וואס נצחיות פ‬ ‫שבתפ תויחצנ‬ ‫הייסטלכ ןו‬ ‫פארדעםארשי ל‬ ‫אייבערשטן‪.‬ןייז וצ ‪,‬ל‬ ‫ענ זי‬ ‫מא‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫םענופ עמאמ יד‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫‪).‬ך‬ ‫"וזהוא צווייטן איד‪,‬‬ ‫להתחבר מ'איז מחזק‬ ‫איזיעדן מאל וואס‬ ‫פון‬ ‫חוב‬ ‫אויב‬ ‫גרויסער‬ ‫איד!יז‬ ‫ארב ןי‬ ‫פארשעמטעא‬ ‫אונז‬ ‫אויףדא ר‬ ‫טאקעז רע‬ ‫ס'ליגטרבח ן‬ ‫מ'האטיי‬ ‫אז ?‬ ‫דאס‬‫און‬ ‫הטוב‪,‬‬ ‫חורבן?רהמ‬ ‫שהיו ט‬ ‫אהבת‬ ‫(בראשית‬ ‫(נתיב‬ ‫פרשה‬ ‫עולם שני‬ ‫דער‬ ‫נתיבותמקדש‬ ‫אין‬ ‫דמים‪ ,‬אבל‬ ‫זאגט‬ ‫הקדושה‬ ‫ושפיכות אין‬‫דער מהר"ל‬ ‫תורה‬ ‫די‬ ‫ידוך‪ ,‬נארגילוי עריות‬ ‫השלמתאהעולם אייבערש‬ ‫בבעלה‪ .‬ס'נטשרעביי‬ ‫עומדתאד ןוא – קלאפ‬ ‫דו‬ ‫רעד‬ ‫לאה ל"‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫זיולב סעלא ס‬ ‫י‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫ט‬ ‫עיור‬ ‫ב‪ ,‬ןה)‪,‬ר‬‫אוןיוא‬ ‫ר חתן ן'פ‬ ‫בודאי"‪.‬מאל וואס מ'איז מכבד אן אנדערן מענטש!‬ ‫האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫יעדעס‬ ‫אייבערשטער‬ ‫הבית‪,‬‬ ‫טאטן‪.‬עד‬ ‫חורבןזא‬ ‫ער‬ ‫א‬‫דער‬ ‫טנ‬ ‫הקב"ה‪.‬‬ ‫זעלבן‬ ‫פונעםא רע‬ ‫געברענגט‬ ‫פ‬ ‫האטףיו‬ ‫של‬‫םעד‬ ‫בטובו‬‫זיין–אזיא‬ ‫במציאות‬ ‫איד‬ ‫צו‬ ‫מכירח ן‬ ‫דאךייז‬ ‫פארשעמען‬ ‫עשב א ייב ‪.‬רב‬ ‫וכלמפני‬ ‫חסדים‪,‬‬ ‫ובגמילותבארץ‪,‬‬ ‫ובמצוותטרם יהיה‬ ‫שיח השדה‬ ‫בתורה‬ ‫"וכל‬ ‫עוסקים‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫צוליב אי‬ ‫ריא ןעמעשראפ וצ טשינ ידכ ‪,‬ךאז ןייא בילוצ‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫ש גמרא שוועסטע‬ ‫די‬‫איזוו‬ ‫דעםטסע‬‫א ‪.‬רע‬ ‫וועגן‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫אזעלכעאיז דאס אלעס וועלן מיר זען לעתיד לבוא‪ .‬מ'וועט‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫אזוו יוז‬‫זאגטרע‬ ‫מהר"לסע ט‬ ‫דערעגסיוא‬ ‫ןיא טסעומש‬ ‫ווייל ער‬ ‫ווען‬ ‫ווערן‬ ‫ח‬ ‫רב‬ ‫חודש‪,‬‬ ‫געהויבענעםד זי‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫אויפגעבויטא‬ ‫רע‬ ‫אויך‬ ‫איזביח‬ ‫אזא‬ ‫ברודערש רו‬ ‫קענען‬ ‫עט‬ ‫געגעבןר‬ ‫מקדשות‬ ‫רעק‬ ‫פאר'ן‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫אונז‬ ‫בתיא‬‫אזנ ןו‬ ‫על יוו רעטנ‬ ‫האט‬ ‫וויפילע‬ ‫ללמדך‬‫ח‬ ‫אלקים‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫חנם‪.‬‬ ‫עבירות"‪ .‬ףראד'מ‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫נ‬ ‫שנאת ה'‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫לאבוהמטיר‬ ‫אתחמ ךיז‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫ה‬ ‫שהיתה‬ ‫כנגדזג'קז‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫חנםיא ןיי‬ ‫ד‬ ‫יצמח‪ ,‬כי‬ ‫ש‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלב‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫אלא מפני‬ ‫דן‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ד‬ ‫חרב?טרם‬‫ע‬ ‫ר‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אוי‬ ‫שנאתע‬ ‫ואדםם‬ ‫ששקולהןינע‬ ‫ז‬ ‫השדה‬ ‫הארץפ‬ ‫מ‬ ‫ן‬ ‫תבהא ןו‬ ‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫רחלמה‬ ‫ווען! ס‬ ‫"ולקרוב"‪ ,‬זען ווער ס'האט געבויט דעם מזבח‪ ,‬ווער ס'האט‬ ‫געמאכט א עבודת יש‬ ‫ששי תדובע‬ ‫"ולקרוב"‪,‬פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫מלך ‪,‬רכ‬ ‫א ןופ‬ ‫צובר‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו‬ ‫שבתי י‬ ‫מדמה בוד רכש‬ ‫זורבלאוומ‬ ‫געהויבענע‬ ‫צווייטן‬‫צויב‬‫עראאי‬ ‫אזעלכעב‬ ‫לייגט‬ ‫נאכדעםרעדור‬ ‫מ'דערהייבט‬ ‫התעוררות'ן‪,‬וא ‪.‬‬ ‫נאררע ן‬ ‫איד‪,‬‬ ‫אוןרע‬ ‫צווייטן‬‫צווייטן‪.‬עלק‬ ‫טרא‬ ‫געהויבענע‬ ‫מכבד‬ ‫מ'איזאסע‬ ‫האדמה"‪ .‬איז רש"י יכ" ‪:‬יוזא‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫לעבוד‬ ‫אין‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם‬ ‫האט יעצט איז‬ ‫וואס‬ ‫דעםמנורה‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫אזויפיל‬ ‫מיט‬ ‫"כי‬ ‫ח‬ ‫רעגן?‬ ‫ב‬ ‫ר‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫קיין‬‫‪,‬‬ ‫מ‬ ‫כ‬ ‫ב‬ ‫געקומען‬ ‫ד‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ז‬‫י‬ ‫נישט‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫א‬‫איז‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫י‬‫י‬ ‫ט‬ ‫פארוואס‬ ‫ן‬ ‫‪,‬‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ו‬‫ד‬ ‫מסביר‪,‬‬ ‫א ןייז ד‬ ‫אהערגעשטעלט זצ"ל‪.‬‬ ‫‪.‬ל"צז‬ ‫ווייטער‪.‬‬ ‫און אזוי‬ ‫מיט געבויט די‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫ידידות‬‫חאה‬ ‫קשרקנפון‬‫תשובה‪,‬ר‬ ‫א‬ ‫פוןה ד‬ ‫געבויטצאמ‬ ‫הרגשה‪.‬‬ ‫געפילןלות‬ ‫גוטע‬ ‫האט‬ ‫אד‬ ‫אים‪,‬ה‬‫או‬ ‫מיטןי‬ ‫וואס‬ ‫מענטשש‬ ‫מ'גיבט‬‫הם‬ ‫הרגשים‪,‬‬ ‫אוןא‬ ‫אידר ח‬ ‫לאה זאל יעדער קען די מעשה וואס די גמרא ברענגט דצמ ק‬ ‫מענטש וואס האט געבויט‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫וכיירה"‪,‬‬ ‫"וציירה‬ ‫‪-‬‬ ‫חופה‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫י‬‫ט‬ ‫ן‬‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ג‬ ‫י‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫‪.‬‬ ‫פרעמדער די צייט ווען מיר קענען דאס אלעס בויען מיט‬ ‫החלטות‪ ,‬און‬ ‫גוטעםה–ל אשיש‬ ‫רחוק‬‫א בא‬ ‫רצונות‪,‬‬ ‫פוןדחא‬ ‫זיךהש‬ ‫גוטע‬ ‫ה או‬ ‫טובות‪,‬ת‬ ‫ס'רעדט‬‫וועןל הלח‬ ‫לאקמצא און בר קמצא‪ ,‬ווי איינער האט געמאכט הז ןיאו ‪,‬ם‬ ‫קבלותה‬ ‫אין‬ ‫שאדם‬ ‫לפי‬ ‫המטיר‪,‬‬ ‫לא‬ ‫טעם‬ ‫ומה‬ ‫המטיר‪.‬‬ ‫ווען משיח וועט קומען‬ ‫ליכן אופן‪,‬מיט‬ ‫פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א‬ ‫נאר‬ ‫ס'האט‬ ‫אבער‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫שענסטן‬ ‫לאה‬ ‫אויפ'ן‬ ‫חופה‬ ‫די‬ ‫למעשה‬ ‫טובים‪.‬חר טאה השעמל‬ ‫אהבה‪,‬‬‫מעשיםטשינ ל‬ ‫און‬ ‫ידידות‬ ‫אונזערעיילרעד‬ ‫עד ןופ טג‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער‬ ‫מצוותם‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫פוןמ‬ ‫און‬ ‫ממשע‪ -‬ד‬ ‫ידידותצ‬ ‫מערמצ‬ ‫בפועל‪".‬ם‬ ‫מיטד‬ ‫שלום‪ ,‬סא‬ ‫ה‬‫פעולות‬ ‫פעולות ז‪-‬א‬ ‫שטערקערערטסיי‬ ‫גוטעשעג ייב‬ ‫גשמים‪ ,‬רעטסיוו‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫שלו‬ ‫אוןעו‬‫בטובתן ן‬ ‫מענטשן‪,‬מ‬ ‫חרובפש'‬ ‫מכיררי‬ ‫אט‬ ‫אסאך‬ ‫ק‬‫ואין‬ ‫פאראנ‬ ‫האדמה‪,‬ה‬ ‫סעודהוצ‬ ‫אתדנ‬ ‫צווייטערא‬ ‫לעבודע‬ ‫גרויסערע‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט‬ ‫אנעמ‬ ‫אזט‬‫שטייטןש‬ ‫און זי הא‬ ‫להתחבר‬ ‫עג געפעלט אז א כלה זאל אריינקומען‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫אילייה ןלעטשוצפיוא ןעוועג הכוז טאה יז ןוא‬ ‫עליהם‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫התפלל‬ ‫לעולם‪,‬‬ ‫המקדש‬ ‫צורך‬ ‫שהם‬ ‫בית‬ ‫וידע‬ ‫אדם‬ ‫וכשבא‬ ‫יתברך‪.‬זיאאסאך‬ ‫ה'‬ ‫רצון‬ ‫דעם‬ ‫טון‬ ‫צו‬ ‫טובים‪,‬‬ ‫ומעשים‬ ‫מסכים געווען צום‬ ‫ס'איז‬ ‫ווייל‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫"שלום‬ ‫קודם‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫ז‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫צ‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫ח‬ ‫‪,‬‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫נ‬‫י‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ל‬ ‫דערק ןבאה טשינ ללכב ןלאז ייז זא ךילגעמ‬ ‫ידיד‪ ,‬ןיי‬ ‫יד געשיקט‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫וועט מען ווייזן מיט'ן‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬וו‬ ‫"מה היה‬ ‫ןפ בבעלה‪ .‬אזוי איז אויך מיט דער וועלט‪:‬‬ ‫געווען זיין‬ ‫אחדות‪ ,‬איז‬ ‫פארלוירןוואס איז‬ ‫געווארן די‬ ‫לאדענען קמצא‬ ‫ווען ס'איז‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫פסוקראד ‪,‬לחר ןופ רעדניק יד ‪,‬רימ ןוא ‪.‬םיטבש‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר‬ ‫פסוקא ווייב‪.‬‬ ‫דער‬‫אייןניא‬‫זאגט‬ ‫פוןילרע‬ ‫דערפאר‬ ‫מעןק ןכ‬ ‫קעןו ‪,‬רש‬ ‫אז‬ ‫טאקעאביו‬ ‫אויס‬ ‫פירט‬ ‫וויאזויה ייז דל‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫איזיק ןבא‬ ‫ער‬ ‫שינ לאמני‬ ‫ישראל‪.‬קהאט ט‬ ‫שליחנ‬ ‫דעראז הא‬ ‫אזוא ל‬ ‫והדשאים"‪.‬‬ ‫טעות זנ‬‫א‬ ‫האילנות‬ ‫געשעןעארפפיו‬ ‫כחס‬‫מיט'ןפ ן‬ ‫וצמחו‬ ‫ס'איז ןו‬ ‫וירדווענ‬ ‫נאריא‬ ‫אבערו‬ ‫יוו ‪,‬גיניי‬ ‫זייט זיך‬ ‫ער פירט אויס אז דער‬ ‫זיך לערנע‬ ‫בויזיתברך‪,‬‬ ‫העולם חסר? שבת‪ ,‬שהשבת הוא החיבור‬ ‫טיירג ןייז ףראד'מ טייוו יוו םעד ןופ ןענרעל ך‬ ‫דערפאר‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫האחדות‬ ‫ומען רחל‬ ‫ערגסטן שידוך‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ע‬ ‫ט‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ף‬ ‫א‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ט‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ע‬ ‫פ‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫ש‬ ‫פשוט'ע‬ ‫ט‬ ‫י‬‫י‬ ‫ט‬ ‫א‬‫(‬ ‫מ‬ ‫ש‬ ‫רש"י‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫פון‬‫‪,‬‬ ‫ל‬ ‫)‬ ‫מען‬‫"‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ב‬ ‫זעט‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫מ‬ ‫כל‬ ‫ו‬ ‫ת‬‫קודם‬‫ק‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ראנ ‪",‬ה‬ ‫פינגער‬ ‫וזהו ויכל אלקים ביום השביעי מלאכתו אשר עשה‪,‬‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫ידידים‪.‬פונעם יום טוב‪ ,‬מ'וויל ווייזן אז ס'איז‬ ‫אוןאפשיידן‬ ‫געשטאנען נישט‬ ‫דער היפך‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫המקדש איז‬‫איז געווען‬ ‫וואסבית‬ ‫קמצא‪,‬דער‬ ‫גרויס‪ ,‬און‬ ‫אזוי בר‬ ‫געלאדנט‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫געארבעט‬ ‫אוועקצוג‬ ‫טשינ לאז רעטייווצ א ידכ ‪,‬ךיז ןופ ןבעגוצקעווא‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫מ‬ ‫איםז'‬ ‫אלעסא‬ ‫האטאאיזל‬ ‫שכינהנ‬ ‫דא‪.‬ש‬‫אט‬ ‫גארנישטט‬ ‫בחינה‪,‬טדיםעד‬ ‫איזו‬ ‫דאווענעןע ן‬ ‫אוןפ‬ ‫אנדערעע‬ ‫ידיד‪ ,‬ס‬‫מן טוג‬ ‫רעים כי מלאכתו שהוא העולם‪ ,‬כָ ּלָ ה" ‪ -‬די וועלט וואס‬ ‫צווייב רעד‬ ‫געזעגענען‪,‬‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫פוןעדור‬ ‫נישט‬ ‫זיךה ר‬ ‫זיך‬ ‫ס'האנדלטטא‬ ‫מ'קען‬ ‫אוןאג‬ ‫גענוגינר‬ ‫ווען טש‬ ‫נישטג‬ ‫אהבהוטע‬ ‫קיינמאלן‬ ‫געוועןז ןרעוו וצ‬ ‫תלוי ןיי‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫נישט‬ ‫באלעבאס‬ ‫גילוי‬ ‫דער‬ ‫אא‬ ‫פוןאזטי ָ‬ ‫רעד‬ ‫פארשעמ‬ ‫רעים‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫ןייז טשינ רימ ןראט יאדוא ןוא ‪.‬ןרעוו טמעשראפ‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫צוויי‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫אהבה ווען‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך‬ ‫וועקגעבן‬ ‫סארט דער אייבערשטער האט באשאפן איז געענדיגט‬ ‫מכיר זיין‬‫מעןדורב‬ ‫גרעסערער‬ ‫ווילס'רע‬ ‫אב‬ ‫זייטור‬ ‫אוןד‬ ‫אנדערעררע‬ ‫קשר ‪,‬‬ ‫שטערקערערס ראנ‬ ‫דעריא'‬ ‫פוןפ א ז‬ ‫אבער טר‬ ‫אןד סאוו‬ ‫מענטש רע‬ ‫געווען‬ ‫שויןנק‬‫פוןהאא‬ ‫איזצ‬ ‫ברכות ו‬ ‫המקדשמ‬ ‫סעודה‪.‬הבר‬ ‫ווערןןיידיז‬ ‫דעראב‬ ‫בית‬ ‫צווייטןה‬ ‫ב‬ ‫ערביית‬ ‫צומאל‬ ‫בייםי‬ ‫האבן‬ ‫געוואלטמ ‪:‬ם‬ ‫תפילה‪.‬‬ ‫ןייגוצאיןלאז'‬ ‫אליין די ג‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫ןרעוו שייבתנ לאז רעטייווצ א זא םימרוג יד ןיילא‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫שטערקערער קשר און‬ ‫ב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫והדיבוק‬ ‫הקדוש פון כלל‬ ‫החיבורדי מאמע‬ ‫רחל אמנו‪,‬‬ ‫"שקנה‬ ‫וויאזוי?האט‬ ‫מיר ווייסן‪,‬‬‫געווארן;‬‫אביסל א ווי‬ ‫אבאסאך‬ ‫לאמירפעש‬ ‫רעדן‬ ‫חיבור‪,‬‬ ‫גרעסערעררע‬‫הוא?אה‬ ‫ברוךגוצ ט‬ ‫איפע‬ ‫טר‬ ‫הקדוש‬‫שלייז זא‬ ‫אסאך‬ ‫ס'איזז‬ ‫ערצ וועט ןריובעג ןע‬ ‫בטובהנע‬ ‫אזעי ו‬ ‫דאווענען‪.‬םענ‬ ‫מ'וועטז םיא ןוא‬ ‫ביז 'ר" ‪,‬ןגא‬ ‫אפגעהאלטן‪,‬דיא‬ ‫ראפ ץאלפ ךיא‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסער‬ ‫אבן און זי‬ ‫דורך אונז‬ ‫‪.‬זנוא ךרוד‬ ‫זעעןעגנישט‬ ‫מירן‬ ‫און‬ ‫גלות‬ ‫אין‬ ‫מירט‬ ‫זענען‬ ‫יעצט‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬רעבלעז‬ ‫צונקדער‬ ‫איזלפ יוו‬ ‫אנגעקומעןהא‬ ‫שכינהיסיי‬ ‫קמצאוד‬‫דיעל‬ ‫אז‬ ‫טומאה"ט‬ ‫בר‬ ‫איז"‬ ‫אזאב‬ ‫למעשה‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫דער‬ ‫אוןו‬ ‫הרעיםראו‬ ‫יוםייב‬ ‫אוןעד‬ ‫ם‬ ‫עז‬ ‫בל‬ ‫יותרן‬ ‫טא‬ ‫"לפיכך‪,‬ן‬ ‫דעםייב‬ ‫עד‬ ‫וועגןר‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫באקומען‪.‬ג‬ ‫סנר‬ ‫ער‬ ‫וועט ‪,‬‬ ‫דאווענען ךיא‬‫אנקמ ךיד ןי‬ ‫ווערט כדי‬ ‫מסירות נפש‬‫העולם"‪ ,‬שבת‬‫מלאכתגרויסע‬ ‫העליון‪ ,‬וזהו גמר‬ ‫ארויסגעוויזן א‬ ‫האחים"‪ ,‬ישראל‪,‬‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫נאכדעם‬ ‫מן‬ ‫טוב‪,‬‬ ‫חיבור‬ ‫שבת‬ ‫פון‬ ‫מהות‬ ‫"לפיכך יותר חיבור‬ ‫מאאמטאג‪,‬‬ ‫קומען‬ ‫ס'וועטוא ‪,‬ןע‬ ‫אבעראלימ‬ ‫אויף‪,‬ןענעז‬ ‫טועןרב‬ ‫מירר‬ ‫געברענגט וואס‬ ‫אפווייל‬ ‫האטידעס‬ ‫ארויסצוגיין‬ ‫עבירותטוג ןי‬ ‫דריי‪",‬רוחב ן‬ ‫געבעטן‬ ‫אים‬ ‫מ'האטךיא"‬ ‫פוןיבדי‬ ‫אוןיד ן‬ ‫איינע‬ ‫סעודה‪,‬מ ך‬ ‫האבןכא בן כח הא‬ ‫דערודחשבתאה ח‬ ‫פארוואסטאמוזה ת‬ ‫איינס‬ ‫מענטש ‪-‬‬ ‫גופניות'דיגער‬ ‫געבןדער‬ ‫הזה ‪-‬‬ ‫עולם‬ ‫מן‬ ‫האבןייז‬ ‫מירעדי‬ ‫וועלן ‪.‬‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫ר‬ ‫טימ אנק‬ ‫זאל נישט‬ ‫שוועסטער לאה‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫אז איר‬ ‫אכטונג צו‬ ‫ארויסצואווייזן די‬ ‫וויאזוי‬ ‫מהלך‬ ‫אויסגעוועלטאצו‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫וועט געבן א קום‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫זייןמשיח‬ ‫אחרון"‪,‬‬ ‫זאגטמיט "ותשחק ליום‬ ‫קמצא פסוק)‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫געזאגט‪:‬‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫ן‬ ‫ג‬ ‫ו‬ ‫אויפ'ן‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫זיך‬ ‫א‬ ‫אריה'‬ ‫י‬‫י‬ ‫מ'האט‬ ‫ד‬‫בר‬‫ע‬ ‫ם‬ ‫'גור‬ ‫האט‬ ‫"‬ ‫‪,‬‬ ‫(אין‬ ‫"‬‫אויב‬ ‫א‬ ‫י‬‫ך‬ ‫מהר"ל‬ ‫סעודה‪.‬‬ ‫ב‬ ‫און‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫דער‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫ק‬ ‫די‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫אבער‬ ‫שטערט‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬‫פ‬ ‫י‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‬‫ל‬ ‫סח‬ ‫ער‬‫נישטד‬ ‫אל וד‬ ‫אייבערשטן‪.‬לאמיר זיך מתבונן זיין אין דעם‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫מיט'ן‬ ‫אלייןה םש לבא"‬ ‫הטוב‪.‬וה תוער‬ ‫מא‬ ‫בצזיי‬‫הכרת‬ ‫קשריחה‬ ‫ב‬‫ריכטיגע‬ ‫שכינהמצעב רו‬ ‫"ם‬ ‫די און‬‫מעצמם‬‫געמאכטגעווען‬ ‫האבן ס'האט מקרב‬ ‫זען ווער‬ ‫וואס‬ ‫מ'וועט‬ ‫"ואין אן און‬ ‫נאר‬ ‫זאגט‪,‬‬ ‫גילוי‬ ‫סעודה‪,‬‬ ‫ער‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫האלבע‬‫למעשה‪.‬‬ ‫א‬ ‫געווען‬ ‫א‬ ‫אויף‬ ‫באצאלן‬ ‫איז‬ ‫נקודה‬ ‫המקדש‬ ‫צו‬ ‫גרייט‬‫טיפערע‬‫בית‬‫בין‬ ‫א‬ ‫"איך‬ ‫ק"מהיב םעדזוג?ןטלאהעג געהא‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫‪".‬טסוט‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין‬ ‫בחור‬ ‫–א‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגער וואס זי האט געטון‪.‬‬ ‫ס'איזרבח א ייב –‬ ‫אהבה‪.‬א זיא‬ ‫פנימיות'דיגעו ‪,‬שרעדנ‬‫ערשטןצנאג רעד דלאביו‬ ‫רע‬ ‫שאין גאולה‪ .‬מ'וועט‬ ‫לאיש‬ ‫טובה‬ ‫לעשותענין‬ ‫ואסור‬ ‫בטובתן‪ ,‬דא‬ ‫מכיר‬ ‫אויפ'ןאבית המקדש‬ ‫וואס איז שבת?‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫קענען אנווייזן‬ ‫מיט'ן‬‫ביים‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫מבזה‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫מיך‬ ‫דעם‬ ‫מסביר זיי‬ ‫און‬ ‫מיךאיז ער‬ ‫בלייבן‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'א‬ ‫קב אבינו‪,‬לאז‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫ס'איזצמ‬ ‫פ תואי‬ ‫זאך‪,‬ירפ ןו‬ ‫פיזישעשטני‬ ‫קייןימ טפא‬ ‫טובה פאר א ייווצ זא ךאד טני‬ ‫קייןנעמ א‬ ‫נישטלאז שט‬ ‫מ'טארא ךיז‬ ‫בטובה"ע‪-‬י ןריפניי‬ ‫מכיר ‪,‬גאט ןד‬ ‫ןעמענ וצ‬ ‫עכטע‪ ,‬רחל אמנו האט געוואוסט ברוח הקודש אז עס‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫האסטו‬ ‫אן‬ ‫קדשים‬ ‫אבער‬ ‫קוק‪ ,‬די קדשי‬ ‫נישטגיב נאר א‬ ‫און צייגן‪:‬‬ ‫המקדש?באלעבאס‬ ‫טון דער‬ ‫ביתהאט‬ ‫ערשטן כן‬‫ביים על פי‬ ‫ארויסשיקן"‪ .‬אף‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬א‬ ‫חורבן‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ס‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬‫ו‬‫ע‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ח‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫‪.‬‬ ‫טובה‪,‬צ א‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫נישט ןודיא לטע‬ ‫אנערקענטאפ ךיז‬ ‫וואסיא ‪:‬ןביירשר‬ ‫מענטשזומ ך‬ ‫וואסג א ןגאז‬ ‫יכע טו‬ ‫מ')‪,‬איז זענען דא צוויי ברידער און צוויי שוועסטער וואס‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫ישראל‪ ,‬פרק‬ ‫וואס‬ ‫געווען‬ ‫(תפארתמכבד‬ ‫מענטשן‬ ‫האסט‬ ‫מהר"לצוויי‬ ‫צווישן‬ ‫דו‬ ‫פארבינדונג אוואס‬ ‫דא נאך‬ ‫דעם‬ ‫ס'איזמיט‬ ‫א‬ ‫באשאפן‬ ‫"לפיכך‬ ‫קמצא‬ ‫בר‬ ‫האט‬ ‫ארויסגיין‪.‬‬ ‫זאל‬ ‫ער‬ ‫אז‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוו‬‫געהייסן‬ ‫דער מ‬ ‫אביסלמ רעד‬‫א ל"רה‬ ‫זאגטחצנ ןי‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫ווייטער (אינעם‬ ‫דארט‬ ‫דעררפ( לא‬ ‫מהר"לרשי‬ ‫זייןגערפ )'ד ק‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫ביי‪:‬ט‬‫קען‬ ‫אזויד‬ ‫ש רע‬ ‫מ'דערמאנט‬ ‫תוכיי‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬‬ ‫וואס‬ ‫פסוקיווצ‬‫'ווייערלעסןש‬ ‫דעםייז‬ ‫ב זיא‬ ‫אזא‬ ‫וועגן‬ ‫רעדטרי‬ ‫ט‬ ‫זאךאווי‬ ‫וואסףיו‬‫דעם םעד‬ ‫נישט זא‬ ‫געווען‬ ‫גורםרא‬ ‫ס'איזוו‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫האבןאפ‬ ‫המטיר"‪ ,‬ט‬ ‫וואסייא ר‬ ‫לאן‬ ‫דיא‬ ‫חמורות‬ ‫היהדועמ ‪.‬‬ ‫האדם‪,‬‬ ‫שלשד‬ ‫זמןןודיא ןי‬ ‫שלאיז‬ ‫צו‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ‬ ‫כלחמ‬ ‫מיטז קז‬‫האבן ןיי‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫רשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪1‬‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונ‬ ‫ערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫ג‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ג‬ ‫ח ןעייג‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫ושע ןוא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫אה האל‬ ‫לטן דעם ביהמ"ק‬ ‫'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫און מחזק זיין‬ ‫ווי א‬ ‫זאךזיין‬ ‫געווען איד‪ .‬מעודד‬ ‫פאר איין‬ ‫ווארט‬ ‫"הגדולד') פרעגט‪:‬‬ ‫ישראל (פרק‬ ‫איןאנצח‬ ‫זיינע דעם מ'קעןא מכיר טובה‬ ‫גורם‬ ‫וואס האבן‬ ‫חמורותאז‬ ‫אויף דעם‬ ‫שלשקיינער‬ ‫באזירט‬ ‫זיי איז צו‬ ‫חתונה‪ ...‬די‬ ‫מיט‬‫צווישן‬ ‫האבן‬ ‫דער שייכות‬ ‫חתונהקען די‬ ‫גייטאינגל‬ ‫און זי‬‫לגדולה"זאך‪.‬‬ ‫זעלבן אז‬ ‫הר"לה" ז‬‫ודג‬ ‫די איז‬ ‫מענטשןפאר‬ ‫דערזיין‬ ‫אייבערשטן‬ ‫מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫פאר'ן צוויי‬ ‫פארבינדונגזיין‬ ‫נישט‬ ‫טשאלענדזשט‬ ‫ווילאנג‬ ‫יעדער‬ ‫פרק) א מורא'דיגע‬ ‫ד זיין און מחזק‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫וואס‬ ‫צווישן‬ ‫צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬ ‫האבן‬ ‫צו‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫האבן‬ ‫מענטשן‬ ‫מיר‬ ‫בשעת‬ ‫געגעבן‪,‬‬ ‫אונז‬ ‫‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫וואס‬ ‫טובים‬ ‫ימים‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫אז‬ ‫גרינגערהייטהמקדש?‬ ‫איינרעדן‬ ‫זיךערשטן בית‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫ביים‬ ‫ער‬ ‫חורבן‬ ‫קען‬ ‫מידות‪,‬‬ ‫"רבי וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫מדרש‪:‬‬ ‫דעםדי‬‫געווען‬‫צו‬ ‫רחל איז‬ ‫ברענגט‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫וואס‬ ‫אבער‬ ‫חומש‪,‬‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫אין‬ ‫רש"י‬ ‫בא ‪.‬ושע‬ ‫אחדות האט‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫המועדותאאויך ווייטער‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫נעמען‬ ‫ן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫אהבה‪ .‬ס'איז‬ ‫פיזישע‬ ‫די קדושת‬ ‫טאג‪ ,‬צו‬ ‫יעדןקיין‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫נישט‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן‬ ‫דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן ווילן ממשיך זיין‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫מסביר‬ ‫אליין‪].‬‬ ‫וויבאלדער‬ ‫הקדושאבינו‪,‬משה רבינו‬ ‫איז‬ ‫יעקב‬ ‫באקומעןפון‬ ‫מציאות‬ ‫גייטשבת לפני‬ ‫אמרה‬ ‫אומר‪,‬אז זי‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫געוואוסט‬ ‫האטיוחאי‬ ‫ועג טאה שמעון בן‬ ‫גאנצער‬ ‫דער‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫איז‬ ‫חבר‬ ‫קדושא‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו– ביי‬ ‫חודש תשרי‪.‬‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫גענוג איין‬ ‫נישטאליין‬ ‫פשוטהאבן‬ ‫קשראונז‬ ‫מורא'דיגע גילוי שכינה און ס'איז‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫בית המקדש איז געווען טוסט"‪.‬‬ ‫בחור‬ ‫חב םעד ברוך הוא‪ ,‬לכל נתת בן זוג‪ ,‬ולי לא נתת בן זוג‪ ,‬אמר‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫מעצמם און‬ ‫געמאכט‬ ‫וואס זיי‬ ‫זאךאמוז האבן א זוג‪ ,‬און‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫לעניננו‪ ,‬אז יעדע‬ ‫בעצמם"‬ ‫נחזור החיבור‬ ‫נישטהוא מצב‬ ‫הרעות‬ ‫"אבל שם‬ ‫די ספעציעלקייט‬ ‫פארשטייען‬ ‫זייןדו‬ ‫חסד‬ ‫מקנא מיר‬ ‫וויפיל‬ ‫יעצט ווען‬ ‫"איך בין‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫איידעם"‪,‬מיט‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫זיךגוטן‬ ‫דיין‬ ‫זוגך"‪.‬‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט בן‬ ‫ישראל היא‬ ‫כנסת וואס‬ ‫הוא‪,‬אכציג‬ ‫ברוךאון‬ ‫הקדושפיר‬ ‫ריפ ןופ לה פון‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו‬ ‫זוג‪ .‬אבער דעם‬ ‫מ'האטא‬ ‫אויב האבן‬ ‫געדארפט‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און‬ ‫שבת האט אויך‬ ‫מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫שוין א שטיקל מהלך‪.‬‬ ‫מיר מיט‬ ‫מקנא‬ ‫האבן‬ ‫דיך‬ ‫שבת‪,‬‬ ‫פונעם בין‬ ‫בחור"‪" ,‬איך‬ ‫געברענגט‬ ‫האטדיין גוטן‬ ‫ברידער‪ .‬די דריי עבירותפאר‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫גידניזעג‬ ‫עסמיט די‬ ‫פון נישט געקענט‬ ‫איינעמען‬ ‫לכאורה דארף מען פארשטיין וואס דאס מיינט‪.‬‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫צוזאמפארן‬ ‫שבת האט‬ ‫בין דיך מקנא מיט‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫יותרמקנא‬ ‫בין דיך‬ ‫"לפיכך‬ ‫דו לערנסט"‪" ,‬איך‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫זעלבער‬ ‫דער‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫דעם‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫וואסאהאט געהאט א געהויבענעם‬ ‫גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫דורךמקנא‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫"‪" ,‬איך בין דיך‬ ‫אסאך‬ ‫מענטש‬ ‫ס'איז‬ ‫א‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫ס'קלאפטאיז‬ ‫אז די שכינה‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫נישט‪ :‬א חול און א‬ ‫טומאהווייל‬ ‫אזא‬ ‫וואכעדיגע טעג‪,‬‬ ‫פוןאון זי‬ ‫אנדערש‬ ‫איזחתונה‬ ‫שבתביים‬ ‫דערשוין‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫האבן‬ ‫האלט זי‬ ‫טאקע אז‬ ‫מיר ווייסןענדליך‬ ‫ילדנע‬ ‫פאר‬ ‫פלאץ‬ ‫איך‬ ‫חודש איד‪,‬‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫קען‬ ‫ער‬ ‫אז‬ ‫פשוט‬ ‫איז‬ ‫תשרי‪,‬‬ ‫שויןהייליג‬ ‫מיט נישט‬ ‫בית הייליג‬ ‫צווייטן חול‪,‬‬ ‫קודש און א‬ ‫שבת‪ ,‬א‬ ‫רמיםט אלע טעג‪ ,‬ווייל אלע זענען טעג פון חול און שבת‬ ‫ווערן‬ ‫נתבייש‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫א‬ ‫אז‬ ‫איד‪ ,‬איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫פלאץ‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫זייןאן‬‫געווען‬ ‫לבן‬ ‫כדי‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫חתן‬ ‫איר‬ ‫פון‬ ‫סימנים‬ ‫באקומען‬ ‫האט‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫אב‬ ‫צוגיין און א גרעסערער סארט‬ ‫מ'זאל קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫רעים‪:‬‬ ‫באהבת‬ ‫איז צו מרבה‬ ‫קנאה‬ ‫המקדש‬ ‫וואס דער‬ ‫פרט‬ ‫ביים‬‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫הייליגע‬ ‫די‬ ‫נאך‬ ‫זיך‬ ‫מ'בענקט‬ ‫דערפון‪.‬‬ ‫געזעגענען‬ ‫גענומען‬ ‫אייבערשטער‬ ‫בחינה‪,‬דער‬‫נישט‪ .‬האט‬ ‫אוועקגעבןקלאפט‬ ‫אבער ווער‬ ‫קודש‪,‬מיט'ן‬ ‫וואס איז‬ ‫טאג‬ ‫איינציגער‬ ‫ט םיא לאז איז דער‬ ‫אודאי‬ ‫און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫געווען‬ ‫איז נישט‬ ‫גילוי שכינה‬ ‫אויסנארן‬ ‫קענען‬ ‫נישט‬ ‫זאל אים‬ ‫ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫דערזאגן פאר'ן אייבערשטן‪:‬‬ ‫נאכאמאל‬‫ווען מיט‬ ‫גוט‬ ‫מ'וויל‬ ‫אהבה‬ ‫עפעס‬ ‫סליחות‪,‬‬ ‫דעם טון‬ ‫אנשטאט‬ ‫מ'זאל‬ ‫ווערןדיזיין‬ ‫אנדערע צו‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון‬ ‫נישט‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫איז "כנסת‬ ‫שבת‪,‬‬ ‫צוגעפארט צום‬ ‫אים‬ ‫אזוי און‬ ‫געארבעטדעם איד‬ ‫דאך נישט‬ ‫פארוואס קען‬ ‫רחל‪.‬זוג?‬‫אנשטאטא בן‬‫ס'מוז האבן‬ ‫זאגטאאז‬‫זיך‪ ,‬כדי‬ ‫פוןאל‬ ‫עבןא ה‬ ‫פעס גוט מיט דער‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫ל) "רקבאון‬ ‫געשטאנען‬ ‫המקדש‬ ‫דערצו‪.‬בית‬ ‫און דער‬ ‫גרויס‪,‬‬ ‫יעקב האט‬ ‫לאה‬ ‫נ‬ ‫נאר‬ ‫קנאה"‪,‬‬ ‫עצמות‬ ‫זוגך"‪.‬האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר "לך ה' הצדקה ולנו בושת הפנים"‪ .‬מיר שעמען זיך‬ ‫יד‪,‬‬ ‫(משלי‬ ‫ס'שטייט‬ ‫עפעס‬ ‫געטון‬ ‫אדער‬ ‫דערויף‬ ‫געארבעט‬ ‫גרייט‬ ‫זיין‬ ‫מ'דארף‬ ‫ווייט‬ ‫ווי‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫בן‬ ‫היא‬ ‫ישראל‬ ‫אליין?‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פאר‬ ‫טאג‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫זאל‬ ‫שבת‬ ‫דער‬ ‫אז‬ ‫זיין‬ ‫ןן‬ ‫עצמות זיך‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫מיט'ן כח‬ ‫רחל‬ ‫באקומען‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיינאר‬ ‫צו‬ ‫כדי‬ ‫נאר‬ ‫נעכט‬ ‫אזויפיל‬ ‫לבן‬ ‫פאר‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ל‬ ‫ב‬ ‫שעמעןפסוק‬‫זאגט דער‬ ‫דערפאר‬ ‫ווי‬ ‫אז‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫אויס‬ ‫פירט‬ ‫פון‬ ‫ער‬ ‫אויפפרעסן‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער טאקע‪ ,‬אבער ס'איז דאך אזא חן זיך צו‬ ‫אונז‬ ‫זאל‬ ‫קנאה‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫האבן‬ ‫רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫פוןווייב‪.‬‬ ‫אפדי קינדער‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫אוןו א ר‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫ן פון‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫פאר א‬ ‫ו‬ ‫אסאך א‬ ‫ס'איז‬ ‫חפציםווייל‬ ‫הכל די‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫לאזן אז‬‫"שלום‬ ‫נישט‬ ‫קודם‬ ‫מען‬ ‫מצליח‪ ,‬זאל‬ ‫געבונדן‬ ‫זענען‬ ‫וואס איז‬ ‫קייןיעדע זאך‬ ‫זאגט אז‬‫מהר"ל האבן‬ ‫בכלל נישט‬ ‫אמתאזאזזיי זאלן דער‬ ‫מעגליך‬ ‫איזס'איז‬ ‫דער מהר"ל ערקלערט עס אזוי‪.‬‬ ‫שמך‪ .‬מיר‬ ‫ליראה‬ ‫די‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫ען‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫פאר'ן‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫ט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז די‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫ידידות און‬ ‫ווארטן‬ ‫אבער מ'מוז‬‫מיט מער‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מענטשן‬ ‫מענטשן‬ ‫זאגן‪,‬‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫אנדערע‬ ‫נאכאמאל‬ ‫ו‬ ‫אנדערע‬ ‫שטערקערער‬ ‫עס שוין‬ ‫קנאה צו‬‫זמן א ווילן‬ ‫געווארן‪.‬דער‬ ‫מ'שפירט‬ ‫וועןאון‬ ‫שעה‪,‬‬ ‫חרוב‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫המקדש‬ ‫שאין לו‬ ‫ביתאדם‬ ‫געשוויסטער‬ ‫צווייטער לך‬ ‫צייט‪,‬בייאין‬ ‫הייסטא אז‬‫דאס אזאין‬ ‫איינע‬ ‫פארשטייט‬ ‫עצמם"‪.‬‬‫רחלקיין‬ ‫מיט‬‫מצד‬ ‫חתונה זוג‬ ‫און‬ ‫דער קיין בן‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן‬ ‫נישט זיין‬ ‫ס'קומט צו‬ ‫מוק'ס דער שבת קען‬ ‫האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫ראוי‬ ‫"כי‬ ‫קודש‪,‬‬ ‫שבת‬ ‫איז‬ ‫זה‬ ‫לישראל‬ ‫ואין‬ ‫להם‪,‬‬ ‫מיוחד‬‫התחלה‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫שהוא‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫אחד‬ ‫זענען‬ ‫שרעקליכן‬ ‫אב‬ ‫חול‬ ‫להם‬ ‫און‬ ‫א‬ ‫קודש‬ ‫שיש‬ ‫אויף‬ ‫וויבאלד‬ ‫ווערן‬ ‫טעג‪,‬‬ ‫נתבזה‬ ‫וואכעדיגע‬ ‫גייט‬ ‫ייג האל פון די לאה‬ ‫מער אווי זעקס‬ ‫פרעמדער‬ ‫רחוק –‬ ‫ווארטן‬ ‫פון א‬‫דערויף‪.‬זיךמ'מוז‬ ‫ס'רעדט‬ ‫וועןיאר‬ ‫אנדערע‪.‬‬ ‫פארגאנץ‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען א‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫מכל מיט‬ ‫נדערע‪ .‬זצ"ל‪.‬‬ ‫איז‬ ‫שבת‬ ‫אזויווי‬ ‫לשבת"‪,‬‬ ‫מצד‬ ‫מחוברים‬ ‫רק‬ ‫האח‬ ‫ישראל‬ ‫שם‬ ‫ואין‬ ‫שיהיו‬ ‫זאל‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫לאה‬‫מצד‬ ‫אז‬ ‫אויך‬ ‫סימנים‬ ‫נקרא‬ ‫ער‬ ‫האח‬ ‫קען‬ ‫די‬ ‫אליין‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫איבער‬ ‫אבער‬ ‫איר‬ ‫זי‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫גיט‬ ‫ממילא‬ ‫ג אליממ נישט קיין‬ ‫ידידות‬ ‫בחרתנו‬ ‫"אתהקשר פון‬ ‫געבויט א‬ ‫נאכאמאל‬ ‫זיין א‬ ‫מעודדהאט‬ ‫וואס‬‫מענטשזאגן‬ ‫חדשים צו‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫ווייטן‪ ,‬מעודד‬ ‫אזוי‬ ‫טעג‪,‬‬ ‫אלע‬ ‫פון‬ ‫געהייליגט‬ ‫מער‬ ‫ס'איז‬ ‫ווייל‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬‫נבדל‪,‬‬ ‫דבר‬ ‫נמצא‬ ‫שיהיה‬ ‫אפשר‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫"שאי‬ ‫מוואלברוז‬ ‫פארשעמט‬‫נישט?‬ ‫דוב‬ ‫פארוואס‬ ‫ישכר‬ ‫נישט‬ ‫פון זיין‪.‬‬ ‫רבי‬ ‫שכר‪,‬טשינ‬ ‫אפ‬ ‫קראת"‪ ,‬דער‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫לייגט ער צו‬ ‫נאכדעםעלינו‬‫והקדוש‬‫אהבת‬ ‫הגדול‬ ‫נאר‬ ‫"ושמךאון‬ ‫פון‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫ענין‬ ‫דעם‬‫העמים";‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין א‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫ער איז‬‫וויילאויף‬‫נאמען‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫אהבת‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫אויך זיין‬ ‫דעם ענין פון‬ ‫אויסגערופן‬ ‫איז‬ ‫ברודער‬‫דערהאט‬ ‫אייבערשטער‬ ‫פאר'ן‬ ‫העכער‬ ‫בריאה‪,‬‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫געהעכערט‬ ‫רחלשטערקער און נענטער ווי‬ ‫אידן‬ ‫די‬ ‫זענען‬ ‫חיבור‬ ‫אליין‬ ‫אייבערשטער‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫דאס דער‬ ‫חבר איז‬ ‫נאר‬ ‫‪-‬‬ ‫לגמרי"‬ ‫אויסגעשמועסט‬ ‫אחד‬ ‫שהוא‬ ‫עס‬ ‫ווערט‬ ‫אזוי‬ ‫ר‪.‬‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪,‬אזאיז‬ ‫געווען!‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז‬ ‫פסאוו‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫און‬ ‫דעם‪,‬‬ ‫אין‬ ‫דארט‬ ‫מאריך‬‫איר‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫פארשעמען‬ ‫יחידי‪.‬‬ ‫א‬‫צו‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬‫קען‬ ‫כדי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫‪ ,‬איז דער צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫טאטן‪.‬שמך נקרא‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫"ולידע איך‬ ‫פונעם זעלבן‬ ‫במציאות גופים!‬‫מיר אונזערע‬ ‫אויף‬ ‫וואס דאך‬ ‫א‬ ‫יעצט אין די טעג אונז‪,‬‬‫פונקט‬ ‫שבת‬ ‫איז‬ ‫דערפאר‬ ‫פעלקער‪.‬‬ ‫אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫אלע‬ ‫פון‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬ ‫ענטפער‬ ‫אז דער‬ ‫אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫חתן און‬ ‫אוועקגעגעבן איר‬ ‫האט דא נישט בלויז‬ ‫אד טאה‬ ‫מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫האלטנתיבות עולם (נתיב אהבת עלי"‪.‬‬ ‫מהר"לאיד‪.‬‬ ‫דערפאר א‬ ‫מהר"ל‬ ‫חבר?סעט‬ ‫דער‬ ‫אדער זייןגוטער‬ ‫אונזער‬ ‫ערקלערן מיט‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫פרובירן צו‬ ‫בלויז‬ ‫עס אלעס‬ ‫וועלןדאס‬ ‫מיר און‬ ‫טנ'ס פאלק –‬ ‫זייןאנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫ברודער‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫אין‬ ‫איינס איז נאר דער באשעפער! שבת געהערט נאר פאר'ן איד אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן‬ ‫י טעוו יז‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫ברענגט אזאך)‪.‬‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫פרקאא')‬ ‫נענטער צו‬ ‫ווער איז רעים‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫דארט‪.‬‬ ‫א‬ ‫טראכטן‬ ‫פונעם ער זאגט‬ ‫ווערטער וואס‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫לויט די מאמע‬ ‫צו זיין‬ ‫שכל‪,‬‬‫ן כלל ישראל‪,‬‬ ‫יעדן טאג "סלח לנו אבינו כי‬ ‫קיין וועלן זאגן‬ ‫ווען מיר‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫בחור‬ ‫בעסטן‬ ‫דעם‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ז‬ ‫טאה י‬ ‫פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי האט‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫איז נישט‬ ‫קשר‬ ‫געבוירענער‬ ‫זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫איינע א‬ ‫מהר"לדיא פלא פון‬ ‫זאגטדידער‬ ‫מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫שבת‬ ‫מוצאי‬ ‫פסוקים וואס מ'זאגט‬ ‫פון די‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫דערציפ אין הארצן‪ :‬אוי! ווען‬ ‫געבן א‬ ‫געווארןאונז‬ ‫חטאנו"‪ ,‬וועט‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫יז ‪.‬טלע‬ ‫(אויב‬ ‫געבוירן‬ ‫שלום‬ ‫מ'איז‬ ‫טעם‬‫"שלום‬‫וועלכן‬ ‫דערמאנט‪,‬דער‬ ‫ווערט דאסמיט‬ ‫איז‬ ‫זאגט אז‬ ‫מהר"ללך"‪,‬‬ ‫ביי "ויתן‬ ‫ישראל‪ .‬דער‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫בני‬ ‫געמיינע‬ ‫אלע‬ ‫געווארן זיין‬ ‫פון ב"י‬ ‫מעבש‬ ‫(אויבדידער‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫קשר'על חטא'‪' ,‬על חטאים'‪,‬‬ ‫מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫א זאגן‬ ‫קענען‬ ‫וועלן מיר שוין‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫אויך לרחוק‪.‬‬ ‫פון כלל‬ ‫נאכדעם‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע‬ ‫ט‬ ‫שטערקער ווי‬ ‫צומאל זיין‬ ‫פארוואס‬ ‫פראגע‪,‬קען‬ ‫אזויווי‬ ‫וויילחיבור‬ ‫ס'איז‬ ‫אזא‬ ‫די‬ ‫מיתה"‪,‬‬ ‫זיך‬ ‫שטעלט‬ ‫חייב‬ ‫ששבת‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫"גוי‬ ‫לרחוק‬ ‫פארוואס‬ ‫צוזאמגעשטעלט‬ ‫איז‬ ‫וועלט‬ ‫וועט‬ ‫דער‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫אין‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫זאך‬ ‫יעדע‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫שוואכסטן‬‫דעם…ןוא‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫טערקער ווי‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫וואס מ'זאגט אין די הייליגע‬ ‫באקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫'אשמנו'‬ ‫שיינע‬ ‫די‬ ‫מיט‬ ‫מ'זאלזיקודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫אנשטאטאזדעם?‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען‬ ‫וו‬ ‫איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫נאכדעם‬‫מענטשן‬ ‫ערשט איד‬ ‫מיט א‬ ‫פרעמדע‬ ‫לרחוק"שבת‬ ‫און‬ ‫זייןמאן‪.‬‬ ‫פונעם‬ ‫"שלום‬ ‫כלה‬ ‫וואלטדיקודם‬ ‫מ'נעמט צו‬ ‫שטייט‬ ‫צוקומען‬ ‫דארף‬ ‫דעם איינס‬ ‫וואס‬ ‫חלקים‪,‬גייט‬‫מערערעגעהאט‪,‬‬ ‫טןאב טיי פון‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫זי ערגסטן‬ ‫האט‬ ‫שידוךג וואס זיגייט‬ ‫און‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫איבער מיט'ן‬ ‫אהבה צו‬ ‫מרבה זיין‬ ‫מ'בעט זיך‬ ‫ווען‬ ‫געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫נעימות‬ ‫אזא‬ ‫לאמיר‬ ‫מיט‬ ‫טעג‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫געדארפט‬ ‫לכאורה‬ ‫אנשטאט‬ ‫פאר'ן קרוב?‬ ‫שלוםבחור‪.‬‬ ‫באקומען‬ ‫אהבה צו‬ ‫זיין אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫רבה זיין גייט‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫אשת איש‪,‬‬ ‫געדארפט‬ ‫לאמיר‬ ‫לכאורהאיז אן‬ ‫וואלט‬ ‫נאכדעםשבת‬ ‫זוג;‬ ‫קרוב?‬‫אזויווי א‬ ‫פאר'ן‬ ‫חיבור‪,‬‬ ‫שלום‬ ‫א‬ ‫איז‬ ‫נברא‬ ‫א‬ ‫פון‬ ‫מציאות‬ ‫אזא‬ ‫אנשטאטוואס זי האט‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫נישטא‬ ‫ס'איז‬ ‫דעםבחור‪.‬‬ ‫אנדערן‪.‬‬ ‫דעם ערגסטן‬ ‫צום‬ ‫ומען םעד‬ ‫זיסע און‬ ‫לעכטיגע אונז‪,‬‬ ‫באקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫געוואנדן אין‬ ‫סוכה‪ .‬די‬ ‫הערליכעאיז‬ ‫פרעמדעדימענטשן‬ ‫אייבערשטן…‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫"שלום זילרחוק" און ערשט‬ ‫געהאט‪ ,‬גייט‬ ‫שטייט קודם‬ ‫בעסטן שידוך‬ ‫עב‬ ‫און‬ ‫שלום כאילו‬ ‫לקרוב‬ ‫האט ער‬ ‫זאגן‬ ‫שבת‪,‬‬ ‫קודם‬ ‫היט‬‫מ'זאל‬‫אז און‬‫קומט‬ ‫וועןדיא גוי‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫און‬ ‫זעלבשטענדיג און ער דארף‬ ‫גענצליך‬ ‫איז‬ ‫ס גייט זי וואס‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫סכך!קשר‬ ‫שיינע ווי א‬ ‫אזעלכע‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫שטערקער‬ ‫סוכה‪ .‬אה!‬ ‫צומאל זיין‬ ‫חיבור קען‬ ‫אין דער‬ ‫לופטאזא‬ ‫פארוואס‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫פון דעם מאן‪ ,‬ממילא איז‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫איש‬ ‫אשת‬ ‫אויך‬ ‫פראגע‪,‬‬ ‫די‬ ‫נאכדעם‬ ‫זיך‬ ‫צוגענומען‬ ‫וועט‬ ‫שטעלט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫לרחוק‬ ‫ישראל‪ .‬אנדערע זאך‪ .‬ממילא‪,‬‬ ‫זי‬ ‫שוואכסטן‬ ‫דעם?‬ ‫כללקיין שום‬ ‫דעם‬ ‫אנשטאט‬‫באקומען‬ ‫צוקומען צו‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫באקומען‬ ‫נישט‬ ‫די‬ ‫ב‬ ‫זיין‬ ‫א‬ ‫ק‬ ‫צו‬ ‫ו‬ ‫עמ‬ ‫קה‪,‬‬ ‫בילדערדער‬ ‫געבוירןשענסטע‬ ‫מינים! די‬ ‫הערליכע ד'‬ ‫אזעלכע‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫בני‬ ‫געמיינע‬ ‫אלע‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫ז‬ ‫י‬‫י‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫געווארן (אויב‬ ‫מ'איז‬ ‫מיט וועלכן‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫ער חייב מיתה‪" .‬כי הוא מיוחד דוקא לישראל‪ ,‬והרי‬ ‫איז אליין‪ ,‬איז נישט דער‬ ‫וואס‬ ‫די זאך‬ ‫זעסטו א‬ ‫אויב‬ ‫ה‪ ,‬אריין‬ ‫קייןנישט אזוי‬ ‫נישט איז‬ ‫איזבריאה‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫קשרדער‬ ‫זאך)‪.‬פשוט'ע ד' מינים ‪ -‬דער הויכער גרינער‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫מאלן אין‬‫געבוירענער‬ ‫שבת א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר וואס מ'קען‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫ווער איז נענטער צו א מענטש‪ ,‬שיין ווי די‬ ‫מוצאימהר"ל‬ ‫מ'זאגט דער‬ ‫פסוקים וואס זאגט‬ ‫קעןמיט'ןמזדווג לאחר‪ ,‬לכך חייב מיתה"‪.‬‬ ‫מינוט‪ ,‬אין‬ ‫מורא'דיגע זאך‪:‬‬ ‫ברענגט א טראכטן א‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫שייכות‬ ‫איינע פון די‬ ‫און ער‬ ‫רעים פרק א')‬ ‫האבן א‬‫זעלבשטענדיג‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫באמת דער‬ ‫מוותר געווען צו‬ ‫מאמע‬ ‫בחור אין‬ ‫בעסטןאיז‬ ‫האט‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫דעם אז זיער‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫ועקגעגעבןפשט‬ ‫אה יז‬ ‫האט‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫מאמעזייןפונעם‬ ‫ס'פעלט אים‬‫ישראל‪,‬אזצו זיין די‬ ‫איז‬ ‫פשט‬ ‫דערכלל‬ ‫נארפון‬ ‫נצחיות‬ ‫אליין‪,‬‬ ‫זיין‬ ‫תויחצנ‬ ‫נקודה‪.‬האלט לולב‪ ,‬דער אתרוג אין איין האנט‪ ,‬ווען די שיינע‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫מהר"ל‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫חבר? דער‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬‫זיין א‬ ‫מהר"ל‬ ‫אהבת‬ ‫אדער‬ ‫דעם‬ ‫(נתיב‬ ‫ברודער‬‫עולםאין‬ ‫ס'ליגט‬ ‫נתיבותזיין‬ ‫דער מהר"ל אין‬ ‫צט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫ערבלויז‬ ‫חסרון‪ ,‬ביז‬ ‫געוויסן‬ ‫מיט א‬ ‫לעבט חתן‬ ‫בלויז השלמה‪ .‬ער‬ ‫אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫וואס‬ ‫טעג‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫יעצט‬ ‫אלעס‬ ‫און דאס‬ ‫פאלק –‬ ‫אייבערשטנ'ס‬ ‫רעבייא‬ ‫טאטן‪.‬די ערבות באצירן די זייטן פונעם לולב…‬ ‫טאטן‪ .‬האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫הדסים מיט‬ ‫פונעםאזעלבן‬ ‫שלוהביי‬ ‫מנוחת‬ ‫במציאות‬ ‫חבר‪.‬‬ ‫איז – זיין‬ ‫דעם אז‬ ‫דאך‬ ‫אויףפלאץ‬ ‫אויף א‬‫ענטפער‬ ‫דערזאגט‬ ‫מהר"ל‬ ‫און נישט צו פארשעמען אירדער אז‬ ‫אוועקגעגעבן איר‬ ‫ישט‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫שםוואס‬ ‫דערזמן‬ ‫דער‬ ‫חן!איז‬ ‫ס'איז‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫אהבת‬ ‫דאך אזא‬ ‫ביתאיז‬ ‫שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫פונעםהאט‬ ‫ער‬ ‫המצוה‬ ‫ווייל‬ ‫חורבן‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫קדושת‬ ‫איזדיאויך‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫שייך‬ ‫ברודער‬ ‫נישט‬ ‫פאר'ן‬ ‫איז‬ ‫גוי‬ ‫אז‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫א‬ ‫ביי‬ ‫קדושה‪,‬‬ ‫אין‬ ‫שייך‬ ‫נאר‬ ‫איז‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫רחל חלק וואס וועט אים‬ ‫אנדערן‬ ‫כדי‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫מציאות פון שלימות‬ ‫אויסגעשמועסט אין‬ ‫ווערט עס‬ ‫איינציגער‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫געווען!‬‫דאסדעם‬ ‫איין‬ ‫טרעפן‬ ‫צוליב‬ ‫איז‬ ‫טסעווש משלים זיין‪ .‬דער‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי‬ ‫מסירותוועט‬ ‫נפש‬ ‫א בילוצ‬ ‫רא‬ ‫פוןער‬ ‫ווערט‬‫אן‪,‬ענין‬ ‫דעם‬ ‫איןעס‬ ‫כאפט‬ ‫זיין‬ ‫מחזק‬ ‫איד‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫זיך א‬ ‫ווען‬ ‫ער צו‬ ‫מ'דארף‬ ‫ממש‪.‬‬‫הוי"הלייגט‬ ‫נאכדעם‬ ‫נאך‬ ‫נאר‬ ‫און‬ ‫און‬ ‫נאך‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫זוכט‬ ‫א‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫ער‬ ‫ווייל‬ ‫שלוה‪,‬‬ ‫אמת'ע‬ ‫קיין‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫ייגט ער צו נישט‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫שעמטבע‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫ידידותצו‬ ‫חברים‪,‬פוןמכבד‬ ‫מוואלברוז‬‫דעם אחד‬ ‫ביי דוב‬ ‫ישכר‬ ‫רבי נאר‬ ‫אליינס‪ ,‬איז‬ ‫יששכר‪ ,‬פון‬ ‫וואס איז‬ ‫עבודת‬ ‫ביי א זאך‬ ‫י תדו‬ ‫מיט‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫מיט'ן‬ ‫א קשר‬ ‫איינס‬ ‫געבויט‬‫האטמצד‬ ‫גלייך‬ ‫האח רק‬ ‫זוכט ער‬ ‫וואס‬ ‫מענטש‬ ‫שם‬ ‫תאוה‪,‬‬ ‫ואין‬ ‫ענדיגט איין‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫ערמצד‬ ‫נקרא‬ ‫האחנאר‬ ‫תאוות‪ .‬ווי‬ ‫זאל‬ ‫לאה‬ ‫אז‬ ‫סימנים‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫איר‬ ‫ט זי ‪.‬ל‬ ‫קשר פון ידידות‬ ‫ממילאמיט‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫פרעמדער פאר אנדערע‪.‬‬ ‫און פארגינען‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫אלעס‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫באשעפער‬ ‫דער‬ ‫ומיוחד‪,‬‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫יחיד‬ ‫ז‬ ‫צ‬ ‫"‬ ‫נו‪ ,‬מיר וועלן זיך שטארק בענקען‪ .‬אבער ס'איז‬ ‫חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫פרעמדער‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫רחוק‬ ‫א‬ ‫פון‬ ‫זה‬ ‫קדושה‪.‬‬ ‫זיך‬ ‫ואין‬ ‫ס'רעדט‬ ‫להם‪,‬‬ ‫אין‬ ‫התחלה‬ ‫מנוחה‬ ‫ווען‬ ‫שהוא‬ ‫שייך‬ ‫אחד‬‫נאר‬ ‫אב‬ ‫איז‬ ‫להם‬ ‫דערפאר‬ ‫שיש‬ ‫נאך‪.‬‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫באשאפן‪.‬א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫נתבזה ווערן אויף‬ ‫מענטשן‬ ‫צודיאנדערע‬ ‫בענקשאפט‪.‬‬ ‫אהבה‪,‬קנאה‬ ‫פארגרינגערן‬ ‫אוןצו‬ ‫מ'שפירט א‬ ‫ר ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫ידידות‬ ‫וויאזוי‬ ‫מערווען‬ ‫עצה‬ ‫מיט איין‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫געשוויסטער דא‬ ‫הייליגער‬ ‫שטערקערער‬ ‫אז און‬ ‫ביי‬ ‫ריינער‬‫הייסט‬ ‫איד‪ ,‬א‬‫הייליגןדאס‬‫עצמם"‪.‬‬ ‫מ'זעט א‬‫חרובמצד‬ ‫רחל נישט דערלייגט פון דעםווען‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫למעשה האט‬ ‫צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫עמל‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫צווייטער בית המקדש‬ ‫היות‬ ‫טוב‬ ‫"לא‬ ‫מדרש‪,‬‬ ‫דער‬ ‫זאגט‬ ‫דערפאר‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫אז די‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫מען‬ ‫זאל‬ ‫א‬ ‫יל ס'איז אסאך א‬ ‫אסאך‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫זענען‬ ‫דערזאלן בכלל נישט האבן קיין דער אייבערשטער האט געגעבן א שבת ‪" -‬מתנה‬ ‫וואס‬‫ווייל‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫אים‬ ‫איז‬ ‫"שלום‬ ‫וואס‬‫קודם‬ ‫שלוה‬ ‫די‬ ‫זען‬ ‫איז זיי‬ ‫מען‬ ‫אחדות‪ ,‬אז‬ ‫די מעגליך‬‫קען‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫הייליגע‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארןאיז‬ ‫געווען‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫זוכה‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ה יז‬ ‫יאמרו‬ ‫שלא‬ ‫‪-‬‬ ‫כנגדו‬ ‫עזר‬ ‫לו‬ ‫אעשה‬ ‫לבדו‪,‬‬ ‫האדם‬ ‫ב‪..‬םי‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫ווען א איד קען‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫שמה"‪ .‬פון‬ ‫פסוק‬ ‫פאר א‬ ‫אויפפרעסן‬ ‫פסוק‬ ‫אונזושבת‬ ‫אר זאגט דער‬ ‫דער‬ ‫בבית גנזי‬ ‫זאגט‬ ‫לי זאל‬ ‫קנאה‬ ‫דערפאר‬ ‫אז‬ ‫הנשמות‬ ‫אויס‬ ‫פירט‬ ‫וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט טובה יש‬ ‫נועם‬ ‫ער‬ ‫געוויסע‬ ‫א‬ ‫פנים‪.‬‬ ‫אויפ'ן‬ ‫ישראל‪.‬קשר‪,‬‬ ‫אינערליכן‬‫אויסגעגאסן‬ ‫דארפן‬ ‫רחל‪,‬‬ ‫פון‬ ‫קינדער‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫די‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫און‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫ש‬ ‫ב‬ ‫ט‬ ‫דערפאר‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל‬ ‫האדםגרייטועדן הנפשות‬ ‫בעליונים כך‬ ‫רחל ווי‬ ‫אלו‪-‬ה ווייט‬ ‫הוא‬‫באקומען‬ ‫יתברך‬ ‫כדי צו‬ ‫שהשם‬ ‫נאר זיך‬‫נעכט'כשם‬ ‫זויפיל ךיז‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫ממשיך נאר‬ ‫און קנאה"‪,‬‬ ‫עצמות‬ ‫מיט'ןל) "רקב‬ ‫(משלי יד‪,‬‬ ‫ס'שטייט‬ ‫דערצו‪ .‬זיך שבת‬ ‫עפעסדאס‬ ‫טייטשן וואס‬ ‫געטון‬ ‫מ'קען נישט‬ ‫וואס‬ ‫מ'דארף זיין‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫לערנען‬ ‫רעל‬ ‫אייבערשטן‬ ‫מתחבר זיין‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫אדער און‬ ‫דערויף‬ ‫געשטאנען‬ ‫געארבעט‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז‬ ‫געארבעט‬ ‫אלו‪-‬ה האט דאך‬ ‫רחל‪ .‬יעקב‬ ‫פשט‬ ‫כנגדו"‪.‬‬ ‫עזר‬ ‫לו‬ ‫אעשה‬ ‫לכך‬ ‫בתחתונים'‪,‬‬ ‫טאטק‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫אינגאנצןדער‬ ‫נישט גוט מיט‬ ‫ערעפעס‬ ‫ווערטטון‬ ‫דעם‬ ‫אנשטאט‬ ‫מ'זאל‬ ‫צו‬ ‫און‬ ‫זען‬ ‫צו‬ ‫עס‬ ‫זיין‬ ‫זוכה‬ ‫אמאל‬ ‫מ'קען‬ ‫מיינט‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פון‬ ‫אוועקצוגעבן‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ע‬ ‫וצ‬ ‫קדושות‪,‬רעים‬ ‫צוויי חברים‪,‬‬ ‫אלע‬ ‫זיך די‬ ‫פון‬ ‫ס'האנדלט זיין‬ ‫וועןצו ווערן זיין‬ ‫געטון‬‫אהבה‬ ‫גארנישט‬ ‫נישטהאט‬ ‫געווען‬ ‫ברודער‬ ‫דער איז‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫פעלערהאפטיג‬ ‫איז‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫מענטש‬ ‫יעדער‬ ‫מיט'ן‬ ‫אז‬ ‫אויסנארן‬ ‫איז‪,‬‬ ‫קענען‬ ‫שט‬ ‫רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬‫חברים‪ ,‬אים‬ ‫ון צוויי‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫זאל‬ ‫הייליגע טעג‪.‬‬ ‫מרבה זיין‬ ‫די‬ ‫אוועקגעריסןצופון‬ ‫דעראון אקנאה‬ ‫וואס‬ ‫אןנאר ס'איז א פרט‬ ‫שבת!‬ ‫ברודער‪,‬‬ ‫איז דער‬ ‫ברודער'ס‬‫שפירן‪ .‬דאס‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫אודאי‬ ‫און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫פארשעמט‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬‫ש‬ ‫ע‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫שוין געווען‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז‬ ‫מענטשווערן‬‫דערנתבייש‬ ‫אויב זאל‬ ‫לבןאבער‬ ‫השלמה‪,‬א‬ ‫כדיאז‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫חתןדיצו א‬ ‫צוקומען‬‫פון איר‬ ‫סימניםמוז‬ ‫מעןןיילא‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫אים‬ ‫און‬ ‫יענעם‬ ‫צו‬ ‫געבוירן‬ ‫זענען‬ ‫זיי‬ ‫אז‬ ‫צוגעפירט‬ ‫האט‬ ‫באשעפער‬ ‫צווייטער‬ ‫גורמים‬ ‫אליין‬ ‫יד‬ ‫מיט'ן גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫אסאך א‬ ‫ס'איזחיבור‬ ‫שבת איז א הייליגע לופט‪ ,‬א‬ ‫יום טוב אין דער וואכן!‬ ‫מען‬ ‫וואלט‬ ‫האבן‪,‬‬ ‫חתונה‬‫זי‬ ‫און‬ ‫געדארפט‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬‫נישט‬ ‫ביים‬‫וואלט‬ ‫שוין‬ ‫האלטרוזיד‬ ‫ר חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫דו‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫זעלבער‬ ‫דער‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז‬ ‫דורך אונז‪.‬‬ ‫נוא ך‬ ‫בשבתו‪ .‬חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫"לפיכך יותר‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬און דאס פאסירט יעדן שבת‬ ‫רעים מן האחים"‪,‬‬ ‫געברענגט‬ ‫מאמען‪,‬עס‬ ‫דריי עבירות האט‬ ‫ווי אדידבר‬ ‫געבוירןפון‬ ‫זיך געקענט איינרעדן אז ער איז איינע‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫ה חכ כח האחדות האט‬ ‫זייער מיט‬ ‫טאקעמקנא‬ ‫בין דיך‬ ‫דאס איז‬‫טראכטן‪" ,‬איך‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫גוטן בחור"‪,‬‬ ‫מענטש‬ ‫פאראדיין‬ ‫וועט‬ ‫מ'קען נישט‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫וואס‬‫זענען זיי‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫און ממילא‬ ‫איבערלעבונג‬ ‫געוויסע‬ ‫ס'איז א‬ ‫שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫חסד דו‬ ‫וויפיל‬ ‫מקנא‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫איידעם"‪,‬‬ ‫גוטן‬ ‫דיין‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫מיט‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫זיך‬ ‫מ'האט‬ ‫אויב‬ ‫דערפאר‬ ‫און‬ ‫טון‪.‬‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫השלם און ער דארף מער גארנישט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם" גוט ווען ס'קומט שבת‪ ,‬אבער וואס וועלן מיר טון‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫ווערטער‪.‬‬ ‫מיט‬ ‫ערקלערן‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫און אכציג וואס‬ ‫געמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין‬ ‫דערגעווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫המקדש איז‬ ‫אריינגעלייגט אין‬ ‫בית‬ ‫האט דער אייבערשטער‬ ‫העג געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫עמאכט מעצמם און‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫אין די וואכעדיגע טעג?‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫קדוש‬ ‫קדושנו‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫גאנצער ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫דער אהבה‪.‬‬ ‫אנדערש‪ ,‬וויבאלד‬ ‫בייםאיז‬‫א חבר‬ ‫ענין ביי‬ ‫מסביר דעם –‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫נעמען‬ ‫צו ווי‬ ‫עצה‪ .‬טאג‪,‬‬ ‫ז א פנימיות'דיגער‬ ‫איינפירן יעדן‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫פונקט‬ ‫עכטע‪,‬פשוט'ע‬ ‫זיך‬ ‫זאל א‬‫אן דא‬ ‫מענטש‬ ‫איז‬ ‫אבעראדעם‬ ‫זאך‪ ,‬אויף‬ ‫וויאזוי אנצוהאלטן דעם יום טוב‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫פיזישעצוויי‬ ‫דאך אז‬ ‫מיינטקיין‬ ‫ערשטן‬ ‫מציאות פון פריינטשאפטנישט‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫ערכנגדו"‪,‬‬ ‫בריאה אז מ'זאל מוזן צוקומען צו אןאיז"עזר‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫כדי מ'זאל זיך נישט קענען איינרעדן אזא זאך‪[ .‬דער‬ ‫יעקב‬ ‫באקומען‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫אוסט אז‬ ‫ווייטער‬ ‫ער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫א גוט‬ ‫זאגן‬ ‫איך מוז‬ ‫פארשרייבן‪:‬‬ ‫זיך‬ ‫און‬ ‫צעטל‬ ‫פארבינדונג חיבור‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו האבן א‬ ‫מענטשן האבן‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫ר רחל‬ ‫צווייאדא‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫קען‬ ‫חול"‪,‬‬ ‫שבתך‬ ‫וואסוויאיז"עשה‬ ‫מענטשן וואס איז‬ ‫מושג‬ ‫אזא‬ ‫מענטשן‬ ‫צווישןס'איז‬ ‫א‬ ‫מציאות איז טאקע‪ ,‬אז א מענטש ווערט געוואויר‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫מחזק זיין‬ ‫"עשהזייןחולאוןשבתך"‪.‬‬ ‫מעודד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫איד‪.‬אויך‪,‬‬ ‫זיין‬ ‫אזויאיין‬ ‫פארקערטע‬ ‫קשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫קען‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬פאר‬ ‫ווארט‬ ‫דאס‬ ‫אז מען טון‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫באזירטא‬ ‫מיטאיז‬ ‫דעםזיי‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫וויאזוי‬ ‫'ווייערלעס‬ ‫פראגע‪,‬‬ ‫זאך ווי‬ ‫דער‬ ‫צווישן‬‫געווען‬ ‫אנגעהויבן‬ ‫שייכות‬ ‫דערגורם‬ ‫חמורות וואס האבן‬ ‫פרעגט‪ :‬מיר האבן‬ ‫ד') זיין‬ ‫די שלש‬ ‫(פרקנאך‬ ‫ערשט‬ ‫נצח צו‬ ‫ישראל‬ ‫איןמיט‬ ‫ארבעטן אויף זיך‪,‬‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫האבן‬ ‫מהר"ל‬ ‫חתונה‬ ‫דארף‬‫ערדער‬ ‫לגדולה" און זי גייט‬ ‫רעד וויפיל‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪2‬‬ ‫ען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫נה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫גייען חתו‬ ‫בקעי ‪:‬ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג‬ ‫שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ‬ ‫ג‬ ‫‪.‬ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ‬ ‫ג‬ ‫און עשו‬ ‫‪.‬האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא‬ ‫השעמ א ןגעוו ‪,‬םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח‬ ‫אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ‬ ‫לאה האט‬ ‫ןענאטשראפ טאה יז לייוו ‪,‬טנייוועג טאה האל‬ ‫ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ‬ ‫ק‬ ‫האט ער אז "הגדול‬ ‫קינדער‪,‬זא‬ ‫קיין לודגה"‬ ‫געהאטודגל‬ ‫דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫נישטןוא "הל‬ ‫נעבעךייג יז‬ ‫האטנותח ט‬ ‫עראה ה‬ ‫זייןמ ןב‬ ‫מערטי‬‫מחזק‬ ‫אוןוצ‬ ‫זייןש יד‬ ‫מעודדשל‬‫צוםומח‬ ‫איד‪.‬תור‬ ‫אייןסאוו‬ ‫באה‬ ‫פאר‬‫רוג ן‬ ‫ווארט‬ ‫פונעםג ם‬ ‫עד ןעווע‬ ‫באזירטואויף דעם םאז‬ ‫ז‬‫א‬ ‫ך‬ ‫איזייוו' א יו‬ ‫זיילרע‬ ‫צווישןסע‬ ‫שייכותענאק‬ ‫א ‪',‬ןאשק‬ ‫דער‬ ‫פרעגט‪:‬ז ןעק יוז‬ ‫ןיי‬ ‫)‬ ‫מ'ליגט‬ ‫לערנען‪,‬‬ ‫צוגעבונדן‬ ‫איז‬ ‫מוח‬ ‫בבחינתאשבת‪,‬‬ ‫איז‬ ‫חכם‬ ‫תלמיד‬ ‫דאךמאזייוא‬ ‫ס'שטייט‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעו‬ ‫גוט‬ ‫א‬ ‫זאגן‬ ‫מוז‬ ‫איך‬ ‫פארשרייבן‪:‬‬ ‫זיך‬ ‫און‬ ‫צעטל‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬ ‫האבן‬‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ב‬‫צו‬‫י‬‫נ‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫נ‬ ‫ג‬ ‫אויסגעוועלט‬‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫האבן‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫מענטשן‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫זי‬ ‫ירושהעצווישן עשו‪ .‬אבע‬ ‫זייןא ‪.‬וש‬ ‫צעטיילןרעב‬ ‫מ'זאלא לחר‬ ‫אזוועג זי‬‫צוואהןע‬ ‫געלאזטילג יד‬ ‫אויטאמאטישסאוו עכילק‬ ‫אוןייב ןברוח‬ ‫תהלים‪,‬ע ם‬ ‫אינעםב ןטשר‬ ‫קמה תי‬ ‫?שד‬ ‫שבת אויף‬ ‫דאווענען‪,‬‬ ‫אינעם‬ ‫דעםטש‬ ‫אריינברענגעןןיי‬ ‫מ'קען‪,‬ךאז עשיז‬ ‫סאזרע‬ ‫הייסט‬ ‫דאסא זיא'‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייב‬ ‫ש"סה אויפ'ן האט געוו‬ ‫גאנץ טא‬ ‫פארהערןאוועג‬ ‫זיייז זא טסו‬ ‫מ'קעןייג‬ ‫וואסקאב ט‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫נעמעןיבא בקעי‬ ‫מענטשןןעמו‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫בעסער‪,‬ונ‬‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו‬ ‫זיך‬ ‫ס'זאגטזיא‬‫אוןסמ רע‬ ‫בעסערריב‬ ‫עסע םעד‬ ‫מען ןינ‬ ‫געדענקט‪.‬יוזא‬ ‫דאךינ אז צוויי‬ ‫וואכנטעג ןט‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫גאנצערשרע םייב‬ ‫פ‬ ‫ק‬ ‫מיינט‬ ‫איןתודי‬ ‫פריינטשאפטיפ‬ ‫רבה'‬ ‫'אהבה‬ ‫פוןבא‬ ‫בייא'די‬ ‫וואך‪.‬‬ ‫מציאות‬ ‫גאנצע‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפי‬ ‫‪,‬עטכע ן‬ ‫א‬ ‫צוגרייטן דעם בחיר‬ ‫םעד‬ ‫זיך ריחב‬ ‫באה‬ ‫וואסודזייק ‪,‬תו‬ ‫דעםק ונש‬‫אןי שוד‬ ‫פלאץ‪,‬קע‬ ‫רוחב א – ב‬ ‫רעגיד'ת – ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער‬ ‫נ‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫י‬ ‫'‬‫ד‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫פ‬ ‫נ‬ ‫י‬‫מ‬ ‫י‬‫ו‬ ‫ווערטער‪'.‬ארומ א ןעוועג זיא שדקמה תיב‬ ‫די יוליג עגי‬ ‫החיבורקאויפ'ן הנ‬ ‫באהבה"‬ ‫וליחדך‬ ‫לך‬ ‫"להודות‬ ‫זאגן‬ ‫מען‬ ‫קען‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫צוזאמרופן די פון פיר‬ ‫דארפן‬ ‫מ'זאל ריפ ןופ‬ ‫אזא ןוא‬ ‫זאלן‬ ‫באפוילןיצכ‬ ‫האט סאוו ג‬ ‫ער טאה‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫דערצו‪.‬ייק‬ ‫שינ לאמנ‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫וויפיל חסדטדו‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫זייןתב‬ ‫מקנאתח‬ ‫ביןא ‪,‬םי‬ ‫ממשיךנו‬ ‫"איך‬ ‫מירא ןו‬ ‫מ ביו‬ ‫איידעם"‪,‬‬ ‫אלעסטאה'‬ ‫טוסט"‪.‬ד‬ ‫גוטןךיז‬‫דאסאפ‬ ‫בעצמם"יכש‬ ‫דעראסוכה‪ .‬טימ טגידניז‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫דייןר‬ ‫מצבסאוו רש‬ ‫איןעגסיו‬ ‫סוכותלעוו‬ ‫ה ייז‬ ‫עסיז וצ ט‬ ‫הרעותןבא‬ ‫הוא‬ ‫שםג ןיילא‬ ‫מ'זאגטח ןי‬ ‫"אבלאמע‬ ‫זעלבן אופן ווי ‪.‬םירב‬ ‫ןוא םמצעמ טכ‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בי‬ ‫נאך די‬ ‫גייען‬ ‫עגאן קיין געזינדיגט‬ ‫ש ‪,‬טגידניז‬ ‫פארהערן‬ ‫אוןלזיי‬ ‫תומי‬ ‫לויה‬‫זייןקה‬ ‫נאךשוד‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט מענטשן גלייך ‪.‬ה‬ ‫אזאזייצמאון…‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫זענען‬‫ממילאמיט‬ ‫געגועים‪,‬‬ ‫אזעלכעאון‬ ‫מיטמאמען‪,‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫"קשה עלי‬‫זאגט ענייא‬ ‫אייבערשטערד ןופ‬ ‫דערתוריבע יירד י‬ ‫טובים‪.‬טאה‬ ‫עג סע‬ ‫טגנערב‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫ימים‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬אי‬ ‫דיך מקנא‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫דו‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫זעלבער‬ ‫דער‬‫בייפל"‬ ‫טאטן‪,‬ךכי‬ ‫זעלבןרתוי‬ ‫דעםוביח‬ ‫ביירה ר‬ ‫געווארןםיע‬ ‫‪",‬םיחאה ןמ‬ ‫ענדליך‬ ‫מעלדונג‪.‬‬ ‫פריערדיגע‬ ‫געבעטןאמ'זאליז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך דורך‬ ‫מקנאאונז‪.‬‬ ‫עראמוט אז‬ ‫האטא ה‬ ‫דערפארש יד ז‬ ‫און זיא הניכ‬ ‫פרידתכם"‪,‬עווא‬ ‫ער וועט אויפשטיין פארטאגס אזויווי אין די ‪.‬ןעגנאגעגק‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנס‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫י‬ ‫ב‬ ‫ו‬ ‫א ךאסא ‪,‬ר‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫מענטשן האט באק‬ ‫טאה‬ ‫צאמגעקומעןמוקאב‬ ‫זיבעצן‬ ‫פאר‬ ‫זיךןופ םינמיס ןע‬ ‫זענעןריא‬ ‫עסעי ןתח‬ ‫עצרת‪.‬בלכאורה‪,‬ןבל ידכ ‪,‬בק‬ ‫שמיני‬ ‫טוב‪,‬‬ ‫יום‬ ‫טאג‬ ‫איין‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫נאך‬ ‫מאכן‬ ‫עטדישוואכן‬ ‫לנו'קראין‬ ‫'סלח‬ ‫זאגן‬ ‫ביים‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫טעג‪,‬רגאון‬ ‫סליחות‬ ‫בייש ווערן‬ ‫י‬‫י‬‫ם‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫י‬ ‫י‬‫ט‬ ‫ן‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ש‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ן‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬‫ו‬‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫ק‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫טראס רע‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהב‬ ‫נישט זיין‬ ‫געוועןז גרייט זאל אים נ‬ ‫זענעןםיא לא‬ ‫וואסטשינ‬ ‫וועלט‪,‬ענעק‬ ‫גאנצערנסיוא ן‬ ‫דערטימ ןרא‬ ‫פוןווא ן'‬ ‫מען זיךןבעגקע‬ ‫וועטד‬ ‫וויאזויב ע‬ ‫דעם?ד ‪,‬‬ ‫פוןיוליג‬ ‫מעןכש‬ ‫האטא הני‬ ‫וואסשינ ז‬ ‫חטאים'‪ .‬ןע‬ ‫אזויוויעוו'ועל‬ ‫שפירןאה'ס‬ ‫טאקעיז‬ ‫עסצ ןו‬ ‫זיךח ייוו‬ ‫וועטרב‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫גוטנאמיט דער‬ ‫עפעסרע‬ ‫הניח‬ ‫טון‬ ‫דעםי‬ ‫אנשטאט‬ ‫מ'זאלי‬ ‫זייןוועג ט‬ ‫האווערן‬ ‫הבצו‬ ‫גארנישט ןגעטון‬ ‫האטטלדנ‬ ‫ברודערפ ך‬ ‫דער‬ ‫םיער ‪,‬םי‬ ‫זאל נישט ער קען יעדן טאג נעמען‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון‬ ‫פארהערט‪ ,‬לאה אנש‬ ‫א האל‬ ‫האבןשנזיך‬ ‫ומיד‪.‬חרזייטאט‬ ‫תיכףעי ‪.‬ל‬ ‫פארהערה בק‬ ‫פאר'ןךאד טא‬ ‫טעבראעג‬ ‫טאג?‬ ‫דעםתי‬‫נאךקמה‬ ‫געזעגענען‬ ‫אדער איין ןע‬ ‫תפילה‪,‬ידי ןו‬ ‫איין ‪.‬םי‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫עצמותיוזא‬ ‫"רקבא ‪,‬סיורג‬ ‫ל)עד ןו‬ ‫יד‪,‬ב ר‬ ‫(משלי‬ ‫שד‬ ‫דערצו‪.‬נאטשעג זיא‬ ‫ס'שטייט‬ ‫א‬ ‫עפעס‬ ‫געטוןד‬ ‫געארבעט דערויף אדער‬ ‫זיין גרייט שטיקל פונעם דאווענען‪ ,‬און עס מאכן פאר א‬ ‫זיךנאר‬‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪,‬‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫קיינמאליום ר‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רק‬ ‫פאר לבן א‬ ‫גאנצעראפ‬ ‫ירושה‪.‬‬ ‫דיזא ןבל‬ ‫זייפיו‬ ‫צווישןלי‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫צעטיילטנ טכענ‬ ‫מ'האטצ ידכ רא‬ ‫אוןמוקאב ו‬ ‫לחר ןע‬ ‫טימ ראנ‬ ‫זיךכ ן'‬ ‫מ'גייטה ח‬ ‫תודחא‬ ‫פון ווי‬ ‫אויסלערנען‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫פון‬ ‫אויפפרעסן‬ ‫אונזפאז‬ ‫תירוץלכ ןו‬ ‫איז‪,‬‬ ‫קנאהרשי ל‬ ‫זאל‬ ‫אפרעד ‪.‬לא‬ ‫דער‬ ‫נישט‬ ‫האבןארע‬ ‫זיי טרי‬ ‫ווערןפ‬ ‫וויבאלדיו‬ ‫וועלןא‬ ‫אס‬ ‫עד ז‬ ‫קשר‪,‬‬ ‫אינערליכןראפ‬ ‫דאווענען‪.‬רדי‬ ‫טוב'דיגןטגאז‬ ‫דארפןספ רעד‬ ‫קו‬ ‫ל‪,‬‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫האבןזיי רע‬ ‫יום טוב‪,‬‬ ‫טעג‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרע‬ ‫פאר א ווי‬ ‫‪.‬בייוו א ראפ‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫נישט ןעוו‬ ‫ס‬ ‫מען זיא'‬‫טאג‪.‬פ‬ ‫זאללרא‬ ‫או‬ ‫נאךןרי‬ ‫מאכןועג‬ ‫זענען ןראו‬‫מ'קעןד‬ ‫וואסדחא י‬ ‫דעם‪,‬תו‬ ‫קייןד זיא‬ ‫איז געווען דארט איין חכם‪ ,‬ער האט געוואלט‬ ‫נאך די‬ ‫מאכן‬ ‫לאזן אז‬ ‫מ'קען‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫אז‬ ‫ק‬ ‫ו‬ ‫ד‬ ‫נישט‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬‫ם‬ ‫"‬ ‫ש‬ ‫בכלל‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫ם‬ ‫זאלן‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ק‬‫זיי‬ ‫"‬ ‫‪,‬‬ ‫אז‬‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫י‬‫מעגליך‬ ‫ל‬ ‫ס‬ ‫'‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫הייליגע ךאסאאיז‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ממשיך‬ ‫מען‬ ‫וועט‬ ‫אזוי‬ ‫און‬ ‫טעג‪,‬‬ ‫שבת'דיגע‬ ‫זיין‬ ‫וועלן‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬‫די‬ ‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל‬ ‫ס'קומט‬ ‫טמוק'ס‬ ‫עד וצ‬ ‫אנדערעצ‬ ‫יעדןיוו‬ ‫האבןרעטי‬ ‫צוב‬‫קנאה תי‬ ‫מ'קעןה‬ ‫שדקמ‬ ‫מ'שפירטח‬ ‫שמונהג בור‬‫וועןאווע‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער א גוטע‪.‬ןר‬ ‫צווישן די אלע‬ ‫השוה‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫דער רצד‬ ‫ס'איזנותח‬ ‫מענטשן‬ ‫וואס ןוא ה‬ ‫אנדערע‬ ‫זייןפ לחר‬ ‫בודקרא‬ ‫מענטשןטייטש‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו‬ ‫טאג איןזא‬ ‫עשרה‪,‬א‬ ‫ש‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫ו‬‫ם‬ ‫זיין מיט'ן איבערלאזן דעם עולם הזה און בלייבן אין‬ ‫‪,‬‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ט‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫י‬‫ד‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫ת‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫דעם‬‫‪,‬‬ ‫פון‬ ‫א ‪,‬רעטנאנ זיא רעוו‬ ‫דערצו אז לאה גייט‬ ‫געברענגטהאל‬ ‫האטהזבתנ טייג‬ ‫וואסרעוו‬ ‫מענטשן‪.‬יוא ן‬ ‫קערש א ף‬ ‫להם‪ ,‬ואין זה דער וואך נאך אביסל תשרי'דיגע לופט‪ ,‬נאך אביסל‪,‬ןפוא ןכיל‬ ‫זיבעצן‬ ‫לעבןעוו‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫ס ן‬ ‫התחלה‬ ‫אוןר'‬ ‫שולדע‬ ‫שהוא ט‬‫איןיז‬ ‫אחדו‬ ‫בלייבןפ ך‬ ‫מ'וועט א ן‬ ‫אבר‬‫להםקוח‬ ‫שישא‬ ‫סוכה ‪–-‬‬ ‫דעררפ‬‫רעדמע‬ ‫געווען א ממילא גי‬ ‫איזיממ‬‫איינער אל‬ ‫ש"ס?א יז טיג‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫קענעןביא רי‬ ‫ס יד רע‬ ‫י‬‫מ‬ ‫נ‬‫י‬ ‫ם‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ל‬‫א‬ ‫ה‬ ‫ז‬‫א‬ ‫ל‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫העכער‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫אין‬ ‫דאורייתא‬ ‫אכילה‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א די זיבעצן זאלן‬ ‫אן‬ ‫נאך‬ ‫אוויר‪,‬‬ ‫סוכות'דיגע‬ ‫מצד‬ ‫רק‬ ‫מ‬‫האח‬ ‫ע‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫שם‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬‫ואין‬ ‫ס‬ ‫ה‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ב‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫מצד‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ק‬ ‫נקרא‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫האח‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫טימ תו‬ ‫פון דער וועלט‪ ,‬יום כיפור'דיג‪ ,‬אפגעהאקט פון עולם‬ ‫?רבח א רעדא רעדורב‬ ‫חסידות נישט פאר‬ ‫אזאשינ‬‫פוןפ ט‬ ‫שרא‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫מעודד‬ ‫אןרעוו טמע‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪,‬‬ ‫ליטווישער‪ ,‬איינער ‪.‬‬ ‫עסאאזוי‪" :‬כי דער סוכה‪ ,‬דער שלאף זאל זיין א דאורייתא‪ ,‬אלעס‬ ‫ערקלערט‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫ברודער‪.‬‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫בייצא‬ ‫מוואלברוז‬ ‫חסידישער‪,‬‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫צ‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫הזה‪ .‬לאמיר דאס מיטנעמען‪ ,‬וועט מען יעדן טאג‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ל‬ ‫י‬‫י‬‫ג‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫"‬ ‫ו‬‫ל‬ ‫‪",‬בורק‬ ‫אהבת‬ ‫פון‬ ‫ענין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם‬ ‫נענטער ווי אלעס זאל זיין הייליג‪ .‬וויאזוי? איך וועל יעדן טאג‬ ‫און‬ ‫שטערקער‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין‬ ‫ועסט אין‬ ‫מאדערנער‪,‬‬ ‫ספרדישער‪,‬אפאסאוו‬ ‫חסידות‪,‬שפאנ תוריסמ אר‬ ‫אזאסאד זיא‬ ‫אוןוועג‬ ‫חיבורא ר‬ ‫דער‬ ‫איזלש‬ ‫חבר ‪,‬ם‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫וואספא‬ ‫וואסר !ןע‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן לח‬ ‫פ זא‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫מינוטן‪.‬רא‬ ‫עדורב ן'‬ ‫השנה'דיגע‬ ‫ךיוא זי‬ ‫ראש‬ ‫אביסלו‬ ‫לייוו‬ ‫האבן‬ ‫זיא רע‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪,‬‬ ‫חבר‪ .‬ביי א פרובירן נאך איין שטיקל ביים דאווענען‪ ,‬אדער‬ ‫חורבן פונעם בית המקד‬ ‫עמען איר‬ ‫געטראפן האט דא‬ ‫מ'האטטאה‬ ‫אבער‬ ‫מענטשן;לב ט‬ ‫סארטקעווא זיו‬‫מיניןבעגעג‬ ‫אלעריא‬ ‫זייןךאד‬ ‫איזצ–מב‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫ענטפערעז ם‬‫דערטאט ןבל‬ ‫אז ‪.‬ן‬ ‫צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫שינ אד‬ ‫א ןתח‬ ‫ןו‬ ‫אויפ'ן‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫תואי‬ ‫ענופ‬ ‫אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫עס בלויז‬ ‫זיי האט זי וועט יע‬ ‫פון יז‬ ‫קיינערעוו‬ ‫אלע‪,‬דאזטצעי ט‬ ‫זייןפרא‬ ‫צווישןוט‬ ‫השוהא ןא ן‬ ‫צדןרעדנ‬ ‫אייןיש‬ ‫פינף מינוט‪.‬‬ ‫אדער רעד‬ ‫לערנען‪ ,‬ל"רהמ‬ ‫בייםביתנ ןיא‬ ‫מינוטוע תו‬ ‫פופצןתנ( םל‬ ‫מהר"לקען ת‬ ‫האלט‬ ‫דערלשבח'‪,‬‬ ‫חבר?'עלינו‬ ‫זאגן מיר‬ ‫אדער זיין‬ ‫ברודערתפילה‬ ‫נאך יעדער‬ ‫זיין‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫בהא בי‬ ‫ןיירא ‪,‬האנק טימ קעווא‬ ‫ראנ ‪,‬ךוד‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫וואך ביים‬ ‫איינמאלפ אםיער‬ ‫אדער‬ ‫טאג‪,‬טגנער‬ ‫יעדןמ א‬ ‫זיין'ארו‬ ‫זאך)‪.‬ד‬ ‫ס'קעןעגי‬ ‫נקוהא לך ה' ןי‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫נענטער צו‬‫איז "ועל כן‬ ‫כוונה‪.‬‬ ‫ווער‬ ‫מער‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫זאגןאמיט‬ ‫טראכטן‬ ‫מע פונעם מען דאך‬ ‫סעלפאן!געגקעווא טאה יז‬ ‫קייןםעד ןבע‬ ‫געהאטסעב‬‫נישטוחב ןט‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זי האט א‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫רעד ןיא ר‬ ‫ב )'א קר‬ ‫א ‪:‬ךאז‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי‬ ‫פנימיות'דיגע‬‫זיך‪.‬‬ ‫א‬ ‫עניי‬ ‫מיט‬‫קיין‬ ‫נישטד ן‬ ‫מיטנעמעןופ‬‫איזוספ י‬ ‫דאסיק‬ ‫קשר ם‬ ‫געבוירענער ס‬ ‫גייעןאוו‬ ‫מיר'מ‬ ‫טגאז‬ ‫דאווענען‪.‬‬ ‫בש יאצומ‬ ‫וועל מיך ת‬ ‫לאמיר‬ ‫איךזאך‪.‬‬ ‫פון א‬ ‫עוזך"‪,‬‬ ‫פלא‬ ‫בתפארת‬ ‫מהר"ל א‬ ‫מהרה‬ ‫לראותדער‬ ‫כות מיט'ן אלקינוזאגט‬ ‫םניח תבהא טימ‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז ני‬ ‫לעווגעהאט וועלט‪ .‬זי‬ ‫וואסה יז ‪.‬ט‬ ‫האבן‬ ‫מענטשןוא טא‬‫מיינט‪ ,‬ןבעגעגפי‬ ‫דאסיד ןייז וצ‬ ‫יד ןופ עמאמ‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫חכם איז י"ב שבטי‬ ‫תלמידב"י‬ ‫א יטבש‬ ‫וואך‪,‬הק‬ ‫געווארן יי(אויב דער‬ ‫צווייב זאכן‪..‬לארשי ללכ ןו‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די‬ ‫דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫גאנצעז וצ ‪,‬‬ ‫מ יד ןיי‬ ‫תיו"‬ ‫געבוירןךל ן‬ ‫האבן‬ ‫מיר"‬ ‫וועלןעוו ‪,‬‬ ‫מ'איזטר‬ ‫דעםעד‬‫וועלכןמר‬ ‫מיטנא‬‫ש" ‪,‬ט‬ ‫מיט‬ ‫און‬‫לרחוק‪.‬איך וועל נישט האבן קיין םולש םול‬ ‫אפהאקן פון דער וועלט‪,‬‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבויר‬ ‫‪.‬‬ ‫לופטאא‬ ‫שבת'דיגעפ עמ‬ ‫ווי א קשר‬ ‫שטערקער‬ ‫זיין‬ ‫צומאל‬ ‫קען‬ ‫חיבור‬ ‫אזא‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫איד‬ ‫א‬ ‫קען‬ ‫פארוואס‬ ‫דאווענען‪.‬‬ ‫נאכדעם אויך‬ ‫און זי וועט טעלעפאן ביים‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫אפגעהאקט פון און… ווא‬ ‫עריגאיזסאוו …ןוא‬ ‫קשר‬ ‫וואך‪,‬ז טי‬ ‫גאנצעאב י‬ ‫שבתנאא ןעמוק‬ ‫בחינתאטש‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ק‬ ‫ו‬‫ל‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫"‬‫‪.‬‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ז‬ ‫י‬‫ך‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און איינס‪ ,‬מיר וועלן זיך נישט מוזן געזעגענען פוןיז ?םעד ט‬ ‫‪,‬‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין‬ ‫ט אונז‪ ,‬און‬ ‫ש דעםטאטשנא‬ ‫געוואנדן אין‬ ‫צווייטע‪,‬וקאזטיימיט‬ ‫איזלש" םד‬ ‫מענטשןל ם‬ ‫דאסו‬ ‫אוןחר‬ ‫פרעמדעוא‬ ‫טובים‪".‬קו‬ ‫שרע ן‬ ‫עדכדיאנ ט‬ ‫שבת? ם‬ ‫ט‪ ,‬גייט זי דאווענען בעסער און לערנען בעסער אין‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪,‬‬ ‫פרעמדע מענטשן איז גע‬ ‫ער האט גייט באק‬ ‫לופט‪,‬טייג‬ ‫ריינעקאב‬‫ער ןעמו‬ ‫האטעד‬ ‫דעם‬ ‫ממילארע ם‬ ‫ב ןטסג‬ ‫ח‬ ‫ו‬‫ר‬ ‫‪.‬‬ ‫דער וועלט‪,‬‬ ‫ימים‬ ‫זיין‬ ‫געדארפט‬ ‫מאל‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫וואלט‬ ‫קיין רי‬‫לכאורהעג‬ ‫עד‬ ‫האטןעקנ‬ ‫קרוב?‪,‬‬ ‫ער זא‬ ‫פאר'ןמ‬ ‫שלוםז ה‬ ‫וויילבר‬ ‫איזי‬ ‫דאסא ןי‬ ‫וצ הבה‬ ‫גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫דעם בעס‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה‬ ‫אוויר‪.‬אה יז סאוו ךודיש ןטסעב םעד‬ ‫זיסעהעג ט‬ ‫א ‪,‬טא‬ ‫זייןל אהבה צו‬ ‫ש טובהיז טייג‬ ‫פארםודער‬ ‫מרבהפ‬ ‫אזרק ן‬ ‫אנערקענונג'רא‬ ‫געדענקען‪?,‬בו‬ ‫אןאכל‬ ‫אויסהרו‬ ‫לאמיראוו‬ ‫מעןל‬ ‫דריקטעג ט‬ ‫נאכדעםז טפראד‬ ‫טעלעפאן‪ .‬ער ןיי‬ ‫ערשט‬ ‫און‬ ‫לרחוק"‬ ‫נישט‬ ‫"שלום‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫קודם‬ ‫שטייט‬ ‫אנשטאט‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫ע‬ ‫מ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬‫ט‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ד‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫י‬‫ן‬ ‫א‬ ‫ןוא ‪,‬זנו‬ ‫ערקראפ‬ ‫וואסרע‬‫דעםזא ‪,‬ט‬ ‫אויףלאז'מ‬ ‫אייבערשטן‪,‬דוק‬ ‫פונעםםולש ןגאז ם‬ ‫א בורקל‬ ‫פראגע‪,‬שבת ווי ןו‬‫געדענקט בעסער די גמרא וואס ער לערנט‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫באקומען‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫טובהז דעם זיין די מא‬ ‫האט אונזטעוו יז ןוא ‪,‬ושע ‪,‬ךודיש ןטסכאווש םעד ןעמוקאב‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫מכירמ יד ןיי‬ ‫מירופ עמא‬ ‫זענעןעלא ן‬ ‫דעםניימעג‬‫אויףע ינב ע‬ ‫‪.‬וש‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ך‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ו‬‫ק‬ ‫‪.‬‬ ‫"שלום שלום געגעבן אזא תשרי‪ .‬מיר זענען אים מכיר טובה אז‬ ‫פארוואס‬ ‫ימיא החול‬‫דיאז‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫איןיח‬ ‫די‬ ‫וויילרוב‬ ‫זיך‬ ‫שטעלט‬ ‫אינדערוואכן‪,‬ןעק‬ ‫טש ןייז לאמוצ‬ ‫מיט אהבת חינ‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫ערעקרע‬ ‫לערנט‬ ‫לרחוק‬ ‫וואסוו ר‬ ‫רשק א י‬ ‫דעם? זי‬ ‫ל ישראל‪.‬‬ ‫דערמאנט‪,‬וו‬ ‫ווערטזיא'מ ן‬ ‫לך"‪,‬ריוב‬ ‫"ויתן‬ ‫ביי‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫אינעםטימ‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫לערנען‪,‬‬ ‫פראצענטכלע‬ ‫עג‬ ‫הונדערט‬ ‫נישטעג ן‬ ‫ערןראוו‬ ‫ליגטא(‬ ‫רעד ביו‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬אז מיר קענען טועם זיין אזעלכע‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫איבערצובעטן‪.‬‬ ‫איםד טגאז‬ ‫זכיהמ רע‬ ‫געגעבןאדיל"רה‬ ‫אונזפ אלפ‬ ‫האטא ןו‬ ‫ער‪.‬ךאז‬ ‫שבתמאל‬‫מוצאי רי‬ ‫אוועק מיט קנ‬ ‫מע פון די‬ ‫מ'זאגטיובעג‬ ‫וואס ר‬‫פסוקים רשק‬ ‫דישינ‬ ‫פון‬ ‫איינע ן‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫זי האט‬ ‫מיט'ןטאה יז‬ ‫אוןתוומ‬ ‫מאמענטן‪.‬עג ר‬ ‫וואונדערליכעאה וצ ןעוו‬ ‫ן'טימ תוכייש א ןב‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫טעלעפאן‪.‬ענער‬ ‫אא‬ ‫אויך זי‬ ‫ט‬‫האט‬ ‫ק‬ ‫עריי‬ ‫וויבאלדפ‬ ‫עגיד'תוימינ‬ ‫אריינציען דעם‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫געגעבןטא זמן‬‫א ןטכאר‬ ‫אונז‬ ‫האטנימ‬‫עוו ‪,‬טו‬ ‫איםנ זיאזא רער‬‫דאנקעןטנע‬‫מיר א וצ רע‬ ‫איןטנעמ‬ ‫מורא'דיגעאזזאך‪, :‬ש‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א‬ ‫ר אין דער‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫שווער די נצחיות פ‬ ‫אזוייחצנ‬ ‫זייןפ תו‬‫נישטכ ןו‬ ‫וועטשי לל‬ ‫יאר‪,,‬לאר‬ ‫אינעםז וצ‬ ‫טובמ יד ןיי‬ ‫םענופיוםעמא‬ ‫‪).‬ך‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫דער טעלעפאן לאזט נישט קיין‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫יעדעסז מאל‬‫לדעת"‪.‬דורב ןיי‬ ‫הראתעדא רע‬ ‫"אתהח ןייז ר‬ ‫עד ?רב‬ ‫מ ראן‬ ‫שמחתנו‪,‬‬ ‫לאה ל"רה‬ ‫אהבת‬ ‫ט‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫ידוך‪ ,‬נאר‬ ‫אייבערש‬ ‫מ'געזעגנטאזיך פון‬ ‫זיולב סעלא סאד ןוא – קלאפ ס'נטשרעביי‬ ‫פרידה‪ .‬אוודאי איז עס שווער‪,‬‬ ‫י‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫ט‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ר חתן ן'פ‬ ‫און‬ ‫וועט מען‬‫קודשעד זא‬ ‫ארוןטנע ר‬ ‫דעם רע‬ ‫עפענען ףיו‬ ‫מ'וועטזיא‬ ‫וואס‬ ‫מנוחה‬ ‫האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫פ‬‫זעלבן‬ ‫פונעםא‬ ‫םעד‬ ‫במציאות‬ ‫דאךייז –‬ ‫בח ן‬ ‫א ייב ‪.‬ר‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫צוליב אי‬ ‫ריא ןעמעשראפ וצ טשינ ידכ ‪,‬ךאז ןייא בילוצ‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫שוועסטע‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫מינוט‪,‬איז אזא הייליגן חודש‪ ,‬אבער מ'וועט עס מיטנעמען‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫ןיא טסעומשעגסיוא סע טרעוו יוזא ‪.‬רעטסעווש‬ ‫ווייל ער‬ ‫בח‬ ‫גוטע‬ ‫איא‬ ‫שלום‪ ,‬ר‬ ‫געוועןד ז‬ ‫רע‬ ‫אויך‬‫דאךביח‬ ‫איז‬ ‫ס'איז‬ ‫דערמאנען‪,‬קרעט‬ ‫ברודערש רו‬ ‫רע‬ ‫פאר'ן‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫אזנ ןוא‬ ‫טנע‬ ‫יוו רעזיך‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫נ‬‫ע‬ ‫ם‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלב‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אוי‬ ‫ז‬ ‫מ‬ ‫ן‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ווען! ס‬ ‫רחל‬ ‫"ולקרוב"‪ ,‬מיט זיך‪ ,‬און מיר וועלן האבן יעדן טאג געהויבענע‪,‬‬ ‫נאךבפון די‬ ‫צוי‬ ‫ערא י‬ ‫זיין‬ ‫ממשיךר‬ ‫לייגטב‬ ‫נאכדעםרעדו‬‫אוןא ‪.‬‬ ‫מיטנעמעןע ןו‬ ‫נארר‬‫אוןרע‬ ‫דאסר‬ ‫צווייטן‪.‬עלק‬‫סע ט‬ ‫טעלעפאן און יכ" ‪:‬יוזאא‬ ‫לאמיר‬ ‫זיךךיאז ףראד'מ‬ ‫חמ‬ ‫ביי‬‫מ'האטקז‬‫אזיא ןייז‬ ‫פאקטד ן‬ ‫דערינע םע‬ ‫תבהא ןופ ן‬ ‫עבודת יש‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫‪.‬ל"צז‬ ‫"ולקרוב"‪,‬פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫נישט‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו‬ ‫זורבלאוומ בוד רכשי יבר ןופ ‪,‬רכששי תדובע‬ ‫דעםמיט זיסע און ליכטיגע מינוטן‪.‬‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫דורך‬ ‫ידידות‬ ‫חאה‬ ‫מינוטןפון‬ ‫קשרקנ‬‫אמ אר‬ ‫געהויבענע‬ ‫געבויטצ‬ ‫האטלותה ד‬ ‫זיסעהד‬ ‫או ‪,‬‬ ‫שיינעןי‬ ‫וואס‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫הייליגעה ם‬ ‫מענטשש‬ ‫דצמ קר חא‬ ‫מוח‪,‬‬ ‫ח‬ ‫צ‬ ‫ב‬ ‫אינעם‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫י‬‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ם‬ ‫ן‬ ‫‪,‬‬ ‫פלאץ‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫כ‬ ‫ן‬ ‫ב‬ ‫פ‬ ‫ד‬‫צו‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫צ‬ ‫ג‬‫י‬ ‫ו‬ ‫נעמט‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ז‬‫י‬ ‫ן‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫א‬ ‫רופן‪,‬‬ ‫ר‬ ‫צ‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם‬ ‫נ‬ ‫ו‬‫י‬‫י‬ ‫כסדר‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪,‬‬ ‫מ‬ ‫מיך‬ ‫ע‬ ‫מענטש וואס האט געבויט‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫‪.‬‬ ‫מ'קעןו‬ ‫א ןייז דד‬ ‫לאה זאל‬ ‫זאל דער באשעפער אונז געבן די זכיה‪ ,‬מיר‬ ‫פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬‫לאה‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א‬‫פרעמדער‬ ‫ש‬ ‫י‬ ‫ש‬‫א‬ ‫ל‬ ‫–‬‫ה‬ ‫ם‬‫רחוק‬ ‫א‬ ‫ב‬ ‫א‬‫א‬ ‫ח‬ ‫ד‬ ‫פון‬‫ש‬ ‫ה‬‫זיך‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ה‬‫ס'רעדט‬ ‫ת‬ ‫ח‬ ‫ל‬ ‫ה‬‫יאר‪.‬‬‫ל‬ ‫ווען‬ ‫ה‬ ‫גאנצן‬ ‫ם‬ ‫‪,‬‬ ‫ו‬‫א‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ז‬‫ה‬ ‫דער‬ ‫פאר‬ ‫גרייט‬ ‫מוח‬ ‫גאנצער‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫שבת‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א‬‫אבער‬ ‫ליכן אופן‪,‬‬ ‫למעשה‬ ‫וקדושה לחי‬ ‫עד ןופ טגיילרעד טשינ לחר טאה השעמל‬ ‫אהבה‪ ,‬זאלן זוכה זיין ליום שכולו שבת ומנוחה‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫און‬ ‫ידידות‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער‬ ‫ם‬ ‫און‬ ‫ידידותצמ‬ ‫מערמצע ד‬ ‫מיטד ‪".‬ם‬ ‫שלום‪ ,‬סא‬ ‫שטערקערערטסייה‬‫רעטסיוושעג ייב זא‬ ‫געווארן‪.‬ו‬ ‫חרובפש'מ ןעו‬ ‫א טרי‬ ‫בית האנק‬ ‫גמרא‪.‬ערעדנ‬ ‫צווייטערא וצ‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט‬ ‫אזטנעמ‬ ‫שטייטןש‬ ‫די שבת'דיגע לופט א גאנץ יאר‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫המקדש‬ ‫און זי הא‬ ‫אילייה ןלעטשוצפיוא ןעוועג הכוז טאה יז ןוא‬ ‫ס'איזזיאאסאך עג‬ ‫ווייל‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫דערק ןבאה טשינ ללכב ןלאז ייז זא ךילגעמ‬ ‫"שלום‬ ‫קודם‬ ‫מ'דארף ןיי‬ ‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫ז‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫צ‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫ח‬ ‫‪,‬‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫יד‬ ‫העולמים‪ ,‬ליום שכולו טוב‪ ,‬ליום שכולו ארוך‪ ,‬ליום‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫אחדות‪ ,‬איז‬ ‫פארטאגס ‪-‬‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫איזגעווארן די‬ ‫פארלוירן‬ ‫זעלבע זאך‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬וו‬ ‫ווען ס'איז‬ ‫די‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫פסוקראד ‪,‬לחר ןופ רעדניק יד ‪,‬רימ ןוא ‪.‬םיטבש‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר‬ ‫פסוקא ווייב‪.‬‬ ‫דער ןפ‬ ‫זאגט‬ ‫דערפאר‬ ‫אז‬ ‫אויס‬ ‫פירט‬ ‫ער‬ ‫ישראל‪.‬ק‬ ‫כללאז האנ‬ ‫קיין ל‬ ‫פוןוא‬‫זיךזנ‬ ‫א‬ ‫בייו‬ ‫האבןפפי‬ ‫כחסער‬ ‫נישט ן‬ ‫מיט'ןפ‬ ‫דעמאלטא ןו‬‫נארי‬ ‫יוו ‪,‬גינייווענ‬ ‫שצדיקים יושבים ועטרותיהם בראשיהם; ס'זאל‬ ‫משהיאבצלאל‬ ‫ר'ילרענ‬ ‫הרה"ג ןכ‬ ‫איידעםוו ‪,‬רשק‬ ‫טייערערז דלאבי‬‫מייןיק ןבאה יי‬ ‫שינ לאמני‬ ‫טעלעפאן‪ ,‬ווייל ט‬ ‫דערפאר‬ ‫האחדות‬ ‫ער פירט אויס אז דער‬ ‫זיך לערנע‬ ‫טיירג ןייז ףראד'מ טייוו יוו םעד ןופ ןענרעל ךיז‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫ומען רחל‬ ‫טאקע זיין א שנה טובה ומתוקה‪ ,‬א זיס יאר‪ ,‬א‬ ‫געוועןעגא איד‬‫טעברא‬ ‫ס'איז‬‫אזרעד‬ ‫פארציילט‪,‬ףיו‬ ‫ידידים‪.‬עג רעדא‬ ‫מירט‬ ‫האטע ןו‬ ‫עפ‬ ‫און‬‫ס‬ ‫ד‬ ‫כ"ץ‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫'‬ ‫נישט‪,‬‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫שטערט‬ ‫(‬‫מ‬ ‫ש‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫קיינער‬‫ד‬ ‫‪,‬‬ ‫ל‬ ‫)‬ ‫"‬ ‫און‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ב‬ ‫נישט‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫מ‬ ‫רופט‬ ‫ו‬ ‫ת‬ ‫קיינערק‬ ‫ראנ ‪",‬האנ‬ ‫אוועקצוג‬ ‫טשינ לאז רעטייווצ א ידכ ‪,‬ךיז ןופ ןבעגוצקעווא‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫געארבעט‬ ‫רעים ליכטיג יאר‪ ,‬און א הייליג יאר‪.‬‬ ‫אבער‬ ‫ירושהד‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫צווייב רע‬ ‫גרויסעור‬ ‫פוןעד‬‫זיךה ר‬ ‫א‬ ‫ס'האנדלטטא‬ ‫ווען טשינראג‬ ‫איבערגעלאזט‬ ‫האטטעג‬ ‫אהבהו‬ ‫וואס וצ ן‬ ‫געוועןז ןרעוו‬ ‫פראצענט ןיי‬ ‫איזלאז'מ‬ ‫נישט‬ ‫שכינהנא‬ ‫מער‬ ‫קאנצענטרירט‪.‬טש‬ ‫גילויטא‬ ‫בחינה‪,‬טדיםעד‬ ‫מערע ןו‬ ‫אנדערעעפ‬ ‫קאפ ס‬ ‫דערמ טוג‬ ‫רעד טי‬ ‫פארשעמ‬ ‫רעים‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫צוויי‬ ‫ןייז טשינ רימ ןראט יאדוא ןוא ‪.‬ןרעוו טמעשראפ‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫אהבה ווען‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך‬ ‫וועקגעבן‬ ‫אב ס'רעדורב‬ ‫גרעסערער סארט‬ ‫אוןדור‬ ‫קשר ‪,‬רע‬ ‫שטערקערערס ראנ‬ ‫אןד סאוו טרפ א זיא'‬ ‫געווען רע‬ ‫שויןנק‬ ‫איזצ הא‬ ‫המקדשמ ו‬ ‫בית ןייז הבר‬ ‫צווייטןהאב‬‫בייםיער תב‬ ‫ןייגוצ לאז'מ ‪:‬ם‬ ‫אליין די ג‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫ןרעוו שייבתנ לאז רעטייווצ א זא םימרוג יד ןיילא‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫שטערקערער קשר און‬ ‫ב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫רבה אמונתך‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫חיבור‪,‬אבאסאך א‬ ‫גרעסערעררעפעש‬ ‫איפעגוצ טאה‬ ‫אסאךטר‬ ‫ס'איזז ייז זא‬ ‫ןריובעג ןענע‬ ‫ראפ ץאלפ ךיא ‪,‬דיא 'ר" ‪,‬ןגאז םיא ןוא םענעי וצ‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסער‬ ‫אבן און זי‬ ‫דורך אונז‬ ‫‪.‬זנוא ךרוד‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬רעבלעז רעד ייב‬ ‫איזלפ יוו האנק‬ ‫שכינהיסיי‬ ‫דיעל וד ג‬ ‫טומאה"טאז‬ ‫אזאב ךיא" ‪,‬‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫מןעגהאחים"‪,‬‬ ‫הרעיםראוו‬ ‫םעד ייב ן‬ ‫חיבור‬‫יותרןבלעז‬ ‫"לפיכך‪,‬ןטאט‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫סנר‬ ‫"לפיכך יותר חיבור‬ ‫אנקמ ךיד ןי‬ ‫געברענגט‬ ‫האטידעס‬ ‫עבירותטוג ןי‬ ‫דריי‪",‬רוחב ן‬ ‫פוןיבדיךיא"‬ ‫איינעיד ן‬ ‫טאה תודחאה חכ כח הא‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫‪.‬רעדירב ייז ןענעז אליממ ןוא ‪,‬ןעמאמ‬ ‫ראפ‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫טימ אנקמ ך‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫פארזינדיגט מיט‬ ‫זיך‬ ‫מ'האט‬ ‫אויב‬ ‫נישטדסח ליפיוו אנקמ ןיב ךיא" ‪",‬םעדייא ןטוג ןייד‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫און‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‬ ‫אל וד‬ ‫געמאכטא"מעצמם און‬ ‫אלייןה םש לב‬ ‫האבןתוער‬ ‫מ אוה‬ ‫וואסבצזיי‬ ‫קשריחה‬ ‫שכינהמצעב רוב‬ ‫"ם‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫וואס שווערער דער מצב‪ ,‬אלץ מער‬ ‫גילוי‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫בית המקדש איז געווען א‬ ‫ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫יסוד פון א איד‪.‬‬ ‫שתיקה‪–,‬יראה‪,‬‬ ‫אמונה‪,‬‬ ‫השם‪,‬‬ ‫ט‬ ‫ו‬ ‫ס‬ ‫ט‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫"‬ ‫‪.‬‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין‬ ‫בחור‬ ‫–א‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫א א ייב‬ ‫בח‬ ‫ס'איזר‬ ‫א זיא‬ ‫רצוןרעדנ‬ ‫אהבה‪.‬‬ ‫בטחון‪,‬ו‬ ‫נוטריקון דלאבי‬ ‫פנימיות'דיגעו ‪,‬ש‬ ‫ערשטןצנאג רעד‬ ‫רע‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'א‬ ‫קב ןעמענ וצ ‪,‬גאט ןדעי ןריפנייא ךיז לאז שטנעמ א‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫אמונה‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫אןהייבט‬ ‫עכטע‪,‬‬ ‫תורהמ‬ ‫דערתואי‬ ‫ס'איזצ‬ ‫פ‬ ‫פוןןו‬ ‫אבער‬ ‫אותרפ‬ ‫ערשטערטני‬ ‫זאך‪,‬י‬ ‫פיזישעש‬ ‫קייןימ טפא‬ ‫דער‬ ‫ד טני‬ ‫אז‬ ‫תורה‪.‬ךא‬ ‫נישט‬ ‫ייווצ זא‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬א‬ ‫א איד הייבט אן יעדן טאג מיט "מודה אני לפניך‬ ‫מענטשןעמ‬ ‫איזטאנ‬ ‫וואס ןש‬‫צווייאה‬ ‫בראשית‪,‬ןב‬ ‫צווישןוא‬ ‫פוןוועגסי‬ ‫פארבינדונגע‬ ‫בי"תל‬ ‫מיט'ן וצ ט‬ ‫אןןבאה‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים ‪:‬ןבייר‬ ‫חורבןמ ךיא‬ ‫וואסג א ןגאז זו‬ ‫יכע טו‬ ‫אויףאיז‬ ‫רמז‬ ‫זיךאא‬ ‫‪.‬רוביח‬ ‫לטעצ א‬ ‫פ ךיז ןוא‬ ‫שרא‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫וואס‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוו‬ ‫דער מ‬ ‫עיקר‪,‬רצועדפארשטיין‬ ‫דערל"רהמ‬ ‫איזןיא‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫דאסצנ‬ ‫"רבהקרפ( לאר‬ ‫אמונתך"‪,‬שי ח‬ ‫זייןגער…פ )'ד‬ ‫דער‪:‬ט‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫איזקען‬‫אזויד‬ ‫דאסע‬ ‫שר‬ ‫אזיי‬ ‫תוכ‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬‬‫וויסן‬‫זאלןווצ‬ ‫'ווייערלעסןשי‬ ‫מירז‬ ‫כדייא יי‬‫אב ז‬ ‫דאס‬‫אז‬‫טרי‬ ‫זאךאאיז‬ ‫דעם םעד ףי‬ ‫בטחון‪,‬ו‬ ‫געוועןאיז זא‬‫גורםראוו‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫ווי‬ ‫גר"א‪,‬‬ ‫אליהופ ט‬ ‫פון‬ ‫האבןא‬ ‫אדרתא ר‬ ‫וואסיי‬ ‫איןדיא ן‬ ‫חמורות‬ ‫שטייטמ ‪.‬‬‫שלשדדוע‬ ‫צוןודיא ןיי‬ ‫בראשית‪,‬ז‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ‬ ‫מיטז קזחמ‬ ‫האבן ןיי‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫רשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪3‬‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונ‬ ‫ערן‪ :‬יעקב‬ ‫ווערט עס אנגערופן "ערות דיבור"‪.‬ג "רבי שמעון‬ ‫אבער ער קען נישט רעדן‪ .‬א בעיבי קען אויך נישט‬ ‫דאס מויל רעדט וואס איז נישט אויסגעהאלטן‬ ‫חשוב'ער יונגערמאן מיט'ן נאמען ר' מענדל וואלף‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית‬ ‫עריעקב‬ ‫אנדערן‪:‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן‬ ‫ח ןעייג‬ ‫רעדן‪ .‬כאטש ס'האט אויך א צונג מיט א האלז און‬ ‫ג‬ ‫גרינפעלד‪ ,‬אז ווען ער איז געווען א בחור און‬ ‫פוןאאמעשה‬ ‫וועגן‬ ‫חנם‪,‬‬ ‫שנאת‬‫צוליבפה"‪.‬‬ ‫געווארן ניבול‬‫חרובאמר‪ ,‬זהו‬ ‫איןלאה‪ .‬בר נחמן‬ ‫ישיבהאון‬‫מיט רחל‬ ‫חתונה האבן‬ ‫גייען‬ ‫און עשו‬ ‫ושע ןוא‬ ‫ס'איזא דא אזא‬ ‫אזעלינו‬ ‫מעןלא‬‫ווייסט און‬ ‫נישט רעדן‪,‬‬ ‫היינט‬ ‫קעןוויער‬ ‫פונקט‬ ‫א גארגל‪ ,‬דאך‬ ‫מויל‬ ‫דאס‬ ‫סאטמארער‬ ‫אין דער‬ ‫געלערנט‬ ‫האט‬ ‫שליסלעך‪.‬טאקע א פארגלייך‬ ‫קמצא? איז עס‬ ‫ובר‬ ‫קמצא‬ ‫פון‬ ‫פארשטאנען‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ווייל‬ ‫געוויינט‪,‬‬ ‫האט‬ ‫לאה‬ ‫ל‬ ‫אה הא‬ ‫לטן דעם ביהמ"ק‬ ‫א‬ ‫דאך‬ ‫איז‬ ‫רעדן‪.‬‬ ‫'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫נישט‬ ‫אויך‬ ‫קען‬ ‫ימיו‬ ‫ווי א‬ ‫בסוף‬ ‫חולה‬ ‫מענטש איז פון די גרויסע‬ ‫קרית יואל‪ ,‬האט ער געהערט אינמיטן דער נאכט‬ ‫און מחזק זיין‬ ‫זאךזיין‬ ‫דעם מעודד‬ ‫געווען איד‪.‬‬ ‫פאר איין‬ ‫גורם‬ ‫ווארט‬ ‫האבן‬ ‫וואס‬ ‫חמורותאז‬ ‫אויף דעם‬ ‫שלש‬ ‫באזירט‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫זיי איז‬ ‫מיט‬‫צווישן‬ ‫האבן‬ ‫שייכות‬ ‫חתונה‬ ‫דער‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫און‬‫פרעגט‪:‬‬ ‫לגדולה"‬ ‫"הגדולד')‬ ‫ישראל (פרק‬ ‫אז‬ ‫איןאנצח‬ ‫הר"לה" ז‬‫ודג‬ ‫אים‬ ‫האט‬ ‫דערזיין‬ ‫מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫און‬ ‫איד‬ ‫א‬ ‫אריינגעקומען‬ ‫שבת‬ ‫מוצאי‬ ‫ויקרא‬ ‫פרשת‬ ‫אין‬ ‫ברענגט‬ ‫נועם‬ ‫אמרי‬ ‫דער‬ ‫ווי‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫אלעס‬ ‫און‬ ‫אייבערשטן‬ ‫פון‬ ‫איז‬ ‫אלעס‬ ‫אז‬ ‫ד זיין און מחזק‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫מענטשןאוןוואס איז‬ ‫אינעם מויל‬ ‫צוויי‬ ‫תלוי‬ ‫איז נישט‬ ‫צווישן‬ ‫זאגן א גוט‬ ‫סימן אזאדער דיבור‬ ‫פארבינדונג‬‫זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז‬ ‫פרשת‬ ‫אין און‬ ‫צעטל‬ ‫דאכט זיך‬ ‫א‬ ‫זאגט‪,‬‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫אלימלך‬‫א‬ ‫האבן‬ ‫רבי ר'‬‫צו‬ ‫דער‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫ווי א בחור רעדט אינמיטן שלאף און ער פרעגט‬ ‫האבן‬ ‫מענטשן‬ ‫אים‬ ‫האט‬ ‫רב‬ ‫פאפא‬ ‫געלט‪.‬‬ ‫‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫סכום‬ ‫גרויסן‬ ‫א‬ ‫געגעבן‬ ‫זי"ע‬ ‫זידיטשובער‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫הערשעלע‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫ערשטן‬ ‫רבי‬‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫הרה"ק‬ ‫בשם‬ ‫וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫אידן‪,‬‬ ‫פאר‬ ‫די‬ ‫שווער‬‫געווען‬ ‫איז‬ ‫ס'גייט‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫רחל‬ ‫ווען‬ ‫אבער‬ ‫בפרט‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫אייבערשטער‪.‬‬ ‫ע‬ ‫ש‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫בא‬ ‫אחדות האט‬ ‫אן עכטע‪,‬‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫נפש‬ ‫אינעם‬ ‫ס'איז‬ ‫ס'איז אאוואך שפעטער‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫ס'איז תלוי‬ ‫אבער‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫אנגעוואונטשן‪.‬‬ ‫נעמען‬ ‫האלז‪ ,‬נאר‬ ‫פיזישע‬ ‫און אהבה‪.‬‬ ‫ן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫טאג‪ ,‬צו‬ ‫קיין‬‫און די‬ ‫באדאנקט‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫נישט‬ ‫יעדן‬ ‫דער צונג‬ ‫שייןנשמה‪.‬‬ ‫זאל זיך איינפירן‬ ‫און די‬ ‫לשון‬ ‫ביים אערשטן‬ ‫מענטשווען‬ ‫א‬ ‫לעבעדיגע זאך‪.‬‬ ‫איז‬ ‫א‬ ‫לנגדי‬ ‫אז‬ ‫צווייא‬ ‫דיבור איז‬ ‫תמיד"‪,‬‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫אזוי‪.‬מלאך‬ ‫עס א‬ ‫ענין‬ ‫דעם‬ ‫באשאפט‬ ‫מסביר‬ ‫דאך אז‬ ‫לנגדי‬ ‫שלעכטס‬ ‫יעדער‬ ‫ה'‬ ‫מיינט‬ ‫וויבאלדער‬ ‫פנחס‪ ,‬אז‬ ‫"שויתי‬ ‫מ'רעדטאיז‬ ‫פון‬ ‫פריינטשאפט‬ ‫אויף‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫קשיות פון רבי עקיבא אייגער‪ .‬דאס מויל ארבעט‪,‬‬ ‫יעקב‬ ‫ווען‬ ‫באקומעןפון‬ ‫איז‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט מציאות‬ ‫איד‬ ‫א‬ ‫פון‬ ‫עבודה‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫די‬ ‫דאס מויל פון א מענטש ארבעט‪.‬‬‫בלילות"‪,‬‬ ‫"ואמונתך‬ ‫איז‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫וע‬ ‫גאנצער‬ ‫דער‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫איז‬ ‫חבר‬ ‫קדושא‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו– ביי‬ ‫איםאון‬‫מעצמם‬ ‫האט‬ ‫און‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫געמאכט דער‬ ‫געקומען‬ ‫אליין‬ ‫נאכאמאל‬ ‫האבן‬ ‫וואס זיי‬ ‫איד‬ ‫קשר כח‬ ‫איז דער‬ ‫דעםשכינה ביי דעם‬ ‫מענטש‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫קעגן‬ ‫אייבערשטן א‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫פייניגט גילוי‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫וואס‬ ‫געווען‬ ‫חיה‬ ‫המקדש איז‬ ‫שלעכטע‬ ‫דעם‬ ‫ס'איז א‬ ‫שטעלן‬ ‫בית‬ ‫פון‬ ‫בחור‬ ‫ס'זעט אויס ווי לילה‪ ,‬ווען דער מצב איז פינסטער‪,‬‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ב‬ ‫ח‬ ‫קומט פון‬ ‫וואס‬ ‫הדיבור‬ ‫בעצמם"‬ ‫החיבור‬ ‫חיה‪.‬מצב‬ ‫נישטהוא‬ ‫הרעות‬‫שםמויל‪,‬‬ ‫איידל‬ ‫"אבל‬ ‫ממילא‪ ,‬א מענטש וואס האט אן‬ ‫ס'איזאאגרויסן‬‫וועןגעלט‪,‬‬ ‫סכום‬ ‫זעלבן ווי‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫זייןדו‬ ‫מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫ערגער‬ ‫דעם‬ ‫חסד‬ ‫געגעבן‬ ‫נאכאמאלא פגם‬ ‫וויפיל‬ ‫אויסגעוועלט צו‬ ‫אסאך‬ ‫"איך בין מקנא‬ ‫נשמה‪ ,‬איז‬ ‫פארזינדיגטא‬ ‫איידעם"‪,‬מיט‬ ‫פארקערט פון‬ ‫אייבערשטער‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫זיךגוטן‬ ‫דיין‬ ‫מ'האט‬ ‫דעראון אויב‬ ‫בתחתונים‪,‬‬‫וואס איז‬ ‫מענטש‪.‬‬ ‫מיט‬ ‫ווען ס'גייט נישט ווי דער מענטש וואלט געוואלט‪,‬‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫אכציג‬ ‫און‬ ‫פיר‬ ‫פון‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫אן ערליך מויל‪ ,‬קומט אויס אז רוב שעות פונעם‬ ‫ווייניגסטנס די‬ ‫געדעקט‬ ‫זיכער‬ ‫מיט‬ ‫פגם פונעם גוף‪ .‬וויבאלד אז דער גוף זינדיגט איז‬ ‫בין דיך מקנא מיט‬ ‫מקנא‬ ‫האט‬ ‫דיך‬ ‫וואס‬‫בין‬ ‫סכום‬ ‫"איך‬ ‫בחור"‪,‬‬ ‫ער‬ ‫ויהיה‪,‬‬ ‫גוטן‬ ‫הוה‬ ‫דיין‬ ‫היה‬ ‫פאר‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫איז‬ ‫אייבערשטער‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫דער‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫מענטש?‬ ‫זיי‬ ‫זענען‬ ‫ממילא‬‫פאדערטאוןזיך אז‬ ‫מאמען‪,‬‬ ‫בעיני הבשר‪,‬‬ ‫הקדושה‪.‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫טאג‪ ,‬דרייצן‪-‬פערצן שעה א טאג‪ ,‬אויב נישט‬ ‫שלימות‬ ‫געזינדיגט‪,‬גוט‬ ‫גידניזעגס'גייט אים נישט‬ ‫האחים"‪,‬‬ ‫מן‬ ‫הרעים‬ ‫חיבור‬ ‫יותר‬ ‫"לפיכך‬ ‫נישט צו‬ ‫אייביג‬ ‫וועט‬ ‫זיין‬ ‫ער‬ ‫נזהר‬ ‫און‬ ‫מענטש‬ ‫יעצט‪,‬‬ ‫איז‬ ‫דארףערא‬ ‫געווען‪,‬‬ ‫דערפאר‬ ‫אייביג‬ ‫איז‬ ‫אמונה‪.‬‬ ‫מער‬ ‫האבן‬ ‫א מענטש זאל‬ ‫ווייטער‬ ‫רב‬ ‫דער‬ ‫האט‬ ‫דורךמקנא‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫וואך‪,‬‬ ‫מקנא‬ ‫"‪" ,‬איך בין דיך‬‫גאנצע‬ ‫דיך‬ ‫בין‬‫א‬ ‫פון‬ ‫"איך‬ ‫הוצאות‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪ .‬פארשטענדליך‪ ,‬אבער אז די נשמה זינדיגט איז‬ ‫דו‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬‫זעלבער‬ ‫דער‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫דעם‬ ‫דיבורים‪,‬און זי‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫ביים גוטע‬ ‫שוין ער‬ ‫האלט זירעדט‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫חתונה האבן‬ ‫זעכצן‪-‬זיבעצן שעה‪,‬‬ ‫ענדליך‬ ‫ילדנע‬ ‫דריטע א‬ ‫חיבור‪,‬די אסאך‬ ‫גרעסערער‬ ‫א‬ ‫אסאך‬ ‫ס'איז‬ ‫גארנישטרשעים‬ ‫געווען‪,‬‬ ‫נייעס‪ ,‬צי פון‬ ‫איז‬ ‫שלעכטע‬ ‫מענטש‬ ‫דער‬ ‫קיין‬ ‫רעדן פון‬ ‫דאקעגן‬ ‫זיין‪,‬‬ ‫אנגעוואונטשן‪.‬‬ ‫און‬ ‫פאר‬ ‫עס נישט קיין נאטירליכע זאך‪ .‬יעדער פארשטייט‬ ‫איד‪ ,‬איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫פלאץ‬ ‫באדאנקט‬ ‫פלאץ‬ ‫איך‬ ‫און‬ ‫גענומען‬ ‫איד‪,‬‬ ‫"ר'‬ ‫זאגן‪,‬‬ ‫אים‬ ‫און‬ ‫יענעם‬ ‫צו‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫געבוירן‬ ‫זענען‬ ‫זיי‬ ‫אז‬ ‫צוגעפירט‬ ‫לבן‬ ‫האט‬ ‫אדורך‬ ‫ווארט‬ ‫באשעפער‬ ‫גייט‬ ‫יעדעס‬ ‫מענטש‬ ‫דיבורים‪.‬‬ ‫א‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫כדי‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫חתן‬ ‫איר‬ ‫פון‬ ‫ווערן‬ ‫וואס‬ ‫הייליגע‬ ‫סימנים‬ ‫נתבייש‬ ‫שוועריגקייט‬ ‫און‬ ‫באקומען‬ ‫זאל‬ ‫אפגעהיטענע‬ ‫האט‬‫צווייטער‬ ‫יעדע‬ ‫אזהא‬‫א‬ ‫רמיםט‬ ‫אב‬ ‫רעדן‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫מ'דארף‬ ‫חטא‪.‬‬ ‫בייםגעטון א‬ ‫וואס האבן‬ ‫סארט‬‫גרעסערער דעם‬ ‫געברענגט‬ ‫עפעס וואס טויג‬ ‫צוגיין און א‬ ‫נאכאמאל‬ ‫האטקוקט‬ ‫מ'זאל קשר‬ ‫רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫מענטש‬ ‫שטערקערער‬ ‫פשוט'עראיד‬‫דער‬ ‫רעים‪:‬‬ ‫באהבתאווען‬‫זייןאןאזוואך‬ ‫ווען‬ ‫געווען‬ ‫גארנישט‬ ‫מרבה‬ ‫שוין‬ ‫וועטצו‬‫איז‬ ‫קנאה‬ ‫המקדש‬ ‫דעראון ער‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫בית‬ ‫גארנישט‪,‬‬‫צווייטן‬ ‫וואס‬ ‫פרט‬ ‫יעצט‬ ‫ס'איז א‬ ‫נאר איז‬ ‫ברודער‪ ,‬ער‬ ‫שפירט‬ ‫אויבן‬ ‫זייןדאך ברודער'ס‬ ‫מצב‬ ‫רעקארדירט‬ ‫דער‬ ‫מער‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫נישט‬ ‫וויפיל‬ ‫ווערט‬ ‫מיר‬ ‫אויפצוהייבן‪.‬‬ ‫זאגט‬ ‫טארן‬ ‫איד‬ ‫א‬ ‫אודאי‬ ‫אים‬ ‫וואס‬ ‫און‬ ‫איז‬ ‫ט םיא לאז‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫חטאים‬ ‫קיין‬ ‫גילוינישט‬ ‫רשעים‪,‬‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן נישט קיין חטא‬ ‫כאטשפוןא‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫רעים‬ ‫געווען‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫שכינה‬ ‫ווערןדיזיין‬ ‫בחינה‪,‬‬ ‫אנדערע צו‬ ‫חברים‪,‬אים‬ ‫יעקב‬ ‫ויגד דער‬ ‫האטפון צוויי‬ ‫דעראויב‬ ‫ס'האנדלט זיך‬ ‫געלט‪ ,‬חטא ווי‬ ‫דער‬ ‫קלענערער‬ ‫פעס גוט מיט דער‬ ‫וועןסכום‬ ‫מיט‬ ‫גוט‬‫שיינעם‬ ‫א‬ ‫אהבה‬ ‫עפעס‬ ‫עס‬ ‫איז‬ ‫זעלבן‬‫טון‬ ‫נישט‪,‬‬ ‫דעם‬ ‫האט‬‫אנשטאט‬ ‫גארנישט‪,‬‬ ‫מ'זאל‬ ‫מענטש איז‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫געטון‬ ‫אבער‬‫גארנישט‬ ‫האט זיין‪.‬‬ ‫די‬ ‫נאך‬ ‫דערפון‬ ‫ברודער‬ ‫וועט דער‬ ‫ארויפקומען‬ ‫תכלית‬‫אוןהאט‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫נישט‬ ‫רחל‪.‬סיבה‬ ‫ער‬ ‫איז די‬ ‫זאל‬ ‫ווען‬ ‫צווייטער‬ ‫און‬ ‫לאה עזבוני"‪,‬‬ ‫פוןאל"כי אבי ואמי‬ ‫הימל‪,‬‬ ‫א‬ ‫אין‬‫כדי‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫עבןא ה‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫ל) "רקבאון‬ ‫געשטאנען‬ ‫קיינעם‪,‬‬ ‫איז‬ ‫פון‬ ‫המקדש‬ ‫חטאים‬ ‫בית‬ ‫קיין‬‫דער‬ ‫נישט‬ ‫און‬ ‫אראבער‪,‬‬ ‫געטוןגרויס‪,‬‬ ‫געארבעט פון די‬ ‫אייןאזוי‬ ‫דאך‬ ‫יעקב‬ ‫אנשטאט‬ ‫נ‬ ‫זכרונו נישט‬ ‫טאהשעראזרביער וויל‬ ‫נארגעזאגט‬ ‫האט‬ ‫דער‬ ‫קנאה"‪,‬‬ ‫אבער‬ ‫אדער‬ ‫עצמות‬ ‫באדאנקט‪,‬‬ ‫אלימלך‬ ‫יד‪ ,‬רבי ר'‬ ‫צום‬ ‫(משלי‬‫דבוק‬ ‫זיין‬ ‫ס'שטייט‬ ‫קען‬ ‫ער‬ ‫אז‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫דערצו‪.‬‬ ‫געוואלדיגע‬ ‫עפעס‬ ‫דערויף ער‬ ‫אדער‬ ‫זיבעצן‬ ‫געארבעט‬ ‫האבן‬ ‫ער‬ ‫וועט‬ ‫צוואנציג‪,‬‬ ‫גרייט‬ ‫זיין‬ ‫און‬ ‫מ'דארף‬ ‫הונדערט‬ ‫ווייט‬ ‫ווי‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫דערנענטערן‬ ‫מער‬ ‫זיך‬ ‫זאל‬ ‫איך‬ ‫אז‬ ‫יאספני"‪,‬‬ ‫"וה'‬ ‫ןן‬ ‫עצמות זיך‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫דערפאר‬ ‫ווען‬ ‫אפילו‬ ‫שמוץ‪,‬‬ ‫און‬ ‫חטאים‬ ‫פון‬ ‫רעדן‬ ‫ווייל‬ ‫רחל‬ ‫באקומען‬ ‫צו‬ ‫כדי‬ ‫נאר‬ ‫נעכט‬ ‫אזויפיל‬ ‫לבן‬ ‫פאר‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ל‬ ‫ב‬ ‫דער פסוק‬ ‫נישט‪.‬‬ ‫זאגט‬ ‫דערפארטויג‬ ‫עפעס וואס‬ ‫געלט‪.‬‬ ‫ווי‬ ‫קוקן‬ ‫אויס‬ ‫דאס‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬אז‬ ‫חלילה‬ ‫פירט‬ ‫ער אים‬ ‫פון‬ ‫פון‬‫נעמעןזאל‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬לברכה‬ ‫אויפפרעסן‬ ‫ישראל‪.‬אונז‬‫קנאה זאל‬ ‫זייןכלל‬ ‫צום‬ ‫מבטלפון‬‫האחדות‬ ‫קיינמאלזיךנישט‬ ‫מיט'ן כח‬ ‫קען‬ ‫האבןער‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיינאר‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫איז‬ ‫מויל‬ ‫דאס‬ ‫דארפןשטייגן און ווערן מער‬ ‫וואס‬ ‫טאג‬ ‫א‬ ‫רחל‪,‬איך זאל‬ ‫שעה‬ ‫אכצן‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬אז‬ ‫פון‬ ‫אדער‬ ‫צוםקינדער‬ ‫אפדי‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫אוןו א ר‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫ן פון‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫אחדות‪,‬פון‬ ‫מעלהדיא דיבור‬ ‫פארלוירן עס‬ ‫ס'איזשמוץ‪ ,‬איז‬ ‫יענעמ'ס‬ ‫ס'איז‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫פאר א‬ ‫ו‬ ‫און א‬‫אסאך‬ ‫הייליגער‬ ‫און ס'איז‬ ‫ווייל‬ ‫גרויסער‬ ‫אז די‬ ‫אזא‬ ‫לאזן‬‫נישט אז‬ ‫דערזאל מען‬ ‫פארוואס? ווייל‬ ‫איז‬ ‫איז‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫אויב‬‫זענען‬ ‫וואס און‬ ‫געווארן‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫מיט'ןקיין‬‫איינסהאבן‬ ‫זייןנישט‬ ‫ווען‬ ‫בכלל‬‫זאלן קען‬ ‫קייןזיי ער‬ ‫גערעדט אז‬ ‫איז מעגליך‬ ‫ס'האט נישט‬ ‫אפגעהיטן‪,‬‬ ‫געווען‬ ‫לרחוק"‪,‬זייער‬‫"שלוםגעווארן‬ ‫קודםאיד איז‬ ‫הייליגע‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫צום‬ ‫מקושר‬ ‫ט זוכה געווען‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫ען‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז די‬ ‫איבערראשט‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬ ‫דער‬ ‫לעבעדיג‪,‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫בלייבן‬ ‫חרוב דאך‬ ‫דיבורים‬ ‫המקדש‬ ‫די‬ ‫לעבט‪.‬‬ ‫צווייטער בית‬ ‫וואס‬ ‫רע‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫פארשטייט מען אז‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫זינדיגן‪,‬‬ ‫מענטשצוזאל‬ ‫אין א קנאה‬ ‫מקושר‬ ‫מ'שפירט‬ ‫ווען‬ ‫איז ער‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫געשוויסטער‬ ‫בטלאזצום‬ ‫ביי‬ ‫הייסט‬‫דאס אזער‬ ‫פארשטייט‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫רחל‬ ‫מצד‬ ‫חתונה און‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫קעגן‬ ‫דער‬ ‫ס'קומט צו‬ ‫זענען‬ ‫דיבורים וואס‬ ‫מוק'ס‬ ‫רביאוןנישט‬ ‫ידידות‬‫מערדער‬ ‫מיטוויל‬ ‫וואסשלום‪,‬‬ ‫שטערקערער‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫דערלייגט‬ ‫האט רחל נישט‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫ו‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן‬ ‫עפעס‬ ‫אומבאקוועם‪.‬‬ ‫אפגערעדט ווען מ'טשעפעט א מענטש‪ .‬די וועלט‬ ‫דער גרעסטער עושר‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫שלוהא‬ ‫נאנטער‪,‬‬ ‫איזברענגט‬ ‫ווער‬ ‫פרעמדער‬ ‫ערגער‪.‬‬ ‫זה‬ ‫סוף‪.‬‬ ‫ואין‬ ‫אין‬ ‫להם‪,‬‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫התחלה‬ ‫השי"ת‬ ‫שהוא‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫אחד‬ ‫שרעקליכן‬ ‫אב‬ ‫להם‬ ‫א‬ ‫שיש‬ ‫אויף‬ ‫ווערן‬ ‫נתבזה‬ ‫גייט‬ ‫לאה‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫ייג ה‬ ‫עפעסאנישט קיין‬ ‫רחוק –‬ ‫געלט? א‬ ‫דאסזיך פון‬ ‫ס'רעדט‬ ‫וועןפון‬ ‫באשטייט"‪.‬‬ ‫זאגט‪" ,‬א פאטש פארגייט און א ווארט‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫ס'איז‬ ‫נדערע‪ .‬זצ"ל‪.‬‬ ‫מיר‬‫אנדערע‪.‬‬ ‫נעמען‬ ‫פארגינען פאר‬ ‫צווייטן‪ ,‬און‬ ‫זאל‬ ‫דאס איז א מורא'דיגע חשיבות‪ ,‬זיבעצן שעה‬ ‫לאה‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫אז‬ ‫סימנים‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫איר‬ ‫זי‬ ‫גיט‬ ‫ממילא‬ ‫מ‬ ‫מ‬ ‫ג אלי‬ ‫מצד‬ ‫רק‬ ‫האח‬ ‫שם‬ ‫ואין‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫מצד‬ ‫נקרא‬ ‫האח‬ ‫אמונה‬ ‫מיט‬ ‫ידידותרב‬ ‫פאפא‬ ‫פון‬ ‫זינדיגט‬ ‫אים‬ ‫קשר‬ ‫גוף‬ ‫האט‬ ‫געבויט א‬ ‫דער‬ ‫ווען‬ ‫געלט?‬ ‫האט‬ ‫אז‬ ‫ערליכע‬ ‫אדערוואס‬ ‫מהר"ל‪,‬‬ ‫מענטש‬ ‫כשר'עדער‬ ‫זאגט‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫א ווארט בלייבט‪.‬‬ ‫זיין א‬ ‫מעודד‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫דערפאראן איידעם‬ ‫באקומען‬ ‫וועטגעווארן‬ ‫מוואלברוזאיז‬ ‫זצ"ל‬ ‫וואס ער‬ ‫בריסקער רב‬ ‫ישכרטאג‬ ‫פונעם‬‫פון רבידער‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫ווייטן‪ ,‬מעודד‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫פארשעמט‬ ‫דוב‬ ‫נישט‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫שכר‪,‬ט‬ ‫אפ‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צו‬ ‫גוף‪.‬‬ ‫דאךער‬‫לייגט‬ ‫נאכדעם‬ ‫ס'איז‬ ‫ווייל‬ ‫פוןנאר‬ ‫חידוש‪,‬‬ ‫קייןאון‬ ‫צווייטן‪.‬‬‫נישט‬ ‫ערקלערט‪:‬‬ ‫עסא‬ ‫איזאין‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫ער‬ ‫געווען אפגעהיטן‪.‬‬ ‫דיבור איז‬ ‫עושר‪ ,‬זיין‬ ‫וויבאלד‬ ‫ביי אשכר‪,‬‬ ‫אהבת‬ ‫אהבת‬ ‫דעם ענין פון‬ ‫ענין‬ ‫דעם‬ ‫מחזק זיין‬ ‫מ'קען‬ ‫אבערזיך‬ ‫מ'דארף‬ ‫מ'קען מפייס זיין אויף א דיבור‪,‬‬ ‫אויסגעהאלטן‬ ‫האט אים‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫אין‬ ‫וועלכער‬ ‫אויסגעשמועסט‬ ‫גרויסן‬‫עס‬ ‫ווערט‬ ‫אזוי‬ ‫ר‪.‬‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫ווייל ער איז‬‫שלום‪,‬גשמי‪,‬‬ ‫אויךא דבר‬ ‫גוף איז‬ ‫איז‬ ‫ברודער‬ ‫דער‬ ‫נאטור‪.‬זמן‬ ‫פאר'ן‬ ‫אזאיז‬ ‫זיין‬ ‫איז‬ ‫בית דאס‬ ‫מיט א‬ ‫השי"ת‬ ‫מקושר צו‬ ‫איזווי‬‫נענטער‬‫מענטש‬ ‫נישט רחל עס נישט אויסמעקן כאילו ס'איזחורבן‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫שטערקעראאון‬‫און אז‬ ‫חיבור‬ ‫געווען!‬‫דער‬‫האט‬ ‫איז‬ ‫דאס‬ ‫חברער‬‫איז‬ ‫הרע‪.‬‬ ‫נפש‬ ‫לשון‬‫מסירות‬ ‫גערעדט קיין‬ ‫וואספארא‬ ‫דערנישט‬ ‫פסאוו נאך האט‬ ‫‪ ,‬איז דער צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫וואס‬ ‫דער‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫נישטפונעם‬ ‫געזאגט‬ ‫שווער‬ ‫דער‬ ‫האט‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬ ‫שפעטער‬ ‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫חתונה‪.‬‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫כדי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫דאךאמונה‬ ‫איז מיין‬ ‫פארלירן‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫נשמה‬ ‫זעלבן‬‫נישט‬ ‫איך וויל‬ ‫פונעם‬ ‫אבער די‬ ‫פשוט‪,‬‬ ‫במציאות‬ ‫זייער‬ ‫וואסאדאך‬ ‫מורא'דיגעטעגס'איז‬ ‫ברענגט דאס א‬ ‫ובטחון‪,‬ביי א‬ ‫זיין חבר‪.‬‬ ‫אמונה‬ ‫פעסטעאיז –‬ ‫גוטס‪ .‬אויף דעם‬ ‫ענטפער‬ ‫אז דער‬ ‫זאך‪ .‬אויפ'ן‬ ‫געמיינע‬ ‫חתן און געווארן‪ .‬דאס איז א לעבעדיגע זאך‬ ‫אירדאן‬ ‫גערעדט‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫בלויזער האט‬ ‫ניבול פה‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫קיין‬ ‫גערעדט דא‬ ‫האט‬ ‫אד טאה‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫די‬ ‫איןאיז‬ ‫וואס‬ ‫יעצט‬ ‫זיך‬ ‫בריסקער רב‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫האט‬ ‫בלויז‬ ‫עשירות‪,‬‬ ‫אלעס‬ ‫דאס‬ ‫פארלוירן די‬ ‫טנ'ס פאלק – און‬ ‫אז אז דו‬ ‫דאלער‪.‬‬ ‫פאר‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫די‬ ‫וועגן‬ ‫אייבערשטן‬ ‫אין‬ ‫ובטחון‬ ‫אהבת‬ ‫רייכסטן‬‫(נתיב‬ ‫וועלטס‬ ‫עולם‬ ‫דעם‬ ‫נתיבות‬ ‫פון‬ ‫קינדער‬ ‫האלט‬ ‫אין‬ ‫מהר"ל‬ ‫מהר"ל‬ ‫די‬ ‫ווי‬ ‫פונקט‬ ‫דער‬ ‫דער‬ ‫חבר?‬‫שלוה‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫אדער‬ ‫ברודער‬ ‫זיין‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫די הייליגסטע זאך וואס ס'איז דא‪ .‬דערפאר‪,‬‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫נאר‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫זייער‬ ‫אנדערן‬ ‫הבטחון‬ ‫איד‪.‬‬ ‫קיין‬ ‫אן‬ ‫שער‬ ‫טון‬‫געווען‬ ‫דארפן‬ ‫הלבבות‬ ‫מצער‬ ‫יעצט‬ ‫חובות‬ ‫נישט‬ ‫וועט‬ ‫לערנען‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ער‬ ‫געזעצט‬ ‫י טעוו יז‬ ‫אמאל געווען און ס'לאזט א געוויסן רושם‪.‬‬ ‫ן כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫וועגןגעלט‪,‬‬‫ערגער‪.‬סכום‬‫בקביעות'דיג דעם‬ ‫ברענגען‬ ‫מ'זינדיגט מיר‬ ‫אזוי אין וועסט‬ ‫ווערן זאך‪:‬‬ ‫אזאך)‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫וועלן‬ ‫מענטש‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫מאכטפולסטןאא')‬ ‫נענטער צו‬ ‫אוןאיז רעים‬ ‫ווער‬ ‫מינוט‪ ,‬דער‬ ‫טראכטן א‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫נשמה איז עס‬ ‫מיט דער‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫ברענגט‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫פרק‬ ‫אין‬ ‫בחור‬ ‫גע'חזר'ט א‬ ‫בעסטן‬ ‫אז און‬ ‫דעם‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫געלערנט‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫עס‬ ‫חפץהאט‬ ‫האט‬ ‫האבןאון‬ ‫זי‬ ‫אסאךצוצייט‬ ‫ז‬ ‫טאה י‬ ‫דיבור איז ערגער ווי‬ ‫גשמיות‪,‬‬ ‫טובה אין‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫צוויי‬ ‫מ'קען רעדן‬ ‫דאך‬ ‫מיט'ן‬‫זאגט‬ ‫חיים‬ ‫שייכות‬ ‫א‬ ‫דער‬ ‫מוותר געווען‬ ‫שםארע‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫מוציאמיר‬ ‫פאר‬‫עסאקיין‬ ‫איזאיז‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫קשר‬ ‫מוצאיזיך‬ ‫מאכט‬‫געבוירענער‬ ‫וואסווען עס‬ ‫איבערגענומען‬ ‫זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫אוןדי‬ ‫נערוועזא‬ ‫פלא פון‬ ‫שנעל‬ ‫מהר"לדיא‬ ‫זאגטדידער‬ ‫פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי האט‬ ‫ומפתה‪.‬‬ ‫ווי אונס‬ ‫ערגער‬ ‫דעם‬ ‫שבת‬ ‫מ'זאגט‬ ‫פסוקים‬ ‫פון‬ ‫איינע‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫ערפון‬ ‫מאמע‬ ‫מאל‪.‬דיבורים אין א מינוט‪ ,‬ממילא וועט‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫יז ‪.‬טלע גוזמא פון‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫דער דעם מיין אמונה ובטחון‪.‬‬ ‫(אויב פאר‬ ‫פארקויף‬ ‫געווארן‬‫אבער איך‬ ‫געבוירן‬ ‫מ'איז‬ ‫וועלכן‬ ‫מיט‬ ‫הונדערט‬ ‫געווארן זיין‬ ‫(אויבדידער‬ ‫שלום‬ ‫טאטן‬ ‫"שלום‬ ‫האבן א‬ ‫דערמאנט‪,‬‬‫ווייסן אז זיי‬ ‫ווערט‬ ‫וויבאלד זיי‬ ‫לך"‪,‬‬ ‫"ויתן‬‫פראבלעם‪,‬‬‫ביי‬ ‫כלל ישראל‪.‬א‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫בני‬ ‫געמיינע‬ ‫אלע‬‫פון ב"י‬ ‫מעבש‬ ‫פון אויך‬ ‫מיטזיין די מאמע‬ ‫קה‪ ,‬צו‬ ‫י"באשבטי‬ ‫ט‬ ‫מעשה‬ ‫דער באשעפער זאל העלפן אז אונזער דיבור‬ ‫מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫לרחוק‪.‬‬‫וועט‬ ‫נאכדעם‬ ‫ער קונה‬ ‫וואסעס‬ ‫דיבוריםהאט‬ ‫געוואלד‬ ‫האבןער‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫געלעבט מיט אמונה ובטחון‬ ‫א קשר‬ ‫איך‬ ‫האב ווי‬ ‫שטערקער‬ ‫זיין יעצט‬ ‫צומאל ביז‬ ‫פארוואס‬‫וועלן‬ ‫פראגע‪,‬קען‬‫מאכט‪,‬חיבור‬ ‫ממילא‬ ‫אזא‬ ‫די‬ ‫זיך‬ ‫ולקרוב"‪.‬געלט און‬ ‫שטעלט‬ ‫אוצרות פון‬ ‫לרחוק‬ ‫דעם? זיוואס האט‬ ‫וועטאז ער‬ ‫געפילט‬‫זי‬ ‫און‬ ‫שידוך‪ ,‬האט‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫ווען‬‫שוואכסטן‬ ‫דעם…ןוא‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫טערקער ווי‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫זאל זיין ריכטיג‪ .‬דער בית אהרן (פרשת נח)‬ ‫באקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫צוויי‬ ‫אנשטאטאז‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫אריינגיין‬ ‫באקומען‬ ‫ס'קען‬ ‫אויב‬ ‫גייט זי‬ ‫שכר‪.‬‬ ‫באקומען וואס‬ ‫דערויף‬ ‫און…‬ ‫וו‬ ‫בריסקערזירב זיך אויסגעדריקט‪:‬‬ ‫האט דער‬ ‫געווען‪,‬זי האט‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫וואך און געהאפט אז דער‬ ‫אונז‪ ,‬און‬ ‫אין יעדע‬ ‫געוואנדן און‬ ‫איזיעדן טאג‬ ‫נאכדעם‬ ‫שוועריגקייטן‪.‬‬ ‫מענטשן‬ ‫ערשט‬ ‫פרעמדע‬ ‫וועלכעאון‬ ‫לרחוק"‬ ‫"שלוםסיי‬ ‫מסדר זיין‬ ‫קענעןקודם‬ ‫שטייט‬ ‫אנשטאטזיי גרינג‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫גייטא‬ ‫הונדערט געהאט‪,‬‬ ‫שידוךג וואס גייט‬ ‫טן‬ ‫און‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫און צו‬ ‫אהבה‬ ‫טייטשט דעם פסוק "כי פי ה' דיבר"‪ ,‬אז מיין מויל‬ ‫זיין‬ ‫מרבה‬ ‫אז‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫לאמיר‬ ‫געדארפט זיין‬ ‫וואלט‬ ‫קרוב? לכאורה‬ ‫קען אין‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫פאר'ן‬ ‫דעמאלט‬ ‫ערגסטן‬ ‫שלום‬ ‫דעםמינוט‪,‬‬ ‫באקומעןאין‬ ‫ווערטער‬ ‫אב טיי‬ ‫ווען‬ ‫עושר‬ ‫אן‬ ‫געווען‬ ‫בין‬ ‫איך‬ ‫אז‬ ‫געמיינט‬ ‫האב‬ ‫איך‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫דארף‪,‬‬ ‫איך‬ ‫וואס‬ ‫צושיקן‬ ‫מיר צו‬ ‫אהבה‬ ‫וועט‬ ‫אייבערשטער‬ ‫זיין‬ ‫זיין אז מרבה‬ ‫עס‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫געדארפט‬ ‫איז‬ ‫מינוט‬ ‫לאמיר‬‫וואלט‬ ‫אפאר‬ ‫לכאורה‬‫ביז‬ ‫דאקטער?‬ ‫קרוב?‬ ‫גרויסן‬ ‫פאר'ן‬ ‫שלום‬ ‫א‬ ‫מ'דארף‬ ‫רבה זיין גייט‬ ‫אנשטאטוואס‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫דעם ערגסטן‬ ‫ומען םעד‬ ‫אהבה צו‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫רעדט גאט ברוך הוא‪ .‬דאס איז דער תפקיד פון‬ ‫נאכדעם‬ ‫ערשט‬ ‫דעראון‬ ‫"שלום זילרחוק"‬ ‫געהאט‪ ,‬גייט‬ ‫שטייט קודם‬ ‫‪204,000‬זי האט‬ ‫שידוך‬ ‫בעסטן‬ ‫דעםשעה‬ ‫עב‬ ‫ווערטער! ערשט‬ ‫אריינגיין‬ ‫זיבעצן‬ ‫באקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫פאראון‬ ‫אונז‪,‬‬‫איןדיר‬ ‫געוואנדן‬ ‫מענטשן איז‬ ‫פרעמדע‬ ‫אפאר‬ ‫נאךדיבור‬ ‫עסהלשון‪ ,‬אז א‬ ‫נתיב‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫זאגט אין‬ ‫מהר"ל‬ ‫אויסגעהאלטן‪ ,‬אבער‬ ‫מיך‬ ‫האט‬ ‫שווער‬ ‫ס גייט דער‬ ‫דאנק‬ ‫פארלירן‪ .‬איך‬ ‫איך דאס‬ ‫וועל‬ ‫לקרוב און יעצט‬ ‫קאסטןשלום‬ ‫פארוואסקודם זאגן‬ ‫וועט‬ ‫העכסטנסמ'זאל‬ ‫פראגע‪,‬אז‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫ערלעדיגט‪,‬‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫קשר‬ ‫אבער‬‫טוב‪,‬ווי א‬ ‫שטערקער‬ ‫צומאלביןזייןדיר מכיר‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫מיר‬ ‫פארקויפן אז‬ ‫די זכיה‪,‬‬ ‫געבן‬ ‫דיין אזא חיבור קען‬ ‫גוטהארציגקייט‪ ,‬איך‬ ‫אונזער מויל‪.‬‬ ‫ווייל מ'זעט אין‬ ‫עבירה‪.‬‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫יעדע זאך‪.‬‬ ‫מעשהביי‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫שלום‬ ‫ווייטער‬ ‫"שלוםאונס‬ ‫אויך‬ ‫אזויא‬‫ערגער ווי‬ ‫נאכדעם‬ ‫דערמאנט‪ ,‬אז אן‬ ‫די‬ ‫זיך‬ ‫דאלער‪ .‬און‬ ‫ווערט דער תורה‬ ‫שטעלט‬ ‫איז‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫און‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫ווערטער‪,‬‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫אסאך אויף דער‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫ביי "ויתן לך"‪,‬‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫לרחוק‬ ‫גאר איז דא‬ ‫בני‬ ‫געמיינע‬ ‫דעם? זי‬ ‫שוואכסטן‬ ‫ישראל‪.‬וואס‬‫רייכסטער‬ ‫פון‬ ‫אלע‬ ‫דעם‬ ‫סך הכל‬ ‫פון‬ ‫אנשטאט‬ ‫כלל‬ ‫מאמע‬ ‫באקומען‬ ‫דער‬ ‫איך א‬ ‫פון‬ ‫די‬ ‫זיבבאקומען‬ ‫ס'איז‬ ‫מאמע‬ ‫זיין‬ ‫יעצט בין‬‫די‬ ‫זיין‬ ‫ז‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫ק‬ ‫צו‬‫ד‬ ‫ו‬‫עמ‬ ‫י‬‫קה‪,‬‬ ‫מ‬ ‫דער‬ ‫(אויב‬ ‫געווארן‬ ‫געבוירן‬ ‫אונז צו‬ ‫מ'איז‬ ‫נישטזאל‬ ‫באשעפער‬ ‫וועלכן‬ ‫ס'איזמיט‬ ‫דער‬ ‫ומפתה באצאלט נאר‬ ‫אמונה!דיבורים יעדן איינציגן טאג‪.‬‬ ‫רייך מיט‬ ‫וועלט ‪-‬‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫אמונה‬ ‫מיין‬ ‫ווערד‬ ‫מיר‬ ‫אסאך גוטע‬ ‫זייער‬ ‫ה‪ ,‬אריין‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫פנימיות'דיגע‬‫דעם עולם‬ ‫אויף קיין‬ ‫מוילנישט‬ ‫אונזעראיז‬ ‫דאלער!‬ ‫קשר‬ ‫פאר‬‫אויף‬ ‫אדוןדי‬ ‫געבוירענער‬‫ובטחוןאןוועגן‬ ‫זאלן זיין‬ ‫שםלאמיר‬‫ער‬ ‫ווען‬ ‫מוציאזאך‪.‬‬‫רואיגקייט‬ ‫פלאאפון א‬ ‫די‬ ‫אבער‬ ‫איד‬ ‫שבת א‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫א‬ ‫מהר"ל‬‫האט‬ ‫מוצאיטאטן‪,‬‬ ‫שכן‬ ‫פאר'ן‬ ‫וכל‬ ‫מ'זאגט דער‬ ‫זאגט‬ ‫שכן‬ ‫פופציג שקל‬ ‫כל‬ ‫פסוקים וואס‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫שייכותצומיט'ן‬ ‫אקאונטענט‬ ‫די‬ ‫מ'דארף האבן זייער א גוטןאיינע פון די‬ ‫זי האט מוותר געווען צו האבן א‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫אה יז‬ ‫האט‬ ‫זאך)‪ .‬אלימלך זאגט (פרשת בחוקתי)‪ :‬וואס‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫אלעס איז דער אייבערשטער‬ ‫מענטש‪ ,‬דער רבי ר'‬ ‫רייכן –‬ ‫אונס‬‫גרויסןא‬ ‫נענטערבייצו‬ ‫דעם‬ ‫אז‬ ‫אויס‪,‬‬‫האט‬ ‫קומטאיז‬ ‫ער‬‫אזאין‬ ‫ווער‬ ‫פארשטייט‬ ‫זאך‪:‬‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫הונדערט‪.‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫טראכטן א‬ ‫באצאלט‬ ‫גלייבט און‬ ‫רעא‬ ‫ס'קומטברענגט‬ ‫פרק א')‬ ‫רעים‬ ‫ועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫וואסמאמע פונעם‬ ‫שכר‬ ‫צוזאמרעכענען דעם‬ ‫קענען‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫זיין די‬ ‫ישראל‪ ,‬צו‬ ‫נצחיות פון כלל‬ ‫תויחצנ‬ ‫•••דער מענטש איז אן‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫הייסט "תורה שבעל פה"? אז‬ ‫האלט‬ ‫באשעפער‬ ‫מהר"ל‬ ‫מען‬ ‫צאלט‬ ‫דער‬‫גרויסן‬ ‫חבר?‬ ‫עבירה‪,‬‬ ‫דעם‬ ‫זיין‬ ‫מעשה‬ ‫האט‬ ‫אהבת‬ ‫אדער‬ ‫ערא‬ ‫(נתיב‬ ‫הימל‪,‬‬ ‫ברודער‬ ‫איז‬ ‫עולם‬ ‫וואס‬ ‫אין‬ ‫זיין‬ ‫ומפתה‬‫מהר"ל אאין טאטן‬ ‫נתיבות‬ ‫אפטערזיין‬ ‫דאסקען‬ ‫דער‬ ‫אייבערשטער‬ ‫צט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫נאר דער‬ ‫דערפאר‪.‬‬ ‫זיך ווערט‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫רב בלויז‬ ‫אלעס‬ ‫דעם‬‫בשם און‬ ‫פאלק –‬ ‫אייבערשטנ'ס‬ ‫רעבייא‬ ‫טרויערן אויפ'ן‬ ‫מיר‬ ‫וואס‬ ‫באלעבאס אויפ'ן מויל – און ממילא‬ ‫טאטן‪ .‬האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫טעג‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫יעצט‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫און א‬ ‫זעלבן‬ ‫אדון‬ ‫טוטביי‬ ‫פונעםא‬ ‫רע‬ ‫אלעס‬ ‫במציאות‬ ‫חבר‪.‬‬ ‫שם‬ ‫און–‬ ‫מוציאזיין‬ ‫דאך‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫ביי‬ ‫דעם‬ ‫קען‬ ‫מ'צאלט‬ ‫אויף‬‫אלעס‬ ‫וואס‬ ‫ענטפער‬ ‫יכול‪,‬‬ ‫דעם‬ ‫כל‬‫דער‬ ‫אז א‬ ‫פון‬ ‫איז‬ ‫העלפט‬ ‫גרויסן שכר וואס מ'דארף וואס‬ ‫געברענגטאון‬ ‫אוועקגעגעבן איר חתן‬ ‫בלויז עס‬ ‫ישט‬ ‫אזא‬ ‫פאר‬ ‫חשבון‬ ‫רואה‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫זאלן‬ ‫מיר‬ ‫אז‬ ‫זכיה‬ ‫די‬ ‫געבן‬ ‫באשעפער‬ ‫דער‬ ‫זאל‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫ישועותזמן וואס‬ ‫איז דער‬ ‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫אלוקים את"‪ ,‬די ערשטע‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫כדי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫"בראשית ברא‬‫איין‬ ‫צוליב‬ ‫אז‬ ‫זי"ע‪,‬‬ ‫א בילוצ‬ ‫המקדש‪,‬אלע‬ ‫ממשיך זיין‬ ‫ביתאיז‬ ‫ער‬ ‫קענען‬ ‫פונעם‬ ‫ווייל‬ ‫מויל‬ ‫חורבן‬ ‫שלום‪,‬‬‫אונזער‬ ‫אויך‬ ‫וועט‬ ‫איז‬ ‫ברודער‬ ‫פאר'ן‬ ‫אז‬ ‫נערוועז?‬ ‫זיין‬ ‫דיבור‪.‬‬ ‫וואס‬ ‫א‬ ‫צו‬ ‫איז‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫ער‪,‬‬ ‫רחל‬ ‫געווען!‬ ‫דאס‬ ‫איז‬ ‫נפש‬ ‫מסירות‬ ‫רא‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי אלע זוכה‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫זיך דאך אודאי צו‬ ‫פוןצו אן‬ ‫עניןאון‬‫בראשית‬ ‫בי"ת פון‬ ‫זיך דעם‬ ‫זיין צו‬ ‫לוינטדי‬ ‫נו‪ ,‬איז‬ ‫שוועסטער‪ .‬איד‪.‬‬ ‫געבן פאר דעם‬ ‫שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫אהבת‬ ‫דעם‬ ‫אין‬ ‫זיין‬ ‫מחזק‬ ‫מ'דארף‬ ‫אויסגעשמועסט אין‬ ‫עסזעלבע נוטריקון‬ ‫ווערט‬ ‫תורה‪,‬‬‫אזוי‬ ‫דער‬ ‫טסעוושפיר אותיות אין‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫יענער‬ ‫פון‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫ברכות‬ ‫אלע‬‫ער צו‬ ‫מיט‬ ‫לייגט‬ ‫נאכדעםאידן‪,‬‬‫פאר‬ ‫נאר‬ ‫און‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫א‬ ‫זאלן א‬ ‫צווייטן‪,‬בך‪ .‬מיר‬ ‫אדם בוטח‬ ‫אשרי‬ ‫ייגט ער צו נישט‬ ‫בטחון פון‬ ‫אזוי‪" :‬כי אמת'ן‬ ‫עסדער‬ ‫ובטחון‬ ‫אמונה‬‫ערקלערט‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫האבן‬ ‫ער‬ ‫דארף‬ ‫און די‬ ‫ברודער‪.‬מען‬‫פארוואס‬ ‫א‬‫סיבה‬ ‫ביי‬ ‫מוואלברוז די‬ ‫דיבור‪.‬פון‬ ‫אויפ'ן‬ ‫ווערן‪ .‬ארבעטן‬ ‫שעמטבעווי די‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫אז‬ ‫דערצו‪,‬‬ ‫סיבה‬ ‫מסביר‬ ‫מהר"ל איז‬ ‫דער‬ ‫תהלים (כב‪,‬‬ ‫ישכר דוב‬ ‫פסוק אין‬ ‫פונעם רבי‬ ‫יששכר‪,‬‬ ‫אותיות‬ ‫עבודת‬ ‫ערשטע‬ ‫י תדו‬ ‫מעודד זיין‬ ‫זיין א‬ ‫ידידותצו‬ ‫מכבד‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫א ווארט איז א‬ ‫מיט‬ ‫פון‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫געבויט‬‫מצד‬ ‫האט‬ ‫רק‬ ‫ובטחון‬ ‫וואס‬ ‫האח‬ ‫אמונה‬ ‫מענטש‬ ‫שם‬ ‫ואין‬ ‫הנפש‪.‬איז‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫שלותממילא‬ ‫מצד‬ ‫נקרא‬ ‫נישטאכדי צו האבן‬ ‫האח‬ ‫איז‬ ‫זאל‬ ‫לאה‬ ‫אז‬ ‫סימנים‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫איר‬ ‫האבן אן‬ ‫וועלן‬‫אנדערע‪.‬און‬ ‫אויבהשם‬ ‫מיר‬ ‫רצון‬ ‫אמת'דיג‬ ‫כים"‪,‬‬ ‫טוןשירה‬ ‫מלא‬ ‫צו‬ ‫בטחון‬ ‫"ואילו פינו‬ ‫האבן‬ ‫דער פגם‬ ‫גשמיות'דיגע זאך‪,‬‬ ‫גוף איז‬ ‫ט זי ‪.‬ל‬ ‫קשר פון ידידות‬ ‫ממילאמיט‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫פרעמדער פאר‬‫און פארגינען‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫אותיות‬ ‫זעלבע‬ ‫די‬ ‫און‬ ‫אבושה"‪,‬‬ ‫אל‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫בטחתי‬ ‫"בך‬ ‫ב)‬‫ז‬ ‫צ‬ ‫"‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫רחוק‬ ‫א‬ ‫לעבן‪ .‬אפהיטן‬‫פון‬ ‫זה‬ ‫זיך‬ ‫ואין‬ ‫ס'רעדט‬ ‫להם‪,‬‬ ‫איןחלק‬ ‫התחלה‬ ‫תכלית א‬ ‫ווען‬ ‫דעם‬‫שהוא‬ ‫אחד‬ ‫פארשטיין‬ ‫אב‬ ‫גרויסצוווי ביים‬ ‫להם‬ ‫אזויפשוט‬ ‫שיש‬‫נויטיג‬ ‫איז‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫שרעקליכן‬ ‫אויףאויף א‬ ‫נתבזה ווערן‬ ‫דארטשווייגן‬ ‫זיין זאלן‬‫גארנישטמיר‬ ‫נפשי תדום‪,‬‬ ‫חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫ס'זאל‬ ‫מויל אז‬ ‫ומקללי‬ ‫אונזער‬ ‫אמונה‪.‬‬ ‫אמת'ע‬ ‫וואס איז‬ ‫דיבור‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫פרעמדער‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫איז די ראשי תיבות פון‬ ‫א‪-‬א‪-‬ב‪-‬ב‪,‬‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫לעבעדיגע זאך‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫קנאה צו‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫מ'שפירט א‬ ‫צוםאון‬ ‫ידידות‬ ‫ווען‬ ‫מער‬ ‫שלום‪ ,‬מיט‬ ‫שטערקערער‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫עמל‬ ‫אנוזיין פיו‬ ‫דעמאלטצי"אין‬ ‫בולם‬ ‫דאווענען‪,‬‬ ‫אויבערשטן‪,‬‬ ‫ביים‬ ‫שווייגן‪,‬‬ ‫שירה‬ ‫מ'דארף‬ ‫געשוויסטער ווען‬ ‫אויסער‬ ‫פוןער‬ ‫אז‬ ‫דעראבייאיד‬ ‫נשמה‪,‬‬ ‫אז‬ ‫פוןפאר‬ ‫הייסט‬ ‫בצדו‬ ‫קומט‬ ‫דאס‬ ‫שכרו‬ ‫דיבור‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫מתן‬ ‫דער‬ ‫נפש‪ .‬א‬ ‫פונעםמצד‬ ‫ס'איז‬ ‫המקדשאבער‬ ‫אז‬ ‫פארשטייט‬ ‫רחל‬ ‫און‬ ‫דערואדי פיר‬ ‫חתונה‬ ‫צו‬ ‫ר ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫חרוב‬ ‫הייליגע‬ ‫אויפצושטעלןבכל‬ ‫בית‬ ‫איד דארף לעבן‬ ‫צווייטער‬ ‫געווען‬ ‫וואס א‬ ‫זוכה‬ ‫מיט‬ ‫האט‬ ‫ווערטער‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫ן‬ ‫ה יז‬ ‫דבוק די‬ ‫לאזן אז‬ ‫נישט‬ ‫מען‬ ‫זאל‬ ‫א‬ ‫אסאך‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫זענען‬ ‫ווייל‬ ‫וואס‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫"שלום‬ ‫קודם‬ ‫ענדיגן‬ ‫זיין‬ ‫קענען און‬ ‫יראת שמים‬ ‫האבן נישט‬ ‫וועלן מיר‬ ‫מ'זאל‬ ‫להודות"‪,‬‬ ‫מספיקיםמריבה‪.‬‬ ‫מאכטפולסטן קיין בשעת‬ ‫האבן‬ ‫רעדט‪ .‬א‬ ‫וואסנישט‬ ‫בכלל‬ ‫זאלן‬ ‫רייכסטןדיאון‬ ‫איז‬ ‫נשמה‬‫זיי‬‫דעם‬ ‫אז‬ ‫די‬ ‫מעגליך‬ ‫האב‬ ‫ממללא‪.‬‬ ‫איך‬ ‫איז‬ ‫אז‬ ‫רוח‬ ‫ווייסט‬ ‫דעם‬ ‫יל ס'איז אסאך א‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫ווייניגסטנס‬ ‫זאגן ס'איז‬‫עת ובכל שעה ובכל רגע וואס מיר ווען‬ ‫ב‪..‬םיטבש‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫פסוקדיחיים‬ ‫זאלדער‬ ‫זאגט הק'‪,‬‬ ‫דערפאר‬ ‫און אז‬ ‫אויס‬ ‫פירטער‬ ‫ער‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫פאר א‬ ‫אהבת ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫וואס‬ ‫ברכותחסד‪,‬‬ ‫אויפפרעסן פון‬ ‫ואהבת‬ ‫פילע‬ ‫פסוק‬ ‫אונזאויף‬ ‫תורת‬ ‫אר זאגט דער‬ ‫אייבערשטן‬ ‫תורה‬ ‫קנאה‬ ‫אין דעם‬ ‫דער‬ ‫לויבן‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫און‬ ‫שכל‬ ‫האט‬ ‫האבן‬ ‫פונעם‬‫אלעס‬ ‫איזזיי‬ ‫וואס‬ ‫וויבאלד‬ ‫דיבור‬ ‫וועלט‪,‬‬ ‫קשר‪,‬‬ ‫ישראל‪.‬דער‬ ‫אז‬ ‫דער‬ ‫אויףדעם‬ ‫אינערליכן‬ ‫ראיה צו‬‫טאטן‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫דערפאר‬ ‫כלל‬ ‫האחדות פון‬ ‫בוטח‬ ‫אדם כח‬ ‫אשרימיט'ן‬ ‫צבקות‪ ,‬נאר‬ ‫"ה'‬ ‫טאג‪:‬‬ ‫יעדן‬ ‫מאל‬ ‫צען‬ ‫רחל ווי‬ ‫באקומען‬ ‫כדי צו‬ ‫נעכט נאר זיך‬ ‫זויפיל ךיז‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫כד‪,‬גרייט פון‬ ‫(פרקזיין‬‫מ'דארף‬ ‫ווייט‬ ‫דעם‬ ‫לערנען פון‬ ‫רעל‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫נאר‬ ‫מען‬‫קנאה"‪,‬‬ ‫וואס‬ ‫עצמות‬ ‫אלעסמילי‬‫ומזוני‪ ,‬ובכל‬‫זאלן"רקב‬ ‫האבן‬ ‫חיי‬‫בבני ל)‬ ‫יד‪,‬‬ ‫(משליאידן‬‫ס'שטייטשמים‪.‬‬ ‫שענקען‪,‬‬ ‫וועט אונז‬ ‫ויראת‬ ‫דערצו‪.‬ערתורה‬ ‫יעדערוויל‬‫וואס‬ ‫עפעס‬ ‫גוטער‬ ‫וואס‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫געטון‬‫דעם‬ ‫און‬‫ער א‬ ‫איזפון‬ ‫אדער‬ ‫דערצוזען‬ ‫דערויף‬ ‫קען מען‬ ‫געשטאנען‬ ‫געארבעטאון‬ ‫המקדשער‪,‬‬ ‫נשמה‪,‬‬ ‫איז‬ ‫קען‬‫דער‬ ‫אלעס‬ ‫וויילדער בית‬ ‫אותיות‪,‬און‬ ‫קדושים‬ ‫גרויס‪,‬‬ ‫אט די‬ ‫אזוי‬ ‫פרשת‬ ‫מיט‬ ‫אין‬ ‫זאגטאיז‬ ‫התורה‬ ‫מדרש‬ ‫התחלת‬ ‫דער‬ ‫טאט רחל‪.‬בך"‪ .‬די‬ ‫תמיד‪.‬‬ ‫דמיטב‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫נישט‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫געארבעט‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פון‬ ‫דאך‬ ‫אוועקצוגעבן‬ ‫האט‬ ‫יעקב‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ע‬ ‫וצק‬ ‫זארגן‪.‬‬ ‫צוא‬ ‫וואס‬ ‫איךאנישט‬ ‫האב‬ ‫ממילא‬ ‫געבן‪,‬איז‬ ‫אלעס חי‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫מויל‪,‬‬ ‫און‬ ‫גארגל‪,‬‬ ‫מיט‬ ‫צונג‪,‬‬ ‫האט א‬ ‫בעל‬ ‫ז)‪" ,‬ולא יראה בך ערות דבר‪ ,‬ערות דיבור"‪ ,‬אויב‬ ‫דער‬ ‫בגוף מיט‬ ‫ובנפש‪,‬‬ ‫עפעס גוט‬‫ומרוב כל‪,‬‬ ‫לבב‪ ,‬טון‬‫דעם‬ ‫ובטוברעים‬ ‫אנשטאט‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫בשמחה‬ ‫מ'זאל‬ ‫צוויי‬ ‫דארף‪,‬‬ ‫פון‬ ‫ווערן זיין‬ ‫ס'האנדלט זיך‬ ‫וועןצו‬ ‫געטון‬ ‫אהבה‬ ‫גארנישט‬ ‫האט‬ ‫געווען‬ ‫ברודער‬ ‫נישט‬ ‫דער‬ ‫שכינה‬ ‫יסוד די גילוי‬‫בחינה‪,‬‬ ‫דער‬ ‫איד‪ ,‬דאס איז‬ ‫אנדערע‬ ‫התחלה פון א‬ ‫דאס איז די‬ ‫רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬‫חברים‪ ,‬אים‬ ‫זאל‬ ‫ון צוויי‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫זיין‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫אודאי‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫אויסנארן מיט'ן‬ ‫פארשעמט‬ ‫קענען‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ש‬ ‫שט‬ ‫ע‬ ‫צוגיין‬ ‫ומתוך‬ ‫מ'זאל‬ ‫רעים‪:‬שלוה‬ ‫באהבתמתוך‬‫אייבערשטן‬ ‫מרבה זיין‬ ‫סארט‬ ‫דעם‬‫גרעסערער‬ ‫קנאה צו‬ ‫דינען‬ ‫קענען‬ ‫און א‬ ‫דער צו‬ ‫קשר‬ ‫וואס‬ ‫ברודער‪,‬אןנאר ס'איז א פרט‬ ‫שטערקערער‬ ‫ברודער'ס‬ ‫דערבית המקדש איז‬ ‫איז‬ ‫אלעס‬ ‫גארנישט‪,‬‬ ‫יעקב‪ ,‬בין‬ ‫חתן אליין‬ ‫איד‪ .‬איך‬ ‫פון א‬ ‫בטחון איז ווערד מער ווי קעש‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫שוין געווען‬ ‫צווייטן‬ ‫ביים‬ ‫שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט‬ ‫לבן‬ ‫כדי‬ ‫איר‬ ‫פון‬ ‫סימנים‬ ‫מען‬ ‫נפלאה‪,‬‬ ‫במסירות‬ ‫שליט"א‬ ‫רבינו‬ ‫לימין‬ ‫ועומד‬ ‫הקהילה‬ ‫קדשי‬ ‫לכל‬ ‫ונפש‬ ‫בלב‬ ‫מסור‬ ‫לזולתו‪,‬‬ ‫ומטיב‬ ‫טוב‬ ‫החשוב‪,‬‬ ‫לידידנו‬ ‫טוב‬ ‫מזל‬ ‫ברכת‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫פאר‬ ‫רחמיםפלאץ‬ ‫איד‪ ,‬איך‬ ‫גואל‪",‬ר'‬ ‫זאגן‪,‬‬ ‫אים‬ ‫חיבור‪,‬און‬ ‫צו יענעם‬ ‫אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫יד ןיילא‬ ‫וחסדים‬ ‫מתוך‬‫ר חיבור‪ ,‬אסאך א‬‫לציון א‬‫אסאך‬ ‫ובא‬ ‫ובטחון‪.‬‬ ‫געבוירן שמחה‬ ‫גרעסערער‬ ‫זענען א‬ ‫זיי ואסאך‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬ד וב ר א ב י ה‬ ‫ס'איזי "‬ ‫איןדי שכינה איז מ ו " ה י ש כ ר‬ ‫גלייבזיאון פארזיכער זיך‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫האבן און‬ ‫און איך‬ ‫חתונה‬ ‫אייבערשטער‪,‬‬ ‫האלטרוזידשוין ביים‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫דו‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫זעלבער‬ ‫דער‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫אזא טומאה אז‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫דורך‬ ‫נוא ך‬ ‫רעים מן האחים"‪,‬‬‫הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫גדולים‪.‬‬ ‫איין חיבור‬ ‫"לפיכךאיזיותר‬ ‫זי"עוב‬ ‫יעקבז ל ט‬‫ויגדב ת ו ל מ‬ ‫דערל דת‬‫רבחת ה ו‬ ‫פאפא ש מ‬ ‫צום לרג ל‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫השי"ת‪.‬‬ ‫געברענגט‬ ‫עס‬ ‫האט‬ ‫עבירות‬ ‫דריי‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫איינע‬ ‫ה חכ כח האחדות האט‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫קול מתנהג בחסידות‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫און אכציג וואס‬ ‫שכינההוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫הרעות‬‫והארות‬ ‫הערותשם‬ ‫וועלכע"אבל‬ ‫סיי א‬ ‫איזפאר‬ ‫אויך‬ ‫ביתגליון‪ ,‬ווי‬ ‫צו באקומען דעם‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫געמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין טוסט"‪.‬‬ ‫גילוי‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫געווען‬ ‫המקדש‬ ‫העג געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫הוראה של רבינו‪:‬‬ ‫להתקשר אל חדר‬ ‫עמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫‪845.777.6777‬‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫קדוש‬ ‫קדושנו‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫גאנצער ס'איז א‬ ‫דער אהבה‪.‬‬ ‫אנדערש‪ ,‬וויבאלד‬ ‫בייםאיז‬ ‫א חבר‬ ‫ענין ביי‬ ‫דעם –‬ ‫אימעיל צו‪:‬‬ ‫שיקט אן‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫ערשטן‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫מסביר‬ ‫איז ער‬ ‫‪718.851.2299‬‬ ‫‪Misnahegbachasidus@gmail.com‬‬ ‫ז א פנימיות'דיגער‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫פיזישעצוויי‬ ‫דאך אז‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫יעקב‬ ‫באקומען‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫אוסט אז‬ ‫עכטע‪,‬איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫אןזאל זיך‬ ‫מענטש‬‫זאך‪ ,‬אבערא ס'איז‬ ‫מיינטקיין‬ ‫מציאות פון פריינטשאפטנישט‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫רופט‪:‬‬ ‫אדער‬ ‫ער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫און זיך‬ ‫צווישן צווייא צעטל‬ ‫פארבינדונג חיבור‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו האבן א‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן האבן‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫ר רחל‬ ‫דרוקט ‪9‬‬ ‫מענטשן וואס איז‬ ‫רבינו‬ ‫וואס איז‬ ‫חדר‬‫מענטשן‬ ‫צו‬ ‫אז‬ ‫באזירטאאויף דעם‬ ‫א‬ ‫וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫‪347.378.9482‬‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫חמורות‬ ‫שלשד')‬‫די(פרק‬ ‫נצח צו‬ ‫איןמיט‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫לגדולה" און זי גייטדער‬ ‫מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫איד‪.‬‬ ‫אזויאיין‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬פאר‬ ‫ווארט‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫ישראל‬ ‫מהר"ל‬ ‫רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫קען זיין‬ ‫קשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫'ווייערלעס‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪4‬‬ ‫ען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫נה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬