gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

השמיעיני את קולך - אידיש · Hashmini Es Koileich - Yiddish — בראשית (2026-10-05)

מוציא לאור: השמיעיני את קולך - אידיש · Hashmini Es Koileich - Yiddish

שבוע: בראשית (2026-10-05)

השמיעיני את קולך - אידיש · Hashmini Es Koileich - Yiddish — בראשית (2026-10-05)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בעזהשי"ת ‪ -‬נא לא לקרוא הגליון בשעת התפילה וקריאת התורה‪ .‬יש מקפידים שאין מכניסים אותיות מרובעות במקומות המטונפות‪.‬‬ ‫בראשית תשפ”ז‬ ‫גליון ‪456‬‬ ‫געאייגנט‬ ‫פאר די‬ ‫גאנצע‬ ‫משפחה‬ ‫ארויסגעגעבן דורך‪:‬‬ ‫ער”ש‬ ‫קמד‬ ‫יום ה’‬ ‫קמג‬ ‫יום ד’‬ ‫קמב‬ ‫יום ג’‬ ‫קמא‬ ‫יום ב’‬ ‫קמ‬ ‫יום א’‬ ‫קלח‬ ‫שב”ק‬ ‫קלז‬ ‫תהלים יומי‬ ‫פרשת נח‬ ‫כ"ק אדמו"ר מוויזניץ‬ ‫מאנסי שליט"א‬ ‫האב איך אים געזאגט‪.‬‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬דורכן זיך אפהיטן אפילו פון‬ ‫מאכט נישט אליין גדרים פאלט מען דורך‪.‬‬ ‫איינער פארט אמאל און דער טעקסי‬ ‫זאכן וואס זענען נישט קיין איסור‪.‬‬ ‫דרייווער וויל ווייזן א כלי‪ ,‬צו מען האט צו‬ ‫ער איז געווען א גרויסע מענטש‪ ,‬אבער‬ ‫ס'איז דא דער נייע תקלה פון ‪ .AI‬איך‬ ‫ער האט עס זייער געשעצט‪ .‬ער ווייסט‬ ‫ווען די רבנים געבן ארויס אן איסור‪ ,‬נישט‬ ‫האב נישט קיין אהנונג וואס דאס איז‪,‬‬ ‫טון מיט אן אנדערע איד צו להבדיל א גוי‪,‬‬ ‫אז איך וויל עס נישט אנקוקן‪ .‬אזוי דארף‬ ‫קיין חילוק אויף וואס‪ ,‬דארף מען זען עס‬ ‫איך בין נישט נייגעריג וואס דאס איז‪ ,‬איך‬ ‫און זיי ווילן מען זאל אריינקוקן דערין‪...‬‬ ‫מען זיך טאקע האלטן‪.‬‬ ‫אויסצופאלגן‪ ,‬מ'זאל אפילו נישט וועלן‬ ‫פארשטיי פון וואס מען רעדט‪ ,‬דער תקלה‬ ‫מען האט נישט געמאכט קיין תקנה‪,‬‬ ‫פארשטיין פארוואס‪ ,‬דער טאטע ז"ל‬ ‫וואס קען ארויסקומען פון דעם‪ ,‬אבער‬ ‫אבער מען דארף וויסן‪' ,‬איך וויל אפילו‬ ‫דער חובות הלבבות זאגט‪ ,‬וואס הייסט‬ ‫[הרה"ק בעל תורת מרדכי מוויזשניץ‬ ‫איך וויל נישט וויסן וואס דאס איז‪ .‬די סדר‬ ‫נישט זען וואס טוט זיך דארט‪'.‬‬ ‫אן עבד? יעדע זאך וואס ער ווייסט נאר‬ ‫זצוק"ל] פלעגט עס אלעמאל זאגן‪,‬‬ ‫איז אז א מענטש וויל וויסן‪ ,‬נאר איינמאל‬ ‫אז דער האר האט הנאה‪ ,‬נישט קיין‬ ‫איך בין נישט אינטערסירט פארוואס‪,‬‬ ‫פרובירן‪ ,‬זען וואס דאס איז‪ ,‬נישט חלילה‬ ‫דאס ווייזט געטריישאפט פונעם מענטש‬ ‫נפקא מינא צו ער זאגט עס אים צו נישט‪,‬‬ ‫פארווען‪ ,‬אויב די רבנים‪ ,‬די גדולי ישראל‬ ‫גארנישט טון‪ ...‬עס האט אזוי פיל מעלות‬ ‫אליין צום אויבערשטן‪.‬‬ ‫פרובירט ער אלעס צו טוען נאר לטובת‬ ‫זענען געזעצן און מחליט געווען געוויסע‬ ‫– וואס מען רופט 'מעלות' – אבער עס‬ ‫תקנות‪ ,‬דארף מען זען עס אויסצופאלגן‪.‬‬ ‫ער וויל דיר ווייזן א בילד פון געוויסע‬ ‫דעם מלך‪.‬‬ ‫קען ברענגען תקלות‪ .‬א מענטש דארף‬ ‫רבי'ס‪ ,‬צו פון זיינע קינדער‪ ,‬זאלסטו וויסן‪,‬‬ ‫אנא עבדא דקודשא בריך ה'‪ .‬מיר זענען‬ ‫ס'איז געווען אמאל ביי מיר אין שטוב‬ ‫וויסן איך וויל נישט וויסן; איך בין נישט‬ ‫נייגעריג וואס דאס איז‪.‬‬ ‫"איך שטיי אוועק פון דעם"‪ .‬אפילו ס'איז‬ ‫קנעכט פונעם אויבערשטן און ווייסן וואס‬ ‫איינער פון די סענאטער'ס פון אמעריקא‪,‬‬ ‫ער רעדט אידיש‪ ,‬און אינמיטן נעמט ער‬ ‫נישט קיין תקנה‪ ,‬ווייל דאס איז טייטש‬ ‫דעם רצון ה' איז‪.‬‬ ‫אין די לעצטע דרייסיג יאר זענען‬ ‫געטריישאפט צום אויבערשטן‪ .‬אפילו‬ ‫ארויס א כלי און וויל מיר ווייזן א בילד פון‬ ‫ארויסגעקומען אזויפיל נסיונות‪ ,‬אבער‬ ‫(אלול תשפ"ו)‬ ‫זיינס א קינד‪.‬‬ ‫מען דארף עס נישט טוען‪.‬‬ ‫מיט די אלע נייע זאכן קען מען טאקע‬ ‫(מעסעדזש ‪)64915‬‬ ‫"אנטשולדיגט‪ ,‬איך קוק נישט אין דעם"‬ ‫ארויסווייזן אונזער געטריישאפט צום‬ ‫דער חובות הלבבות זאגט אז אויב מען‬ ‫קרוין פרינץ‪,‬‬ ‫וויאזוי וואגסטו זיך צו זיצן אויפן קעניגליכן‬ ‫שטול פון דיין טאטע די קעניג?‬ ‫מודעה משמחת איבער‬ ‫קאר פילטערינג‬ ‫ב"ה מען קען שוין מעלדן די פרייליכע‬ ‫נייעס אז עס זענען שוין כעת דא‬ ‫עטליכע פילטער עפפס וואס פילטערן‬ ‫קארס וואס זענען שוין אין באנוץ‪ ,‬און‬ ‫זענען שוין פאקטיש געטעסט געווארן‬ ‫דורך די הבדלה טעקנישנס אין אלע‬ ‫שטעט‪.‬‬ ‫די עיקר געווינס פון די נייע‬ ‫פילטערינג עפפ איז אז 'גוגל מעפס'‬ ‫און 'סופער קרוז' ארבייטן ווייטער אן‬ ‫קיין פראבלעם‪ ,‬און אנדערע ווערטער‬ ‫מ'קען שוין פילטערן גאר אסאך‬ ‫קארן שנעל און גרינג אן קיין זייטיגע‬ ‫ווייסט וואס‬ ‫פראבלעמען‪.‬‬ ‫פאר א נחת מיין טאטע האט‬ ‫ס'איז צום האפן אז אין די גאר נאנטע‬ ‫ווען איך לערן די קעניגליכע‬ ‫טעג וועט מען דאס שוין קענען‬ ‫געזעצן?‬ ‫פילטערן ביי אלע גרויסע באקאנטע‬ ‫פילטערינג קאמפעניס‪ .‬לעת עתה קען‬ ‫מען רופן הבדלה טעקניקל סופארט‬ ‫אויף ‪ 718-851-2399‬עקסט‪0 .‬‬ ‫וואס פאר א‬ ‫נחת איז דאס‪ ,‬ווען דו לערנסט‬ ‫דאס זיצנדיג אויף א פלאץ וואו ער וויל‬ ‫נישט אז דו זאלסט דארט זיצן?!‬ ‫הוצאת הגליון לע”נ הרה”ק ר׳ ישראל אברהם בן הרה”ק ר’ אליעזר זוסיא מסקולען זצוקללה”ה ולע"נ הגאון ר' מתתיהו חיים ב"ר יעקב זצללה"ה סאלאמאן ולע”נ לוחם מלחמת ד׳ הגה״צ ר׳ שאול יצחק ראבינאוויטש זצ״ל בן יבלחט״א כ״ק ר׳ רפאל חיים יחיאל שליט״א‬ ‫הרב י‪ .‬סופר‬ ‫האבן צו דעם נאר אביסל צוטריט צו אינטערנעט‪,‬‬ ‫קיאסקן (‪)1‬‬ ‫האט מען זיך געטראפן אין א פראבלעם‪ ,‬ווייל‬ ‫אויפהאלטן א אפיס פאר א קליין ביסל צייט א‬ ‫טאג לוינט זיך נישט‪ ,‬איז וואס איז יא די עצה?‬ ‫איז דעמאלטס ארויפגעקומען דער געדאנק פון א‬ ‫וואס איז די מעלה פון א קיאסק?‬ ‫קיאסק‪ ,‬אז מ'זאל קענען דארט נוצן אינטערנעט‬ ‫פאר א מינימאלע אפצאל‪.‬‬ ‫לעת עתה איז אונז נישט באקאנט פונקטליך ווען‬ ‫און ווער עס האט דאס אוועקגעשטעלט‪ ,‬צו דאס‬ ‫איז געווען דורך עסקנים‪ ,‬רבנים‪ ,‬אדער פריוואטע‬ ‫מענטשן‪ ,‬אבער בפשטות האט זיך דאס אנגעהויבן‬ ‫מיט א גוטע כוונה צו העלפן מענטשן זיך האלטן‬ ‫מיר אריין כסדר‪ ,‬און עס איז שוין העכסט צייט צו‬ ‫מאכן אביסל סדר און קלאר מאכן דעם ענין‪.‬‬ ‫יר האבן שוין עטליכע מאל אנגערירט‬ ‫די טעמע פון קיאסקן‪ ,‬און יעדעס מאל‬ ‫הערט מען צוריק פארשידנארטיגע‬ ‫מ‬ ‫רעאקציעס איינס פארקערט פון צווייטן‪.‬‬ ‫אט וועלן מיר ברענגען חלקים פון מעסעדזשעס‬ ‫ערליך‪.‬‬ ‫וואס מיר האבן אריינבאקומען במשך די יארן וואס‬ ‫צוביסלעך איז דער געדאנק אריבער פון ארץ ישראל‬ ‫מיר שרייבן איבער דעם‪.‬‬ ‫אויך צו אנדערע פלעצער איבער די וועלט און היינט‬ ‫‪ -‬איך פארשטיי נישט פארוואס איר האקט אזוי‬ ‫איז דאס ברייט באקאנט איבער אלע היימישע‬ ‫קעגן קיאסקן‪ ,‬למעשה ראטעוועט דאס מענטשן‬ ‫געגענטער איבער די וועלט‪.‬‬ ‫פון האבן אייגענע אינטערנעט‪...‬‬ ‫‪ -‬ווען איך זע ווי עס עפענען זיך נאך און נאך‬ ‫יעדע קיאסק איז אנדערש‬ ‫וואס איז א קיאסק?‬ ‫קיאסקן ווערט מיין הארץ אנגעפולט מיט פרייד‪,‬‬ ‫אויסגעשטעלט‬ ‫א קיאסק איז א פלאץ וואו עס געפונען זיך‬ ‫דאס מיינט צו זאגן אז אזויפיל מענטשן פארמאגן‬ ‫עטליכע קאמפיוטערס וואס זענען באהאפטן צום‬ ‫נישט קיין סמארטפאונס און טעבלעטס‪...‬‬ ‫ווען מ'רעדט פון קיאסקן דארף מען נעמען אין‬ ‫אינטערנעט‪.‬‬ ‫‪ -‬איך וויל אייך זאגן אז איר זענט נישט יוצא‬ ‫חשבון אז עס זענען דא אסאך סארטן‪ .‬יעדע‬ ‫שטאט איז אנדערש אויסגעשטעלט אין דעם‪ ,‬און‬ ‫די ציל דערפון איז צו ערמעגליכן פאר אידן וואס‬ ‫אייער פליכט אויב שרייבט איר נישט מער איבער‬ ‫כמעט יעדע איינציגע קיאסק איז אויסגעשטעלט‬ ‫דארפן פון מאל צו מאל נוצן אינטערנעט לצורך‬ ‫די שעדליכקייט פון קיאסקן‪ ,‬די קיאסקן האבן חרוב‬ ‫אנדערש‪.‬‬ ‫פרנסה‪ ,‬אז זיי זאלן האבן די מעגליכקייט דערצו‪ ,‬און‬ ‫געלייגט מיין לעבן‪ ,‬און דער בעל הבית דערפון וועט‬ ‫נישט דארפן אליינס פארמאגן א קאמפיוטער אדער‬ ‫נישט ארויסגיין פון גיהנם [חס ושלום]‪...‬‬ ‫געוויסע קיאסקן האבן א פיקוח פון רבנים אנדערע‬ ‫טעבלעט‪.‬‬ ‫‪ -‬איך קען פארשטיין אז קיאסקן זאל זיין א‬ ‫האבן נישט‪ ,‬געוויסע האבן באזונדערע אפטיילונגען‬ ‫פאר מענער און באזונדער פאר נשים אנדערע האבן‬ ‫פראבלעם‪ ,‬אבער איר לייגט עס אראפ כאילו דאס‬ ‫איז אזוי שלעכט ווי א סמארטפאון‪ ,‬ס'איז נישט‬ ‫נישט‪ ,‬געוויסע האבן טירן וואס מ'קען פארמאכן‬ ‫ווער האט אוועקגעשטעלט‬ ‫ממש אזוי‪...‬‬ ‫אנדערע האבן נישט‪ ,‬געוויסע האבן שטארקע‬ ‫קיאסקן?‬ ‫פילטערס אויף אלע קאמפיוטערס אנדערע האבן‬ ‫‪ -‬פארוואס רעדן נישט רבנים מער איבער די‬ ‫דער געדאנק פון א קיאסק איז אדאפטירט געווארן‬ ‫סכנה פון קיאסקן? עס קאסט דאך אזויפיל אידישע‬ ‫נאר שטארקע אויף טייל אדער אפילו נישט אויף‬ ‫פון ארץ ישראל ווי שוין מיט א שיינע פאר יאר צוריק‬ ‫נפשות?‪...‬‬ ‫קיין איינס‪.‬‬ ‫האבן זיך געעפענט אין אסאך חרדי'שע שטעט‬ ‫אזוי זענען פארהאן צענדליגע חילוקים צווישן איין‬ ‫קיאסקן צו דינען דעם ערליכן ציבור מיט זייערע‬ ‫‪ -‬קיאסקן זענען געגרינדעט געווארן דורך די‬ ‫קיאסק און צווייטן‪ ,‬און דאס קען צוברענגען אז‬ ‫אינטערנעט געברויכן‪[ .‬אין ארץ ישראל הייסט דאס‬ ‫רבנים וואס האבן געוואלט אויסרייסן אינטערנעט‬ ‫מענטשן וואס באנוצן זיך מיט קיאסקן וועלן נישט‬ ‫נישט 'קיאסק' נאר 'א צימער פון קאמפיוטערס'‪,‬‬ ‫פון א אידישע שטוב‪ ,‬איר האט זיכער נישט‬ ‫אלעמאל זיך אידענטיפיצירן מיט וואס מיר שרייבן‪.‬‬ ‫אבער די געדאנק איז די זעלבע]‪.‬‬ ‫איבערגערעדט מיט דעת תורה איידער איר האט‬ ‫אבער מיר וועלן פרובירן זיך צו האלטן צו א ליניע פון‬ ‫געשריבן קעגן דעם‪...‬‬ ‫ווי באקאנט האבן גדולי ישראל אוועקגעשטעלט גאר‬ ‫קלארקייט און מסביר זיין יעדע זאך באזונדער‪.‬‬ ‫‪ -‬איך נוץ א קיאסק כמעט יעדן טאג און איך האב‬ ‫שטארק אז אפילו די וואס דארפן נוצן אינטערנעט‬ ‫לצורך פרנסתם זאלן דאס נישט האבן אין שטוב‪ ,‬סיי‬ ‫נאך קיינמאל נישט געהאט קיין מכשולות דערפון‪,‬‬ ‫אויך פאר אנדערע צוועקן‬ ‫צוליב די געפערליכע מכשולות וואס דאס ברענגט‬ ‫ס'האט א גוטע פילטער און ס'בלאקירט יעדע‬ ‫ווען עס דרייט זיך אין א אידישע שטוב‪ ,‬און סיי אז‬ ‫שלעכטע זאך‪...‬‬ ‫עס איז פשוט און קלאר‪ ,‬אז איינמאל אזא סטאנציע‬ ‫עקזיסטירט שוין‪ ,‬און עס איז נישטא קיין געהעריגע‬ ‫דאס זאל טאקע בלייבן אן ארבעטסגעצייג און נישט‬ ‫‪ -‬איר דארפט טאקע טון אייערס און האקן קעגן‬ ‫קאנטראל ווער עס נוצט דאס און ווער נישט‪,‬‬ ‫עפעס וואס א מענטש האט צוטריט צו דעם יעדע‬ ‫דעם‪ ,‬אבער איר זאלט אנערקענען דעם אמת אז‬ ‫אויטאמאטיש ווערט מעגליך די צוטריט פאר יעדן‬ ‫שעה אין טאג‪.‬‬ ‫דאס די הצלה פארן דור‪...‬‬ ‫איינעם‪ .‬דאס ברענגט אז ווער עס האט נאר א‬ ‫אז אידן האבן געהאט זייטיגע פרנסות וואס מ'דארף‬ ‫אזעלכע מעסעדזשעס און נאך און נאך באקומען‬ ‫‪2‬‬ ‫קלארקייט‬ ‫תושבי ענגלאנד נעמען אויף מיט‬ ‫פרייד דאס ערשיינונג פון א פילטער‬ ‫האט ער נישט קיין שום קאנטראל‬ ‫האלבע געברויך אפילו פאר נישט אזא‬ ‫אויף די לאנדליין באקסעס דורך די‬ ‫וועלכע דרגא פילטער צו נוצן‪ ,‬און די‬ ‫גאנצע ברייטע געוועב איז אפן פאר‬ ‫וויכטיגע זאך‪ ,‬און אפילו בלויז קוקן‬ ‫איין אימעיל‪ ,‬גייט ער אריין אין קיאסק‬ ‫קאמפעני 'דארט טעלעקאם'‬ ‫אים שלא לצורך כלל‪.‬‬ ‫און ער האט גלייך צוטריט צו די גאנצע‬ ‫איי וועט מען זאגן וואס גייט מיר דאס‬ ‫ברייטע געוועב‪.‬‬ ‫א ספעציעלע באקס וואס האט נישט קיין פארבינדונג צו‬ ‫אינטערנעט‪ ,‬עס איז א טאלק‪-‬אנלי סיסטעם און קען זיך נישט‬ ‫אן‪ ,‬למעשה זענען די קאמפיוטערס‬ ‫דאס איז גורם אז גאר אסאך‬ ‫מחבר זיין צו אנדערע דעווייסעס‬ ‫געפילטערט און עס שטערט נישט אז‬ ‫מענטשן וואס וואלטן קיינמאל‬ ‫מ'נוצט דאס אויסגעהאלטענערהייט‪.‬‬ ‫נישט איינגעהאנדלט קיין אייגענע‬ ‫ווי באקאנט שוין א לענגערע צייט וואס מען האט זיך געמוטשעט‪,‬‬ ‫אויף דעם האבן מיר שוין אין‬ ‫אינטערנעט‪ ,‬און זיי דארפן אפילו‬ ‫סיי אין לאנדאן און אזוי אויך אנדערע היימישע געגנטער‬ ‫פריערדיגע ארטיקלען אויפגעוויזן‬ ‫אין ענגלאנד‪ ,‬מיט'ן נייע וועג וואס די פאון קאמפעניס האבן‬ ‫נישט די אינטערנעט צו שטארק‪,‬‬ ‫אויסגעשטעלט די היים טעלעפאון – די לאנדליינס‪ .‬ביז יעצט‪ ,‬האט‬ ‫בשם אלע וואס טוען אין דעם סוגיא‪,‬‬ ‫וועלן זיי אבער נישט טראכטן קיין‬ ‫מען צוביסליך אנגעהויבן אריינצוברענגען אזעלכע באקסעס צו וואו‬ ‫אז עס עקזיסטירט נישט אזא מושג‬ ‫צוויי מאל ווען עס קומט זיך צו באנוצן‬ ‫מען דארף אריינשטעקן דעם לאנדליין וואס דורכדעם ווערט עס אן‬ ‫ווי כשר'ע אינטערנעט! נאך אלע‬ ‫מיט אינטערנעט אין א קיאסק‪ ,‬ווייל‬ ‫אקטיווע ליין‪ .‬דער פראבלעם מיט דער באקסעס איז אז ס'איז בעצם‬ ‫פילטערס בלייבט די אינטערנעט‬ ‫פארוואס נישט‪ ...‬עס איז שוין ממילא‬ ‫געהעריגע אינטערנעט‪ ,‬א פולע אינטערנעט קאנעקשין‪ ,‬און איינער‬ ‫א טריפה'נע פלאץ ווי סיי וועלכע‬ ‫וואס האט סיי וועלכע סארט דעווייס וואס קען זיך באהעפטן צו‬ ‫דא‪ ,‬עס איז דאך אויכעט געפילטערט‪,‬‬ ‫וויי‪-‬פיי קען האבן א פארבינדונג דורך דעם באקס‪.‬‬ ‫איד וואס באנוצט זיך דערמיט‬ ‫נו איז וואס קען שוין זיין די פראבלעם‪.‬‬ ‫באקוועמערהייט טראסקעט גאר‬ ‫מען האט פרובירט למחצה לשליש ולרביע צו מאכן א פאר‬ ‫שטארק‪.‬‬ ‫דאס ברענגט א גרויסע צעמישעניש‬ ‫סארטן פילטערס און בלאקס‪ ,‬אבער אן קיין גענצליכע לעזונג צו‬ ‫אין די צוגאנג צו א קיאסק‪ .‬פון איין זייט‬ ‫דעם פראבלעם און יעדע הויז וואס מען האט איבערגעבויעט אדער‬ ‫אט וועלן מיר מעתיק זיין א שטיקל‬ ‫איז דאס זייער א שטארקע אויפטו‪,‬‬ ‫נייע הויז האט געמוזט נוצן דעם נייע פארגעשריטענע לאנדליין‬ ‫פון 'הבדלה בליצן' חודש אלול‬ ‫וויבאלד דאס געבט די מעגליכקייט‬ ‫באקסעס‪.‬‬ ‫תשפ"ו‪ ,‬אין א שמועס מיט איינס פון‬ ‫פאר אידן צו האלטן זייערע שטובער‬ ‫די היימישע פילטער קאמפאניס‪:‬‬ ‫ריין פון אינטערנעט דאס נישט‬ ‫עטליכע עסקנים און מחנכים האבן זיך אריינגעלייגט אין דעם‬ ‫פראבלעם‪ ,‬אנערקענענדיג אויף ווי ווייט דעם פראבלעם גייט‪ ,‬סיי‬ ‫שאלה‪ :‬איז אייער פילטער‬ ‫אריינברענגען אין א הייליגע אידישע‬ ‫מיט'ן אריינברענגען אינטערנעט אין שטוב‪ ,‬און סיי אז עס איז א‬ ‫פארזיכערט און מ'קען זיך פארלאזן‬ ‫שטוב‪ ,‬אבער פון די אנדערע זייט‬ ‫גרויסע מכשול פאר סיי ווער ס'האט א דעווייס וואס קען אפכאפן‬ ‫דערויף מיט פארמאכטע אויגן?‬ ‫האט דאס שטארק פארמערט די‬ ‫וויי‪-‬פיי‪.‬‬ ‫בלייבט‬ ‫אינטערנעט‬ ‫ענטפער‪:‬‬ ‫אינטערנעט באנוצער אפילו פאר‬ ‫זיי האבן זיך פארבינדן מיט די הויפט קאמפעני אין ענגלאנד און‬ ‫אזעלכע וואס וואלטן קיינמאל נישט‬ ‫אינטערנעט! טראץ די גאר‬ ‫זיי געבעטן אהערצושטעלן א ספעציעלע באקס וואס האט נישט‬ ‫סאפיסטיקירטע סיסטעם קען זיך‬ ‫צוגערירט קיין אינטערנעט אן דעם‪.‬‬ ‫קיין פארבינדונג צו אינטערנעט‪ ,‬עס איז א טאלק‪-‬אנלי סיסטעם און‬ ‫קען זיך נישט מחבר זיין צו אנדערע דעווייסעס‪.‬‬ ‫מאכן אז געוויסע פראבלעמאטישע‬ ‫זייטלעך פאלן אריין‪ ...‬דאס איז‬ ‫סך הכל‬ ‫נאך אסאך מיה און פלאג‪ ,‬און נאך חדשים פון ארבעט‪ ,‬איז‬ ‫אויסער דעם וואס נישט יעדע‬ ‫ענדליך געלונגען פארן קאמפעני ‪ Dart Telecom‬צו ערצייגן א נייע‬ ‫פון אלעס וואס מיר האבן געשריבן ביז‬ ‫באקס‪ ,‬וואס דאס איז דער איינציגסטע אמת'דיג אויסגעהאלטענע‬ ‫זאך וואס איז נישט אסור אויפן‬ ‫טעלעפאון ליין וואס דארף זיך געפינען אין א אידישע שטוב‪.‬‬ ‫שוואכסטע לעוועל באדייט אז דאס‬ ‫אהער קומט אויס‪ ,‬אז נאך איידער מיר‬ ‫איז אויסגעהאלטן פאר א היימישער‬ ‫גייען ַדן זיין איבער וואס עס גייט עכט‬ ‫מען האט מפרסם געווען הסכמות פון אלע רבנים‪ ,‬סיי פון בי"ד‬ ‫איד‪ .‬אויף אסאך סייטס וואס היימישע‬ ‫פאר אין די קיאסקן‪ ,‬האלטן מיר שוין‬ ‫כדתיא לעניני טעכנאלאגיע און אזוי אויך פון די ליטווישע חדר‪ ,‬פון‬ ‫ביי אן ערנסטע דילעמע צו א קיאסק‬ ‫איבעראל ענגלאנד – לאנדאן‪ ,‬געיטסהעד‪ ,‬מאנטשעסטער און נאך‪,‬‬ ‫יונגעלייט באנוצן זיך שעפט מען‬ ‫אז מען זאל דווקא זיך באנוצן מיט דעם קאמפעני 'דארט טעלעקאם'‬ ‫זיך אן מיט די השקפות פון אזעלכע‬ ‫איז א גוטע זאך אדער נישט‪ ,‬וויבאלד‬ ‫וואס האבן אהערגעשטעלט א כשר'ע באקס פאר'ן לאנדליין סיסטעם‪.‬‬ ‫מיט וועמען מ'וואלט קיינמאל נישט‬ ‫פון איין זייט ראטעוועט עס אז אידן‬ ‫און כאטש עס זענען דא אנדערע פילטער קאמפעניס וואס שטעלן‬ ‫געזיצן ביי איין טיש – מילד גערעדט‪...‬‬ ‫זאלן נישט איינהאנדלען קיין אייגענע‬ ‫זיך ארויס אז זיי קענען בלאקירן די ארגינעלע סארט באקס איז עס‬ ‫אינטערנעט‪ ,‬און פון די אנדערע זייט‬ ‫למעשה נישט אויף דער זעלבע דרגה‪.‬‬ ‫ביז אהער פון 'הבדלה בליצן'‪.‬‬ ‫דאס האבן מיר געברענגט אלס א‬ ‫אויף דעם חשבון פאלן אריין ָאן א‬ ‫נאך א געוואלדיגע מעלה איז אז היות דעם קאמפעני ווערט‬ ‫דערמאנונג פאר די אלע וואס פרעגן‬ ‫שיעור נייע מענטשן אין די גרוב פון‬ ‫געפירט דורך ערליכע אידן איז געלונגען אויסצושטעלן א מהלך‬ ‫אינטערנעט וואס וואלטן דאס נישט‬ ‫צו בלאקן אלע באוואוסט ‪ AI‬נומערן‪ ,‬וואס דאס איז א געוואלדיגע‬ ‫דעם תמימות'דיגן שאלה וואס קען‬ ‫שוין זיין שלעכט מיט געפילטערטע‬ ‫קיינמאל נישט גענוצט‪.‬‬ ‫מעלה און שמירה‪ .‬און אפשר איז עס שוין אויך א חיוב פאר יעדער‬ ‫פרומער ערליכער איד אויסצושטעלן זיין לאנדליין אז עס זאל זיין‬ ‫אינטערנעט‪.‬‬ ‫אפילו ביי די זעלבע מענטש אליין‪,‬‬ ‫געפירט דורך דעם קאמפעני‪ ,‬אפצוהיטן זיין שטוב פון דעם מכשול‬ ‫קען דאס זיין פון איין זייט א טובה‬ ‫פון ‪.AI‬‬ ‫איבערצולאזן א הערה רופט‪:‬‬ ‫אז ער פארמאגט נישט קיין אייגענע‬ ‫(מעסעדזש ‪)64658‬‬ ‫‪ 929-552-2020‬נומער ‪.2‬‬ ‫אינטערנעט‪ ,‬אבער פון די אנדערע זייט‬ ‫‪3‬‬ ‫השמיעיני את קולך ‪ -‬בראשית תשפ”ז‬ ‫ׁשּוב'ע ָרב‪,‬‬ ‫ָח ֶ‬ ‫ואלד! ָלאז ֶעס ׁשֹוין‬ ‫ָדוִ ְד'ל‪ ,‬גֶ עוַ ְ‬ ‫ארוָ ואס זָ אל ִאיְך זִ יְך‬ ‫ַפ ְ‬ ‫ָאּפ! ִדי ְסקּונְ ֶדע! לֹויף ַאוֶ ועק!!‬ ‫יידן פּון ֶדעם‪,‬‬ ‫ִאינְ גַ אנְ ְצן ָא ְּפ ֵׁש ְ‬ ‫ָדאס ִאיז ַא ִריזִ יגֶ ע ַסּכָ נָ ה!!!‬ ‫ערׁש פּון ַא‬ ‫וָ ואס ִאיז ָדאס ַאנְ ֶד ְ‬ ‫ְפ ִליגֶ ער ָא ֶדער ַּבאן‪ַ ,‬א ָּבאס‬ ‫ָא ֶדער ַקאר‪...‬‬ ‫געקליבענע ענטפערס פון טייערע 'צאן‬ ‫קדשים' אויף די בילד פון סוכות ‪:‬‬ ‫‪1.‬א גאנץ יאר האבן מיר זייער‬ ‫מורא פון אלע טמא'נע כלים‪,‬‬ ‫אבער יעצט נאכדעם וואס‬ ‫אלע אידן האבן תשובה געטון‬ ‫עסער ֶקען‬ ‫דּורְך ַא ֶמ ֶ‬‫אטי‪ְ ,‬‬ ‫ַט ִ‬ ‫און געוואונען די מלחמה‪ ,‬איז ‪-‬‬ ‫ארוָ ואס וֶ וען‬‫אּומגְ ִל ְיקן‪ַ ,‬פ ְ‬ ‫אס ְירן ְ‬ ‫אֹויְך ַּפ ִ‬ ‫יׁשט‬ ‫ייסטּו נִ ְ‬ ‫עסער ְׁש ֵר ְ‬‫ִאיְך ְׁש ִּפיל זִ יְך ִמיט ַא ֶמ ֶ‬ ‫ונהפוך הוא ‪ -‬אנטלויפן זיי אוועק‬ ‫ער ִליכֶ ע קֹולֹות?‬‫אמ ְ‬ ‫עלכֶ ע יָ ֶ‬ ‫ַאזֶ ְ‬ ‫פון אונז‪.‬‬ ‫שמעון קליין ספרינג וואלי כתה ו' ת"ת‬ ‫ראחמיסטריווקא‪ ,‬נחמן אייכנשטיין לעיקוואד‪ ,‬צבי‬ ‫דּורְך זֵ יי ֶקען אֹויְך‬ ‫ְ‬ ‫'לֹויפט‬ ‫אּומגְ ִל ְיקן‪ ,‬אּון ְמ ְ‬‫אס ְירן ְ‬ ‫ַּפ ִ‬ ‫נחום בלום מאנסי ת"ת ריבניץ‪ ,‬יצחק שפיצער‬ ‫רּוּב ְירט‬ ‫יׁשט ַאוֶ ועק פּון ֶדעם‪ ,‬נָ אר ְמ ְ'ּפ ִ‬ ‫נִ ְ‬ ‫לעיקוואד כתה ה' ת"ת צאנז קלויזנבורג‪ ,‬שמעון‬ ‫ארזִ יכְ ִטיג?‬ ‫נּוצן ָפ ְ‬ ‫ֶעס צּו ְ‬ ‫ראפפארט א"י‪ ,‬מענדל בערקאוויטש וומסב"ג ת"ת‬ ‫סאטמאר‪ ,‬מ‪ .‬געשטעטנער מאנסי ת"ת ריבניץ‪.‬‬ ‫‪2.‬די אלע כוחות הטומאה אנטלויפן‬ ‫פון די הייליגקייט פון די סוכה‪,‬‬ ‫און אפי' דער יצר הרע וואס‬ ‫אנּוצן ִמיט‬ ‫יטן זִ יְך ַּב ְ‬ ‫ר' ִאיד‪ִ ,‬מ ְ‬ ‫אמ ֶּבע‬ ‫ַצ ִד ְיק'ל‪ ,‬וֶ וען ַא ָּב ְ‬ ‫איז גרין ווי א יאנאווע אתרוג‬ ‫אעט ַאן‬ ‫ּוׁשעל ִמ ִידיָ א‪ֶ ,‬עי‪ֵ .‬איי‪ְ ,.‬ד ָר ֶ‬‫סא ֶ‬ ‫ערנֶ עט‪ָ ,‬‬ ‫ִאינְ ֶט ְ‬ ‫אּומגְ ִליק‬ ‫ְק ַראכְ ט ִאיז ֶדער ְ‬ ‫גייט מיט די פטום אראפ‪ ,‬ווייל‬ ‫ער ֶיּבער‬‫ועל ְטן ַר ְח"ל! ֶד ִ‬ ‫יידע וֶ ְ‬ ‫אר ִל ְירן ֵּב ֶ‬ ‫אּומגְ ִליק צּו ַפ ְ‬ ‫ְ‬ ‫ער ְׁש ֶטער זָ אל‬‫אֹויּב ְ‬ ‫אטאל! ִדי ֶ‬ ‫ָט ַ‬ ‫יטן!!‬ ‫ָא ְּפ ִה ְ‬ ‫ס'איז אים נישט געלונגען זיך צו‬ ‫ארף ֶמען ִאינְ גַ אנְ ְצן ַאוֶ ְ‬ ‫ועק ְׁש ֵטיין פּון ֶדעם!‬ ‫ַד ְ‬ ‫פארשטעלן‪.‬‬ ‫נחמן בויער בארא פארק‪.‬‬ ‫‪3.‬די סמארטפאון עי‪ .‬איי‪ .‬און‬ ‫אלע יצר הרע'ס שפירן אז‬ ‫משיח קומט שוין און פרובירן‬ ‫צו אנטלויפן אבער ס'גייט זיי‬ ‫גארנישט העלפן‪ ,‬ווייל מ'גייט זיי‬ ‫כאפן און שחט'ן‪.‬‬ ‫שמעון לעוו לאנדאן ת"ת וויזניץ‪.‬‬ ‫דער סמארטיסט פון אינדרויסן זעט ער אויס‬ ‫מעכטיג און פרייליך אבער באמת איז ער זייער‬ ‫טרויעריג און ער פרובירט צו אנטלויפן פון זיך אליין‪.‬‬ ‫יהושע מרדכי אליעזר שנעעבאלג מאנסי כתה ד'‬ ‫ת"ת ראחמיסטריווקא‪.‬‬ ‫‪4.‬אפי' די סמארטיסטן זעען איין ווי‬ ‫שלעכט די עי‪ .‬איי‪ .‬איז‪ ,‬און זיי‬ ‫וועלעכע ווערטער‬ ‫אנטלויפן פון דעם‪.‬‬ ‫וואלט איר‬ ‫שמעון חיים הכהן מארגנשטערן מאנסי כתה ה' ת"ת‬ ‫אריינגעלייגט‬ ‫צאן יוסף פאפא‪.‬‬ ‫אין דעם בילד?‬ ‫‪5.‬אויב די סמארטפאון לויפט‬ ‫טייערע קינדער! באטראכט‬ ‫דעם בילד‪ ,‬און לאזט‬ ‫אוועק פון די פארשאלטענע‬ ‫אונז וויסן וואס די בילד‬ ‫פארציילט איבער די נסיון‬ ‫עי‪ .‬איי‪ .‬איז דאך אוודאי אז‬ ‫פון טעכנאלאגיע לאזט‬ ‫אונז ערליכע אידן דארפן‬ ‫א מעסעדזש ביז זונטאג‬ ‫מיטאג‬ ‫אנטלויפן פון דעם ווי פון‬ ‫אויף ‪845.400.1111‬‬ ‫פייער‪.‬‬ ‫עקסט‪ 6-8 .‬מיט אלע‬ ‫פונקטליכע פרטים‬ ‫אהרן ראטטענבערג ב"פ ת"ת סאטמאר‪ ,‬חיים‬ ‫(נאמען ‪ -‬חדר ‪ -‬כיתה ‪-‬שטאט‪,‬‬ ‫פעקעטע ספרינג וואלי ת"ת חיי עולם‪ ,‬שלמה שמואל‬ ‫און אויף די בילד פון וועלכע וואך‬ ‫איר לאזט דעם מעסעדזש)‪.‬‬ ‫לעבאוויטש מאנסי ת"ת ליזענסק‪ ,‬שמעון יואל קליין‬ ‫מאנטריאל‪ ,‬פנחס קליין מאנטריאל כתה ב'‪ ,‬אברהמי‬ ‫אייזיקאוויטש מאנסי כתה ב' ת"ת סאטמאר‪.‬‬ ‫‪4‬‬ ‫נשים צדקניות‬ ‫יחד ‪ -‬טל של תחי' ‪.7,6 - 1.605.562.1111‬‬ ‫עס וועט אויסקומען ‪ $400‬ביליגער א טיקעט‪ ,‬אבער‬ ‫איך האב בעיקר וויכטיג געדארפט איין‬ ‫תכלת‪ ,‬וארגמן‪ ,‬תולעת‬ ‫למעשה האט מען זיך געשטארקט‪ .‬מיר גייען נישט‬ ‫ספעציפישע קאליר‪ ,‬און געהאפט אז צווישן אלע‬ ‫שני‪ ...‬כל מראה‪ ...‬כן‬ ‫אנליין‪ ,‬אפילו מען קען זיך שפארן געלט‪ .‬עס איז‬ ‫צען וועט דעם קאליר אויך אנקומען‪.‬‬ ‫תעשו‬ ‫פשוט נישט אויסגעהאלטן‪.‬‬ ‫צו מיין שטוינונג‪ ,‬ווען איך האב אויסגעפאקט‬ ‫ווען מיר האבן געוואלט צוריקפארן און אלע‬ ‫דעם ארדער‪ ,‬האב איך געזען אז אלע צען‬ ‫איך פיר א געשעפט פון אלע סארטן‬ ‫וועגן זענען געווען פארשלאסן‪ ,‬וויבאלד מיר האבן‬ ‫קאלירן זענען געווען פונקט דאס וואס‬ ‫פאדעם‪ ,‬שטריק‪ ,‬און אנדערע ענליכע‬ ‫גענוצט א טראוועל אגענט איז עס געווען זיין‬ ‫עס האט מיר געפעלט‪ .‬עס איז געווען‬ ‫נייען חפצים‪ .‬איך באנוץ זיך נישט‬ ‫אחריות מסדר צו זיין עפעס א מהלך‪ .‬ער האט‬ ‫מיט קיין טעכנאלאגיע‪ ,‬און איך‬ ‫כאילו איך וואלט איבערגעגעבן מיין‬ ‫אויסגעארבעט אז מיר קענען פליען פון קאנאדא‬ ‫פארמאג אפילו נישט קיין אימעיל‬ ‫פונקטליכע ליסטע צום אגענט‪.‬‬ ‫צו ערגעץ א סטאפ‪-‬אווער‪ ,‬און דער ערשטער‬ ‫אדרעס‪.‬‬ ‫קאמפעני וועט אויסצאלן דעם טיקעט (היות זיי‬ ‫האט‬ ‫באשעפער‬ ‫דער‬ ‫איך מאך מיינע באשטעלונגען‬ ‫האבן געקענסלט די פלייט)‪ ,‬און דערנאך האט עס‬ ‫אויסגעשטעלט מיין באשטעלונג –‬ ‫דורך עטליכע אגענטן וואס פארקויפן כל מיני‬ ‫געקאסט בלויז ‪ 135‬יורא צו פארן פון דארט קיין‬ ‫האר!‬ ‫אויפן‬ ‫חפצים וואס זענען נוצבאר פאר מיינע קליענטן און‬ ‫מצרים‪ ,‬און אזוי זענען מיר צוריק אהיים קיין ארץ‬ ‫(השומרים ליין מעסעדזש ‪)#64877‬‬ ‫זיי שיקן עס צו מיר אין געשעפט‪.‬‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫לעצטנס האב איך באמערקט אז עס פעלן‬ ‫דער וואס איז געזעסן נעבן אונז אויפן פליגער‬ ‫עטליכע קאלירן פון שטריק און איך האב ליב צו‬ ‫האט דערציילט אז ער האט אלעס געטוען אליינס‬ ‫סטאק גענוג פון יעדע קאליר‪ .‬איך האב‬‫האבן אין ַ‬ ‫אנליין‪ ,‬און חוץ פון די קאפ‪-‬וויי פון זיך דארפן‬ ‫אנגערופן דעם אגענט ווי געווענליך און אנגעהויבן‬ ‫ספראווענען מיט אלע טעכנישע פרטים האט ער‬ ‫לך לך לארצך‪ ,‬ואברכך‬ ‫צו זאגן וועלכע קאלירן איך דארף‪ ,‬אבער דאס מאל‬ ‫געצאלט ‪ $2,800‬פאר זיין טיקעט – פאר נאר איין‬ ‫בממון‬ ‫האט ער נישט געהאט קיין געדולד אויסצוהערן‬ ‫וועג!‬ ‫מיר זענען געפארן צו א חתונה פון ארץ ישראל צו‬ ‫מיין ליסטע‪.‬‬ ‫מיר האבן קלאר געזען אז נישט נאר מען‬ ‫קאנאדא פאריגע ווינטער‪ ,‬אבער פונקט דעמאלטס‬ ‫"איך קען נישט אננעמען קיין באשטעלונגען‬ ‫פארלירט נישט דורכן גיין אויפן כשר'ע מהלך‪ ,‬נאר‬ ‫האט זיך דער מלחמה אין ארץ ישראל אנגעהויבן‬ ‫אויפן טעלעפאון‪ .‬שיק מיר אן אימעיל מיט דיין‬ ‫פארקערט דא וואלטן מיר פארלוירן אסאך מער‬ ‫און מיר זענען געבליבן געשטראנדעט אין קאנאדא‬ ‫ארדער און איך וועל עס דיר אפשיקן‪".‬‬ ‫געלט ווען מיר גייען אויפן נישט אויסגעהאלטענע‬ ‫ווייל אונזער פלייט איז געווארן געקענסלט‪.‬‬ ‫וויבאלד איך האב נישט קיין אימעיל האב איך‬ ‫וועג‪.‬‬ ‫פאר'ן פארן האבן מיר געטראכט אז דאס מאל‬ ‫געענטפערט‪" ,‬פיין‪ .‬אויב אזוי‪ ,‬שיק מיר צען קאליר‬ ‫(יחד ‪)#1062‬‬ ‫זאלן מיר באשטעלן טיקעטס אליינס אנליין‪ ,‬ווייל‬ ‫שטריק‪ ,‬נישט קיין חילוק וועלכע קאליר‪".‬‬ ‫קינדער וועלט‬ ‫וואונדער פון קינדער‬ ‫עענְ ִדיגְ ט‬ ‫יידט‪ִ .‬מיר ָהאּבְ ן גֶ ֶ‬ ‫ייער גֶ עפְ ֵר ְ‬ ‫ִמיר ָהאּבְ ן זִ יְך זֵ ֶ‬ ‫עׁשלָ אגְ ן‬ ‫ארגֶ ְ‬ ‫ַדאן ָהאט ֵאיינֶ ער פּון ִדי ִקינְ ֶדער פָ ְ‬ ‫ִנ ׁ ְ‬ ‫ישט גֶעוָואלְט קו ּ ְקן ַקיין וִוידִ יאָ וּס ‪-‬‬ ‫אקערֶ ע הַ ָנאָ ה‬ ‫ֶעשמַ ֶ‬‫ַ ּבאקוּמֶ ןע אַ ג ׁ ְ‬ ‫אקּומען ֶדעם‬ ‫עדער ָהאט ַּב ֶ‬ ‫אמען‪ ,‬אּון יֶ ֶ‬ ‫זָ אגְ ן ְּת ִהלִ ים צּוזַ ֶ‬ ‫ִמיר זָ אלְ ן גֵ יין ִאין ׁשּול זָ אגְ ן ִאינְ ֵאיינֶ עם ְּת ִהלִ ים פַ אר‬ ‫אקן ְט ִרינְ ק‪ .‬אּון ַדאן ָהאט יֶ ענֶ ער ִאינְ גְ ל‪ ,‬וָ ואס ָהאט‬ ‫עׁש ַמ ְ‬ ‫גֶ ְ‬ ‫פּואה פּון ֵאיינֶ ער פּון ִדי ַאיינְ וואֹוינֶ ער פּון אּונְ זֶ ער‬ ‫ֶדער ְר ָ‬ ‫ויד ָיאּו ַּביי‬‫קּומען זֶ ען ִדי וִ ִ‬ ‫עׁשלָ אגְ ן צּו ֶ‬ ‫ארגֶ ְ‬ ‫ִאין ָאנְ פַ אנְ ג פָ ְ‬ ‫יׁשט גֶ עזּונְ ט‪ִ .‬מיר זֶ ענֶ ען‬ ‫ייער נִ ְ‬‫עטל וָ ואס ִאיז גֶ עוֶ וען זֵ ֶ‬ ‫ְׁש ֶט ְ‬ ‫ִאין ַמיין ְקלַ אס ִאיז ָדא ַא גְ רּוּפֶ ע פּון ִקינְ ֶדער וֶ ועלְ כֶ ע‬ ‫"איְך זֶ ע ַאז וֶ וער ֶעס ִאיז‬ ‫ער ֵהיים‪ ,‬גֶ עזָ אגְ ט‪ִ :‬‬ ‫ִאים ִאינְ ֶד ְ‬ ‫יׁשט גֶ עגַ אנְ גֶ ען‬ ‫וארן ָאנְ גֶ עצִ ינְ ְדן אּון ֵקיינֶ ער ִאיז נִ ְ‬‫ַאלֶ ע גֶ עוָ ְ‬ ‫עה ֶיטענֶ ע ְׁש ִט ֶיּבער‪ ,‬אּון זֵ יי‬ ‫יׁשט ַאזֶ עלְ כֶ ע ָאּפְ גֶ ִ‬ ‫קּומען פּון נִ ְ‬ ‫ֶ‬ ‫אר ִדינְ ְסט וָ ואס ֶער‬ ‫ויד ָיאּוס‪ ,‬חּוץ פּון ִדי פַ ְ‬ ‫עה ְיטן פּון ווִ ִ‬ ‫ָאּפְ גֶ ִ‬ ‫ויד ָיאּו‪ ,‬נָ אר ִמיר זֶ ענֶ ען ַאלֶ ע גֶ עגַ אנְ גֶ ען‬ ‫קּוקן ִדי וִ ִ‬ ‫ֶמער ְ‬ ‫יּפּורי‬ ‫ויד ָיאּוס ‪ -‬פּון ִס ֵ‬ ‫יידער גֶ עוואֹוינְט צּו זֶ ען וִ ִ‬ ‫זֶ ענֶ ען לֵ ֶ‬ ‫ערלֵ ייגְ ט‬ ‫עה ְיטן פּון ִדי ֶטעכְ נָ אלָ אגְ יֶ ע‪ֶ ,‬ד ְ‬ ‫ָהאט ִמ ְיט'ן זַ יין ָאּפְ גֶ ִ‬ ‫אמען ְּת ִהלִ ים‪ּ .‬פְ לּוצְ לִ ינְ ג ִאיז‬ ‫ִאין ׁשּול‪ ,‬אּון גֶ עזָ אגְ ט צּוזַ ֶ‬ ‫יּוטער‪.‬‬ ‫אמּפְ ֶ‬ ‫צַ ִד ִיקים ‪ -‬אֹויפְ 'ן ָק ְ‬ ‫עמיינְ ט‬ ‫יׁשט ַקיין ׁשּום ַהנָ ָאה‪ .‬קּוק‪ִ ,‬איְך ָהאּב גֶ ֵ‬ ‫ֶער אֹויְך נִ ְ‬ ‫עׁשעפְ ט נֶ עּבְ ן‬‫נְט ֶימער פּון ַא גֶ ֶ‬ ‫ארט ֶדער ֵאייגְ ִ‬ ‫עקּומען ָד ְ‬ ‫ֶ‬ ‫ָאנְ גֶ‬ ‫ויד ָיאּו‪ ,‬אּון צּום סֹוף‬ ‫ַאז ִמיר וֶ ועלְ ן ַהנָ ָאה ָהאּבְ ן פּון ִדי וִ ִ‬ ‫עענְ ִדיגְ ט‬ ‫ויסע ִס ָיּבה גֶ ֶ‬ ‫ֵאיין ָטאג ָהאט ֶמען צּולִ יּב ַא גֶ עוִ ֶ‬ ‫ׁשּול‪ ,‬אּון גֶ עפְ ֶרעגְ ט‪" :‬וֶ וער זָ אגְ ט ָדא ַאזֹוי ֵׁשיין ְּת ִהלִ ים?"‬ ‫ייער פְ ִרי‪ .‬וֶ וען ִמיר זֶ ענֶ ען ַארֹויס פּון ֵח ֶדר ָהאט‬ ‫ֵח ֶדר זֵ ֶ‬ ‫ערע‪ ,‬פִ יל‬ ‫אקּומען ַאן ַא ֶנְד ֶ‬‫ָהאּב ִאיְך גֶ עזֶ ען ַאז ִמיר ָהאּבְ ן ַּב ֶ‬ ‫אֹויסגֶ ערּופְ ן‪" ,‬זָ אגְ ְטס אֹויְך ְּת ִהלִ ים פַ אר‬ ‫אּון ַדאן ָהאט ֶער ְ‬ ‫ערצֵ יילְ ט ַאז זֵ יי ָהאּבְ ן יֶ עצְ ט‬ ‫ְ‬ ‫ד‬‫ֶ‬ ‫ער‬‫ד‬ ‫ֶ‬ ‫ינְ‬‫ק‬‫ִ‬ ‫י‬‫ד‬‫ִ‬ ‫פּון‬ ‫ֵאיינֶ ער‬ ‫ערע ַהנָ ָאה‪ ".‬אּון ַדאן ָהאט ֶער אּונְ ז גֶ עזָ אגְ ט‪:‬‬ ‫אק ֶ‬ ‫עׁש ַמ ֶ‬ ‫ַא גֶ ְ‬ ‫וערן גֶ עזּונְט‪ֶ ".‬ער ָהאט אּונְ ז גֶ עזָ אגְ ט‬ ‫אמע‪ ,‬זִ י זָ אל וֶ ְ‬ ‫ַמיין ַמ ֶ‬ ‫ויד ָיאּו פּון ֶדעם ֶ'ּבן ִאיׁש ַחי' אּון וֶ וער‬ ‫ייע וִ ִ‬ ‫גֶ עקֹויפְ ט ַא נֵ ֶ‬ ‫יידן‬ ‫ַ"דאוֶ וענְט אֹויף ִמיר ִאיְך זָ אל זִ יְך אֹויְך ֶקענֶ ען ָאּפְ ֵׁש ְ‬ ‫עמאלְ ְדן ַאז נָ אְך ֶמען ֶענְ ִדיגְ ט‬ ‫אמען‪ ,‬אּון אּונְ ז גֶ ָ‬ ‫ִאיר נָ ֶ‬ ‫קּומען ִמיט ִאים צּו זַ יין הֹויז ּכְ ֵדי צּו זֶ ען ִדי‬ ‫ְס'וִ ויל ֶקען ֶ‬ ‫"א ֵמן!"‬ ‫עׁש ִריגְ ן הֹויְך‪ָ :‬‬ ‫ויד ָיאּוס‪ ".‬אּון ִמיר ָהאּבְ ן ַאלֶ ע גֶ ְ‬ ‫פּון וִ ִ‬ ‫עשׁעפְ ט‬ ‫אקּומען פּון זַ יין גֶ ֶ‬ ‫עדער ֵאיינֶ ער ַּב ֶ‬ ‫ְּת ִהלִ ים וֶ ועט יֶ ֶ‬ ‫ער ְס ְטנְ ס ִקינְ ֶדער פּון ְקלַ אס ָהאּבְ ן‬ ‫ויד ָיאּו‪ָ ,‬א ֶּבער ֶמ ְ‬‫ֵׁשיינֶ ע וִ ִ‬ ‫(ד‪ .‬ב‪).‬‬ ‫אּומזִ ְיסט‪.‬‬ ‫עט ַראנְ ק פַ אר ְ‬ ‫ַא זִ ֶיסע גֶ ְ‬ ‫ויד ָיאּוס!"‬ ‫יׁשט ַקיין ווִ ִ‬ ‫קּוקן נִ ְ‬ ‫"מיר ְ‬ ‫ִאים ְקלָ אר גֶ עזָ אגְ ט‪ִ :‬‬ ‫לע"נ האשה החשובה חי' זיסל עלקא בת ר' שמעון ע"ה | ‪845.351.9511‬‬ ‫א שיינע דערהער‬ ‫עפעס אז ווען עפעס וואלט געדארפט דויערן‬ ‫קיין פונק פון א געפיל צו אידישקייט‪ .‬נישט קיין‬ ‫אויסצוג פון א דרשה פאר בחורים דורך‬ ‫פינף מינוט צו ערלעדיגן נעמט א שעה צוויי‪...‬‬ ‫שבת טיש‪ ,‬נישט קיין דאווענען‪ ,‬און נישט קיין‬ ‫הרב מרדכי שווארץ שליט"א‬ ‫אבער ס'איז געווען א נארמאלע זאך אז אפילו אין‬ ‫לערנען‪ .‬ליידיגע שטרוי זעק‪ ,‬מיט די זעלבע‬ ‫חשוב'ע שטובער זענען געווען קאמפיוטערס‪.‬‬ ‫קאפעליטש און זאקן – ס'מאכט נישט אויס‪.‬‬ ‫רואה 'ממה שנולד' כבר‬ ‫זייער אסאך‪ ,‬איינער מער איינער ווייניגער ווערן‬ ‫עטליכע יאר זענען אדורך און מען האט‬ ‫דאס אז די וועלט גייט ווערן 'דאמיס' אנשטאטס‬ ‫אפעקטירט‪ ,‬אבער כמעט אויף יעדער איינעם‪.‬‬ ‫אנגעהויבן צו זען אז עס ווערן נייע זאכן‪ .‬אלעס‬ ‫מענטשן‪ ,‬איז גענוג א גרויסע דעמעדזש אויף די‬ ‫אין טעכנאלאגיע ארבעט אזוי‪ .‬מען ווערט‬ ‫יעדע נייע טעכנאלאגיע וואס איז ארויסגעקומען‬ ‫בריאה‪.‬‬ ‫אריינגענארט‪ .‬מען האט נישט גע'חלומ'ט אז‬ ‫קומט מיט זייטיגע פראבלעמען‪ AI .‬האלט ביי‬ ‫די התחלה פון די התחלה‪ .‬קיינער ווייסט‬ ‫אבער ס'איז מער פון דעם‪ .‬מען קען נישט‬ ‫טעקסט וועט זיין וואס טעקסט‬ ‫אויסוואקסן קיין ערליכע אידן יראים ושלמים‪,‬‬ ‫איז היינט‪.‬‬ ‫נישט ווי אזוי עס וועט אויסקוקן אין א‬ ‫האלבע יאר ארום‪ ,‬ווער רעדט פון פינף‬ ‫וואס האבן א שיעור צופרי און ביינאכט‪ ,‬ווען דער‬ ‫און וואטסעפפ‪ ,‬ווען עס איז‬ ‫יאר ארום‪.‬‬ ‫קאפ און מהלך המחשבה ווערט פארדארבן‪.‬‬ ‫ארויסגעקומען‪ ,‬אויב עס וואלט‬ ‫אגב‪ ,‬ביי יעדע זאך אין טעכנאלאגיע‪ ,‬דארף מען‬ ‫אונז האבן אביסל עקספיריענס אין‬ ‫אויסגעזען ווי עס זעט אויס היינט‪,‬‬ ‫האבן דעם בליק‪ .‬מען קען נישט קוקן אויף א נייע‬ ‫ווי אזוי א זאך גייט ווייטער‪ .‬ווען דער‬ ‫וואלט קיין איין איד א שומר תורה‬ ‫זאך מיט דאס וואס מען האט יעצט‪ .‬איזהו חכם‬ ‫קאמפיוטער איז ארויסגעקומען‬ ‫ומצוות דאס געהאט‪ .‬והראיה‪,‬‬ ‫הרואה את הנולד‪ ,‬מען זאגט נאך פון איינעם‪,‬‬ ‫איז עס געווארן פארשפרייט אין‬ ‫פעיסבוק האט כמעט קיינער‬ ‫'נולד' איז א לשון עבר‪ ,‬דאס מיינט קוק אויף די‬ ‫שטובער‪ ,‬און חשוב'ע אידן יראים‬ ‫נישט‪ .‬היינט איז וואטסעפפ א‬ ‫זאכן וואס זענען שוין נולד געווארן פארדעם‪.‬‬ ‫ושלמים האבן עס גענוצט צו טייפן‬ ‫געמיינע זאך‪ ,‬און טויזענטער אידן האבן עס ווייל‬ ‫חידושי תורה און ס'איז נישט בייגעפאלן אז‬ ‫יעדע טעכנאלאגיע וואס איז ארויסגעקומען‬ ‫עס ווערט דעוועלאפט צוביסלעך‪.‬‬ ‫א קינד טאר נישט נוצן א קאמפיוטער‪ .‬ס'איז‬ ‫אין די לעצטיגע יארן האט ליידער געקאסט‬ ‫דער זעלבע איז מיט ‪ .AI‬עס גייט ווערן אסאך‬ ‫געווען דאן א טרוקענע כלי‪.‬‬ ‫אידישע נפשות‪ .‬מ'האט פריער גערעדט וועגן‬ ‫מער דעוועלאפט ווי יעצט‪ .‬און מיר דארפן זיך‬ ‫איך געדענק איינער האט אמאל געזאגט‬ ‫אפפארן‪ ,‬מען דארף נישט אפפארן צו ווערן‬ ‫שוין היטן דערפון‪.‬‬ ‫אז זיין מאמע לאזט נישט קינדער נוצן דעם‬ ‫געדעמעדזשט פון טעכנאלאגיע‪ .‬מען רעדט פון‬ ‫(מעסעדזש ‪)64830‬‬ ‫קאמפיוטער בשום אופן‪ .‬פארוואס? ווייל זי זעט‬ ‫אידן אין אונזערע בתי מדרשים וואס האבן נישט‬ ‫מחאה נמרצת‬ ‫ליידער איז דעם פארגאנגענעם חול המועד פארגעקומען א‬ ‫שרעקליכע פירצה ווען מ'האט אריינגעברענגט גוי'שע מושגים פון‬ ‫טעכנאלאגיע‪/‬מאווי דירעקט סערווירט ביים היימיש יודישן ציבור‪.‬‬ ‫אפילו דאס מאל איז דאס נאר געווען בקצה המחנה‪ ,‬אבער כדרכם של דברים אויב‬ ‫שטעלט מען זיך נישט אוועק גאר שטארק דערקעגן אין אנהויב‪ ,‬ווערן די פירצות‬ ‫ברייטער און ברייטער‪.‬‬ ‫דערפאר איז גאר וויכטיג צו חזר'ן פאר זיך אליינס און פאר די גאנצע משפחה צו שטיין ווייט‬ ‫פון אזעלכע סארט זאכן ווי פון פייער ממש‪.‬‬ ‫און זכות פון זיך אפהיטן פון די סארטן פירצות זאלן מיר זוכה זיין צו נחת דקדושה און אפגעהיטענע דורות‪.‬‬ ‫‪6‬‬ ‫חק ראזענפע‬ ‫לד‬ ‫ש‬ ‫יצ‬ ‫מאושר‬ ‫תו‬ ‫לי‬ ‫כן‬ ‫רה"ג ר' יוסף‬ ‫ט"א ‪ -‬דו‬ ‫ה‬ ‫גל‬ ‫יון‬ ‫ות‬ ‫התודה והברכה להנדבנים שיחיו‬ ‫ארויסגעגעבן דורך‪ :‬פ י ק וח ת‬ ‫מ" ץ‬ ‫ח‬ ‫ט ה ל וי‬ ‫שב‬ ‫ה‬ ‫הרה"ג משה אסטרייכער‬ ‫הפצה בקייאמישא‬ ‫הפצה במאנסי‬ ‫שליט"א דומ"ץ בב"פ‬ ‫נתנדב ע"י הרב נפתלי האגער שליט"א‬ ‫נתנדב ע"י הר"ר יהודה פאזען‬ ‫לרגל נישואי בנו‬ ‫השומרים אפיס‪:‬‬ ‫בן האדמו"ר מוויזניץ שליט"א מב"פ‬ ‫הי"ו לרגל הולדת הבת‬ ‫•••‬ ‫לרגל הכנסת בנו הב' משה‬ ‫‪845.351.9511‬‬ ‫ארי' נ"י לעוה"ת והמצוות‬ ‫הר"ר נתן נטע‬ ‫גראזינגער הי"ו‬ ‫מנדב צו זיין‬ ‫‪ -‬אנטווערפן‬ ‫‪845.772.3980‬‬ ‫הפצה במאנסי‬ ‫לרגל הולדת הבן‬ ‫•••‬ ‫צו שיקן א פעקס‪:‬‬ ‫ידידינו הרב יעקב דוב כהן‬ ‫הר"ר יהודה לייב‬ ‫הפצה במאנסי‬ ‫‪845.789.5698‬‬ ‫נתנדב ע"י הרב יואל שמואל‬ ‫שליט"א לרגל אירוסי הבן‬ ‫טשאריש הי"ו ‪ -‬ב"פ‬ ‫לרגל הולדת הבת‬ ‫ּפ ָא סט‪:‬‬ ‫פירטה שליט"א לרגל הכנסת בנו‬ ‫•••‬ ‫‪P.O.B 813‬‬ ‫הב' רפאל נ"י לעוה"ת והמצוות‬ ‫הר"ר זרח דייטש‬ ‫‪Monsey N.Y. 10952‬‬ ‫ברכת מזל טוב לידידינו היקרים‬ ‫הי"ו ‪ -‬מאנסי‬ ‫לרגל הולדת הבן‬ ‫הרב מאיר יודא טייטלבוים שליט"א‬ ‫•••‬ ‫הפצה בלאנדאן‬ ‫לרגל הולדת הבן‬ ‫הר"ר יואל שמחה‬ ‫הרב יוסף מענדלאוויטש הי"ו‬ ‫הי"ו ‪ -‬ק"י‬ ‫נתנדב לע"נ הר"ר יצחק צבי‬ ‫רופט אונזער טעלעפאון‪-‬ליין‬ ‫ב"ר אברהם אליהו ע"ה‬ ‫לרגל הולדת הבן‬ ‫לעי"נ אמו האה"ח‬ ‫צו הערן כסדר'דיגע חיזוק‪,‬‬ ‫מרת טויבא רבקה‬ ‫געדאנקען‪:‬‬ ‫ַ‬ ‫מעשיות און‬ ‫וזוגתו מרת חי' גיטל מרים‬ ‫הרב מנחם מאשינסקי שליט"א‬ ‫ב"ר שלום נחמן ע"ה‬ ‫ב"ר שלמה שמשון ע"ה‬ ‫לרגל הולדת הבת‬ ‫יא"צ כ"ה תשרי‬ ‫‪845‬‬ ‫‪718‬‬ ‫‪.400.1111‬‬ ‫הר"ר נח צבי בערגער הי"ו‬ ‫•••‬ ‫לרגל הולדת הבן‬ ‫הר"ר נחום גרינוואלד‬ ‫השומרים פאר פרויען‪:‬‬ ‫ויה"ר שיזכו לראות רב נחת‬ ‫הי"ו‪-‬מאנסי לרגל‬ ‫‪845.400.1114‬‬ ‫הפצה בלאנדאן‬ ‫דקדושה מכל יוצ"ח‬ ‫נישואי בנו בשעטו"מ‬ ‫•••‬ ‫ע"י ‪TOY PARK‬‬ ‫בעלגיע‪323-500-3466 :‬‬ ‫לאנדאן‪44-161-394-2000 :‬‬ ‫השומרים האטליין לאקאלע‬ ‫צו מנדב זיין רופט‪845.772.3980 :‬‬ ‫נומערן‪:‬‬ ‫דא‪514-700-4700:‬‬ ‫נא ַ‬‫קא ַ‬ ‫ַ‬ ‫ארץ ישראל‪077-224-1111 :‬‬ ‫ענגלאנד‪0330-909-1111 :‬‬ ‫ַ‬ ‫‪CALLMAGIC‬‬ ‫נדבה ליין‪0330-350-2366 :‬‬ ‫בעלגיע‪323-346-0111 :‬‬ ‫פראנקרייך‪33-9-730-5-3366 :‬‬ ‫ַ‬ ‫הפצת הגליון‬ ‫‪PHONE‬‬ ‫‪MESSAGES‬‬ ‫‪SYSTEM‬‬ ‫ַארגענטינא‪2152-7700 :‬‬ ‫פארשפרייט אייער מעסעדזש איבער די גאנצע וועלט‬ ‫ראזיל‪556-14-042 -7272 :‬‬ ‫ּב ַ‬ ‫בלינדען על ידי‪:‬‬ ‫‪845-213-1229‬‬ ‫קהילות ‪ /‬מוסדות ‪ /‬בתי מדרשים ‪/‬משפחה‬ ‫‪USA - 845.231.2226‬‬ ‫ענגליש האטלייןַ‪732-719-5570 :‬‬ ‫ארץ ישראל האטלייןַ‪02-540-5055 :‬‬ ‫לאנדאנע נומער פאר ארץ ישראל'דיגע‬ ‫השומרים ליין‪0330-551-3100 :‬‬ ‫אמעריקאנע נומער פאר ארץ ישראל‬ ‫האטליין‪605-313-9612 :‬‬ ‫פרוטה'לע קאמפיין‪845-818-5678 :‬‬ ‫צו געבן געלט פאר השומרים אין ארץ‬ ‫ישראל‪ 845-366-2793 :‬עקס‪6062 .‬‬ ‫איבערצולאזן אייער פערזענליכע מעשה קענט‬ ‫שטארק סאפיסטעקירטע‬ ‫אפפ‪-‬ליין קאמפיין פאון סיסטעם‬ ‫דער כשר'ער מהלך צום ‪S&P 500‬‬ ‫איר אריינרופן אין השומרים ליין עקס‪ 3-0 .‬אדער‬ ‫רופט אין אפיס אויף ‪845.351.9511‬‬ ‫(‪1-212-OFFLINE (633.5463‬‬ ‫פאר א נייעס רופט ‪929-552-2020‬‬ ‫‪US 718.500.3638‬‬ ‫‪718.831.2211‬‬ ‫לאזט די שמוציגע ארבייט פאר'ן גוי‬ ‫‪UK 0330.909.3253‬‬ ‫‪Your Technology Solution‬‬ ‫‪845.293.3444‬‬ ‫‪US 718.500.3638‬‬ ‫‪UK 0330.909.3253‬‬ ‫‪US: 212.202.1834‬‬ ‫‪UK: 0330.027.3132‬‬ ‫‪845.384.2255‬‬ ‫‪(212) 202-1834‬‬ ‫‪CONCEPT 1‬‬ ‫די‬ ‫‪845.935.4050‬‬ ‫‪845.400.2355‬‬ ‫סטאנדארט‬ ‫וואס איר‬ ‫זיכט‪.‬‬ ‫‪212.461.4525‬‬ ‫‪718.785.8380‬‬ ‫עכט 'כשרע‬ ‫רופט ‪ 24‬שעה ‪ -‬דעליווערי אינעם זעלבן טאג ‪Free delivery‬‬ ‫‪Talk only‬‬ ‫סעלפאונס' אין‬ ‫עכט 'כשרע‬ ‫געשעפטן'‬ ‫‪US: 800.972.8242‬‬ ‫‪CLICKING FOR YOU‬‬ ‫‪UK: 0170.924.6246‬‬ ‫‪845.456.7437‬‬ ‫‪800.972.8242‬‬ ‫‪7‬‬ ‫השמיעיני את קולך ‪ -‬בראשית תשפ”ז‬ ‫מפי השמועה‬ ‫מען קען הערן די מעסעדזשעס אויף השומרים ליין עקס‪ 3-1 .‬צו אויפמישן א געוויסע מעסעדזש דרוקט ‪ #‬פאר אנווייזונגען בשעת’ן הערן‪.‬‬ ‫סמארטפאון!"‬ ‫אבער נישטערנדיג אין מיינע טאשן האב איך‬ ‫באשטעלט דורכן טעלעפאון‬ ‫(מעסעדזש ‪)64854‬‬ ‫געכאפט אז איך האב נישט קיין קעש‪ ,‬און‬ ‫‪ $250 -‬ביליגער‬ ‫ניטאמאל א קרעדיט קארטל וואס איז נאכנישט‬ ‫אויסגע'מעקס'ט‪.‬‬ ‫איך האב זיך לעצטנס געלערנט א פאך פאר‬ ‫איך דארף אבער דאך האבן געז אהיימצוגיין‪.‬‬ ‫א זייטיגע הכנסה און זיך באנוצט מיט א מאשין‬ ‫זרקתי‪ ,‬שמחתי‪,‬‬ ‫פון דער וואס האט מיר עס אויסגעלערנט‪ .‬ווען‬ ‫בלית ברירה‪ ,‬אראפשלינגנדיג די בושות‪ ,‬בין איך‬ ‫ושימחתי אחרים‬ ‫צוגעגאנגען צו עפעס א איד'ל דארט אין געז‬ ‫איך האב שוין געשפירט גענוג באקוועם מיט'ן‬ ‫פאך האב איך אים געפרעגט וואו מען קען קויפן‬ ‫אלס גבאי אין א ביהמ"ד איז עס מיין פליכט‬ ‫סטעישין‪" ,‬איך בין א מלמד מיט חובות‪ ,‬און איך‬ ‫אזא מאשין‪ ,‬צו קענען האבן אן אייגענע פאר זיך‪.‬‬ ‫צוצושטעלן דעם קידושא רבה וואס מען מאכט‬ ‫האב נישט קיין געלט יעצט‪ ,‬אפשר קענסטו מיר‬ ‫אין אונזער ביהמ"ד שבת צופרי נאכ'ן דאווענען‪.‬‬ ‫אויסצאלן אביסל געז אהיימצוגיין?"‬ ‫יענער האט עס געקויפט אנליין‪ .‬איך האב‬ ‫רוב מאל זענען דא מתפללים וואס זענען עס‬ ‫אבער נישט געוואלט גיין אויפן אינטערנעט פאר‬ ‫"פיין‪ ,‬איך לייג דיר ארויף פערציג דאללער‪,‬‬ ‫מנדב לכבוד א שמחה‪ ,‬לעילוי נשמת א נאנטן‬ ‫דעם‪ ,‬האב איך אנגערופן דעם טעלעפאון נומער‬ ‫און וואונטש מיר א ברכה"‪ ,‬האט דער איד גערן‬ ‫אדער לזכות פאר איינעם‪.‬‬ ‫וואס איז געשטאנען אויפן מאשינדל‪.‬‬ ‫מסכים געווען‪.‬‬ ‫פאריגע וואך האט איינער פון די מתפללים‬ ‫קיינער האט נישט אויפגעהויבן‪ .‬נאכ'ן פרובירן‬ ‫דערנאך פרעגט ער מיר וואו איך בין א מלמד‪,‬‬ ‫מיר אנגערופן אז ער וויל מנדב זיין די קידושא‬ ‫עטליכע מאל בין איך ענדליך אנגעקומען צו‬ ‫און איך האב געענטפערט דעם נאמען פונעם‬ ‫רבה יענע וואך‪ .‬פרעג איך אים 'לשמחה מה זו‬ ‫איינער וואס האט באוויליגט אויפצוהויבן דעם‬ ‫מוסד‪ .‬ער האט זיך געפריידט‪ ,‬מיטיילנדיג אז‬ ‫עושה'? האט דער איד ערקלערט אז ער האט‬ ‫טעלעפאון‪ ,‬און איך האב מסביר געווען אז איך‬ ‫זיינע עלטערן האבן געהאט שייכות מיט יענע‬ ‫ענדליך אויפגעגעבן זיין טאבלעט און ער וויל‬ ‫גיי יעצט אריין אין דעם ליין און איך נויטיג זיך‬ ‫חסידישע הויף‪" .‬קוק‪ ,‬איך האב דא א בילד פון‬ ‫לכבוד דעם מנדב זיין דעם קידוש‪.‬‬ ‫אין א מאשין‪ ,‬און איך וויל וויסן אויב איך קען עס‬ ‫ענקער רבי!"‬ ‫איך האב אים געפרעגט אויב איך זאל עס‬ ‫קויפן דירעקט פונעם קאמפעני‪.‬‬ ‫ער האט ארויסגעשלעפט זיין כלי פון טאש‪,‬‬ ‫שרייבן אויף די צעטלעך ‪ -‬אזוי ווי איך מאך‬ ‫זיי האבן גערן מסכים געווען צו מאכן דעם‬ ‫יעדע וואך וואו מען שרייבט לרגל וועלכע שמחה‬ ‫און אנגעהויבן ווישן‪ ,‬אויפצוזוכן יענער בילד‪.‬‬ ‫באשטעלונג אויפן טעלעפאון‪ ,‬און גענומען‬ ‫אדער לע"נ וכדומה‪ ,‬און ער האט מסכים געווען‪.‬‬ ‫כאטש איך בין געווען שולדיג א הכרת הטוב‬ ‫אלע מיינע פרטים‪ .‬און צו מיין שטוינונג‪ ,‬ווען‬ ‫שבת צופרי נאכ'ן דאווענען‪ ,‬אין צוגאב צו‬ ‫פאר דעם פרעמדן איד וואס האט מיר יעצט‬ ‫זיי האבן געהערט אז איך גיי אריין אין דעם ליין‬ ‫די צעטלעך וואס איך האב אויפגעהאנגען‬ ‫אויסגעצאלט מיין געז טאנק‪ ,‬און ס'איז מיר‬ ‫אלס א פראפעשינעל‪ ,‬האבן זיי מיר געגעבן א‬ ‫פרייטאג נאכמיטאג‪ ,‬האב איך אויך אויסגערופן‬ ‫געווען אומבאקוועם זיך אנצורופן‪ ,‬האב איך‬ ‫דיסקאונט פון כמעט ‪!$250‬‬ ‫(עפ"י די בקשה פון דעם איד) אז דער קידושא‬ ‫זיך געשטארקט און ערקלערט‪" ,‬אנטשולדיגט‪,‬‬ ‫(מעסעדזש ‪)64887‬‬ ‫רבה איז צוגעשטעלט דורך דעם‪-‬און‪-‬דעם‬ ‫אבער איך קוק נישט אין א סמארטפאון‪".‬‬ ‫יונגערמאן לכבוד דעם אז ער האט זוכה געווען‬ ‫"וואס?! ס'איז גארנישט‪ ,‬נאר א בילד פון א‬ ‫אוועקצואווארפן זיין טאבלעט‪.‬‬ ‫רבי'ן‪".‬‬ ‫אין ביהמ"ד איז געווען ששון ושמחה‪ ,‬ווען‬ ‫'יישר כח פאר די געז‪,‬‬ ‫"ניין‪ ,‬איים סארי‪ ,‬אבער איך קוק נישט אין‬ ‫אלע מתפללים האבן זיך מיטגעפרייט מיט זיין‬ ‫דעם" האב איך פעסטגעשטעלט‪.‬‬ ‫אבער איך קוק נישט'‬ ‫שמחה של מצוה‪.‬‬ ‫צו מיין וואונדער רופט זיך דער איד אן "דו‬ ‫פארנדיג אויפן וועג אהיים האב איך זיך‬ ‫(מעסעדזש ‪)64986‬‬ ‫זאלסט טאקע נישט קוקן‪ ,‬און די אויבערשטער‬ ‫געטראפן מיט א ליידיגן געז טאנק‪ .‬איך בין‬ ‫זאל העלפן אז איך זאל אויך נישט קוקן אין קיין‬ ‫צוגעפארן צום נענטסטער געז סטעישין‪,‬‬ ‫שרייב זיך איין אין מתמידים לדעת‬ ‫‪845-352-5327‬‬ ‫א מתמידים‬ ‫לדעת אינגל‬ ‫ענדיגט‬ ‫‪01709.246.246‬‬ ‫‪CLICKING FOR YOU‬‬ ‫משניות צו‬ ‫‪800.972.8242‬‬ ‫געברויכן‬ ‫אלע אייערע אינטערנעט‬ ‫זיין בר מצוה‪.‬‬ ‫צוגעשטעלט דורך גויים ‪ 24‬שעה א טאג‬ ‫גייסטו אויך?‬ ‫‪800.972.8242 BELGIUM 03.547.0125‬‬ ‫‪8‬‬