מחמדינו · Machmideini — בראשית (2026-10-05)

בסייעתא דשמיא
גליון קע"ו
עש"ק
פרשת
בראשית
כ"ח תשרי
שנת תשפ"ז לפ"ק
ֹלקים ֶאת ָהאֹור ּכִ י טֹוב :די גרויסקייט פון לערנען ספרי תלמידי
וַ ּיַ ְרא ֱא ִ
בעש"ט הק' זי"ע צו וועמען ס'איז נתגלה געווארן די אור הגנוז שבתורה
שיחות יקרות
מפ"ק כ"ק מרן אדמו"ר זצוק"ל
ענין וואס ער האט געדארפט זען ,פונקט ווי די רסד ,).וואס דורך איר קען מען זען פון איין עק וועלט תורה מסיני
גמרא זאגט "פון איין עק וועלט ביז'ן צווייטן". ביז'ן צווייטן. ...דער אמת איז ,אז מיר האבן נישט קיין שום השגה
ענליך ברענגט דער הייליגער דגל מחנה אפרים דער מאור עינים שרייבט דארט ווייטער ,אז מ'האט אין די תורה פון דער הייליגער בעל שם טוב זי"ע,
(פרשת בראשית ,ד"ה וירא) אז ער האט געהערט פונעם דערציילט אויפ'ן בעל שם טוב הק' זי"ע ,אז יעדעס וואס ער האט מקבל געווען די תורה מן השמים מיט
הייליגן בעל שם טוב זי"ע ,וועלכער האט געפרעגט מאל וואס ער האט געדארפט וויסן א געוויסע זאך, קולות וברקים ,פונקט ווי ביי מתן תורה אויף בארג
וואו די "אור הגנוז" איז באהאלטן געווארן .האט דער סיני ,אינגאנצן העכער פון א מענטשליכן שכל.
אפילו ווען עס האט זיך געהאנדלט איבער פשוט'ע
בעל שם טוב געענטפערט ,אז דער אייבערשטער
ענינים פון מענטשן ,פלעגט ער אריינקוקן אין די אין תולדות שטייט (פרשת בלק) ,אז אחיה השילוני
האט דאס באהאלטן אינעם הייליגן תורה.
תורה און לערנען מיט א מורא'דיגע אהבה ויראה וואס האט מקבל געווען תורה פון משה רבינו ע"ה,
דער 'דגל' שרייבט ווייטער אז דאס איז מרומז און איז געווען פון די וואס זענען ארויס פון מצרים,
און זיך מדבק זיין דערין מיט א דביקות ,ביז ער איז
אינעם פסוק (בראשית א ,ד)" :וירא אלקים את האור כי שפעטער איז ער געווען אינעם בית דין פון דוד
צוגעקומען צו דעם אור הגנוז וואס ליגט דארט
טוב ויבדל אלקים" ,וואס רש"י הקדוש זאגט ,אז דער המלך ע"ה ,ער איז אויך געווען דער רבי פון אליהו
אייבערשטער האט געזען אז עס פאסט באהאלטן .דעמאלטס פלעגט ער זען קלאר דעם
הנביא ,און איז געווען דער רבי פון מיין
נישט פאר רשעים צו ניצן דעם ליכט, רבי'ן זלה"ה -דער בעל שם טוב הק' זי"ע.
דעריבער האט ער עס אוועקגעלייגט פאר
די צדיקים אויף לעתיד לבוא ,און דער אור הגנוז
בעל הטורים שרייבט דערויף א רמז ,אז קול צהלה ורנה דער הייליגער בעל שם טוב זי"ע אליין
די גימטריא פון די ווערטער "את האור" שפתינו אז תרננה האט משיג געווען און געזען דעם אור הגנוז
באטרעפט פונקט אזוי פיל ווי דאס ווארט בהדרת קודש מגישים אנו בזה מתוך חדוה ושמחה וואס איז באהאלטן אין די תורה הקדושה.
עילאה ,ברכת מזלא טבא וגדיא יאה ,אל מול פני דורך דעם כח האט ער געקענט צוקוקן און
"בתורה" ,זעהט מען דאך אז די אור הגנוז
ליגט טאקע באהאלטן אינעווייניג אין די כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א זען פון איין עק וועלט ביז'ן צווייטן ,און
הייליגע תורה. לרגל השמחה השרויה במעון קדשו
האט געווואסט אלע באהאלטענע זאכן.
דער 'דגל' שרייבט ווייטער ,אז ער אליין באירוסי הנכדים היקרים שיחיו אזוי ווערט געברענגט אין מאור עינים
האט בייגעוואוינט פילע פעלער ביים נכדו היקר המו"מ בתורה וביר"ש (פרשת שמות ,ד"ה ותפתח ותראהו) אויף דעם וואס
החתן הרב ישכר בער שליט"א
הייליגן בעל שם טוב זי"ע ,ווי ער האט בן חדב"ן הרה"צ ר' צבי אלימלך טייטלבוים שליט"א
חז"ל זאגן אין מסכת חגיגה (דף י"ב ע"א) אז
זיך באנוצט מיט דעם אור הגנוז וואס איז רב דקהל תפילה למשה ד'סאטמאר "דאס ליכטיגקייט וואס דער אויבערשטער
עב"ג הכלה בתש"ק שתחי'
באהאלטן אין די תורה .למשל ,דער בעל האט באשאפן אינעם ערשטן טאג פון די
ונכדו היקר המו"מ בתורה וביר"ש
שם טוב האט אמאל געשריבן א בריוו צו החתן הרב חיים יהושע אשר שליט"א בריאה ,האט אדם געקענט זען דערמיט
זיין שוואגער ,הרה"ק רבי גרשון קיטוב'ער בן חדב"ן הרה"צ ר' נפתלי אברהם אביש ווייס שליט"א פון איין עק וועלט ביז'ן צווייטן; אבער
עב"ג הכלה בתש"ק שתחי'
זי"ע ,וואס האט געוואוינט אין ארץ ישראל. ווען דער אויבערשטער האט געזען אז
ויהי רצון מלפני אבינו שבשמים
אינעם בריוו האט דער בעל שם טוב שמשמחה זו יושפע שפע רב לנו די וועלט איז נישט ראוי דערצו ,האט ער
געשריבן אז ער האט אים געזען אין חוץ ולכל ישראל ,אכיה"ר. עס באהאלטן פאר די צדיקים אויף לעתיד
לארץ אויף א געוויסן שבת ,און ער האט לבוא ".און וואו האט ער עס באהאלטן?
אים געפרעגט וואס ער האט דארט געטון. "אין די הייליגע תורה" (זעה זוהר הקדוש ,ח"א
האט הרה"ק רבי גרשון געענטפערט ,אז טאקע
מכתב קודש מכ"ק מרן אדמו"ר מהר"י זצוק"ל יענעם שבת האט א גביר אין חוץ לארץ געמאכט
א ברית ,און ער האט אים געלאזט רופן צו זיין דער
לבנו כ"ק מרן אדמו"ר זצוק"ל מוהל ,און דאס איז געווען די סיבה פארוואס ער איז
אחר זמן שמחתינו שנת תשט"ו לפ"ק דעמאלטס געווען אינדרויסן פון ארץ ישראל .עס
אור ליום ה' כ"ד תשרי ,הילולא דהתולדות זי"ע. זענען דא נאך אן א שיעור אזעלכע ענליכע מעשיות
וואס מען קען אפילו נישט אלעס אויסרעכענען ,ווי
הודות להשי"ת החגים עברו עלינו בטוב ובנעימים לששון ולשמחה ,כרגיל אצלינו בהרגשה דער בעל שם טוב האט ממש געקענט זען פון איין
טובה בע"ה ,ובנשיאות רוח עוז וחדוה ,ויעלה לרצון לשמור ממרום את קיום המצות בשמחת עק וועלט ביזן צווייטן דורך דעם כח פונעם אור
החג בחודש התקופים במצות ,להשאת לנו שיורי ברכה וזמרה על כל השנה ,ברשימא דניכר הגנוז וואס איז באהאלטן אין די תורה .עד כאן דברי
ביראה ובאהבה בשמחה ,מהתעוררות ומהתלהבות התלהבות על בני החרדים לדבר השי"ת. קדשו.
כפי שמובא בקדושת לוי (לחג השבועות) בשם הרמב"ן עה"פ אם תעירו תעוררו את האהבה עד אין ספר שבחי בעש"ט ווערט דערציילט די
שתחפץ זה לשונו הטהור והק' (בערך) :אם כשעוזר השי"ת כשיגיע לאדם איזה התעוררות פרטים פונעם מעשה ,אז דער הייליגער בעל שם
אהבה ויראה להשי"ת ,יעשה תיכף כלי חפץ להתעוררות בתורה ובתפלה שלא יגיע לריק. טוב זי"ע האט געזאגט ,אז פרייטאג צו נאכטס האט
ער נאכגעקוקט און געזוכט הרה"ק רבי גרשון זי"ע
בפרט באלו הימים הק' מי לא התעורר בימים האלו ,ובצאת הימים צריכים תיכף לעשות כלי
איבער גאנץ ארץ ישראל ,אבער ער האט אים נישט
חפץ בתורה ובתפלה ,לקבל השיריים באותות השתלשלות אותו השפע על כל השנה ,שתוכל געקענט געפינען" ,ער האט אים נישט געזען אין
ללמוד ולעבוד השי"ת בניקלא. ארץ ישראל" .צומארגנס שבת אינדערפרי בשעת'ן
וכבר חיכיתי בצפיות רב לאותה השעה שאוכל להתקשר אתכם בדברים העולים על הכתב, דאווענען ,האט ער אים פלוצלינג יא געזען אין
אבל באסרו חג לא נמשך ידי בכתב ,ואנו הזכרנו אותך בשמחתינו ,הן באושפיזך בשירה, ארץ ישראל .און ער האט נישט געקענט פארשטיין
וקראו אותך בהקפה הראשונה. וויאזוי דאס איז מעגליך ,אז ער זאל האבן געפארן
פון חוץ לארץ קיין ארץ ישראל אינמיטן שבת.
אבקשך לכתוב לי בפרטות מהשיעורים שקבעת לך בלילות הארוכים מהחורף ,ואם אתה
האט אים רבי גרשון געענטפערט ,אז ער האט
תמשוך ללמוד עם ר' משה אייזענבאך להלאה ג"כ.
געהאט א ברית יענעם שבת אין עכו ,און די שטאט
שיקול דעתי היה שתקבע לך שלשה שיעורים ,אחד שיעור גמרא עם רש"י בלבד בלי עיון, עכו איז דאך האלב אין ארץ ישראל און האלב אין
בערך שלשה וארבעה דפים ליום ,ולחזור על המקום לבד בלי חבר .שיעור השני גמרא עם חוץ לארץ (ירושלמי שביעית פ"ו ה"א) .פרייטאג צו נאכטס
פוסקים בעיון ,דעתי היה שתלמוד סדר נשים .בלבד תחזור היורה דעה. איז ער געווען אין דעם חלק וואס איז חוץ לארץ,
והשי"ת יחונך במעגלי צדק ללמוד וללמד לשמור ולעשות ,ביראה ואהבה כדת מה לעשות, דערפאר האט אים דער בעל שם טוב נישט געזען
ויפתחו לך עיני שכלך במעייני לבך ,להבין ולהשכיל לאמיתתו של תורה ,והשי"ת יסיר אין ארץ ישראל ,אבער שבת אינדערפרי האט ער
געדאוונט אין דעם חלק וואס געהערט יא צו ארץ
מאתך המכשולים והמוקשים המונחים באמצע הדרך ,ותתנהג הכל כשורה אצלך בשלימות
ישראל ,און דערפאר האט אים דער בעל שם טוב
הבריאות ,ובמנוחת הדעת ובהרחבה תוכל לשקוד על דלתות תורה והחסידות.
דאן יא געזען.
_______________________________________
א .ראה אמרות טהורות (ניסן) הנה איתא ברמב"ן (ספר האמונה והבטחון פי"ט בלאו דלא תשא) בפירוש הפסוק שמעתי ממורי
בשיר השירים (ב ,ז) אם תעירו ואם תעוררו את האהבה עד שתחפץ -הובא כמה פעמים בקדושת לוי -כי אלע דיבורים פונעם הייליגן בעל שם טוב זי"ע
הנה כאשר מופיעה לאדם איזו התעוררות מן השמים ,הנה הוא רוצה שההתעוררות הלזו לא תאבד ממנו, זענען מורא'דיג טיף און הויך ,פיל העכער פון
ותשאר עמו לעד ,הנה העצה לזה היא ,שכאשר מרגיש שהופיעה עליו התעוררות מן השמים ,ילך תיכף
אונזער השגה .איך האב געהערט אויף הרה"ק רב
ויעשה איזה כלי לשים בו ההתעוררות ,וכיצד עושים כלי ,הנה היא ע"י איזו פעולה של מצוה ,ועל ידי כן
ייבי זי"ע ,אז איינמאל ווען ער האט געלערנט אינעם
תשאר ההתעוררות בתוך אותו כלי ,עכדה"ק .ובשנה אחת כתב לי כ"ק אאמו"ר זצוק"ל אחרי צאת היו"ט,
ספה"ק תולדות יעקב יוסף ,האט ער זיך געמוטשעט
כי הנה אחרי שעובר יום טוב קדוש כזה" ,אזא הייליגע יום טוב" ,הלא בודאי כל אחד מרגיש בלבו שבמשך
היו"ט היתה לו התעוררות גדולה מכח קדושת היו"ט ,הנה כי כן צריכים לראות לעשות כלי תיכף ומיד לעצור צו פארשטיין א געוויסע שטיקל וואס הייבט זיך אן
בקרבו ההתעוררות ,עכ"ד. מיט "שמעתי ממורי" .פונקט דעמאלטס איז הרה"ק
דער 'תולדות' זי"ע אדורך נעבן די שטאט אוסטראה,
א פייער האט אראפגענידערט פון הימל און אים שוואך און ער איז געלעגן אין בעט .ער האט איז הרה"ק רב ייבי געגאנגען צו אים בעטן ער זאל
ארומגענומען מיט דונערן און בליצן ,פונקט ווי ביי אנגעהויבן מסביר זיין די ענינים ,און גלייך ווי ער אים מסביר זיין די כוונה פון דעם וואס ער האט
מתן תורה אויפן בארג סיני .ער האט אזוי געזאגט האט אנגעהויבן רעדן" ,האט זיך דער בעטל אביסל דארט געשריבן.
תורה פאר צוויי-דריי שעה נאכאנאנד .ווען ער האט אויפגעהויבן און געשוועבט אין די לופטן" ,און ווען ער איז אנגעקומען ,איז דער תולדות געווען
ב
ברכת מזל טוב ברכת מזל טוב ברכת מזל טוב
לכבוד ידידינו היקר והנכבד ,המהולל בתשבחות ,ה"ה לכבוד ידידינו היקר והנכבד ,המהולל בתשבחות ,ה"ה לכבוד ידידינו היקר והנכבד ,המהולל בתשבחות ,ה"ה
הרב מרדכי שבתי אייזענבערגער שליט"א n11n1שליט"א הערשm1
קופטשיק הרב יקותיאל'J1p n11n1 nn
גרינבוים שליט"א 'J1pיחזקי'
הרב יעקב
מלמד מומחה בתלמוד תורה מלמד מומחה בתלמוד תורה
,i:J)Jn u,,,,, il:t)':> 1l\!JJ ;nm':> 1ll'.JTT.ll :JlO ':>TT.J n)1:J מלמד מומחה בתלמוד תורה
,1:iJm u,,,,, 11::iJ':> 7lWJ nim':> 11mm :110 ':>TT.J nJ1:i
,oll!llip:tl!l ,:i, 7)7 ]l\!JN1l \!JN1 ,,om ;ip;� ']111 ,oll!llip:tl!l ,:i, 7)7 ]l\!JN1l \!JN1 ,,om np,� ']111
לרגל השמחה השרויה במעונו לרגל השמחה השרויה במעונו שמחת בר מצוה
,ll!IDll lTllCD �:,:i p"nrn,10 �\!} :in�ll1'TII 10m לרגל השמחה השרויה במעונו
,l\!JDll lTllCD �:,:i p•m1010 7111 :in':>ll1'TII 10m
בלידת נכדתו שתחי' למזל טוב של בנו היקר כמר ברוך ני"ו למזל טוב בנישואי בתו שתחי' למזל טוב
ויה"ר שיזכה לרוות רב נחת דקדושה מכיוצ"ח שיחיו, שיחיו1",n,
,l'.,Opl'n
,,,:,rנחת דקדושה מכיוצ"ח ,,,,n
שיזכה לרוות רב ויה"ר 1",n 11':>:>l'i:i
מכיוצ"ח שיחיו, '':J.Plרב נחת דקדושה
,,,,nשיזכה לרוות
ויה"ר
ואך קול ששון ושמחה ישמע לעד במעונו ,אכיה"ר •,u•nn
"•i•'TMאכיה"ר
לעד במעונו, ואך קול ששון ושמחה ישמע
nilOD::l lDMl ')nl\!1
ואך קול ששון ושמחה ישמע לעד במעונו ,אכיה"ר
"11l'Ml"I •i•'TM" nilOD::l lDMl ')nl\!1
מאמר פונעם הייליגן בעל שם טוב זי"ע מאכט ברענגען lll))OJ. i1'17\!1i1
מ'זאל אים i1n0\!1i1
געבעטן ער זייהאט7l1
דעריבער 7 lll))OJ.
פונעם תולדות i1'17\!1i1בעט
iln0\!1i1זיך די
רעדן ,האטגעענדיגט7l1
7
l!)"llnJ. 0"1Di11jJ'i1 1nnil 1)J. 'N1\!1'lJ. l!)"llnJ. 0"1Di11jJ'i1 1nnil 1)J. 'N1\!1'lJ.
ליכטיג עטליכע צוואנציג בלעטער אינעם ספר פרי א מסכתא .ווען זיי האבן אים געפרעגט וועלכע צוריק צוביסלעך אראפגעלאזט ביז ס'האט זיך
>l"'l □ mo OnJl!)10:: >l"'l □ nm OnJl!)10::
עץ חיים. מסכתא זיי זאלן ברענגען ,האט ער געענטפערט אז געשטעלט אויף זיין פלאץ.
,,,n,w n"�l')D nwnp, nm :i, m11':> nJPW 1"n,, ,,,n,w n"�l'JJJ nwnp, nm :i, m11':> nJPW 1"n,,
פון דעם אלעם זעט מען קלאר ,אז די תורה פונעם 11::in,, ,mvn:i
ווילן נאר. >iv':זיי
מסכתאוועלכע vnw,
nnnw1 pww ':>1p lNl
ברענגען זיי קענען אנגערופן: 11::in,, ,mvn:iזיך
ייבי זי"ע רב>iv': vnw, הרה"קnnnw1 האט 11ww ':>1p lNl
דעמאלטס
.7"n>)N ,□ 71)) j)) nJ1:J7l n:110':> 1:i':> m':>NWJJ 7):J .i"n>JN ,□':>1v ,v nJ1:i':>1 n:110':> 1:i':> m':>Nwn ':>J:i
הייליגן בעל שם טוב זי"ע זענען פיל העכער פון זיי האבן אים געברענגט א גמרא מסכת יבמות ,און "צום ערשט האב איך געמיינט אז איך פארשטיין די
א מענטשליכן שכל ,און באמת האבן מיר דערין ער האט גלייך אנגעהויבן צו דרשנ'ען מיט גרויס כוונה פון אלע 'שמעתי ממורי' שטיקלעך ,חוץ פון
גארנישט קיין שום השגה. חריפות און שארפקייט .ווען ער האט געענדיגן דעם איינעם .אבער יעצט זאג איך אז ס'איז פונקט
אבער פונדעסטוועגן ,דארף א איד גלייבן און וויסן און איבערראשט געווען אלע זיי זענען רעדן, פארקערט ,איך פארשטיי נישט קיין איין 'שמעתי
',omאז די ליכטיגקייט פונעם בעל שם טוב'ס תורות נישט
אן
איז�:,;,,
ער�,,, ',;,,:,
'll'1'1אז
געהערט
wcii ,, ,,, ;,•:,ncm, '"'1l'I
איז ער אז זיי זעען
1l:l)7 ll'nl)1:l
דא
האבן דאך
און למדן,
=,,, ,,om :i;,,��,,,,,;,,:,
ערשטוינט; זיי 1.ll//l
גרויסער
תולדותll'1'1' ,,:i,,
wcii ,, ,,, ;,•:,no,o '"'1l'I
קיין 'שמעתי
il'rn,,:iדער
איין -
=,,,
1.ll//lוואס
געווען
דעם איינעם
מסביר
�,,om :,;,, אויסער �,,,,,;,,:,
ממורי',
wcii ,, ,,, ;,•:,noio '"'1l'I
יעצט מיר האט
=,,,
ll'1'1' ,,:i,, ll'rn,
לייכט פאר יעדן איינציגן איד ,ספעציעל פאר די
אויסנאמער גאון,,,,:, ,,,op,,, ii,m .,,:,i ,..,:,. אביסל",,,,:, ,,,op,,, ii,m .,,:,i . איך שוין ,..,:, פארשטיי,,,,:,
,,,op,,, ממורי' ii,m .,,:,i ,
וואס טוען זיך אריין אין זיינע הייליגע ווערטער ·;,:, ll'rn'TPlO:l "Pl:llll? ,,,,lll ;in," o:nc ·;,:, ll'rn'TPlO:l "Pl:llll? )11:llll ;in," o:nc ·;,:, u,rn,010:i "Pl:llll? ll1:llll ;in," o:n
און לערנען די ספרים פון זיינע תלמידים הקדושים llll/1.:1:Jזיי:
אנגערופן צו האט דער הייליגער מגיד זי"ע זיך
i1'111l/i1 i1n?.:11l/i1 7l17
געהערט פון הרה"ח רבי חיים ווייטמאן
llll/1.:1:Ji1'1"11l/i1 i1n?.:11l/i1 7l"l7
איך האב
llll/1.:1:Ji1'1"11l/i1 i1n?.:11l/i1 7l"l7
זי"ע .דורך די גרויסע הארה וואס דער הייליגער 1ll"'1l"l:J
זיכער א ?.:1"1?.:li1
"1i''i1איך 1nn:, ll:J
תורה ,בין 'N11ll'l:J
פונעם 1ll"'ll"l:J?.:1"1?.:li1חלק הנגלה
"אין די "1i''i1ll"lni1
איז 'תולדות' 1l:J'N11ll'l:J
דער ספר הקדוש 1ll"'ll"l:J?.:1"1?.:li1
"1i''i1ll"lni1אז ווען
1l:J'N11llז"ל,
l"'l tlnl?.:I onl'O ,1.:1::i l"'l tlnl?.:I onl'O ,1.:1::i l"'l tlnl?.:I onl'O ,1.:1::i
בעל שם טוב האט אנטפלעקט ,איז יעדער איינער וואס תורה די אין אבער אייך. ווי למדן גרעסערער זי"ע, קאריצער פנחס דער הרה"ק צו אנגעקומען
,l'n'lll n"�r,1.:l :ill/11;,1 nni :i, 11111';, :i,rl// ,,:,,, ,l'M'lll n"�r,1.:l :ill/11;,, nni :i, n,,,, :i,rl// ,,:,,, ,l'M'lll n"�r,1.:l :ill/11;,, nni :i, 11111';, :i,rl//
71:ln'lזוכה צו האבן א געוויסע השגה אין פנימיות התורה, לבנה' געגעבן געווארן 'אש שחורה על גבי אש
,UlVl.:l:l ;p';, Vtllll' :intll//1 ]11/11/1 7lj;) 7Kl
איז אויסגעדריקט" :ווען משיח וועט
71:ln'l,UlVl.:l:l ;p';, Vtllll' :intll//1 ]11/11/1 7lj;) 7Kl
האט ער זיך
71:ln'l,lllVl.:l:l ;p';, Vtllll' :intll//1 ]11/11/1 7l
איז., ..
:i,,K,o';,,v
דעם 1P
אין :i,i:i,, ווייסע:,:i,o';,
פייער), ,:i, lll7Kl//1.:l
אויף 7,:i
פייער ., ..:i,,K,o';,,v 1P :i,i:i,,
(שווארצע 'שמעתי יעדע:,:i,o';,
1:i';, lll7Kl//1.:l
אויף 7,:i
תורה א ., ..:i,,K
זאגן ער ,o';,,v
וועט 1P :i,i:i,,
:,:i,o';, 1:i';, lll7Kl//קומען,
יעדער לויט זיין מדרגה און לויט ווי ריין זיין נשמה
איז. אונזער רבי דער הייליגער בעל שם טוב געווען א ממורי' וואס שטייט אינעם ספר!"
גרויסער למדן ,אבער איך בין דארט נישט קיין פון כ"ק דער שווער זצוק"ל האב איך געהערט
און אוודאי כאטשיק מיר האבן בכלל נישט קיין
למדן .איך פארמאג נאר א גרויסע ידיעה דערין, נישט אביסל אן אנדערע נוסח ,אבער עס איז
השגה אין זיי ,אבער דאס עצם לערנען אין זייערע
אבער א למדן בין איך נישט". קיין סתירה" :וואס טוט מען אין היכל משיח,
הייליגע ספרים פועל'ט אויפ'ן מענטש וואס לערנט
זיי אז ער ווערט אינגאנצן געטוישט ,ווי חז"ל זאגן מ'הארעוועט אויף די 'שמעתי ממורי'ס וואס שטייט כל חד לפום דרגתו
אין תולדות".
(שוחר טוב משלי יג) אז א מענטש וואס גייט אריין אין א הרה"ק דער קאמארנער זי"ע שרייבט ,אז איין
געשעפט פון בשמים אפילו ער האט גארנישט אזוי אויך ווערט נאכגעזאגט בשם איינעם
געקויפט האט זיך אבער אנגעכאפט אין אים פון די צדיקים וואס האט געזאגט איבער די
,,om :,pil �,,, ,,p,:, w,.,,,-ro,i, u,n,;,u 1l!Pl
א פיינעם גראך ,אזוי איז ווערן מ'לערנט
תרננה שפתינו ורנה צהלה קול ספה"ק תולדות" :מיט מממורי'ס,, m
פון.,.,,, שמעתי;,"mffl� ,,,,,,,""'""'
מעומק לבבינו שלוחה ברכות עד בלי די ,קדם l"':,
יעדע 'שמעתי ממורי' קען מען מחיה מתים illl;,Oj,l/11 V,Ml ,,,,t i"i:,
ספרי תלמידי בעל שם טוב הק' זי"ע ,אפילו ידידינו וידיד נפש כל חי ,איש חי ורב פעלים, �·;,,, u,rnio,�, "111'"" in,., :m,• oi,
מ'פארשטייט גארנישט ,ווערט אבער די העומד לשרת בקודש בצרכי ציבור באמונה mvo:i :,,1,1/1:i :,nol//:i ':>Ji';,
זיין!"
במסירות ובנאמנות ,ה"ה l//"'1l'l:l l:l"ll:l:i ,;,,:, 1nn:, ll:J 'Kll//'l:l
מענטש ארומגענומען מיט דעם פיינעם ריח, עלl"'lגבי אש לבנה OMll:lשחורה
אש OMl'!) 10,
און יעדער איינער איז משיג לויט זיין מדריגה. הר"ר לוי יצחק יאקאב הי"ו ספר "אור יצחק" פונעם ,,,n,iu
n"�� :"tt0'11vfהקדמה .nru �, nn,'7
:i,t'Wדי
1":-riאין
7um,min,, ill', in,111, ani,1111 ,,.,., ,,p 71<1
משמש ביהמ"ד הגדול במסירות נפלא
נאכדערצו אז מ'לערנט ספרי חסידות "ווייסט .,,.,,,xאז זיין פאטער,
מעשה, א ,o,,v
,v a:u,, ווערט a,i�, i,,
דערציילט n,,xw ,,,
מען כאטש עפעס פון העכערקייט" ,מה- לרגל השמחה השרויה במעונו הרה"ק דער זלאטשובער מגיד זי"ע ,איז
בלידת נכדתו שתחי' אצל חתנו
שאין-כן דער וואס לערנט בכלל נישט קיין האברך היקר הר"ר רפאל זילבער הי"ו אמאל אנגעקומען אין א שטאט וואו עס האבן
ספרי חסידות האט ער גארנישט ,און ער וועט ואלין מיליא ,יהון לרקיעיא ,ריבון עלם ועלמיא, געוואוינט לומדישע מתנגדים ,און זיי האבן
מעגליך שטענדיג בלייבן אינעם זעלבן מצב שיזכה לרוות מלוא חופניים נחת דקדושה
מכיוצ"ח שיחיו ,ואך קול ששון ושמחה ישמע אים געבעטן אז ער זאל זאגן תורה .דער מגיד
אין זיך קיינמאל נישט אויפהייבן און נתעלה לעד במעונו ,אכיה"ר. האט געטראכט אז עס איז נישט שייך צו רעדן
ווערן. צו מתנגדים אין ענינים פון פנימיות התורה,
ג ב
שיחת קודש מאת כ"ק מרן אדמו"ר זצוק"ל
א' דר"ח מרחשון שנת תשמ"ח לפ"ק לבחורים
וצריכין לדעת שמביטול תורה באים כל הצרות ,כדאיתא בגמ' (קידושין ל): לא היה בכוחי להגיד דברי חיזוק לכל בחור לבד[ ,לכן נאמר לכל הבחורים
בראתי יצר הרע בראתי לו תורה תבלין ,שקדושת התורה מגביה את האדם יחד] ,איך דארף אויך האבן חיזוק אסאך מאהל...
שיוכל להתפלל כדבעי ,ולאכול כדבעי ,ולשמור עיניו כדבעי וכו' וכו' .אבל בלי הנה לעת עתה נגמר הבין הזמנים ,שלימוד התורה היה מוזנח קצת ,אכן
תורה קשה מאד להתחזק בענינים אלו וכדומה. לומדים ,אבל אין הלימוד בעול ובמסגרת ,ולקראת הזמן החדש צריכים
וכעין זה איתא בנועם מגדים פרשת נח דאיתא בזוה"ק שתיבת "אלה" הוא להתחזק מחדש .וכדאיתא בבית אהרן (דף סה ):על ר"ח שהוא זמן התחדשות
מבחינת הרע ,ובזה מפרש את הפסוק אלה תולדות נח ,פירוש ,אלה ,היינו לעבודת ה' ,וזהו פירוש הכתוב עולת חודש בחדש"ו .ובפרט עכשיו שמתחילים
כוחות הרע ,הוא תולדה ותוצאה של "נח" ,דהיינו מנוחה ועזיבה מן התורה. זמן חדש בישיבה.
וצריכים להתפלל בכל יום שהקב"ה יצילו מיד היצה"ר ,כדאיתא בגמ' (קידושין אומרים בשם הרה"ק מרוזין זי"ע שחודש מרחשו"ן רומז שהשפתיים
ל ):יצרו של אדם מתגבר עליו בכל יום ולולא הקב"ה עוזרו לא יכול לו .וע"ז מרחשי"ן ,שהשפתיים עוד דובבות ומרחשין מהתפילות של הימים נוראים
צריכים תפילה שהקב"ה יעזור לו .וכשמתפללים בודאי הקב"ה עוזר לו. שהיה בחודש תשרי ,ונשאר עוד ההשפעה של הימים טובים בחודש חשון.
באור החיים הק' פרשת ויחי (בראשית מט ,ג) מאריך בענין כח הטוב והרוחני כ"ק מו"ח זצוק"ל היה אומר כמה פעמים בשם רב ייבי (פ' נח דיבור ב') דאיתא
וכח הרע הגופני שיש באדם .שכשעושה מצוה וכדומה נתגבר עי"ז כח הטוב בירושלמי (סוף ברכות) אם תעזבני יום יומיים אעזבך ,משל לשני בני אדם
ונכנע חלק הרע תחת חלק הקדוש .ולפעמים להיפך שע"י שעושה עבירה שהתפרדו והלכו להם לשני הכיוונים ,זה לצד זה ,וזה לצד שכנגד ,נמצא
מתגבר יותר כח הרע שבאדם ואז נכנע צד הטוב שבו רח"ל .ופעמים שחלק שאחר שעבר ופנה יום היו מרוחקים זה מזה מהלך שני ימים .וכמו כן הוא
הגופני מתגבר ע"י שח"ו ער גיט זיך נאך א תאווה גשמי וכדומה .אינני מדבר בתורה ,שאם עוזבים את התורה ליום אחד גם התורה עוזב את האדם ,ונמצא
ח"ו מתאוות אסורות ,רק גם תאוות של היתר ורשות ,אשר בזה נמשך האדם שהוא מרוחק מן התורה שני ימים .ובזה מפרש רב ייבי הפסוק אלה תולדות
מחלק הטוב להתגברות של חלק הגופני והרע שבו רח"ל .ולכן יש להזהר מאד נח נח וגו' ,פירוש ,שהתוצאה של "נח" ,היינו מנוחה ועזיבה מן התורה ,הוא
אפילו מתאוות גשמיות של היתר. "נח" ,היינו שני ימים של עזיבה מן התורה רח"ל.
וכן איתא כמה פעמים בתולדות על דבריהם ז"ל (פסחים מב ):לא נתמלאה והעיקר מה שצריכים להתחזק הוא בהתמדת התורה! והתמדה אי אפשר
צור אלא מחורבנה של ירושלים ,שכשחלק הטוב הנקרא ירושלים נחרב ,אזי לומר לכל אחד בשוה ,אלא כל אחד יתחזק כפי יכולתו .ופירושה של התמדה
נתמלאה ח"ו חלק הרע הנקרא צור. הוא כפשוטו שבכל עת ופנאי שיש לו יעסוק בתורה .אבל עיקר פירושה של
איתא באור החיים הק' פרשת אחרי (יח ,ב) ,שלפעמים רואים אדם או בחור התמדה הוא שבשעת הלימוד יהיה מוחו וכל חושיו דבקים בתורה ,ליגן אין
שעולה מעלה מעלה ופתאום נתהפך ומשתנה מקצה אל הקצה והולך לערנען ,ולא יחשוב בשעת הלימוד בשום דבר אחר.
ומתדרדר מטה מטה ,ולא ידע מאיזה סבה ,והוא בעצמו יתמה איך נהפוך בענין קביעת עתים בתורה -קביעת עתים אין הכוונה דווקא על מי שעוסק
בדעתו .וכתב שהסיבה לזה הוא מחמת איזה אוכל אסור שאכל פעם ,שעי"ז כל היום על המחיה ועל הכלכלה שצריך לקבוע זמן בכל יום ללמוד מעט,
נטמטם לבו .ובזה מפרש הפסוק ותורתך בתוך מעי ,היינו מה שבתוך מעי אלא גם בני ישיבה צריכים לקבוע שבשעת סדרי הלימוד מצד הישיבה
זה מביא לידי הצלחה בתורה ,או להיפך ח"ו .ולכן צריכים ליזהר שכל מה יעסוק בלימודו בהתמדה ולא ישיח באמצע בדברים בטלים ,ער לערנט און
שמכניסין לתוך הפה שיהי' כשר בתכלית הכשרות .וכן ליזהר כשיאכל יאכל ער שמועסט ,ער לערנט און ער שמועסט ,שלימוד כזה הוא תורה בלי עול,
כדבעי בברכה לפניה ואחריה בכוונה ,ולא יאכל כרעבתן וכו' ,כמבואר בשו"ע וגם מסלק כל מוחו מן התורה ,ואי אפשר לו להתעמק בתורה בכלל.
ברכת מזל טוב ברכת מזל טוב ברכת מזל טוב
לכבוד ידידינו היקר והנכבד ,המהולל בתשבחות ,ה"ה לכבוד ידידינו היקר והנכבד ,המהולל בתשבחות ,ה"ה לכבוד ידידינו היקר והנכבד ,המהולל בתשבחות ,ה"ה
הרב אהרן יצחק האראוויטץ שליט"א הר"ר יודא לייב ווילהעלם הי"ו הרב משה הלוי ברקוביץ שליט"א
משגיח בתלמוד תורה חבר הנהלת המוסדות במסירות ובנאמנות מנהל רוחני בתלמוד תורה
לרגל השמחה השרויה במעונו שמחת בר מצוה לרגל השמחה השרויה במעונו שמחת בר מצוה לרגל השמחה השרויה במעונו
של בנו היקר כמר חיים אלי' ני"ו למזל טוב של בנו היקר כמר ישראל שמאי ני"ו למזל טוב בלידת נכדו שיחי' למזל טוב
ויה"ר שיזכה לרוות רב נחת דקדושה מכיוצ"ח שיחיו, ויה"ר שיזכה לרוות רב נחת דקדושה מכיוצ"ח שיחיו, ויה"ר שיזכה לרוות רב נחת דקדושה מכיוצ"ח שיחיו,
ואך קול ששון ושמחה ישמע לעד במעונו ,אכיה"ר ואך קול ששון ושמחה ישמע לעד במעונו ,אכיה"ר ואך קול ששון ושמחה ישמע לעד במעונו ,אכיה"ר
ד
סי' ק"ע דיני הנהגת הסעודה.
ושמעתי מכ"ק מו"ח זצוק"ל שסיפר על הרה"ק
המגיד מטשערנאביל זי"ע -אין לזה שייכות לענינינו
המדובר ,אבל יכולים ללמוד מזה מוסר השכל -שפעם
אחת בשב"ק היה לו ספק אם השטריימל שלו נגע
בעזהשי“ת
בה"הענג לייכטער" ,ואפשר שטלטל בשבת ,והתענה
ע"ז כמה תעניתים ועשה כמה סיגופים .ושאלו לו
תלמידיו אמאי מתענה ומסגף על זה מר ,הא על פי
" " דין לא עבר שום איסור ,דהוה הטלטול כלאחר יד .ענה
להם המגיד זי"ע אינני מתירא מן האיסור במעשה זה,
מו„ע ‰וב˜˘‰ נאר איך האב מורא פאר'ן טמטום הלב וואס דאס קען
‡ל מע"כ ‡נ˘י ˘לומינו ‰ע"י צוברענגן ,עכל"ק .בודאי אין אנו במדריגה של המגיד
מיר ווילן מו„יע זיין „י ח˘ובע ‡נ˘י ˘לומינו ˘יחי' ‡ז „ער זכו˙ ˜„ימ‰ מטשערנאביל זי"ע שיטמטם לבינו במעשים דקים
פ‡ר ‡נ˘י ˘לומינו ‡יינˆו˘רייבען זייערע ˜ינ„ער ‡ין „י מוס„ו˙ פ‡רן כאלו ,הלא המגיד היה גופו בבחינת נשמה (עיין מגן אברהם
˜ומענ„י‚ע י‡ר ˘נ˙ ‰לימו„ים ˙˘פ"ח לפ"˜ ‡יז ביז ”ר‡˘ חו„˘ דף לא ,):עכ"פ בדברים שיכולים להביאנו לטמטום הלב
כסלו" ‰בעל"ט ,נ‡ך „עם זמן וועט „י ‰נ‰ל ‰ני˘ט ˜ענען ‡‰לטן ˜יין בודאי צריכים לישמר וליזהר.
פלעˆער פ‡ר ˜יינעם ‡‰ן ‡ויסנ‡ם .
צריכים ליזהר בדיבור ,שיהיה שמירת הדיבור כדבעי,
און דאס איז א יסוד אין אידישקייט!
וכן צריכים ליזהר מאד בשמירת עינים כשהולכים
ברחוב .ואין זה מדת חסידות ,אלא מעיקר הדין הוא
ווער עס ‡‰ט ‡ מיי„ל וו‡ס ווער עס ‡‰ט ‡ ‡ינ‚ל וו‡ס והתורה מחייבו.
ווערט ‡לט 2י‡ר פ‡ר ווערט ‡לט 2י‡ר פ‡ר
למספרם ר"ח ‡ייר ˙˘פ"ז לפ"˜ ועלה בדעתי -באמצע שיחה עם בחור אחד -לפרש
ז‡ל ביטע רופן פ‡ר ‡ן ז‡ל ביטע רופן פ‡ר ‡ן מה שאנו מתפללין בכל יום והאר עינינו בתורתיך ודבק
‡פלי˜‡ˆיע ווי ‡ומ˘נעלסטן ‡פלי˜‡ˆיע ווי ‡ומ˘נעלסטן
לבינו במצוותיך ,שע"פ פשוטו הפירוש הוא שהשי"ת
בית חינוך לבנות בית שפרה תלמוד תורה אהל יוחנן
718-431-0509 718-431-2991x102 יאיר עינינו בתורתו ,ונזכה ללמוד תורה וכו' .ואפשר
mainoffice@baisshifra.org office@ohelyochanan.org
לומר שהפירוש הוא והאר עינינו בתורתיך שיאיר
השי"ת עינינו שנראה רק מה שמותר לראות ע"פ
פ‡ר ˜ינ„ער )יונ‚לעך ‡ין מיי„לעך( פון „י 6ח„˘ים ביז 3י‡ר ‡לט פרי נורסערי
˜ינ„ער וו‡ס זענען ‡ויפן וו‡וט˘ער'ס פר‡‚ר‡ם
התורה ,ודבק לבינו במצוותיך ,שמחשבות לבינו יהיו
ביטע ‡ריינרופן ‡ין ‡פיס פ‡ר ‡ן ‡פלי˜‡ˆיע ווי ‡ומ˘נעלסטן ,פלעˆער זענען ב‡‚רעניˆט וכל ˜‰ו„ם זכ‰
718-431-2991 X 183 | pn@ohelyochanan.org רק במחשבות של מצוה ,מיר זאלען זעהן א תורה'דיגע
נ.ב .פ‡ר עלטערן פון ‡‰ל יוחנן וו‡ס ‡‰בן נ‡ך ‡ יונ‚על ‡„ער פ‡ר עלטערן פון קוק ,און מיר זאלן טראכטן א מצוה'דיגע טראכט .ועל
בי˙ ˘פר ‰וו‡ס ‡‰בן נ‡ך ‡ מיי„ל וועלן מיר ‡רויס˘י˜ן ‡ ב‡זונ„ערע ‡פלי˜‡ˆיע
זה צריכים להתפלל בכל יום ויום.
בכבו„ רב
‰נ‰ל˙ ‰מוס„ו˙ ואיתא בראשי בשמים עה"פ (קהלת ב ,יד) החכם עיניו
בראשו ,והקשה האם כסיל אין עיניו בראשו .ותירץ
ע"פ מה דאיתא בגמ' עה"כ ולא תתורו אחרי לבבכם
כלל ,אבל בזמן הזה שבין כך מבטלים מן הלימוד אין להקפיד ,ואומרים רפואה ואחרי עיניכם דעיינין ולבא תרי סרסורי דעבירה נינהו,
בבית המדרש .והשיג עליו הטו"ז (סק"ו) שע"י הקולא של הפרישה יבואו לבטל שעין רואה והלב חומד וכלי מעשיו גומרין .ובזה מפרש הפסוק ,דכסיל
תורה בדברים בטלים ,אלא ודאי שאסור ,ולהיפך ,מזה יראה הרב לתלמידיו כשעיניו רואות מיד לבו חומד ,א"כ אין עיניו בראשו ,אלא בלבו .משא"כ
החכם עיניו בראשו ולא בלבו .און דאס איז א יסוד אין אידישקייט!
שאם לומר רפואה אסור בבית המדרש ,ק"ו לדברים בטלים ,וצריכים ליזהר
בזה מאד. ואם לומדים תורה מיט א שטארקייט און מיט א חיות ,מזה באים כוחות
חדשים להתגבר על הנסיונות ,וצריכים להתחזק בזה.
איתא ברמב"ם (הל' תלמוד תורה הי"ג) :אין אדם לומד רוב חכמתו אלא בלילה,
הטור (יו"ד רמו) מביא בשם הגמ' (ברכות נג ):דלא אמרינן רפואה בבית המדרש.
וכתבו שאין כוונת הרמב"ם על כל הלילה ,אלא ר"ל חלק מהלילה שהוא לומד
וכתב הפרישה ע"ז ,דזה הוא רק לדורות הקודמים שהיו לומדים בלי הפסק
המשך בעמוד האחרון >>>>
ה
דברות קודש מאת כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
במסיבת לחיים לאחר שמחת בית השואבה – באושפיזא דיוסף צדיקא – ד' דחול המועד סוכות תשפ"ז
במסירת "קבלות טובות להתרחק מאויר ארץ העמים" ע"י מאות בחורי חמד שי'
זאך? גיב דו אויך ַארויס ביכערגאנצע ַ
האבן קיין שייכות מיט די ַ גארנישט ָ ָ טעכנעלאגיע,
ָ צוזאמקום פאר די בחורים וועגןבאמת איז שוין געווען א גרויסער ַ
אויסגעהאלטענע ביכערָ ,אבער ַאביסל ַאזוי
ַ אויסגעהאלטן,
ַ זאלן יא זיין
וואס ָ
ָ מ'זאל
געהאט שייכות צו איסוריםָ , ַ האטוואס ָ
זאכן ָדארט איז געווען ַ אבער ָ
מ'זאל
שפילן מיט א הכשרָ , מאך אז מ'זאל ּ
זאכן ,און ַ
געשריבן מיט אונזערע ַ טאקעהאט זיך ַ
גאנצער עולם ָ וואס דער ַ
מאכן גדרים וסייגים אויף איסוריםָ , ַ
עפעס "בשוה לך".קענען זיין ּ דאס מקיים ,און מ'זעט ס'איז געווען א מורא'דיגער שינוי מקבל געווען ,מ'איז ָ
מ'האט זיך
ָ ס'האט ממש איבערגעדרייט ,אז ָ נאר
לטובה ,נישט סתם א שינויָ ,
געזאגט
האט ָ שארף ,אז יעקב ָ געזאגט זייער ַ
האט הרה"ק דער בעלזער רב זי"ע ָ ָ
מ'האט געלייגט.
ָ וואס
ב"ה ָא ּפגעהיטן ,מיט די גדרים ָ
האט
"אדוני יודע כי הילדים רכים" -ווערט געברענגט ַאז דער בעלזער רב ָ
נאך ַאליינס נישט,
דא די אינגעלייט ,איך קען זיי ָ האב ָ
געזאגט" :איך ָ
געוויזן און ָ מאכן גדרים אויף
זאל מען אויך ַדעמאלט גערעדטַ ,אז אפשר ָ ָ מ'האט שוין
ָ
זאכן? מ'קען
נאך ַ
נאך איינפירן ָנאכנישט זיכער מיט זיי ַאליינס! ווילסטו ָאיך בין ָ נאר ס'איז דער גוי'שער רוח ,דער
וואס איז נישט ממש קיין איסוריםָ , זאכן ַָ
וועקגעגאנגען.
ַ נישט" .און ב"ה ַאז עשיו ָ
האט זיך ָא ּפגעטון ,און ער איז זיך ַא וואס ווערט ַאזוי ַאריינגעברענגט -נישט ווילנדיג ווערט עס
רוח פון די גאס ָ
זאכן ...ווערט עס ַאריינגעברענגט אינעםַאריינגעברענגט -דורך די ַאלע ַ
וואס
זאכן ָדא ַ
דא ביכער ,ס'איז ָ זאכן ,ס'איז ָגעמאכט ַ
ַ מ'האט
ָ איז היינט,
טראכטן ַאזוי.
מענטש ,מ'הייבט ָאן צו ַ
טאטע זצוק"ל פלעגט ַאלץ ָ
זאגן, ברענגט ַאריין דעם גוי'אישן גייסט .כ"ק דער ַ
זאל זיך ָא ּפזונדערן פון די וועלט ,פון די גוי'אישע וועלט ,פון די ַאלע
ַאז מען ָ דאס אויך מקבל זיין,זאל מען זיך ָ
דעמאלט גערעדטַ ,אז אפשר ָ ָ האט מעןָ
זאכן.
ַ נאר פון זיך
מ'האט קיינעם נישט געהייסןָ ,ָ מ'האט קיינעם נישט געצווינגען,
ָ
מאכן ַאזעלכע תקנותַ ,אז יעדער
זאל מען ַ מ'האט גערעדט ַאז אפשר ָ ָ ַאליינס,
סאך
דא ַא ַ זאך ,וואס גרעניצט זיך יא מיט א איסור ,ס'איז ָ דא ַא ַ
גראדע איז ָ
געוואלד בחורים ,קע"ה
ַ זאל מקבל זיין אויף זיך וויפיל ער קען ,און איך זעה ,א
דא אויף דעם אן איסור דאנקט זיי ,ס'איז ָ מ'בא ַ
ַ וואס מ'רעדט פון גוים, ביכער ָ
דא גע'חתמ'ט אויף תקנות האבן ַָאריבער צוויי הונדערט בחורים ָאדער מערָ ,
פון "לא תחנם" (דברים ז ,ב ,גמ' ע"ז כ ,.חינוך מצוה תכ"ו ,רמב"ם הל' עו"כ פ"י ה"ד ,שו"ע יו"ד סי' קנ"א
האטוואס יעדער ָדא דריי דרגותָ , מ'האט נישט געצווינגען .ס'זענען ָ ָ וואס
ָ
דאס נישט טון... מ'טאר ָ
ָ סט"ו),
געקענט מקבל זיין וולעכע דרגא ער וויל.
מסרו נפשם על קדושת השם ואלכה לנגדך
זא מציאות,דא ַא ַ
דאס ַארויסברענגען ,אז ס'איז ָדארף מען ָ הגם ,אפשר ַ מ'האט זיך מקבל געווען צו זיין ָא ּפגעשיידט דערפון, ָ וואס
זאכן ָדי ַאלע ַ
מ'דארף
ַ גאנצע צייט,
דא בחורים ,וואס נישט יעדער קען לערנען די ַ ס'זענען ָ האבן נישט קיין שייכות וואס ָשטאמען פון מענטשן ַָ וואס
זאכן ָ
דאס זענען ַָ
דא ַאזויפיל גוטע ביכער היינט ,ס'איז
זיך ַאביסל אויסלופטערןָ ,אבער ס'איז ָ זאכן פון וועלן זיין ָא ּפגעשיידט פון
האבן נישט קיין שייכות צו ַצו חסידות ,זיי ָ
געהאט מסירת נפש ,פון צדיקים און אפילו פון
ַ האבןוואס ָ
דא ביכער פון אידן ָ
ָ וואס איז דען די
פארשטייןָ , גאס ,פון וועלן זיין ערליך ,און זיי קענען נישט ַ
די ַ
רוסלאנד ָאדער אפילו
ַ געהאט מסירת נפש ,אין
ַ האבן
וואס ָ
ּפשוט'ע מענטשן ָ זאך.
וואס איז דער ַ
איסורָ ,
אין ַאמעריקע.
שארף ווארט פון הרה"ק דער מיטעלע בעלזער רב זי"ע דא א ַאבער ס'איז ָ
ס'איז געווען א איד (הרה"ח ר' אברהם ראזענבערג ז"ל)ָ ,
דא אין ַאמעריקע האט
כגעזאגט -מ'זעט ַאז ווען עשיו ָ
ָ נא
מאל ָכ'האב עס שוין ַא ָ
-איך מיין ַאז ָ
וואס ער האטאויפגעהאנגען אין די סוכה דעם "פינק סליפ" ָ ָ האט
וואס ָ ָ געזאגט (בראשית לג ,יב) "נסעה ונלכה ואלכה
האט עשיו ָ געטראפן מיט יעקבָ ,
ָ זיך
מ'האט
באקומען א צעטל ַאז ָ האבן אידן ַ
באקומען ,דאס הייסט יעדן ערב שבת ָ ַ געזאגט "אדוני יודע כי הילדים רכים ,והצאן והבקר האט יעקב אים ָ לנגדך"ָ ,
געוואלט ַאריינקומען שבת
ָ האבן נישט
דזשאב ווייל זיי ָ
ַ געזאגט פונעם
זיי ָא ּפ ָ עלות עלי ,ודפקום יום אחד ומתו כל הצאן" ,ממילא "יעבר נא אדני לפני עבדו"
אויפגעהאנגען
ָ האט ער די ַאלע צעטלעך וואס ער האט באקומען צו די ַארבעטָ . שפעטער.און מ'וועט זיך שוין טרעפן ּ
דאס איז געווען זיין נוי-סוכה.אין די סוכהָ .
זאגט רש"י "בשוה לך" .פרעגט דער בעלזער רב זי"ע,אויף "ואלכה לנגדך" ָ
דאס גייט ַאריין אין א מענטש,
וואס צו ליינען פון מסירת נפשָ .
דא ב"ה ָ
ס'איז ָ דאך
דאך נישט "בשוה לך" .אויב ס'איז "ואלכה לנגדך" פאסט ָ
ַאז "לנגדך" איז ָ
דאס
וואס ָ
זאל וויסן ָפאר'ן מסירת נפש פאר א מענטשַ ,אז מען ָ און עס גיט צו ַ נישט צו דעם צו טייטשן "בשוה לך".
האבן ַאן השגה ,איז אז מען וויל זיך אויסלופטערן
מ'זאל ָ
הייסט מסירת נפשָ ,
טאקע ,אונז זעמיר
פארשטיי ַ געזאגט איך ַ
האט ָ געזאגט ַאזוי .עשיו ָ
האט ער ָָ
דאס איז בעסער פון די ַאלע גוי'אישע ביכערדאס ָאטעמעןָ .כאטש ָזאל מען ָָ
פארשידענע וואס זענען איסוריםַ ,זאכן ָ סאך ַ
האמיר ַא ַַאנדערש ,און אונז ָ
גארנישט צו.
וואס ברענגט ָ
ָאדער סתם ביכער ָ אויסגעהאלטן ,נו ,גוט
ַ וואס איז נישטיל-פלעצער ָ
שפ ּ אפיקורס'ישע ביכערּ ,ּ
אזניים נכוות מאכן "בשוה לך" ,דאס הייסט לאמיר ַ פון דעם ביזטו ָא ּפגעשיידטָ ,אבער ָ
דאס.
דאס זעלבע איז מיט די "האטליינס" .איינס פון די קבלות איז ָ
ָ זאלסטאינגאנצן ָא ּפגעטיילטָ ,
ַ מ'זאל זיין
מאכן ַאזויַ ,אז ָ
דארפסטו ַ רוואס ַ
פא ַָ
ו
"שרביט" פונעם אויבערשטן .ער ברענגט דערויף ּפסוקים ,און "אין משתמשין האבן א גרויסע המשכה .פון איין און אויך פון ניגונים .מ'ווייסט ַאז ניגונים ָ
האבן געקענט זיין ַארומגענומען בשרביטו של מלך" (סנהדרין כבָ .).
נאר אידן ָ געוואלט איינעם
ָ מ'האט
זאך .מ'זעט אין ביהמ"קַ ,אז ָזייט ,ניגונים איז א גרויסע ַ
דאס ווייזט ַאז בנים אתם לה' אלקיכם (דברים יד ,א) ַאז אידןמיטן "ענן" .מילא ָ נאך היינט אויךַ ,אז
ווארעמע ניגונים .מ'זעט ָ
האט מען געזינגען ַ מעורר זייןָ ,
רוואס עס העלפט פא ָ דאס איז דאך איינס פון די טעמים ַ זענען "בנים למקום"ָ . דאס מעוררַ .אז מען זינגט לעבעדיגע ניגונים
ווארעמע ניגונים איז ָ מען זינגט ַ
פאר א איד.
נאר ַ
תשובה ָ ברענגט עס ַאריין א שמחה.
וואס איז דער חילוק פון א בן און
וועגן דעם ַאז מען איז א "בן" -שטייט דאך ָ דאס איבער
וואס ברענגט ַאריין א ווילדקייט ,דרייט ָ
און ַאז מען זינגט ניגונים ָ
דאס טוט ער .משא"כ א דארף ָוואס ער ַ
וואס ער מוזָ ,
נאר ָ אן עבד .אן עבד טוט ָ גאנצן מענטש .עס ברענגט א ווילדקייט ,נישט קיין ישוב און נישט קיין דעם ַ
טראכט
וואס ער ַ טאטע דארףָ . וואס דער ַ
בן טוט מער ,ער זעט פון זיך ַאליינס ָ איידלקייט.
דאס.
טאטן ,טוט ער ָנאר ַאז ער קען טון בעסער פאר זיין ַ
ָ מדעת עצמם
וואס
טאקע ָ דאס צייגט ַאז אונז זעמיר בנים למקום ,טוט מען ַ
מילא ,סוכות ָ זאכן,
מ'האלט איצט אינמיטן יו"ט סוכות ,איז א גוטער זמן זיך מקבל צו זיין די ַ
ַ
וואס סוכות איז דאך א זכר צו די "ענני הכבוד" .דער בני יששכר (מאמרי חודש ָ
דארף ,ווייל
טאקע אויך מער ווי מען ַ
וואס מען קען .טוט מען ַ
דאס בעסטע ָס'איז ָ
מ'האט נישט ָ רוואס
פא ָ תשרי ,מאמר י' אות י"ג ואילך) ברענגט דאך עטליכע טעמים ַ
מ'זאל זיין ָא ּפגעשיידט.
דאס איז דער רצון פונעם אויבערשטןָ ,מען ווייסט ַאז ָ
געמאכט קייןַ האט מען נישטרוואס ָ
פא ָ פאר'ן "ענן"ַ .
נאר ַ געמאכט קיין זכר ָ
ַ
זר לא יתערב בשמחתינו זאגט ער ַא ּפ ָאר
דאס איז אויך געווען אין מדברָ .פאר'ן "באר" מיטן "מן" ָזכר ַ
זאל ַאכט געבן ַאז א גוי טאקע ַאזוי (יסוד יוסף פרק ע"ז) ַאז מען ָ
עס שטייט דאך ַ טעמים.
וואס מער פון די גוים. זאל נישט ַאריינקומען אין די סוכה .מען שיידט זיך ָא ּפ ָ ָ
זאגט ער (אות ט"ז ,בשם החיד"א בשם הרב מו' ישועה זיי"ן זללה"ה)ַ ,אז דער
איין טעם ָ
בכלל די סוכה איז דאך אן אור המקיף (בני יששכר מאמרי חודש תשרי מאמר י' אות ב-ג) ,צו באקומען
האבן אידן ַ האבן אידן געבעטןָ ,אבער די ענני הכבוד ָ באר מיטן מן ָ
האבן נישט קיין שייכות (שם אות ז').
וואס די גוים ָ
ָ אומגעבעטן.
זאגט (ע"ז גַ ).אז ווען משיח וועט קומען ,וועט מען עס שטייט דאך ,די גמרא ָ דאס נישט מ'האט ָ
ָ זאכן,
מ'האט זיך מקבל געווען די ַ ָ דא אויך ַאזוי.
איז ָ
האבן
זאגן ַאז זיי ווילן ָ
אויספרובירן די גוים מיט די מצוה פון סוכה .די גוים וועלן ָ
ּ דערמאנט די חסדי ה' אויף די ענני
ַ דאס זיכער א זמן ,ווען מען רלאנגט .איז ָפא ַ ַ
זאגן ,איך גיב ענק א "מצוה קלה" די מצוה א מצוה ,וועט דער אויבערשטער ָ פאר אידן אומגעבעטענערהייט, האט געגעבן ַ וואס דער אויבערשטער ָ הכבוד ָ
זאגט די גמראַ ,אז מ'וועט ַארויסברענגען חמה מנרתיקה ,און די גוים פון סוכהָ . דאס נישטמ'האט ָ
וואס ָ זאכן ָ
זאך ,מ'איז זיך מקבל ַ טאקע א גוטע ַ איז טוט מען ַ
וועלן בועט זיין ,זיי וועלן ַארויסגיין פון די סוכה און אידן וועלן בלייבן. דאס ווייזט ַאז מען
נאר יעדער פאר זיך איז זיך מקבל די קבלותָ . רלאנגטָ ,
פא ַ ַ
וואס איז
ס'איז דאך אין אמת'ן שווער" .מצטער" איז דאך ּפטור מן הסוכהָ . וויל זיין גוט ,מ'וויל זיין ָא ּפגעשיידט פון די גוים.
וואס
נאר ָפארקערטַ ,אז סוכה ווייזט ַאז מען טוט נישט ָ
נאר מ'זעט ַ
זאךָ .
די ַ כמה מעלות טובות למקום עלינו
סאך מער
וואס מען איז נישט מחיוב צו טון ,טוט מען ַ
נאר אפילו ָ
דארףָ ,
מען ַ זאגט ער (אות י"ד ,מהחיד"א בשם הרב החסיד מו' חיים כפוסי)ַ ,אז דער
נאך א טעם ָ ָ
דארף.
ווי מען ַ געטראגן
ָ האט זיי
דאך ַארויסגענומען אידן פון מצרים ,ער ָ האט ָאויבערשטער ָ
דארף געבןאויסהאלטן ,ער ַ
ַ דארף ער זיי
אין מדבר ,איז דער שורת הדין ַאז ער ַ
טאקע זיין מוציא חמה מנרתיקה, מילא די גוים ַאז זיי זענען ּפטור ,ס'וועט ַ
האטהאט מען געגעבן דעם "באר" מיטן "מן" .משא"כ די "ענני הכבוד" ָ צו עסןָ ,
דאס ווייזט
טאקע זיין ּפטור פון סוכהָ .אבער ָ
מ'וועט זיין מצטער ,און זיי וועלן ַ
וואס דערדאס גוטסקייט ָ נאר ַאלס ָ דאס איז געווען ָ דאך נישט געמוזט זייןָ .ָ
ַאז דו האסט נישט קיין דין "בן" .ביזט נישט קיין בן צום אויבערשטן ,מילא
זאל זיין
געוואלט ַאז עס ָ
ָ האט
נאר ווייל ער ָ
האט געטון מיט אידןָ ,אויבערשטער ָ
האסטו נישט קיין שייכות צו די מצוה פון סוכה.
דאס געטון.
האט ער ָ גוט פאר אידן ,וועגן דעם ָ
משא"כ אידן ,אפילו מען איז ּפטור ,אפילו מען קען זיך ַארויסדרייען פון די
זאך ,די גדרים וסייגים קעגן די
זאךַ .אז מען איז זיך מקבל א ַדא איז אויך ַא ַ
ָ
זאכן ,פונדעסטוועגן טוט מען ווייטער ,און מען וויל טון ,ווייל מען וויל ַאלע ַ זאך
דאס איז ַא ַ
דאך מחויב זיך מקבל זייןָ .
דאס איז מען ָ טעכנעלאגישע כליםָ ,
ָ
וואס
טאטן ַאז מען טוט ווי מער צו זיין ָא ּפגעשיידט ,צו טון זיין רצון ָ
פאר'ן ַ
ווייזן ַ וואס
זאכן ָדא איז מען זיך מקבל ַ
וואס גייט ַאריין אין אביזרייהו דעריותָ .אבער ָ
ָ
טאקע.
ער וויל ַ פאר'ן אויבערשטן ַאז מען וויל
נאר ַאז מען ווייזט ַ
מען איז נישט מחויב ,ס'איז ָ
וואס
זאכן אפילו ָאיז זיכער איצט סוכות זיכער דער זמן זיך אונטערצונעמען ַ וואס איז
זיין גוט ,מ'וויל זיין ָא ּפגעשיידט פון די גוים ,איז עס זיכער א זאך ָ
פאר'ן אויבערשטן זאגן ַאז ס'איז אן איסורָ ,אבער מ'וויל ווייזן ַ
מען קען נישט ָ צוגעפ ַאסט צום יו"ט סוכות.
ּ
וואס די
דאס ָס'זאל נישט ַאריינקומען ַָאז מען שיידט זיך ָא ּפ פון די דרכי הגויםָ , בנים אתם לה' אלקיכם
וויאזוי דער
טראכט דער וועג ,דער וועג ַ וויאזוי דער גוי ַ
טראכטן .דער וועג ַגוים ַ זאגט דער בני יששכר (אות ט"ו ,מהחיד"א בשם הרב החסיד מו' יהודא
א דריטע טעם ָ
מקפיד אויף די
וויאזוי דער גוי פירט זיך אויףַ .אז מען איז ּ
גוי הערט ,דער וועג ַ חאבילייו זללה"ה)ַ ,אז דורך די ענני הכבוד ענן זענען אידן געווען ָא ּפגעשיידט .ער
פאר'ן אויבערשטן ַאז מען זעט ַאז זאכן ,איז זיכער ַאז ס'איז א נחת רוח ַ ַאלע ַ האבן
געהאטָ ,אבער דעם ענן ַָ האבן די ערב רב אויךברענגט ַאז די מן און באר ָ
מען טוט עס פונעם אייגענעם ווילן. געהאט .איז ער מסביר די ענין (אות י"ח) ווייל דער ענן איז געווען א
ַ זיי נישט
ז
* 2
מכתב רשימת זכרונות שנכתב ע“י ידידינו מוה“ר לייבל וויינבערגער הי“ו ממייסדי קהילתינו הק‘ בוויליאמסבורג
* -
שטענדיג געזעהן אז גיין צו א שמחה פון מתפללי ביהמ"ד דעם הייליגן רוז'ינער זי"ע -די מעשה איז נאך נישט געווען אזוי איינגעפירט אז די רבי'נס קינדער -ווער עס
איז געווען גאר חשוב און טייער .עס האט מיך דערמאנט געדרוקט און אמרות טהורות -אז דער רוז'ינער זי"ע האט עולה געווען -האט די שבת דערויף געמאכט א
פון א מעשה וואס בדידי הוה עובדא שנת תשמ"ח שבת האט געהאט א מנהג אז יעדן מוצאי שבת פלעגט דער חתן בראשית קידוש אין זיין שטוב ,און הרה"צ ר' מאטיל
פרשת ויחי .יענע יאר האט געהייסן אז דער רבי גייט גבאי אריינברענגען א טיי ,און איינמאל ,האט ער עס שליט"א חדב"ן האט אויך צוגעשטעלט א קידושא רבה
פארן קיין וויליאמסבורג אויף שבת פרשת ויחי ,און אני אפגעלייגט פאר'ן הייליגן רוז'ינער אויפ'ן טיש ,און פארן גאנצן עולם יענעם שבת ,טראצדעם וואס ער איז
הקטן האט בר מצוה געהאט עשרה בטבת תשמ"ח ,און דער הייליגער רוז'ינער האט נישט צוגערירט צו דעם, געווען ממש נאך יום טוב ,און דער רבי זצוק"ל איז קודם
שבת ויחי האט געדארפט זיין דער קידוש ,אזוי ווי דער ס'איז געלעגן אויפ'ן טיש ,און ס'האט זיך אויסגעקילט, ארויפגעגאנגען אויבן אינדערהיים מאכן קידוש ,אזוי ווי
מנהג איז געווען אלעמאל אז מ'האט געמאכט א קידוש האט דער גבאי געברענגט א פרישע גלאז טיי .און אזוי דער מנהג איז געווען.
די וואך נאכדעם וואס א בחור איז געווארן בר מצוה ,האט ווייטער איז עס געלעגן אויפ'ן טיש ,און דער רוז'ינער
ביי דער קידוש שבת בראשית אויבן אין שטוב האט
דער רבי דעמאלטס געזאגט ,היות ס'גייט זיין א קידוש האט ווייטער נישט צוגערירט צו די טיי ,און עס האט
דער רבי זייער מקצר געווען -דער רבי האט אינגאנצן
אין בית המדרש ,פאסט נישט מ'זאל אוועקפארן יענע זיך אויסגעקילט נאכאמאל ,און אזוי איז געווען עטליכע
נאכגעזאגט צוויי זאכן אויבן ביים קידוש.
וואך קיין וויליאמסבורג .האט מען משנה געווען ,דער מאל.
רבי איז געפארן ,א וואך פריער אדער א וואך שפעטער, די ערשטע זאך האט דער רבי זצוק"ל קודם געווינטשען
ביז נאך א שטיקל צייט האט דער הייליגער רוז'ינער
אבער נישט יענע וואך ,לכבוד דעם וואס ס'גייט זיין א ווי יעדן שבת מברכים" ,א גוטן חודש" ,און דערנאך האט
זי"ע זיך אויפגעכאפט פון זיין דביקות ,און דער רוז'ינער
שמחה אין בית המדרש]. דער רבי נאכגעזאגט פון הרה"ק דער טריסקער מגיד
האט געזאגט אזוי :יעדן ערב שבת ,בשעת די נשמה
זי"ע אז "עקרב" ,וואס דאס איז די מזל פון חשון ,איז
דערויף איז דער רבי זצוק"ל געגאנגען צום איידעם'ס יתירה קומט אראפ צו גיין ,און די געהעריגע נשמה וואס
ראשי תיבות "עושים באימה רצון קונם" .דער רבי האט
דירה ,און דער רבי האט דארט ארום געשמועסט איז דא ביי דעם מענטש א גאנצע וואך גייט ארויף ,און
מסביר געווען אז נאך ימים נוראים קען מען צוקומען צו
שיינע זאכן .בתוך הדברים האט דער רבי געזאגט די צוויי נשמות שמועסן זיך .און די געהעריגע נשמה
די בחינה פון "עושים באימה רצון קונם" .און דאס איז די
צוויי טעמים אויף מאכן א קידוש שבת בראשית פאר פון א גאנצע וואך זאגט פאר די נשמה יתירה ,ער איז
פשט פון די ווארט פון טריסקער מגיד זי"ע ,ס'איז מרמז
דער וואס איז עולה חתן בראשית .קודם האט דער זיך מתאונן אויף דעם שווערן מצב וואס ער האט,
צו דעם ענין אז נאך די הייליגע טעג קען מען צוקומען צו
רבי זצוק"ל דערציילט די מעשה הידוע פונעם הייליגן זייענדיג אין דעם מענטש אין א גוף ,בעוה"ז איז אים
די בחינה פון "עושים באימה רצון קונם".
טשערנאבילער מגיד זי"ע ,אז איינמאל האט איינער זייער אומבאטעמ'ט .בעט ער זיך ביי די נשמה יתירה ,אז
מכבד געווען דעם טשרנאבילער מגיד זי"ע מיט זי זאל אים זען אביסל ,ווי מ'זאגט ,מכשיר זיין ,אביסל דערנאך האט דער רבי זצוק"ל דערמאנט די יארצייט
סנדקאות ,ער האט געוואוינט אין א דארף נישט ווייט אנגרייטן ,אביסל מער דערהייבן דעם מענטש ,אז ווען פונעם הייליגן רוז'ינער זי"ע ג' חשון ,און האט געזאגט
פון טשערנאביל ,און דער טשערנאבילער מגיד האט ער קומט צוריק נאך שבת זאל אים זיין אביסל גרינגער אז דער גאנצער דור פונעם הייליגן רוז'ינער זי"ע ,האט
געפרעגט דעם חסיד צו ער האט צוגעשטעלט א סעודה, צו זיין אין דעם מענטש'נס גוף ,און ,מוצאי שבת ,ווען זיך מכניע געווען פאר אים ,און דער רבי זצוק"ל האט
שבת ענדיגט זיך און די נשמה יתירה גייט ארויף ,און די נאך דעם פארציילט [ס'איז געדרוקט אין אמרות טהורות -
האט דער איד ,וואס איז געווען א עני ואביון געזאגט אז
ניין ,האט דער טשערנאבילער מגיד זי"ע געזאגט" ,אז געהעריגע נשמה קומט צוריק אראפ צו דעם מענטש, סיפורי קודש] ,אז איינמאל איז דער רוז'ינער זי"ע געווען ביי
דו האסט נישט צוגעשטעלט קיין סעודה ,דעמאלטס פרעגט די נשמה פון די נשמה יתירה נא? מיינענדיג הרה"ק דער רב זי"ע ,ער איז געווען א יונגל פון פינף יאר
קען איך נישט קומען זיין סנדק – דאס איז נאך געווען צו פרעגן צו ער האט מצליח געווען צו קענען אביסל אלט ,און דער רב זי"ע האט געפרעגט א קשיא פון די
אפאר טעג פאר'ן ברית – שפעטער איז דער איד ארויפברענגען העכער דעם מענטש .אז דער ענטפער פארזאמלטע דארט :וויאזוי איז מעגליך אז גלייך נאכ'ן
צוריקגעקומען צום טשערנאבילער מגיד זאגן אז ער גייט אז יא ער האט מצליח געווען ,איז די נשמה פון א גאנצע זאגן "שמע ישראל ה' אלקינו ה' אחד" זאל מען קענען
צושטעלן א סעודה ,האט אים דער טשערנאבילער מגיד וואך זייער פרייליך ,אבער ח"ו טאמער ,דער ענטפער איז גלייך נאכדעם זאגן "ואהבת את ה' אלקיך בכל לבבך",
זי"ע אויסגעפרעגט פונקטליך" ,וואס גייסטו צושטעלן?" נישט אזוי ווי ס'דארף צו זיין ,איז די נשמה וואס דארף און ער האט מסביר געווען די קשיא :גלייך נאכדעם
האט ער געזאגט ,ער גייט צושטעלן א סעודה ,חלה מיט זיין א גאנצע וואך אין דעם מענטש זייער צובראכן און וואס מ'זאגט "ה' אלקינו ה' אחד" איז דאך דאס ביטול
פיש ,און אפשר נאך עפעס א זאך "...האט ער געזאגט, קרעכצט זייער שטארק .האט דער הייליגער רוז'ינער צום אייבערשטן אינגאנצן ,איז ווי קען א מענטש זאגן
"ניין ,איך קען נאך נישט קומען"" ,וואס נאך זאל איך זי"ע געזאגט ,אז די אלע קרעכצן ,די אלע זאכן הער איך. "ואהבת" ,איך האב דיר ליב? ס'איז שוין נישטא קיין איך,
צושטעלן?" ,האט הרה"ק דער טשערנאבילער מגיד און דעם וואך וואס דער גבאי האט אפגעלייגט דעם טיי, ער האט זיך מבטל זיין צום אייבערשטן.
זי"ע געזאגט ,ער זאל צושטעלן א סעודה מיט אלע מיני און דער רוז'ינער האט געווארט אפאר מאל ,איז געווען און דער רב זי"ע האט מסביר געווען דעם ענין ,מיט
מאכלים ,דאס הייסט ,א גאנצע סעודה :חלה ,פיש ,יויך, זייער אסאך קרעכצן פון די געהעריגע נשמות ,ווייל א ביאור עמוק אויף דעם ,און דער רוז'ינער זי"ע איז
פלייש ,קאמפאט ,אלעס. ס'איז נישט געווען אזוי ווי ס'דארף צו זיין רח"ל .עד כאן אלט געווען אינגאנצן פינף יאר אלט ,און ער האט
האט ער דערציילט בשם כ"ק דער רבי'ן זכרונו לברכה]. פארשטאנען דעם הסבר .דאס איז מער ווייניגער וואס
דער איד איז געווען א גרויסער ארימאן און האט זיך
נישט געקענט קיין עצה געבן ,ער האט אבער זייער נאך א קליינע נקודה'לע וואס איז געווען אויבן אין ס'שטייט דא ביי אונז אין די כתבים.
געוואלט אז דער טשערנאבילער מגיד זאל קומען זיין שטוב ,נאכ'ן קידוש האט דער רבי זיך אנגערופן צום [בדרך אגב ,אז מ'רעדט פון הייליגן רוז'ינער זי"ע,
סנדק ,איז ער געגאנגען געבארגט ,און ער האט געטון ציבור "רבי אברהם סעקולא (הרה"ג אבד"ק סאדאוונא וועל איך צולייגן א מעשה וואס איך האב עס געהערט
כל מיני השתדלות צו קענען צושטעלן א סעודה ווי ער שליט"א) מאכט א בר מצוה קידוש היינט פאר זיין זון". פון כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א מלעיקוואוד ,וואס
דארף צו זיין ,און וואס דער טשערנאבילער מגיד זי"ע [ביים רבי'ן זצוק"ל איז דאס א זאך וואס מ'האט אביו כ"ק מרן אדמו"ר זצוק"ל האט פארציילט בשם
י
חכמים אות רי"ט על אבי אביו של רש"י) ,האט ער צוגעלייגט, אמאל ביי איינע פון די גרויסע סיומי הש"ס (תשס"ה), האט פארלאנגט ,און ממש א נאכט פאר'ן ברית ,איז ער
אז נישט פשט מיט זיין בארד ,מען קען אויפקערן ערד ס'איז אויסגעקומען אז דער רבי איז געווען יענעם טאג געקומען צו לויפן קיין טשערנאביל צו זאגן אז ס'וועט
מיט א בארד? עפעס א מאדנע געשעפט! נאר פשט איז פון דעם סיום הש"ס ביי א לויה פון איינע פון די גרויסע שוין זיין א סעודה ,אלעס אזוי ווי דער טשערנאבילער
היות נישט יעדער איינער האט געהאט א בארד ,דאס צדיקי הדור כ"ק הגה"צ גאב"ד קאשוי זצ"ל ,וואס איינער מגיד זי"ע האט פארלאנגט ,האט דער טשערנאבילער
איז פשט ,אזוי האט ער געוואלט זאגן אז רש"י הקדוש'ס פון די מספידים האבן דארט בשעת'ן הספד דערמאנט מגיד זי"ע געזאגט" ,אויב אזוי ,קום איך".
טאטע האט יא געהאט א בארד ,און טראצדעם וואס ער אז מ'מאכט היינט א סיום הש"ס" ,דא איז דא א סיום אינדערפרי ,דער טאג פון דעם ברית ,איז דער
האט געהאט א בארד ,ער איז געווען א איש מכובד און הש"ס" ,ער האט געמיינט צו זאגן אז דער צדיק איז נפטר טשערנאבילער מגיד זי"ע אנגעקומען מיט א גרופע
א איש מסוים ,האט אים געפאסט אויפצוקערן די ערד געווארן ,האט עס זיך געענדיגט ,דאס איז א סיום הש"ס. חסידים צו דעם דארף צו זיין סנדק ביי דעם ברית ,און ביי
פארן ארון הקודש ,דאס איז געווען די זכיה וואס ער האט האט דערנאך דער רבי זצוק"ל זיך אנגערופן פאר די די סעודה האט דער טשערנאבילער מגיד זיך אנגערופן
זוכה געווען צו האבן א זון ווי רש"י]. מקורבים ,ס'איז טאקע אזוי ,אבער דער חילוק איז איין צו די פארזאמלטע און געזאגט" ,איר האט זיך אוודאי
זאך ,אז די אידן וואס האבן געענדיגט ש"ס ,נישט אז זיי געוואונדערט ,איך האב געבעטן אזא איד ,אן ארימאן,
דער רבי זצוק"ל האט אויך נאכגעזאגט ,א ווארט פון בלייבן ביים ענדיגן ש"ס ,זיי הייבן אן נאכאמאל ש"ס]... ער זאל צושטעלן א סעודה ,נישט סתם א סעודה נאר
שפתי צדיק פון הרה"ק מפילץ זי"ע ,אז די עיקר שמחה
נאכדעם האט דער רבי צוגעלייגט נאך א כוונה אויף א סעודה גדולה ,ער האט דאך נישט קיין געלט ,איך
אין שמחת התורה דארף זיין אויף דעם וואס מ'גייט
מאכן א קידוש פאר חתן בראשית ,ווייל איינס פון די די וועל אייך דערציילן ,עס איז געווען אמאל א קטרוג גדול
לערנען די קומענדיגע יאר ,ווייל דאס וואס מ'האט שוין
מ"ח ענינים שהתורה נקנית ,איז בחבורה ,דאס איז דאך למעלה אויף כלל ישראל ,אז מ'האט געטון אסאך זאכן
געלערנט איז דאך שוין געווען ,און מ'דארף לערנען מיט
אחדות ,וועגן דעם רופט מען צוזאם ידידים ,מ'מאכט א וואס האבן נישט געטויגט ,און מ'האט נישט געקענט
א פרישקייט און מיט א התחדשות ווייל די עיקר שמחת
קידוש ,מ'איז מרמז אויף דעם ענין אז כדי צו קענען זוכה פארשרייען דעם קטרוג ,אויף אמאל איז געקומען א
התורה איז דאס וואס מ'גייט לערנען.
זיין בתורה ,דארף עס זיין מיט א חבורה ,מיט א חברותא, סניגור ,און ער האט געזאגט אזוי ,עס איז אמת ליידער
אויך האט כ"ק דער רבי זצוק"ל דערמאנט (בשם באחדות. אז אידן האב'ן געטוהן זאכן וואס טויג'ן נישט ,אבער
הרה"ק רבי הערשלע זידיטשויבער זי"ע) אז צדיקים האט עטס אמאל געזען ,אז ווען א מענטש טוט אן
אויך האט דער רבי דארט דערמאנט אז רש"י אין
האבן גערופן די ווינטערדיגע נעכט "די הייליגע ווינטער עבירה ,זאל ער גיין מאכן א סעודה דערויף? זאל ער זיך
בראשית הייבט אן בשם רבי יצחק דער "כח מעשיו
נעכט". הגיד לעמו וכו'" ,האט דער רבי זצוק"ל מסביר געווען, פרייען דערויף? ס'איז נישט דא אזא מין זאך ,נאר ער
* וואס וויל רש"י מיט דעם מאמר ,נאר דער עיקר פון די איז דערנאך צובראכן ,און ער האט שברון לב דערפון
להשלמת הענין ,וויל איך מסיים זיין מיט א תורה איז דאך אמונה ,דאס איז די יסוד פון די גאנצע און חרטה ,מה שאין כן ,ווען א מענטש טוט א מצוה,
אינטערסאנטע קליינע מעשה'לע אז איינמאהל שבת תורה ,איז פאר מ'הייבט אן די תורה ,פארציילט מען מאכט ער א גרויסע סעודה ,ער פרייט זיך ,און ער איז
בראשית ביי די סעודה צפרא דשבתא אויבן און שטוב, אלעס וואס דער אייבערשטער האט געטון ,און כלל בשמחה דערפאר .און מיט האט מען שטיל געמאכט
ישראל גלייבט אין דעם אז דאס איז די גאנצע תורה ,איז דעם מקטרג.
שטעלט זיך דער רבי אויף פון זיין פלאץ און רופט זיך
אן "איין מינוט" ,ער איז ארויסגעגאנגען און קומט מיט דעם הייבט מען אן די תורה מיט אלעס וואס דער האט הרה"ק דער טשרנאבילער מגיד זי"ע געזאגט,
צוריק מיט א וויין וואס שטייט אויפ'ן באטל "חמר אייבערשטער האט געטון ,אז כלל ישראל זאל גלייבן אז דער איד האט זוכה געווען צו אריינברענגען זיין זון
ד'מבראשית" .ווי עס זעהט אויס האט א איד דאס באמונה אז דער אייבערשטער פירט די גאנצע וועלט, בבריתו של אברהם אבינו ,און ער וואלט נישט געמאכט
געברענגט פורים פאר משלוח מנות ,און דער רבי האט און דאס איז כל התורה .פארדעם ברענגט רש"י די קיין סעודה ,וואלט געפעלט די טענה פון די סניגור,
דאס אוועק געלייגט אויף שבת בראשית. מימרא פון "כח מעשיו הגיד לעמו" ,אז דאס איז דער כח אפצושלאגן די אלע טענות פון די אלע זאכן וואס טויגן
פון די גאנצע תורה ,די עיקר כוונה פון די גאנצע תורה איז נישט ,ממילא האב איך מיך פאר'עקשנ'ט און פארלאנגט
נאך א קליינע הוספה ,כ'האב געהערט פון דער משב"ק
דאך אמונה ,מ'זאל גלייבן אז דער אייבערשטער האט אז אפילו דער איד האט נישט ,זאל ער מאכן א סעודה,
הרה"ח ר' יהושע חיים קאסטען שליט"א אז איינמאהל
באשאפן די גאנצע וועלט. און ווי די ראשי תיבות פון די נאמען פון די יצר הרע איז
ווען דער רבי זצוק"ל איז אריינגעקומען אסרו חג סוכות סמא"ל ,וואס די ראשי תיבות איז ידוע די ראשי תיבות
און ביהמ"ד ,און די ווייסע פרוכת איז נאך געווען ,האט און דער רבי זצוק"ל האט צוגעלייגט ,דאס וואס רש"י
ברענגט פון רבי יצחק ,איז אין תנחומא און אין נאך וואס איז ס'עודת מ'צוה א'ין ל'עשות ,ס'עודת מ'ילה א'ין
אים דער רבי געגעבען אזא בליק מיט א וואונדער, ל'עשות ,און ס'יום מ'סכתא א'ין ל'עשות.
פלעצער .אבער די וועלט זאגט ,אז דער רבי יצחק איז
מיינענדיג צו זאגן כאילו אז מ'דארף עס שוין צוריק
גאר געווען רש"י'ס טאטע( .ראה נחל קדומים אות א' שהביא האט דער רבי זצוק"ל געזאגט קען זיין דאס איז דער
טוישן.
כן בשם י"א ,ומש"כ על זה). ענין וואס מען מאכט א קידוש פאר חתן בראשית ,צו
איך וואונטש פאר די מערכת זאלן קענען כסדר ווייזן אז "מ'פרייט זיך אז מ'האט געענדיגט די תורה,
[הרה"ג ר' דוד הערש מאיער זצ"ל ,ר"י בית בנימין
ווייטער מחיה זיין נפשות פאר לאנגע געזונטע יארן ,מיט און מ'הייבט אן די תורה פון דאסניי" ,און מ'איז בשמחה
סטעמפארד איז דארט געווען בשעת דעם קידוש ,האט
הערליכע מאמרים פון רבי'ן זכרונו לברכה ,פון אלעס דערמיט ,און נישט אז מ'איז חס ושלום נישט צופרידן
ער זיך אנגערופן ,אז רש"י'ס טאטע האט זוכה געווען צו
ארום און ארום כל קדשי בית ראחמיסטריווקא ,עד פון דעם ,דאס איז א מורא'דיגע סנינגור ,אז מ'ווייזט אז
א גרויסע נשמה ,אזוי ווי רש"י ,ווייל ער פלעגט אויפקערן
ביאת גואל צדק במהרה בימינו. מ'פרייט זיך מיט א מצוה'דיגע זאך ,ברענגט עס אז ס'איז
דעם בית המדרש פאר'ן ארון קודש מיט זיין בארד (ראה
החותם בידידות מג"א או"ח סי' קנ"א סק"י שכ"כ בשם ס' חסידים על רבינו יעקב [ברבי
א מורא'דיגע המלצת טוב פאר כלל ישראל.
לייבל וויינבערגער ,וויליאמסבורג יקר -רבו של רש"י] ,ובס' ראשית חכמה שער היראה פט"ו ובס' משנת [במאמר המוסגר דערמאן איך זיך ,אז ס'איז געווען
יא
המשך מעמוד ה' >>>>
אלו יעמדו על הברכה בו .ושמעתי בשם הגה"צ אבד"ק פאפא זצ"ל
ידידינו היקרים והנעלים שקנו זכות "פרנס כתה לשבוע" לטובת מוסדותינו הקדושים
שאמר בפתיחה בישיבתו שכוונת הרמב"ם היא
ידידינו היקר והנעלה ,רודף צדקה וחסד ידידינו היקר והנעלה ,רודף צדקה וחסד על לילי חורף הארוכות .עוד כתב הרמב"ם שם:
הר"ר מרדכי לאווינגער הי"ו הר"ר יהושע נחמן שפירא הי"ו
"פרנס כתה לשבוע" במוסדותינו הקדושים "פרנס אדירי החינוך" במוסדותינו הקדושים וצריכין להיות מצטער על התורה .ואין הכוונה
לע"נ אביו הר"ר יוסף ב"ר יהודה הלוי ע"ה לע"נ אמו מרת ראכיל ב"ר יעקב ע"ה שיאכל ויישן מעט ,שבודאי צריכים לאכול ולישן
נלב"ע ו' חשון נלב"ע א' חשון
תהא נשמתו צרורה בצרור החיים תהא נשמתו צרורה בצרור החיים כשיעור הצריך לבריאתו ,רק הכוונה היא שאע"פ
שקשה לו ללמוד צריכים להתחזק ולהתגבר על
ידידינו היקר והנעלה ,רודף צדקה וחסד
הר"ר משה ביילוש הי"ו התאווה גשמית שיש לו ,און א שמועס'ל אינמיטן
"פרנס אדירי החינוך" במוסדותינו הקדושים לערנען הייסט אויך א תאווה גשמית!
לע"נ חותנו הר"ר יעקב יצחק ב"ר ברוך ע"ה
נלב"ע ו' חשון גם צריכים ללמוד בספרי יראים שנותנים
תהא נשמתו צרורה בצרור החיים
ווארימקייט אין א מענטשן .וצריכים גם ללמוד
ברכת מזל טוב בכל שבוע את האור החיים הק' ,שזה מעורר את
לכבוד ידידינו היקרים והנעלים שקנו זכות "פרנס כתה לשבוע" לטובת מוסדותינו הקדושים האדם ליראת שמים ,וידוע שהרבה צדיקים זי"ע
ידידינו היקר והנעלה ,רודף צדקה וחסד ידידינו היקר והנעלה ,רודף צדקה וחסד ציוו ללמוד אור החיים הק'.
הר"ר יוסף יודא ערליך הי"ו הר"ר אליעזר יודא הכהן פאגעל הי"ו
"פרנס עמודי היסוד" במוסדותינו הקדושים "פרנס אדירי החינוך" במוסדותינו הקדושים פעם אחת היה מגיד שיעור באיזה ישיבה אשר
לרגל השמחה השרויה במעונו בנישואי בנו לרגל השמחה השרויה במעונו בנישואי בנו
החתן המו"מ בתוי"ש כמר משה חיים ני"ו למזל טוב החתן המו"מ בתוי"ש כמר ישראל ני"ו למזל טוב
למד עם חבורה של בחורים אור החיים הק' בכל
ליל ששי ,לא מצד הישיבה אלא מצד עצמו.
ידידינו היקר והנעלה ,רודף צדקה וחסד ידידינו היקר והנעלה ,חדב"ן
הרב ישכר בעריש רובין שליט"א הרה"צ ר' נפתלי אברהם אביש ווייס שליט"א
במשך הזמן קרה שהיה לו קשיים להמשיך את
"פרנס כתה לשבוע" במוסדותינו הקדושים "פרנס כתה לשבוע" במוסדותינו הקדושים השיעור ,והחליט להפסיק את השיעור .באותו זמן
לרגל השמחה השרויה במעונו לרגל השמחה השרויה במעונו בנישואי בנו החתן המו"מ
בלידת בתו שתחי' למזל טוב בתוי"ש הרב חיים יהושע שליט"א למזל טוב הזדמן שדיבר עם כ"ק מו"ח זצוק"ל ,וסיפר לו את
ענינו ואמר לו שבמחשבתו להפסיק את השיעור.
ידידינו היקר והנעלה ,רודף צדקה וחסד ידידינו היקר והנעלה ,רודף צדקה וחסד
הרב אהרן יצחק האראוויץ שליט"א הר"ר יודא לייב ווילהעלם הי"ו ענה לו כ"ק מו"ח זצוק"ל :אל תפסיק את השיעור,
"פרנס אדירי החינוך" במוסדותינו הקדושים "פרנס אדירי החינוך" במוסדותינו הקדושים ווייל א יעדער ווארט אין אור החיים הק' איז א
לרגל השמחה השרויה במעונו בר מצוה לרגל השמחה השרויה במעונו בר מצוה
של בנו היקר כמר חיים אלי' ני"ו למזל טוב של בנו היקר כמר ישראל שמאי ני"ו למזל טוב יסוד אין אידישקייט בפני עצמו!
ידידינו היקר והנעלה ,רודף צדקה וחסד ידידינו היקר והנעלה ,רודף צדקה וחסד ואפילו שאין אנו יודעים למה ,ואין אנו מרגישים
הרב אליעזר הערש כהן שליט"א הר"ר דוד גרינוואלד הי"ו
"פרנס כתה לשבוע" במוסדותינו הקדושים "פרנס עמודי היסוד" במוסדותינו הקדושים
ההתעוררות הגדולה מלימוד אור החיים הק'
לרגל השמחה השרויה במעונו לרגל השמחה השרויה במעונו בר מצוה וכדומה ,מכל מקום צריכים אמונת צדיקים
באירוסי בתו שתחי' למזל טוב של בנו היקר כמר משה שאול ני"ו למזל טוב
ולעשות כמו שאמרו הם וללכת בעקבותיהם,
יה"ר שתתברכו כולכם בכל מילי דמיטב בני חיי ומזוני רויחי עד עולם! ולא יתחכם יותר מהם לומר שאינני מבין מה
לנדב "כתה לשבוע" ,וכן לבחור לקבוע "שבוע" לזכותכם ,וכן להודיע ביום תת ה' שמחות במעונכם ,ולכל עניני
"פרנסי הכתה" נא להתקשר אל העסקן הנמרץ הר"ר אליעזר פעלדבערגער הי"ו718-431-2991#107 : שהם אמרו .וזהו אחד מהמ"ח דברים שהתורה
נקנית בהם :אמונת חכמים .ואיתא בשם הרה"ק
מקאוידינאוו זי"ע עה"פ (דברים לב ,ו) עם נבל ולא
יזכור אהבתם חכם ,ותרגם אונקלוס דא עמא דקבילו אורייתא
ויחיה זרעם
ולא חכימו ,שבשעת קבלת התורה קבלו עליהם
ישראל שלא להתחכם ביותר!
והעיקר הוא להתחזק בהתמדת התורה ,זיך
רופט אריין אין נישט נאך געבן אפילו א קליין שמועס'ל אינמיטען
אפיס איבערצוגעבען לערנען ,ועל ידי זה יהיה לכם הצלחה.
אייער יזכור געלט דער אייבערשטער זאל העלפן הצלחה בתורה
718-431-2991 107 X
ויראת שמים!
יא
