א חסידישע פארברענגען - אידיש · A Chasidisha Fabrangen - Yiddish — בראשית (2026-10-05)

+++פארבר++++ע++++נגען
גליון נט | פר' בראשית -שובה תשפ"ז
א ++חסידישע+ר בסייעתא דשמיא
נדבת ידידנו מוה"ר
ר' פנחס טודרוס הי"ו
לזכות הוריו הרב ברוך בנימין שי'
ולעילוי נשמת מרת מרים ע"ה
אלטהויז
ובכן צדיקים יראו וישמחו וישרים יעלוזו וחסידים ברינה יגילו!
דער +++פ+ארבר++++ע++++נגען ווערט פארברייטערט און געדאפלט!
א הערליכע פנים חדשות ,קלארערע אותיות ,פרישע רייכע תוכן — להגדיל תורה ולהאדירה!
מזל טוב כלל ישראל לרגל הרחבת גבולי הקדושה והתחדשות בהרבצת תורת החסידות!
לכאורה וואס איז די חידוש דערין? דער
ענין פון חידוש מעשה בראשית געשעהט א פרישע התחלה:
עס איז נישטא פון
וואס זיך צו שרעקן
דאך יעדן טאג און יעדן רגע — "המחדש
בטובו בכל יום תמיד מעשה בראשית", איז עס טאקע מעגליך?
אין לו מה לפחד מפני מניעות ממילא וואס איז שוין דער אויפטוה אין דער
חידוש מעשה בראשית //א פארברענגען
ועיכובים בעבודתו בעתיד — חידוש הבריאה פון שבת בראשית?
מאחר שב"שבת בראשית" נפעל
החידוש דהתהוות העולם (לא צוויי סארטן חידושים בראשית ברא איינע פון די מערסט געלונגענע
באופן דחידוש הישנות ,אלא) דער רבי איז מבאר אז עס זענען יעדע זאך וואס געשעהט אין אונזער טאקטיקן פונעם יצר הרע ,איז
באופן חדש לגמרי ,בדוגמת פארהאן צוויי סארטן חידושים: לעבן ,און אין דער וועלט בכלל ,קומט פון אויפצובויען א וואנט ארום אונזער
החידוש דיש מאין. עס איז דא א "חידוש הישנות" — ווען די תורה" .אסתכל באורייתא וברא עלמא" יעצטיגן מצב ,און פרובירן אונז צו האלטן
ומובן בפשטות שהחידוש בה־ עפעס ווערט איבערגעפרישט אבער עס (זהר ח"ב קסא ,א) — דער אויבערשטער האט דארט פארשלאסן ווי לאנג מעגליך.
תהוות העולם הוא — בכיוון הטוב בלייבט אינעם זעלבן צושטאנד ווי פריער; אריינגעקוקט אין דער תורה און דערמיט צי ס'איז אין עבודת התפילה ,עבודת
כו' ,כי "מפי עליון לא תצא גו'". און עס איז פארהאן א "חידוש ממש" — ווען באשאפן די וועלט .אזוי איז עס אויך ביי המדות ,שלום בית ,חינוך הבנים ,אדער
ומאחר שב"שבת בראשית" עס ווערט גענצליך א נייער זאך ,עפעס וואס יעדער איד באזונדער" :בר נש אסתכל אין סיי וועלכע אנדערע נושא אין לעבן
מתחדשת מציאות העולם איז ביז יעצט נאכנישט געווען. באורייתא וקיים עלמא" — דורך די לימוד — ווייזט ער אונז אן אויף אונזער עבר ,און
לטובה באופן חדש לגמרי — אידן זענען דאך "שותפים להקב"ה התורה פון יעדער איד ,ווערט די גאנצע פרובירט אונז איינצורעדן אז אין דעם מצב
מובן ,שנעלמים כל המניעות במעשה בראשית" ,ממילא ,דער אופן וועלט אויפגעהאלטן. וואו מיר שטייען יעצט ,דארט וועט מען
והעיכובים וההתנגדות וכו', ווי דער אויבערשטער באנייט די וועלט ממילא קומט אויס ,אז ווען כלל ישראל מוזן פארבלייבן.
ובמילא יכול הוא לעבוד עבודתו איז פארבינדן און תלוי אין דעם סארט איבער די גאנצע וועלט קומט אין שול שבת וואס לענגער מען בלייבט שטעקן אין
בנקל ,ובשמחה וטוב לבב. חידוש וואס א איד טוט אויף מיט זיין צופרי און מיר ליינען די ווערטער "בראשית דעם זעלבן מצב ,אלס העכער ווערט
והחידוש דברה"ע ב"שבת פערזענליכע עבודה. ברא אלקים את השמים ואת הארץ" — דער וואנט ,און אלס שווערער ווערט עס
בראשית" הוא באופן שהעולם רוב צייט איז אונזער עבודה אויף אן אופן ווערט דורך דעם א פרישערהתחדשות ארויסצוקריכן דערפון.
נמצא במעמד ומצב כפי שהי' פון חידוש הישנות :דאס דאווענען היינט איז אין דער גאנצער בריאה — א חידוש מעשה ווען עס קומט אבער שבת בראשית —
בהתחלת הבריאה — "שהי' מער-ווייניגער ווי ס'איז געווען נעכטן און בראשית פונדאסניי. ווען כלל ישראל פייערט א פרישע התחלה
הקב"ה יחיד בעולמו" (כפרש"י אונזער עבודה איז בכלליות א המשך פון דעם פרעגט אבער דער ליובאוויטשער רבי א פון דער תורה ,ווערן אלע אזעלכע ווענט
עה"פ "יום אחד") ,זאת אומרת: המשך > ביז-איצטיגן געוואוינהייט פשוט'ע קשיא (התוועדות שבת בראשית תשמ"ב): און הגבלות צושמעטערט און צעווארפן.
בדידי הוי +עובדא
ישנה המציאות ד"עולמו" ,שמים
וארץ וכל צבאם ,אבל מציאות
העולם היא באופן ש"הקב"ה
יחיד בעולמו".
לז"נ הרה"ק מריבניץ רבי חיים זאנוויל ב"ר משה זי"ע ועכי"א • לרגל היארצייט כ"ד תשרי תשנ"ו
ועפ"ז מובן שהעבודה אינה
באופן שמתאבק עם מנוול כו' — "איר וועט מסתמא נישט געדענקען, זיצענדיג ביי א נאנטע משפחה חתונה בראשית ברא:
כי מלכתחילה אין שום התנגדות
דאס איז פאר
ראביי קראסניאנסקי ",דערציילט ער מיר אין ניו יארק ,קומט פלוצלינג צו צו מיר
וכו' בנוגע לכללות העבודה ווייטער" ,אבער יארן צוריק בין איך געווען דער אנפירער פונעם מוזיקאלישן בענד
דהפצת היהדות והמעיינות חוצה.
שבת בראשית תשמ"ב
א קינד אינעם 'גן ישראל' קעמפ ,און איר
זענט דעמאלט געווען מיין מדריך".
און זאגט מיר" :שלום עליכם ר' מוטל,
איך הייס שלמה .איך וויל אייך זאגן אז דיין פרישע
מוקדש לזכות
דער שלמה איז געקומען פון א
טראדיציאנעלע אידישע משפחה וואס
מיין בענד נעמט נישט אן בדרך כלל קיין
באשטעלונגען אין דעם געגנט ,אבער ווען
התחלה!
האט ליידער נישט געהיטן תורה ומצוות איך האב געהערט אז דער משפחה נאמען דערציילט דורך :הרה"ג ר' מרדכי
לאה בת חנה ווי עס דארף צו זיין .במשך די זומער וואכן פון די בעלי שמחה איז קראסניאנסקי, קראסניאנסקי שליט"א ,מחסידי חב"ד
לרפואה שלימה וקרובה במעלבארן אסטראליע
המשך > ווען ער איז געווען אין זענען מיר געקומען.
המשך > המשך >
//המשך א פארברענגען
"
ווארעם ,ל"ע ,און זיך גאר געפרייט מיט די הצעה .זיי קעמפ האט ער זיך אסאך אנגעזאפט מיט אידישע
האבן אים אפילו באדאנקט פאר'ן מיטטיילן די נייעס. מושגים פון תורה און עבודת השם אונטער די הדרכה
יעצט האט ער זיך שוין געטראפן אין א פון די געטרייע קעמפ שטאב און מדריכים ,און דער יצר קען טאקע פרובירן אנצוווייזן
פארלעגנהייט .ער האט זיך געשפירט איינזאם און צוביסלעך האט ער באשלאסן אז ער וויל אנהויבן צו אויף אלע אונזערע פארגאנגענע יארן.
פארלוירן. פירן א פרומע ערליכע לעבן ,היטן שבת ,כשרות וכו'. אבער יענע יארן געהערן צו אן אלטער
ער האט שוין נישט געהאט די כוחות איר אבער זיך אומקערנדיג אהיים ,האט ער זיך וועלט .אום שבת בראשית ,ווערט א
אפצוזאגן און בלית ברירה האט ער צוגעשטימט געטראפן אין א שטוב וואו מען האט זיך נישט געפירט חידוש מעשה בראשית ,א חידוש ממש.
צום שידוך און באשטימט א דאטום פאר די חתונה בדרך התורה והמצוה ,און עס איז אים געווען זייער
אויף א יאר שפעטער. שווער .אין זיין רוחניות'דיגן פארלעגנהייט האט
עטליכע יאר פריער האט שלמה באקומען בירושה ער אנגערופן זיין מדריך און געפרעגט וויאזוי זיך
פון זיין זיידן א 'טראסט' אקאונט פון עטליכע מיליאן אומצוגיין מיט דער סיטואציע" .הרב קראסניאנסקי — טאקע אמאל מיט אביסל מער חיות אדער מער
דאלער ,וואס ער האט ערשט געקענט נוצן נאכן האט אים געגעבן כסדר'דיגע עצות און חיזוק וויאזוי כוונה ,אבער בכללויות איז עס אינעם זעלבן סדר און
דערגרייכן א געוויסן עלטער. אנצוגיין און היטן אידישקייט ווי ווייט מעגליך לויט סיסטעם .ממילא ,איז אויך דער חידוש וואס ווערט
במשך די הכנות צום חתונה ,האט זי אים זיינע אומשטענדן. אויפגעטוהן אין דער וועלט אינעם זעלבן אופן :די
איבערגערעדט ער זאל איר מאכן אלס א שותף אין מיט דער צייט איז הרב קראסניאנסקי וועלט ווערט טאקע באנייט יעדע רגע פון פריש,
זיין פארמעגן ,און זיי וועלן ביידע עפענען א ביזנעס אוועקגעפארן אויף שליחות ,קיין קאראקאס אבער ווייל עס פארט אויף א סדר פון "לא ישבותו",
צוזאמען .אזוי האט ער טאקע (ווענעזועלע) ,און זיין קשר מיט טאג איין טאג אויס — זעהט מען נישט קיין חידוש
געטוהן. איין שיינעם טאג דער שלמה האט זיך איבערגעריסן. דערין און עס בלייבט אינעם זעלבן מצב.
איין שיינעם טאג קומט ער אהיים קומט ער אהיים און אהן די חיזוק און עצות פון זיין שבת בראשית גייען מיר אבער אריין אין גאר אן
און צו זיין גרויסן שאק זעט ער אז באליבטן מדריך ,איז שלמה צוביסלעך אנדערע סארט עבודה .מיר קומען נאך די עבודה
צו זיין גרויסן שאק
די הויז איז אויסגעליידיגט געווארן צוריקגעפאלן צו זיין אמאליגן פון חודש אלול ,ימי הסליחות; נאך ראש השנה —
בכל מכל כל פון אלעס ווערדפול. זעט ער אז די הויז איז לעבנסשטייגער .ער איז געווארן אויף וואס דער בעל התניא שרייבט (אגה"ק סי' יד) אז
זיין 'כלה' האט אים אלעס בארויבט אויסגעליידיגט געווארן עלטער און געגאנגען אין קאלעדזש. "בכל שנה ושנה יורד ומאיר . .אור חדש ומחודש
ביז צום לעצטן פעני ,אין צוגאב האט בכל מכל כל פון אלעס דארט האט ער זיך באקענט מיט . .עליון יותר שלא הי' מאיר עדיין מימי עולם אור
זי אויך גענוצט אלע זיינע קרעדיט ווערדפולס א קריסטליכע מיידל ,וואס האט עליון כזה" — נאך עשרת ימי תשובה ,יום הכיפורים;
קארדס ביז צום מאקסימום .ער איז נאך א קורצע צייט געוואלט חתונה נאך סוכות ,שמיני עצרת און שמחת תורה.
געבליבן אהן גארנישט. האבן מיט אים .כאטש נישט פירנדיג א אידיש לעבן, ממילא ,שטייענדיג סוף חודש תשרי ,זענען
עס האט אים פיל מער וויי געטוהן ,ווען האט ער זיך אבער שטארק געקווענקלט .מצד אחד מיר בכלל נישט דער זעלבער מענטש וואס מיר
אנגערופנדיג זיינע עלטערן ,האבן זיי גאר אים כאטש ער איז נישט אויפגעוואקסן מיט שמירת זענען געווען ביז אהער ,און אונזער עבודה איז
אליינס באשולדיגט אין דער עוולה" .ווען דו וואלסט המצוות ,האט זיין משפחה געהאט געוויסע שטארקע אינגאנצן נישט דער זעלבע עבודה ווי ס'האט
ווען זיך בעסער אומגעגאנגען מיט איר ,וואלט אזא יסודות ,און התבוללות איז ביי זיי געווען אפגעפרעגט אויסגעקוקט ביז יעצט .דעם שבת איז שוין מער
זאך קיינמאל נישט פאסירט". און אומדערהערט .אבער פון די צווייטע זייט האט נישט קיין חידוש הישנות ,נאר א חידוש ממש.
הגיעו מים עד נפש .דאס איז שוין געווען צו פיהל ער נישט געהאט דעם קוראזש און די כוחות איר און דערפאר ,לייענענדיג שבת בראשית צופרי
פאר זיינע כוחות .ער האט שוין נישט געזעהן קיין אפצוזאגן. דעם "בראשית ברא אלקים את השמים ואת
טעם אין זיין לעבן ,און האט בלויז געזוכט דעם האט ער געטראכט פון אן עצה .זיי וועלן ביידע הארץ" ,טוט עס אויף אין די וועלט א חידוש ממש.
גרינגסטן ,און מערסט-פיינלאזן וועג ארויס. דערציילן פאר זיינע עלטערן איבער זיינע פלענער,
אין זיין פארווייטאגטן מצב איז ער אריבער צום און זיינע עלטערן וועלן זיכער רעאגירן דערצו מיט א א נייער וועלט
'ברוקלין פובליק לייברערי' און אנגעהויבן פלאנירן שארפן ווידערשטאנד דערקעגן ,און דאס וועט אים "מיר טוען ארויסנעמען דערפון צוויי נקודות"
צו באגיין דאס ערגסטע רח"ל .ער האט אפילו שוין גיבן די קוראזש זיך ארויסצודרייען פון די פלאנטער. האט דער רבי דעמאלט אויסגעפירט.
באשטימט א טאג דערפאר. ווי אנטוישט איז ער געווען ,ווען ,הערנדיג פון זיינע א) ווי גרויס און חשוב אונזער עבודה איז
במשך עטליכע טעג איז ער געזעסן אין זיין דירה פלענער האבן זיינע עלטערן דאס אויפגענומען גאר געווען ביז אהער — טאר מען נישט בלייבן אינעם
זעלבן פלאץ .ווען עס קומט שבת בראשית ,דארף
+ .פני++ני +או+ר מען אריינגיין אין א מצב פון חידוש ממש.
ב) אפילו די זעלבע מניעות און שטרויכלונגען
וואס האבן אונז אפגעהאלטן ביז אהער ,קענען
מתחלתה" :בראשית ברא". אפגעזעהן וואס עס האט זיך אונז שוין היינט מער נישט אפשטעלן .עס ווערט
געטוהן ביי אים א גאנץ יאר,
ומה שטוען :הייתכן?! – הרי למד כבר את יעצט אן אמת'ן התחדשות אין דער בריאה ,און שבת
כל התורה כולה ,ו"לא ימושו מפיך ומפי זרעך בראשית טרעט מען אריין אין א נייער וועלט.
ומפי זרע זרעך גו' מעתה ועד עולם" ,ומה קען ער זיך זעצן און נאכאמאל דעם יצר קען טאקע פרובירן צו ווייזן אויף אלע
רוצים ממנו עוד?
על כך אומרים לו :אם היתה לו אפשרות
אנהויבן פון פריש! אונזערע פארגאנגענע יארן.
יענע יארן געהערן אבער צו אן אלטער וועלט .מיר
ללמוד רגע אחד נוסף ולא למד באותו רגע זהו הטעם שמתחילין לקרוא בשמחת תורה הויבן יעצט אן "בראשית" פון פריש ,און מיר קענען
– אפילו אם למד במשך כל שאר העשרים "בראשית ברא" – להורות ,שמבלי הבט על כל פועל'ן א חידוש ממש ,אויף א שטייגער וואס מיר
ושלוש שעות וחמישים ותשע דקות שבכל מה שנעשה עמו במשך השנה ,הרי "עיצומו האבן זיך קיינמאל נישט פארגעשטעלט.
יום – הרי זה ענין של ביטול תורה ,ועל כך של יום מכפר" ,וביכלתו להתיישב וללמוד זאל מען טאקע אויסנוצן דעם כח פון דעם
נאמר הענין שמביא אדמו"ר הזקן בפרק א' מחדש את התורה ,ואינו צריך להתחיל אלא שבת ,זיך אוועקצושטעלן ריכטיג ,צו דערלעבן
בתניא! מ"בי"ת" ואילך ,כי הכח מלמעלה כבר ישנו. און אויפטוהן אן אמת'ן חידוש אין אונזער לעבן —
וכשם שהוא בנוגע ללימוד התורה – כן ועד"ז לאידך גיסא: א חידוש וואס זאל אונז באגלייטן דעם גאנצן יאר.
הוא בקיום המצוות :אין אדם יוצא ידי חובתו אפילו מי שלמד כבר את כל התורה כולה, לחיים אידן ,לחיים ולברכה!
במה שעשה אתמול ,או אפילו במה שעשה תורה שבכתב ותורה שבע"פ ,שאז ע"פ דין
רגע אחד קודם לזה ,אלא צריך להיות תמיד מתחיל אצלו סדר חדש בלימוד התורה לז"נ הבחור היקר
("כסדר") "מעלין בקודש". (כדאיתא בהלכות ת"ת) – אעפ"כ אומרים לו שלום דובער רייטפארט ע"ה
התוועדות שבת בראשית תשמ"ג שעליו להתחיל מחדש ללמוד את התורה נלב"ע שמחת תורה תשס"א • ת.נ.צ.ב.ה.
עצות והדרכות בעבודת ה’ +++פרישקייט און ק+לא++רקייט
איינזאם אליינס און איבערגעגאנגען אלע מערקבארע
פאסירונגען אין זיין לעבן.
מ'האלט שוין סוף חודש תשרי: צווישן די זיסע זכרונות האט פלוצלינג אויפגעשיינט
די צייטן אין די תש''ל יארן ,ווען ער האט געשמאק
וואס איז מיין עבודה יעצט? פארברענגט אין מחנה 'גן ישראל' .ער האט זיך דעמאלט
דערמאנט וויאזוי נישט לאנג נאכדעם וואס קעמפ האט
זיך געענדיגט ,האט הרב קראסניאנסקי אראנזשירט אז זיין
מ’קען נישט יוצא זיין מיט דעם וואס מ’האט אויפגעטוהן אין חודש תשרי. גאנצע כתה אין קעמפ זאל קומען מיטהאלטן שמחת תורה
אין דעם חודש שאפן מיר זיך איין “סחורה” פאר דעם גאנצן יאר און באלד ביים רבי'ן ,און ווי זיי זענען געשטאנען און געטאנצן צווישן
דערנאך דארף מען אנהויבן “אויספאקן” די “סחורה” פאר יעדן טאג די טויזענטע אנדערע אידן במשך די גאנצע נאכט .די גרופע
//מכתבי קודש מכ"ק אדמו"ר מליובאוויטש זיע"א האט אויך שפעטער געהאט די זכי' אריינצוגיין אויף יחידות
ביים רבי'ן .שלמה האט גוט געדענקט ווי די ווארעמע אויגן
א.
פונעם רבי'ן האבן אים דורכגענומען עד עמקי נשמתו.
ער האט דעמאלט באשלאסן אז איידער ער טוט סיי וועלכע
ווי מען שטעלט זיך אוועק
שריט ,וועט ער קודם אריבערגיין צום רבי'ן אים צו טרעפן
נאך איין מאל .ער האט געהאפט אז אויב ער האט נאך א סיבה
שבת בראשית אזוי גייט עס! צו לעבן ,וועט אים דער רבי זיכער העלפן און מחזק זיין.
אין יענע יארן ,האט דער רבי שוין כמעט נישט
כשנשאר [ההתעוררות והכוח דחודש תשרי] בעולם ב"ה ,י"א מ"ח ,תשט"ו אויפגענומען מענטשן ,און מען האט נאר געקענט
המחשבה .ובהאי עלמא ,עולם הדבור כעולם שלום וברכה! צוגיין צום רבי'ן בשעת די חלוקה ווען דער רבי פלעגט
המחשבה דמיא. במענה על מכתבו מכ"ח תשרי ,ומתחיל טיילן דאלארן אויף איבערצוגעבן צו צדקה .שלמה איז
מובן שאין הכוונה בזה להטיף מוסר וגם כדבעי אודות הרושם [וההתעוררות] דימי געשטאנען אין די רייע און געהאפט צו האבן א שמועס
אינו נוגעת כ"כ הכתיבה אלי בזה אלא בהנוגע חודש אלול ,ימים נוראים וימי חג הסוכות, מיטן רבי'ן כאטש פאר עטליכע מינוט .אבער ווי נענטער ער
לפועל כנ"ל וכשמגלים עד"ז גם לזולת עאכו"כ אבל תיכף מפסיק בענין זה מבלי להזכיר מה איז אנגעקומען ,האט ער געזעהן אז יעדער מענטש האט
כשהזולת נמצא במקומו בסמיכות מקום אליו הם ההחלטות ופעולות טובות וכו' ,והרי ידוע בלויז עטליכע סעקונדעס פארנט פונעם רבי'ן.
ה"ז מחייב יותר למלאות החלטתו בחיי היום תביעת רבותינו הק' מכל אנ"ש והתמימים זיין קאפ האט געווירבלט .וואס זאל איך זאגן?
יומיים ,והאריכות בזה אך למותר. בפרט שהעבודה צריך להיות בפנימיות [היינו, שטייענדיג פארנט פונעם רבי'ן ,איז ער געווארן
. .בהנוגע לנסיעת בתם תחי' . .הנה נבהלתי באופן שחודר את כל מציאותו ,ועד שמביא לידי מעשה] פארגליווערט און נישט געקענט ארויסזאגן קיין ווארט פון
להקס"ד לנסוע באני' [ששייכת לחברה שמסיעה ולא [שיישאר] במקיפים ,על אחת כמה וכמה מויל.
ספינות ביום השבת ר"ל] שהבעל הבית שלה שבמכתבו אינו מזכיר גם על דבר עבודה בדרך דער רבי האט אים געגעבן א דאלער און געזאגט "ברכה
ובמילא כל הריוח מזה הן בני ישראל וכן רב מקיף. והצלחה" .און דאס איז עס.
החובל והמלחים וכו' שלדעתי אין כל היתר ועל פי פתגם כ"ק אדמו"ר הצ"צ ,אז "ווי מען די שורה האט זיך ווייטער גערוקט .יעצט איז שלמה
לנסיעה בה והספק הוא רק אם זהו איסור שטעלט זיך אוועק אזוי גייט דאס" ,הרי אם געווען אינגאנצן פארלוירן .דאס איז געווען זיין איינציגע און
דרבנן ,או -מפני המלאכות שנעשו בספינה, בראשית השנה ,ועכ"פ בתחלת סדר העבודה
לעצטע שאנס זיך צו ראטעווען און ער האט עס פארלוירן.
הפרהסיא וחילול השם -גם דאורייתא (עי' ד'ויעקב הלך לדרכו' [התקופה שלאחרי הימים
פלוצלינג רופט אים צוריק דער גבאי הרב לייבל גראנער
שו"ת חת"ס חחו"מ סקצ"ח) ,ולפלא שאין אלו טובים של חודש תשרי ,כשבני ישראל הולכים להם
שהאחריות עליהם מרעישים על זה. לדרכם הפרטיים] בעניני תורה ומצוה[ ,הרי אם אז]
ז"ל" :דער רבי רופט דיך צוריק ".ווידער איז ער געשטאנען
. .בברכה לבשורות טובות. מקשרים ההחלטה בענין של פועל במעשים פארן רבי'ן .דער רבי האט אים געגעבן נאך א דאלאר און
אגרות קודש ח"י ,ג'יד הרי זה התחלה טובה לסדר כל השנה ,משא"כ געזאגט אויף ענגליש"ִ :דיס ִאיז ָפאר ֶעי נ ּו ֶ ּבעגִ ינִ ינג"=( .דאס
איז פאר א נייעם אנהייב).
אין יענע רגע האט ער געשפירט ווי דער רבי לייענט
ב.
אים ווי אן אפענעם בוך :זיין געוועזענע שידוך ,דאס געלט
וואס ער האט פארלוירן ,די אידישקייט וואס ער האט
אויספאקן די סחורה אפגעלאזט -און אצינד שטייט דער רבי און גיבט אים א
ברכה אנצוהייבן זיין לעבן פונדאסניי.
ער איז אריין אויבן אין די ביהמ"ד ,זיך אראפגעזעצט אויף
פונעם גאנצן יאר און וואס איז אנגעפולט מיט ב”ה ,ז’ מרחשון ,ה’תשל”ז א באנק און אויסגעבראכן אין א געוויין.
ימים־טובים 4-3און איבערלעבענישן וואס נעמען "איך זיץ דארט און איך וויין ",דערציילט ער ווייטער
ארום אלע חלקים אינעם רוחניות'דיגן לעבן פון אל בני ובנות ישראל, פאר ר' מרדכי" ,און ווער זעה איך פארנט פון מיינע אויגן?
א איד במשך דעם גאנצן יאר — בכל מקום שהם ,ה’ עליהם יחיו איך זעה מער נישט ווי דיך אליין! פונקט ביסטו דעמאלט
אנגעהויבן מיט יראה און קבלת עול מלכות דורכגעגאנגען אין יענעם רגע!"
שמים — די נקודה פון ראש השנה; תשובה — די שלום וברכה! בהשגחה פרטית איז הרב קראסניאנסקי פונקט דעמאלט
נקודה פון עשרת ימי תשובה און יום כיפור; קיום צום שלוס 1פון חודש תשרי ,וואס ווערט געווען אין קראון הייטס" .דו האסט מיר דאן אנגעקוקט
המצוות מיט זריזות און שמחה ,5ביז צום העכסטן 2
באצייכנט אין ספרים אלס דער חודש הכללי און מיר דערקענט ,אבער האסט מיר גארנישט געזאגט
זעענדיג ווי איבערגענומען איך בין דאן געווען .אבער בלויז
דאס זעהן דיך -דער מענטש וואס האט מיר אויסגעלערנט
)3ימים־טובים :דעד ז’ מ”ח “הי’ דומה להם כאילו הם )1ז’ מרחשון . .שלוס :שאז יגיע אחרון שבישראל לנהר
עדיין בא”י עסוקים בעניני הרגל” (ש”ך חו”מ סמ”ג סקמ”ז). פרת (גבול וסיום א”י — תענית פ”א מ”ג) .ומכאן — שמניעת
וועגן אידישקייט -אין יענעם גורל'דיגן מאמענט ,האב איך
)4אנגעפילט מיט ימים־טובים :מרובה במועדות (ב”י צער של אחרון שבישראל משפיעה וקובעת ההנהגה בארץ געזעהן ווי א קלארן סימן מן השמים פאקטיש אנצוהייבן
לטואו”ח סתצ”ב) .ולהעיר מסי’ האריז”ל (במקומו) דהימים ישראל ודכל הדרים עלי’ ,ועד שגם עתה מתחילין לשאול בה מיין לעבן פונדאסניי".
שבין ר”ה ליוהכ”פ הם כמו חוה”מ (אף שאומרים בהם תחנון גשמים מליל ז’ במ”ח (עיין שו”ע אדה”ז חאו”ח רסקי”ז). שלמה האט דעמאלט טאקע ווידער אנגעהויבן זיין
וסליחות). )2חודש הכללי :ד”ה צוהר תעשה ,תש”ב פ”ג .מרשית
)5ראה אגה”ק סכ”א :בזריזות נפלאה להראות שמחתו כו’. (חסר א’ כתיב) השנה אותיות מתשרי (אוה”ת דברים ע’ התקרבות צום דרך הישר .ער האט אנגעהויבן א מוזיק
וראה שו”ע או”ח סו”ס תרכ”ד וסתרכ”ה ור”ס תרנ”ב. א’תשנו .עיי”ש). באנד משמח צו זיין אידישע קינדער ,און טאקע אנגעהויבן
זיין לעבן ,פונדאסניי .
*ההוספות בהחצאי ריבוע [ ] אינם במקור ,ועל אחריות המערכת בלבד.
בדרכי החסידים < המשך +++פרישקייט און ק+לא++רקייט
א איד דארף ווילן אז עס ווערט אויך ערקלערט פארוואס דאס מקיים זיין
א מצוה פון יעדן אידן אלס פרט איז נוגע דעם
אויסדרוק פון שמחה מיט דער תורה — די נקודות
פון סוכות ,שמיני עצרת און שמחת תורה —
זאל זיין נאך א איד גאנצן כלל ישראל; ועל אחת כמה וכמה דאס איז די צייט צו דערמאנען איבער דעם מנהג
מקיים זיין מצוות כלליות. וואס איז געווען פארשפרייט אין פילע מקומות,
משיחת כ"ק אדמו"ר מוהריי"צ זי"ע, דעריבער איז יעצט די צייט ,ווי אויבן געזאגט, אז מוצאי שמחת תורה האט מען אויסגערופן:
ליקודי דיבורים ח"ד ,ע' תשמו צו דערמאנען נאכאמאל וועגן די מצוות־ ויעקב הלך לדרכו,6
מבצעים ,וועגן וועלכע עס האט זיך גערעדט וואס דער ענין פון דעם מנהג איז געווען מעורר
איך וואלט געוואלט ,אז כאו"א מהתמימים שחפץ באריכות אין די לעצטע חדשים ביי פארשידענע צו זיין ,אז אזויווי מ’גייט יעצט אריין אינעם טאג־
להיות מתלמידינו ,און וויל זוכה זיין שיאיר עליו אור געלעגנהייטן ,און זיי פארבינדן מיט דעם ענין פון טעגליכן לעבן (לדרכו) ,דארף א איד וויסן ,אז ער
רבותינו הק' ,זאל ער לערנען איין שעה פון די כ"ד שעות ויעקב הלך לדרכו — אז מ’זאל גיין אין דעם ,טוהן איז יעקב ,7און אז ער האט דרכו ,זיין אייגענעם
היום בחבורה מיט נאך איינעם יעדן טאג בקביעות .דער אין דעם נאך מער ווי פריער ,אין איינקלאנג מיט דרך ,א דרך וואס ציהט זיך פון שמחת תורה און איז
רצון פון הוד כ"ק אבותינו רבותינו הק' איז אז יעדער דעם אנזאג מעלין בקודש.]. .[ 14 פארבונדן מיט דער שמחה פון תורה און מצוות.
זאל האבן א חבר און א תלמיד .תורת החסידות מאנט אז ••• דאס מיינט ,אז מיט וואס פאר א ענינים ער
יעדער דארף וויסן אז עס ליגט אויף אים א חוב צו האבן דער אויבערשטער זאל געבן ,אז עס זאלן זאל נישט זיין פארנומען ,אפילו עובדין דחול
א חבר און זיך שאפן א תלמיד. מקויים ווערן אלע ברכות וואס אידן האבן זיך פון א גאנץ יאר ,דארפן זיי זיין אין אן אופן פון כל
אמאל האט איינער געזאגט אין א חסידישן אנגעוואונטשן צום נייעם יאר, מעשיך לשם שמים ,און בכל דרכיך דעהו.8
פארברענגען :אויף תורה שטייט דרכי' דרכי נועם כו', עס זאל זיין א שנה טובה ומתוקה מיט אלע דער חודש תשרי איז א חודש כללי אויך אין
דער סדר אין תורה איז הייליג ווי די תורה אליין .דער פירושים ,און עס זאל זיין ,ווי געזאגט אויבן: דעם זין ,אז אין דעם חודש שאפט א איד “סחורה”
ערשטער ציווי אין תורה איז "פרו ורבו" ,די ערשטע מדה ויעקב — וואס דאס איז כולל אלע אידן ,נישט פאר דעם גאנצן יאר ,און באלד דערנאך דארף
טובה איז אז איין איד דארף ווילן עס זאל זיין נאך א איד. נאר די וואס זענען שוין אויך אין דער העכערער מען אנהויבן “אויספאקן” די “סחורה” 9פאר יעדן
פארהאן אזעלכע וואס זאגען אז זיי האבן נישט קיין מדריגה פון 'ישראל' און 'ישורון',15 טאג אין אלע פרטים .מ’קען נישט יוצא זיין מיט
סביבה ,עס איז נישט פאראן מיט וועמען צו רעדן א הלך — גיין לויט דעם אמת’ן פירוש דערפון ,
16
דעם וואס מ’האט אויפגעטאן אין דעם חודש
ווארעמע ווארט .ווי שעמען זיי זיך נישט אזוי צו זאגן! ד.ה .אוועקגיין פון דעם פריערדיגען צושטאנד הכללי.
זיי זיצן בע"ה אין א מדינה וואו עס איז נישטא קיין צו א העכערן צושטאנד ,ווארום ווי גוט דער אזוי אויך זענען פארהאן מצוות כלליות —
מניעות בעזה"י אויף לימוד התורה ,איז ווי האט ער נישט צושטאנד איז ,דארף מען דאך אלעמאל שטייגן כאטש יעדע מצוה און אלע מצוות דארף מען
קיין סביבה? דאס ווייזט אז עס איז גאר קיין 'ער' נישטא. אלץ העכער אין אלע ענינים פון קדושה, מקיים זיין מיט דער גאנצער זריזות און הידור.
ידידינו אנ"ש בכלל ,און תלמידים התמימים בפרט, לדרכו — אז “זיין וועג” ,אפילו אין עניני רשות,17 די מצוה כללית דארף מען מקיים זיין מיט נאך א
פארגעסן אז יעדער פון זיי דארף זיין א משפיע ,ער דארף ווערט א וועג פון ג־ט־ליכקייט ,ווי ער זאגט גרעסערן הידור און מיט נאך א גרעסערע זריזות,
און מוז אויפטוהן אויף דעם זולת ,היינו לבד זאת וואס גלייך נאכדעם :ויפגעו בו מלאכי אלקים — 18אין דאס מקיים זיין די דאזיגע מצוות דורך יעדן אידן
ער אליין מיט זיין הנהגה הן תפילה און קביעות עתים איינקלאנג מיט דעם וואס יעדער איד איז א איז נאך מער נוגע צו אלע אידן און גאנץ כלל
לתורה ,און הן במדותיו לדרוש בטובת זולתו ,מוז יעדער “מלאך” — שליח פון אויבערשטן צו מאכן פאר אים ישראל בכלל.
זוכן און ליגן אין דעם וויאזוי צו ווירקן על הזולת לקרבו א “דירה” אין דער דאזיגער נידעריגסטער וועלט,19 •••
לתפילה ,לתורה למדות טובות. אז מ’זאל דאס אלעס אויבנדערמאנטע טוהן איינע פון די הויפט מצוות כלליות איז די מצוה
מען דארף זיין א 'משפיע' אויף דער סביבה און מאכן בשמחה ,בהמשך צו שמחת תורה ,יעקב וועט פון אהבת ישראל ,10וואס אויף דער מצוה ווערט
א סביבה .נישט זיין א 'מושפע' פון דער פראסטער בעל־ “אזמרה (זינגען און לויבן) לאלקי יעקב” ,און זוכה געזאגט ,אז עס איז א כלל גדול בתורה און כל
בתישער סביבה . .דאס אז ער מיינט אז עס פעלט א זיין בקרוב צו — ווי די פארזעצונג אין תהלים — התורה כולה .11די ערקלערונג פון די מצוה איז,
סביבה ,איז נישט ווייל עס פעלט אים אין חינוך אדער תרוממנה קרנות צדיק ,20ביאת משיח צדקנו.21 אז אלע אידן זענען א קומה אחת שלמה — ווי
אין די יסודות העבודה .דער חינוך און דער יסוד איז א איין גוף ,12ביז אז יעדער איד זאגט אויף יעדן
גוטער ,נאר עס פעלט אים א סדר אין עבודה .חסידות בכבוד ובברכה להצלחה אנדערן איד אז ער איז "עצמו ובשרו" .13דערמיט
מאנט צו זעהן סיי א מעלה און סיי א חסרון ,נאר דעם ולבשורות טובות בכל האמור
חסרון דארף מען זעהן אויף זיך ,און די מעלה ביי יענעם, [חתימת יד קדשו]
אבער אז די עבודה איז בלתי מסודרה ,דאן זעט מען די )6בארוכה יותר במכ’ דתחלת מ”ח תשל”ד וכו’ (לקו”ש ח”י
ע’ 291ואילך) .ר”ד דהתוועדות ד’ מ”ח דשנה זו — .ועיין המשך
מעלה בא זיך און דעם חסרון ביי יענעם ,די רפואה צו וככה תרל”ז פצ”ו .וראה תו”ח ס”פ ויצא.
דעם איז א חסידישער פארברענגען . )14ברכות כח ,א (וש”נ) .וראה עינים למשפט לברכות שם. )7ראה תנחומא שמות ד .תו”א ר”פ ויצא .ולהעיר מכתר
)15אוה”ת עקב ע’ תקעט ואילך .ובכ”מ. ש”ט (בהוצאת קה”ת — סו”ס פא).
)16ראה ג”כ ד”ה ויגש תרס”ח (המשך תרס”ו ע’ תצז). )8ראה רמב”ם הל’ דעות ספ”ג .טושו”ע או”ח סרל”א.
+++פטרון ה++++גליון )17או י”ל עפמשנ”ת בלקוטי לוי”צ לזח”ב (ע’ קיב).
( )18ולא “ויפגע במלאכי” ,ללמד כי) באו לקראתו ללותו
(רש”י ויצא לב ,ב).
וצע”ק שבשו”ע אדה”ז סקנ”ו ס”ב השמיט “כל מעשיך לש”ש”
(אבל מציין בפנים לעיין באדר”נ פי”ז ובח”פ להרמב”ם פ”ה,
שבשניהם מקושר הנ”ל עם בכל דרכיך דעהו).
)19תניא פל”ו־לז .המשך תרס”ו בתחילתו וד”ה תקעו )9ראה שיחת יום שמח”ת תרצ”ט.
לזכות ידידנו הנגיד החסיד תרס”ו .ועייג”כ תורת הה”מ (הוספות לאו”ח — קה”ת ,תשל”ג )10כמבואר בארוכה בקונטרס אהבת ישראל.
מו“ר פנחס טודרוס אלטהויז הי“ו
— סל”ז). )11ספרא לקדושים יט ,יח .תניא פל”ב (משבת לא ,א).
)20תהלים עה ,י ,יא. )12טעהמ”צ להאריז”ל פ’ קדושים .לקו”ת ר”פ נצבים.
)21וכמש”נ וירם קרן משיחו (ש”א ב ,י .וראה מדרש תהלים )13סהמ”צ להצ”צ מצות אהבת ישראל .וראה ירושלמי
שנדבה ליבו להיות ממזכי הרבים ומאירי תורה בישראל עה”פ שם). נדרים פ”ט ה”ד.
זכות הרבצת תורת החסידות יעמוד לו ולבני ביתו שיחיו
להתברך בכל מילי דמיטב מנפש ועד בשר, זיך איינצוקויפן א שותפות בעבודת הקודש מוקדש לעילוי נשמת
שפע ברכה והצלחה בכל מכל כל, ביטע פארבינדט זיך מיט די מערכת מרת חי‘ בת ר‘ מנחם מענדל ע “ה גארניש
בגשמיות וברוחניות ,ובטוב הנראה והנגלה! Gilyon@Lehuir.com • (845) 600-0229 לרגל היארצייט ,כ"ד תשרי תשי"ז
* להקל על הקורא ,מובא כאן עם שינויי לשון קלים— יוצא לאור ע"י 'נרות להאיר'
ע"פ סגנון שפה המדוברת היום — ועל אחריות המערכת בלבד. gilyon@Lehuir.com | (845) 600-0229
צו באקומען דעם גליון יעדע וואך אויף אימעיל,
נא לשמור על קדושת הגליון אדער פאר סיי וועלכע הערות ,ביטע שיקט א מעסעדזש צו די מערכת.
