וברכת - אידיש · Uveirachtu - Yiddish — בראשית (2026-10-05)

בעזהשי"ת | גליון יב' חודש תשרי תשפ"ז לפ"ק
על חקך ברכה מרובה | דבר המערכת
שו"ת בהלכות נטילת ידים וברכת המזון
א יאר פון ברכה און
זיך וואשן חול המועד הודי' פאר דעם באשעפער
שאלה :צי דארף מען זיך וואשן אויף
ברויט חול המועד?
ב') ,און מיר געפרעגט אויב איך וואלט זיך "מה אשיב לך והכל שלך" – וואו טרעפן מיר
תשובה :עס ווערט געברענגט להלכה אראפגעזעצט מיט אים אדורכצולערנען א די ווערטער צו דאנקען דעם רבונו של עולם
אז מען זאל זיך וואשן יעדן טאג חול שטיקל אינעם ספר. אויף דעם וואס ער האט אונז געגעבן די זכיה
המועד ,איינמאל בייטאג און איינמאל ארויסצוגעבן די רייכע גליוני "וברכת" במשך א
דאס שטיקל דארט אינעם 'ויגד יעקב' רעדט
ביינאכט .עס איז אבער נישט קיין חיוב פולן יאר ,מידי חודש בחדשו.
גמור אזויווי די סעודות פון שבת און יום וועגן ברכת המזון .ער שרייבט ווי פאלגנד" :מיר
טוב ,נאר עס איז א מצוה. האבן געזען חסידים ואנשי מעשה וואס טוען מיר דאנקען דיר ,טאטע ,אויף די סייעתא
אסאך הכנות צום דאוונען ,אבער די 'ברכת דשמיא און די געוואלדיגע נשיאות חן וואס
בענטשן חוה"מ אויף א כוס המזון' ביי זיי איז אויף א שוואכן אופן ,בשפה דער גליון האט ברוך ה' ביים ציבור ,און אויף
רפה ,נים ולא נים .אבער לויט ווי דער מגיד פון די גוטע גריסן וואס מען הערט פון איבעראל.
שאלה :צי איז דא אן ענין חול המועד צו
זאגן ברכת המזון אויף א כוס ,אזויווי שבת מעזריטש שרייבט ,דארף עס צו זיין פארקערט, דערצו זענען מיר מתפלל ,אז אזויווי עס איז
און יום טוב? ווייל ברכת המזון איז דאך דאורייתא. ברוך ה' געווען "תכלה שנה וברכותיה" ,און
תשובה :חול המועד ווערט געברענגט מען דארף זיך מתבונן זיין אז מיר האבן טאקע אזויפיל אידן האבן דעם יאר תשפ"ו מקיים
אז מען זאל טרינקען וויין ,דערפאר זאל נישט קיין כח צו פאסטן תעניתים – וואס מיר געווען די מצוה פון זיך וואשן און בענטשן
מען אויך ביי ברכת המזון – אויב מען קען וואלטן בעצם געדארפט טון צוליב אונזערע מיט אזויפיל הידור און שמחה ,זיי און זייערע
– מאכן ברכת המזון אויף א כוס. עבירות – אבער דאס וואס מיר קענען יא משפחות ,אזוי זאל זיין "תחל שנה וברכותיה",
טון איז ,צו זיין נזהר צו בענטשן ברכת המזון דאס יאר זאל זיך אנהייבן מיט השפעות ,אידן
א טעות מיטן ברכה 'לישב' מיט כוונה; אפשר וועט דאס זיין א כפרה פאר זאלן האבן פרנסה בהרחבה און ווייטער זוכה
שאלה :אויב מען האט געמאכט די אונזערע עבירות. זיין צו נאך ברכה ,ווי די ספרים הקדושים
ברכה "לישב בסוכה" און מען האט געזאגט לערנען אונז אז ברכת המזון איז מסוגל דערויף.
זיי שרייבן דאך אין די ספרים הקדושים אז
"ברוך אתה ה' אלקינו מלך העולם לישב
בסוכה" ,אבער מען האט אויסגעלאזט די יעדער מענטש זאל זיך אויסוועלן איין מצוה די סגולה פונעם "ויגד יעקב"
ווערטער "אשר קדשנו במצוותיו וצונו" ,צי צו מקיים זיין בכל פרטיה ובכל דקדוקיה און
האט מען יוצא געווען?
פאר א גוט יאר
מיט אלע כוחות .דער ספר 'חרדים' פארגלייכט
דאס צו איינעם וואס כאפט זיך אן אין א צווייג פאלגנד איז א מעסעדזש וואס א איד האט
תשובה :מען האט נישט יוצא געווען,
פון א בוים :אויב ער כאפט זיך אן אין איין צווייג איבערגעלאזט :עס האט זיך יעצט אנגעהויבן
און מען דארף איבערמאכן די ברכה.
מיט א שטארקייט ,וועט ער זיך ווייטער קענען א נייע יאר ,און אידן טוען סגולות צו זוכה
האלטן פעסט; אנדערש איז אויב ער וועט זיך זיין צו א גוט יאר .איך בין נארוואס אריין צו
איבערמאכן ברכת המוציא א גרויסן איד ,א חשוב'ער רב מיט וועמען איך
אנכאפן אין אלע צווייגן נאר אביסל ,דעמאלט
שאלה :אויב עס רעגנט און מען גייט וועט ער נישט האבן קיין קיום. רעד זיך אדורך ,כדי צו נעמען א ברכה פארן
ארויס פון די סוכה אינמיטן די סעודה און נייען יאר .רעדנדיג מיט אים ,האב איך אים
מען וויל ווייטער עסן אינדערהיים ,און די דעריבער איז מה טוב ומה נעים צו אויסוועלן
סוכה איז ווייט פון די הויז אזוי אז מען קען געפרעגט וועלכע סגולה איך קען מקבל זיין
די מצוה פון ברכת המזון בכוונה ,וויבאלד די
נישט זען די הויז פון דארט ,צי דארף מען אויף זיך פאר א גוט יאר.
איבערמאכן די ברכה "המוציא" ווען מען מצוה איז שוואך און פארלאזט בעוונותינו
וויל ווייטער עסן? הרבים ,אפילו ביי די וואס זענען מדקדק ,ווי עס ער האט זיך אויפגעשטעלט און ארויסגענומען
איז באקאנט פונעם "ספר חסידים" אז א מצוה פונעם שאנק דעם ספר ויגד יעקב ,און מיר
המשך אויף עמוד ו' אויפגעמישט (קונטרס צדה לדרך ,אות
וואס איז פארלאזט און עס זענען נישטא קיין
א "מזונות" דערויף און אנהייבן עסן.
יענע מינוט ,נאך פאר איך האב עפעס געקענט
טון ,קומט מיר אקעגן א קאר און דער דרייווער
ע+ל ה+ניסים
וואונקט מיר צו עפענען די פענסטער ,ווייל ער
דארף מיר עפעס זאגן.
איך עפן די פענסטער ,און א איד – א
ספרדישער איד וועמען איך האב קיינמאל
פריער נישט געזען און איך ווייס ביז היינט
נישט ווער דאס איז געווען – פרעגט מיר אויף
ענגליש" :זאג ,האסטו זיך געוואשן היינט?
נטילת ידים און ברכת המזון זענען מסוגל
פאר א שפע פון פרנסה!" ער האט מיר נישט סיפורי ישועה מכלי ראשון בזכות זהירות בנטילת ידים וברכת המזון כראוי
געלאזט לאנג טראכטן ,און איז גלייך ווייטער
געפארן.
איך בין געבליבן ערשטוינט .איך האב נאך
אזא עקספיריענס קיינמאל נישט געהאט ,אז די רעטעניש אין קאר :וואס טוט
זיך מיט דיין נטילת ידים?
א פרעמדער זאל מיר אפשטעלן און געבן
מוסר ,בפרט ווען איך קען אים נישט .דער איד
האט אויך נישט אויסגעזען ווי דער טיפ וואס
פארט ארום טיילן מוסר פאר מענטשן ,און דא
קוקט ער אריין צו מיר אין קאר ,ממש אין די
מינוט וואס איך האב געוואלט טון עפעס וואס און ער לייגט מיר צו א בקשה" :קויף מער לכבוד די מערכת פונעם חשוב'ן גליון
שטימט נישט מיט דעם וואס מיין פאטער האט נישט קיין סענדוויטשעס אינדערפרי ,נאר אויב "וברכת" .פאלגנד איז א מעשה וואס איז בדידי
מיר מעורר געווען ,ממש א סעקונדע פארן דו ווילסט זיך וואשן און בענטשן געהעריג .דו הוה עובדא.
מאכן די ברכה אן זיך וואשן. וועסט נישט חרטה האבן; ברכת המזון און
די מעשה גייט צוריק מיט אריבער צען יאר,
נטילת ידים זענען מסוגל פאר בני ,חיי ,ומזוני
איך האב זיך מער נישט געזוימט; איך האב ווען מיין חשוב'ער פאטער הרה"ח ר' הערשל
בהרחבה ,עס לוינט זיך!"
נאך יענעם טאג אויך מקיים געווען מצות ז"ל (ר' שמואל צבי ב"ר יוסף) האט איין טאג,
נטילת ידים און ברכת המזון ,און איך האב אזוי ווי מיין פאטער האט מיר דאס געזאגט, רעדנדיג מיט מיר אויפן טעלעפאן ,געזאגט:
געדאנקט דעם אייבערשטן אויף אזא גילוי מן האב איך עס מקבל געווען ,און פון דעמאלט אן "בנציון ,איך וויל דיר זאגן א נקודה למחשבה.
השמים כדי איך זאל קענען ממשיך זיין זיך צו האב איך זיך יעדן טאג געוואשן און געבענטשט איך בין נעכטן געווען ביי א שיעור ,וואו דער
פירן כהלכה און מקיים זיין די מצוות ווי עס ביי פרישטאג .אזוי איז עס אנגעגאנגען פאר א רב האט גערעדט איבער נטילת ידים און ברכת
דארף צו זיין. לאנגע צייט. המזון.
סוכות און די סגולה פון נטילת ידים איין טאג בין איך געווען זייער פארנומען ביי "בתוך הדברים האט ער ארויסגעברענגט
די ארבעט און איך האב געזען אז איך האב לשבח דעם ענין פון זיך וואשן אויף געהעריג
איך ענדיג צו מיט א מורא'דיג ווארט וואס ווייניג צייט .עס איז מיר אריבער א מחשבה ברויט און בענטשן כהלכה ,ווי עס שטייט אין
שטייט אין זוהר הקדוש ,וואס האט א שייכות אין קאפ :היינט וועל איך טון ווי נאך טויזנטער אלע ספרים די גרויסע מעלה און סגולה דערפון.
מיט'ן יום טוב סוכות וואס מיר שטייען יעצט אידן – אויב זיי קויפן יעדן טאג מזונות "בנציון ",זאגט ער מיר" ,איך וואלט דיר מייעץ
דערין .חז"ל לערנען אונז" :בחג נידונין על סענדוויטשעס און זעטיגן זיך מיט דעם ,וועט געווען דו זאלסט דאס פרובירן מקיים צו זיין
המים" – יום טוב סוכות ווערט מען גע'משפט פאר מיר אויך זיין גוט פאר היינט .מארגן וועל אפילו אויב עס וועט דיר אמאל אנקומען שווער,
אויף די רעגן וואסער ,וויפיל רעגן עס זאל איך מיט'ן אייבערשטנ'ס הילף האבן מער וויבאלד ביי אזא גרויסע מצוה מיט אזעלכע
קומען דורכאויס דעם יאר. צייט ,און איך וועל זיך נאכאמאל וואשן און הבטחות ,לוינט זיך די אינוועסטמענט!"
טייטשט דער זוהר הקדוש" :בחג" – אין בענטשן ווי איך טו יעדן טאג.
"בנציון ",זאגט ער מיר" ,איך וואלט דיר
סוכות" ,נידונין" – ווערט מען גע'משפט וויפיל איך בין געפארן קיין מאנסי ,וואו איך ארבעט, מייעץ געווען דו זאלסט זיך דערווייטערן פון
שפע מען זאל זוכה זיין" ,על המים" – לויט און איך האב זיך געקויפט א סענדוויטש. דעם .אלע מצוות זוכט מען דאך מהדר צו זיין
וויפיל מען איז געווען נזהר אין די 'מים' פון אזוי פארנדיג אין קאר ,האב איך גענומען א און אויסצופירן ריכטיג כהלכה ,נו ,פונקט ביי
נטילת ידים כהלכה. פערטל פונעם סענדוויטש און געוואלט מאכן אזא גרויסע מצוה זאל מען זיכן קולות?
המשך אויף עמוד ו'
ברכה מרובה | דבר המערכת
אין די פריערדיגע דורות האט מען געוואוסט פון זיין און מקיים זיין ביתר שאת ,אבער אז דו האסט דורשים דערויף ,איז גלייך צו א 'מת מצוה' .בפרט אז
תעניתים ,סיגופים וכדו' ,אבער פאר די היינטיגע אזעלכע ווערטער פונעם 'ויגד יעקב' וואס האט די מצוה איז אויך מסוגל אז עס זאל נישט פעלן קיין
זמנים -זאגט אונז דער "ויגד יעקב" -אז ניין, אויסגעקליבן אז דאס איז די מצוה וואס מען דארף פרנסה ,אזויווי דער ספר החינוך שרייבט.
אדרבה ,עס מיט הנאה ,נאר לייג צו א בענטשן צום מקבל זיין אויף זיך ,דעמאלט איז דאס מה טוב ומה עד כאן איז וואס דער "ויגד יעקב" שרייבט ,וואס
אייבערשטן .קלויב דיר אויס די מצוה זי מקיים נעים ,וואס קען דען זיין בעסער?" דער רב האט געלערנט מיט מיר אינעווייניג .ער
צו זיין מיט אלע כוחות ,און זיי זוכה צו השפעות, ווען מען איז מדייק אינעם שטיקל ,זעט מען ,אז האט אויסגעפירט צו מיר" :איך אליין וואלט דיר
חסדים און רחמים. ער גיט די מצוה פון ברכת המזון אנשטאט תעניתים. נישט געקענט זאגן אין וועלכע מצוה זיך צו מחזק
ב'
שיעור יב' ברכת המזון שיעור ה+מע++לו+ת
פון די הערליכע טעגליכע 'שיעורי ברכת המזון' פון הרה"ג ר' אברהם מרדכי מלאך שליט"א
עס הייבט אן צו ארבעטן"... לעבעדיגע קינדער .דאס לייגן שלאפן די קינדער די השפעה אויף די גאנצע משפחה
צוריק צו דעם בריוו וואס דער איד שרייבט :עס האט געווענליך גענומען עטליכע שעה; זיין בני בית
זענען מיר בעזרת ה' דא מיט א פרישן שיעור אין
זעט אויס אז ביי בענטשן ארבעט יא צו זיין א האט געדארפט אסאך אריינארבעטן דערין ,און עס
ברכת המזון .אבער רבותי ,פאר מיר הייבן אן דעם
סימבאל .אז מען איז אליין מקיים די מצוה ווי עס האט איר געקאסט כוחות עצומות.
שיעור ,וויל איך דא פארלייענען א מעסעדזש וואס
דארף צו זיין ,מאכט דאס א רושם אויף די קינדער. איין טאג זאגט דער אינגערמאן פאר זיין פרוי" :עס א איד האט געלאזט:
באמת ווערט אזוי געברענגט פונעם 'ישמח קומט זיך דיר א באלוינונג ,היינט קענסטו ארויסגיין
"רב מלאך ,איך בין לעצטנס איינער פון די
ישראל' פון אלכסנדר ,וואס האט אמאל געזאגט אביסל זיך אויסלופטערן מיט דיינע שוועסטער,
משתתפים פון די שיעורים ,און איך בין זיך פשוט
פאר א איד וואס האט זיך באקלאגט אז זיין זון האט און איך וועל לייגן די קינדער שלאפן ".זי איז געווען
מחי' מיט זיי .איך וויל איר זאלט וויסן וואס עס
נישט קיין געדולד צו בענטשן" :בענטש דו ערליך, מלא שמחה און האט אים נישט אויפגעהערט
גייט פאר ביי מיר אין שטוב די לעצטיגע טעג .איך
וועסטו זען אז דיין זון וועט אויך בענטשן". דאנקען פאר אזא שיינעם 'מתנה' פון זיין זייט.
און מיין פרוי זענען ביידע נתעורר געווארן פון די
זי קומט אהיים איינס אזייגער באנאכט, שיעורים אויף ברכת המזון ,און מיר האבן ביידע
די שפראך פון אמונה :ווער גיט טאקע
ערווארטנדיג צו טרעפן אלע קינדער שלאפן רואיג. אנגעהויבן בענטשן ברכת המזון מיט כוונה פון
פרנסה?
דערווייל ,ווי נאר זי עפנט אויף די טיר ,הערט זי אינווייניג .וואס זאל איך אייך זאגן? אונזער שטוב
נאך א נקודה וואס דער איד האט ארויסגעברענגט קולות; די שטוב איז איבערגעקערט ,די קינדער איז אינגאנצן געטוישט געווארן!
אינעם מעסעדזש ,איז איבער נאך א מורא'דיגע זענען פארנומען מיט זייערע שפילערייען ,יעדעס
"מיר האבן נישט גערעדט צו אונזערע קינדער
תועלת וואס ער האט געהאט דורך ברכת המזון. ווינקל איז קאפ-אויף-אראפ ,און נאר איינער
דערוועגן ,אבער אז זיי האבן געזען אז מיר בענטשן
די שפראך היינט אויפן גאס איז נישט קיין אידישע שלאפט רואיג :איר מאן ...ער שלאפט ווי גארנישט
אזוי ,האבן זיי זיך אויך גענומען צו די עבודה.
שפראך .דהיינו ,עס מאכט זיך זייער אפט אז מען וואלט פאסירט.
ווען עס קומט היינט צו א נאכטמאל ,איז ממש א
טרעפט זיך מיט חברים אין גאס ,מען ברענגט זי האט אליין אנגעהויבן די ארבעט פון לייגן די מחי' צו זען דעם בילד :די גאנצע משפחה זיצט
ארויף א נאמען און מען דיסקוסירט אז יענער האט קינדער שלאפן ,און ענדליך פיר אזייגער פארטאגס צוזאמען מיט בענטשערליך און מען דאנקט דעם
געמאכט געלט. האט זי זיך געזען גרייט אליין צו גיין שלאפן. אייבערשטן בקול רם.
איינער פרעגט" :וויאזוי האט ער געמאכט געלט?" ווען זי האט שפעטער געפרעגט איר מאן דערוועגן, "עס האט זיך געמאכט לעצטנס אז א קרוב איז
ענטפערט איינער" :עס איז אים געווען באשערט". איבער אזא סארט "איבערנעמען די שטוב" ,האט ער אריין צו אונז אין שטוב ,און זענדיג אז דער עולם
זאגט א צווייטער" :ניין ,הער אויף ,יעצט ענטפער איר געענטפערט" :הער זיך צו ,איך הער לעצטנס בענטשט ,האט ער צוגעווארט ביז נאכן בענטשן.
'נארמאל' ,וויאזוי האט ער באמת געמאכט דאס אסאך חינוך שיעורים ,און רוב רעדנער וואס איך זיין ערשטע שאלה איז געווען אויב היינט איז
געלט?" האב געהערט האבן ארויסגעברענגט אז עס איז עפעס א יום טוב אדער א סיום אז יעדער בענטשט
מיר זענען דאך מאמינים בני מאמינים ,און דאס זייער וויכטיג צו זיין א 'דוגמא אישית' .דהיינו ,נישט אזוי' .יא ,עס איז א סיום' ,האב איך אים געזאגט,
איז די עכטע וועג און דער ריכטיגער ענטפער :ער רעדן צו די קינדער אזויפיל וואס צו טון ,נאר זיין א 'א סיום אויף די התרשלות אין די מצוה פון ברכת
האט געמאכט געלט ווייל עס איז אים באשערט! 'סעמפל' פאר זיי .וויאזוי איז מען א סעמפל? מען המזון .מיר עסן ברוך ה' א גאנצע וואך צום זעט,
איינמאל עס איז אים באשערט ,וועלן שוין זיין פיל פירט זיך אליין אויף גוט ,וועלן די קינדער זיך אויך און מיר זענען מקיים דעם "ואכלת ושבעת" ,יעצט
וועגן וואס וועלן ביי אים ארבעטן ער זאל מאכן אזוי פירן און גיין אין די גוטע וועגן. האבן מיר משלים געווען דעם "וברכת" – איז עס
געלט .א צווייטער ,וועמען עס איז נישט באשערט "נו ,האב איך מחליט געווען אז אנשטאט איך זאל דען נישט קיין סיום של מצוה?'"
קיין געלט ,קען פראבירן דאס זעלבע איינמאל רעדן מיט זיי וועגן גיין שלאפן אין צייט ,וועל איך דוגמא אישית :דער 'סעמפל' וואס רעדט
און א צווייטע מאל ,אבער ביי אים וועט עס נישט זיין א דוגמא פאר זיי :איך האב זיך אליין געלייגט אן ווערטער
ארבעטן .פארוואס? ווייל ביי אים איז עס נישט שלאפן צו זיין נישט נאר א 'נאה דורש' נאר אויך א
באשערט. רבותי ,עס איז מיר געווען א חיזוק צו הערן וואס
'נאה מקיים' .איך האב געוואוסט אז אזוי וועלן זיי
דער איד האט מיר דערציילט ,ווי ער האט זיך דורך
אדער קען מען הערן היימישע אידן ניצן אן מיר נאכטון און אויך גיין שלאפן אין צייט"...
די שיעורים מחזק געווען אין ברכת המזון ,און
אויסדרוק" :איך האב מיט מיינע צען פינגער געבויט "עס איז אבער נישט געלונגען!" האט זי אים נאכמער אז עס איז געווען "טופח על מנת להטפיח"
דעם ביזנעס און עס אוועקגעשטעלט - ".דאס איז צוריקגעטענה'ט" ,גיב א קוק ,דו ביסט פיין – עס איז פון זיך אליין אריבער צו זיינע קינדער זיי
נישט קיין אידישע וועג פון רעדן .דיינע הענט האבן געשלאפן ,אבער זיי זענען אויפגעבליבן און זאלן אויך נתעורר ווערן צו בענטשן.
דען כוחות? זיי קענען אליין עפעס טון? נאר דאס איבערגעקערט די גאנצע שטוב דא!"
קומט פונעם גויאישן גאס אריין צו אונז. זיינע ווערטער האבן מיר דערמאנט א פרייליך
"עס מיינט נישט אז די מעטאד ארבעט נישט", מעשה'לע וואס איך האב אמאל געהערט פון
דאס בענטשן איז ביי אונז א שיעור אין אמונה האט ער געענטפערט" ,עס ארבעט באמת יא .נאר ידידי ר' נחמן ליווי הי"ו .ער דערציילט איבער א
ובטחון צו טראכטן ריכטיג אז "הוא נותן לחם" לויט ווי די מחנכים טענה'ן ,קען עס נעמען צייט ביז אינגערמאן וואס האט ברוך ה' געהאט א שטוב מיט
ג'
אלע סארטן ,מען גרייט גארנישט אן ספעציעל – דער אייבערשטער גיבט יעדעם צו עסן ,ער
פאר היינט אדער פאר מארגן .עס גיסט זיך בשפע זארגט און ער איז מפרנס יעדן איינעם.
און מען ווארפט אוועק ווען עס בלייבט איבער.
מיר האלטן דאך יעצט פארן יום טוב ,ווען מען
אבער אמאל איז נישט געווען אזוי .מענטשן, וועט מקיים זיין די מצוה פון ברכת המזון פילע
ספעציעל אין ירושלים ,האבן ממש געהונגערט. מאל ,איין סעודה נאך די צווייטע ,און צוליב דעם
יעדע שטיקל ברויט האט געהאט א חשבון; מען קען עס אמאל ווערן ווי א חלק פונעם סעודה-
האט געוואוסט וואס עס איז פאר היינט און וואס רוטין אן צולייגן באזונדערע מחשבה .עס איז
עס איז פאר מארגן ,וויפיל מען קען עסן און וויפיל אבער ריכטיג צו געדענקען ,אז יעדעס מאל וואס
מען דארף זיך צוריקהאלטן ווייל מארגן וועט מען מען בענטשט איז דאס א געוואלדיגע זכיה פאר
נישט האבן. זיך ,און מען דארף צולייגן צו דעם התבוננות און
דעריבער ,ווען דער ירושלימער רב האט אים מחשבה.
געזאגט ער זאל גיין זוכן דאס ברויט ,האט ער פארגעסן צו עסן אדער פארגעסן צו
טאקע נישט פארשטאנען פארוואס ,אבער ער בענטשן?
האט געוואוסט אז טרעפן דעם ברויט קען מען.
אינעם ספר "שאל אביך ויגדך" ברענגט דארט
נו ,וואס מיינט איר איז טאקע געווען? ער האט הגאון רבי שלום שבדרון זצ"ל ,אז עס איז געווען
געטראפן דאס נעכטיגע ברויט! עס האט זיך א צדיק אין ירושלים ,זיין נאמען איז געווען רבי
אויסגעשטעלט אז ער האט פשוט פארגעסן בכלל יעקב דזלינער זצ"ל .דער רבי יעקב האט מקיים
צו עסן נעכטן .ער האט טאקע נישט געבענטשט, געווען אלעס וואס עס שטייט מיט אלע דקדוקים
אבער נישט ווייל ער האט פארגעסן צו בענטשן, און הידורים.
נאר ווייל ער האט פארגעסן צו עסן.
עס מאכט זיך איין טאג ,ער קומט אריינצולויפן
ער איז צוריקגעקומען מיט א גרויסע שמחה צום דעמאלטיגן גאב"ד פון ירושלים ,הגאון רבי
צום רב זאגן אז ער האט ,ברוך ה' ,טאקע נישט שמואל סאלאנטער זצ"ל ,אינגאנצן פארדאגה'ט;
פארגעסן צו בענטשן און אלעס איז גוט. ער האט א שווערע שאלה.
ואכ+לת וש+בעת וב+רכ+ת
מען האט שפעטער געפרעגט רבי שמואל הגאון רבי שמואל האט אים געהייסן זיך
סאלאנטער" :פון וואו האט איר געוואוסט אז רבי אוועקזעצן און זאגן וואס עס דריקט אים" .רבי",
יעקב האט נישט געגעסן?" האט ער געענטפערט: זאגט ער" ,נעכטן באנאכט האב איך ליידער
"איך קען דאך רבי יעקב; אז ער זאל פארגעסן צו פארגעסן צו בענטשן ברכת המזון .וואס טוט מען
עסן ,אויף דעם איז ער מסוגל ,אבער אז ער זאל יעצט?" האט ער געפרעגט מיט זארג .עס איז
פארגעסן צו בענטשן ברכת המזון? דאס איז ביי שוין אריבער שיעור עיכול ,ער קען שוין נישט
אים נישט שייך .דאס האב איך פארשטאנען אז איבערבענטשן ,ער האט ליידער פארפאסט א
עס קען זיכער נישט זיין". מצות עשה ,אזעלכע הייליגע ברכות מן התורה...
טייערע אידן ,עס קומט יעצט אזא שיינע יום "וואס טוט מען דא?"
טוב .מען גייט זיצן אינאיינעם מיט די משפחה, "גיי שנעל אהיים ",האט רבי שמואל אים
מען גייט זיך וואשן נטילת ידים .לאמיר צולייגן געענטפערט" .קוק דיך גוט ארום אין קאך וואו דו
מחשבה צו דעם וואס מיר טוען. האסט געגעסן ,זע אויב דו טרעפסט דארט דאס
לאמיר געדענקען אז מיר זענען מקיים די ברויט וואס דו האסט אנגעגרייט זיך צו וואשן און
הייליגע מצוה פון נטילת ידים ,וואס בשעת שלמה בענטשן נעכטן ,און דערנאך קום צוריק צו מיר".
המלך האט דאס מתקן געווען איז ארויס א בת רבי יעקב קוקט אים אן פארוואונדערט :וואס
קול" :אם חכם בני ישמח לבי גם אני" .שפעטער הייסט ער זאל גיין זוכן ברויט פון נעכטן? ער האט
ביים בענטשן ,לאמיר אריינברענגען א געשמאק דאס דאך שוין געגעסן נעכטן ,און טאקע דערפאר
אין דעם בענטשן ,זאגן די ווערטער אויפן קול און איז ער יעצט אהערגעקומען פרעגן די שאלה.
מיט כוונה ,עס זאל זיין א "למען ידעו דורותיכם"
פארן גאנצן יאר ,מקיים צו זיין די מצוות און "איך זאג אייך ",האט דער ירושלימער רב אים
ברכות דאורייתא מיט חשק און געשמאק. געזאגט" ,קודם גייט כאפט א בליק און זוכט אויף
דעם ברויט ,און דערנאך וועט מען רעדן ווייטער
האט א פרייליכן יום טוב! וואס איר קענט יעצט טון".
יעצט רבותי ,היינט ווען מען זאגט פאר א מענטש
צו הערן די הערליכע טעגליכע 'שיעורי ברכת המזון' ער זאל אויפזוכן ברויט וואס ער האט אנגעגרייט
פון הרה"ג ר' אברהם מרדכי מלאך שליט"א נעכטן ,וואלט ער נישט געוואוסט וואס צו טון;
רופט מכון אלמדה718.820.7720 : דער פריזער איז דאך אנגעפילט מיט ברויטן פון
ד'
בליצן און טרעפליכע
מאמרים דורך די
חשוב'ע לומדי הגליון ברכת שמים
מורא'דיגע ווערטער :אז ווער עס בענטשט דארט ליגן ,און ווען עס וועט קומען די ריכטיגע קליינע שינויים -גרויסע התעלות
בכוונה ,איז ער פארזיכערט אז עס וועט אים צייט ,וועט זיך דאס הארץ עפענען און עס וועט
נישט פעלן קיין פרנסה. אריינגיין אין דיר. לכבוד מערכת "וברכת",
זעענדיג אזעלכע קלארע ווערטער ,האב איך ליין אסאך ,און זעענדיג דעם גליון קודם כל וויל איך אייך באדאנקען פאר די
איך זיך גענומען צו די מצוה פון ברכת "וברכת" האב איך עס צוגעלייגט צו מיין ליסטע הערליכע ארבעט אינעם גליון וואס קומט
המזון ,און פאר אסאך יארן האב איך טאקע און אנגעהויבן דורכליינען יעדן חודש .לעצטנס ארויס מדי חודש בחודשו ,איבער דעם גרויסן
געבענטשט מיט כוונה ,און איך האב טאקע האב איך זיך געטראפן מאכן שינויים לטובה ענין פון ברכת המזון.
אין מצות ברכת המזון :איך האב אנגעהויבן
געהאט הצלחה ברוך ה' דורך די יארן ,פונקט איך האב נאר געוואלט מזכה זיין אנדערע
אויסצולעשן דעם טעלעפאן בשעת'ן בענטשן,
ווי עס שטייט אויף ברכת המזון. מיט א נקודה :דעם פארגאנגענעם שבת האב
און איך בענטש מיט א היט אויפן קאפ.
א צייט צוריק בין איך געווארן פארשלעפט איך פארברענגט מיט'ן גרויסן מגיד מישרים
א צייט צוריק איז מיר אויסגעקומען צו דארפן רבי שמעון שפיטצער שליט"א ,וואו ער האט
מיט טירדות ,און איך האב אויפגעהערט צו גיין צו א ביזנעס מיטינג .איך האב פארדעם ארויסגעברענגט די גרויסקייט פון א סעודת
בענטשן רוב טעג פון די וואך .למעשה בין געוואלט עפעס עסן ,האב איך זיך געוואשן אין שבת און וויאזוי יעדער איד דארף האבן א
איך לעצטנס אריבער אסאך שוועריקייטן קאר און געגעסן .אינמיטן עסן האב איך א קוק שאיפה און שטרעבן ארויפצוגיין אין התעלות
אין פרנסה. געגעבן אויפן זייגער און געזען אז עס איז שוין מיט'ן גאנצן אויסזען פון זיין שבת.
מיט א שטיק צייט צוריק איז מיר שפעט .איך האב מחליט געווען אז איך וועל
קודם גיין צום מיטינג און נאכדעם וועל איך נאכ'ן ארומרעדן אין די ענינים האט ער
אויסגעקומען צו זען אייער גליון "וברכת", געזאגט ,אז די עצת היצר איז אז מען זאל וועלן
וואו איך האב געליינט איבער די גרויסקייט בענטשן.
מאכן גרויסע שינויים אויף איינמאל ,אבער
פון ברכת המזון .איך האב זיך געכאפט אז עס איז מיר אבער אריבער א צווייטע מחשבה: פונעם אידישן פערספעקטיוו ברענגט יעדע
עס איז שוין א לאנגע צייט וואס איך בענטש עס איז דאך נישט אויסגעהאלטן ,איך וועל זיך קליינע שינוי לטובה ארויף א התעלות.
נישט אינמיטן וואך ,אבער איך וויל דאך נישט יאגן ,נאר בענטשן געהעריג זאל זיין
וואס זאל זיין .איך האב ארויסגענומען מיין דער ערשטער משל וואס ער האט געגעבן איז,
זוכה זיין צו די הבטחה פונעם ספר החינוך
בענטשערל און געבענטשט געהעריג מילה אז א איד זאל צוזאמעננעמען די קינדער ביי די
און צו אלע ברכות וואס קומען מיט ברכת סעודת שבת ,פאר'ן בענטשן ,און זאגן א "לשם
המזון .האב איך זיך אפגעמאכט מיט א במילה ,און ערשט דערנאך בין איך אריין צום
מיטינג. יחוד" מיט א געשמאק און א שמחה; זאגן פאר
פעסטע קבלה אז מען הייבט בעזר ה' אן די קינדערלעך ווי שיין עס וואלט געווען ווען
ווידער מקיים צו זיין מצות ברכת המזון ווי דער מיטינג איז ברוך ה' געווען מיט א גרויסע מיר קענען אלע בענטשן צוזאמען אינעווייניג
עס דארף צו זיין. הצלחה .אבער אויסער דעם געשעפט וואס מיט שמחה און דאנקען דעם אייבערשטן .דאס
איך האב געשלאסן ,האב איך באקומען א אליין וואלט געברענגט א שטארקע התעלות
געזאגט און געטון .נאך יענעם טאג האב איך
שיינע הוספה ,פשוט ווייל איך האב געפונען פאר די שבת'דיגע סעודה.
זיך געוואשן אינדערפרי און ביי נאכטמאל.
חן ביי דעם מענטש מיט וועמען איך האב זיך
נאך יענעם זעלבן טאג האב איך געמאכט געטראפן; ער האט מיר פשוט עפעס געוואלט האב איך געטראכט אז מ'דארף דאס מפרסם
א סכום פון צען טויזנט דאלאר דורך א גוט באלוינען און גוטס טון. זיין; דאס איז אן אמת'ע און ריכטיגע נקודה
געשעפט! וואס אסאך וועלן זיך זיכער צוכאפן דערצו,
איך האב געטראכט צו מיר :איך האב דאך כדי אריינצוברענגען א שענערע לעכטיגקייט
די ברכה האט ממשיך געווען און איך געבענטשט מיט כוונה ,און ביים בענטשן אין שבת קודש ,דורך דעם וואס מ'וועט זיך
בין ברוך ה' ווייטער מצליח .זאל דער געזאגט "ונמצא חן ושכל טוב בעיני אלקים פארנעמען יעצט אינעם נייעם יאר צו בענטשן
אייבערשטער אייך ווייטער העלפן איר זאלט ואדם" ,נו ,האב איך טאקע זוכה געווען צו אינאיינעם מיט די קינדער מיט א געשמאק און
קענען ממשיך זיין מזכה צו זיין דעם רבים דעם! א הודאה פארן אייבערשטן.
און מפרסם זיין די גרויסקייט פון מצות
אברהם שמואל ע - .לאנדאן
ברכת המזון. ח.ב.ג - .מאנסי
יואל הלוי וו - .בארא פארק
צען טויזנט דאלאר אין איין טאג דער ביזנעס מיטינג און דער 'חן'
אכטונג גבאים און לכבוד "וברכת", ביים בענטשן
מנהלי המוסדות,
באשטעלט די הערליכע איך וויל פארציילן וואס עס האט פאסירט לכבוד די מערכת "וברכת" ,יישר כח פאר
'וברכת' בענטשערס מיט מיר אין שייכות מיט מצות ברכת המזון. אייער מורא'דיגע ארבעט.
בחינם! מיט יארן צוריק האב איך אמאל געזען עס איז באקאנט א טייטש פון צדיקים אויפן
ברענגען פונעם "ספר החינוך" וואס רעדט פסוק "והיו הדברים האלה ...על לבבך" – די
contact@uveirachtu.org 718.407.1772 וועגן ברכת המזון ,און ער זאגט דארט ווערטער זאלן ליגן אויף דיין הארץ; זיי זאלן
ה'
המשך פון עמוד ב'
ע+ל ה+ניסים
און זיי פארלירן דעם 'אמן' ,ווייל זיי ווייסן זוכן א שידוך פאר זיין טאכטער .דער גאון אין זכות פון די התעוררות וואס מען
דאך נישט דאס וואס איך האב געהערט האט אים ווארעם אנגעוואונטשן אז ער זאל ברענגט פאר כלל ישראל מקיים צו זיין די
פונעם ווילנער גאון -אז דא ענדיגט זיך א טרעפן א חשוב'ן בחור פאר זיין טאכטער און הייליגע מצוה ,זאלן מיר טאקע זוכה זיין
ברכה. אים אפגעזעגנט. צו א שפע מיט חסדים ,השפעות טובות און
"דערפאר האב איך מחליט געווען אז צום ווי נאר ער איז ארויס פונעם ווילנער גאון'ס אלעס גוטס.
ערשט וועל איך אהיימפארן און מודיע הויז ,האט ער גלייך געהייסן דעם בעל עגלה
זיין פאר אלע מיינע באקאנטע ,אז מען זיך אויסצודרייען ,זאגנדיג אז מען פארט
קען אריינכאפן נאך אן 'אמן' ,און ווען די שוין צוריק אהיים.
געלעגנהייט וועט אונטערקומען וועל איך
צוריקגיין קיין ווילנא זוכן א שידוך פאר מיין
ווען ר' לייב חסיד איז אנגעקומען אהיים
פריער ווי געראכטן ,איז עס געווען א גרויסער ר' לייב חסיד און
טאכטער".
מזכה זיין אנדערע מיטן אמן
וואונדער ביי זיין פאמיליע און באקאנטע ,זיי
דער 'אמן' פונעם
ווילנער גאון
האבן אים באפאלן מיט קשיות :וויאזוי האט
ער מצליח געווען צו טרעפן אזוי שנעל א
ווען מיר בענטשן ברכת המזון מילה במילה פאסיגן שידוך? ווער איז דער חשוב'ער חתן
אויפן קול ,איז איינס פון די רווחים וואס מיר וואס זייער טאכטער האט זוכה געווען צו
פארדינען ,אז מען קען מזכה זיין אנדערע באקומען? לכבוד מערכת "וברכת" הע"י,
מיט אן 'אמן' .מיר קענען זיך נישט משער אין די צייטן פונעם ווילנער גאון זי"ע (יא"צ
זיין די חשיבות פון דעם און דעם גרויסן אנשטאט ענטפערן אויף זייערע פראגעס
האט ער געבעטן מען זאל באלד צוזאמרופן ד' דחוה"מ) האט געוואוינט אין די שטאט
אוצר פון שפע וואס מיר באקומען דערפארy. טעלז ,א געהויבענער צדיק מיטן נאמען
אלע זיינע באקאנטע פאר א סעודה .זיי
האבן פארשטאנען אז ער האט צו מעלדן א רבי לייב ,וועמען מען האט גערופן "רבי
פרייליכע בשורה ,און זיי האבן זיך גענומען לייב חסיד" .דאס איז געווען צוליב זיינע
המשך פון עמוד א'
באקן ברויט און קאכן געשמאקע מאכלים געהויבענע און הייליגע הנהגות וואס ער
פאר א סעודת מצוה. האט זיך געפירט.
תשובה :מען דארף נישט איבערמאכן ווען רבי לייב'ס טאכטער איז געקומען אין
צו זייער גרויסע וואונדער" :לשמחה מה זו
"המוציא" ,ווייל לגבי די ברכה פון די יארן פון שידוכים ,האט ער געוואלט זוכן
עושה?" האט רבי לייב געזאגט אז זיי וועלן
"המוציא" איז די הלכה אז אפילו אויב פאר איר א חשוב'ן בחור ,א מתמיד און ירא
אלעס געוואויר ווערן בשעת די סעודה ,וואו
מען גייט פון איין הויז צו א צווייטע, שמים.
ער וועט מגלה זיין דעם סוד .כאטש עס האט
דארף מען נישט איבערמאכן די ברכה.
ארויסגערופן גרויס וואונדער ביי אלע זיינע ווי דער שטייגער אין יענע צייטן ,האט ער
באקאנטע ,האבן זיינע משפחה מיטגלידער זיך געגרייט צו מאכן דעם וועג צו א ישיבה,
הפסק פאר אמן נאך המוציא געטון וואס ער האט געבעטן און צוגערישט כדי צו רעדן אין לערנען מיט די בחורים ,און
א הערליכע סעודת מצוה. זען וועלכער בחור איז דאס מערסטע פאסיג
שאלה :אויב מען האט געמאכט די פאר זיין טאכטער .ער האט באשלאסן צו
ברכה "המוציא" ,און מען הערט ווי א מען האט זיך געוואשן צו א ברייטע סעודה
כיד המלך ,וואו עס האט געהערשט א פארן קיין ווילנא ,וואס איז דעמאלט געווען
צווייטער מאכט די ברכה "לישב בסוכה"
געהויבענע אטמאספער .פארן בענטשן האט דער תורה צענטער פון אייראפע ,האפנדיג
און מען האט געענטפערט אמן ,צי האט
מען יוצא געווען אדער עס הייסט א ר' לייב זיך אויפגעשטעלט און אויפגעטרעטן דארט צו טרעפן דעם באשערטן פאר זיין
הפסק? מיט א פאר קורצע ווערטער ,זאגנדיג: טאכטער.
"רבותי ,ווי איר ווייסט בין איך געפארן קיין אנקומענדיג קיין ווילנא ,איז ער צום ערשט
תשובה :מען דארף אכטונג געבן
ווילנא צו טרעפן א פאסיגער שידוך פאר אריין אינעם הויז פונעם ווילנער גאון זי"ע,
נישט צו ענטפערן אמן נאכ'ן מאכן
מיין טאכטער .אנקומענדיג קיין ווילנא בין זיך צו באגריסן .ווען ער איז אריינגעקומען,
"המוציא" ,כדי נישט צו מאכן קיין הפסק
איך צום ערשט אריין צום ווילנער גאון. האט דער ווילנער גאון געהאלטן אינמיטן
צווישן די ברכה און דעם טועם זיין.
אריינקומענדיג האב איך געהערט ווי ער בענטשן .ווען ער איז אנגעקומען צו די
בדיעבד ,אויב האט מען געענטפערט האלט אינמיטן בענטשן .אנקומענדיג צו ווערטער "ומכל טוב לעולם אל יחסרנו",
אויף די זעלבע ברכה ,האט מען יוצא די ווערטער 'ומכל טוב לעולם אל יחסרנו' האט ער אים געוויזן מיט די הענט אז ער
געווען .אויב אבער איז עס געווען אויף האט ער מיר געווינקען אז איך זאל ענטפערן זאל ענטפערן אמן ,ווייל דארט ענדיגט זיך
אן אנדערע ברכה האט מען נישט יוצא 'אמן'. די פערטע ברכה פון בענטשן.
געווען.
"איך האב דאן געמאכט א חשבון :דער חתן נאכן ענדיגן בענטשן האט דער ווילנער גאון
וועט דאך נישט אנטלויפן ,אבער יעדן טאג אים געפרעגט פארוואס ער איז געקומען,
נפסק ע"י הרב הגאון ר' נחום צבי מאיר ראזענפעלד שליט"א וואס איך האלט זיך אויף אוועק פון שטוב, האט ער געענטפערט אז ער איז געקומען
מו"ץ בשיכון סקווירא ,ובעל הליכות החיים
עסן מיינע חברים און בענטשן ברכת המזון,
הגליון מוקדש
פאר הערות והארות ,סיפורי ישועה ,ווי אויך צו באקומען לע"נ איש היקר באנשים
Uveirachtu מוה"ר משה שמעון ז"ל
די גליון אין אימעיל ,פארבינדט אייך מיט די מערכת:
199 Lee Ave. #377 בן יבלחט"א מוהר"ר
Brooklyn N.Y. 11211 contact@uveirachtu.org 7 18.407.17 72 שרגא פייביל הלוי הי"ו
תנצב"ה
ו'
