אבן שלמה - אידיש · Even Shloime - Yiddish — בראשית (2026-10-05)

פרשת הדלקת מוצש"ק
בראשית ר"ת נרות
· גליון ל"ד · 7:30 5:34 ירושלים
7:36 ניו -יארק 6:05
בשביל ראשית
בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ.
ער בית יעקב זאגט א געוואלדיגע זאך .די תורה הייבט אן ״בראשית ברא אלקים״ דער
טייערע ליינער,
נאך א לאנגע רייע פון הייליגע טעג — ראש
אייבערשטער האט באשאפן די וועלט אין אנהייב .אבער ,חברים ,דארף מען דען זיין ד
דער אייבערשטער אונז צו זאגן אז די וועלט איז באשאפן געווארן אין אנהייב? ווען דען האט
די וועלט געדארפט באשאפן ווערן ,אויב נישט אין אנהייב?
השנה ,יום כיפור ,סוכות ,שמחת תורה — קומען
מיר יעצט צוריק צום סדר פון א גאנץ יאר .מען נאר דער מדרש זאגט אז ״בראשית״ מיינט נישט בלויז ״אין אנהייב״ .עס מיינט ״בשביל
הייבט נאכאמאל אן בראשית ,און מיט דעם ראשית״ דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט פאר די וואס פארשטייען דעם סוד
פון אנהייבן.
הייבט זיך אויך אן א נייע תקופה פאר אונזער
גליון. א מענטש וואס פארשטייט נאר דעם סוף ,נאר די אחרית ,פאר אים איז די גאנצע וועלט
כמעט א א שאד די צייט .א איד דארף וויסן דעם סוד פון ראשית .דער מדרש זאגט אז
ברוך השם ,דורכאויס די פארגאנגענע כלל ישראל ווערט אנגערופן ראשית .דער בית המקדש ווערט אנגערופן ראשית .אברהם
חדשים האבן מיר באקומען אסאך גוטע אבינו איז ראשית.
גריסן פון ליינער ,און דאס גיט אונז דעם כח פארוואס?
און חשק ווייטער ממשיך צו זיין ,וואך נאך
ווייל די גאנצע וועלט איז פול מיט התחלות .שטעלט אייך פאר ,חס ושלום ,א מענטש שטייט
וואך ,צו ברענגען די הייליגע ווערטער ,תורות אין א מצב פון יאוש .ער קען שוין נישט מער .ער זעט נישט קיין וועג ארויס .וואס טוט ער?
און מעשיות פון רבי שלמה צו נאך אידישע ער גייט ארויס אביסל שפאצירן אין וואלד .פארוואס העלפט אים דער וואלד? ווייל דארט
הערצער. זעט ער די וועלט אזוי ווי דער אייבערשטער האט זי באשאפן .ער זעט א בוים .ער זעט דעם
מיטן אנהייב פונעם נייעם יאר וועלן מיר זיך הימל .ער אטעמט אריין פרישע לופט.
אויך משתדל זיין אנצוהייבן א נייע סעריע פון און פלוצלינג שפירט ער ,מעשה בראשית איך קען נאכאמאל אנהייבן .דער אייבערשטער
מאמרים איבער חינוך הילדים ,אלעס געבויט האט אריינגעלייגט אין דער בריאה דעם כח פון א נייעם אנהייב .איך קען זיין זייער טרויעריג.
איך ווייס נישט וואס צו טון מיט זיך .איך עפן דעם פענסטער און אטעם אריין אביסל פרישע
אויף די ווערטער און תורות פון רבי שלמה
לופט — און עפעס געשעט מיט מיר .איך האב נאכאמאל אביסל כח.
זעלבסט.
פארוואס? ווייל אפילו די לופט פונעם אייבערשטן זאגט מיר ,הייב אן נאכאמאל.
מיר האפן בעזרת השם צו ברענגען יעדע וואך
נאך א מאמר ,וואס וועט קענען געבן חיזוק און פארוואס איז ירושלים אזוי הייליג? ווייל ווען א איד דערמאנט זיך אין ירושלים ,באקומט
ער כח אנצוהייבן פון דאס ניי .און דאס איז געווען דער בית המקדש .א מענטש האט געקענט
א נייע בליק פאר עלטערן אין דער גרויסער און
זינדיגן זיין גאנץ לעבן .זיין נשמה האט שוין ממש באנקראטירט .ער קומט אריין אין בית
הייליגער עבודה פון אויפציען אידישע קינדער. המקדש — און ער גייט ארויס טאנצנדיג .וואס איז געשען? ער האט דארט באקומען דעם
און ווי אלעמאל בעטן מיר אייך :אויב איר כח פון בראשית ,אנצוהייבן נאכאמאל.
האט הנאה פונעם גליון ,שיקט עס ווייטער. און אפילו איין ווארט תורה דארף דאס טון מיט א מענטש .אויב איך לערן א ווארט
דרוקט עס אויס פאר א שול ,א חבר ,א תורה און עס עפנט מיר נישט קיין נייעם וועג ,אויב עס גיט מיר נישט דעם כח צו זאגן ״איך
משפחה .יעדער איינער קען העלפן אז רבי קען נאכאמאל אנהייבן״ וואס האב איך פון דעם ווארט? אמת’ע תורה פארבינדט מיר מיט
שלמה’ס ווערטער זאלן דערגרייכן נאך א איד. בראשית.
מיטן אנהייב פון בראשית וואונטשן מיר אייך אבער דער בית יעקב גייט נאך טיפער .בראשית — ב’ ראשית .צוויי התחלות ,וואס זענען
די צוויי? את השמים ואת הארץ .כדי א מענטש זאל באמת קענען אנהייבן נאכאמאל ,דארף
אלע א גוטן ווינטער ,א געזונטן יאר און א גוטן
ער האבן צוויי כוחות .ער דארף האבן ארץ ,און ער דארף האבן שמים.
אנהייב ,מיט אסאך הצלחה ,נחת און שמחה.
ארץ מיינט שפלות און ענוה .יעדער טרעט אויף דער ערד .און וואס טוט די ערד? זי וואקסט
א גוט שבת! ווייטער .מען טרעט אויף איר ,און זי גיט ארויס נאך א בוים ,נאך א פרוכט ,נאך א בלום .דאס
צו באקומען יעדע וואך אין אימעיל — שרייבט זיך אןgilyonevenshlomo@gmail.com :
צו באקומען יעדע וואך אויף וואטסאפ — שרייבט זיך אן+972-58-783-9682 :
היינט. אונז צוריק צום אנהייב — צום ראשית פון הימל און איז איין סוד פון אנהייבן ,איך בין נישט צעשטערט
צום ראשית פון ערד. ווייל עפעס איז נישט געגאנגען ווי איך האב געוואלט.
״ויהי ערב ויהי בקר — יום אחד.״
איך קען זיין ווי די ערד.
און אפשר איז דאס דער ערשטער ווארט וואס
דער גאנצער מרחק קען זיין איין טאג .און דער
די תורה וויל אונז זאגן :עס קען זיין אז דו האסט אבער דאס אליין איז נישט גענוג .איך דארף אויך
איין טאג איז — היינט.
שוין פרובירט .עס קען זיין אז דו ביסט געפאלן. שמים .איך דארף האבן עפעס הויך אין מיר .עפעס
עס קען זיין אז נעכטן איז נישט געגאנגען .אבער די וואס איז העכער פון דעם מצב אין וועלכן איך געפין
וועלט איז באשאפן געווארן בשביל ראשית .דער זיך יעצט .ווייל אויב איך וויל אנהייבן נאר פון דעם
אייבערשטער האט באשאפן א וועלט אין וועלכער פלאץ וואו איך בין געפאלן ,קען איך מורא האבן.
אור הלבנה -עס איז דא א טיפערער ליכט א מענטש קען אלעמאל נאכאמאל אנהייבן. איך האב שוין געעפנט דעם געשעפט און איך בין
דורכגעפאלן .פארוואס זאל איך עס נאכאמאל
ויעש אלקים את שני המאורות הגדולים ,את המאור עפענען? אפשר מארגן וועל איך נאכאמאל
הגדול לממשלת היום ואת המאור הקטן לממשלת באנקראטירן? פון וואו נעם איך דעם כח? איך דארף
הלילה ואת הכוכבים. אנהייבן פון א טיפערן פלאץ.
דער אידישער חודש הייבט זיך אן ווען מען זעט יום אחד
נידעריג ווי די ערד ,און הויך ווי דער הימל .און עס
נאכאמאל דעם ערשטן ליכט פון דער לבנה .ווען דער חילוק פון איין טאג איז נישט קיין סתירה .דאס זענען די צוויי ראשית’ן
דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט ,זענען
ויהי ערב ויהי בקר יום אחד. וואס א מענטש דארף כדי באמת צו לעבן אין דער
די זון און די לבנה געווען צוויי גרויסע ליכט .קומט די
וועלט.
לבנה צום אייבערשטן און זאגט אפשר לשני מלכים ער מדרש זאגט ,״ויהי ערב אלו מעשיהן של
שישתמשו בכתר אחד? קענען צוויי מלכים דינען
מיט איין קרוין? זאגט איר דער אייבערשטער ,לכי
רשעים ,ויהי בקר אלו מעשיהן של צדיקים,
יום אחד.״ ״ויהי ערב״ — דאס זענען די מעשים פון
ד איך וויל אייך זאגן עפעס נאך טיפער .וואס איז
דער חילוק צווישן א שיינעם האטעל און מיין
ומעטי את עצמך .גיי און פארקלענער זיך. רשעים .״ויהי בקר״ — דאס זענען די מעשים פון אייגענע שטוב? אן האטעל קען זיין פיל שענער פון
צדיקים .און ביידע אינאיינעם ווערן אנגערופן :יום מיין שטוב .בעסערע בעטן ,שענערע ווענט ,אלעס
עס זענען דא מענטשן וואס פארשטייען אז די איז אויסגעפוצט .אבער עס איז נישט מיין הויז .אין
אחד.
לבנה האט דא באקומען אן עונש .וואס רעדסטו מיין הויז זענען אפילו די ווענט פארבונדן מיט מיר.
אזוי פיל? דער אייבערשטער האט דיר באשאפן וואס מיינט דאס? עס זענען דא אסאך פירושים.
אויף א טיפן אופן איז מיין הויז אן המשך פון מיין
אזוי ,זיי צופרידן מיט וואס דו האסט באקומען. אבער דער הייליגער קאזשמירער רבי ,דער זיידע
נשמה.
פון דער מודז’יצער דינאסטיע ,זאגט א געוואלדיגע
אבער די אנשי אמת זאגן עפעס גאר אנדערש .די זאך .אין זמן ,וויפיל איז דער מרחק צווישן א גוטן אין האטעל גייט מיין נשמה נישט ביז די ווענט.
לבנה איז געווען גערעכט .אויב צוויי קעכערס קענען מענטש און א שלעכטן מענטש? איין טאג. אפשר גייט זי ביז דעם פלאץ וואו איך האב
נישט זיין אינעם זעלבן קיך ,ווי קענען צוויי ליכט זיין אראפגעלייגט מיין גיטאר .אבער נישט ווייטער.
דאס ליכט פון דער וועלט? נאר איין טאג .ווייל חברים ,טיף טיף אינעווייניג וויל
אפילו דער מענטש וואס טוט שלעכטס זיין גוט .ער חברים ,ווען מיר לעבן אין דער וועלט ,דארפן מיר
און יעצט ,חברים ,עפנט אייער הארץ .וואס האט וויל אויך זיין אן ערליכער מענטש .ער וויל אויך זיין לעבן אין איר ווי אין אונזער אייגענער שטוב .איך
די לבנה באמת געזאגט צום אייבערשטן? ״רבונו של הייליג .ער וויל אויך טון וואס דער אייבערשטער דארף זיין פארבונדן מיט די ״ווענט״ פון דער וועלט.
עולם ,איז דאס אלעס וואס דו קענסט געבן דער וויל. מיטן הימל .מיט דער ערד .און דאס טוט די קדושה
וועלט? נאר דעם אור החמה? נאר א ליכט אין וועלכן פון דער תורה :זי פארבינדט מיר מיטן ראשית פון
מען קען זען וואס איז אינדרויסן? איז נישט דא א נאר וואס? היינט האט ער נישט גענוג כח .זאגט ער, שמים און מיטן ראשית פון ארץ.
טיפערער ליכט? ״לאז מיר היינט הנאה האבן פונעם לעבן .מארגן וועל
איך שוין זיין גוט.״ מארגן וועל איך אנהייבן .מארגן און עס איז דא נאך א מדריגה .ווען איך טרעף א
און דער אייבערשטער האט איר געזאגט :דו וועל איך דאווענען בעסער .מארגן וועל איך לערנען. מענטש פאר ביזנעס ,דארף איך נישט זיין פארבונדן
וועסט עס טון .דו וועסט ברענגען דעם טיפערן ליכט מארגן וועל איך זיך פאררעכטן .מארגן וועל איך זיין מיט זיין ראשית .מיר רעדן וואס מיר דארפן רעדן,
אויף דער וועלט .די זון מאכט אלעס קלאר .אין טאג דער מענטש וואס איך וויל באמת זיין. מיר מאכן דעם געשעפט ,און יעדער גייט אהיים.
זע איך וואס שטייט פאר מיר ,איך זע די פארבן ,די אבער ווען דו האסט באמת ליב א מענטש ,הייבט
און וואס איז א צדיק? דער צדיק זאגט נישט אז זיך דיין קשר נישט אן דעם טאג וואס דו האסט אים
פארמען ,די אויסערליכע וועלט.
ער וויל עפעס אנדערש .ער וויל די זעלבע זאך .נאר באגעגנט .פלוצלינג שפירסטו אז דו ביסט פארבונדן
אבער די לבנה האט געבעטן פאר אן אנדער ער זאגט ,איך וויל זיין גוט היינט .געוואלד ,וואס פאר מיט אים פון אסאך פריער .כאילו פון דעם טאג וואס
סארט ליכט .א ליכט וואס ווייזט נישט בלויז וואס א חילוק. ער איז געבוירן געווארן.
מען קען זען פון אינדרויסן .א טיפערער ליכט.
אפשר טראכטן מיר אז צווישן א רשע און א צדיק און נאך טיפער — דו שפירסט אז פון דעם טאג
און אפשר דערפאר הייבט זיך יעדן אידישן חודש ליגט א גאנצע וועלט .זאגט דער קאזשמירער רבי, וואס דו ביסט געבוירן געווארן ,האסטו שוין אויף
אן דווקא מיט דער לבנה .מען ווארט נישט ביז זי ניין .אין זמן ליגט צווישן זיי בלויז איין טאג .דער אים געווארט .דאס איז אמת’ע נאנטקייט :דו ביסט
איז גרויס און פול .מען הייבט אן ווען מען זעט נאר איינער זאגט ״מארגן״ .דער צווייטער זאגט ״היינט״. פארבונדן מיטן ראשית פונעם צווייטן.
אביסל ליכט .א קליינע נקודה אין דער פינסטערניש.
און דאס איז פארוואס די תורה הייבט אן מיט די וועלט איז באשאפן געווארן טויזנטער יאר
און דאס איז גענוג פאר א נייעם חודש.
בראשית .ווייל דער גרעסטער נס איז נישט אז איך צוריק .אבער יעדן פרייטאג צונאכטס ,ווען א איד
די לבנה לערנט אונז :עס איז דא מער ליכט אויף וועל אמאל ווערן אן אנדערער מענטש .דער נס איז נעמט דעם כוס אין דער האנט און מאכט קידוש ,איז
דער וועלט ווי דאס וואס די אויגן קענען זען .און אז איך קען היינט אנהייבן .נישט קומענדיגע וואך. ער נישט בלויז דא .ער שטייט ביי בראשית .ער זעט
דער אייבערשטער האט געוואלט אז דווקא די לבנה נישט ווען איך וועל האבן מער צייט .נישט ווען מיין נאכאמאל ווי דער אייבערשטער באשאפט שמים
זאל ברענגען דעם ליכט. לעבן וועט זיין מסודר. וארץ .דאס איז די קדושה פון תורה .זי פארבינדט
צו באקומען יעדע וואך אין אימעיל — שרייבט זיך אןgilyonevenshlomo@gmail.com :
צו באקומען יעדע וואך אויף וואטסאפ — שרייבט זיך אן+972-58-783-9682 :
חינוך הילדים מאמר א’
שלעכט .דער עץ החיים לערנט מיר :ווייסטו ווי אבות בלויז א פאר שעה א טאג .אברהם, צו זען די קדושה אין א קינד
הייליג דער מענטש איז? ווייסטו ווי ספעציעל יצחק און יעקב זענען געווען אבות זייער גאנץ
״והייתם כאלקים יודעי טוב ורע.״
דער אייבערשטער האט אים באשאפן? לעבן .דאס איז געווען זייער גאנצע מציאות.
חברים ,איך וויל אייך זאגן עפעס זייער טיף
דער קינד איז מער ווי זיין מעשה און שרה ,רבקה ,רחל און לאה זענען נישט וועגן קינדער.
געווען אמהות נאר ווען די קינדער זענען
זינט חוה האט געגעסן פונעם עץ הדעת, ווען מיר רעדן וועגן חוה און דעם עץ
געווען אינדערהיים .זיי זענען נישט געווען
איז פאר יעדן טאטן און מאמען געווארן פיל הדעת ,טראכטן מיר גלייך אז חוה האט
אמהות אויף א טייל־צייט .זייער גאנצע מהות
שווערער צו זען ווי ספעציעל און הייליג זייער געטון עפעס שלעכט .אבער דער קאצקער
איז געווען אמא .שרה איז נישט געווארן ״שרה
קינד איז .אפשר דאס איז איינע פון די גרעסטע רבי האט געזאגט ,אז ער האפט אז ווען ער
אמנו״ ווען יצחק איז געבוירן געווארן .זי איז
נסיונות אין חינוך .א קינד טוט עפעס נישט גוט, וועט שטיין פארן אייבערשטן יום כיפור ,זאל
געווען שרה אמנו פון דער ערשטער רגע וואס
און איך זע שוין דעם קינד דורך זיין מעשה. ער דערגרייכן אפילו א קליין ביסל פון דער
זי איז געקומען אויף דער וועלט.
ער האט נישט געפאלגט ,דאס איז וואס איך מדריגה אויף וועלכער חוה איז געשטאנען ווען
זע .ער האט נישט געלערנט ,דאס איז וואס א פרוי וואס האט נישט קיין קינדער קען זי האט געגעסן פונעם עץ הדעת.
איך זע .ער האט מיר אנטוישט — דאס איז האבן א צעבראכן הארץ .אבער אן אמא וואס
חוה האט געוואלט עפעס זייער הויכס .זי
וואס איך זע .דער עץ הדעת זאגט :גוט אדער האט נישט קיין קינדער קען עס ממש נישט
האט געוואלט דינען דעם אייבערשטן .איר
שלעכט? אויסהאלטן .שרה איז שוין געווען אן אמא
טעות איז געווען אינעם וועג ,אבער אינעווייניג
פאר זי האט געהאט א קינד .דערפאר זענען
אבער דער עץ החיים פרעגט א טיפערע האט זי געזוכט עפעס גאר טיף.
אירע תפילות ,אירע טרערן ,איר בענקשאפט
שאלה :ווער איז דאס קינד? צו האבן א קינד ,געווען אויף א מדריגה וואס דער נחש זאגט איר" ,והייתם כאלקים יודעי
קען איך אפילו אין דער רגע ווען איך דארף איז כמעט נישט צו פארשטיין. טוב ורע" ,איר וועט זיין ווי אלקים ,וויסן וואס
אים מחנך זיין ,אפילו ווען איך דארף אים זאגן איז גוט און וואס איז שלעכט .און דאס איז
אז עפעס איז נישט ריכטיג ,נאך אלץ זען די וואס זעסטו ווען דו קוקסט אויף דיין קינד? טאקע א הויכע מדריגה .הלוואי זאלן מיר
קדושה אין אים? דאס איז דער חילוק צווישן און דא קומען מיר צו עפעס וואס איז אפשר באמת וויסן וואס איז גוט און וואס איז שלעכט.
נאר וויסן טוב ורע און זיין פארבונדן צום עץ דער טיפסטער יסוד אין חינוך .וואס איז דער אבער דא ליגט דער גרויסער סוד .צוליב די
גרעסטער קשר צום אייבערשטן? מיר טראכטן
החיים. מעשה האט דער אייבערשטער געזאגט צו
אז צו זיין נאנט צום אייבערשטן מיינט בעיקר חוה "בעצב תלדי בנים" .חוה האט אינעווייניג
חינוך מיינט נישט אז עס איז נישט דא קיין
צו וויסן :וואס איז גוט? וואס איז שלעכט? וואס געוואוסט אז זי איז דומה לאלקים ,ווייל צו
גוט און שלעכט .פונקט פארקערט .אבער פאר
מעג מען? וואס טאר מען נישט? ברענגען א קינד אויף דער וועלט איז אפשר
איך זע דעם טעות פונעם קינד ,דארף איך וויסן
דאס איז זייער הייליג .דאס איז זייער ווער עס איז וואס האט געמאכט דעם טעות. די מערסטע אלקית'דיגע זאך וואס א מענטש
וויכטיג .אבער דאס איז נאך אלץ די וועלט קען טון .זי האט געשפירט אז עס ליגט אין
א הייליגע נשמה. פון עץ הדעת טוב ורע .עס איז דא עפעס נאך איר עפעס געוואלדיגס ,נאר זי האט נאכנישט
א קינד וואס דער אייבערשטער האט טיפער .צו וויסן די קדושה פון א מענטש .דאס געוואוסט ווי אזוי דאס ארויסצוברענגען .און
איז אפשר די מערסטע אלקית'דיגע זאך אויף באשאפן מיט עפעס וואס קיינער אנדערש דא הייבט זיך אן דער גרויסער תיקון.
אויף דער וועלט האט נישט. דער וועלט.
נישט קיין טייל־צייט טאטע און מאמע
און דאס איז דער תיקון. און דא ליגט די גרויסע עבודה פון א טאטע און דא הייבט זיך אן דער גרויסער תיקון.
חוה האט געוואלט זיין ״יודעי טוב ורע״. און מאמע .ווען איך קוק אויף מיין קינד, אברהם ,יצחק און יעקב ווערן אנגערופן
וואס זע איך קודם? זע איך צי ער האט זיך אבותינו .שרה ,רבקה ,רחל און לאה ווערן
שרה אמנו האט געברענגט אויף דער וועלט אויפגעפירט גוט אדער שלעכט? צי ער האט אנגערופן אמותינו .משה רבינו איז געווען
עפעס טיפער :וואס עס מיינט באמת צו זיין אן געפאלגט אדער נישט געפאלגט? צי ער האט א הייליגקייט וואס מיר קענען זיך נישט
אמא ,צו געבן לעבן ,צו לעבן פאר א צווייטן. גוט געלערנט? צי ער האט געטון וואס איך פארשטעלן ,אבער מיר רופן אים נישט ״משה
און דאס איז אונזער גרעסטע תפילה אלס האב אים געהייסן? אוודאי דארף א קינד וויסן אבינו״.
עלטערן :רבונו של עולם ,גיב מיר די חכמה טוב ורע .חינוך מיינט אויך צו לערנען א קינד
צו לערנען מיין קינד וואס איז גוט און וואס וואס איז געווען אזוי ספעציעל ביי די אבות
וואס איז ריכטיג און וואס איז נישט ריכטיג.
איז נישט גוט. און אמהות? אין חסידות רעדט מען וועגן דעם.
אבער אויב דאס איז אלעס וואס איך זע ווען עס זענען דא מענטשן וואס האבן זייער ליב
אבער נאך מער ,גיב מיר די אויגן צו זען ווי זייערע קינדער .זיי וועלן אלעס טון פאר זיי.
איך קוק אויף מיין קינד ,פעלט מיר דער עץ
הייליג מיין קינד איז. אבער דאך האבן זיי א שטיקל לעבן וואס זיי
החיים .ווייל דער עץ החיים לערנט מיר נישט
ווייל דאס איז דער אור פונעם עץ החיים. בלויז צי א מענטש האט יעצט געטון גוט אדער האלטן פאר זיך .די אבות זענען נישט געווען
צו באקומען יעדע וואך אין אימעיל — שרייבט זיך אןgilyonevenshlomo@gmail.com :
צו באקומען יעדע וואך אויף וואטסאפ — שרייבט זיך אן+972-58-783-9682 :
ארעמעלייט זאלן נישט גיין נאך געלט פון הויז צו הויז". רבי לוי יצחק מבארדיטשוב זי"ע
זאגט רבי לוי יצחק" ,א נייע זאך? דאס איז גארנישט ניי! אין חברים ,איך וויל אייך זאגן עפעס וועגן דעם הייליגן רבי לוי
סדום און עמורה האט מען שוין פארבאטן ארעמע מענטשן צו יצחק מבארדיטשוב.
גיין פון הויז צו הויז .פאר דעם האט איר מיר נישט געדארפט דער הייליגער רוז'ינער האט געזאגט ,אז ווען מען זאגט נאר
רופן“. די ווערטער "רבי לוי יצחק מבארדיטשוב" עפענען זיך שוין אלע
און דערמיט איז די גאנצע תקנה בטול געווארן. שערי שמים.
חברים ,הערט נאך א מעשה .דאס איז איינע פון די בעסטע מיינע זיסע קינדער ,איר זאלט וויסן וואס א איד טוט ווען ער
מעשיות .יעדער דארף דאס געדענקען. איז אין א צרה .איך לערן עס אייך ,און איר זאלט עס לערנען
איין טאג קומט רבי לוי יצחק אהיים און זעט זיין רעביצין פאר אלע קינדער וואס איר וועט אמאל טרעפן .ווען א איד איז
שטיין מיטן מאנטל אנגעטון ,זייער אויפגערעגט .פרעגט ער, אין א צרה ,זאגט ער" :אלקא דרבי לוי יצחק בן שרה סאשה
"וואס איז געשען"? זאגט זי" ,די דינסט האט מיר גע'גנב'עט אלע עננו" .דאס איז בדוק ומנוסה.
צירונגען .איך נעם איר יעצט צום בית דין" .רבי לוי יצחק הערט איך האב געהערט מיט עטליכע וואכן צוריק וועגן אן ארץ־
דאס און טוט אויך אן זיין מאנטל. ישראל'דיגן איד וואס איז געפארן קיין אמעריקע .דער פליגער
זאגט אים די רעביצין" ,דו דארפסט נישט מיטקומען .איך איז אנגעקומען פרייטאג ,צוויי שעה פאר שבת .ביים אריינקומען
ווייס אליין וואס צו זאגן" .זאגט רבי לוי יצחק" ,דו ווייסט וואס זאגט מען אים" ,עס איז דא א פראבלעם מיט דיין וויזע .דו
צו זאגן .אבער דאס ארעמע מיידל ,די דינסט ,זי ווייסט נישט קענסט נישט אריינקומען אין לאנד .מיר שיקן דיר צוריק קיין
וואס צו זאגן ...נעבעך" .געוואלד. ארץ ישראל" .געוואלד ,צוויי שעה פאר שבת! וואס זאל דער איד
טון? ער איז אוועקגעגאנגען אין א ווינקל און האט אויסגעגאסן
און יעצט הערט א געוואלדיגע מעשה. זיין הארץ פארן אייבערשטן" ,אלקא דרבי לוי יצחק בן שרה
דער הייליגער בארדיטשובער האט אמאל געטראפן א סאשה עננו" .נאך אפאר מינוט קומט צו אים א באאמטער און
פשוט'ן אידל ,משה דוד .משה דוד פלעגט אביסל טרינקען. זאגט" ,אייער וויזע איז אין ארדענונג .איר קענט גיין".
פרעגט אים רבי לוי יצחק" ,משה דוד ,זאג מיר ,וואס וועסטו טון חברים ,איך וויל אייך דערציילן אפאר מעשיות פונעם הייליגן
ווען משיח וועט קומען"? משה דוד האט נישט געוואוסט וואס רבי לוי יצחק .עס איז ממש אזוי גוט צו דערציילן מעשיות פון
צו זאגן" .רבי ,איך וועל אייך זאגן דעם אמת .איך וועל גיין אין אים.
קרעטשמע ,זיך אנטרינקען ,אהיימגיין און שלאפן".
דער הייליגער בארדיטשובער איז ,נעבעך ,פארטריבן געווארן
זאגט אים רבי לוי יצחק" ,משה דוד ,עס הערט זיך נישט גוט. פון אזויפיל שטעט .די מתנגדים האבן אים ארויסגעווארפן
משיח קומט! מיר ווארטן שוין אזוי לאנג אויף אים ,און ווען פון דא און פון דארט ,ביז ער איז ענדליך אנגעקומען קיין
ער קומט גייסטו זיך אנטרינקען און שלאפן? דאס טוסטו דאך בארדיטשוב .דאס איז געווען דאס ערשטע מאל וואס ער איז
יעצט אויך"! געקומען אין א שטאט און עס איז געווען גוט.
זאגט משה דוד" ,רבי ,זאגט מיר דעם אמת .מיינט דער רבי האט רבי לוי יצחק געזאגט פאר די ראשי הקהל" ,בארדיטשוב
אז משיח וועט מיר בכלל זוכן? אויב איך וועל נישט קומען צו איז א גרויסע שטאט .איך בעט אייך איין זאך ,ווען איר מאכט
אים ,וועט ער וויסן דעם חילוק"? רבי לוי יצחק האט אנגעהויבן א זיצונג וועגן עפעס אן אלטע זאך ,דארפט איר מיר נישט רופן.
וויינען" .משה דוד! משה דוד! ווייסטו דען נישט? משיח ווארט דאס קענט איר אליין מסדר זיין .אבער אויב איר ווילט איינפירן
שוין צוויי טויזנט יאר נאר דיר צו זען .דיר ,משה דוד"! עפעס נייע תקנות דאן רופט מיר .ביי א נייע זאך וויל איך זיין".
משה דוד האט אויך אנגעהויבן וויינען" .רבי ,זייט מיר מוחל. איין טאג מאכט מען א גרויסע אסיפה .מען וויל מאכן א נייע
איך האב נישט געוואוסט אז משיח וויל מיר זען .איך זאג אייך תקנה ,אז ארעמע אידן זאלן מער נישט ארומגיין פון שטוב צו
צו ,ווען משיח קומט וועל איך נישט טרינקען און נישט שלאפן. שטוב שאפן געלט .דער ראש הקהל וועט איינזאמלען צדקה
איך וועל לויפן צו משיח". און אויסטיילן פאר די ארעמעלייט .אבער קיין ארעמאן זאל
רבי לוי יצחק האט אויפגעהויבן זיינע הייליגע אויגן צום הימל מער נישט קלאפן אויף די טירן.
און געזאגט" ,רבונו של עולם ,זעסטו נישט? משיח ווארט אויף זאגן זיי :דאס איז דאך א נייע זאך .מען דארף רופן רבי לוי
משה דוד ,און משה דוד ווארט אויף משיח .יעצט איז עס יצחק .דער בארדיטשובער קומט אריין
נאר ביי דיר .פארוואס שיקסטו אים און פרעגט" ,פארוואס האט איר
נישט"? מיר גערופן?" .זאגן זיי" ,רבי,
אלקא דרבי לוי יצחק בן פאר א הקדשה מיר האבן א נייע זאך .מיר
שרה סאשה ,עננו. ווילן מאכן א תקנה אז די
פון א גיליון לעילוי נשמת
אדער אדער לכבוד א שמחה,
רופט972.58.783.9682 :
מערכת 'אבן שלמה' -אידיש
צו באקומען די גיליון און אימעייל ,און אויך פאר נדבות און הנצחות972.58.783.9682 :
