עלה נעלה - אידיש · Ale Na'aleh - Yiddish — בראשית (2026-10-05)

605 615 7777 #66
איד וואס זוכסטו אויף די וועלט? וואס טוסטו דא
אויף די וועלט? דו ביסט דא אויף די וועלט ווייל דער
רבוש”ע וויל אזוי .אוודאי איז דא א מטרה וואס דו
דארפסט אויפטון אויף די וועלט ,אבער קודם
דארפסטו וויסן אז דו ביסט דא אויף די וועלט ווייל
דער רבוש"ע האט דיר באשאפן אויף די וועלט.
יעדער מענטש וואס איז דא אין די בריאה איז דא מצוה אין די תורה איז "פרו ורבו ומלאו את הארץ" .די
ווייל דער רבוש"ע האט אים באשאפן און ערשטע יסוד איז אז א מענטש האט א חיוב צו לעבן
אראפגעשיקט אויף די וועלט ער זאל זיין אויף די כדי אנצופילן די וועלט ,ווייל די רבוש"ע וויל אז די
וועלט .און יעדער האט זיך זיינע תפקידים .דו וועלט זאל קענען עקזיסטירן ,און דערפאר דארף ער די ערשטע מצוה אין די תורה ,און די ערשטע
פארשטייסט נישט אלעמאל וואס די תפקיד איז? געבוירן קינדער .דאס איז די ערשטע התחייבות וואס באפעל וואס דער רבוש"ע האט באפוילן אדם
הלוואי זאלסטו פארשטיין דיין תפקיד ,דו דארפסט א איד האט אויף די וועלט .נאכדעם וואס א איד איז הראשון איז די מצוה פון פריה ורביה .דארף מען זיך
דורש און מבקש זיין צו וועלן טון דיין תפקיד .אבער שוין דא אויף די וועלט ,א מענטש איז שוין מקיים מתבונן לכאורה פארוואס איז דאס דער ערשטער
וויסן דארפסטו די ערשטע יסוד אז דו ביסט דעם פרו ורבו ומלאו את הארץ ,דארף מען זיך מתבונן מצוה פארוואס האט נישט דער רבוש”ע קודם
אראפגעקומען אויף די וועלט ווייל דער רבוש”ע זיין און דערהערן די נקודה פארוואס בין איך דא? באפוילן אדם הראשון פאר זיין אייגענע תכלית איז
האט דיר באשאפן אז דו זאלסט דא זיין .אונז האבן וואס איז מיין תכלית אויף די וועלט? נישט סתם צו אויף די וועלט?
נישט קיין השגה אין די טיפע מחשבות ,אין די סיבות אפלעבן א פארגרעבט לעבן עס איז דא עפעס א
וואס איז באהאלטן אין רבוש"ע פארוואס ער האט תכלית אויפצוטוהן אויף די וועלט אין דערפאר "ויקח
דיר אדער יענעם געשיקט אויף די וועלט .מען קען ד' אלקים את האדם ויניחהו בגן עדן לעבדה ולשמרה".
פרובירן צו ממלא זיין לויט אונזערע השגות די רצון "לעבדה" ,זאגן חז"ל ,ס'מיינט מצוות עשה ,און אז מען מ'איז מתבונן ליגט דא א מורא'דיגע
ד' .אבער ביידע זענען דא אויף די וועלט ווייל דאס "לשמרה" דאס איז מצוות לא תעשה .דאס איז שוין טיפע יסוד ,אסאך מאל א מענטש ,ווען מ'פרעגט אים,
איז די רצון ד' ,אמאל האט איינער א גרעסערע נאכדעם וואס מ'איז דא אויף די וועלט .אבער די "פארוואס עפעס עסטו?" זאגט ער" ,איך עס ,ווייל
תפקיד ,און אמאל האט איינער א שוואכערע תפקיד. ערשטע יסוד איז ,איך טאר נישט פארגעסן אז איך בין איך דארף האבן כח צו לערנען ".ס'איז אמת אז א
דא אויף די וועלט ווייל דער רבוש”ע האט מיר מענטש דארף עסן און אינזין האבן די מחשבה אז ער
באשאפן ,און איך דארף טוהן פעולות צו קענען לעבן זאל האבן כח ,און די כח זאל ער קענען נוצן צו
אויף די וועלט .איז א מענטש דארף וויסן 2נקודות ער לערנען תורה .אבער דער אמת אז דער ערשטע
און דאס איז א מורא'דיגע מוסר השכל ,יעצט לעבט ווייל דער רבוש”ע האט איהם באשאפן ,אין מחשבה דארף א מענטש צו וויסן ,אז א חוץ פון דעם
אנפאנג זמן ווען א בחור גייט אין ישיבה .דארף מען נאכדעם איז דא די נקודה פון פארשטיין די תכלית וואס א מענטש דארף עסן צו האבן כח צו לערנען
פארשטיין אוודאי יעדער בחור קומט אין ישיבה אויף החיים ער דארף עפעס אויפצוטוהן אויף די וועלט. האט ער א חיוב צו עסן ,ווייל ער האט א חיוב צו לעבן,
צו לערנען ,און דאס איז דער אמצעי פארוואס מ'גייט ווייל דער רבוש”ע האט אים באשאפן אז ער זאל
אין ישיבה .אבער איך בין נישט אין ישיבה נאר ווייל לעבן אויף די וועלט .און כדי ער זאל קענען אנהאלטן
איך האב א חיוב פון לימוד התורה ,ווייל לערנען קען זיין חיות אויף די וועלט ,מוז ער עסן .אין אויב נישט
מען אין די ישיבה ,אין מ'קען לערנען אויך אין איז ער עובר א לאו אין די תורה "ונשמרתם מאד
אנדערע ישיבות .איך בין אין "די" ישיבה ווייל דער לנפשתיכם" ,אין ווייל דער רבוש”ע וויל אז דער
רבוש”ע האט מיך אריינגעשטעלט אין די ישיבה. מענטש זאל לעבן ,דערפאר האט ער חיוב עסן.
ממילא איז פונקט ווי ווען א מענטש איז דא אויף די
וועלט ,האט ער א התחייבות זיך מתבונן צו זיין אז די
ערשטע זאך דארף ער וויסן אז ער איז דא אויף די
וועלט און דער רבוש”ע פאדערט פון אים "פרו ורבו נאכדעם וואס מ'קומט צו צי די הכרה אז איך בין
ומלאו את הארץ" .דער רצון ד’ איז אז דו זאלסט זיין דא אויף די וועלט ווייל דאס איז דער רצון ד' ווייל
דא אויף די וועלט און ערפילן אין זען אז די וועלט דער רבוש”ע האט מיר באשאפן אז איך זאל לעבן
זאל אנגיין ,אין א חוץ דעם דארף מען נעמען א אויף די וועלט ,און דערפאר האב איך א חיוב
התבוננות ,וואס האב איך צו זוכן און וואס איז מיין אנצוהאלטן מיין לעב קראפט ,א ערליכער איד וואס
תפקיד אויף די וועלט .די זעלבע זאך ,אין מיין עולם לעבט מיט א אינערליכע בליק און וויל לעבן א לעבן
קטן ווען איך בין זוכה צוקומען אין ישיבה איז נישט א מענטש וואס גייט אין גאס ער זעט אז ס'איז דא
א צובראכענער קראנקער מענטש אויף דער וועלט, מיט קדושה ,איז זיך מתבונן אז מיין מטרה אויף די
גענוג אז איך בין א בחור וואס לערנט .איך דארף זען וועלט איז נישט סתם צו לעבן א בהמה'דיג לעבן ,נאר
אז די ישיבה זאל זיין א בחינה פון "פרו ורבו ומלאו וואס איז נישט אזוי מיט אלעמען .און ער שטייט און
ער וואונדערט זיך ,וואס איז זיין תכלית פארוואס איז מיין מטרה איז צו לעבן א העכער לעבן ,א הייליג
את הארץ" .די ישיבה זאל אנגיין ,די ישיבה זאל לעבן ,און דערפאר עס איך כדי צו האבן כח צו קענען
מצליח זיין ,די ישיבה זאל האבן א תכלית ,איך זאל צו ער דא אויף דער וועלט? פארוואס איז ער באשאפן
געווארן? וואס טוט ער דא? ער שטייט אויף ,ער עסט, לערנען .אבער די ערשטע יסוד איז איך עס כדי איך
העלפן צו ערפילן מיין חלק וואס איך בין בכח זאל קענען לעבן אויף די וועלט .ווייל דאס איז די
צוצוגעבן צו די חיות און די קיום הישיבה ,צו איז דאס ער שלאפט ,ער האט נישט קיין שייכות מיט קיינעם,
פארוואס לעבט ער? דארף ער זיך אריינטראכטן ר' התחייבות וואס די רבוש"ע האט מיר באשאפן אויף
מיט זיך צושטעלן צו די זמני הישיבה און מיטהאלטן די וועלט ,דאס זאגט אונז דער רבוש”ע ,די ערשטע
די לימודי הישיבה ,או ן יעדע בחינה וואס איז נאר שייך צו טוהן כדאי עס זאל זיין
בבחי' "פרו ורבו ומלאו את הארץ וכבשוה" איך בין דא אין ישיבה ווייל דער רבוש”ע
האט מיך דא אריינגעשטעלט צוצוגעבן צו הייבן די ישיבה דאס איז די ערשטע
נקודה.
חיים האט זיך געגעבן א דריי אויס צו
זיינע תלמידים" ,נו ,ווער איז גרייט צו
די '2טע נקודה :דארף מען געדענקן אז איך בין נישט געקומען אין ישיבה סתם אוועקגעבן צוויי שעה א טאג?" יעדער
אויפצושטיין און עסן און שמייכלן און לעבן און צו גיין שלאפן .איך בין דא אין איז געבליבן שטיל ,קיינער האט נישט
ישיבה מיט א תכלית וואס איז מיין תפקיד צו טוהן אין די ישיבה? ווען מ'קוקט געענטפערט .האט די חפץ חיים זיך
אריין אין סדר בראשית ,זעט מען א מורא'דיגע זאך ,פון בראשית ביז פרשת נח איז אנגערופן" ,איך האב ענק אן עצה.
דא בערך לכה"פ 1200יאר ,וואס דאס איז פון אדם'ס געבורט ביז נח'ס 500יאר מ'קען רעכענען די דאווענען .אויב
אלט .ווייטער שפעטערע סדרות זענען קורצע תקופות .די עיקר תורה איז געבויט מ'האט אינזינען די דאווענען ,קען מען
א ויף די נסים פון מצרים ,די פאר יאר וואס די אידן זענען ארויס פון מצרים דאס עס רעכענען פאר די צוויי שעה וואס
איז א האלבער ספר שמות ,און די איבריגע דרייט זיך ארום די 40יאר וואס די אידן מ'רעדט פון אמונה.
האבן געלעבט אין מדבר ,לכאורה די יארן מיט די פרשיות זענען בכלל נישט
אייניג?
אונז האלטן מיר נאך נישט ביי די
די פשט איז שטייט אין פסוק "זה ספר תולדות אדם ביום ברא אלקים אדם, מדרגה פון קיין צוויי שעה אינגאנצן, די סיבה פארוואס נאך די הייליגע
בדמות אלקים עשה אותו ,א מענטש איז נישט די פלייש אין בלוט ,די עיקר מענטש אבער עפעס ,אפאר מינוט ,פינף ,צען טעג ווערן שוואך אלע קבלות וואס
איז זיין דמות אלקים ,א מענטש האט א תכלית אין א תפקיד ,ווען א מענטש מינוט א טאג ,אויפבויען א קשר צום מ'האט זיך אונטערגענומען און
ערפילט זיין תפקיד אפי' נאר איין מינוט ווערט דאס זיין לעבן ,ווייל דאס בלייבט אייבערשטן דורך טראכטן און מ'האט שוין נישט די געפיל פאר דעם,
נצחיות אויף אייביג ,או ן ווען ער ערפילט נישט זיין תפקיד איז אפי' דאס איז אויפבויען אין זיך די ריכטיגע יסודות, איז וויבאלד דער מענטש'ס געפיל
מערערע יארן איז דאס פוסט ווייל עס בלייבט פון דעם גארנישט ,די ערשטע 2000 וואס מיינט א איד און ווער א איד איז. ווערט געטריבן לויט דעם מצב .במשך
יאר פון די וועלט ,רופן חז"ל אן ימי תוהו פוסט .ס'איז געווען א וועלט ,מ'האט און דאס קען זיין ביים דאווענען ,לאו די הייליגע טעג איז דער מצב זייער
געלעבט ,מ'איז אויפגעשטאנען ,מ'האט געגעסן ,מ'איז געשלאפן ,מ'האט ערפילט דווקא אינזינען האבן די טייטש פון איין רוחניות'דיג ,און אלעס דרייט זיך אויף
די וועלט ,ס'איז געווען "ומלאו את הארץ" .אבער ס'איז געווען אן קיין תכלית קאפיטל ,נאר ארייננעמען אין זיך די א מורא'דיגע געהויבענע בחינה,
החיים ס'איז נישט געווען מיט קיין חשבונות ,ס'האט גארנישט געברענגט א יסודות החיים ,צו בשעת מודים זיך יעדער רעדט פונעם אייבערשטן ,איז
איבערגעבן אינגאנצן אין די הענט אויטאמאטיש ,וויל דער מענטש מאכן
נצחיות אויף די וועלט איז דאס נבלע אין אזא קליינע חלק אין די תורה .די יארן
פונעם אייבערשטן ,אדער נעמען איין קבלות ,ס'קומט נאך די הייליגע טעג,
וואס די אבוה"ק ,אברהם ,יצחק און יעקב ,אין די אידן אין מצרים ביי די נסים פון די שטיקל ,דאס איז א וויכטיגע יסוד ,זיך
גאולת מצרים ,אין די 40יאר אין מדבר וואס זיי האבן זיך משלים געווען צו די קומה מ'קומט אן אין ישיבה ,איז נישט אייביג
אויפבויען אין די ריכטיגע תכלית ,וויסן איז אלעס אזוי רוחניות'דיג ,און אלעס
שלימה פון כלל ישראל צו קענען אריינגיין אין ארץ ישראל ,דאס איז די עיקר פארוואס איך בין דא ,וואס געשעט ווען
תורה ,ווייל דאס איז געבליבן נצחיות ,און פון דעם האט זיך אהערגעשטעלט א פילט זיך אזוי געהויבן .מ'האט חברים
איך טו א מצוה .א מענטש דארף זיך א דא וואס שטערן ,מ'האט א געשמאקע
תורה שלימה. גאנצן צייט אויפבויען אין זיין מוח :ווער שמועס דא ,זאכן דרייען זיך ארום ווי
א בחור זיצט אין א ישיבה ,דארף ער געדענקן "זה ספר תולדות אדם" די לעבן בין איך? ווער איז דער אמת? וואס איז מ'ווערט אוועקגענומען פון די
פון א מענטש ווערט פאראייביגט ווי די ס"ת ,עס גייט דורך גיין א יאר .דארף מען די סיבה פארוואס איך דארף לערנען? רוחניות און פון די אמת'דיגקייט פון די
זיך אבער מתבונן זיין וויפיל פון די יאר איז געווען "ימי תוהו" ,און וויפיל פון דעם און פארוואס איך דאווען ,דעמאלטס וועלט .איז וועגן דעם איז שווער
איז געבליבן נצחיות .וויפיל צייט בין איך געזעצן געגעסן און געשלאפן אין ישיבה, האט מען אויטאמאטיש א געפיל צו אנצוהאלטן די קבלות ,סיי א קבלה
דאווענען .ווי אזוי קענסטו נעמען א אויף לערנען ,אויף דאווענען ,אויף סיי
אסאך ברויטן מיט פליישן אפגעגעסן אין ישיבה .מ'האט אפגעלעבט ,מ'איז
קבלה אז איך גיי אינזינען האבן יעדעס וואסערע זאך ,וועגן דער מענטש האט
געשלאפן ,מ'איז אויפגעשטאנען .אבער וויפיל פון דעם איז געווען די פאר מינוט ווארט פון דאווענען ,דו ווייסט דאך
וואס איך האב זיך מייגע געווען צו לערנען און פארשטיין תורה ,מחדש געווען א שוין נישט די כח און די מוט וואס זאל
נישט צו וועם דו דאווענסט ,דו ווייסט אים שטופן ווייטער צו גיין אנהאלטן
שיינעם פשט ,חידוש ,דאס בלייבט לעולמי עד ,דאס בלייבט פאר די צוקונפט ,און נישט ווער ס'דאווענט ,דו ווייסט נישט
האפנטליך לעוה"ב וועלן די חידושים מיטגיין .זיין יגיעה זיין עמלות ,זיין רציפות זיין קבלה.
וואס איז די כוחות פון דאווענען.
וואס ער האט געלערנט ,זיין ווארימע דאווענען ,זיין קידוש ד' אין יעדן הינזיכט
וואס ער האט אריינגעלייגט ,ווי שווערער ס'איז אנגעקומען ,אלץ מער נצחיות איז
איז וואס איז די עצה? אפצובויען
עס פאר זיין לעבן און פאר'ן קיום העולם. דאס איז די עצה אנשטאט נעמען אין זיך אז דער מענטש אליין זאל זיין
דאס איז דער לימוד וואס די תורה לערנט אונז" ,זֶ ה ֵס ֶפר ּתוֹ לְ דֹת ָא ָדם ְ ּביוֹ ם ְ ּברֹא קבלות נאר אויף מעשים איך גיי טוען א רוחניות'דיגער מענטש ,און מער
ֱאל ִֹהים ָא ָדם" .די תכלית איז ,א מענטש זאל וויסן ,איך בין דא אויף די וועלט מיט א אזוי צו אזוי נעם א קבלה זיך טראכטן פונעם אייבערשטן ,און מער
מטרה .איך בין נישט דא סתם אפצולעבן ,די רצון ד' איז זיכער נישט סתם אוועקצושטעלן אויף די ריכטיגע וועג, לעבן מיט די יסודות החיים.
אפצולעבן אויף די וועלט .איך בין דא אויף א תכלית" ,זֶ ה ֵס ֶפר ּתוֹ לְ דֹת ָא ָדם ְ ּביוֹ ם און די גרינגסטע וועג דאס אויפצובויען
מיט א כלי איז ביים דאווענען צו א מוסר ס'איז דא א באקאנטע מעשה פון
ְ ּברֹא ֱאל ִֹהים ָא ָדם ִ ּב ְדמוּת ֱאל ִֹהים ָע ָשה אֹתוֹ " .א מענטש איז א דמות פונעם די הייליגן חפץ חיים .דער הייליגער
ספר וכדומה.
אייבערשטן ,איך האב דא א תפקיד ,און אז איך נעם א טאג און איך בין ממלא מיין חפץ חיים האט אמאל געזעסן ביי
תפקיד דאס הייסט געלעבט" ,זֶ ה ֵס ֶפר" ,נעם די לימוד פון די ס"ת געב א קוק אויב הייבסטו אן האבן קשיות, שלש סעודות פון זיינע תלמידים ,און
"תוֹ לְ דֹת ָא ָדם" ,אזוי איז דער לעבן וועלכע יארן האבן געמאכט דעם ס"ת ,אזוי איז ּ פרעג א מגיד שיעור די גיי אן זיך צו ער האט זיך אנגערופן פאר זיינע
פון די מענטש .מ'זאל געדענקען "סוֹ ף דָּ ָבר ַהכּ ֹל נִ ְש ָמע" .וואס הערט מען? " ֶאת אוועקשטעלן אויף די פיס .דעמאלטס תלמידים אז ס'איז נישט דא קיין
ָה ֱאל ִֹהים יְ ָרא וְ ֶאת ִמ ְצוֹ ָתיו ְשמוֹ ר ִּכי זֶ ה ָּכל ָה ָא ָדם" .דאס בלייבט לעולמי עד ולנצח קומט מען אן זייער ווייט .אין די צווייטע וועג פון לעבן ווי אן
נצחים .נישט דער איד וואס האט אפגעלעבט אויף די וועלט און זייער אסאך נהנה מענטש הייבט אן אויטאמאטיש אליין אמת'דיגער ערליכער איד מיט די
געווען און זיך אנגעגעסן אויף די וועלט און געלעבט אויף די וועלט .דער איד וואס צו שטייגן אין אנדערע מקומות אין ריכטיגע אמונה גלייבן אינעם
האט מיטגענומען און געמאכט פון זיינע מינוטן נצחיות ,ווי מער נצחיות'דיגע תורה און תפילה ,ווייל ער וויל זיך אייבערשטן ,נאר אויב מ'לערנט צוויי
מינוטן ער מאכט ,אלץ מער האט ער מיטגענומען אויף א נצחיות ,און ס'ווערט פון לערנען ,ער וויל זיך דאווענען. שעה א טאג ספרי מוסר וואס רעדן די
דעם א גאנצע ספר נצחיות אויף נצח נצחים ,די רבוש”ע זאל העלפן מיר זאלן פארשטייט זיך ,אין דעם דארף מען יסודות פון אמונה .און ער האט מסביר
אויסניצען די צייט אריינכאפן ווי מער מינוטין פון לעבן צו מאכן נצחיות ביז מיר ארויפגיין העכער און העכער ,אבער די געווען אז אלעס דרייט זיך פארקערט
ערשטע פלאץ איז די מוח צו אנהייבן פונעם אייבערשטן אין די גאנצע
וועלן זוכה זיין צום שלימות קומת כלל ישראל ,צום נצח הנצחים בביאת גוא"צ ב"ב
טראכטן ריכטיג. וועלט ,יעדער רעדט פון כח ועוצם ידי,
אמן.
מ'מוז קאכן צוויי שעה א טאג .די חפץ
ווייטער? -אבער ער זאגט אים ,פיין ,זייער גוט,
זיי שמועסן אפ א זייגער מארגן צופרי ,וועלן מיר
זיך טרעפן נאכאמאל דא אין קרעטשמע.
די קומענדיגע צופרי ,טאקע אין באשטימטע
צייט ,ביידע קומען ,און זיי זענען ווייטער מאריך,
אהין און צוריק ,און מ'טענה'ט זיך .אינמיטן רופט
זיך אן דער משכיל פאר זיין משרת ,אז ווי לאנג האט יענער און געענטפערט,
איך בין דא פארנומען מיט'ן שמועס ,קענסטו צוריקגעפרעגט ,און אזוי ווייטער און ווייטער מ'דערציילט א מעשה אז דער אלטער פון
שוין דערווייל גיין איינשפאנען דעם פערד ,אזוי א לאנגע צייט. נאווארדיק איז אמאל געווען אונטערוועגנס,
אז ווען איך ווער פארטיג זאל מען נישט דארפן און ער האט זיך אפגעשטעלט נעכטיגן אין א
דעמאלטס אנפאנגען די אלע הכנות ,נאר ווי נאר קרעטשמע .דארט אין די קרעטשמע האט ער
איך ווער פארטיג זאל מען קענען גלייך זיך זיך אנגעטראפן מיט איינעם א משכיל ,און
ארויסלאזן ,גלייך פארן ווייטער .ווען נאר ער און אינצווישן איז שוין געווארן זייער יענער איז צוגעקומען צו אים ,און ער האט אים
האט דאס געזאגט. שפעט ,מ'האט זיך שוין געדארפט גיין לייגן, אנגעפאנגען צו פרעגן קושיות און זיך טענה'ן
און דער משכיל זאגט פאר'ן אלטן ,אז איך האב מיט אים אין פארשידענע זאכן .און די
אזוי הנאה געהאט פון דעם שמועס ,און איך באגלייטערס פונעם אלטער פון נאווארדיק
פיל אז געוויסע זאכן וויל איך נאך מיט דיר זענען געווען זיכער אז ער וועט יענעם
זאגט אים דער אלטער ,אונזער שמועס איז אויסשמועסן ,איך קען זייער באשטיין מארגן אפשאקלען ,ער וועט זיך נישט אפגעבן מיט
פארטיג .פרעגט ער אים ,וואס איז? וואס האב צופרי ממשיך צו זיין- .און דא האט מען שוין אים .למעשה האט ער אים אפגעענטפערט ,און
איך שלעכט געטון? זאגט ער ,זייער פשוט .דו געווען זיכער ,אז ער וועט אים זאגן ,גענוג ער איז אריינגעגאנגען מיט אים אין א לאנגע
מיינסט איך האב דען אזוי פיל צייט מיט דיר צו צייט פארברענגט מיט דיר וואס ווילסטו נאך געשפרעך ,אהין און צוריק ,און ער האט
נשמה יתירה יום טוב ,גייט דאך אויך אוועק די זעלבע וועגן וואו אונז זענען מיר געגאנגען ביז פארברענגען? אדער אז איך האב הנאה מיט
מוצאי יום טוב ,דארף מען דאך אויף דעם אויך יעצט .אונז דארפן מיר זען אז די טעג וואס אונז דיר צו טענה'ן אהין און צוריק? פאר מיר איז
מאכן א בורא מיני בשמים .ענטפערט מען א זענען דורך זאל האבן אויף אונז אזא געוואלדיגע בעצם א צייט פארשווענדעניש .פארוואס טו
תירוץ ,אז די נשמה יתירה פון יום טוב ,דאס איז השפעה ,אז יעצט ווען אונז גייען מיר צוריק אין איך עס? ווייל איך זע אז דו ביסט א איד ,און
אזא סארט נשמה יתירה וואס גייט גארנישט די ימי מעשה ,און מיר גייען צוריק אין די דו ביסט נישט אויפ'ן ריכטיגן וועג .און דו
אוועק .די קדושה וואס קומט אריין אין א איד וואכעדיגע טעג ,זאל דער יום טוב אונז באגלייטן, פרעגסט קשיות ,שפיר איך ביי מיר אז דער
אין יום טוב ,דאס דארף בלייבן ביי אים ,דאס זאל דער יום טוב מאכן אויף אונז א רושם ,און אייבערשטער וויל פון מיר אז איך זאל דיך
גייט נישט אוועק ,דאס באגלייט אים אויף אונזער לעבן זאל זיין אן אנדערע סארט לעבן, פרובירן מדריך צו זיין ,איך זאל דיך פרובירן
ווייטער .און דאס איז אונזער עבודה אין די אונזער עבודת השם זאל זיין אן אנדערע עבודת צוריקצוברענגען אויפ'ן ריכטיגן וועג ווי
יעצטיגע טעג ,זיכער צו מאכן אז די השם צוליב די הייליגע טעג וואס מיר האבן זוכה מ'דארף צו גיין .דאס איז דאך אבער אלעס
געוואלדיגע התעלות וואס יעדער פון אונז געווען דורכצוגיין. נאר אויב ס'איז נוגע אויף למעשה .נוגע אויף
האט זוכה געווען אין די הייליגע טעג ,זאל אונז למעשה מיינט אז אויב איך בין מצליח דיך צו
טאקע באגלייטן. איבערצייגן אז אונזער וועג איז גערעכט און
דו גייסט אויפ'ן פאלשן וועג ,קומסטו יעצט
דער אמת איז אז מ'טרעפט שוין אין די גלייך מיט מיט מיר ,דו גייסט קומען ווערן אן
ראשונים ,די ראשונים פרעגן א קשיא ,פארוואס ערליכער איד .אז דו ווייסט שוין יעצט ,דו
און באמת ,אז מ'שטייט יעצט אין די טעג ווען ס'פאלט אויס יום טוב מוצאי שבת און זאגסט שוין יעצט פאר דיין משרת ,אז ווי נאר
וואס מ'גרייט זיך אנצופאנגען דעם נייעם זמן, מ'מאכט יקנה"ז ,פארוואס מאכט מען נישט אויך דער שמועס ענדיגט זיך ,גייסטו פארן
הבא עלינו לטובה ,איז דאך עס נוגע למעשה א ברכה בורא מיני בשמים? יעדער מוצאי שבת ווייטער ווי דו ביסט געפארן ביז יעצט ,איז
ממש ,אז יעדער בחור דארף דאך זיך מאכן א מאכט מען א ברכה בורא מיני בשמים ,און דער דאך פשט אז דאס איז נאר אזא דעבאטע,
פלאן וויאזוי דער קומענדיגער זמן גייט זיין ביי טעם איז ווייל די נשמה יתירה גייט אוועק ,קען ווייל דו האסט הנאה זיך אויסצוטענה'ן ,זיך
אים א זמן פון הצלחה ,גייט זיין א זמן פון דער גוף ווערן אפגעשוואכט ,און כדי ס'זאל נישט אויסצושמועסן .ס'איז נישט אויף למעשה,
התעלות ,א זמן ווען ער גייט נתרומם ווערן אין ווערן אן אויסשוואכונג ,שמעקט מען בשמים און אז ס'איז נישט אויף למעשה איז עס א
תורה און עבודה און יראת שמים און מידות אביסל צו שטארקן דעם גוף .און אויב אזוי ,ווען שאד אויף מיין צייט ,איך האב נישט קיין צייט
טובות און אלע זאכן וואס א איד דארף צו ס'איז מוצאי שבת איז יום טוב ,האט מען לכאורה אוועקצוגעבן פאר דעם.
האבן .און אונז דארפן זען אז די השפעה פונעם דאך אויך געדארפט מאכן א בורא מיני בשמים
יום טוב זאל אונז באגלייטן ווען אונז טרעטן ווען די נשמה יתירה גייט אוועק .איז דא אסאך
מיר אריין אין דעם נייעם זמן ,ס'זאל האבן א תירוצים אין די ראשונים .ס'איז דא געוויסע
השפעה אויף אונזער זמן ,ס'זאל זיך אנפאנגען ראשונים וואס ענטפערן אז די סיבה וואס לעניננו ,אז מיר שטייען יעצט נאך די
מיט די רעכטע פיס ,און ס'זאל זיך טאקע פירן מ'מאכט נישט יום טוב מוצאי שבת בורא מיני הייליגע טעג וואס איז אונז דורך ,דער
אזוי ווי ס'דארף זיך צו פירן אויפ'ן ריכטיגן בשמים איז ווייל יום טוב איז אויך דא א נשמה אייבערשטער האט אונז מזכה געווען מיט די
אופן ,ווי ס'פאסט פאר אידן וואס האבן זוכה יתירה .די נשמה יתירה גייט בכלל נישט אוועק הייליגע טעג ,מיט אזויפיל יסודות הדת וואס
געווען צו באקומען אזעלכע הערות פונעם ווען ס'ווערט מוצאי שבת אויב ס'איז יום טוב, אונז דארפן ארויסנעמען ,דארפן מיר אונז
אייבערשטן אין די הייליגע יום טוב ,וכו' וכו' צו ווייל יום טוב קומט אויך א נשמה יתירה .פרעגט זיכער מאכן אז דאס אלעס זאל זיין למען לא
אלעס וואס מיר האבן יעצט זוכה געווען. אנדערע ראשונים ,אז לכאורה אויב אזוי וואלט ניגע לריק .אונז קענען מיר זיך נישט צוריק
מען דאך יעדן מוצאי יום טוב געדארפט מאכן א ארויפזעצן אויף די פערדלעך וואו אונז זענען
בורא מיני בשמים ,ווייל אויב ס'איז טאקע דא א מיר געפארן ביז יעצט ,און ווייטער גיין אויף
מיט אן אויסטערלישער דערהויבנקייט און
!
פייערליכער שמחה של מצוה איז אין די ימי חול המועד
פארגעקומען א הערליכער מעמד 'שמחת בית השואבה' מיט גרויס התרוממות הרוח און גליקליכע געפילן איז פארגעקומען א גראנדיעזער מעמד
פאר די חשוב'ע בחורי חמד אין ביהמ"ד בית חיים דוד ,ווי 'הכינו' לקראת דעם בעפארשטייענדן זמן הלימודים פאר די חשוב'ע בחורים אין ביהמ"ד דברי
די בחורים האבן זיך צוזאמגענומען שעות לאנג צו יואל אין בארא פארק ,זיך אנצוגארטלען מיט פרישע כוחות און התחדשות.
פראווען די שמחת החג.
דער הויכפונקט פונעם מעמד איז געווען די הערליכע ,פלאמפייערדיגע דרשה פונעם
דער בית המדרש האט געקאכט מיט א הייליגן יום- חשוב'ן גאסט ,פה מפיק מרגליות הרב ר' שלום יעקב וואזנער שליט"א ,וועלכער האט
טוב'דיגן ברען ,ווען כוחות הנפש און שמחת החיים האבן אויפגעטרעטן מיט געוואלדיגע פנינים יקרים און פראכטפולע הדרכה ,אריינגעבלאזן א
אויסגעבראכן אין ריקודי קודש און דערהויבענע ניגוני ברענענדיגן חשק און התלהבות צו שטייגן בתורה ויראה .די בחורים האבן זיך אויפגעהויבן
שמחה ודביקות ,וואס האט איבערגעלאזט א טיפן רושם מיט אן אויסטערלישער פרייד און שטארקן מוט אריינצוטרעטן אינעם נייעם זמן מיט גלאנץ
אויף די הערצער פון אלע באטייליגטע. און הצלחה!
