gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

גליון שיחתי - אידיש · Gilyon Sichasi - Yiddish — בראשית (2026-10-05)

מוציא לאור: גליון שיחתי - אידיש · Gilyon Sichasi - Yiddish

שבוע: בראשית (2026-10-05)

גליון שיחתי - אידיש · Gilyon Sichasi - Yiddish — בראשית (2026-10-05)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫רג‬ ‫בראשית תשפ״ז‬ ‫שבת בראשית ‪ -‬מברכים חשון‬ ‫וילך‪ ,‬איז אויך נישט די הפטורה מענין‬ ‫זיין מענין הפרשה‪ .‬אבער עס זענען דא‬ ‫לקראת ''שבת בראשית'' און‬ ‫הפרשה‪ ,‬נאר מ'זאגט די הפטורה פון שבת‬ ‫אסאך פעלער וואס די הפטורה איז נישט‬ ‫''שבת מברכים'' ‪ -‬ערב ראש חודש‬ ‫שובה‪ .‬אבער איין וואך שפעטער‪ ,‬שבת‬ ‫מענין הפרשה נאר מעניני דיומא‪ ,‬צוליב‬ ‫חשון הבא עלינו ועל כל ישראל‬ ‫האזינו‪ ,‬איז שוין יא א געהעריגע הפטורה‬ ‫פארשידענע סיבות‪.‬‬ ‫לטובה‪.‬‬ ‫מענין הפרשה; דעמאלטס ליינט מען‬ ‫שירת האזינו‪ ,‬און די הפטורה איז "וידבר‬ ‫דוד לה' את דברי השירה הזאת"‪ ,‬די זעלבע‬ ‫ווען מאכט זיך די מערסטע די‬ ‫הפטורה פון‬ ‫הפטורה פון שביעי של פסח‪ ,‬וואס איז‬ ‫געלעגנהייט אז די הפטורה זאל נישט‬ ‫זיין דירעקט מענין הפרשה? דאס זענען‬ ‫'מחר חודש'‬ ‫מענין הפרשה צוליב דעם ענין פון דער‬ ‫די צען וואכן ‪ -‬די דריי וואכן פאר תשעה‬ ‫שירה‪.‬‬ ‫באב און די זיבן וואכן נאך תשעה באב ‪-‬‬ ‫אז מ'גייט בענטשן ראש חודש און זאגן‬ ‫וואס דעמאלטס האט מען קובע געווען‪,‬‬ ‫"ראש חודש חשון יהיה מחר"‪ ,‬אז זונטאג‬ ‫אין אזעלכע יארן וואס ראש השנה איז‬ ‫אזוי ווי מיר פירן זיך לויט מסכת סופרים‬ ‫וועט זיין ראש חודש‪ .‬דאס ברענגט מיט זיך‬ ‫מאנטאג אדער דינסטאג‪ ,‬זענען דא עלף‬ ‫(כאטש אין גמרא שטייט עס נישט)‪ ,‬אז‬ ‫די שינוי אין דער הפטורה‪ ,‬אז מ'וועט זאגן‬ ‫וואכן נאכאנאנד וואס די הפטורה איז‬ ‫מ'זאגט הפטורות וואס ווערן אנגערופן‬ ‫די ספעציעלע הפטורה פון "מחר חודש"‪.‬‬ ‫נישט מענין הפרשה‪ ,‬און נאכדעם קומט‬ ‫"תלת דפורענותא" און "שבע דנחמתא"‪.‬‬ ‫אין דעם ענין זענען דא עטליכע שטארקע‬ ‫מען צוריק‪ .‬אבער א יאר וואס ראש השנה‬ ‫האבן מיר צען וואכן וואס די הפטורה איז‬ ‫נקודות און אינטערעסאנטע חידושים‬ ‫וועט געפאלן דאנערשטאג און פרייטאג‪,‬‬ ‫נישט פון דער פרשה‪ ,‬נאר מ'גייט אוועק צו‬ ‫בשייכות צו דער פרשה‪ ,‬אפצולערנען‬ ‫דעמאלטס גייט עס אזוי‪ :‬נאך די צען וואכן‬ ‫עניני דיומא‪.‬‬ ‫וואס דער ''שבת בראשית ‪ -‬מחר חודש"‬ ‫פון פורענותא און נחמתא‪ ,‬האבן מיר אן‬ ‫האט ארויסצוברענגען‪.‬‬ ‫עלפטן שבת וואס איז שבת שובה‪ ,‬וואו‬ ‫ווען די צען וואכן גייען דורך‪ ,‬קומט מען‬ ‫עס איז ווייטער נישט די הפטורה מענין‬ ‫נאך נישט גלייך צוריק צום נאטורליכן סדר‬ ‫[עס איז אינטערעסאנט אנצומערקן‬ ‫הפרשה‪ .‬דער צוועלפטער שבת איז שבת‬ ‫ההפטורות‪ ,‬אז די הפטורה מיט די פרשה‬ ‫פאר די וואס האבן א געפיל פאר די‬ ‫יום הקדוש‪ ,‬וואו עס איז בכלל נישטא‬ ‫זאלן גיין צוזאמען‪ .‬לאמיר זען וויפיל וואכן‬ ‫סארט חשבונות‪ ,‬אז די היכי תמצא פון‬ ‫קיין פרשה‪ ,‬נאר אינגאנצן עניני דיומא‪.‬‬ ‫עס שלעפט זיך נאכדעם ביז מ'קומט אן‬ ‫דעם אויסשטעל פון אזא יאר וואס ראש‬ ‫דער דרייצנטער שבת איז שבת חול‬ ‫צוריק צו א געווענליכע הפטורה‪ .‬עס‬ ‫השנה געפאלט שבת‪ ,‬ברענגט מיט זיך א‬ ‫המועד סוכות‪ ,‬אויך נישט קיין פרשה‪ .‬דער‬ ‫טיילט זיך אין דריי שטאפלען‪ :‬אויב עס‬ ‫משך זמן פון פופצן וואכן נאכאנאנד וואס‬ ‫פערצנטער שבת קומט אויס שבת אסרו‬ ‫שטעלט זיך אויס אזא יאר וואס ראש‬ ‫אין די אלע פופצן וואכן איז די הפטורה‬ ‫חג שמחת תורה‪ ,‬דאס איז שבת בראשית‪,‬‬ ‫השנה געפאלט מאנטאג אדער דינסטאג‪,‬‬ ‫אנדערש ווי געווענליך‪ .‬דער פשוט'ער‬ ‫און דעמאלטס זאגט מען שוין צוריק‬ ‫איז דא נאך איין וואך לענגער‪ .‬די וואך פון‬ ‫מהלך איז‪ ,‬אז מ'האט מתקן געווען צו זאגן‬ ‫א הפטורה מענין הפרשה‪ .‬אין אזא יאר‬ ‫שבת שובה‪ ,‬וואס קומט אויס שבת פרשת‬ ‫א הפטורה אין די ספרי הנביאים וואס זאל‬ ‫א ‪ -‬גליון שיחתי‬ ‫שאול המלך האט דעמאלטס גענוצט‬ ‫דאס קען מען זען זייער שטארק אין‬ ‫זענען דא דרייצן וואכן ביז מ'טרעפט זיך‬ ‫א גאר שארפע לשון קעגן זיין זון יהונתן‬ ‫דער תורה פונעם הייליגן חתם סופר זי''ע‪,‬‬ ‫צוריק מיט א געווענליכע הפטורה מענין‬ ‫פארן זיך אננעמען פאר דוד‪" :‬בן נעות‬ ‫[נאך שטייענדיג אינ'ם שאטן פונ'ם יומא‬ ‫הפרשה‪.‬‬ ‫המרדות לבשתך ולבשת ערות אמך"‪.‬‬ ‫דהילולא קדישא] אין "חתם סופר על‬ ‫דער פשוט'ער אפטייטש איז‪ ,‬אז ער‬ ‫התורה" זענען דא זייער אסאך תורות אויף‬ ‫עס קומט אבער צו דער קביעות ווי‬ ‫האט געטשעפעט זיין אייגענעם זון‬ ‫מחר חודש אדער שבת ראש חודש‪ ,‬און‬ ‫דאס יאר וואס ראש השנה איז געפאלן‬ ‫און געזאגט‪" :‬דו ביסט א זון פון א‬ ‫עס איז צושפרייט אין אלע פינף חלקים‪.‬‬ ‫שבת‪ .‬לאמיר מאכן דעם חשבון‪ :‬צען וואכן‬ ‫ווידערשפעניגער פרוי‪ ,‬דו פארשעמסט‬ ‫יעדע מאל ווען עס האט זיך געמאכט א‬ ‫פון די דריי וואכן ביז נאך ראש השנה‪.‬‬ ‫דיין אייגענע מאמע‪ ,‬דו ביסט א בושה פאר‬ ‫מחר חודש אדער א ראש חודש‪ ,‬זענען די‬ ‫שבת ראש השנה איז דאך א יום‪-‬טוב'דיגע‬ ‫דיין מאמע אז דו פירסט זיך אזוי אויף‪".‬‬ ‫תורות געשטעלט אויף יענעם פלאץ וואו‬ ‫הפטורה און עס איז נישטא קיין פרשה‪.‬‬ ‫אויבנאויף זעט עס אויס ווי סתם א שארף‬ ‫עס איז דעמאלטס געפאלן‪ .‬אז מ'לערנט‬ ‫שבת שובה איז ווייטער די הפטורה מענין‬ ‫לשון ארויסצוברענגען די פארדרוס‬ ‫די תורות זעהט מען קלאר אז מ'קען‬ ‫שבת שובה און נישט פון דער פרשה‪ ,‬דאס‬ ‫אויפ'ן קינד‪ ,‬אבער אוודאי איז עס נישט‬ ‫נישט צוזאמנעמען אלע "מחר חודש'ס"‬ ‫איז שוין די צוועלפטע‪ .‬נאכדעם קומט‬ ‫''סתם אן אויסדרוק''‪ .‬וואס ליגט אונטער‬ ‫פון אלע בענדער חתם סופר און מאכן‬ ‫שבת סוכות און שבת שמיני עצרת‪ ,‬דאס‬ ‫דעם? רש"י אין ספר שמואל ברענגט צוויי‬ ‫איין קונטרס‪ ,‬ווייל מ'דארף ביי יעדע מחר‬ ‫זענען שוין די דרייצנטע און פערצנטע‬ ‫פשטים‪ .‬אין די צווייטע פשט ברענגט רש"י‬ ‫חודש זען אין ''וועלכע פרשה'' דער חתם‬ ‫וואכן וואס עס איז נישטא קיין הפטורה‬ ‫אן אינטערעסאנטע זאך‪ ,‬אז די מאמע פון‬ ‫סופר האט עס געזאגט; דער ענין וואס ער‬ ‫מענין הפרשה‪ .‬ענדליך קומט מען שוין אן‬ ‫יהונתן (א מלך האט דאך געהאט עטליכע‬ ‫האט אריינגעטייטשט אין מחר חודש איז‬ ‫צו דער פופצנטער וואך‪ ,‬שבת בראשית‪,‬‬ ‫נשים) די אשת שאול וואס איז געווען די‬ ‫געווען לאורו פון יענע פרשה‪.‬‬ ‫אבער ווייטער גייט מען זאגן די הפטורה‬ ‫מאמע פון דעם קינד יהונתן‪ ,‬איז טאקע‬ ‫פון "מחר חודש"‪ ,‬איז עס דאך ווייטער‬ ‫געווען א ''שטערקערע'' סארט פרוי‪,‬‬ ‫וואס מ'קען אנרופן א ''ווידערשפעניגע''‬ ‫''שטארקייט''‬ ‫נישט מענין הפרשה‪ .‬ערשט קומענדיגע‬ ‫פרוי; נישט דוקא זייער א איידעלע‪,‬‬ ‫פון א פרוי‪...‬‬ ‫וואך‪ ,‬פרשת נח‪ ,‬וועט מען זיך צוריקטרעפן‬ ‫צום געווענליכן סדר‪ .‬קומט אויס אז פון‬ ‫צוגעלאזענע פרוי‪ ,‬נאר מער אזא איינע‬ ‫פרשת בלק ביז פרשת נח זענען דא פופצן‬ ‫וואס קומט אריין מיט א ''פעסטקייט''‪.‬‬ ‫מיר וועלן נאכזאגן איין שטיקל‬ ‫שבתים נאכאנאנד וואס האבן נישט דעם‬ ‫לחביבות הענין‪ ,‬א גאר אינטערעסאנטן‬ ‫געווענליכן ענין אז די הפטורה זאל זיין‬ ‫וואס איז געווען די מעשה? וואו זעט‬ ‫פשט‪ ,‬ווי דער חתם סופר האט געלערנט‬ ‫מענין הפרשה‪ .‬עס איז אינטערעסאנט ווי‬ ‫מען דעם ענין? רש"י ברענגט אז עס איז‬ ‫א כוונה אין דער הפטורה פון מחר חודש‬ ‫דער "מחר חודש" וואס קומט דא אריין‪,‬‬ ‫געווען ווען עס איז געקומען צו שידוכים‪.‬‬ ‫לאורו פון פרשת בראשית‪ ,‬ווען עס איז‬ ‫ציט לענגער אזא לאנגן המשך פון פופצן‬ ‫אין יענע צייטן איז געווען דער סדר‪ ,‬ווי‬ ‫געפאלן שבת ערב ראש חודש חשון‪.‬‬ ‫וואכן וואס די הפטורה איז פון א זייטיגן‬ ‫מען זעט אין די משנה אין מסכת תענית‬ ‫אין דער מעשה פון מחר חודש‪ ,‬אין דער‬ ‫ענין‪].‬‬ ‫וועגן חמישה עשר באב‪ ,‬אז די מיידלעך‬ ‫הפטורה‪ ,‬ווערט געברענגט די גרויסע‬ ‫פלעגן ארויסגיין אין די וויינגערטנער‬ ‫אהבה צווישן יהונתן און דוד‪ .‬ווען שאול‬ ‫אבער דער אמת איז‪ ,‬מ'זעט עס אסאך‬ ‫און די בחורים פלעגן דארט אויסקלייבן‬ ‫המלך האט זיך נאכגעפרעגט פארוואס‬ ‫אין די ספרים הקדושים‪ ,‬אז הגם מ'קען‬ ‫א שידוך‪ .‬שאול המלך איז געווען א‬ ‫דוד איז נישט געקומען צו דער סעודה‬ ‫נישט זאגן אז מ'האט קובע געווען די‬ ‫מורא'דיגער ביישן; ער האט נישט געהאט‬ ‫היינט‪ ,‬האט יהונתן פרובירט אים צו‬ ‫הפטורה צוליב דער פרשה ‪ -‬ווייל די‬ ‫דעם קוראזש און די שטארקייט אליין צו‬ ‫פארטיידיגן און געזאגט אז מסתמא האט‬ ‫הפטורה פון מחר חודש קען דאך געפאלן‬ ‫גיין נעמען א פרוי‪ .‬די פרוי‪ ,‬די מאמע פון‬ ‫ער עפעס א "זבח משפחה"; און דערפאר‬ ‫אין אזויפיל אנדערע פרשיות איבערן‬ ‫יונתן‪ ,‬איז געווען א פעסטע כאראקטער‪ ,‬א‬ ‫איז דוד המלך נישט געקומען‪ .‬עס שטייט‬ ‫יאר ‪ -‬אבער איינמאל די הפטורה ווערט‬ ‫גאר שטארקע כח‪ ,‬און זי איז צוגעגאנגען‬ ‫אין פסוק אז שאול המלך איז געווארן‬ ‫שוין געזאגט אין דעם שבת‪ ,‬אין די תורה‬ ‫צו שאול מיט א שטארקייט און געזאגט‪:‬‬ ‫מורא'דיג ברוגז אויף זיין אייגענעם זון‬ ‫הקדושה איז נישט דא אזא זאך אז מ'זאל‬ ‫"דו גייסט מיט מיר חתונה האבן‪ ".‬אזא‬ ‫יהונתן צוליב דעם וואס ער האט אזוי ליב‬ ‫נישט טרעפן א קשר צו יעדן ענין וואס‬ ‫סארט פרוי איז זי געווען‪.‬‬ ‫דוד‪ .‬ער האט אים ארויסגעברענגט‪" :‬דו‬ ‫קומט אונטער‪ .‬מען מוז טרעפן אין דער‬ ‫ווייסט אז כל זמן דוד איז דא‪ ,‬איז עס אויף‬ ‫פרשה אליין עפעס וואס לערנט זיך אפ‬ ‫דערפאר יעצט‪ ,‬ווען יונתן האט‬ ‫דיין חשבון‪ ,‬ווייל אויב דוד וואלט נישט‬ ‫בשייכות צו דעם‪ .‬אוודאי יעדער מאל‬ ‫זיך נישט אויפגעפירט ווי עס דארף‬ ‫דא געווען‪ ,‬וואלט די מלוכה געגאנגען‬ ‫וואס עס געפאלט די הפטורה פון מחר‬ ‫צו זיין לויט ווי שאול המלך האט עס‬ ‫פון שאול צו זיין זון יהונתן‪ ,‬און צוליב‬ ‫חודש‪ ,‬טרעפט מען אין "מחר חודש"‬ ‫אפגעטייטשט – אז יונתן ווידערשפעניגט‬ ‫דעם וואס דוד המלך איז דא‪ ,‬וועט ער‬ ‫אליין עפעס וואס געהערט דייקא צו דער‬ ‫אין די חשיבות פון די משפחה מיט‬ ‫איבערנעמען די מלוכה‪".‬‬ ‫ספעציפישער פרשה‪.‬‬ ‫ב ‪ -‬גליון שיחתי‬ ‫ענינים אין ''פרשת בראשית''‪.‬‬ ‫אזוי קענען זיין דער בעל הבית אויפן מאן‪,‬‬ ‫דעם וואס ער האט אזוי ליב דוד – האט‬ ‫ווייל די קללה פון "והוא ימשל בך" וועט‬ ‫שאול גענוצט דעם ענין אלס א טשעפע‪:‬‬ ‫באמת דארף מען זיך קודם אפשטעלן‬ ‫מער נישט עקזיסטירן‪.‬‬ ‫"דיין מאמע איז שוין אויך געווען אזא‬ ‫אויף דעם גאנצן נושא פון דער הפטורה פון‬ ‫ווידערשפעניגער‪ ".‬דאס מיינט דער פסוק‬ ‫מחר חודש‪ .‬וואס איז דער פשוט'ער טעם‬ ‫שאול המלך האט געמיינט אז די‬ ‫"בן נעות המרדות"‪ ,‬אז דו פארשעמסט‬ ‫אז יעדעס מאל וואס ראש חודש געפאלט‬ ‫מלוכה קען ביי אים בלייבן‪ ,‬וואס דאס‬ ‫דיין מאמע מיט דעם וואס דו פירסט זיך‬ ‫זונטאג דארף מען זאגן די הפטורה? וואס‬ ‫וואלט געמיינט אז יעצט קען שוין זיין דער‬ ‫אויך אויף מיט ווידערשפעניגקייט קעגן‬ ‫פעלט דאס אויס? די טעם וואס די פוסקים‬ ‫''תיקון השלם'' און אלעס שטעלט זיך שוין‬ ‫די משפחה‪ .‬אזוי לערנט רש"י פשט דארט‬ ‫געבן אן איז כדי מפרסם צו זיין פארן עולם‬ ‫אויס אויפן ריכטיגן וועג‪ .‬אויב אזוי‪ ,‬איז‬ ‫אין ספר שמואל‪.‬‬ ‫אז מארגן איז ראש חודש‪ .‬עס קוקט אויס‬ ‫נישט קיין בושה פאר יונתן'ס מאמע וואס‬ ‫אז דאס איז פשוט א וועג אויסצורופן אין‬ ‫זי איז געווען אזא פעסטע כאראקטער און‬ ‫זאגט דער חתם סופר יעצט שטייענדיג‬ ‫בית המדרש אז יעדער זאל וויסן דעם‬ ‫שטערקער ווי איר מאן‪ ,‬ווייל דאס איז שוין‬ ‫אין פרשת בראשית‪ ,‬אז מ'דארף עס‬ ‫זמן פון ראש חודש‪ .‬מען האט געטראפן‬ ‫א חלק פון דעם תיקון השלם וואו פרויען‬ ‫אפלערנען אביסל טיפער‪ ,‬אז די טשעפע‬ ‫א מורא'דיגן געדאנק‪ :‬מען וועט זאגן א‬ ‫קענען זיין בעל הבית‪.‬‬ ‫וואס שאול האט געטשעפעט יונתן אז‬ ‫ספעציעלע הפטורה וואו דער באגריף‬ ‫זיין מאמע איז א ווידערשפעניגער‪ ,‬האט‬ ‫''מחר חודש'' ווערט דערמאנט‪ ,‬און אזוי‬ ‫אבער יעצט קומט יונתן און ברענגט‬ ‫טאקע א שטארקע שייכות צו דעם ענין‬ ‫וועט דער עולם וויסן אז מארגן זונטאג איז‬ ‫ארויס די חשיבות פון דוד; מיט דעם ווייזט‬ ‫פון זיין געטריישאפט צו דוד‪ .‬עס איז נישט‬ ‫ראש חודש‪.‬‬ ‫ער ארויס אז דא ליגט נאך נישט די גליק‪,‬‬ ‫סתם אז אין א שטרענגע מינוט ווארפט‬ ‫און נישט ביי די משפחה פון שאול וועט‬ ‫מען ארויס א טשעפע און מען כאפט אן‬ ‫לכאורה איז דאס זייער שווער צו‬ ‫זיין די שלימות המלוכה‪ .‬דוד איז דער‬ ‫יענעמ'ס שוואכקייט; שאול המלך האט‬ ‫פארשטיין; עס מוזן דא ליגן באהאלטן‬ ‫וואס גייט ארויפברענגען די גאנצע זאך‪,‬‬ ‫דא געוואלט ארויסברענגען פאר יונתן די‬ ‫''דברים נסתרים''‪ .‬ווייל אויב דער טעם‬ ‫מיינט עס אז מיר האלטן נאך נישט ביים‬ ‫''טיפקייט'' פון זיין האנדלונג‪.‬‬ ‫איז בלויז צו מפרסם זיין אז מארגן איז‬ ‫תיקון השלם און מען דארף נאך גיין אינעם‬ ‫ראש חודש‪ ,‬פארוואס איז עס אזוי וויכטיג‬ ‫מהלך פון "והוא ימשל בך"‪ .‬אויב אזוי‪ ,‬אז‬ ‫איז ער מסביר די ענין גאר חידוש'דיג‬ ‫דוקא ווען עס געפאלט זונטאג צו מאכן‬ ‫א פרוי זאל זיך יעצט אויפפירן מיט אזא‬ ‫וואס איז די ריכטיגע מציאות? ווער‬ ‫אזא עסק מיט'ן הפטורה? ווען ראש‬ ‫שטארקייט ''פאר'ן'' תיקון השלם‪ ,‬איז‬ ‫דארף זיין דער בעל הבית צווישן א מאן‬ ‫חודש געפאלט מאנטאג אדער דינסטאג‬ ‫עס טאקע נישט קיין כבוד נאר א בושה‪.‬‬ ‫און א פרוי? ווער איז דער שטארקער און‬ ‫דארף מען עס נישט מפרסם זיין?‬ ‫זאגט דער חתם סופר אז לויט דעם איז‬ ‫ווער דארף זיין דער הכנעה'דיגער? אויב‬ ‫אויף דעם איז דא אן עצה פון "מברכים‬ ‫עס מורא'דיג צוגעפאסט‪ :‬שאול המלך‬ ‫מען קוקט אריין אין פרשת בראשית‪,‬‬ ‫החודש" אדער אנדערע וועגן‪ .‬פארוואס‬ ‫שרייט אויף יונתן‪" :‬פארוואס ביסטו אזוי‬ ‫זעט מען אז עס איז דא א קללה פאר‬ ‫נאר ווען עס געפאלט זונטאג איז עס‬ ‫געטריי פאר דוד? מיט דעם ברענגסטו‬ ‫דער פרוי אז דער מאן זאל געוועלטיגן‬ ‫אזא "עמערדזשענסי" אז מען מוז מאכן‬ ‫ארויס אז אונזער מלוכה איז נאך ווייט‬ ‫אויף איר‪" ,‬והוא ימשל בך"‪ .‬אויב דאס אז‬ ‫א ספעציעלן מצב מיט דער הפטורה?‬ ‫פון שלימות‪ .‬דאס איז א בושה פאר דיין‬ ‫דער מאן געוועלטיגט אויף דער פרוי איז‬ ‫עס איז שווער צו זאגן אז נאר ווייל מען‬ ‫אייגענע מאמע‪ ,‬ווייל איר התנהגות ווערט‬ ‫א ''קללה''‪ ,‬דארף די קללה נישט בלייבן‬ ‫האט גראדע געפונען א פסוק האט מען‬ ‫נישט פארענטפערט אלס א חלק פון‬ ‫אויף אייביג‪ .‬ווען עס וועט קומען די צייט‬ ‫עס געזאגט‪ .‬וואס איז די ספעציעלע‬ ‫תיקון השלם‪ ,‬נאר עס בלייבט א פשוט'ע‬ ‫וואס דער גאנצער ענין פון חטא עץ הדעת‬ ‫וויכטיגקייט עס מפרסם צו זיין זונטאג‬ ‫חוצפה‪ ".‬דאס איז די טיפקייט פון "בן נעות‬ ‫וועט קומען צו זיין ריכטיגן תיקון‪ ,‬דארף‬ ‫מער ווי סיי וועלכע אנדערע טאג אין דער‬ ‫המרדות"‪ ,‬אז "כל הימים אשר בן ישי חי על‬ ‫די קללה בטל ווערן‪ .‬אויב עס איז נאר א‬ ‫וואך? על כל פנים‪ ,‬זעט מען אז "יש דברים‬ ‫האדמה לא תכון אתה ומלכותך"‪ .‬דאס איז‬ ‫קללה צוליב דעם חטא‪ ,‬דארף עס ביים‬ ‫בגו"‪ ,‬און דער ענין פון הפטורת מחר חודש‬ ‫איין ווארט פונעם הייליגן חתם סופר‪.‬‬ ‫תיקון השלם ''נעלם ווערן''‪.‬‬ ‫האט אין זיך א באהאלטענע נקודה און א‬ ‫ספעציעלע עבודה וואס איז דייקא נוגע‬ ‫ווען ראש חודש געפאלט זונטאג‪ .‬וואס‬ ‫''וויכטיגע מודעה''‬ ‫דער הייליגער חתם סופר לערנט‬ ‫אויס פון דעם‪ ,‬אז לעתיד לבוא ווען עס‬ ‫ליגט טאקע אונטער דעם?‬ ‫פון ''מחר חודש''‬ ‫וועט זיין דער תיקון השלם און אלעס‬ ‫וועט צוריקגיין אזוי ווי פאר דעם חטא‬ ‫איז דא א מהלך על פי פנימיות‪ ,‬אז דער‬ ‫מיר וועלן פרובירן מיט דער הילף פון‬ ‫פון עץ הדעת‪ ,‬וועט שוין בכלל נישט זיין‬ ‫ענין פון זאגן די הפטרה פון "מחר חודש"‬ ‫אייבערשטן אנרירן צוויי ענינים פון דער‬ ‫אויסגעשטעלט אז דוקא דער מאן דארף‬ ‫איז נישט נאר צוליב דעם מארגנדיגן טאג‪,‬‬ ‫''הפטורה'' וואס רירן אן יסודות'דיגע‬ ‫זיין דער בעל הבית‪ .‬די פרוי וועט פונקט‬ ‫גליון שיחתי ‪ -‬ג‬ ‫צוצוברענגען צום ריכטיגן שלימות התיקון‪,‬‬ ‫"המאור הקטן"‪ .‬דער מצב וואס ווערט‬ ‫כדי מודיע צו זיין אז מארגן איז ראש חודש‪.‬‬ ‫עס זאל שוין ווערן בשלימות גמור‪ ,‬און מען‬ ‫באשריבן אין די הפטרה פון "מחר חודש"‬ ‫דער ענין פון די הפטרה איז נוגע פארן‬ ‫ארבעט אריין כוחות פון "עד דוד הגדיל"‪.‬‬ ‫איז דער מצב ווען דוד המלך איז קליין; ער‬ ‫היינטיגן טאג אליין‪ ,‬פאר די עבודת השבת‪.‬‬ ‫איז נאך געווען א שטוב‪-‬מענטש‪ ,‬א דינער‬ ‫וואס מיינט דאס? וואס איז נוגע פאר די‬ ‫צוגרייטן דעם עולם‬ ‫אין דעם הויז פון שאול המלך‪ .‬יונתן און דוד‬ ‫עבודת השבת דאס זאגן די הפטרה?‬ ‫צו ''פראווענען‬ ‫רעדן זיך דורך וויאזוי מען וועט זיך אן עצה‬ ‫געבן און באהאנדלען דעם שווערן מצב‪ .‬די‬ ‫ווען מען קוקט אריין אין די וואכעדיגע‬ ‫מלוה מלכה''‬ ‫הפטרה ענדיגט זיך מיט די ווערטער "עד‬ ‫פרשה‪ ,‬פרשת בראשית‪ ,‬זעט מען דעם‬ ‫דוד הגדיל" – ביז דוד וועט ווערן גרויס –‬ ‫פערדן טאג פון די בריאה דעם גאנצן ענין‬ ‫עס קען אפשר זיין אויף אן אנדערן אופן‪:‬‬ ‫וואס דאס איז דער ציל פון אלעס‪.‬‬ ‫פון די זון און די לבנה‪ .‬דער אייבערשטער‬ ‫וואס איז אזוי וויכטיג צו מאכן א גאנצן מצב‬ ‫האט קליין געמאכט די לבנה‪ ,‬וואס דאס‬ ‫פון "מחר חודש" ווען ראש חודש געפאלט‬ ‫קומט אויס אז מען רעדט דא פון א מצב‬ ‫איז דער ענין פון "מיעוט הירח"‪ .‬אויף דעם‬ ‫זונטאג מער ווי סיי וועלכע אנדערע טאג‬ ‫וואו דוד איז קליין‪ ,‬ער געפינט זיך אין א‬ ‫שטייט אין די גמרא אז דער אייבערשטער‬ ‫אין די וואך? עס קען זיין אז עס איז טאקע‬ ‫זייער מצומצם'דיגן מצב‪ ,‬ער מוטשעט זיך‪,‬‬ ‫האט געהייסן ברענגען א קרבן יעדן ראש‬ ‫יא וויכטיג‪ ,‬ווייל אלעמאל ווען עס מאכט‬ ‫ער האט מורא און ער דארף אוועקלויפן‪.‬‬ ‫חודש‪" :‬הביאו עלי כפרה על שמיעטתי את‬ ‫זיך א ספעציעלע שעת הכושר דארף‬ ‫דאס וואס דוד המלך – די בחינה פון לבנה‬ ‫הירח"‪ .‬דער ענין פון מיעוט הירח איז א‬ ‫מען עס שטארק ארויפברענגען פארן‬ ‫– איז קליין‪ ,‬דאס איז די בחינה פון מיעוט‬ ‫זייער טיפער ענין‪ ,‬וואס ווערט אנגערופן א‬ ‫עולם און אנמערקן פאר יעדן איינעם‪,‬‬ ‫הירח‪ .‬געווענליך ווען ערב ראש חודש‬ ‫בחינה פון א "פגם"‪ ,‬און אלע סארטן דינים‬ ‫כדי מען זאל אויסנוצן די געלעגנהייט‬ ‫געפאלט אינדערוואכן פאסט מען און מען‬ ‫קומען ארויס פון דעם מיעוט הירח‪ .‬אויף‬ ‫און זיך גוט אנהאלטן אין דעם‪ .‬ווען ראש‬ ‫טוט תשובה אויף דעם ענין פון מיעוט הירח‪.‬‬ ‫דעם זענען מיר שוין מתפלל אז לעתיד‬ ‫חודש געפאלט זונטאג‪ ,‬איז דאס א גאר‬ ‫אבער אז עס געפאלט שבת‪ ,‬וואס איז נישט‬ ‫לבוא בקרוב בימינו זאל זיין "אור הלבנה‬ ‫ספעציעלע עת מסוגל אויפצוטון דעם‬ ‫קיין זמן פון תענית‪ ,‬איז די עבודת התשובה‬ ‫כאור החמה"‪ ,‬און עס זאל מער נישט זיין‬ ‫ענין פון ברענגען א שלימות און א התגלות‬ ‫אנדערש ווי אינדערוואכן‪ .‬מען מאכט דעם‬ ‫קיין מיעוט הירח‪ .‬צוליב דעם ענין פון‬ ‫פארן ענין פון מלכות בית דוד‪ ,‬און דאס איז‬ ‫תיקון פון ערב ראש חודש דורך זאגן די‬ ‫מיעוט הירח איז דער טאג פון ערב ראש‬ ‫ביי דעם ענין פון מלוה מלכה‪ .‬דא דארף‬ ‫פסוקים וואס באהאנדלען א צוקלאפטן‪,‬‬ ‫חודש א גאר ספעציעלע צייט פאר תשובה‬ ‫מען ארויסברענגען אז דער עיקר הלכה‬ ‫באהאלטענעם און דערשראקענעם דוד‪,‬‬ ‫און תענית; דאס איז ווייל ערב ראש חודש‬ ‫איז דער ענין פון סעודת ראש חודש דוקא‬ ‫און וויאזוי מען קען אים העלפן ער זאל זיך‬ ‫קומט די לבנה אן צו איר קלענסטער‬ ‫''בייטאג''‪ ,‬הגם מיר פסק'ענען נישט אז עס‬ ‫קענען אנהייבן אויפצובויען‪ .‬אזוי שטייט‬ ‫מדרגה וואס איז שייך‪ .‬תיכף נאכדעם קומט‬ ‫איז א חיוב גמור נאר א מצוה (כאטש דער‬ ‫אין "שער יששכר" בתוך הדברים‪ ,‬אז דער‬ ‫דער מולד הלבנה און זי ווערט געבוירן פון‬ ‫ירושלמי האלט אז עס איז ממש א חיוב)‪,‬‬ ‫גאנצער ענין פון די הפטרה פון מחר חודש‬ ‫פריש‪ .‬די שווערסטע צייט פון דעם מיעוט‬ ‫ווי די לשון השולחן ערוך ''מצוה להרבות‬ ‫איז נישט נאר פארן דרויסנדיגן מעסעדזש‬ ‫הירח איז ערב ראש חודש‪ ,‬און צוליב דעם‬ ‫בסעודת ראש חודש''‪ ,‬אבער עס איז א‬ ‫צו וויסן אז מארגן איז ראש חודש‪ .‬ווייל‬ ‫דארף מען פאסטן ערב ראש חודש‪[ .‬מהאי‬ ‫גרויסע מצוה מיט גרויסע סגולות כידוע‪.‬‬ ‫אויב נאר צוליב דעם‪ ,‬וואלט עס נישט‬ ‫טעמא פירט מען זיך אזוי שטארק על‬ ‫[עס איז שוין אויסגעקומען בסיעתא‬ ‫געווען אזא וויכטיגע זאך‪ .‬נאר דאס איז‬ ‫פי המקובלים‪ ,‬אז איינמאל עס איז שוין‬ ‫דשמיא (לקראת ר''ח כסלו תשע''ט) – צו‬ ‫נוגע די עבודה פון ערב ראש חודש – די‬ ‫געווען דער מולד‪ ,‬זאל מען שוין מער נישט‬ ‫זאגן א לענגערע שמועס איבער דעם גאנצן‬ ‫עבודה פון ארבעטן אויף דעם מיעוט הירח‪.‬‬ ‫פאסטן ערב ראש חודש‪ .‬דאס איז ווייל‬ ‫ענין פון סעודת ראש חודש‪ ,‬וואספארא‬ ‫דאס וואס מען איז מקיים א שבת'דיגן טאג‬ ‫איינמאל עס איז שוין דער מולד‪ ,‬הייבט זיך‬ ‫דרגה סעודה מען דארף מאכן און וואס מען‬ ‫ערב ראש חודש‪ ,‬איז דורך זאגן די הפטרה‬ ‫שוין אן דער תיקון פונעם חודש לפי ערך‪,‬‬ ‫דארף עסן ביי יענע סעודה]‬ ‫פון מחר חודש‪ ,‬וואו מען ארבעט אריין צו‬ ‫אבער דער ענין בכלל פון מיעוט הירח איז‬ ‫נעמען די לבנה און איר מאכן גרויס‪.‬‬ ‫א כסדר'דיגע עבודה ביז צום תיקון השלם]‪.‬‬ ‫די סעודת ראש חודש איז "עיקרו ביום"‬ ‫– בעצם באלאנגט עס דוקא אינמיטן טאג‬ ‫לויט דעם דארף מען שוין נישט קיין‬ ‫דוד המלך איז דאך דער גאנצער ענין‬ ‫פון ראש חודש‪ .‬ביינאכט איז מען נאכנישט‬ ‫גרויסע הסברים פארוואס שבת בראשית‬ ‫פון די לבנה‪ ,‬ווי מען זאגט ביי קידוש לבנה‪:‬‬ ‫יוצא דעם ענין פון סעודת ראש חודש‪,‬‬ ‫מיט מחר חודש זענען ממש איינס‪ .‬דאס‬ ‫"דוד מלך ישראל חי וקיים"‪ .‬דוד המלך איז‬ ‫אבער ביינאכט ווען מען עסט א סעודה איז‬ ‫וואס פרשת בראשית ברענגט ארויס‬ ‫מרמז אויף די לבנה‪ .‬די גמרא זאגט שוין אז‬ ‫דאך אויך ראש חודש‪ ,‬האט עס אויך דעם‬ ‫אז דערווייל איז נאך נישטא קיין "שני‬ ‫דער אייבערשטער האט מחזק געווען די‬ ‫כח פון א סעודת ראש חודש; מען איז נאר‬ ‫מאורות הגדולים" נאר א "מאור הקטן"‪,‬‬ ‫לבנה מיט דעם וואס דוד וועט אויך גערופן‬ ‫נישט יוצא דעמאלטס ווייל דאס איז נישט‬ ‫קומט די הפטרה און הייבט אן די פעולות‬ ‫ווערן א "קטן"‪ ,‬פונקט ווי די לבנה הייסט‬ ‫ד ‪ -‬גליון שיחתי‬ ‫השנים"‪ .‬און אז עס האט א שטערקערן כח‪,‬‬ ‫קליין‪ ,‬און דער ענין פון מלכות בית דוד איז‬ ‫דער עיקר זמן‪.‬‬ ‫איז עס אודאי א מער מסוגל'דיגע צייט‪ ,‬אן‬ ‫דערווייל קליין‪.‬‬ ‫עת רצון פון "עד דוד הגדיל"‪ ,‬אריינצולייגן‬ ‫עס איז דא א באקאנטע באמערקונג‬ ‫יעצט א השפעה אז עס זאל ווערן גרויס‪.‬‬ ‫וואס איז אונזער עבודה? אונזער‬ ‫אין דעם סדר השולחן ערוך (וואס בעצם‬ ‫ווער רעדט נאך ווען עס איז ''מוצאי שבת‬ ‫עבודה איז "עד דוד הגדיל" – וואס איז דער‬ ‫איז דאס דער סדר פונעם טור‪ ,‬דער רבינו‬ ‫בראשית''‪ ,‬וואס דאס איז דער שבת פון‬ ‫שפיץ פון די הפטורה פון מחר חודש – צו‬ ‫הטור האט אויסגעשטעלט די סימנים)‪ ,‬אז‬ ‫דעם גאנצן ענין פון בריאת העולם‪ ,‬וואס‬ ‫מאכן דוד גרויס‪ .‬דאס מיינט בעטן דעם‬ ‫עס זענען דא צוויי סימנים אין שולחן ערוך‬ ‫מיר ווילן דאך צוריקברענגען דעם תיקון‬ ‫אייבערשטן און טון אלע עבודות כדי מיר‬ ‫אורח חיים וואו עס זעט אויס ווי מען האט‬ ‫פונקט ווי עס איז געווען ''מבראשית''‪.‬‬ ‫זאלן שוין זוכה זיין צו די גדלות פון מלכות‬ ‫געמאכט א גאנצן מצב פון א קלייניגקייט‪.‬‬ ‫בית דוד‪ ,‬עס זאל שוין זיין "אור הלבנה‬ ‫מען האט קובע געווען א גאנצן סימן פאר‬ ‫עס קען אפשר זיין אז צוליב דעם האט‬ ‫כאור החמה"‪ ,‬און צוריקברענגען דעם מצב‬ ‫א זאך וואס איז בעצם א גרינגער פרט וואס‬ ‫מען געמאכט אזא מצב פון דעם "מחר‬ ‫ווי עס איז געווען ביי בריאת העולם‪" ,‬את‬ ‫וואלט געקענט רואיג אריינגעשלעפט‬ ‫חודש"‪ ,‬אז מען מוז מאכן א ספעציעלע‬ ‫שני המאורות הגדולים"‪.‬‬ ‫ווערן אין אן אנדערן סימן‪ .‬דאס זענען די‬ ‫הפטורה ווען זונטאג איז ראש חודש‪ ,‬כדי‬ ‫צוויי סימנים‪ :‬איינס איז סימן ש' אין הלכות‬ ‫דער עולם זאל געדענקען וואס מיר דארפן‬ ‫ווען מען נעמט א ''קליינע מלוה מלכה''‪,‬‬ ‫שבת‪ ,‬וואו עס שטייט די הלכה פון מאכן‬ ‫טון היינט ביינאכט‪ .‬היינט ביינאכט האבן‬ ‫וואס מען דארף מעיקר הדין נישט מער ווי‬ ‫מלוה מלכה‪" :‬לעולם יסדר אדם שולחנו‬ ‫מיר א ספעציעלע עבודה; דאס וואס איז‬ ‫א "כזית"‪ ,‬און מען מאכט דערפון א גאנצן‬ ‫במוצאי שבת‪ ,‬אף על פי שאין צריך אלא‬ ‫נוגע יעדע וואך ביי ''מלוה מלכה'' און יעדן‬ ‫מצב‪ ,‬מען מאכט עס ''גרויס און בכבוד'יג''‪,‬‬ ‫לכזית"‪ ,‬מען זאל מאכן די מלוה מלכה‬ ‫''ראש חודש''‪ ,‬היינט ביינאכט האבן מיר‬ ‫איז דאס א רמז‪ :‬מען נעמט דעם קליינעם‬ ‫בדרך כבוד‪ .‬דארט איז דא א גאנצער סימן‬ ‫''ביידע אינאיינעם''‪ .‬אז מען וועט זאגן‬ ‫"דוד'ל"‪ ,‬דאס קליינע לבנה'לע‪ ,‬און מען‬ ‫בלויז פאר דעם ענין פון מלוה מלכה‪ .‬און‬ ‫די הפטורה און מעורר זיין דעם עולם אז‬ ‫ארבעט עס זאל ווערן גרויס‪" ,‬עד דוד‬ ‫די צווייטע איז אין הלכות ראש חודש‪,‬‬ ‫"מחר חודש"‪ ,‬זונטאג איז ראש חודש‪ ,‬און‬ ‫הגדיל"‪ .‬דאס זעלבע איז ווען מען נעמט‬ ‫סימן תי"ט‪ ,‬איז דא איין קורצער סימן פון‬ ‫מען וועט זאגן די ווערטער אין די הפטורה‬ ‫א ''קליינע סעודת ראש חודש''‪ ,‬וואס איז‬ ‫איין שורה‪" :‬מצוה להרבות בסעודת ראש‬ ‫וואס רעדן ארום דעם‪ ,‬אז די גאנצע תכלית‬ ‫נישט קיין גרויסע חיוב מעיקר הדין‪ ,‬און‬ ‫חודש"‪.‬‬ ‫איז "עד דוד הגדיל"‪ ,‬ביז דוד וועט ווערן‬ ‫מען פירט זיך צו "להרבות" – ווי דער לשון‬ ‫גרויס‪ ,‬און דאס איז אונזער ארבעט עס‬ ‫המחבר איז "מצוה להרבות בסעודת ראש‬ ‫עס איז אן אינטערעסאנטע זאך אז דער‬ ‫גרויס צו מאכן – דעמאלט וועט דער‬ ‫חודש" – מען מאכט עס גרויס‪ .‬וואס טוט‬ ‫רבינו הטור און דער מחבר השולחן ערוך‬ ‫עולם מער צולייגן מחשבה‪ ,‬קאפ און כוונה‬ ‫מען דערמיט? מען נעמט די לבנה וואס איז‬ ‫האבן אוועקגעגעבן א גאנצן סימן פאר די‬ ‫בשעת'ן עסן די ראש חודש'דיגע מלוה‬ ‫קליין‪ ,‬און דורך דעם "להרבות" מאכט מען‬ ‫קורצע צוויי הלכות – א גאנצע סימן פאר‬ ‫מלכה‪ .‬און האפן מיט'ן אייבערשטנ'ס הילף‬ ‫עס גרויס‪.‬‬ ‫מלוה מלכה און א גאנצע סימן פאר סעודת‬ ‫אז דער דאפלטער כח פון די צוויי הלכות‪,‬‬ ‫ראש חודש‪ .‬שרייבט דער שער יששכר אז‬ ‫די צוויי סימנים אין שולחן ערוך‪ ,‬וועט‬ ‫כדי ארויסצוברענגען די 'טיפקייט' און‬ ‫דער הסבר דערפון איז ממש די בחינה‪:‬‬ ‫טאקע ברענגען א שטערקערע השפעה‪,‬‬ ‫די 'חשיבות' פון די עבודה וואס ליגט אין‬ ‫אלעס וואס מיר זעהן אין די דברי רבותינו‬ ‫און ממילא וועט מען קענען מער אויפטון‪.‬‬ ‫די צוויי סעודות‪ ,‬האט דער שולחן ערוך‬ ‫הפוסקים הגם ס'איז געשריבן געווארן על‬ ‫איז וויכטיג דאס ארויסצוברענגען כדי מען‬ ‫געגעבן פאר יעדן איינעם א באזונדערע‬ ‫פי נגלה איז דאך דא אין דעם פנימיות'דיגע‬ ‫זאל חלילה נישט דורכלאזן ''אזא שעת‬ ‫סימן‪ ,‬א קליינטשיגן סימן‪ .‬אבער פון די‬ ‫כוונות און העכערע סודות'דיגע טעמים‪.‬‬ ‫הכושר'' פון א דאפלטע השפעה פון "דוד‬ ‫צוויי קליינע סימנים דארפן מיר ארבעטן‬ ‫די ביידע סעודות‪ ,‬סיי מלוה מלכה און סיי‬ ‫הגדיל"‪ ,‬וואס דאס שטעלט זיך אויס דוקא‬ ‫צו מאכן גרויס דעם קליינעם דוד‪ ,‬וואס‬ ‫סעודת ראש חודש‪ ,‬געהערן צו דוד המלך‪.‬‬ ‫אין א בחינה פון מחר חודש‪ ,‬ווען מלוה‬ ‫דאס איז די עבודה פון די צוויי סעודות פון‬ ‫מלוה מלכה איז דאך די "סעודתא דדוד‬ ‫מלכה און ראש חודש קומען צוזאמען‪.‬‬ ‫מלוה מלכה און ראש חודש‪ :‬צו מאכן גרויס‬ ‫מלכא משיחא"‪ ,‬און ראש חודש – דער‬ ‫דעם ענין פון מיעוט הירח‪ ,‬דעם ענין פון‬ ‫גאנצער ענין פון די לבנה – איז דאך מרמז‬ ‫עס איז דא דא נאך א נקודה‪ ,‬וואס‬ ‫דוד מלך ישראל חי וקיים‪.‬‬ ‫אויף דוד המלך‪ .‬מען זעט אין די גמרא אין‬ ‫איז משמע פון די ווערטער פונעם מאור‬ ‫סנהדרין‪ ,‬אז ווען מען האט געוואלט שיקן‬ ‫ושמש‪( .‬הגם עס שטייט נישט ממש אפן‪,‬‬ ‫יעצט קען מען זיך פארשטעלן‪ ,‬ווען די‬ ‫א סימן אז מען האט מקדש געווען די לבנה‪,‬‬ ‫זעט עס אזוי אויס בתוך דבריו הקדושים)‪,‬‬ ‫צוויי קומען זיך צוזאם אויף איינמאל‪ ,‬איז‬ ‫האט מען געגעבן דעם סימן "דוד מלך‬ ‫אז לגבי די קדושה פון ראש חודש‬ ‫דא א ''דאפלטער'' כח‪ ,‬אז עס קומט אויס‬ ‫ישראל חי וקים"‪ .‬די ביידע זענען זייער‬ ‫געווענליך באלאנגט די סעודת ראש חודש‬ ‫אויף איינמאל אז מלוה מלכה איז אויך ראש‬ ‫קליין; היינטיגע צייטן קוקט עס אויס ווי‬ ‫בייטאג און נישט ביינאכט‪ ,‬ווייל ווען ראש‬ ‫חודש‪ ,‬האט עס א שטערקערן כח‪" ,‬טובים‬ ‫א קלייניגקייט‪ .‬דער ענין פון די לבנה איז‬ ‫גליון שיחתי ‪ -‬ה‬ ‫ברענגט דער בני יששכר פון דעם הייליגער‬ ‫ספעציעל פון ביידע צוזאמען – מלוה מלכה‬ ‫חודש קומט אריין אנפאנג נאכט‪ ,‬האט עס‬ ‫רבי ר' מענדעלע רימינאווער‪.‬‬ ‫און ראש חודש – ווייל מיט דעם‪ ,‬מיט'ן‬ ‫בדרך כלל נאכנישט די גאנצע שטארקייט‬ ‫אייבערשטנ'ס הילף‪ ,‬וועט מען אויספועל'ן‬ ‫פון ראש חודש (ווי מען זעט אין די הלכה‬ ‫אויף דעם זאגט דער הייליגער בני‬ ‫אז דער חודש חשון זאל זיין א גוטער און‬ ‫אז מען דארף נישט איבערדאווענען אויב‬ ‫מסוגל'דיגער חודש‪ .‬דער הייליגער בני‬ ‫מען האט פארגעסן יעלה ויבא ביי מעריב)‪.‬‬ ‫יששכר‪ ,‬אז ווי מער מען וועט אין דעם‬ ‫יששכר ברענגט נאך פון זיין גרויסן רבי'ן‪,‬‬ ‫עס קען אבער זיין א חילוק אויב דער ראש‬ ‫חודש עוסק זיין און ארויפברענגען מלכות‬ ‫הרה''ק רבי ר' מענדעלע רימינאווער זי''ע‪,‬‬ ‫חודש קומט פון די וואכן‪-‬טעג; דעמאלט‬ ‫בית דוד‪ ,‬אזוי ווי מיר זאגן אין דעם נוסח‬ ‫אז מען זעט אלעמאל אז ווען עס מאכן‬ ‫דויערט עס צייט ביז דער ראש חודש‬ ‫פון קידוש לבנה "ובקשו את ה' אלהיהם‬ ‫זיך גזירות פון די מלכות‪ ,‬שווערע גזירות‬ ‫פלאקערט אויף‪ ,‬און די נאכט פון ראש‬ ‫ואת דוד מלכם"‪ ,‬מיט דעם וועט מען מאכן‬ ‫אויף שטייערן אדער אנדערע זאכן‪ ,‬איז‬ ‫חודש האט נאכנישט די ריכטיגע השפעה‪.‬‬ ‫דעם תיקון פון די מרידה אין מלכות בית‬ ‫עס בדרך כלל אין חודש חשון‪ .‬דעמאלט‬ ‫אבער אויב ראש חודש קומט פון א קדושה‪,‬‬ ‫דוד‪ .‬דורך דעם וועט מען מבטל זיין דעם‬ ‫איז די צייט ווען די מלכויות געבן ארויס‬ ‫און נאך פון א העכערע קדושה ווי קדושת‬ ‫כח פון די מלכויות צו קומען מיט די אלע‬ ‫זייערע שווערע גזירות‪ .‬וואס איז דער פשט‬ ‫שבת‪ ,‬דעמאלט איז עס פארקערט‪ :‬גלייך‬ ‫דערפון? פארוואס פונקט אין חודש חשון‪,‬‬ ‫ביים אנפאנג פון ראש חודש קאכט שוין‬ ‫ביטערע און שווערע גזירות‪ ,‬די אלע מיסים‬ ‫זעט מען אז די גזירות המתחדשות פון די‬ ‫דאס פייער פון ראש חודש‪ ,‬ווייל ער קומט‬ ‫וארנוניות‪ ,‬ווייל אידישע קינדער וועלן‬ ‫מלכויות און די שטייערן זענען אלעמאל‬ ‫נישט פון ''אונטן ‪ -‬ארויף''‪ ,‬נאר פון ''אויבן‬ ‫ארבעטן צו פאררעכטן דעם פגם וואס איז‬ ‫אין דעם זמן? האט דער הייליגער רבי ר'‬ ‫‪ -‬אראפ''‪ .‬דאס קען זיין נאך א נקודה‪ ,‬אז‬ ‫דא אין דעם חודש‪.‬‬ ‫מענדעלע רימינאווער געזאגט‪ ,‬אז דאס איז‬ ‫ווען ראש חודש געפאלט מוצאי שבת‪ ,‬איז‬ ‫ווייל אין חודש חשון איז ליידער געשען א‬ ‫די נאכט פון ראש חודש אינגאנצן אין די‬ ‫ממילא איז עס א "דבר בעתו"‪ ,‬אז חודש‬ ‫שרעקליכע זאך‪ :‬דעמאלט איז געווען די‬ ‫שטארקייט פון די קדושה‪ ,‬וויבאלד דער‬ ‫חשון הייבט זיך אן מיט א "מחר חודש"‪,‬‬ ‫מרידה אין מלכות בית דוד‪ .‬ווי עס שטייט‬ ‫טאג ראש חודש קומט אריין פון א סאך‬ ‫מיט די אלע פסוקים וואס זענען געשטעלט‬ ‫באריכות די גאנצע מעשה‪ ,‬אז ירבעם בן נבט‬ ‫גרעסערע קדושה‪ ,‬און מען הייבט עס גלייך‬ ‫האט באשטימט אן אייגענעם זמן צו מאכן‬ ‫אן פון ביינאכט אויף א העכערע דרגה‪ .‬אזוי‬ ‫געווארן אויף דעם תיקון פון מלכות בית‬ ‫א יום טוב כדי מען זאל נישט דארפן עולה‬ ‫איז אביסל משמע פונעם הייליגן מאור‬ ‫דוד‪ .‬צוזאמען מיט א מלוה מלכה און ראש‬ ‫רגל זיין (ווייל ער האט געהאלטן אז עס איז‬ ‫ושמש‪.‬‬ ‫חודש אינאיינעם‪ ,‬וואס איז אן ענין פון א‬ ‫א בזיון פאר די מלכי ישראל)‪ ,‬און ער האט‬ ‫דאפלטן כח צו מאכן דוד גרויס‪ ,‬איז עס‬ ‫פונקט די בעסטע סגולה אז דער חודש‬ ‫איינגעפירט א נייעם יום טוב אין ט"ו חשון‪.‬‬ ‫וויבאלד חשון איז געווען א צייט פון מרידה‬ ‫מבטל זיין די‬ ‫חשון זאל טאקע זיין "הבא עלינו ועל כל‬ ‫אין דעם כבוד פון מלכות בית דוד‪ ,‬און מען‬ ‫''חשון ‪-‬גזירות''‬ ‫ישראל לטובה"‪ .‬די אלע מלכויות און רשעים‬ ‫האט געעפנט א יום טוב קעגן מלכות בית‬ ‫דוד‪ ,‬איז ליידער דא א פגם אין דעם ענין כל‬ ‫באמת‪ ,‬ווען מען רעדט פון ראש חודש‬ ‫זאלן נישט האבן קיין שום שליטה אויף‬ ‫זמן משיח קומט נישט און מלכות בית דוד‬ ‫חשון‪ ,‬אויסער דעם וואס עס איז מחר‬ ‫אידישע קינדער‪ ,‬און פארקערט‪ ,‬מען זאל‬ ‫קומט נישט צוריק בשלימות‪ .‬דאס איז גורם‬ ‫חודש פון מוצאי שבת בראשית‪ ,‬איז דאך‬ ‫אין דעם חודש זוכה זיין צו די התגלות און‬ ‫אז די אנדערע גוי'אישע מלכויות זאלן זיך‬ ‫דא דער ענין פון ראש חודש חשון אליין‪.‬‬ ‫די שלימות פון מלכות בית דוד‪" ,‬ובקשו את‬ ‫קענען חלילה מתגבר זיין פונקט אין ''דעם‬ ‫ראש חודש חשון איז טאקע א וויכטיגע‬ ‫ה' אלהיהם ואת דוד מלכם" אמן‪.‬‬ ‫חודש'' מיט זייערע שווערע גזירות‪ .‬אזוי‬ ‫צייט צו מאכן א מצב פון ראש חודש‪ ,‬און‬ ‫פאר הערות‪ ,‬הוספות‪ ,‬נדבות‪,‬‬ ‫להאזין ולהתענג משיעורי קול שיחתי‬ ‫שיעורים קצרים מדי יום ביומו‬ ‫און באקומען דעם גליון אויפן‬ ‫ושיעורים מדי שבוע בשבוע‬ ‫אימעיל‪:‬‬ ‫אימעיל‪:‬‬ ‫אמעריקע‪605-477-5551 :‬‬ ‫‪machonsichoosi@gmail.com‬‬ ‫ארץ ישראל‪073-388-6653 :‬‬ ‫טעלעפָאן‪:‬‬ ‫ָ‬ ‫‪605-477-5551,7‬‬ ‫איירָאּפע‪44-333-070-6593 :‬‬ ‫ָ‬ ‫ו ‪ -‬גליון שיחתי‬