גליון שיחתי - אידיש · Gilyon Sichasi - Yiddish — בראשית (2026-10-05)

בס"ד
רג
בראשית תשפ״ז
שבת בראשית -מברכים חשון
וילך ,איז אויך נישט די הפטורה מענין זיין מענין הפרשה .אבער עס זענען דא לקראת ''שבת בראשית'' און
הפרשה ,נאר מ'זאגט די הפטורה פון שבת אסאך פעלער וואס די הפטורה איז נישט ''שבת מברכים'' -ערב ראש חודש
שובה .אבער איין וואך שפעטער ,שבת מענין הפרשה נאר מעניני דיומא ,צוליב חשון הבא עלינו ועל כל ישראל
האזינו ,איז שוין יא א געהעריגע הפטורה פארשידענע סיבות. לטובה.
מענין הפרשה; דעמאלטס ליינט מען
שירת האזינו ,און די הפטורה איז "וידבר
דוד לה' את דברי השירה הזאת" ,די זעלבע
ווען מאכט זיך די מערסטע די הפטורה פון
הפטורה פון שביעי של פסח ,וואס איז
געלעגנהייט אז די הפטורה זאל נישט
זיין דירעקט מענין הפרשה? דאס זענען
'מחר חודש'
מענין הפרשה צוליב דעם ענין פון דער די צען וואכן -די דריי וואכן פאר תשעה
שירה. באב און די זיבן וואכן נאך תשעה באב - אז מ'גייט בענטשן ראש חודש און זאגן
וואס דעמאלטס האט מען קובע געווען, "ראש חודש חשון יהיה מחר" ,אז זונטאג
אין אזעלכע יארן וואס ראש השנה איז אזוי ווי מיר פירן זיך לויט מסכת סופרים וועט זיין ראש חודש .דאס ברענגט מיט זיך
מאנטאג אדער דינסטאג ,זענען דא עלף (כאטש אין גמרא שטייט עס נישט) ,אז די שינוי אין דער הפטורה ,אז מ'וועט זאגן
וואכן נאכאנאנד וואס די הפטורה איז מ'זאגט הפטורות וואס ווערן אנגערופן די ספעציעלע הפטורה פון "מחר חודש".
נישט מענין הפרשה ,און נאכדעם קומט "תלת דפורענותא" און "שבע דנחמתא". אין דעם ענין זענען דא עטליכע שטארקע
מען צוריק .אבער א יאר וואס ראש השנה האבן מיר צען וואכן וואס די הפטורה איז נקודות און אינטערעסאנטע חידושים
וועט געפאלן דאנערשטאג און פרייטאג, נישט פון דער פרשה ,נאר מ'גייט אוועק צו בשייכות צו דער פרשה ,אפצולערנען
דעמאלטס גייט עס אזוי :נאך די צען וואכן עניני דיומא. וואס דער ''שבת בראשית -מחר חודש"
פון פורענותא און נחמתא ,האבן מיר אן האט ארויסצוברענגען.
עלפטן שבת וואס איז שבת שובה ,וואו ווען די צען וואכן גייען דורך ,קומט מען
עס איז ווייטער נישט די הפטורה מענין נאך נישט גלייך צוריק צום נאטורליכן סדר [עס איז אינטערעסאנט אנצומערקן
הפרשה .דער צוועלפטער שבת איז שבת ההפטורות ,אז די הפטורה מיט די פרשה פאר די וואס האבן א געפיל פאר די
יום הקדוש ,וואו עס איז בכלל נישטא זאלן גיין צוזאמען .לאמיר זען וויפיל וואכן סארט חשבונות ,אז די היכי תמצא פון
קיין פרשה ,נאר אינגאנצן עניני דיומא. עס שלעפט זיך נאכדעם ביז מ'קומט אן דעם אויסשטעל פון אזא יאר וואס ראש
דער דרייצנטער שבת איז שבת חול צוריק צו א געווענליכע הפטורה .עס השנה געפאלט שבת ,ברענגט מיט זיך א
המועד סוכות ,אויך נישט קיין פרשה .דער טיילט זיך אין דריי שטאפלען :אויב עס משך זמן פון פופצן וואכן נאכאנאנד וואס
פערצנטער שבת קומט אויס שבת אסרו שטעלט זיך אויס אזא יאר וואס ראש אין די אלע פופצן וואכן איז די הפטורה
חג שמחת תורה ,דאס איז שבת בראשית, השנה געפאלט מאנטאג אדער דינסטאג, אנדערש ווי געווענליך .דער פשוט'ער
און דעמאלטס זאגט מען שוין צוריק איז דא נאך איין וואך לענגער .די וואך פון מהלך איז ,אז מ'האט מתקן געווען צו זאגן
א הפטורה מענין הפרשה .אין אזא יאר שבת שובה ,וואס קומט אויס שבת פרשת א הפטורה אין די ספרי הנביאים וואס זאל
א -גליון שיחתי
שאול המלך האט דעמאלטס גענוצט דאס קען מען זען זייער שטארק אין זענען דא דרייצן וואכן ביז מ'טרעפט זיך
א גאר שארפע לשון קעגן זיין זון יהונתן דער תורה פונעם הייליגן חתם סופר זי''ע, צוריק מיט א געווענליכע הפטורה מענין
פארן זיך אננעמען פאר דוד" :בן נעות [נאך שטייענדיג אינ'ם שאטן פונ'ם יומא הפרשה.
המרדות לבשתך ולבשת ערות אמך". דהילולא קדישא] אין "חתם סופר על
דער פשוט'ער אפטייטש איז ,אז ער התורה" זענען דא זייער אסאך תורות אויף עס קומט אבער צו דער קביעות ווי
האט געטשעפעט זיין אייגענעם זון מחר חודש אדער שבת ראש חודש ,און דאס יאר וואס ראש השנה איז געפאלן
און געזאגט" :דו ביסט א זון פון א עס איז צושפרייט אין אלע פינף חלקים. שבת .לאמיר מאכן דעם חשבון :צען וואכן
ווידערשפעניגער פרוי ,דו פארשעמסט יעדע מאל ווען עס האט זיך געמאכט א פון די דריי וואכן ביז נאך ראש השנה.
דיין אייגענע מאמע ,דו ביסט א בושה פאר מחר חודש אדער א ראש חודש ,זענען די שבת ראש השנה איז דאך א יום-טוב'דיגע
דיין מאמע אז דו פירסט זיך אזוי אויף". תורות געשטעלט אויף יענעם פלאץ וואו הפטורה און עס איז נישטא קיין פרשה.
אויבנאויף זעט עס אויס ווי סתם א שארף עס איז דעמאלטס געפאלן .אז מ'לערנט שבת שובה איז ווייטער די הפטורה מענין
לשון ארויסצוברענגען די פארדרוס די תורות זעהט מען קלאר אז מ'קען שבת שובה און נישט פון דער פרשה ,דאס
אויפ'ן קינד ,אבער אוודאי איז עס נישט נישט צוזאמנעמען אלע "מחר חודש'ס" איז שוין די צוועלפטע .נאכדעם קומט
''סתם אן אויסדרוק'' .וואס ליגט אונטער פון אלע בענדער חתם סופר און מאכן שבת סוכות און שבת שמיני עצרת ,דאס
דעם? רש"י אין ספר שמואל ברענגט צוויי איין קונטרס ,ווייל מ'דארף ביי יעדע מחר זענען שוין די דרייצנטע און פערצנטע
פשטים .אין די צווייטע פשט ברענגט רש"י חודש זען אין ''וועלכע פרשה'' דער חתם וואכן וואס עס איז נישטא קיין הפטורה
אן אינטערעסאנטע זאך ,אז די מאמע פון סופר האט עס געזאגט; דער ענין וואס ער מענין הפרשה .ענדליך קומט מען שוין אן
יהונתן (א מלך האט דאך געהאט עטליכע האט אריינגעטייטשט אין מחר חודש איז צו דער פופצנטער וואך ,שבת בראשית,
נשים) די אשת שאול וואס איז געווען די געווען לאורו פון יענע פרשה. אבער ווייטער גייט מען זאגן די הפטורה
מאמע פון דעם קינד יהונתן ,איז טאקע פון "מחר חודש" ,איז עס דאך ווייטער
געווען א ''שטערקערע'' סארט פרוי,
וואס מ'קען אנרופן א ''ווידערשפעניגע''
''שטארקייט'' נישט מענין הפרשה .ערשט קומענדיגע
פרוי; נישט דוקא זייער א איידעלע,
פון א פרוי... וואך ,פרשת נח ,וועט מען זיך צוריקטרעפן
צום געווענליכן סדר .קומט אויס אז פון
צוגעלאזענע פרוי ,נאר מער אזא איינע פרשת בלק ביז פרשת נח זענען דא פופצן
וואס קומט אריין מיט א ''פעסטקייט''. מיר וועלן נאכזאגן איין שטיקל שבתים נאכאנאנד וואס האבן נישט דעם
לחביבות הענין ,א גאר אינטערעסאנטן געווענליכן ענין אז די הפטורה זאל זיין
וואס איז געווען די מעשה? וואו זעט פשט ,ווי דער חתם סופר האט געלערנט מענין הפרשה .עס איז אינטערעסאנט ווי
מען דעם ענין? רש"י ברענגט אז עס איז א כוונה אין דער הפטורה פון מחר חודש דער "מחר חודש" וואס קומט דא אריין,
געווען ווען עס איז געקומען צו שידוכים. לאורו פון פרשת בראשית ,ווען עס איז ציט לענגער אזא לאנגן המשך פון פופצן
אין יענע צייטן איז געווען דער סדר ,ווי געפאלן שבת ערב ראש חודש חשון. וואכן וואס די הפטורה איז פון א זייטיגן
מען זעט אין די משנה אין מסכת תענית אין דער מעשה פון מחר חודש ,אין דער ענין].
וועגן חמישה עשר באב ,אז די מיידלעך הפטורה ,ווערט געברענגט די גרויסע
פלעגן ארויסגיין אין די וויינגערטנער אהבה צווישן יהונתן און דוד .ווען שאול אבער דער אמת איז ,מ'זעט עס אסאך
און די בחורים פלעגן דארט אויסקלייבן המלך האט זיך נאכגעפרעגט פארוואס אין די ספרים הקדושים ,אז הגם מ'קען
א שידוך .שאול המלך איז געווען א דוד איז נישט געקומען צו דער סעודה נישט זאגן אז מ'האט קובע געווען די
מורא'דיגער ביישן; ער האט נישט געהאט היינט ,האט יהונתן פרובירט אים צו הפטורה צוליב דער פרשה -ווייל די
דעם קוראזש און די שטארקייט אליין צו פארטיידיגן און געזאגט אז מסתמא האט הפטורה פון מחר חודש קען דאך געפאלן
גיין נעמען א פרוי .די פרוי ,די מאמע פון ער עפעס א "זבח משפחה"; און דערפאר אין אזויפיל אנדערע פרשיות איבערן
יונתן ,איז געווען א פעסטע כאראקטער ,א איז דוד המלך נישט געקומען .עס שטייט יאר -אבער איינמאל די הפטורה ווערט
גאר שטארקע כח ,און זי איז צוגעגאנגען אין פסוק אז שאול המלך איז געווארן שוין געזאגט אין דעם שבת ,אין די תורה
צו שאול מיט א שטארקייט און געזאגט: מורא'דיג ברוגז אויף זיין אייגענעם זון הקדושה איז נישט דא אזא זאך אז מ'זאל
"דו גייסט מיט מיר חתונה האבן ".אזא יהונתן צוליב דעם וואס ער האט אזוי ליב נישט טרעפן א קשר צו יעדן ענין וואס
סארט פרוי איז זי געווען. דוד .ער האט אים ארויסגעברענגט" :דו קומט אונטער .מען מוז טרעפן אין דער
ווייסט אז כל זמן דוד איז דא ,איז עס אויף פרשה אליין עפעס וואס לערנט זיך אפ
דערפאר יעצט ,ווען יונתן האט דיין חשבון ,ווייל אויב דוד וואלט נישט בשייכות צו דעם .אוודאי יעדער מאל
זיך נישט אויפגעפירט ווי עס דארף דא געווען ,וואלט די מלוכה געגאנגען וואס עס געפאלט די הפטורה פון מחר
צו זיין לויט ווי שאול המלך האט עס פון שאול צו זיין זון יהונתן ,און צוליב חודש ,טרעפט מען אין "מחר חודש"
אפגעטייטשט – אז יונתן ווידערשפעניגט דעם וואס דוד המלך איז דא ,וועט ער אליין עפעס וואס געהערט דייקא צו דער
אין די חשיבות פון די משפחה מיט איבערנעמען די מלוכה". ספעציפישער פרשה.
ב -גליון שיחתי
ענינים אין ''פרשת בראשית''. אזוי קענען זיין דער בעל הבית אויפן מאן, דעם וואס ער האט אזוי ליב דוד – האט
ווייל די קללה פון "והוא ימשל בך" וועט שאול גענוצט דעם ענין אלס א טשעפע:
באמת דארף מען זיך קודם אפשטעלן מער נישט עקזיסטירן. "דיין מאמע איז שוין אויך געווען אזא
אויף דעם גאנצן נושא פון דער הפטורה פון ווידערשפעניגער ".דאס מיינט דער פסוק
מחר חודש .וואס איז דער פשוט'ער טעם שאול המלך האט געמיינט אז די "בן נעות המרדות" ,אז דו פארשעמסט
אז יעדעס מאל וואס ראש חודש געפאלט מלוכה קען ביי אים בלייבן ,וואס דאס דיין מאמע מיט דעם וואס דו פירסט זיך
זונטאג דארף מען זאגן די הפטורה? וואס וואלט געמיינט אז יעצט קען שוין זיין דער אויך אויף מיט ווידערשפעניגקייט קעגן
פעלט דאס אויס? די טעם וואס די פוסקים ''תיקון השלם'' און אלעס שטעלט זיך שוין די משפחה .אזוי לערנט רש"י פשט דארט
געבן אן איז כדי מפרסם צו זיין פארן עולם אויס אויפן ריכטיגן וועג .אויב אזוי ,איז אין ספר שמואל.
אז מארגן איז ראש חודש .עס קוקט אויס נישט קיין בושה פאר יונתן'ס מאמע וואס
אז דאס איז פשוט א וועג אויסצורופן אין זי איז געווען אזא פעסטע כאראקטער און זאגט דער חתם סופר יעצט שטייענדיג
בית המדרש אז יעדער זאל וויסן דעם שטערקער ווי איר מאן ,ווייל דאס איז שוין אין פרשת בראשית ,אז מ'דארף עס
זמן פון ראש חודש .מען האט געטראפן א חלק פון דעם תיקון השלם וואו פרויען אפלערנען אביסל טיפער ,אז די טשעפע
א מורא'דיגן געדאנק :מען וועט זאגן א קענען זיין בעל הבית. וואס שאול האט געטשעפעט יונתן אז
ספעציעלע הפטורה וואו דער באגריף זיין מאמע איז א ווידערשפעניגער ,האט
''מחר חודש'' ווערט דערמאנט ,און אזוי אבער יעצט קומט יונתן און ברענגט טאקע א שטארקע שייכות צו דעם ענין
וועט דער עולם וויסן אז מארגן זונטאג איז ארויס די חשיבות פון דוד; מיט דעם ווייזט פון זיין געטריישאפט צו דוד .עס איז נישט
ראש חודש. ער ארויס אז דא ליגט נאך נישט די גליק, סתם אז אין א שטרענגע מינוט ווארפט
און נישט ביי די משפחה פון שאול וועט מען ארויס א טשעפע און מען כאפט אן
לכאורה איז דאס זייער שווער צו זיין די שלימות המלוכה .דוד איז דער יענעמ'ס שוואכקייט; שאול המלך האט
פארשטיין; עס מוזן דא ליגן באהאלטן וואס גייט ארויפברענגען די גאנצע זאך, דא געוואלט ארויסברענגען פאר יונתן די
''דברים נסתרים'' .ווייל אויב דער טעם מיינט עס אז מיר האלטן נאך נישט ביים ''טיפקייט'' פון זיין האנדלונג.
איז בלויז צו מפרסם זיין אז מארגן איז תיקון השלם און מען דארף נאך גיין אינעם
ראש חודש ,פארוואס איז עס אזוי וויכטיג מהלך פון "והוא ימשל בך" .אויב אזוי ,אז איז ער מסביר די ענין גאר חידוש'דיג
דוקא ווען עס געפאלט זונטאג צו מאכן א פרוי זאל זיך יעצט אויפפירן מיט אזא וואס איז די ריכטיגע מציאות? ווער
אזא עסק מיט'ן הפטורה? ווען ראש שטארקייט ''פאר'ן'' תיקון השלם ,איז דארף זיין דער בעל הבית צווישן א מאן
חודש געפאלט מאנטאג אדער דינסטאג עס טאקע נישט קיין כבוד נאר א בושה. און א פרוי? ווער איז דער שטארקער און
דארף מען עס נישט מפרסם זיין? זאגט דער חתם סופר אז לויט דעם איז ווער דארף זיין דער הכנעה'דיגער? אויב
אויף דעם איז דא אן עצה פון "מברכים עס מורא'דיג צוגעפאסט :שאול המלך מען קוקט אריין אין פרשת בראשית,
החודש" אדער אנדערע וועגן .פארוואס שרייט אויף יונתן" :פארוואס ביסטו אזוי זעט מען אז עס איז דא א קללה פאר
נאר ווען עס געפאלט זונטאג איז עס געטריי פאר דוד? מיט דעם ברענגסטו דער פרוי אז דער מאן זאל געוועלטיגן
אזא "עמערדזשענסי" אז מען מוז מאכן ארויס אז אונזער מלוכה איז נאך ווייט אויף איר" ,והוא ימשל בך" .אויב דאס אז
א ספעציעלן מצב מיט דער הפטורה? פון שלימות .דאס איז א בושה פאר דיין דער מאן געוועלטיגט אויף דער פרוי איז
עס איז שווער צו זאגן אז נאר ווייל מען אייגענע מאמע ,ווייל איר התנהגות ווערט א ''קללה'' ,דארף די קללה נישט בלייבן
האט גראדע געפונען א פסוק האט מען נישט פארענטפערט אלס א חלק פון אויף אייביג .ווען עס וועט קומען די צייט
עס געזאגט .וואס איז די ספעציעלע תיקון השלם ,נאר עס בלייבט א פשוט'ע וואס דער גאנצער ענין פון חטא עץ הדעת
וויכטיגקייט עס מפרסם צו זיין זונטאג חוצפה ".דאס איז די טיפקייט פון "בן נעות וועט קומען צו זיין ריכטיגן תיקון ,דארף
מער ווי סיי וועלכע אנדערע טאג אין דער המרדות" ,אז "כל הימים אשר בן ישי חי על די קללה בטל ווערן .אויב עס איז נאר א
וואך? על כל פנים ,זעט מען אז "יש דברים האדמה לא תכון אתה ומלכותך" .דאס איז קללה צוליב דעם חטא ,דארף עס ביים
בגו" ,און דער ענין פון הפטורת מחר חודש איין ווארט פונעם הייליגן חתם סופר. תיקון השלם ''נעלם ווערן''.
האט אין זיך א באהאלטענע נקודה און א
ספעציעלע עבודה וואס איז דייקא נוגע
ווען ראש חודש געפאלט זונטאג .וואס
''וויכטיגע מודעה'' דער הייליגער חתם סופר לערנט
אויס פון דעם ,אז לעתיד לבוא ווען עס
ליגט טאקע אונטער דעם? פון ''מחר חודש'' וועט זיין דער תיקון השלם און אלעס
וועט צוריקגיין אזוי ווי פאר דעם חטא
איז דא א מהלך על פי פנימיות ,אז דער מיר וועלן פרובירן מיט דער הילף פון פון עץ הדעת ,וועט שוין בכלל נישט זיין
ענין פון זאגן די הפטרה פון "מחר חודש" אייבערשטן אנרירן צוויי ענינים פון דער אויסגעשטעלט אז דוקא דער מאן דארף
איז נישט נאר צוליב דעם מארגנדיגן טאג, ''הפטורה'' וואס רירן אן יסודות'דיגע זיין דער בעל הבית .די פרוי וועט פונקט
גליון שיחתי -ג
צוצוברענגען צום ריכטיגן שלימות התיקון, "המאור הקטן" .דער מצב וואס ווערט כדי מודיע צו זיין אז מארגן איז ראש חודש.
עס זאל שוין ווערן בשלימות גמור ,און מען באשריבן אין די הפטרה פון "מחר חודש" דער ענין פון די הפטרה איז נוגע פארן
ארבעט אריין כוחות פון "עד דוד הגדיל". איז דער מצב ווען דוד המלך איז קליין; ער היינטיגן טאג אליין ,פאר די עבודת השבת.
איז נאך געווען א שטוב-מענטש ,א דינער וואס מיינט דאס? וואס איז נוגע פאר די
צוגרייטן דעם עולם אין דעם הויז פון שאול המלך .יונתן און דוד עבודת השבת דאס זאגן די הפטרה?
צו ''פראווענען רעדן זיך דורך וויאזוי מען וועט זיך אן עצה
געבן און באהאנדלען דעם שווערן מצב .די ווען מען קוקט אריין אין די וואכעדיגע
מלוה מלכה'' הפטרה ענדיגט זיך מיט די ווערטער "עד פרשה ,פרשת בראשית ,זעט מען דעם
דוד הגדיל" – ביז דוד וועט ווערן גרויס – פערדן טאג פון די בריאה דעם גאנצן ענין
עס קען אפשר זיין אויף אן אנדערן אופן: וואס דאס איז דער ציל פון אלעס. פון די זון און די לבנה .דער אייבערשטער
וואס איז אזוי וויכטיג צו מאכן א גאנצן מצב האט קליין געמאכט די לבנה ,וואס דאס
פון "מחר חודש" ווען ראש חודש געפאלט קומט אויס אז מען רעדט דא פון א מצב איז דער ענין פון "מיעוט הירח" .אויף דעם
זונטאג מער ווי סיי וועלכע אנדערע טאג וואו דוד איז קליין ,ער געפינט זיך אין א שטייט אין די גמרא אז דער אייבערשטער
אין די וואך? עס קען זיין אז עס איז טאקע זייער מצומצם'דיגן מצב ,ער מוטשעט זיך, האט געהייסן ברענגען א קרבן יעדן ראש
יא וויכטיג ,ווייל אלעמאל ווען עס מאכט ער האט מורא און ער דארף אוועקלויפן. חודש" :הביאו עלי כפרה על שמיעטתי את
זיך א ספעציעלע שעת הכושר דארף דאס וואס דוד המלך – די בחינה פון לבנה הירח" .דער ענין פון מיעוט הירח איז א
מען עס שטארק ארויפברענגען פארן – איז קליין ,דאס איז די בחינה פון מיעוט זייער טיפער ענין ,וואס ווערט אנגערופן א
עולם און אנמערקן פאר יעדן איינעם, הירח .געווענליך ווען ערב ראש חודש בחינה פון א "פגם" ,און אלע סארטן דינים
כדי מען זאל אויסנוצן די געלעגנהייט געפאלט אינדערוואכן פאסט מען און מען קומען ארויס פון דעם מיעוט הירח .אויף
און זיך גוט אנהאלטן אין דעם .ווען ראש טוט תשובה אויף דעם ענין פון מיעוט הירח. דעם זענען מיר שוין מתפלל אז לעתיד
חודש געפאלט זונטאג ,איז דאס א גאר אבער אז עס געפאלט שבת ,וואס איז נישט לבוא בקרוב בימינו זאל זיין "אור הלבנה
ספעציעלע עת מסוגל אויפצוטון דעם קיין זמן פון תענית ,איז די עבודת התשובה כאור החמה" ,און עס זאל מער נישט זיין
ענין פון ברענגען א שלימות און א התגלות אנדערש ווי אינדערוואכן .מען מאכט דעם קיין מיעוט הירח .צוליב דעם ענין פון
פארן ענין פון מלכות בית דוד ,און דאס איז תיקון פון ערב ראש חודש דורך זאגן די מיעוט הירח איז דער טאג פון ערב ראש
ביי דעם ענין פון מלוה מלכה .דא דארף פסוקים וואס באהאנדלען א צוקלאפטן, חודש א גאר ספעציעלע צייט פאר תשובה
מען ארויסברענגען אז דער עיקר הלכה באהאלטענעם און דערשראקענעם דוד, און תענית; דאס איז ווייל ערב ראש חודש
איז דער ענין פון סעודת ראש חודש דוקא און וויאזוי מען קען אים העלפן ער זאל זיך קומט די לבנה אן צו איר קלענסטער
''בייטאג'' ,הגם מיר פסק'ענען נישט אז עס קענען אנהייבן אויפצובויען .אזוי שטייט מדרגה וואס איז שייך .תיכף נאכדעם קומט
איז א חיוב גמור נאר א מצוה (כאטש דער אין "שער יששכר" בתוך הדברים ,אז דער דער מולד הלבנה און זי ווערט געבוירן פון
ירושלמי האלט אז עס איז ממש א חיוב), גאנצער ענין פון די הפטרה פון מחר חודש פריש .די שווערסטע צייט פון דעם מיעוט
ווי די לשון השולחן ערוך ''מצוה להרבות איז נישט נאר פארן דרויסנדיגן מעסעדזש הירח איז ערב ראש חודש ,און צוליב דעם
בסעודת ראש חודש'' ,אבער עס איז א צו וויסן אז מארגן איז ראש חודש .ווייל דארף מען פאסטן ערב ראש חודש[ .מהאי
גרויסע מצוה מיט גרויסע סגולות כידוע. אויב נאר צוליב דעם ,וואלט עס נישט טעמא פירט מען זיך אזוי שטארק על
[עס איז שוין אויסגעקומען בסיעתא געווען אזא וויכטיגע זאך .נאר דאס איז פי המקובלים ,אז איינמאל עס איז שוין
דשמיא (לקראת ר''ח כסלו תשע''ט) – צו נוגע די עבודה פון ערב ראש חודש – די געווען דער מולד ,זאל מען שוין מער נישט
זאגן א לענגערע שמועס איבער דעם גאנצן עבודה פון ארבעטן אויף דעם מיעוט הירח. פאסטן ערב ראש חודש .דאס איז ווייל
ענין פון סעודת ראש חודש ,וואספארא דאס וואס מען איז מקיים א שבת'דיגן טאג איינמאל עס איז שוין דער מולד ,הייבט זיך
דרגה סעודה מען דארף מאכן און וואס מען ערב ראש חודש ,איז דורך זאגן די הפטרה שוין אן דער תיקון פונעם חודש לפי ערך,
דארף עסן ביי יענע סעודה] פון מחר חודש ,וואו מען ארבעט אריין צו אבער דער ענין בכלל פון מיעוט הירח איז
נעמען די לבנה און איר מאכן גרויס. א כסדר'דיגע עבודה ביז צום תיקון השלם].
די סעודת ראש חודש איז "עיקרו ביום"
– בעצם באלאנגט עס דוקא אינמיטן טאג לויט דעם דארף מען שוין נישט קיין דוד המלך איז דאך דער גאנצער ענין
פון ראש חודש .ביינאכט איז מען נאכנישט גרויסע הסברים פארוואס שבת בראשית פון די לבנה ,ווי מען זאגט ביי קידוש לבנה:
יוצא דעם ענין פון סעודת ראש חודש, מיט מחר חודש זענען ממש איינס .דאס "דוד מלך ישראל חי וקיים" .דוד המלך איז
אבער ביינאכט ווען מען עסט א סעודה איז וואס פרשת בראשית ברענגט ארויס מרמז אויף די לבנה .די גמרא זאגט שוין אז
דאך אויך ראש חודש ,האט עס אויך דעם אז דערווייל איז נאך נישטא קיין "שני דער אייבערשטער האט מחזק געווען די
כח פון א סעודת ראש חודש; מען איז נאר מאורות הגדולים" נאר א "מאור הקטן", לבנה מיט דעם וואס דוד וועט אויך גערופן
נישט יוצא דעמאלטס ווייל דאס איז נישט קומט די הפטרה און הייבט אן די פעולות ווערן א "קטן" ,פונקט ווי די לבנה הייסט
ד -גליון שיחתי
השנים" .און אז עס האט א שטערקערן כח, קליין ,און דער ענין פון מלכות בית דוד איז דער עיקר זמן.
איז עס אודאי א מער מסוגל'דיגע צייט ,אן דערווייל קליין.
עת רצון פון "עד דוד הגדיל" ,אריינצולייגן עס איז דא א באקאנטע באמערקונג
יעצט א השפעה אז עס זאל ווערן גרויס. וואס איז אונזער עבודה? אונזער אין דעם סדר השולחן ערוך (וואס בעצם
ווער רעדט נאך ווען עס איז ''מוצאי שבת עבודה איז "עד דוד הגדיל" – וואס איז דער איז דאס דער סדר פונעם טור ,דער רבינו
בראשית'' ,וואס דאס איז דער שבת פון שפיץ פון די הפטורה פון מחר חודש – צו הטור האט אויסגעשטעלט די סימנים) ,אז
דעם גאנצן ענין פון בריאת העולם ,וואס מאכן דוד גרויס .דאס מיינט בעטן דעם עס זענען דא צוויי סימנים אין שולחן ערוך
מיר ווילן דאך צוריקברענגען דעם תיקון אייבערשטן און טון אלע עבודות כדי מיר אורח חיים וואו עס זעט אויס ווי מען האט
פונקט ווי עס איז געווען ''מבראשית''. זאלן שוין זוכה זיין צו די גדלות פון מלכות געמאכט א גאנצן מצב פון א קלייניגקייט.
בית דוד ,עס זאל שוין זיין "אור הלבנה מען האט קובע געווען א גאנצן סימן פאר
עס קען אפשר זיין אז צוליב דעם האט כאור החמה" ,און צוריקברענגען דעם מצב א זאך וואס איז בעצם א גרינגער פרט וואס
מען געמאכט אזא מצב פון דעם "מחר ווי עס איז געווען ביי בריאת העולם" ,את וואלט געקענט רואיג אריינגעשלעפט
חודש" ,אז מען מוז מאכן א ספעציעלע שני המאורות הגדולים". ווערן אין אן אנדערן סימן .דאס זענען די
הפטורה ווען זונטאג איז ראש חודש ,כדי צוויי סימנים :איינס איז סימן ש' אין הלכות
דער עולם זאל געדענקען וואס מיר דארפן ווען מען נעמט א ''קליינע מלוה מלכה'', שבת ,וואו עס שטייט די הלכה פון מאכן
טון היינט ביינאכט .היינט ביינאכט האבן וואס מען דארף מעיקר הדין נישט מער ווי מלוה מלכה" :לעולם יסדר אדם שולחנו
מיר א ספעציעלע עבודה; דאס וואס איז א "כזית" ,און מען מאכט דערפון א גאנצן במוצאי שבת ,אף על פי שאין צריך אלא
נוגע יעדע וואך ביי ''מלוה מלכה'' און יעדן מצב ,מען מאכט עס ''גרויס און בכבוד'יג'', לכזית" ,מען זאל מאכן די מלוה מלכה
''ראש חודש'' ,היינט ביינאכט האבן מיר איז דאס א רמז :מען נעמט דעם קליינעם בדרך כבוד .דארט איז דא א גאנצער סימן
''ביידע אינאיינעם'' .אז מען וועט זאגן "דוד'ל" ,דאס קליינע לבנה'לע ,און מען בלויז פאר דעם ענין פון מלוה מלכה .און
די הפטורה און מעורר זיין דעם עולם אז ארבעט עס זאל ווערן גרויס" ,עד דוד די צווייטע איז אין הלכות ראש חודש,
"מחר חודש" ,זונטאג איז ראש חודש ,און הגדיל" .דאס זעלבע איז ווען מען נעמט סימן תי"ט ,איז דא איין קורצער סימן פון
מען וועט זאגן די ווערטער אין די הפטורה א ''קליינע סעודת ראש חודש'' ,וואס איז איין שורה" :מצוה להרבות בסעודת ראש
וואס רעדן ארום דעם ,אז די גאנצע תכלית נישט קיין גרויסע חיוב מעיקר הדין ,און חודש".
איז "עד דוד הגדיל" ,ביז דוד וועט ווערן מען פירט זיך צו "להרבות" – ווי דער לשון
גרויס ,און דאס איז אונזער ארבעט עס המחבר איז "מצוה להרבות בסעודת ראש עס איז אן אינטערעסאנטע זאך אז דער
גרויס צו מאכן – דעמאלט וועט דער חודש" – מען מאכט עס גרויס .וואס טוט רבינו הטור און דער מחבר השולחן ערוך
עולם מער צולייגן מחשבה ,קאפ און כוונה מען דערמיט? מען נעמט די לבנה וואס איז האבן אוועקגעגעבן א גאנצן סימן פאר די
בשעת'ן עסן די ראש חודש'דיגע מלוה קליין ,און דורך דעם "להרבות" מאכט מען קורצע צוויי הלכות – א גאנצע סימן פאר
מלכה .און האפן מיט'ן אייבערשטנ'ס הילף עס גרויס. מלוה מלכה און א גאנצע סימן פאר סעודת
אז דער דאפלטער כח פון די צוויי הלכות, ראש חודש .שרייבט דער שער יששכר אז
די צוויי סימנים אין שולחן ערוך ,וועט כדי ארויסצוברענגען די 'טיפקייט' און דער הסבר דערפון איז ממש די בחינה:
טאקע ברענגען א שטערקערע השפעה, די 'חשיבות' פון די עבודה וואס ליגט אין אלעס וואס מיר זעהן אין די דברי רבותינו
און ממילא וועט מען קענען מער אויפטון. די צוויי סעודות ,האט דער שולחן ערוך הפוסקים הגם ס'איז געשריבן געווארן על
איז וויכטיג דאס ארויסצוברענגען כדי מען געגעבן פאר יעדן איינעם א באזונדערע פי נגלה איז דאך דא אין דעם פנימיות'דיגע
זאל חלילה נישט דורכלאזן ''אזא שעת סימן ,א קליינטשיגן סימן .אבער פון די כוונות און העכערע סודות'דיגע טעמים.
הכושר'' פון א דאפלטע השפעה פון "דוד צוויי קליינע סימנים דארפן מיר ארבעטן די ביידע סעודות ,סיי מלוה מלכה און סיי
הגדיל" ,וואס דאס שטעלט זיך אויס דוקא צו מאכן גרויס דעם קליינעם דוד ,וואס סעודת ראש חודש ,געהערן צו דוד המלך.
אין א בחינה פון מחר חודש ,ווען מלוה דאס איז די עבודה פון די צוויי סעודות פון מלוה מלכה איז דאך די "סעודתא דדוד
מלכה און ראש חודש קומען צוזאמען. מלוה מלכה און ראש חודש :צו מאכן גרויס מלכא משיחא" ,און ראש חודש – דער
דעם ענין פון מיעוט הירח ,דעם ענין פון גאנצער ענין פון די לבנה – איז דאך מרמז
עס איז דא דא נאך א נקודה ,וואס דוד מלך ישראל חי וקיים. אויף דוד המלך .מען זעט אין די גמרא אין
איז משמע פון די ווערטער פונעם מאור סנהדרין ,אז ווען מען האט געוואלט שיקן
ושמש( .הגם עס שטייט נישט ממש אפן, יעצט קען מען זיך פארשטעלן ,ווען די א סימן אז מען האט מקדש געווען די לבנה,
זעט עס אזוי אויס בתוך דבריו הקדושים), צוויי קומען זיך צוזאם אויף איינמאל ,איז האט מען געגעבן דעם סימן "דוד מלך
אז לגבי די קדושה פון ראש חודש דא א ''דאפלטער'' כח ,אז עס קומט אויס ישראל חי וקים" .די ביידע זענען זייער
געווענליך באלאנגט די סעודת ראש חודש אויף איינמאל אז מלוה מלכה איז אויך ראש קליין; היינטיגע צייטן קוקט עס אויס ווי
בייטאג און נישט ביינאכט ,ווייל ווען ראש חודש ,האט עס א שטערקערן כח" ,טובים א קלייניגקייט .דער ענין פון די לבנה איז
גליון שיחתי -ה
ברענגט דער בני יששכר פון דעם הייליגער ספעציעל פון ביידע צוזאמען – מלוה מלכה חודש קומט אריין אנפאנג נאכט ,האט עס
רבי ר' מענדעלע רימינאווער. און ראש חודש – ווייל מיט דעם ,מיט'ן בדרך כלל נאכנישט די גאנצע שטארקייט
אייבערשטנ'ס הילף ,וועט מען אויספועל'ן פון ראש חודש (ווי מען זעט אין די הלכה
אויף דעם זאגט דער הייליגער בני אז דער חודש חשון זאל זיין א גוטער און אז מען דארף נישט איבערדאווענען אויב
מסוגל'דיגער חודש .דער הייליגער בני מען האט פארגעסן יעלה ויבא ביי מעריב).
יששכר ,אז ווי מער מען וועט אין דעם
יששכר ברענגט נאך פון זיין גרויסן רבי'ן, עס קען אבער זיין א חילוק אויב דער ראש
חודש עוסק זיין און ארויפברענגען מלכות הרה''ק רבי ר' מענדעלע רימינאווער זי''ע, חודש קומט פון די וואכן-טעג; דעמאלט
בית דוד ,אזוי ווי מיר זאגן אין דעם נוסח אז מען זעט אלעמאל אז ווען עס מאכן דויערט עס צייט ביז דער ראש חודש
פון קידוש לבנה "ובקשו את ה' אלהיהם זיך גזירות פון די מלכות ,שווערע גזירות פלאקערט אויף ,און די נאכט פון ראש
ואת דוד מלכם" ,מיט דעם וועט מען מאכן אויף שטייערן אדער אנדערע זאכן ,איז חודש האט נאכנישט די ריכטיגע השפעה.
דעם תיקון פון די מרידה אין מלכות בית עס בדרך כלל אין חודש חשון .דעמאלט אבער אויב ראש חודש קומט פון א קדושה,
דוד .דורך דעם וועט מען מבטל זיין דעם איז די צייט ווען די מלכויות געבן ארויס און נאך פון א העכערע קדושה ווי קדושת
כח פון די מלכויות צו קומען מיט די אלע זייערע שווערע גזירות .וואס איז דער פשט שבת ,דעמאלט איז עס פארקערט :גלייך
דערפון? פארוואס פונקט אין חודש חשון, ביים אנפאנג פון ראש חודש קאכט שוין
ביטערע און שווערע גזירות ,די אלע מיסים
זעט מען אז די גזירות המתחדשות פון די דאס פייער פון ראש חודש ,ווייל ער קומט
וארנוניות ,ווייל אידישע קינדער וועלן מלכויות און די שטייערן זענען אלעמאל נישט פון ''אונטן -ארויף'' ,נאר פון ''אויבן
ארבעטן צו פאררעכטן דעם פגם וואס איז אין דעם זמן? האט דער הייליגער רבי ר' -אראפ'' .דאס קען זיין נאך א נקודה ,אז
דא אין דעם חודש. מענדעלע רימינאווער געזאגט ,אז דאס איז ווען ראש חודש געפאלט מוצאי שבת ,איז
ווייל אין חודש חשון איז ליידער געשען א די נאכט פון ראש חודש אינגאנצן אין די
ממילא איז עס א "דבר בעתו" ,אז חודש שרעקליכע זאך :דעמאלט איז געווען די שטארקייט פון די קדושה ,וויבאלד דער
חשון הייבט זיך אן מיט א "מחר חודש", מרידה אין מלכות בית דוד .ווי עס שטייט טאג ראש חודש קומט אריין פון א סאך
מיט די אלע פסוקים וואס זענען געשטעלט באריכות די גאנצע מעשה ,אז ירבעם בן נבט גרעסערע קדושה ,און מען הייבט עס גלייך
האט באשטימט אן אייגענעם זמן צו מאכן אן פון ביינאכט אויף א העכערע דרגה .אזוי
געווארן אויף דעם תיקון פון מלכות בית
א יום טוב כדי מען זאל נישט דארפן עולה איז אביסל משמע פונעם הייליגן מאור
דוד .צוזאמען מיט א מלוה מלכה און ראש רגל זיין (ווייל ער האט געהאלטן אז עס איז ושמש.
חודש אינאיינעם ,וואס איז אן ענין פון א א בזיון פאר די מלכי ישראל) ,און ער האט
דאפלטן כח צו מאכן דוד גרויס ,איז עס
פונקט די בעסטע סגולה אז דער חודש
איינגעפירט א נייעם יום טוב אין ט"ו חשון.
וויבאלד חשון איז געווען א צייט פון מרידה
מבטל זיין די
חשון זאל טאקע זיין "הבא עלינו ועל כל אין דעם כבוד פון מלכות בית דוד ,און מען
''חשון -גזירות''
ישראל לטובה" .די אלע מלכויות און רשעים האט געעפנט א יום טוב קעגן מלכות בית
דוד ,איז ליידער דא א פגם אין דעם ענין כל באמת ,ווען מען רעדט פון ראש חודש
זאלן נישט האבן קיין שום שליטה אויף
זמן משיח קומט נישט און מלכות בית דוד חשון ,אויסער דעם וואס עס איז מחר
אידישע קינדער ,און פארקערט ,מען זאל קומט נישט צוריק בשלימות .דאס איז גורם חודש פון מוצאי שבת בראשית ,איז דאך
אין דעם חודש זוכה זיין צו די התגלות און אז די אנדערע גוי'אישע מלכויות זאלן זיך דא דער ענין פון ראש חודש חשון אליין.
די שלימות פון מלכות בית דוד" ,ובקשו את קענען חלילה מתגבר זיין פונקט אין ''דעם ראש חודש חשון איז טאקע א וויכטיגע
ה' אלהיהם ואת דוד מלכם" אמן. חודש'' מיט זייערע שווערע גזירות .אזוי צייט צו מאכן א מצב פון ראש חודש ,און
פאר הערות ,הוספות ,נדבות,
להאזין ולהתענג משיעורי קול שיחתי
שיעורים קצרים מדי יום ביומו
און באקומען דעם גליון אויפן ושיעורים מדי שבוע בשבוע
אימעיל:
אימעיל: אמעריקע605-477-5551 :
machonsichoosi@gmail.com
ארץ ישראל073-388-6653 :
טעלעפָאן:
ָ
605-477-5551,7 איירָאּפע44-333-070-6593 :
ָ
ו -גליון שיחתי
