בקודש פנימה - פאפא · Bakodesh Pnima - Pupa — שמיני עצרת - שמחת תורה (2026-09-28)

חג הסוכות שנה ו'
תשפ"ז לפ"ק גליון קי"ג
בקודש פנימה
בעזהשי"ת
שיחות קודש מכ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
י"ל ע"י 'מערכת פאפא' גליון פנימי לאנ"ש חסידי פאפא
יט מדור דברות קודש ב מדור שיחות קודש
בתוכן: שיחה י' בסדרת שיחות קודש בעת שבעה
התחנני בבקשה /שותפים בתורה /הכנה ליום הדין /הודאה להשי"ת / דנחמתא אחר פטירת הרבנית ע"ה
בתוכן:
הכרת הטוב לנדיבים /בשבח ארגון גשר לקשר /הזורעים בדמעה ברנה
הישיבה הק' באנטווערפן /סדר הש"ס בהישיבה הק' בפאפא
יקצורו /שותפים בהמוסדות /אהבת וחשקת התורה /בטחו בה' עדי עד
/אינו מהרהר אחר רבו /האדמו"ר מוויזשניץ בפאפא /
/השאיפה להרבצת התורה /זה הגדול קטן יהיה /כרכא דכוליה ביה /ועוד
מעשים טובים לעילוי נשמה /האדמו"ר ר' הערשלע מספינקא
עם מרן ז"ל /מצות 'ונשמרתם' רק כשאינו על חשבון עבודת
כז חסידים דערציילן ה' /פסקי ויען יוסף /לימוד משניות בבית אבל /כמה ענינים
בהלכות אבילות /שערורי' אודות טריפות בעופות /כמה
ענינים בהלכות מקואות /צוואת מרן הערוגת הבשם ללמוד
יום האחרון של ה'הייליגע טעג' /ניגון תורה הקדושה /ספה"ק נועם
לע"נ משה בן אסתר /נתינת שם 'עמרם' גרידא /ועוד
אלימלך /עם הרבי מריבניץ /נשים במילי דחסידותא /בכיה של צדיקים
דירות לקראת שמחת תורה בצל הקודש
אויב זוכט איר א דירה | אויב האט איר א דירה אדער הכנסת אורחים
#8 718.480.7872
חג הסוכות תשפ"ז א עלון בקודש פנימה
שיחת קודש של כ"ק מרן אדמו"ר
שליט"א בעת השבעה דנחמתא לפטירת
עה
צ רנה וישו באהלי אם המלכות הרבנית הצדיקת ע"ה אשת
די חבר כ"ק מרן אדמו"ר זצוקללה"ה
קול
קים
יום א' אחרי אחה"צ תשע"ט לפ"ק
בקידה ובהשתחויה מול פני הקודש נשגר בזה ברכת מזל טוב
מעומק לבבינו ,מול פני המנורה הטהורה ,בוצינא קדישא ,עמוד נכחו שם (על פי סדר ההשתתפות) :כ"ק האדמו"ר
האש ההולך לפני המחנה ,עטרת תפארת ישראל ,אבינו רוענו
מביקסאד שליט"א ,הגה"צ אב"ד אוהעל-וומס"ב
כבוד קדושת מרן שליט"א ,להבחל"ח כ"ק האדמו"ר מבית שמואל
אדמו"ר עט"ר שליט"א צבי דספינקא זצ"ל ,מו"ץ הג"ר יצחק אהרן
גאלדבערגער שליט"א
לרגל השמחות במעון הקודש
הולדת הנכד הילד בנש"ק יצחק אייזיק מרן שליט"א :כ"ק מרן אאמו"ר זצוק"ל האט געזאגט אז על
נ"י בן הרה"צ רבי משה שליט"א
הולדת הנין הילד בנש"ק ישכר בעריש נ"י בן
פי הלכה טאמער אן אבל הייבט אן אנפאנג טאג צו רעדן
פרע"ח הרב יחזקאל לויפער שליט"א חתן איז עס גענוג.
הרה"צ רבי מאיר שליט"א דומ"ץ קהלתנו
הולדת הנינה בת אצל פרע"ח הרב אברהם
האדמו”ר מביקסאד :מיין טאטע [הגה"צ רבי נחום צבי
יצחק כ"ץ שליט"א בן חדב"ן הרה"צ רבי פיש זצ"ל האדמו"ר מביקסאד] האט חתונה געהאט אין
אהרן כ"ץ שליט"א אבד"ק תולדות אהרן
אנטווערפן ,און דער רבי ז"ל איז געווען אונטערפירער ,מיין
ברכת מזל טוב להסבים כ"ק האדמו"ר מספינקא שליט"א,
כ"ק האדמו"ר מקיוויאשד שליט"א ,הגה"צ רבי נחום מאיר טאטע האט נישט געהאט קיין עלטערן נאכ'ן מלחמה.
גערמאן שליט"א ר"י באבוב ,הגה"צ רבי זלמן לייב פילאפף
שליט"א אב"ד מכלל יופי ,הגה"צ רבי אלכסנדר אשר מרגליות
שליט"א דומ"ץ אהל משה וויען-עסטרייך ,הרה"ג ר' יוסף
מרן שליט”א :אייער זיידע דער טעמעשווארער רבי הגה"צ
לויפער שליט"א ,הרה"ג ר' משולם שרגא מרגליות שליט"א
רבי משה ארי' לעוו זצ"לא איז געווען ביי מיין ברית אין
ואנו תפלה שמשמחת בית צדיקים זו ישפע שפע רב לנו ולכל ישראל,
וירוה כ"ק מרן שליט"א רוב תענוג ונחת מכל יוצ"ח ,ונזכה עוד רבות בשנים אנטווערפן סנדק מעומד.
לחסות בצל הקודש ,עדי נזכה שהוא יוליכנו קוממיות לארצנו ,בב"א.
א .הגה"צ רבי משה ארי' לעוו זצ"ל הרב מטעמעשוואר היה חתן
פרשת בראשית תשפ''ז פרשת סוכות תשפ''ז
סדר ב' -דף ליום סדר א' -עמוד ליום סדר ב' -דף ליום סדר א' -עמוד ליום
זונטאג נח
בכורות קמא מסכת
מסכת זבחים מסכתבבא
סוטה מסכת זונטאג נח
בכורות מסכת
מסכת זבחים קידושין מסכת
מסכת סוטה
ל' תשרי תשפ''ז לפ''ק
סדר א' -עמוד ליום שמחת תורה שמחת תורה ל' תשרי תשפ''ז לפ''ק
סדר א' -עמוד ליום ב' דסוכות ב' דסוכות
בחינה בחינה
קידושין דף עז – .ב''ק ג.
חזרה בחינה
אסרו חג
פסח של אסרו חג קידושין דף עז – .ב''ק ג.
חזרה בחינה של פסחה
כא א' דחוה''מ
ב .עג:
מס' קידושין דף סח – .עו: מס' קידושין דף סח – .עו:
~~~~~~~
סדר ב' -דף ליום
כה ט ~~~~~~~
סדר ב' -דף ליום
כב ו ב' דחוה''מ
בחינה
מס' בכורות דף יא – כו כו י
דראש עד.
ב:
בחינה
מס' בכורות דף יא – כו כג ז דראשחוה''מ
השנה
ג' ד
כד ח
חזרה בחינה חזרה בחינה
שלחזרה ג.
השנה עד: ד' דחוה''מ
חולין דף קלה – בכורות י חולין דף קלה – בכורות י
סיום מסכת קידושין
של
פסח
.
פסח
.
חג הסוכות תשפ"ז ב עלון בקודש פנימה
ס'איז געווען דעמאלטס א גרויסע ישיבה פון איבער דריי האדמו”ר מביקסאד :מיין זיידע איז געווען אין אנטווערפן
הונדערט בחורים ,וואס רוב בחורים האבן זיך משתתף צוויי יאר .ווי לאנג איז דער רבי ז"ל געווען אין אנטווערפן?
געווען אין דעם ,און מ'האט זיך געלאזט פארהערן אויף די מרן שליט”א :דער טאטע ז"ל איז געווען אין אנטווערפן פון
בלעטער וואס מ'האט געלערנט ,בדרך זה האט מען מסיים תש"ז ביז תשי"א.
געווען ש"ס חודש'ליך.
אידן זענען געקומען פון אנטווערפן באלד נאכ'ן קריג און
דעמאלטס איז געווען שווערע צייטן און ס'איז געווען אין מ'האט ארומגעשמועסט איבער דער מצב ,ס'איז דאך
פאפא אסאך בחורים טמיר ונעלם'ס ,אבער אפילו פארדעם געווען צעשפרייט ,דער איז געווען דא און דער איז געווען
איז שוין פאפא געווען גאר א גרויסע ישיבה. דארט ,האט מען גערעדט אז אין אנטווערפן ביים פאפא רב,
דארט ברענט!
חבורת 'מהדרי תלמודא' בהישיבה הק' בפאפא ,ונעתיק רק קטעים האדמו”ר מביקסאד :ס'איז געווען שיינע ישיבה אין
מן הקדמת הב' ישראל יוסף קראקויער ז"ל הי"ד לחבורת מהדרי
תלמודא :היות שבעינינו ראינו ובאזנינו שמענו שהרהצה"ק אנטווערפן.
מביקסאד שליט"א הגדיל לעשות ויסד חברה עם לומדי ש"ס בקרב מרן שליט”א :דער טאטע ז"ל האט געמאכט אן
ק"ק סאטמאר יצ"ו שמסיימין בחבורה קדושה כל הש"ס מידי חודש
בחדשו ,וגם העיר רוחינו ודיבר אל לבנו לעשות הטוב ,ולהשתדל איבערקערעניש אין שטאט .אנטווערפן איז געווען א בעל
להפיק רצון ד' וליסד חברה כזו גם פה בק"ק פאפא ,כי מאוד ישרה הבת'ישע שטאט ,ס'איז געווען א בעלזער שטיבל פאר די
בעיניו תועלת זו החברה ,ודיבר אתנו מזה באריכות ...וישמע כ"ק בעלזא חסידים ,אבער ס'איז נאכאלץ געווען א בל הבית'ישע
אדמו"ר שליט"א וייטב בעיניו לאמור ,לעשות כן גם ...אצלינו ק"ק
פאפא ,והוא גם הפליג בדבריו הקדושים בתכלית ותפארה שבחברה שטאט ,אבער ווען דער טאטע ז"ל איז אנגעקומען דארט
כי רב הוא ,כאשר שמענו מפורש יוצא מפה קודש בהרצעת לימוד מיט זיינע בחורים האט ער געמאכט אן איבערקערעניש
שיעור פ ...ובמשנה ...קצת ...תועלתה ותכליתה.
אין שטאט.
ועוד הוסיף באמרי נועם להמנהלים לאמור ,כי בלבד טעמים
הכמוסים אשר ידוע שהרבה גאונים וצדיקים קדושי עליון שהפליגו
האדמו”ר מביקסאד :דער רבי ז"ל האט געשריבן מיין
מאוד להגדיל דבר זה כי ענין גדול הוא לחלק הש"ס ולסיים כולו טאטנ'ס כתובה.
בחבורה .והראה לנו כ"ק מרן שליט"א באגרת קודש התניא בסוף
ספר ליקוטי אמרים שכתב לאנשי שלומיו וצוה ג"כ שיחלקו הש"ס
מרן שליט”א :מן הסתם האט ער אים נאך געקענט פון
ביניהם ,וצריכין אנו לילך בעקבותיהם לא נודעו .ובאמת נמצא דוגמת שטאט סאטמאר.
זה בגמ' מס' ב"מ פרק השוכר את הפועלים דף פ"ה ע"ב ,כי הוו מינצו
ר' חנינא ור' חייא אמר ליה ר' חנינא לר' חייא בהדי דידי קא מינצית
האדמו”ר מביקסאד :סיי ווען דער רבי ז"ל האט געוואוינט
דעבדי לתורה דלא תשתכח מישראל ,מאי עבידנא וכו' ,וכתבנא אין סאטמאר האבן זיי זיך געקענט ,אזוי אויך שפעטער
חמשה חומשי וסליקנא למתא ומקרינא חמשה ינוקי בחמשה חומשי, ווען דער רבי ז"ל האט שוין געוואוינט אין פאפא ,איז ער
ומתנינא שיתא ינוקי שיתא סדרי ,ואמרנא להו עד דהדרנא ואתינא
אקרו אהדדי ואתנו אהדדי ועבדי לה לתורה דלא תשתכח מישראל,
געקומען קיין סאטמאר צום יארצייט פון כ"ק מרן הקרן
היינו דאמר רבי כמה גדולים מעשי חייא וכו' ,יעו"ש .הרי לך אלו לדוד זי"ע.
דרגות מיקרו מעשי חייא דעבד שלא תשתכח תורה מישראל ושנה
עם כל אחד סדר אחר ,סדרו של זה שלא כסדרו של זה (אע"ג דכוונת ר' חייא
מרן שליט”א :דער ביקסאדער רבי הגה"ק רבי אליעזר פיש
עמוק עמוק מי ימצאנו ,מ"מ על פי פשוטו עשה שלא תשתכח תורה מישראל ולמד שית סדרי עם זי"ע הי"ד האט איינגעפירט אז מ'זאל מסיים זיין ש"ס יעדע
שית ינוקי) ,כדי שכל חלקי התורה יהיו נלמדים מאתם ,ואח"כ ציוה להם חודש בשותפות.
שילמוד כל אחד עם חבירו סדרו ,וילמדו זה את זה ,ועי"ז לא תשתכח
תורה מישראל .עכ"פ עינינו הרואות שעלינו לתקן שלא תשתכח ווען דער טאטע ז"ל איז געקומען פון סאטמאר אויף פאפא,
תורה מישראל וכו'. האט ער מיטגעברענגט די הנהגה ,ער האט איינגעפירט אן
ועוד הוסיף כ"ק אדמו"ר שליט"א ליתן טעם לשבח ,כי ידוע דכל עקסטערע סדר אין ישיבה וואס מ'האט געלערנט ש"ס ,און
מיני ברכות וישועות והארות וכו' יש בתוה"ק ,ולכל מסכת ומסכת דער טאטע ז"ל אליין האט פארהערט די בחורים ש"סב .
יש בסגולתה להמשיך או לעורר איזה דבר כידוע מפי ספ"ק ,למשל
מסכת מכות סגולה לבטל הרהורים ,ומסכת סוכה לבטל מחלוקת,
וכמו כן לכל מסכת ומסכת ,לא ראי זה כראי זה ,על כן מה נכון מאוד הגה"ק השם אליעזר מביקסאד זי"ע הי"ד ,והיה חותן גיסו הגה"צ רבי
לעורר כל מיני סגולות טובות וברכות ,ולחבר להיות אחד בחד מתא, נחום צבי פיש זצ"ל האדמו"ר מביקסאד .הרב מטעמעשוואר הוא
ואולי גם זה היה כוונת התניא. מחותנו של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א ,כי אביו של חדב"ן הרה"צ רבי
הכותב מאריך שם עוד בדברים ,ומסיים אח"כ בדבריו :ויש עוד מיכל דייטש שליט"א – הגה"צ רבי יחזקאל שרגא דייטש שליט"א
טעמים שאמר כ"ק מרן ,דאין נקל להסביר לכל .עד כאן שמענו מפ"ק אב"ד מקור חיים – הוא בנו של הגה"צ רבי יהושע העשיל דייטש זצ"ל
כ"ק אדמו"ר שליט"א ,והעתקנו תוכן דבריו שהסביר קצת לנו בנועמי אב"ד פריימאן ,חתן הגה"צ הישיש מטעמעשוואר זצ"ל.
נאומיו. ב .ראה בקובץ 'גנזי אור' (קובץ ה' עמוד פג) השתלשלות הסדר במסגרת
חג הסוכות תשפ"ז ג עלון בקודש פנימה
סדר פון לערנען ש"ס ,דער זיידע ז"ל פלעגט אריינקומען האדמו”ר מביקסאד :מיין זיידע האט מייסד געווען דעם
אין בית המדרש און פארהערן די בחורים וואו זיי האבן סדר שנת תרצ"ג ,דעמאלטס האט ער געזאגט אז ער
געהאלטןג . דארף האבן אכציג בחורים וואס יעדער זאל לערנען א
בלאט א טאג ,שפעטער איז געווען מער משתתפים האט
ג .ראה עוד שם בקובץ 'גנזי אור' בתקנות החבורה 'מהדרי תלמודא'
ער איינגעטיילט ווייניגער בלעטער גמרא ,אויך האט ער
(סעיפים כד-כה) :סעיף כד – כ"ק אדמו"ר שליט"א ינסה את הבחורים
עפ"י הגורל כפי ראות עיני הגבאים דישיה"ר ,דזה יהיה ...השיעורים איינגעטיילט בלעטער לויט די שוועריגקייט פון די גמרא.
בישיבה .ואל יטעה שום בחור בעצמו שלומד רק ליתר שאת בנדבת
לבו ,כי חוב מוטל עליו שידקדק שיעוריו בפלס ,כמו משאר שיעורי
הרה"צ רבי מאיר שליט"א :איך האב עס געהערט פון הגה"צ
הישיבה .סעיף כה – חוץ מזה ,כל בחור יוכל להיות מזומן וצריך לו
לחשוב שכ"ק מרן שליט"א יוכל לנסות אותו ולשאול ...השיעורין... רבי אהרן מרדכי רוטנער זצ"ל ,ער האט מיר געוואלט געבן א
בנסיונות השיעורין ,ואפילו בחור גדול יכול להיות מוכן ...הנ"ל .ואפי'...
יוכל לשאלו מה הוא לומד לשיעור טפל ,וכמה למד מכבר ,ויראה
דוגמא פון א זאך וואס איז נישט נמשך געווארן נאכ'ן קריג,
למען לא יבוש ולא יכלם ,כי כן צוה המלך כ"ק מרן שליט"א. האט ער מיר דערציילט וויאזוי עס האט אויסגעקוקט דעם
חג הסוכות תשפ"ז ד עלון בקודש פנימה
דער וויזניצער רבי כ"ק האדמו"ר האמרי חיים זצ"ל האט איך האב אים געפרעגט פארוואס טאקע ס'איז נישט נמשך
געפלאנט דעמאלטס פאר'ן קריג צו פארן אויף ארץ ישראל, געווארן נאכ'ן קריג ,האט ער מיר געזאגט" :דו ווייסט נישט
אבער ס'איז נישט געווארן דערפון .דער וויזשניצער רבי וואס עס מיינט א קריג"...
[התורת מרדכי] האט מיר אמאל געזאגט אז דער טאטע מרן שליט”א :סוף פאר'ן קריג איז שוין געווען א גרויסע עולם
ז"ל האט אים געבעטן אז ער זאל אים אויך פארשאפן אין פאפא ,ס'איז אויך געווען דארט אסאך טמיר ונעלם'ס,
שריפטן צו פאר'ן אויף ארץ ישראל ,אבער ס'איז גארנישט אייער שווער כ"ק האדמו"ר מתורת מרדכי מוויזשניץ זצ"ל
געווארן דערפון. איז דארט געווען.
אין פאפא האט געלערנט הרב שלמה לארענץ ז"ל ,ער איז האדמו”ר מביקסאד :מיין שווער איז געווען אין פאפא א
געווען פון די אגודה ,ער איז געגאנגען פון פאפא לערנען גאנצע יאר.
צו די ליטווישע ישיבות ,האט ער דעמאלטס געזאגט פאר'ן מרן שליט”א :יא ,חוץ תשרי .ס'איז געווען אן עיבור יאר ,איז
מאנטרעאלער רב הגה"צ רבי יעקב יצחק ניימאן זצ"ל" :קום אויסגעקומען אז ער איז דארט געווען צוועלף חדשים.
חג הסוכות תשפ"ז ה עלון בקודש פנימה
הר"ר משה יודא וויינער הי"ו :כ"ק האדמו"ר מוויזשניץ- אויף ארץ ישראל ,איך וועל דיר געבן שריפטן" ,איז דער
מאנטרעאלער רב געגאנגען צו כ"ק אא"ז מרן הויגד יעקב
ששמעתי מפיו אי אפשר להפטר ,בה בלטה הקשר העמוק ,אשר זי"ע און געפרעגט דערוועגן ,האט דער זיידע ז"ל אים נישט
כל חסיד צריך ללמוד ממנו ,מה נקרא 'ביטול גמור לרבי' ,אף כשאין געלאזט פארן ,ער האט אים מרמז געווען אז ער האט מורא
מבינים ומשיגים לדעת הרבי. אז ער זאל נישט נשפע ווערן פון איינעם – איך וויל נישט
היה זה בתחלת שנות המלחמה ,כשהעבים השחורים התחילו לכסות נאכזאגן די לשון -און ער האט אים געזאגט אז ער זאל
את פני השמים; אז עלה ביד ידידו העסקן הרב שלמה לארענץ ז"ל -
תלמיד מרן הויגד יעקב ,ומעסקני אגודת ישראל בארה"ק -להשיג נישט פארן ,און ער איז טאקע נישט געפארן.
עבורו מסמכים נדירים ויקרי מציאות לברוח מאדמת הדמים אירופה ער האט שוין געהאט א משפחה מיט א קינד ,און ער האט
ולנסוע לארצנו הק' .הרב ז"ל שאל אז את רבו מרן הויגד יעקב אם
יכול לנסוע לארה"ק ,אולם מרן הויגד יעקב לא הסכים עמו שיסע. ליידער אלעס פארלוירן ביים קריג ,און נאכ'ן קריג האט
ער שוין נישט געהאט מער קיין קינדער ל"ע ,אבער דער
לאחר תקופה בשנת ת"ש ,נתפש הרב ז"ל בכפיה לעבודת הצבא
בהונגריה .הרב ז"ל נתמנה במחנה העבודה להכין התבשילים לאנשי מאנטרעאלער רב האט געזאגט" :איך האב קיינמאל נישט
הצבא ,ובמשך הזמן עלה ביד הרב ז"ל לעשות היכרות עם הקצין שם, מהרהר געווען נאכ'ן רבי'ן ז"ל"ד .
ולקראת ירח האיתנים שנת תש"א ניסה הרב ז"ל לבקש על נפשו
מהקצין שירשה לו לנסוע הביתה על ראש השנה ,ובשכר זאת הציע
להקצין דמי המזון של אותם ג' ימים .דבריו גדלו והצליחו פרי ,ומצא ד .נעתיק פה פרטי הסיפור כפי מה שסיפר איש סודו ונאמן ביתו
חן בעיני הקצין ,ומה גדלה שמחתו של הרב ז"ל ,כשהקצין בישר הרה"ח ר' יוחנן הערצאג הי"ו (עלון בקודש פנימה – גליון מו) :לפי האמת ,דיו
אותו הבשורה טובה ,שתינתן לו חופש קצר ,ויוכל לחזור לביתו על אילו ימי לא יכלו לתאר עוצם דביקותו [של הגה"צ רבי יעקב יצחק
חג ראש השנה .אולם משנשתחרר ,לא נסע הביתה ...רק שם פעמיו ניימאן זצ"ל הרב ממאנטרעאל] אל רבותיו הק' ,אך מעובדא אחת
בס"ד
הכרת
הטוב
פארן
ער ארבעט פאר דיר ,זוכט,
פרעגט ,טראכט און לויפט,
אלעס מרצונו הטוב ,אן
קיין שום התחייבות!
ער לייגט אריין זיין צייט,
כח און ענערגיע ,צו העלפן
דיין זון טרעפן זיין שידוך.
ס'איז קלייניקייט פאר דיר
ס'מיינט אבער גאר שיק איהם
עפעס
שדכן
אסאך פאר איהם!
ווייז אים :דו זעסט זיין ארבעט ,דו
שעצט זיין איבערגעגעבנקייט ,און
דו זאגסט — א גרויסן יישר כח!
ס'איז פאר דיין טובה
פאר יו"ט
א טארט – א ספר – א נוי סוכה
– א מתנה -א פאר דאלער.
929.992.3824
info@gasherlekasher.org
אלע פעולות און צאלונגען ווערן געטון אויסשליסליך לויט די הדרכה והוראה פון די וועד רבני גשר לקשרי
חג הסוכות תשפ"ז ו עלון בקודש פנימה
פון די עלטערן ,די מצוות וואס מ'טוט פאר זיך ווערט מקויים וומס"ב שליט"א האט מיר דערציילט אז זיין טאטע האט
'והלך לפניך צדקך' ,די מצוות וואס די קינדער טוען ,קומט דערציילט ,אז ער געדענקט א ברית וואס דער רבי ז"ל האט
נאך נאכדעם .דער שטן קומט אבער צום מענטש זאגן אז געמאכט פאר א קינד אינדערהיים אין פאפא ,די ברית איז
מ'זאל נישט טון קיין מצוות פאר זיך ,זאגנדיג" ,דו האסט געווען חנוכה האט דער רבי ז"ל געגעבן א נאמען 'אפרים
פיינע קינדער זיי וועלן דיר שוין אינזין האבן" .לאידך גיסא שרגא' .שרגא מיינט א לעכט על שם די נרות חנוכה און
פאר די קינדער קומט ער און ער זאגט" ,דיין מאמע איז שוין אפרים איז געווען דער נשיא וואס מ'האט געליינט יענעם
אל המנוחה נכונה ,זי דארף גארנישט האבן" .קומט אויס אז טאג.
דער שטן וויל צו'גנב'ן די מצוות פון פריער און די מצוות פון
שפעטער .דאס איז טייטש 'והסר שטן מלפנינו ומאחרינו'. *
האט זיין מאמע צוגעענדיגט און געזאגט" :איך בעט דיר מרן שליט”א :די תמימות פונעם פריערדיגן דור ,דור הולך
מיין קינד ,זאלסט זען צו לערנען משניות ,זאגן קדיש און ודור בא ,די פריערדיגער דור איז א מוסטער פון יראת שמים
געבן צדקה לטובת נשמתי". מיט אמונה פשוטה .די מאמע ע"ה איז מיטגעגאנגען מיט'ן
טאטן ז"ל מיט יעדע זאך ,וואס מ'האט געדארפט ,וויאזוי
האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא :מיין טאטע [כ"ק האדמו"ר
מ'האט געדארפט ,זי איז צוגעשטאנען צו זיין האנט מיט
הדובר מישרים מספינקא] זצ"ל איז געווען דא זייער
אן עכטע אמונה פשוטה ,זי האט צוגעקוקט די עבודה ביים
נאנט אין שטוב .מיין זיידע [כ"ק האדמו"ר רבי שמואל צבי
טאטן ז"ל און זיך אפגעלערנט פון יעדע זאך ,זי האט זיך
מספינקא] זצ"ל האט גענוצט דעם רבי'ן ז"ל דא פאר א פוסק
אנגעזאפט מיט אמונה.
אויף אלע זיינע שאלות ,דאכט זיך מיר אז זיין שייכות מיט'ן
רבי'ן ז"ל האט זיך אנגעהויבן דורך הגה"צ רבי יחזקאל'ע אב"ד אוהעל-וומס"ב :איך האב געהערט פונעם סקולענער
מערץ זצ"ל וואס מיין זיידע איז געווען זייער נאנט מיט ר' רבי כ"ק האדמו"ר רבי אליעזר זוסיא זצ"ל ביי זיין מאמע'ס
יחזקא'לע מערץ. יארצייט ,אז די מאמע האט אים צוגערופן פאר איר פטירה
מיין טאטע ז"ל האט מיר אמאל דערציילט אז ער איז געווען און אים געפרעגט וואס איז די טייטש 'והסר שטן מלפנינו
אמאל באזוכן אין שפיטאל ביים רבי'ן ז"ל צוזאמען מיט זיין ומאחרינו' ,האט ער גארנישט געענטפערט ,נאר געשטאנען
טאטן .דער רבי ז"ל האט דעמאלטס ארויסגעשיקט יעדעם און געווארט וואס זי האט צו זאגן.
פון שטוב ,ער האט געוואלט רעדן פריוואט מיט מיין זיידן, האט זי געזאגט אז ס'זענען דא מצוות וואס א מענטש טוט
נאכ'ן ארויסקומען האט מיין טאטע געפרעגט פון זיידן וואס פאר זיך און ס'זענען דא מצוות וואס מ'טוט לטובת נשמות
דער פאפא רב האט געוואלט ,האט מיין זיידע איבערגעזאגט
אז דער רבי ז"ל האט אים געזאגט ,אז ער האט ביי זיך שוקל בדרכו לעיר פאפא ,להסתופף בצל הקודש על ראש השנה כמקובל
געווען איבער די אלע פעולות וואס די דאקטוירים טוען אצל חסידים.
צוליב געזונט אז ס'האט אים זייער אפגעשוואכט ,אז ס'איז כשנכנס הרב ז"ל אל הקודש פנימה לברכת שלום ,הציע לפני מרן
טאקע דא א מצוה פון 'ונשמרתם מאוד לנפשותיכם' ,אבער הויגד יעקב שלל של שאלות שנצטברו לו במשך הזמן בהיותו במחנה
העבודה ,וכמה מהן ,היו שאלות דוקרות אשר היו מעידים ל"ע על
נאכדעם וואס מ'טוט די פעולות פון 'ונשמרתם' ווערט ער הזמן בו נמצאים בעתים הללו ,שאלות בהלכות חילול שבת ,והנחת
זייער אפגעשוואכט און ער קען נישט לערנען און דאווענען תפילין ועוד.
כדבעי ,האט דער רבי ז"ל געזאגט אז ער האלט אז ער איז בתוך השיחה הציע הרב ז"ל שוב את שאלתו אם ישתמש באותם
נישט מחוייב צו פאלגן די דאקטוירים באופן זה. המסמכים לנסוע לארה"ק; הרב ז"ל היה בטוח שלאחר שישמע
מרן הויגד יעקב שאלות קשות כזו ,בודאי ישנה מעמדו אם לברוח
דער רבי ז"ל האט דעמאלטס געבעטן פון מיין זיידן ,אז ער מאירופה לארה"ק .אבל מששמע מרן הויגד יעקב את שאלתו ,נענה
זאל פועל'ן ביי די מקורבים אז מ'זאל אים לאזן גיין אויף ואמר לו בלשון של בקשה" :אבער דאך זעען מיר זיך נאך פון מאל צו
פָאר נישט!" מאז סגר הרב ז"ל את מאל אויף א שבת; איך בעט דירָ ,
דעם וועג.
התיק ,ושוב לא התייחס כלל למסמכיו היקרים שהיו לו באמתחתו
שפעטער ווען מיין טאטע האט געהאט זיין אפאראציע להציל את נפשו מיד האויבים הארורים ימ"ש.
פסח ,און ס'איז געווען פארשידענע ענינים וואס מ'האט איש סודו ר' יוחנן הי"ו סיים את הסיפור בהתרגשות :הרב ז"ל בעצמו
געדארפט טון ,האט ער גענוצט די מעשה און געזאגט דער סיפר לי את כל השתלשלות הדברים ,וסיים לי בלב מלא רגש
והתקשרות אל רבו" :יוחנן! דו ווייסט דאך וואס ס'איז געשען מיט מיר
פאפא רב דאך קלאר גע'פסק'נט אז אויב ס'שטערט עבודת ביים קריג ,און וואס כ'האב אלץ פארלוירן ,אבער גלייב מיר ,איך האב
ה' גייט נישט אן 'ונשמתרם מאוד לנפשותיכם'. קיינמאל נישט מהרהר געווען אויף מיין רבי'ן!"
חג הסוכות תשפ"ז ז עלון בקודש פנימה
האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא :דער רבי ז"ל האט בכלל נישט 'גַאלד' ,ער
מרן שליט”א :דער טאטע ז"ל האט געליטן אויף ַ
גענומען קיין מעדעצינען פסח? פלעגט נעמען מעדעצינען אויף דעם ,איז געווען אזא חזקה
מרן שליט”א :ניין ,אבער דער טאטע ז"ל האט געשריבן א יעדע יאר פסח ,אז אסרו חג תיכף נאך פסח האט מען אים
תשובה להלכה וואו איז ער איז מקיל (ראה שו"ת ויען יוסף או"ח סימן געזען מיט ווייעדיגע פוס ,די אידן געדענקען עס אז נאך
רכה ,רכו ,רכז ,רכח) ,אבער פאר זיך האט ער נישט מקיל געווען. פסח האט ער געהונקעט .איך גלייב נישט אז די מעדעצין
מו"ץ הרה"ג ר' יצחק אהרן גאלדבערגער שליט"א :שפעטער איז געווען חמץ ,נאר ער האט עס נישט געוואלט נעמען
האט דער רבי ז"ל צוגעלייט א בלעטל צום תשובה ,וואו ער פסח.
איז נאכמער מקיל.
האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא :דער חידוש איז געווען דא
מרן שליט”א :איך בין געווען אמאל אין שטוב ווען איינער וואס דער רבי ז"ל האט אויפגעטון מיט'ן כח הוראה אויף זיך
האט געפרעגט א שאלה און דער טאטע ז"ל האט אים
אז 'ונשמרתם מאוד לנפשותיכם' איז נאר אויב עס שטערט
גע'פסק'נט ,האט יענער געגעבן א פרעג" :און וואס איז מיט
נישט עבודת ה'.
א בעל נפש?" האט דער טאטע ז"ל אים געפרעגט" :וואס
איז אייך א נפקא מינה?"... מרן שליט”א :דאס איז אבער נישט געזאגט געווארן
הגרי”א גאלדבערגער :דער רמב"ם אין הלכות אבילות (פרק יד פאר יעדעם ,דאס איז א העכערע זאך ,ס'איז נישט פאר
הלכה ז) זאגט א גרויסע חידוש ,אז טאמער איינער קען מקיים יעדעם .איך בין זיכער אז פאר יענעם וואלט ער נישט אזוי
זיין אדער מצות ביקור חולים אדער מצות ניחום אבלים, גע'פסק'נט ,דאס איז נאר געווען פאר זיך.
בס"ד
$500
א געוואלדיגע זכות צוברענגען א
די בונוס איז פאר
סיי וועלכע בחור
וואס איז מאנ"ש.
פון 20יאר און עלטער
באנוס אין די לעכטיגע טעג פון חודש תשרי ,לאמיר זיך אלע
צוזאמנעמען און העלפן אונזערע בחורים טרעפן זייער שידוך.
ווער עס פירט אויס א שידוך
בחור צום זיין באשערטן שידוך ,און
אויפשטעלן א נייע אידישע שטוב!
במשך חודש תשרי פאר א בחור
פון 20יאר און עלטער ,באקומט
$500באנוס פון גשר לקשר!
929.992.3824
info@gasherlekasher.org
אלע פעולות און צאלונגען ווערן געטון אויסשליסליך לויט די הדרכה והוראה פון די וועד רבני גשר לקשרי
חג הסוכות תשפ"ז ח עלון בקודש פנימה
געטון ,וועגן דעם פארשטיי איך אז מ'האט נישט געזאגט דארף ער קודם גיין אויף ניחום אבלים פאר ביקור חולים,
קיין קדישה . כאטש ביקור חולים דארף אפשר מער האבן דער וואס
האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא :ס'איז אינטערעסאנט ,ווייל קומט ,אבער ניחום אבלים איז נישט נאר פאר די לעבעדיגע
ווען מיין טאטע ז"ל איז געזעסן שבעה ,איז געווען א רעדע נאר דער נפטר האט אויך הנאה אז מ'קומט מנחם אבל זיין.
וועגן דעם ,און מיין טאטע האט געזאגט אז ער געדענקט האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא :דא איז דאך די נפטרת
אז ער איז געווען אמאל ביי א שבעה וואו דער רבי ז"ל איז אוועק יום טוב ,איז ווייניגער שייך דער ענין ,ווייל ס'ווערט
געקומען מנחם אבל זיין און מ'האט יא געזאגט קדיש. געברענגט אז טאמער ס'ווערט צוגעפירט א פטירה אין יום
מרן שליט”א :קען זיין אז מ'האט אמאל געזאגט קדיש, טוב ,הגם אויף דעם עולם שטופט מען טאקע אפ די זמן פון
אבער סתם אזוי האט מען נישט געזאגט קדיש. אבילות ,אבער אויף יענע וועלט טוישט מען נישט די זמנים,
ממילא איז נאר די יקרא דחיי און נישט די יקרא דמותא.
הגרי”א גאלדבערגער :ביים ראגאטשאבער זצ"ל וואלט עס
נישט געווען קיין פראבלעם ,ווייל דער ראגאטשאבער מרן שליט”א :היינט איז נאך די זיבעטע טאג.
האט געלערנט בימי האבילות ,ער האט געזאגט" :ענדערש הגרי”א גאלדבערגער :ס'איז דא א מורא'דיגע חתם סופר
זאל מען מיר שמייסן אויף דעם ,איך קען נישט אנדערש". (דרשות חתם סופר שבועות תקפ"ו) ,ער איז מספיד א בחור וואס ל"ע
נאכדעם האט מען אים געוויזן אז ס'איז דא א ירושלמי אז דערטראנקען געווארן שבועות ,זאגט דער חתם סופר אז
אויב אייער קען זיך נישט אפרייסן פון תורה מעג לערנען מאת ה' היתה זאת היא נפלאת בעינינו ,חז"ל זאגן דאך אז
בימי אבילות. פליאה איז געזאגט געווארן אויף מיתת צדיקים ,סתם אזוי
מרן שליט”א :ביי אים איז די לימוד התורה נישט אריין בגדר אז אן ערליכער איד גייט אוועק פריידט מען זיך אויבן אבער
מניעה פון שמחה ,נאר ביי אים איז דאס געווען א צער אויב דא אונטן איז דא אבילות ,אבער טאמער אן ערליכער איד
ער לערנט נישט ,און דאס האבן די חכמים נישט געמיינט. גייט אוועק אין א יום טוב'דיגע טאג דארף מען זיך דא אונטן
אויך פרייען.
האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא :ביי אן איסטניס האט מען דאך
אויך מתיר געווען פארשידענע זאכן ביי אן אבל. מיט דעם טייטשט ער ,מאת ה' היתה זאת היא 'נפלאת'
בעינינו' ,נפלאת' גייט ארויף אויף מיתת צדיקים ,אבער זה
הגרי”א גאלדבערגער :רבי גמליאל רחץ בלילה הראשונה
היום עשה ה' ,אויב דער באשעפער מאכט עס אין א טאג
שמתה אשתו (ברכות טז.):
פון א שמחה ,דעמאלטס איז נגילה ונשמחה בו ,וויל דער
* באשעפער אז דא אונטן זאל מען זיך אויך פרייען .זאגט דער
מרן שליט”א :מיין מאמע [הרבנית הצדיקת] ע"ה האט מיר חתם סופר ,אז דאס אז ער איז אוועק אין אזא טאג איז א
דערציילט אז הגה"צ רבי יונתן שטייף זצ"ל האט גערעדט סימן אז ער איז געווען א צדיק.
מיט'ן טאטן ז"ל אז ער וויל איינפירן אז די נשים זאלן נישט מרן שליט”א :ס'איז מורא'דיגע ווערטער!
גיין שבת מיט קיין תכשיטים וועגן הוצאה ,האט דער
*
טאטע ז"ל געזאגט פאר ר' יונתן אז דער ציבור וועט עס
נישט הארכן ,האט ר' יונתן געענטפערט מיט זיין שפראך: מרן שליט”א :דאס וואס מ'האט גערעדט אז דער ענין פון
"פאפויע רב ,זי זענען גערעכט". ניחום אבלים איז נישט נאר פאר די חיים נאר אויך פאר
די נשמה ,דאכט זיך מיר אז וועגן דעם טעם האט זיך דער
האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא :מיין זיידע ז"ל האט טאקע
טאטע ז"ל נוהג געווען צו לערנען משניות בבית האבל ,אלץ
נישט געלאזט גיין מיט קיין תכשיטים.
ווען ער איז געגאנגען מנחם אבל זיין האט ער געלערנט
מרן שליט”א :פאר זיך פלעגט דער טאטע ז"ל יא מחמיר זיין. משניות ,ווייל דאס איז א חלק פון די ניחום אבלים.
אמאל ווען דער טאטע ז"ל האט געקויפט פאר מיין מאמע האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא :די אבלים האבן געזאגט קדיש
א זייגער ,האט ער מקפיד געווען אז ס'זאל זיין א גאלדענע נאכ'ן לערנען משניות?
דעקל – דעמאלטס פלעגט זיין אזא סארט זייגער – אזוי
מרן שליט”א :ניין ,ווייל ס'איז א שאלה להלכה ,וויבאלד
דער וואס זאגט קדיש דארף דאך אויך מיטלערנען ,אסאך
ה .ויצויין ,שכשהיה כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א בשנת האבילות לא
אמר קדיש אחר שיעור או דרשה ,כמו שנהוג אצל העולם לומר משנה האבן זיך געפירט נאך א דרשה אז דער אבל לערנט פאר זיך
'רבי חנניא בן עקשיא' אחר דרשה ולומר קדיש. עפעס אנדערש און ער זאגט קדיש ,אבער מ'האט עס נישט
חג הסוכות תשפ"ז ט עלון בקודש פנימה
ארי' ברענגען זיי אז הגה"ק הקול ארי' זי"ע האט שטענדיג זעט מען נישט דעם זייגער ,ס'איז בלויז אינעווייניג א זייגער
נוטה געווען להקל ,מ'האט אים געפרעגט פארוואס ער און פונדרויסן א תכשיט.
רייסט אויס הלכות אבילות ,האט ער געזאגט" :איך רייס
גיין מיט א זייגער שבת איז א גרויסע דיון צווישן די פוסקים.
נישט אויס הלכות אבילות ,איך וויל אויסרייסן אז ס'זאל
נישט זיין קיין אבילות בכלל" .אבער פון כ"ק מרן מהר"ש הגרי”א גאלדבערגער :ס'זענען געווען אסאך גדולים וואס
מבעלזא זי"ע ווייסט מען אז ווי מער מ'איז מחמיר אין האבן מתיר געווען האנט-זייגער'ס.
אבילות איז עס א טובת נשמה. מרן שליט”א :ס'איז געווען לפי הענין ,אבער מ'האט מדקדק
האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא :באמת איז דאס די איינציגסטע געווען אויף דעם.
כיבוד אב ואם וואס מ'קען נאך טון יעצט ,זיך מתאבל זיין און
*
טון לטובת הנשמה .סזענען דא וואס זאגן אז געבן א נאמען
נאכ'ן טאטן איז אויך אן ענין פון כיבוד אב ,אן אייניקל וואס הגרי”א גאלדבערגער :ס'איז דא גרויסע מחלוקת אינעם ענין
געבט א נאמען איז נישט אזוי ווייט דא דער ענין פון כיבוד, פון אבילות ,צי מ'איז מחמיר אדער מקיל .אין תולדות קול
חג הסוכות תשפ"ז י עלון בקודש פנימה
וועלכע ס'איז יא גוט און וועלכע ס'איז נישט גוט ,און אבער א קינד וואס געבט א נאמען נאך זיין אייגענע טאטן
וועלכע ס'איז אפשר גוט אבער נישט פאר אים ...אזוי איז איז זיכער אן ענין פון כיבוד.
געווען יעדע פיר וואכן בערך ,ביז נאך א שטיק צייט האב
הגרי”א גאלדבערגער :ס'איז אינטערעסאנט אז די ערשטע
איך געזאגט פאר'ן טאטן ז"ל" :וואס גייט דא פאר? אויב
נאמען אין די משפחה געבט מען נישט נאכ'ן טאטנ'ס זייט,
יעדע מאל טרעפט מען טריפות איז דאך דאס טריפות
נאר נאך די מאמע'ס זייט .דער ערשטער בעלזער רב זי"ע
המצוי ,דארף מען עס דאך בודק זיין?"
זאגט אז ס'שטייט (בראשית לח ,ה) והיה בכזיב בלדתה אותה,
הערנדיג דאס האט דער טאטע ז"ל אנגעהויבן צו טראכטן געבט מען די ערשטע נאמען נאך די מאמע'ס זייט.
דערוועגן אהער און אהין ,שפעטער האט מיר דער טאטע
מרן שליט”א :דער מנהג פון געבן די ערשטע נאמען נאכ'ן
ז"ל געזאגט" :ביזט גערעכט" ,דער טאטע ז"ל האט געלאזט
שווער'ס צד קומט פון דעם ווייל מ'פלעגט עסן קעסט
רופן די וואס האבן געארבעט אין די בוטשער און געזאגט:
ביים שווער ,האט מען אלס חייב אדם בכבוד ימיו געגעבן
"איך מאך צו דעם בוטשער ,איך קען נישט האלטן אפן דעם
די ערשטע נאמען אין די משפחה פונעם שווער'ס צד ,דאס
בוטשער אויף דעם אופן".
איז מן הסתם א שפעטערדיגע מנהג.
דערנאך האט דער טאטע ז"ל געזאגט" :איך האב אן עצה,
האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא :ס'ווערט געברענגט אז געבן
אינדערהיים איז געווען אזא זאך ווי גלאט-כשר און בלויז
א נאמען נאך משפחה איז א סגולה פאר אריכות ימים פאר'ן
כשר ,איך וועל דא אויך מאכן אז ווער עס וויל גלאט-כשר
קינד.
דארף מער באצאלן" .דער טאטע ז"ל האט זיך דעמאלטס
אויפגעשטעלט און געזאגט ברבים ,אז אויב מ'וויל נישט *
גלאט איז אן אנדערע זאך ,אבער אויב מ'וויל האבן גלאט-
הר"ר יחיאל בוים הי"ו :די רביצין האט זיך אלץ געזארגט אז
כשר מוז איך הייסן העכערן די פרייז.
יעדער מאנ"ש וואס האט געמאכט א שמחה זאל באקומען
ס'איז געווארן אן איבערקערעניש אין די גאנצע שטאט, א מתנה ,זי פלעגט מיר אלץ בעטן איך זאל איר ברענגען
איינער פון די גרויסע רבנים זענען געקומען מיט טענות אז נאך ,כדי צו קענען געבן מתנות ,זי פלעגט אלץ באצאלן
דער האט געזאגט אז מ'דארף נישט און יענער האט געזאגט תיכף ומיד.
אז מ'דארף נישט ,אבער אזוי האט דער טאטע ז"ל געזאגט
מרן שליט”א :זי האט געהאט גרויסע השגות אין דעם ,געבן
און מיט דעם האט ער זיך געהאלטן.
און באצאלן ,זי האט געהאט א מורא'דיגע ארנטליכקייט און
הגרי”א גאלדבערגער :לעומת זה ,תיכף ווען ס'איז ארויס הכרת הטוב פאר יעדעם.
דעם פסק פון רבי'ן ז"ל איז עס געווען ממש פאר פסח ,האב
הגרי”א גאלדבערגער :אין קעמפ פלעגט מיר די רביצין אלץ
איך געפרעגט פון רבי'ן ז"ל וואס איך זאל טון ווען איך גיי
רופן און זאגן א גוט ווארט ,זי פלעגט מיר זאגן אז דער רבי
צו מיין שווער ,צי איך זאל נישט עסן פון זיין פלייש ,האט
ז"ל פלעגט אלץ זאגן אויף מיין טאטן הרה"ח ר' אשר זעליג
מיר דער רבי ז"ל געזאגט" :איך האב מקובל פון רב ז"ל
גאלדבערגער ז"ל וואס ער איז געווען משגיח אויף די פלייש:
[מבעלזא] אז ווען מ'גייט צו א שווער האלט מען נישט די
"ווילאנג ר' זעליג איז מיין משגיח שלאף איך רואיג".
חומרות".
מרן שליט”א :איך געדענק ביי די שאלות אויף די קישקע'ס
מרן שליט”א :איך געדענק ווען ס'איז ארויסגעקומען די
בין איך געווען שטארק אריינגעטון אין דעם ,דער אופן
ווייסע קעלבלעך ,די ווייסע קעלבלעך האט מען געפיטערט
וויאזוי ס'איז נולד געווארן די שאלה איז געווען ,אז מ'האט
מיט מילך געמישט מיט פעטן ,איז געווען די שאלה אז די
כשר געמאכט פאר'ן טאטן ז"ל אין שטוב דרייסיג-פערציג
קעלבלעך זענען מפוטם מיט בשר בחלב ,און בשר בחלב
עופות ,בין איך נאכדעם געגאנגען אין געשעפט ,כ'האב
מדאורייתא איז אסור בהנאה .דעמאלטס זענען געקומען
אפגעשניטן די קישקע און אריינגעלייגט אין יעדע עוף א
כ"ק האדמו"ר הברך משה מסאטמאר זצ"ל און נאך רבנים
פאפיר מיט א נאמבער ,און אויף יעדע שטיקל קישקע האב
צום טאטן ז"ל אין שטוב פרעגן וועגן די ווייסע קעלבלעך
איך געלייגט א נאמבער צו וויסן פון וועלכע עוף ס'קומט.
צי ס'איז אויסגעהאלטן ,צי ס'איז לכתחלה אדער נישט
לכתחלה ,מ'האט מברר געווען אז מדאורייתא איז דאך נאר אזוי האב איך אלעס אריינגעברענגט צום טאטן ז"ל ,און
אסור בישול ממש ,און דאס איז נישט קיין בישול ממש דער טאטע ז"ל האט דורכגעקוקט יעדע איינס ,און געזאגט
חג הסוכות תשפ"ז אי עלון בקודש פנימה
ר' יחיאל בוים :יעצט פאר יום טוב ווען מ'האט געמאכט ממילא איז עס נישט אסור בהנאה ,און מפוטם איז נאר
די עופות פאר'ן רבי'ן זאל זיין געזונט ,איז געווען זיבעציג
אסור טאמער ס'איז מפוטם מיט אן איסור הנאהו .
עופות און זיבן איז נישט גוט געווען צוליב שאלות אין
די קישקע ,דאס הייסט אז צען פראצענט איז נישט גוט
ו .המצאת ה'ווייסע קעלבלעך' היתה ,שסגרו עגלות בתוך דיר קטן
געווען .ווען עס איז אינגאנצן געלעכערט איז עס טריפה, ופיטמו אותם עם חלב מעורב באיזה מין שמנונית של בשר ,והיו בזה
אבער טאמער ס'איז דא א שוועמל ,ס'איז אייטערדיג ,איז כמה חששות ,חשש האחד ,חשש טריפות שהיה מפוטמים מאוד ולא
מען אויך מחמיר ,אפילו ס'איז נישט געלעכערט. נתנו להם להסתובב בחוץ רק בתוך דיר קטן ,וכריסם היו רחבות מאוד
ורגליהם היו קצרים כמו תינוק בן יומו .חשש השני היה חשש של
מרן שליט”א :הגה"צ ר' אברהם חיים שפיטצער זצ"ל האט מפוטם בבשר בחלב ,כיון שפיטמו אותם עם חלב מעורב בשמנונית
גערעדט מיט'ן טאטן ז"ל דערוועגן ,ביים רעדן מיט אים של בשר.
האט זיך דער טאטע ז"ל צעשריגן" :וואס זאגט איר אז ס'איז על חשש השני נסובה כאן דברי כ"ק מרן שליט"א ,שביררו שהיות
שאין בבשר בחלב כזה איסור דאורייתא כיון שאינו דרך בישול ,אם כן
אין בזה איסור הנאה ,ולפי זה אין שום חשש לפטם הבהמה עם בשר
יצחק אהרן גאלדבערגער שליט"א). בחלב כזה ,כיון רק באיסורי הנאה יש האיסור של מפוטם( .כ"ד מו"ץ הג"ר
מוסדות פאפא מאנסי
בנשיאות כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
ברכתא דמתיבתאברכות ותהילות לאנשי מעלה שהקדישו מכוחם ומרצם להצלחת
מתיבתא ויחי יוסף ,בזמן הקיץ תשפ"ו העעל"ט
נוהג כצאן יוס"ף
הרה"ג רבי יוסף צבי כהן שליט"א
בראש ובראשונה המחנך רב התבונות הנודע בכשרונו בחינוך בני הנעורים
מנהל רוחני מכינה לישיבה
הוא הגבר אשר מסר לבו ונפשו להצלחת התלמידים ,ובחום לבו ובתבונת רוחו הגביה
שאיפותיהם לעלות מעלה מעלה בתורה וחסידות ,ופירות עמלו ניכרים בעלייתם
הכבירה ,וקנייני התורה והיראה שנטע בלבבם לשמחת לב הוריהם ומוריהם!
צדקתם עומדת לעד
ואתו עמו יבורכו אנשי
עצה ותבונה ישרי הדעת
וייזכרו לטוב ולברכה הני נדיבי ישורון
הרה"ג ר' שלום צבי ניישלאס שליט"א
מו"ץ בקהלתינו הקדושה
הרבני הנגיד מוה"ר לוי יצחק געלבער הי"ו
ידידינו הנאמן מגדולי תומכי מוסדותינו
הרה"ג ר' יואל פריעדמאן שליט"א
יו"ר וועד החינוך דמוסדותינו
הרה"ג ר' אברהם בנימין
הרבני הנגיד מוה"ר יוסף אויש הי"ו
ידידינו הנאמן מגדולי תומכי מוסדותינו
אבערלאנדער שליט"א
ראש חבורת הלכות שבת דכוללינו
הרבני הנגיד מוה"ר יוסף לוי הי"ו
ידידינו הנאמן מגדולי תומכי מוסדותינו
הרה"ג ר' יוסף יודא קליין שליט"א
ר"מ דרכי תורה סאטמאר
שהרימו מהונם סכומים נכבדים להצלחת המתיבתא, חברי וועד הרוחני
וזכו להיות שותפים נאמנים בפריחתה ובשגשוגה! דמוסדותינו הק'
תתברכו כולכם ממעון
הברכות בברכה עד בלי די!
בברכת חג שמ ח
ישעי’ שלום וואסערמאן יוסף אבערלאנדער יוסף בצלאל פריעדמאן יוסף גאמבא ,מנכ"ל
חג הסוכות תשפ"ז בי עלון בקודש פנימה
אין לאנדאן איז געווען הג"ר מאיר פאזען ,ער איז געווען נישט רויט? ס'איז יא רויט!" נאכדעם האט אים דער טאטע
אזויווי דער העלמעצער רב זצ"ל אין אמעריקא ,ער איז ז"ל מפייס געווען.
ארומגעפארן און געבויט מקוואות ,דער הרב פאזען האט הגרי”א גאלדבערגער :אויף די נושא האט זיך דער רבי ז"ל
אים געמאכט די פלאן פון די מקוה און באופן זה האט מען אויסגעדרוקט" :מ'קען קענען יורה דעה ,אבער מ'דארף
געבויט די מקוה. אויך קענען די מציאות".
יענע תקופה איז דער אוהעלער דיין הג"ר שמואל זאב ראטה מרן שליט”א :מ'האט גערעדט דא צופרי פון הלכות
זצ"ל רב דחסידי בעלזא בני ברק געווען דא ביים טאטן ז"ל, מקוואות .ס'איז געווען ווען מ'האט געהאלטן ביים בויען א
האט ער גערעדט וועגן די מקוה דארט אין אנטווערפן מקוה אין קעמפ ,הרה"ח ר' משה חיים גליק ז"ל איז געווען
און ער האט מעורר געווען עפעס א קליינע שאלה אויף מענעדזשער און מ'האט געברענגט א קאנטראקטער,
די מקוה ,האט אים דער טאטע ז"ל געזאגט" :מ'קען זיך דער קאנטראקטער האט אריינגערעדט און געזאגט אזוי
אנטשעפענען אין דעם" ,ער האט נישט געזאגט אז ס'איז און אזוי ,האט דער טאטע ז"ל געזאגט פאר ר' משה חיים:
פסול ,אבער ביי מקוואות איז מען דאך מחמיר האט ער "וואס ברענגסטו מיר א קאנטראקטער וואס קען הלכות
געזאגט אז מ'קען זיך אנטשעפענען אין דעם. מקוואות"...
מער פון דעם האט מען שוין נישט געדארפט ,ווען דער הגרי”א גאלדבערגער :איך געדענק ווי דער רבי ז"ל פלעגט
אוהעלער דיין איז אהיימגעקומען קיין אנטווערפן האט ער זיך טובל'ן ממש אין די בור אריין.
זעט זיך אויס געזאגט פאר אפאר היימישע יונגעלייט דארט
אז ער איז געווען אין ניו יארק ביים רבי'ן און דער רבי האט מרן שליט”א :דאס איז געווען אין קעמפ קעפיטאל ,ס'איז
געזאגט אז מ'קען זיך אנטשעפענען אין די מקוה ,ממילא געווען גאר א נידריגע וואסער.
איז געווארן אזוי ,אז ס'זענען געווען אידן וואס האבן זיך ר' יחיאל בוים :איך געדענק אין קעמפ קעפיטאל ווען
מונע געווען פון נוצן דעם מקוה. מ'האט געמאכט די עירוב ,איז איינער געווען אויפ'ן דאך
די שמועה איז געקומען צו די אויערן פון הרב פאזען אז מיט א האמער ,דער רבי ז"ל האט זיך צוגעקוקט וואס ער
דער טאטע ז"ל האט עפעס געזאגט אויף די מקוה ,האט טוט און געזאגט" :עה ,וואס ווייסטו נישט וויאזוי מ'האלט
ער געשריבן א תשובה צום טאטן ז"ל פרעגן 'מהיכן דנתני'. א האמער"...
דאס איז געווען סוף ימיו פון טאטן ז"ל און דער טאטע ז"ל הגרי”א גאלדבערגער :דער רבי ז"ל האט דעמאלטס געזאגט:
האט שוין נישט געשריבן געהעריג ,האט ער געהאט א "ס'איז נישט קיין מצוה צו זיין א בטלן"...
ברודער דאהי אין וואשינגטאן-הייטס הג"ר יעקב פאזען מרן שליט"א :ביי די סוכה האט דער טאטע ז"ל מדקדק
שליט"א ,ער האט געמאכט עטליכע חיבורים ,ער איז געווען לכתחלה אזויווי דער פרי מגדים ברענגט אז מ'זאל
געווען א חשוב'ער איד ,איך האט געהאט שייכות מיט דעם מאכן די גאנצע סוכה מיט א מין וואס איז כשר לסכך.
הרב פאזען פון וואשינגטאן-הייטס ,האט ער מיר געבעטן
איינער האט מיר דערציילט ,אז ער האט געהאלפן מיט
בשם זיין ברודער אז איך זאל פועל'ן ביים טאטן ז"ל אז ער
די סוכה ביים טאטן ז"ל ,ער האט גענומען א האלץ עס
זאל אים ענטפערן 'מהיכן דנתני'.
אונטערצולייגן ביים סוכה און ער האט געוואלט ברענגען
דער טאטע ז"ל האט דעמאלטס משיב געווען מיט א א מעסטער צו זען אויב די האלץ איז גראד ,האט אים דער
תשובה אז ער האט נישט געזאגט אז די מקוה איז פסול, טאטע ז"ל געזאגט" :קום אהער ,איך וועל דיר ווייזן וויאזוי
נאר אין תשב"ץ שטייט אז ביי א מקוה זאל מען מחמיר זיין מ'מעסט דאס ,נעם א גלעזל וואסער ,לייג עס ארויף ,וועסטו
אפילו אויף א שיטה יחידאה ,נאכדעם האט אים דער טאטע זען צי ס'איז גראד צי נישט".
ז"ל געשריבן זיין הערה אויף די מקוה ,אז ס'איז געווען
עפעס אן אוצר מים מיט א שטאפער פון אייזן ,און דארט היינט צופרי האט מען דא גערעדט פון הלכות מקוואות .אין
האט ער געהאט א הערה אויף די כשרותז . אנטווערפן איז געווען א איד א גרויסער עושר וואס האט
געבויט א סַפַ�א .ער איז געווען מיליאנער ,ס'האט אים נישט
געפעלט קיין געלט ,האט מען אים אונטערגעזאגט אז זאל
ז .ראה שו"ת ויען יוסף יו"ד סימן רלה (ב' ויקרא תשל"ו) :לכבוד הרב וכו'
הגאון המפורסם לשם ולתהלה חריף ובקי בחד"ת וכו' מו"ה מאיר שוין אויך מאכן דארט א מקוה; קיין געלט פעלט דאך אים
פאזען שליט"א רב בק"ק לאנדאן יע"א. נישט ...האט ער געמאכט אויך א מקוה.
חג הסוכות תשפ"ז גי עלון בקודש פנימה
רבי פארן צו די מקוה?" האט דער טאטע ז"ל אז ער וויל איך געדענק ווי הרה"ח ר' לייבוש קליין (זאל זיין געזונט און שטארק)
פארן נאכ'ן דאווענען ,דאס האט געמיינט בערך צענע צי [ז"ל] איז געגאנגען מיט'ן טאטן ז"ל קוקן די מקוה אין קעמפ.
האלב עלעף .נאכ'ן דאווענען איז מען ארויסגעגאנגען צו דעמאלטס איז נישט געווען אזויווי היינט אז אלעס איז פאר
די מקוה ,ער האט געמיינט אז מ'גייט סתם קוקן די בור, געלט ,די אידן האבן געארבעט פאר די מוסדות אומזינסט,
אנקומענדיג צום מקוה פרעגט אים דער טאטע ז"ל" :וואו ר' לייבוש קליין איז געווען א איד וואס האט געדרייווט יעדן
איז די לייטער?" דער טאטע ז"ל איז ארויפגעגאנגען אויפ'ן טאג די באס צו די ישיבה אין קווינס אומזינסט.
דאך און באקוקט די צינורות ,ר' לייבוש האט זייער מורא זיין טאג אין קעמפ האט זיך אנגעהויבן דרייע פארטאגס,
געהאט ס'איז געווען סכנה'דיג ,אבער דער טאטע ז"ל האט איז ער געגאנגען פרעגן דעם טאטן ז"ל" :ווען וויל דער
זיך נישט צוטון געמאכט ,ער איז ארויפגעקראכן אויפ'ן דאך
און באקוקט די צינורות. אחדשת"ה ,הנה נשלח לי ע"י אחיו הה"ג מפה מכתבו דמר ,שבו ביאר
אופן המקוה שנעשה בק"ק אנטווערפן ,ובקשתו לחוות דעתי ,ואני
ר' יחיאל בוים :איך געדענק אז ווען מ'האט געמאכט די מקוה תמה מאחר שכבר הוסכם מהרבנים דלאנדאן ומאה"ק שליט"א
למה עוד לפנות אלי ,ואני מונע עצמי מלהורות במקום שיש שם
אין קעמפ קעפיטאל ,איז געווען ציגל דארט וואו די וואסער מורה הוראה ,וכעת נוסף לי עוד טעם למנוע מצד מצב בריאותי
האט אראפגערינען ,אין די ציגל איז געווען אריינגעקריצט ל"ע ,ה' ירפאני ,מ"מ התיישבתי דלאו אורח ארעא שלא להשיב אבל
לא יכולתי לעיין כל הצורך ובכל הספרים שציין במכתבו ,וכתוב רק
אותיות ,האט דער רבי ז"ל געהייסן אנשמירן מיט פעך די בקיצור אשר עלה ברעיוני מידי עברי בין בתרי מכתבו ,וה' יצילני
אותיות אויף די ציגל ,כדי ס'זאל נישט זיין קיין בית קיבול. משגיאות.
חג הסוכות תשפ"ז די עלון בקודש פנימה
זענען געקומען צו צעהלימער רב מיט א בקשה אז ער זאל מרן שליט"א :ס'איז געווען גוי'אישע אותיות .איך געדענק
נישט ארויסקומען מיט זיין פסק כדי ס'זאל נישט ווערן קיין אז דארט אין קעפיטאל איז געווען א שטיקל שאלה ,ווייל די
פירצה דערין. מקוה איז געווען אונטער די קאך ,און ווען מ'האט געוואשן
די קאך האט אראפגעטראפט פון די קאך צו די מקוה.
*
השיחה נסובה אודות מה שכתב מרן הערוגת הבשם בצוואתו מענטשן מיינען אז דער טאטע ז"ל איז געווען א מחמיר ,ער
ללמוד לעילוי נשמתו ולהזכיר 'משה בן אסתר'. האט געהאט א שם פון א מחמיר ,אבער ס'איז נישט אזוי ,ער
האט פשוט אמת'דיג דן געווען אויף יעדע פרט.
הגרי"א גאלדבערגער :ס'איז דא א גאנצע שמועס פארוואס
דער ערוגת הבשם האט געהייסן מ'זאל אינזין האבן משה דער טאטע ז"ל האט געהאט חילוקי דעות מיט הגה"ק
בן אסתרי . צעהלימער רב זצוק"ל אויב מ'מעג קלענער מאכן די פייער
הרה"צ רבי פינחס חיים שליט"א :מ'האט אינזין ביידע ,סיי יום טוב ,דער טאטע ז"ל האט גע'טענה'ט אז אויב וויל מען
דער טאטע'ס נאמען און סיי די מאמע'ס נאמעןאי . אינמיטן יום טוב א קליינע פלאם דארף מען מאכן פאר יום
מרן שליט"א :ס'איז מקובל ,אז דער ערוגת הבשם האט טוב צוויי פלאמען ,א גרויסע מיט א קליינעח .
געהאלטן אז דער עיקר תורה האט ער פון זיין מאמע ,ווייל הגרי"א גאלדבערגער :צעהלימער רב האט אויסגערופן
ער איז געווארן א יתום פונעם טאטן ביי די זיבעצן יאר אין בית המדרש אז אפילו ער האלט זיך ביי זיינע ,האט ער
און די מאמע האט אים אויפגעוועקט פארטאגס ער זאל אבער נישט קיין ברירה ,היות ער האט צוויי לייבן – דאס
לערנען ,ממילא האט ער תולה געווען זיין תורה אויף זיין האט ער געמיינט כ"ק האדמו"ר הדברי יואל מסאטמאר
מאמעבי . זצ"ל און כ"ק האדמו"ר מצאנז-קלויזענבורג זצ"ל – וואס
זיי ביידע האבן אים געבעטן אז ער זאל נישט מקיל זיין
י .ראה בהצוואה הק' 'הכנה דרבה' (אות לה) :לכן עתה באתי לבקש מכם, אין דעם ,כדי ס'זאל נישט ווערן אין דעם א פירצהט .דאס
הנה הגיע העת והעונה לעשות עמי אות לטובה לקיים עמי גמילות הייסט דער רבי ז"ל האט געהאלטן אנדערש ווי אים אבער
חסד של אמת ,שילמוד כל אחד ואחד פרק משניות לזכות נשמתי,
מלבד מה שלומדים בחבורות משניות שנתייסדו לשם זה ,יוסיף כל
ער איז נישט געקומען מיט קיין טענות אז ער זאל נישט
ואחד אחד ללמוד פרק אחד ,ויאמר בפה מלא קודם לימוד -הריני ארויסקומען מיט זיין פסק ,אבער די אנדערע צוויי רבנים
לומד משניות זה לקיים מצות עשה של תלמוד תורה ,ויהי רצון
שיהיה לזכות נשמת משה בן אסתר.
ח .ראה בשו"ת ויען יוסף או"ח סימן שלב ,שם מאריך כ"ק מרן ז"ל
אי .ראה בספר הבשם והשמן (עמוד תרכא) העתק ממכתב קודש של כ"ק
בפרטי האיסור ,ונעתיק רק תחלת וסוף דבריו :כעת ארשום בזה
מרן זצוק"ל בשפת אידיש אל הר"ר יחיאל מיכל דאווידאוויטש" :איך
בהנוגע להלכות יום טוב ,דידוע דע"י סיבוב בית אחיזה שבו מגדילין
בעט אייך א טובה ,איהר זאלט אזוי גוט זיין און אנצינדען א ליכט אויף
ומקטינין הלהב של הגעז ,ודרך תשמישו הוא דבתחלה מדליקין אותו
דער מצבה ,ווען מעגליך א שמן לעמפל ,ווען נישט א פשוט גרויס
בלהב גדול דכך נוח לחדליקו ואח"כ מקטינין הלהב ומגדילין אותו
לעכט ,און ארויס זאגען דאס איהר זענט א שליח פון אייניקל יוסף
כפי צורך הבישול ,דאם הלהב תמיד גדול אז מקדיח התבשיל.
בן שרה רבקה ,אין זיין שליחות צינד איהר דאס ליכט לעילוי נשמת
זקנו משה בן עמרם ובן אסתר ,און דערנאך זאלט איהר מוחל זיין ומסיים שם מרן ז"ל בדבריו :על כן נראה דיש ללמד לנשים המבשלות
זאגען ,יהי רצון מלפני אבינו שבשמים שיהא רבינו משה בן אסתר שלא יסובבו השרויף להקטין הגאז ביום טוב ,וכשיריאות שלא יקדיח
מליץ יושר בעד נכדו יוסף בן שרה רבקה ובעד זוגתו מרים בת חנה, התבשיל ,תעשנה כהעצה הנלמד מהמחבר באו"ח סימן רנ"ג ס"ג,
ובניהם ובנותיהם חנה בת מרים וכל משפחתה ,יעקב יחזקי' בן מרים דהיינו לשום קדירה ריקנית כפויה על פיה על הלהב ,ועל גבה תעמיד
וכל משפחתו ,ישראל מנחם בן מרים וכל משפחתו ,שרה רבקה בת הקדירה המתבשלת ,דאז האש רחוק ולא יקדיח התבשיל ,ותכין לכך
מרים ,יוכבד אסתר בת מרים ,אהרן בן מרים ,להנצל מכל צער ויגון קדירה מערב יום טוב הראויה לכך ,ובאופן זה תוכל להחליף הקדירה
ולרפואה שלימה ולחיי נחת בתורה ויראת שמים". בכל פעם מאש חזק לרפה או איפכא כרצונה מבלי להצטרך להכניס
בי .ראה מה שכתב הגה"ק מצעהלים זצוק"ל בשו"ת מגדלות מרקחים עצמה בחשש איסור כיבוי ,או שתדליק בתחילה ב' להבים בהכירה
יו"ד סימן עז :מה שתמהת על כ"ק אאמו"ר זצ"ל שכתב שם אמו ,הוא אחד קטן ואחד גדול כדי שבאמצע הבישול תוכל להחליף הקדירה
מטעם הכמוס .הנה אביו היה תלמיד חכם גדול צדיק ותמים ,ועיר ולהסירה מהלהב הגדול להקטן.
מונקאטש שמו עיניהם עליו לשום עליו כסא הרבנות ,אבל לא רצה כי ט .ראה בשו"ת מגדלות מרקחים להגה"ק מצעהלים זצוק"ל ,הערת
היה לו גדר שלא לקבל על שכמו כסא רבנות ,והיה לו מסחר גדול של המו"ל באו"ח סוף סימן צז ,שם מתיר אפילו לכבות לגמרי אש ה'גאז'
בוי מאטעריאל [חומרי בניה] ,ומזה היה מתפרנס ,אבל בעוה"ר שבק ביום טוב :מדברי מרן זצ"ל נראה שדעתו להתיר לכבות לגמרי ,ולא
לן חיים בעודו צעיר לימים ולא הגיע עוד לשנת הארבעים ,והניח שמענו שהורה כן למעשה ,וכנראה משום דהוא מילתא דתמיהא.
אחריו עשרה יתומים ואבי זצ"ל היה הבכור והיה אז כבן שבע עשרה ובדבר הקטנת להב הגאז שלא לצורך בישול ,התווכחו עמו מגדולי
שנה ועליו היה מוטל לנהל העסק ,ואמו ע"ה היתה שומרת עליו בכל דורנו שדעתם נוטה לאיסור ,ואם כי ידענו בבירור שדעתו לא זזה
לילה שעה ב' באשמורת שיקום ללמוד ,ואמר שתורתו היא של אמו, מהוראתו (כי כן שמעתי מפ"ק) ,בכל זאת הכריז בבית מדרשו ברבים כי
כן שמעתי ממנו ,ועל כן היה ברצונו להזכיר עליו שם אמו. מאחר ורבו עליו חביריו בנידון זה ,הוא חוזר מהיתרו למעשה.
חג הסוכות תשפ"ז וט עלון בקודש פנימה
מרן שליט"א :ס'איז דא אזא שמועה אז מ'געבט נישט דער הגרי"א גאלדבערגער :דער רבי ז"ל האט געוויזן פאר כ"ק
נאמען 'עמרם' אליין ,נאר צוזאמען מיט נאך א נאמען. האדמו"ר רבי שלמה מבאבוב זצ"ל די הלכה וועגן זאגן הרני
אבער למעשה זעט מען אז ס'איז יא דא אסאך עמרם'ס, כפרת משכבה אויף א מאמע ,ס'איז א פלא אז ס'שטייט
מיין רביצין'ס פעטער האט געהייסן 'עמרם' [הרה"ח ר' נישט אין הלכות אבילות נאר אין הלכות כיבוד אב ואם.
עמרם גרינוואלד ז"ל בן הגה"ק רבי אברהם יוסף מאונגוואר מרן שליט"א :איך געדענק עס ,איך בין דארט געווען .דער
זצוק"ל]. באבובער רב האט געפרעגט פון טאטן ז"ל די הלכה צי
הגרי"א גאלדבערגער :דער רבי ז"ל האט בזוו"ר געהאט א מ'זאגט אויף א מאמע הרני כפרת משכבה ,האט דער טאטע
קינד 'עמרם יהודא' ,איז דאך דאס א ראי' צו די זאך. ז"ל געהייסן מ'זאל אים ברענגען שלחן ערוך יורה דעה,
הדומ"ץ שליט"א :דער זיידע הגה"ק רבי עמרם מטשארנא האט ער באלד אויפגעמישט צי הלכות כיבוד אב ואם (סימן
זי"ע איז דאך אוועק יונג. רמ סעיף ט) און געוויזן די הלכה אז אויף א מאמע זאגט מען
אויך הרני כפרת משכבהגי .
הגרי"א גאלדבערגער :די גמרא זאגט אין בבא בתרא (יז ):אז
עמרם מת בעטיו של נחש ,קומט דאך אויס אז ס'איז גאר הרה"צ רבי פינחס חיים :ס'שטייט אין הלכה אז ווען מ'זאגט
א הויעכע נאמען ,און בעלזער רב ז"ל האט דאך געזאגט א מימרא בשם דעם טאטן זאגט מען הרני כפרת משכבו,
פאר מיין פעטער אז ער זאל נישט צאמשטעלן דער נאמען ביי א מאמע איז דאך אויך דא תורה ,אל תטוש תורת אמך.
פון זיין טאטן מיט'ן נאמען פון אור החיים הק' ,דער רב ז"ל משב"ק הרה"ח ר' יעקב יוסף ניישלאס שליט"א :דער ויגד
האט זיך אנגעכאפט די גארטל און געזאגט" :ער איז געווען יעקב האט געזאגט א טעם פארוואס דער ערוגת הבשם
א סאמע מלאך". האט געהייסן אינזין האבן 'משה בן אסתר' ,וויבאלד דער
מרן שליט"א :דער מאנטרעאלער רב האט געוואלט מאכן נאמען 'משה בן עמרם' איז צי א גרויסע טיטל ,האט ער
א פירוש אויפ'ן אור החיים הק' ,האט ער געשיקט פרעגן פון געוואלט אז מ'זאל אים מזכיר זיין 'משה בן אסתר'די .
רב ז"ל איבער דעם ,האט דער רב ז"ל געזאגט" :זאג אים, הרה"צ רבי פינחס חיים :ס'האט מיר דערציילט הר"ר יעקב
ער זאל זיך זוכן בעסער'ס" .כ'האב שוין לאנג געהערט די יחזקי' געשטעטנער הי"ו פון טאראנטא ,אז הגה"צ רבי
מעשה ,אבער יעצט האב איך געזען ברענגען אז הרה"ח ר' עמרם געשטעטנער זצ"ל האט געוואלט געבן א נאמען
יחזקאל קאטצבורג ז"ל איז געווען דער שואל. 'משה' ,אבער כ"ק מרן מבעלזא זי"ע האט נישט געלאזט,
א' הרבנים :דער טאטע פון הגה"ק דער שאצער רב זצ"ל זאגנדיג" :ס'איז נאר דא איין משה בן עמרם".
האט געהייסן 'יוסף בן מרים' ,ער האט אמאל געגעבן א מרן שליט"א :ר' עמרם געשטעטנער דער טאטע פון הגה"צ
קוויטל פאר כ"ק מרן מהר"י מבעלזא זי"ע ,האט ער אים רבי נתן געשטעטנער זצ"ל האט געהאט א זון 'משה'.
געזאגט" :א איד הייסט נישט יוסף בן מרים ,אותו האיש
הרה"צ רבי פינחס חיים :יא ,למעשה האט מען יא געגעבן
האט אזוי געהייסן" ,האט דער מיטעלער בעלזער רב
דער נאמען 'משה' און ס'האט אים געשאדט.
געהייסן צוגעבן א נאמען פארדעם און נאכדעם ,פארדעם
'מרדכי' ווייל ס'איז געווען פורים צייט און נאכדעם 'משה',
גי .ראה בשו"ע שם :חייב לכבדו אפילו אחר מותו ,כיצד ,היה אומר
האט ער געהייסן 'מרדכי יוסף משה' ,דאס איז געווען הרה"ק
דבר שמועה מפיו ,אומר כך אמר אבא מארי הריני כפרת משכבו אם
ר' מרדכי יוסף משה מסוליצא זי"ע. הוא תוך שנים עשר חדש ,ואם הוא לאחר שנים עשר חדש אומר
זכרונו לברכה .הגה ,ואין חילוק בין אם לאב בכל זה.
מרן שליט"א :ס'ווערט נישט געברענגט אין ערגעץ ,אבער
די .ראה בספר הבשם והשמן (עמוד שלח) מכתבי הגה"ח ר' יצחק דוד
איך האב געהערט פונעם שאמשאנער רב הגה"צ רבי הכהן פריעדמאן ז"ל :ושמעתי מפי כ"ק מרן אדמו"ר הגה"ק הויגד
גבריאל יהודא אילאוויטש זצ"ל אז דער נאמען 'עמרם' ביי יעקב זצ"ל שאמר בליל שבת לפני ז' אב שהוא יומא דהלולא ,על
די אשכנזים שטאמט פון הגה"ק רבי עמרם חסידא זי"ע. ענין פלא שכתב בספר הקדוש הכנה דרבה דף ע"ט אות ל"ה שביקש
מבניו ותלמידיו שילמדו אחר פטירתו משניות לטובת נשמתו ויאמרו
הציבור עובר לנחם. שהלימוד יהיה לטובת נשמת משה בן אסתר ע"ה ולא משה בן עמרם,
אף שמנהג חסידים להזכיר אחר הפטירה שם האב .ואמר שאפשר
מרוב ענותנותו של אביו הערוגת הבשם חשש דכשיזכרו משה בן
עמרם יהיה הכל לזכות משה רבינו שעל ידו קבלנו תורה בסיני ,לכן
ביקש שיאמרו בפירוש משה בן אסתר ,ועי"ז יזכה גם הוא שיפקד
לטובת נשמתו והבן.
חג הסוכות תשפ"ז זט עלון בקודש פנימה
חג הסוכות תשפ"ז זי עלון בקודש פנימה
חג הסוכות תשפ"ז חי עלון בקודש פנימה
אין כולל ,די לשון 'תורה' איז מלשון 'מורה' ,תורה לערנט
פאר א איד וויאזוי זיך צו פירן ,אין דעם כולל וואקסן חשוב'ע דברות קודש
יונגעלייט וואס זיי מאכן זיך טאקע נישט צוטון פון זיך ,אבער אצל מעמד 'יום עמודי תורה' -מיוחד
לנגידים ותומכי כוללנו הק'
מ'זעט ווי זיי שטייגן אין עבודת ה' מיט אן ערנסטקייט ,מיט
א ווארעמקייט ,מיט א חסיד'ישקייט און מיט מדות טובות, יום ב' סליחות תשפ"ו לפ"ק
זיי האלטן זיך שטארק און פעסט ,זיי וואקסן ברוך ה' ,וממנו
פנה ויתד אז ס'לייכט אויף יעדעם איינעם. התחנני בבקשה
מ'האט שוין גענוג גערעדט פריער ,אונז זענען מתפלל
שותפים בתורה ביי די סליחות (לצום גדלי') תורה הקדושה התחנני בבקשה,
יעצט רעדט מען דא צו די שותפים אין דער כולל ,מ'האט די תורה הק' זאל בעטן פאר אונז .אז די תורה דארף בעטן
שוין פריער ערווענט די געוואלדיגע זאך פון זיין א שותף, פאר אונז ,וואס צאלן אונז איין אויף דעם? אונז צאלן איין
וואס זיי טראגן א געוואלדיגע חלק אין די גאנצע זאך דא. 'כבוד התורה'.
די וועלט זאגט אז אן געלט איז נישט דא קיין חתונה, וואס איז דאס 'כבוד התורה'? כבוד התורה מיינט נישט
יעדע תורה איז דאך אזויווי א חתונה אזויווי ס'שטייט (משלי שיינע ווענט אדער שיינע לעקטער אין כולל ,אודאי דארף
לא ,י) אשת חיל מי ימצא ,אז אונז נעמען די יונגעלייט דא צו מען דאס אויך האבן ,אבער נישט דאס איז די כבוד התורה.
לערנען דארף מען זיי דאך געבן ,אזויווי אמאל פלעגט מען כבוד התורה איז אז מ'קוקט זיך ארום וואס עס טוט זיך דא
באנו בזה להביע מיטב ברכותינו ואיחולי מזל טוב מול ידידנו היקר ,שמו הטוב הולך לפניו ,יושב בין אהלי
שם ועבר על התורה ועל העבודה ,ירא את ה' ובמצותיו חפץ מאוד ,הולך תמים ופועל צדק ,נח לשמים
ונח לבריות ,עושה מלאכתו בנאמנה ובמסירות ,רץ כצבי וגבור כארי לפעול ולהפעיל למען כל דבר
טוב ,אומר מעט ועושה הרבה ,עושה ומעשה בכל לבו ונפשו ,כי לו נאה לו יאה שבח ותהלה ,ה"ה
האברך החשוב הר"ר חיים
יוסף כהן הי"ו
עסקן נמרץ למען קופת חתנים
לרגל שמחת הולדת בתו למזל טוב
יתן השי"ת שיזכה לראות רוב תענוג ונחת ,ויהיה ביתו בית מלא ברכת ה' ,יתברך עם כל
הברכות ועם כל מיני השפעות טובות ,בני ברוכי חיי ארוכי ומזוני רויחי ,הרחבת הדעת
וסייעתא דשמיא בכל אשר יפנה ,וימלא ה' משאלות לבבו לטובה ולברכה אכי"ר.
החותמים בברכה
הנהלת קופת חתנים
חג הסוכות תשפ"ז טי עלון בקודש פנימה
דברות קודש געבן נדן מיט קעסט פאר די יונגעלייט ,דארפן אונז דא אויך
געבן פאר זיי.
אצל מעמד הדינער 'שהחיינו' מיט דעם האבן די שותפים א גרויסע חלק אין דעם ,און
לטובת מוסדותינו הק'
אויף דעם קומט זיך זיי שטארקע גרויסע קרעדיט און הכרת
מוצאי שב"ק בשלח תשפ"ו לפ"ק
הטוב ,עס קומט נישט אן גרינג ,און די יונגעלייט דארפן דאס
הודאה להשי"ת אויך מכיר טוב זיין ,כאטש די יונגעלייט זענען דאך שותפים
מיט זיי ,דארף מען אבער אפילו א שותף מכיר טוב זיין.
א גוטע וואך חשוב'ע אידן.
איך וועל פראבירן צו מקיים זיין דעם מאמר חז"ל (אבות
די אלע שותפים זאלן וויסן אז מיט א פשוט'ע ביזנעסדיגע
א ,טו) אמור מעט ועשה הרבה ,ממילא וועל איך נאר זאגן חשבון איז דאס א גוטע קרן וואס ס'וואקסט דערפון ,אז
אפאר ווערטער. מ'שטעקט איין אין אזא זאך איז דאס א גוטע ביזנעס.
דאס ערשטע זאך פאר מ'הייבט אן דארף מען לויבן דעם הכנה ליום הדין
אייבערשטן ,דאס איז די ערשטע זאך ,מ'דארף לויבן דעם
חוץ מזה איז דאס טאקע א הכנה צום יום הדין און די
אייבערשטן אויף דעם וואס מ'איז זיך צאמגעקומען אויף
הייליגע טעג ,די יאר איז דאך ראש השנה שחל בשבת,
אזא זאך ,אז ס'ווערט מקויים דעם 'אנו רצים והם רצים',
ס'שטייט אין די משנה (ראש השנה ד ,א) יום טוב של ראש
יעדער איינער וויל זיך צאמקומען און זיך פרייען ,אבער אונז
השנה שחל להיות בשבת ,א תלמיד חכם איז דאך בבחינת
זענען זיך צאמגעקומען אויף אזא דבר חשוב מאוד ,דארפן
שבת ,דאס אליין אז מ'קומט צום יום הדין מיט די כח פון
מיר לויבן דעם אייבערשטן אויף דעם.
'שבת' פון שטיצן תלמידי חכמים איז דאס אליין א יום טוב
הכרת הטוב לנדיבים אנשטאטס די תקיעות ,די תורה איז אליין איז שוין א זאך.
נאכדעם וויל איך דאנקען דעם אייבערשטן ,אונז זענען אמרו לפני מלכיות כדי שתמלכוני עליכם; וויאזוי איז מען
דאך דא געקומען אויף חינוך ,מ'האט געמאכט דא וואס ממליך מלכותו יתברך? אלעס דורך די תורה הק'' .זכרונות'
מ'רופט א 'חנוכת הבית' אויפ'ן בנין ,א 'חנוכת הבית' אויף גייט ארויף אויף די מחשבה פון א איד ,די גאנצע מחשבה
די ַזַאל ,וויל איך דא ערשטנס ארויסברענגען א גרויסע ווערט אויסגעאיידלט דורך די תורה הק'' .במה בשופר' ,דאס
שטארקע הכרת הטוב פאר אונזער חשוב'ער ראש הקהל איז דורך שפרו מעשיכם וואס דאס קומט אויך פון תורה
[הרה"ח ר' יחיאל אבערלאנדער שליט"א] ,וואס ער שטייט הק'.
שוין יארן לאנג און נעמט אויף זיין פלייצע נאך און נאך און זאל דער אייבערשטער העלפן מ'זאל זוכה זיין צו אלע
נאך ,בויען נאך א בנין און נאך א בנין ,און דאס אלעס ווערט השפעות טובות ,מ'זאל זוכה זיין צו ברך עלינו ה' אלקינו את
געטון מיט'ן גרעסטן פנימיות ,מיט זיין גאנצע הארץ און השנה הזאת ,די פאר טעג פון די יאר זאל מען נאך קענען
מיט זיין גאנצע איבערגעגעבנקייט. פועל'ן וואס מ'דארף צו פועל'ן ,מ'זאל זיין צוגעגרייט צום
אודאי וואונטשן מיר אים אז ס'זאל זיין עוד ינובון בשיבה הייליגן טאג ,מ'זאל זוכה זיין צו א כתיבה וחתימה טובה און
דשינים ,ער זאל זיין געזונט און שטארק ,ווייטער קענען צו כל מיני השפעות טובות ,אונזערע עלטערן בעולם העליון
אנגיין מיט זיין עבודת הקודש ,ס'איז א זכיה אויף א איד וואס זאלן מגין זיין אויף אונז ,זיי זאלן אונז באגלייטן און צושטיין
האט געקענט אזויפיל טון ,און מ'זעט עס טאקע אויף אים, צו די זכותים ,זיי זאלן מלמד זכות זיין אויף אונז ,מ'זאל ווערן
אז ער האט אזעלכע חשוב'ע קינדער און קינד'ס קינדער, אפגעהיטן פון אלעס וואס מ'דארף אפגעהיטן ווערן.
תלמידי חכמים יראים ושלימים. מ'זאל זוכה זיין צו כל מיני ישועות ,צו הרמת קרן התורה,
כ'וועל זאגן א מילתא דבדיחותא ,אז דער ַזַאל איז א בביאת משיח צדקנו בב"א.
שלימות אינעם גאנצן בנין ,ווייל אונז בלייבן נישט שטיין
ביי די חתונה ,אונז האבן א תלמוד תורה צו מחנך זיין די ***
קינדער ,נאכדעם גייט מען אין ישיבה ,און דאס זעלבע איז
חג הסוכות תשפ"ז כ עלון בקודש פנימה
זייערע נעמען ,אבער דער עולם ווייסט ווער דאס זענען ,דאס מיט די מיידלעך אין די בית חינוך לבנות .נאכדעם ווען די
זענען די יונגעלייט 'גשר לקשר' וואס טוען אין שידוכים, קינדער ווערן עלטער טוט מען שידוכים מיט די קינדער,
דאס איז דאך א מורא'דיגע מורא'דיגע זאך וואס זיי טוען דארף מען דאך האבן וואו צו חתונה מאכן ...נאדעם וואס
מיט שידוכים ,דאס איז א געוואלדיגע זאך! איך קען ממש מ'האט חתונה ,דארף מען דאך ווייטער מחנך זיין די פרישע
זאגן אויף זיי ,אז איך ביי זיי מקנא ,ויהי חלקנו עמהם. קינדער און טון שדוכים מיט זיי און חתונה מאכן ,און אזוי
ווייטער.
הזורעים בדמעה ברנה יקצורו
קומט אויס אז דער ַזַאל איז א שלימות אין די גאנצע זאך,
ס'שטייט די וואך אין די סדרה (פ' בשלח טז ,ו-ז) ערב וידעתם ווייל דאס ווייזט אז מ'ווערט נישט פערטיג ביי די חתונה.
כי ה' הוציא אתכם מארץ מצרים ובוקר וראיתם את כבוד
איך וויל דא אויך זאגן בשבח פון די אידן וואס טוען דא,
ה'.
כ'קען נישט יעצט אויסרעכענען די גאנצע ליסטע פון די
מ'דארף צו וויסן אז א איד וויל אריינלייגן די הענט אין אידן וואס טוען אזויפיל אין אלע ענינים ,סיי אין די קהלה,
די קעשענע ארויסצונעמען געלט פאר די מוסדות ,אדער סיי אין די מוסדות ,סיי אין די פארצווייגטע מוסדות ,דא אין
ער וויל זיך עפעס מטריח זיין אין די מוסדות ,אבער ס'גייט בארא פארק ,אין לינדען און אין מאנסי.
שווער ,דער בעל דבר פארלייגט זיך ,דאס איז נישט דווקא
אבער איינעם קען איך מיר נישט איינהאלטן און איך
ביי סתם אידן נאר אפילו ביי נגיד'ידישע אידן וואס האבן
וועל אים ערווענען ,דאס איז הר"ר שלמה וועבער הי"ו ,וואס
געלט ,עס גייט נישט אזויווי מ'מיינט ,מ'טראכט אהער און
איך בין מרגיש אז ער געבט אוועק פון זיין הארץ ,ער געבט
מ'טראכט אהין ,דער בעל דבר מאכט שוין זיינע חשבונות,
און ער געבט ,ער ווערט נישט פערטיג מיט'ן געבן ,סיי דעם
דאס איז וויכטיג און יענס איז וויכטיג.
בנין און סיי איבעראל וואו ס'זאל נאר זיין .וואונטש איך אים
דארף מען וויסן 'ערב' ,טאמער עס גייט אים שווער, אודאי ,דער אייבערשטער זאל געבן אז ער זאל זיין געזונט
דעמאלטס 'וידעתם כי ה' הוציא אתכם' ,דארף מען גלייבן און שטארק ,קענען ווייטער זען נחת געזונטערהייט.
אינעם אייבערשטן' ,ובוקר' נאכדעם וואס מ'גלייבט שוין
ווערט לעכטיג ,דעמאלטס 'וראיתם את כבוד השם', בשבח ארגון גשר לקשר
דעמאלטס קען מען זען נחת .קודם דארף מען זיך פלאגן כ'וועל נאר זאגן א זייטיגע זאך וואס קומט אפשר נישט
און זיך מטריח זיין אפילו עס איז שווער און שפעטער קומט אהער צו די מוסדות ,אבער איך וויל עס דא ערווענען ,דאס
שוין די נחת. זענען צוויי-דריי יונגעלייט וואס זענען צוריקגעצויגן מיט
בלב נרגש וברגשי הכרה ותודה ,משגרים אנו בזה כסא דברכתא ,וברכת מזלא טבא
וגדיא יאה ,מול ידידנו וידיד כל נפש חי ,עושה ומעשה בכל לב ונפש להביא אורה
ושמחה בבתי אנשי שלומינו ,ה"ה
הר"ר ישעי' יצחק בוים הי"ו
שדכן נאמן בקרב אנ"ש
לרגל שמחת הבר מצוה של בנו למזל טוב שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך
דחסידי פאפא
בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל ,יהא רעווא שיזכה לגדלו לתורה לחופה ולמעשים טובים ,מתוך נחת
והרחבת הדעת דקדושה ,ויזכה לראות רוב תענוג ונחת מכל יו"ח ,בביאת בן דוד גואלנו ,ומלכנו בראשנו בב"א.
המכירים פעולתיך הנשגבות
ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא
חג הסוכות תשפ"ז אכ עלון בקודש פנימה
מ'לערנט אויס פאר די קינדער ,אז איין סברא פון רמב"ן, שותפים בהמוסדות
איין סברא פון ריטב"א ,איין סברא פון רבי עקיבא איגר ,איז איך וויל נאר דא זאגן ,מ'האט שוין היינט גענוג גערעדט
מער ווערט פון אלעס! צו קענען איין סוגיא ,זיך צו פארהערן דא ,אבער וואס מ'האט געשמועסט היינט דא איז ,אז דער
א סוגיא ,זיך צו פארהערן א סימן אין שלחן ערוך ,דאס איז עולם איז שותפים אין די מוסדות ,אבער דער אמת איז אז
מער ווערט פון אלעס! ס'איז טאקע אזוי ,ווייל אונזער עבודה מיט די קינדער איז
דאס געבט מען שוין אריין יונגערהייט פאר די קינדער, נישט נאר צו לערנען תורה ,אודאי לערנט מען תורה ,אבער
אזוי האט מען אונז געלערנט און דאס גייט אויך ווייטער ס'איז פארהאנען אז זאך ווי 'אהבת תורה' ,מ'דארף ליב האבן
ביי אונז. צו לערנען ,מ'דארף וועלן לערנען ,מ'דארף וועלן פארשטיין
וואס איז פשט אין תוספות .דאס איז א גרויסע עבודה ,און
בטחו בה' עדי עד
צו דער חלק פון 'אהבת תורה' דארף מען זיין שותפים.
כ'וויל מסיים זיין מיט א ווארט צו מחזק זיין די אלע נושאי ווען ס'איז דא א שותפות אין א געשעפט ,דארף מען דאך
בעול .מ'האט שוין פריער ערווענט 'מהיכן ירק זה חי' ,מ'קען דערציילן פאר'ן שותף וויאזוי די געשעפט גייט ,ממילא
דאך נישט לעבן למעלה מן הטבע .אבער די וואך גייט דארפן אונז דא אויך זאגן אביסל וואס עס גייט פאר אינעם
די פרשת המן ,וואס לערנט מען זיך פון פרשת המן? אז געשעפט.
טאמער א איד טוט לעבן מיט א העכערע השגה געבט אים אין די היינטיגע וועלט גייט עס ,ביי אלע ענינים ,סיי אין
דער אייבערשטער יעדן טאג ,מ'דארף נישט אנגרייטן פון געשעפטן און סיי ביי אנדערע פראבלעמען ,אז מ'דרייט זיך
פריער. ארום איבעראל און מ'פרעגט יענעם חכם אן עצה און ביים
אין די פריערדיגע יארן שנת תשי"ט צי תש"כ איז געווען צווייטן חכם אן עצה ,דער האט עקספיריענס און דער איז א
צווישן די הנהלת המוסדות א איד הגה"ח ר' מענדל ראטה פראפעסעניאל אין דעם הינזיכט ,ממילא וויל איך דא זאגן
ז"ל ,ער איז געווען גאר א געהויבענער איד .אמאל איז ער אן אופן וויאזוי מ'ארבעט ביי אונז.
אריינגעקומען צו כ"ק מרן אאמו"ר זצוק"ל און געזאגט:
"איך וויל רעזיגנירן פון די מוסד" ,האט אים דער טאטע אהבת וחשקת התורה
ז"ל געפרעגט" :פארוואס ווילסטו רעזיגנירן?" האט ער ס'איז דא א ווארט פון כ"ק מרן מהר"י מבעלזא זי"ע אויפ'ן
געזאגט" :די חשבונות שטימען נישט ,ס'איז דא א גרויסע פסוק אין פרשת בא (י ,ב) למען תספר באזני בנך ובן בנך,
דעפיציט ,מ'קען נישט ווייטער אנגיין אזוי". זאגט ער ס'האט זיך אזוי געפירט אז משה רבינו'ס קינדער
האט אים דער טאטע ז"ל געזאגט" :ברענג מיר אריין די זענען נישט געווען אין מצרים ,אזוי איז משה רבינו געווען
ביכער ,איך וויל זען די דעפיציט" ,האט ער אריינגעברענגט דער ערשטער מספר וואס זאל דערציילן יציאת מצרים ,כדי
די ביכער און געוויזן א היי יאר איז די דעפיציט צען טויזענט משה רבינו זאל אריינלייגן א סגולה אין מצות סיפור יציאת
דאללאר – דא רעדט מען פון פינף און זעכציג יאר צוריק, מצרים אז דאס זאל ברענגען אמונה [אתד"ק].
יענע צייטן איז דאס געווען א גרויסע סכום – האט אים דער אונז ווייסן אז 'תורה צוה לנו משה מורשה קהלת יעקב',
טאטע ז"ל געפרעגט אזא שאלה" :וויפיל יאר שטייט שוין אונז האבן מקבל געווען פון אונזערע עלטערן ,און אונזערע
די מוסדות? בערך פינף-זעקס יאר ,אויב אזוי אז א יאר איז עלטערן האבן מקבל געווען פון אונזערע עלטערנ'ס
דא צען טויזענט דאללאר דעפיציט ,וואו איז יעצט די פופציג עלטערן און אזוי ווייטער ארויף ביז כ"ק אא"ז מרן הערוגת
טויזענט דאללאר דעפיציט? אלא מאי ,פאלגט מיר ,בלייבט הבשם זי"ע.
אין די מוסדות און דער אייבערשטער וועט שוין העלפן"... אין די משנה שטייט דאך (אבות א ,א) משה קיבל תורה מסיני
ומסרה ליהושע ויהושע לזקנים ,אונז ווייסן אויף אזויפיל ,אז
השאיפה להרבצת התורה מ'דארף אריינברענגען אין די קינדער א חשקת התורה ,א
תשרי תש"ז איז דער טאטע ז"ל געווען אויפ'ן וועג פון לעכטיגקייט אין תורה ,דאס איז די וועג וויאזוי מ'ארבעט ביי
אונגארן קיין אנטווערפן ,גאנץ חודש תשרי איז מען געווען אונז ,צו ווייזן פאר די קינדער אז די גאס איז אלעס שטותים
אין דייטשלאנד אויפ'ן וועג צו אנטווערפן ,דער טאטע ז"ל מיט נארישקייטן.
חג הסוכות תשפ"ז בכ עלון בקודש פנימה
לאמיר זען צי די בחורים קענען אויך עפעס א טיפערע זאך, איז געווען צוזאמען מיט א קבוצה ,האט דער טאטע ז"ל
קען איך רעדן מיט א בחור וועגן א רבי עקיבא איגר מיט א דעמאלטס געזאגט פאר זיי" :עטץ מיינטס אז איך ווייס וואו
ריטב"א מיט ראשונים? קען איך רעדן מיט א בחור איבער איך גיי ,וואו דער אייבערשטער וועט פירן אז מ'וועט קענען
שלחן ערוך?" לערנען תורה מיט אידישע קינדער ,דארט וועל איך גיין".
אבער ביי אונז זענען די בחורים א כל בו ,ס'איז דא אלעס!
זה הגדול קטן יהיה
די דאווענען ,די לערנען ,וויאזוי מ'פארשטייט די לערנען,
אלעס איז דא ביי אונז. ס'איז באקאנט די מעשה וואס איז געווען ווען מ'האט
געקויפט דער בנין הבית המדרש אויף בעדפארד עוועניו,
פון וואו נעמט זיך דאס? דאס נעמט זיך פון די חשקת
דער בנין איז געווען א זאל וואס איז נאך געווען רוי ,האט זיך
ואהבת התורה! ביי אונז קען מען נישט שפארן פון משפיע
דער טאטע ז"ל דעמאלטס באקלאגט פאר כ"ק האדמו"ר
זיין יראת שמים און היטן די בחורים ,ווייל סוף כל סוף אין
מסקווירא זצ"ל" :כ'האב מורא אז ס'איז צי גרויס פאר מיר"...
די היינטיגע גרויסע ווינטן וואס בלאזן אינדרויסן מיט אלע
האט סקווערער רבי ז"ל געזאגט" :זארגט אייך נישט אויף
נסיונות ,סיי מיט די כלים און טעלאפאנען און סיי מיט די
דעם ,עס וועט נישט זיין צו גרויס".
ליין-מאטריאל און מאגאזינען ,איז די איינציגע זאך קעגן
דעם דאס וואס מ'געבט אריין אין די תלמידים אן אינעקציאן ממילא איז ביים טאטן ז"ל געווען אזא בחינה פון ערב
– אויף ענגליש רופט מען אינדזשעקשאן – מ'געבט אריין א וידעתם כי ה' הוציא אתכם מארץ מצרים ובוקר וראיתם
חשקת און א געהויבנקייט אין תורה מיט יראת שמים ,מיט את כבוד ה' ,ס'איז קודם געווען 'ערב' און נאכדעם איז
א ווארעמקייט צו יעדע דבר שבקדושה ,צו יראת שמים און געווארן 'בוקר'.
צו מדות טובות.
כרכא דכוליה ביה
זאל דער אייבערשטער העלפן – די וואך איז דאך
עכ"פ ביי אונז איז דער יסוד נישט נאר תורה נאר די
שבת שירה ,אין די פרשה פון שבת שירה איז דאך דא
חשקת התורה ,און אין דעם ליגט נישט קיין גרויסע קונץ,
אזויפיל ענינים וואס האבן אוועקגעשטעלט א יסוד פאר
שפעטערדיגע דורות – זאלן מען זוכה זיין אז די זכות פון נאר ס'ליגט אין די לופט א רוח פון חשקת התורה ,א רוח אז
אונזערע עלטערן נוחי עדן וואס זיי האבן זיך מוסר נפש דאס איז וואס ס'מאכט פרייליך.
געווען כפשוטו אויף צו מרבה זיין תורה מיט יראת שמים, אז א פרעמדער איד וועט אריינקומען צו אונז אין ישיבה
זאלן זיי ווייטער שטיין דא און זייער זכות זאל אונז באגלייטן. ביים דאווענען וועט ער אפשר קענען האבן אזא מחשבה:
די אלע משתתפים ,און די אלע וואס ארבעטן ,די אלעס "דאס זענען כאניאקישע פרומע חסיד'ישע בחורים זיי
עסקנים און די אלע וואס לייגן צו א פלייצע און ברעכן זיך דאווענען ווי עס דארף צו זיין ,אבער לערנען קענען זיי אויך?
קאפ פאר די מוסדות ,זאלן נהנה זיין פון דעם. מסתמא נישט"...
מיר זאלן שוין זוכה זיין צו גיין בקרוב קעגן משיח צדקנו א צווייטער קומט אריין אין ישיבה בשעת'ן לערנען ,קען
בב"א. ער טראכטן צו זיך" :אה! די בחורים לערנען אזוי פלייסיג!
חג הסוכות תשפ"ז גכ עלון בקודש פנימה
להנחיל אוהבי י"ש
ואוצרותיהם אמלא
בזמן שמחתנו שאנו עומדים בימים אלו ,מביעים אלפי המסתופפים בחצרות
בית פאפא בצל הקודש במשך ירח האיתנים תודה וברכה מעומק הלב ,כשכולנו
מלאים הרחבת הדעת בכל צעד ושעל ,עת אשר אחד המיוחד שבחבורה קיים
את מאמר הכתוב (משלי ,י ,ח) חכם לב יקח מצוות ,ורכש לבו לנדב
מהודרה חדשה של 'סידור
מיוחד לשמחת תורה'
מחזורים מיוחדים לאמירת
תשליך ראש השנה
הלא הוא הרבני התורני הנכבד ,מוקיר רבנן ותלמידיהון ואיהו גופא חד מינהון ,דמות של בעל
הבית הדבוק בתורה הק' בכל לבו ונפשו ,מובחר במעלות ובמדות נשגבות ,וכתר שם טוב עולה
על כולנה ,מי יספר מעלותיו ,מלא על כל גדותיו ,אהוב למקום ונוח לבריות ,בעל מדות תרומיות
והליכות נעימות ,לב טוב ומסור בלב ונפש חפיצה להזולת ,כולם נהנים ממעשיו הטובים המלאים
עם חכמה עמוקה לעזור ולסייע בעד כל יחיד ויחיד מאנ"ש להרחבת דעתו ולבו ,ה"ה
הרבני הנכבד הר"ר יחיאל שרגא
(מיכל) זיידנפעלד הי"ו
שרכש לבו לדבר טוב למען רחבת לבם והרחבת
דעתם של אנ"ש המסתופפים בצל הקודש של הוד
כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א משך ירח האיתנים
יתן השי"ת שיתברך בכל משאלות לבו לטובה ,אך טוב וחסד ירדפוהו כל ימי חייו ,ביתו יתברך בכל מיני
השפעות טובות ,בני ברוכי חיי ארוכי ומזוני רויחי ,ויתקיים בו מקרא שכתוב וראה בנים לבניך שלום על
ישראל ,עושר ואושר יריצו אחריו מתוך נחת והרחבת הדעת דקדושה ,ויזכה להיות תמיד ממזכי הרבים
אשר חז"ל הפליגו בגודל שכרו כי רב הוא ,עדי נזכה לביאת משיח צדקנו ומלכנו בראשנו ,אכי"ר.
המאחלים ברוב ברכות והכרת הטוב
אלפי אנשי שלומינו חסידי פאפא
חג הסוכות תשפ"ז דכ עלון בקודש פנימה
אכסוף נועם שבת בצל קריה נאמנה
בעמדנו בתום שנת תשפ"ו לפ"ק עת אשר בחורי הישיבה זכו לחסות בצל כנפים של קרית מלך רב מתיבתא קרית פאפא יצ"ו ,כולם שבעו והתענגו מזיו
תורה ,עבודה ,חסידות ,מדות טובות ,ובמיוחד זכו לערוך השבתות מרוממות כאיש אחד בלב אחד בהתרוממות נפלאה ,באנו בזה להביע רגשותינו הנאמנות
מול האורחים רבנים ומשפיעים חשובים ומפורסמים שערכו השבתות בתור "שבת-גאסט" והפיחו בלב הבחורים אש וחמימות לעבודתו יתברך שמו
בראש וראשון נפרוש כפינו בתודה לקל עליון 'ושמחת בכל הטוב' (ראה תפארת שלמה פ'
כי תבא) על שזכינו לחסות ולהתענג משך שמונה שבועות שלימים בימי הקיץ ,עת אשר
זכינו ל'מלך בשדה' בהופעת אבינו רוענו עטרת ראשנו ותפארתנו
הוד כ"ק מרן אדמו"ר עטרת ראשינו שליט"א
וזכינו להתבשם מנועם זיו קדושתו וטהרתו אשר השאיר רושם עז והשפעה
עמוקה בלב בחורי הישיבה לטובה ולברכה
במיוחד נביע הכרת תודה לכבוד רבני אנ"ש ממשפחת המלוכה שבאו לערוך את יום
השבת בתוכנו ,הלא המה
כבוד הגה"צ המפורסם דומ"ץ דקהלתנו שליט"א ,הרה"צ רבי מאיר שליט"א
דומ"ץ קהלתנו ,הרה"צ רבי יוסף שליט"א ראש כוללנו ב"פ,
פרע"ח הרה"ג ר' שמחה ראבינאוויטש שליט"א ראש הכולל דינוב
~
ברכה מרובה לכבוד הני חשובי מרביצי תורה ,הלא המה
הרה"ג ר' דוד לייב פישער שליט"א מו"ץ בבית הוראה דקהלתנו ,המשפיע הרה"ג ר' יחזקאל טויסיג שליט"א ,הרה"ג
ר' יוחנן האגער שליט"א מנהל ישיבת וויען מאנסי בן כ"ק האדמו"ר מוויזשניץ בית-שמש שליט"א ,הרה"ג ר' מרדכי
קאהן שליט"א מנהל ישיבתנו הק' ,הרה"ג ר' חיים יודא ווייס שליט"א מגי"ש בישיבתנו הק' ,הרה"ג ר' יואל פריעדמאן
שליט"א מגי"ש בישיבתנו הק' ,הרה"ג ר' יחזקאל אברהם זאב מענצער שליט"א מגי"ש בישיבה קטנה ,הרה"ג ר' מרדכי
שלמה גאלדבערגער שליט"א מגי"ש בישיבה קטנה ,הרב בערל בלייער שליט"א מנהל קול 'פרדס שלמה' ,הרה"ג
ר' מרדכי לייב פישער שליט"א ,הרב יעקב יוסף אויש שליט"א ,הרה"ג ר' אליעזר ברילל שליט"א ,הרב שלום יוסף
פריעדמאן שליט"א מנהל דת"ת ,הרב יוסף גרינוואלד שליט"א מנהל דת"ת מאנסי ,הרב יוסף יודא קליין שליט"א ,הרב
מנחם יודא בינער שליט"א ,הרב דוד בר"נ גרינוואלד שליט"א ,הרב מאיר צבי ברע"י גרינוואלד שליט"א
ברכה מיוחדת לכבוד הני אנשי שם ,הנדיבים בעם ,שזכו ליטול חלק בהוצאות השבתות בקרב ישיבתנו
הק' ,ותרמו בעין יפה ושמשו כ'פרנס השבת' ,לכבוד האורחים הנכבדים של השבת ,הלא המה
הר"ר דוד בר"מ אבערלענדער הי"ו ,הר"ר יצחק דייטש הי"ו חבר הנהלת המוסדות ,הר"ר יואל פריעדמאן
הי"ו מנכ"ל המוסדות ,הר"ר משה יואל גאלדבערגער הי"ו ,הר"ר פישל ניישלאס הי"ו חבר הנהלת המתיבתא,
הר"ר יוסף בר"מ לאווענשטיין הי"ו ,הר"ר אליעזר זוסיא ברע"י בר"נ גרינוואלד הי"ו
זכות הרבים יעמוד לכולם ,ויזכו להמשיך להאיר עיני ישראל ,עדי נזכה
לביאת ינון גואלנו ומלכנו בראשנו במהרה בימינו אמן ואמן.
המברכים מקרב הלב ,תלמידי מתיבתא קרית פאפא
חג הסוכות תשפ"ז הכ עלון בקודש פנימה
בסייעתא דשמיא
חדשות על
המערכת
זמן שמחתנו תשפ"ז
חודש תשרי תשפ"ז בצל הקודש
7דערנאך 1דערנאך 6דערנאך 0
א' סליחות – ערב ר"ה – התרת נדרים ערב ר"ה – סליחות שלש
עשרה מדות – הבדלה מוצאי – 'המבדיל טיש' מוצאי יוה"ק
718.480.7872 P U P A
מהנעשה והנשמע בחצרות קדשינו 1
מדור 'דברות קודש' מכ"ק מרן אדמו"ר שליט"א 2
מעמד 'יום עמודי התורה' מיוחד לנגידי ותומכי כוללנו הק' ,ב' סליחות 5 > 5
#1לבחורי הישיבות ובני הכולל
ניגון חדש 'אתה בחרתנו' וניגון של התפארת שלמה על המילים 'אבינו #2ביקורי האדמורי"ם שליט"א
#3הספדים
מלכנו גלה כבוד מלכותך' -ע"י מקהלת בית פאפא 3 > 3 > 7 #4ניחום אבלים
#5שונות
#6משנים קדמניות
שמועס עם הרב בערל לעווי שליט"א אחר פטירת חותנו #7תפלות
הרה"ח ר' אליעזר אשר אנשיל ערענפעלד ז"ל 3 > 1 #0דברות קודש בולעטין
מדור 'קולו בקודש' מכ"ק מרן אדמו"ר זצוק"ל 3
שמועס עם הר"ר יעקב משה לעווי הי"ו לקראת כינוס 'יחד לבבנו' #1דרשות
לבחורי אנ"ש ע"י איגוד החבורות דחסידי פאפא 3 > 1 #2מעמדים
#3הספדים
#4מועדים
נוסח המדויקת של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א לתפלת #5תפלות
מוסף ראש השנה 2 > 4 > 2 > 2 > 7 שיעורים ודרשות 4
#1שיעורי יומי ושבועי
ועידת הנדיבים לטובת מתיבתא גבוה 'אהלה של תורה' #2שיעורי הלכה
דחסידי פאפא ,ליל שישי כי תבא 5 > 5 #3מועדים וזמנים
#4עניני תורה ועבודה
#5סיפורי צדיקים והיסטוריה
#6עומדים על הפרק
אלע ניגוני שמחת תורה הערליך ניגוני #7שונות
#0דרשות ושיעורים בולעטין
מסודר מיט עטליכע אפטיילונגען נענועים תפילות טישן ומעמדים 5
ניגוני הקפות /ניגוני השמים מספרים /שאר ניגונים /מארשן
צווישן הקפות /ניגון רחמנא /נוסח והערב /מארש שאו שערים ליו"ט סוכות #1מועדים וזמנים בצל רבותינו הק'
4> 2> 7 3> 2> 7
#2שמחות בית פאפא
#3סיומי והגית
#4דינערס לטובת מוסדותינו הק'
#5מסיבות וטיי אווענט'ס
#6מעמדים ,קבלת פנים ,וחנוכת הבית
#7חומש סעודה'ס
#8שאר מעמדים
'עתיקא קדישא' מדור 'זכות אבות'
#1הספדים על רבותה"ק
ומשפחת המלוכה
#2יומא דהילולא של
רבותה"ק בצל הקודש
6
5 ←7 וועכענטליכע פראגראם ' #3נסיעות' של כ"ק מרן
אדמו"ר שליט"א
#4סיפורי צדיקים מפי
תלמידים וחסידים
פרשת וזאת פרשת פרשת האזינו א' ניגונים ונוסחאות 7
הברכה האזינו ב' וואלץ על 'וכל 9
שידור חי ,ולהשאיר הודעה
ניגון נענועים ניגון ונוסח כל נדרי מאמינים' נתחבר ע"י
אצל נענועים כפי נוסח המדוייק האדמו"ר האמרי חדשות על המערכת 0
הראשונים של רבוה"ק שאול ממאדזיץ זצ"ל
חג הסוכות תשפ"ז וכ עלון בקודש פנימה
חסידים דערציילן
עובדות ,מאמרים ,וסיפורי חסידים על כ"ק מרנן רבותינו הק' קמא קמא דמטא לידן
אז פתח מרן ז"ל ואמר :דער רב ז"ל (מבעלזא) האט יום האחרון של ה'הייליגע טעג'
זייער מקפיד געווען אז מ'זאל נישט שמועסן ביים
סיפר הרה"ח ר' יהושע קלמן
טיש שמחת תורה; אמאל שמחת תורה נאך די הקפות גאלדבערגער הי"ו:
איז געווען א שטיקל רעש ,האט דער רב ז"ל געהייסן
פעם ביום שמחת תורה ,בעת שניגש הרה"ח ר'
אויסרופן" :ס'איז די אונטערשטע טאג פון די הייליגע
לייבוש רובינשטיין ז"ל לפני העמוד לתפלת שחרית
טעג ,מ'זאל שטיין מיט ישוב הדעת!"
בעת שזמרו "ממקומך" ,היו כמה אנשים שביקשו
וסיים מרן ז"ל בדברים הכואבים על מה שאירע לעורר קצת שמחה ורעש כדרכם של כמה מקומות
ביום שמחת תורה ,ושינו את הניגון שהתחיל.
בתפלת שחרית" :מ'שטייט די אונטערשטע טאג
משהבחין כ"ק מרן זצוק"ל בזה פנה לאחוריו ואמר
פון די הייליגע טעג און מ'מאכט זיך נאריש אינמיטן
בנזיפה" :נו ,נו".
נקדישך?!" וניכר היה שגם לאחר כמה שעות עדיין
היה הדבר מפריע וכואב למרן ז"ל מאוד. אחר כך ,בסעודת יום טוב בצהרי היום ,עמדתי אצל
שלחנו הטהור של מרן ז"ל בביתו נאוה קודש ,ועדיין
עוד זכורני שפעם אחת בביהמ"ד הישן ,פנה מרן הייתי מעוטף בטלית קודם שפניתי לסעודתי .שאלני
ז"ל אל הקהל קודם תפלת מוסף ואמר" :מ'גייט מרן ז"ל" :האסט שוין געמאכט קידוש?"
בלב נרגש וברגשי הכרה ותודה ,משגרים אנו בזה כסא דברכתא ,וברכת מזלא טבא
וגדיא יאה ,מול ידידנו וידיד כל נפש חי ,עושה ומעשה בכל לב ונפש להביא אורה
ושמחה בבתי אנשי שלומינו ,ה"ה
הר"ר משה שמעון שפיטצער הי"ו
שדכן נאמן בקרב אנ"ש
לרגל שמחת הבר מצוה של בנו למזל טוב שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך
דחסידי פאפא
בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל ,יהא רעווא שיזכה לגדלו לתורה לחופה ולמעשים טובים ,מתוך נחת
והרחבת הדעת דקדושה ,ויזכה לראות רוב תענוג ונחת מכל יו"ח ,בביאת בן דוד גואלנו ,ומלכנו בראשנו בב"א.
המכירים פעולתיך הנשגבות
ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא
חג הסוכות תשפ"ז זכ עלון בקודש פנימה
ערב זמן שמחתינו תשפ"ז לפ"ק
כל המזכה את הרבים!
בפרוס עוד שנה ,בה זכינו לזכות אלפי אנשי שלומינו די בכל אתר ואתר ,בהוצאת גליוננו המפואר "בקודש פנימה",
להשקות את הצמאים לדבר ה' ,ולרוות הרעבים ללמוד ולשנן שיחותיו ודברי תורתו של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
נביע בזה רגשותינו מול פני עליון ,תודה וקול זמרה ,הודו לה' כי
טוב כי לעולם חסדו ,אשרינו מה טוב חלקנו ומה נעים גורלנו.
ותקותנו איתנה שנזכה להמשיך עם הפעלים לתורה וחסידות בחצרות קדשנו
ב י ת ר ש א ת ו ב י ת ר ע ו ז ,ו ל ז כ ו ת כ ם ל ש ת ו ת מ ב א ר ה ח י י ם ע ד ב י א ת ג ו א ל נ ו.
ובזמן כזו חובה עלינו לשגר ברכת תודה והכרת הטוב ,מול הני אברכים
יקרים שמם הטוב הולך לפניהם ,העוסקים בלי ליאות בעבודת הקודש
בהפצת הגליונות בקרב אנ"ש חסידי פאפא בכל רחבי תבל ,ה"ה
הרב יוסף (ברי"מ) גאמבא הי"ו ,הר"ר יעקב יחזקי' (בר"א) גרינוואלד
הי"ו ,הרב יחיאל (בר"א) דייטש הי"ו ,הר"ר יואל כ"ץ הי"ו ,הרב יואל
חיים לעבאוויטש הי"ו ,הר"ר בנימין אליעזר מאנדל הי"ו,
הר"ר יעקב מאיר (בר"מ) מאנדל הי"ו ,הרב ישכר דוב מאנדל
הי"ו ,הר"ר אליעזר שלום (בר"י) פריעדמאן הי"ו ,הרב אלעזר
הכהן קאהן שליט"א ,הרב יעקב שמואל קריצלער שליט"א
ותודה מיוחדת למנהלי מוסדותינו הק' ,ה"ה
הי"ו מנכ"ל המוסדות הר"ר יואל פריעדמאן
הר"ר יוסף (בר"א) גאמבא הי"ו מנכ"ל מוסדותינו מאנסי
על עזרתם המרובה
ימלא השי"ת כל משאלות לבביהם לטובה ולברכה ,וזכות זיכוי הרבים יעמוד להם ולזרעם
אחריהם להתברך בכל מילי דמיטב ,ושישרה ברכה והצלחה בכל מעשי ידיהם!
חג הסוכות תשפ"ז חכ עלון בקודש פנימה
פעם אצל שלחן הטהור רעווא דרעווין של הגה"ק דאווענען בלי שום שינוי!"
מצעהלים זצוק"ל ,והגה"ק מצעהלים סיפר אחר דברי
*
תורתו ,שאביו כ"ק מרן הערוגת הבשם זי"ע הגיע
אליו בחלום ושאל אותו" :היתכן דו לערנסט נישט
ניגון תורה הקדושה
נועם אלימלך?" הגה"ק מצעהלים לא שת לבו לדברי
החלום ,ואביו מרן הערוגת הבשם הגיע אליו פעם סיפר הר"ר יהושע
שנית בחלום ,ואחר כך פעם שלישית. ווידער הי"ו:
זכורני בתחלת שנות תש"ל בעת ה'מיטאג טיש'
בפעם השלישית אמר לו מרן הערוגת הבשם:
ביום שמחת תורה בביתו נאוה קודש של כ"ק מרן
"אויבן אין גן עדן איז דא א היכל הספרים ,אין די היכל
זצוק"ל ,פנה מרן ז"ל להסובבים ושאל" :איז דא
הספרים איז דא א ספר נועם אלימלך ,וואס פון דעם
איינער וואס קען דער בעלזער ניגון אויף תורה
ספר שיינט א מורא'דיגע אור".
הקדושה?" והיה שם הרה"ח ר' שלמה הכהן שווארץ
הגה"ק מצעהלים אמר אז ,שעל אף שעד עתה למד ז"ל שידע היטב את הניגון ,ומרן ז"ל כיבדו לשור את
תמיד בספה"ק נועם אלימלך ,אבל מאז קיבל עליו 'הבעלזער תורה הקדושה'א .
ללמוד בקביעות בכל יום יום הספה"ק נועם אלימלך,
*
כפי ציווי אביו מרן הערוגת הבשם זי"ע.
ספה"ק נועם אלימלך
"תורה הקדושה התחנני בבקשה" הנדפס בסליחות לצום גדלי',
וטעמא דמילתא לפי שבשנה אחת היו בבעלזא חולאים רח"ל, סיפר הר"ר וואלף
והגה"ק מבעלזא זיע"א ציוה שיזמרו הפיוט תורה הקדושה
[המסתיים בחרוז :רפאות הנחלה יסיר כל מחלה] ,ונתרפאו גרינבוים הי"ו:
החולים ונפסקו החולאים ,ומאז ואילך נקבע המנהג לזמרו בשמחת
תורה ,ואחר כך חיבר משורר אחד ניגון הידוע בבעלזא שבו מזמרים אבי הרה"ח ר' יצחק גרינבוים ז"ל סיפר ,שהיה
הפיוט.
ואמר מרן זצ"ל ,אנו נוהגין לשוררו קודם הקפות ,והתנצל שלא שר א .ראה הימנותא דשלמה להרה"ח ר' שלמה מאנדל ז"ל (עמוד רה):
אותה בשנה ההוא בעת ההקפות ,כי לא נמצא סליחות אצלו על כן בשמחת תורה שנת תשכ"ט לפ"ק בסעודת היום ,אמר מרן זצ"ל,
נזמר אותו עכשיו בעת הסעודה כמנהג בעלזא. שבבעלזא נהגו לשורר בליל שמחת תורה בתוך הסעודה הפיוט
בלב נרגש וברגשי הכרה ותודה ,משגרים אנו בזה כסא דברכתא ,וברכת מזלא טבא
וגדיא יאה ,מול ידידנו וידיד כל נפש חי ,עושה ומעשה בכל לב ונפש להביא אורה
ושמחה בבתי אנשי שלומינו ,ה"ה
הר"ר דוד האפפמאן הי"ו
שדכן נאמן בקרב אנ"ש
לרגל שמחת הבר מצוה של בנו למזל טוב שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך
דחסידי פאפא
בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל ,יהא רעווא שיזכה לגדלו לתורה לחופה ולמעשים טובים ,מתוך נחת
והרחבת הדעת דקדושה ,ויזכה לראות רוב תענוג ונחת מכל יו"ח ,בביאת בן דוד גואלנו ,ומלכנו בראשנו בב"א.
המכירים פעולתיך הנשגבות
ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא
חג הסוכות תשפ"ז טכ עלון בקודש פנימה
אחר חתונתי ,ביקש אותי חותני שאקבל עליו חומרתו עם הרבי מריבניץ
ולא לטלטל עם העירוב בעיר שם ,ואכן קיבלתי עלי
סיפר הרה"ח ר' עמרם
את הדבר הזה .בבית חותני הקפידו על זה גם להנשים
אבערלאנדער ז"ל:
ולכל בני המשפחה.
כ"ק האדמו"ר מריבניץ זצ"ל הפליא והעריץ עד
לאחר זמן כשהייתי בניו יארק ,נכנסתי אל הקודש למאוד את כ"ק מרן זצוק"ל ,ובכל הזדמנות שהיה
לכ"ק מרן זצוק"ל ,ושאלתי אותו אם אקפיד על מדבר אודות מרן ז"ל היה זה מתוך הערצה מופלגת
חומרא זו גם לאשתי ,אמר לי מרן ז"ל" :א זאך וואס שאין לתארה.
איז נאר א מילי דחסידותא ,איז מען מקפיד נאר אויף
זיך". זכורני בעת אשר נחלה מרן ז"ל -איני זוכר על
איזה חולי או ניתוח היה זה ,אך כמדומני שהיה בשנת
* תשל"ז לפ"ק -ביקשני אז כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
שאזכיר את אביו מרן ז"ל לרפואה שלמה לפני הרבי
מריבניץ.
בכיה של צדיקים
באותה עת נסע הרבי מריבניץ לארץ ישראל ,ואני
סיפר הרה"ח ר' עמרם
ליוויתיו בדרכו אל נמל התעופה .בדרך נסיעתנו
טויבער הי"ו:
הזכרתי לפניו את מרן ז"ל הזקוק לרפואה שלמה,
זכרוני מגירסא דינקותא בעת שכ"ק מרן אדמו"ר ובתגובה לכך הרים הרבי מריבניץ את ידו הימנית
שליט"א היה ילד ,וגם אני הייתי אז ילד ,שפעם בתוך בתנועה מיוחדת ,ואמר" :ער וועט האבן א רפואה
שיחה עם מרן שליט"א סיפר לי ,שהיה עם אביו כ"ק שלימה ,איך האב אים כסדר אינזין"ב .
מרן זצוק"ל לביקור אצל כ"ק האדמו"ר מסקווירא
*
זצ"ל ,ובמשך השיחה דיברו שניהם יחד ובכו מאוד,
כך סיפר לי אז.
נשים במילי דחסידותא
***
סיפר הרה"ח ר' אליעזר אשר אנשיל
ערענפעלד ז"ל (נלב"ע כ"ג אלול תשפ"ו):
ימין מורה על השפעת חסדים .זכורני שפעם אחת ביום יארצייט,
בעת שלמד הרבי מריבניץ את המשנה במסכת יומא (ד ,א) בענין
טרף בקלפי ,כשהגיע למילים "אם של שם עלה בימינו הסגן אומר כשהעברתי משכני לקרית טאהש במדינת קאנאדא
לו אישי כהן גדול הגבה ימינך" ,הרים הרבי מריבניץ את ידו הימנית,
אך כשהמשיך ואמר "ואם של שם עלה בשמאלו ראש בית אב אומר
לו אישי כהן גדול הגבה שמאלך" ,לא הרים את ידו השמאלית כלל. ב .ר' עמרם מוסיף לספר :הנה אצל הרבי מריבניץ היתה הרמת יד
מבקשים אנו מאנ"ש שכל מי שיש לו איזה עובדא או רשימה ממרנן רבותינו הק' ויבלחט"א כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
שישאיר הודעה להאספן הרב מנחם מענדל אבערלאנדער הי"ו על הקו המיוחד )646)450-5548
כל הזכיות שמורות ל'מערכת פאפא'
718.480.7872
להערות והארות ,אפשר להשאיר הודעה בקו המערכת כפתור 0 > 9
אריינצולייגן אייער מודעה אדער 'מזל טוב׳ פארבינדט אייך אויף:
929.441.0890ביז מיטוואך 2:00נאכמיטאג
