להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish — סוכות (2026-09-21)

בס"ד
והתענג על ה' ויתן לך משאלות לבך
חג הסוכות
תשפ"ז
גליון א'
י"ל ע"י כולל
כת בי ים החכמה
מכון תורת חכם
עיה"ק ירושלים תובב"א נלקט מתוך מאמרים ושיחות קודש מכ"ק אדמו"ר שליט"א
דער אור המקיף פון סוכה
לחזות בנועם
א שמחה העכער
אלע השגות שפע ברכות מדעת
סוכה איז די בחינה פון אור המקיף ,שם אהי"ה ,וואס עליון לנוה אפריון;
דאס איז דער ענין פון שמחה מיט'ן אויבערשטן .ווען א
איד איז זוכה צו שּפירן א קלארקייט פון אמונה ,דעמאלט דער דעת וואס ווערט נמשך דורך
איז ער אלעמאל פרייליך ,אּפגעזען וויאזוי דער רבוש"ע
פירט זיך מיט אים .דער מענטש איז זוכה אויפצוהייבן די די עבודה פון סוכה און נענועים
מלכות (די הנהגה וואס דער רבוש"ע פירט זיך מיט אים בּפועל)
ביז ס'ווערט נתעלה צו דער דרגא פון סוכה – הרחמן הוא
יקום לנו את סוכת דוד הנופלת. א
רבינו האריז"ל האט מגלה געווען פאר'ן בעל החרדים
און פאר'ן אלשיך הק' ,אז דער סוד וויאזוי ער האט זוכה למען דעת
געווען צו אלע זיינע השגות ,איז געווען ווייל ער האט
געהאט א שמחת המצוות .דער הייליגער בעל התניא
די צוויי בחינות פון 'דעת עליון' און 'דעת תחתון'
איז דאס מסביר ,אז פאר'ן אריז"ל איז נישט אנגעגאנגען 'חכמה' און 'בינה' אן קיין 'דעת' די כוונה פון סוכה מיט לולב
וועלכע מדריגה ער איז משיג ,כאטש ער האט שטענדיג
געהאט א געוואלדיגע רדיפה אנצוקומען העכער ,אבער ווי באקאנט זענען פארהאן דריי בחינות ס'איז באקאנט וואס דער אר"י הק' איז מבאר
נאכמער דערפון איז ער געווען פרייליך מיט יעדע משהו אין די 'מוחין' פון א מענטש :חכמה ,בינה און אז די מצוה פון 'ישיבת סוכה' איז די בחינה פון
וואס ער האט זוכה געווען צו דינען השי"ת .דאס איז געווען דעת' .חכמה' און 'בינה' מיינט אז מ'לערנט 'אור מקיף' ,און די מצוה פון נטילת לולב מיט
זייער עיקר עבודה ,נאכמער ווי ער האט געשטרעבט צו און מ'פארשטייט די זאך ,אבער 'דעת' מיינט די נענועים איז די בחינה פון 'אור פנימי' .סוכות
השגות אלקות! אז מ'ווערט באמת מקושר מיט דער זאך .אין ביינאכט ,ווען מ'גייט אריין זיצן אין דער סוכה,
דאס זאגט דער פסוק (ישעיה לה ,י) ְוְ ִִׂש ְְמ ַַחת עֹוָלָ ם ַַעל א געוויסער בחינה איז 'דעת' נאך העכער פון באקומט מען דעם אור המקיף פון דער סוכה,
ֹאָׁשם ,די ריכטיגע שמחה איז ווען עס קומט פון 'על ֹר ָ 'חכמה' און 'בינה' ,ווייל 'דעת' באדייט אז מען און דערנאך ,סוכות אינדערפרי ווען מ'איז מקיים
ראשם' – בחינת כתר .אפילו אויב השי"ת האלט כביכול שפירט די זאך מיט א לעבעדיגע הרגשה און קשר. מצוות נטילת לולב מיט די נענועים ,באקומט מען
צוריק דעם מענטש פון אנקומען נאנטער ,אבער עס
צום ביישפיל :אמאל איז דא א איד וואס האט דעם אור פנימי פונעם לולב.
בלייבט אלעמאל די געוואלדיגע שמחה אז "דער רבוש"ע
איז מיר מזכה צו מקיים זיין די פשוט'ע מצוות מעשיות". טאקע געלערנט אסאך גמרא ,ער קען די סוגיא דער הייליגער רש"ש איז מסביר א שטאפל
דער צדיק איז פרייליך מיט יעדעס ביסל ,אפילו אויב ער און פארשטייט גוט די ווערטער ,אבער ער האט טיפער ,אז 'אור מקיף' מיט 'אור פנימי' מיינט:
איז נישט מצליח מיט א שלימות העבודה. נאכנישט משיג געווען דעם חיות התורה ,און ער 'דעת עליון' מיט 'דעת תחתון' .דאס הייסט אז דורך
אפילו ווען א איד שפירט חלילה א הרגשה פון ריחוק שפירט נישט דעם 'אור' וואס ליגט אין דער גמרא! די מצוה פון 'ישיבת סוכה' איז מען ממשיך דעם
און הסתר ח"ו ,דארף מען זיך שטארקן און מגלה זיין דאס קען אויך זיין ביי לימוד הקבלה :מ'קען 'דעת עליון' ,און דורך די מצוה פון נטילת לולב
די אמת'ע אמונה אז 'גם חושך לא יחשיך ממך' ,ווייל לערנען סודות התורה און מ'קען אפילו דורכגיין און די נענועים איז מען ממשיך דעם 'דעת תחתון'.
ס'איז נישטא קיין גבול צו די רחמי ה' און זיין אהבה צו אלע כתבי האריז״ל ,אבער אויב עס פעלט פונעם לאמיר בעז"ה פרובירן צו פארשטיין אביסל
זיינע אידישע קינדער .מ'זאל זיך מחזק זיין אז אפילו אויב 'דעת' איז נישטא די אינערליכע הרגש און חיות
יָעּה ְְׁשאֹול ,איז אבער אלעמאל ִִהֶּנֶ ָּךָ (תהלים קלט, אִּצ ָ
ס'איז ִ דעם אפטייטש פון 'דעת עליון' און 'דעת תחתון'
פונעם לימוד .מען ווייסט טאקע 'וואס' עס שטייט, על דרך העבודה ,און וויאזוי דאס איז נוגע פאר
ָּׁשם' ֶֶאת
ח) .ווי דער פסוק זאגט (דברים ד ,כט)ִּ :וִב ַַּק ְְׁש ֶֶּתם ִ'ִמ ָ �
אבער די תורה איז נישט מקושר צום נפש. אונזער טאג -טעגליכער עבודת ה'.
אָת ִּכִ י ִִת ְְד ְְר ֶֶׁשּנּו ְְּבָכָ ל ְלְ ָָב ְְבָך .אויף יעדן פלאץ
ֹלֶקיָך ָּוָמ ָָצ ָ
ה' ֱֱא ֶ
וואו דער מענטש געפינט זיך נאר ,קען ער דארט זוכן און
טרעפן די אמונה און די גילוי אלקות.
דאס איז די בחינה פון 'סוכות' – סוכות איז די מחיצות
פון אמונה וואס נעמען ארום דעם מענטש פון אלע זייטן,
פרנס הגליון
אזויווי די ענני הכבוד וואס האבן ארומגענומען אידן און נתנדב לעילוי נשמת הרה"ח המפורסם
זיי באשיצט פון אלע סכנות אינעם מדבר. מו"ה טובי' יוסף בן מו"ה משה ז"ל לעפקאוויטש
נפטר י"ז סיון תשפ"ד לפ"ק
א
בדרך העבודה מיינט דאס אז דער אור אליין איז צו גרויס שינוי .פונקט ווי ער האט משפיע געווען 'דעת עליון' דעת תחתון; ווערן מחובר
אז דער מענטש זאל אים קענען מקבל זיין בשלימות, אויף די פריערדיגע צדיקים ,וויל ער אויך היינט משפיע צו דברים שבקדושה
אבער דורכ׳ן סכך איז מען זוכה צו משיג זיין קליינע זיין פון דעם אור .נאר ליידער צוליב די חטאים זענען מיר אט דער חיות ,דער הרגש ,און דער קשר צום
שטראלן וואס זענען אן הארה פונעם דעת עליון! נתרחק געווארן פון השי"ת ,און דעריבער זענען אונזערע לימוד איז די בחינה פון דעת .ווען א איד וויל זוכה זיין
כלים נישט ראוי משיג צו זיין אזעלכע הויכע מדריגות. אנצוקומען צו דער גרויסער מדריגה פון 'דעת' איז דאס
אושפיזין עילאין; די הייליגע אבער ווען א איד טוט תשובה און דערנענטערט זיך נאר דורכדעם וואס ער לערנט נאכאמאל און נאכאמאל,
מדות קומען אראפ צוריק צום אויבערשטן ,קען ער לויט זיין בחינה זוכה זיין מיט א יגיעה און השתוקקות .דעמאלט העלפט אים דער
דאס איז אויך דער ענין פון די אושפיזין עילאין :יעדן צו אן הארה פון דעת עליון! אויבערשטער אז די חכמה און בינה ווערט א לעבעדיגע
טאג קומט אראפ אן אנדערע אושפיזין .דעם ערשטן מציאות אין זיין הארץ.
טאג קומט אברהם אבינו ,דעם צווייטן טאג יצחק אבינו,
א.א.וו .לכאורה דארף מען פארשטיין ,וואס איז דער ענין ב דאס איז די בחינה פון דעת תחתון :דער מענטש ווערט
מקושר צו דער זאך ,און נאכדעם גייען די מוחין אריין
פון די אושפיזין אין דער סוכה? וואס מיינט אז אברהם
כי בסוכות הושבתי אין זיינע מידות — אהבה ,חסד ,יראה ,גבורה ,א.א.וו.
אבינו אדער יוסף הצדיק קומט אריין אין אונזער סוכה?
דורך מצוות סוכה שיינט אזוי ווי חז"ל זאגן (עבודה זרה יט ,א) אז צוערשט ווערט די
נאר דער ענין פון די אושפיזין איז ווי דערמאנט ,אז
עס קומען אראפ אין דער סוכה די גאר הויכע מידות און ַאַריין דער 'דעת עליון' תורה אנגערופן 'תורת ה׳' ,ווייל דער מענטש שטייט פון
אינדרויסן און ער איז נישט מקושר בפנימיות צו דער
הייליגע אורות פון די צדיקים .ביי אברהם אבינו שיינט נאך די ימים נוראים דארף מען תורה ,אבער שפעטער ווען ער פלאגט זיך מיט אן עמל
דער אור החסד און אהבת ה׳; ביי יצחק אבינו דער אור אריינברענגען דעם דעת התורה ,איז מען זוכה אז עס ווערט אנגערופן 'תורתו' -
הגבורה און יראת ה׳; און ביי יוסף הצדיק דער אור פון ער איז זיך מתחבר דערמיט און הייבט אן שפירן א חיות
קדושה ,דביקות און התקשרות צום אויבערשטן ,א.א.וו. אין די הייליגע טעג פון ראש השנה און יום כיפור האבן דערין .די ידיעה גייט אריין אין זיין הארץ און הייבט אן
אידן מקבל געווען די מוחין פון 'חכמה' און 'בינה' ,וואס משפיע זיין אויף זיינע מידות ,אויף זיין אהבה ,יראה,
אהבה רבה – העכער אונזער עבודה איז אראפגעקומען דורך די תקיעות און די תפלות פון חסד און גבורה.
ר"ה ,און דורך די קדושת ועבודת היום פון יוה"ק.
דער כלל איז אלעמאל ,אז יעדע סארט מדריגה קען דאס איז די ּפנימיות'דיגע טייטש פונעם ּפסוק' :וידעת
יעצט ,אין דעם יום טוב סוכות ,דארף מען ממשיך זיין
דער מענטש באקומען אויף צוויי אופנים .איין אופן היום והשבות אל לבבך' :אז דער דעת זאל נישט בלייבן
דעם מוח הדעת — אז מ'זאל ווערן מקושר מיט חכמה און
איז דורך דער אייגענער עבודה ,דורכדעם וואס ער איז נאר ווי א ידיעה אינעם מח; נאר ס'זאל אראפגיין אין
בינה ,ווייל אן דעם דעת האט מען דאך גארנישט פון אלע
זיך מתבונן ,ער איז זיך מתייגע און ער פלאגט זיך אויף הארץ ,ס'זאל ווערן א 'דעת תחתון' וואס טוישט און
גרויסע מוחין און השגות .און ווי דערמאנט ,ווערט דער
דער מידה ביז ער איז זוכה איר צו שפירן .אבער דער באלייכט דעם גאנצן מענטש.
דעת אליין צעטיילט אין צוויי בחינות :מצות סוכה איז
צווייטער אופן איז א העכערע השפעה וואס מען באקומט
'דעת עליון' ,און מצות נטילת לולב איז 'דעת תחתון'.
פון הימל אלס א מתנה.
אזוי איז אלעמאל דער סדר ,אז קודם דארף דער
אין ספרי קודש איז מבואר אז דאס איז דער חילוק
מענטש זיך מתבונן זיין מיט זיין שכל אין עבודת ה',
צווישן 'אהבת עולם' און 'אהבה רבה''– .אהבת עולם' איז
א בחינה פון 'דעת תחתון' ,ווען דער מענטש איז מעורר די
און נאכדעם דארף ער דורכדעם נתעורר ווערן צו דינען ווייל דער
אהבה דורכדעם וואס ער איז זיך מתבונן אין רוממות ה'
דעם אויבערשטן .ווי דער פסוק זאגט (משלי יב ,ח)' :לפי גרויסער אור
וחסדיו ,ביז ער קומט אן צו א מדריגה פון אהבה דורך
שכלו יהולל איש' — די מדריגה פונעם מענטש איז לויט
זיין דעת .און אזוי שטייט אויך (שם כד ,ד)' :ובדעת חדרים נעמט ארום דעם
זיין אייגענע עבודה .אבער 'אהבה רבה' איז א בחינה פון
ימלאו' – דורך דעת ווערט אנגעפולט די חדרי הנפש. איד און הייבט
אים אויף
'דעת עליון' ,ס'איז א מתנה וואס קומט אראפ פון אויבן.
די השפעה פון אהבה רבה איז אסאך העכער פון דאס דאס גדלות פונעם מענטש איז געוואנדן אינעם דעת.
וואס דער מענטש וואלט אליין געקענט מעורר זיין מיט נאכדעם וואס די מוחין זענען אראפגעקומען ראש העכער פון
די אייגענע כוחות. השנה און יום הקדוש ,איז מען יעצט עוסק אום סוכות צו
זיין אייגענער
מדריגה
דאס איז די בחינה פון די אושפיזין :אין דער סוכה ממשיך זיין דעם דעת אויף למעשה ,אז ס'זאל אריינקומען
שיינט דער 'דעת עליון' ,מען באקומט די מידות פון די אין אלע מדות .די זיבן ימי החג זענען קעגן די זיבן
אבות און צדיקים אלס א מתנה פון אויבן .דעריבער מידות ,און יעדן טאג איז מען עוסק מיט דער מידה פון
איז טאקע די סוכה א בחינה פון 'אור מקיף' — ווייל דער יענעם טאג .דעם ערשטן טאג איז די עבודה אהבת ה׳ ,די
גרויסער אור נעמט ארום דעם איד און הייבט אים אויף מידה פון חסד; דעם צווייטן טאג איז די עבודה יראת ה',
די מדה פון גבורה; א.א.וו .אזוי ברענגט מען אראפ אלע דעת עליון; א השגה פון גן עדן העליון
העכער פון זיין אייגענער מדריגה.
מוחין אז ס'זאל אריינשיינען ביז צו די מדות. אבער ס'איז אויך דא אסאך א העכערע בחינה ,וואס
ווערט אנגערופן 'דעת עליון' .דאס איז די השגה פון תורה
ג דעת עליון; די הויכע השגה הק' וויאזוי ס'ווערט געלערנט אין גן עדן העליון .די נשמות
וואס שיינט אין דער סוכה הצדיקים אין גן עדן זענען משיג די תורה מיט השגות
על נטילת לולב; די מצוה פון 'ישיבת סוכה' ברענגט אריין דעם אור נפלאות ועליונות ,אויף א מדריגה וואס מיר קענען זיך
די נענועים ברענגן אריין דעם פון 'דעת עליון' .ווען א איד זיצט אין דער סוכה בצילא נישט משער זיין .ס'איז געווען צדיקי אמת וואס האבן שוין
'דעת תחתון' אין אונזער הארץ דמהימנותא און איז זיך מייגע אין דער הייליגער תורה, אויף דער וועלט זוכה געווען צו די הויכע השגות פון 'דעת
קען זיך אנהייבן עפענען פאר אים אן אנדערע סארט עליון' .ברוב קדושתם האט זיך זיי געעפנט דער גרויסער
אויפהייבן די מוחין און השגה — נישט נאר די תורה וואס ער קען אליין משיג אור ,וויאזוי די תורה ווערט געלערנט אין די עולמות
אריינברענגען נייע דעת זיין ,נאר אן 'אור מקיף' פון 'דעת עליון' וואס איז א מתנה העליונים.
נאכדעם וואס מ'האט זוכה געווען צו באקומען דעם פון אויבן. אויך היינט וויל דער אויבערשטער משפיע זיין די
'דעת עליון' דורך די מצוה פון סוכה ,איז מען זוכה דאס איז אויך די כוונה וואס חז"ל זאגן (סוכה כב ,ב) אז הייליגע השפעות ,ווי דער פסוק זאגט (מלאכי ג ,ו)' :אני ה׳
סוכות אינדערפרי ,ביי נטילת לולב און די נענועים פון לכתחלה זאל מען קענען זען די שטערנס דורכ׳ן סכך. לא שניתי' — ביים אויבערשטן איז קיינמאל נישטא קיין
ב
די ארבעה מינים ,צו באקומען דעם 'דעת תחתון' דורך די ארבעה מינים .דאס מיינט אז
מ'נעמט די אלע הויכע השגות און מען איז דאס מקשר מיט'ן הארץ ,אז אז ס'זאל נישט
טעמו בלייבן בלויז א 'מקיף' ,נאר ס'זאל אריינגיין און בלייבן אן 'אור פנימי' אין די אינערליכע
מידות פונעם מענטש.
וראו ביי נטילת לולב שאקלט מען די ארבעה מינים צו די זעקס זייטן .בדרך העבודה
מיינט דאס ,אז מען נעמט אלע השגות און מידות און מ'הייבט עס אויף צוריק צו זייער
שורש .דער איד האט שוין מוחין ,אבער די מוחין זענען נאכנישט אינגאנצן ריין; זיין
אהבה איז פארמישט מיט אייגענע רצונות ,זיין יראה איז נישט בשלימות ,און זיין עבודה
איז נאכנישט בלתי לה' .דורך די נענועים הייבט מען אויף די השגות פון איין מדריגה צו
ְ�ְּב ַַח ֶ ֶּג� ָָך ְוְ ָָה ִיִ י ָָת א ְְך �ָָׂש ֵֵמ ַַח ְוְ �ָָׂש ַַמ ְְח �ָּתָ א העכערער מדריגה ,פון דעת צו א העכערער דעת ,ביז צום ערשטן שורש .דערנאך
ברענגט מען עס צוריק אראפ אינעם הארץ ,צוזאמען מיט א נייעם און גרעסערן אור פון
א וועג אריין צו שמחה... אויבן.
וועגן דעם שאקלט מען דעם לולב אויף ארויס און דערנאך ברענגט מען עס צוריק
צו זיך ,ווייל מען הייבט אויף די אייגענע עבודה צום מקור ,און נאכדעם איז מען ממשיך
א העכערן אור צו דער אייגענער נשמה .אזוי איז דער איד זוכה צו נייע השגות ,סיי אין
שאלה :וואס קען זיין דער גורם 'דעת עליון' און סיי אין 'דעת תחתון'.
ווען איך טרעף זיך אין א לעבן
אן קיין שמחה? דינען דעם אויבערשטן מיט דער ריכטיגער כוונה
צו מבאר זיין אביסל די עבודת הנענועים :דער ערשטער נענוע איז צו דרום ,וואס
תשובה :ווען א מענטש געפינט זיך אין אן עצבות און
איז די בחינה פון חסד און אהבה .דאס הייסט אז דער איד איז מעורר זיין רצון ,צו בעטן
ער וויל זיך ארויסזען דערפון ,דארף מען וויסן וואס דער
אז זיין אהבת ה׳ זאל זיין בדרך אלקות — נישט אן אהבה פון זיינע אייגענע השגות ,נאר
'צמח צדק' שרייבט (אגרות קודש אדמו"ר הצמח צדק עמו'
אן אהבה וואס קומט פון אלקות .דאס איז די עבודה פון יחודא עילאה :צוצוגיין צו יעדער
שכג) אז דער עיקר גורם פאר עצבות זענען די מחשבות דבר שבקדושה מצד דעם רבוש"ע ,און משתוקק זיין אז די עבודה זאל אויסזען וויאזוי
פון עצבות .דהיינו ,אז עצבות קומט אלס רעזולטאט ווייל דער אויבערשטער וויל.
דער מענטש האט געטראכט מחשבות פון עצבות! ס'קען
לדוגמא ,אין עבודת ה׳ זענען פאראן צוויי סארט מענטשן .איינער דינט דעם
אויך זיין אז ער האט שוין געטראכט מיט עטליכע טעג
אויבערשטן לשם עבודת ה׳ — ווייל דער רבוש"ע האט געהייסן אז מען זאל אים דינען.
אדער וואכן צוריק אזעלכע מחשבות פון עצבות ,און
דער צווייטער דינט דעם אויבערשטן מיט דער העכערער כוונה צו זיין דבוק אינעם 'חי
הערשט יעצט קומט די מחשבה ארויס מכח אל הּפועל, החיים' .דער חילוק צווישן זיי קען זיין נורא ועצום .ווייל אויך איינער וואס וויל דינען
און מ'פאלט אריין אין אן עצבות. דעם אויבערשטן קען אמאל אריינפאלן אין אן עבודה וואס דרייט זיך באמת ארום אים
דער 'צמח צדק' איז מגלה ,אז דער עיקר עצה אליין.
ארויסצוגיין און זיך מתגבר זיין אויף עצבות ,און די למשל אויב דער מענטש האט ביי זיך אפגעמאכט אז דביקות בה׳ מיינט אז מ'דארף
בעסטע עצה אז מ'זאל בכלל נישט אנקומען דערצו, זיך אפשיידן פון אלע תאוות עולם הזה .ער ארבעט שטארק אויף פרישות ,ביז דאס
איז דורכדעם וואס מ'טראכט שטענדיג נאר מחשבות פון ווערט ביי אים דער גאנצער יסוד פון עבודת ה׳ .אודאי זענען געווען צדיקים וואס האבן
שמחה ,דאס וועט גורם זיין אז מ'זאל טאקע זיין בשמחה. זיך פורש געווען פון תאוות עולם הזה .אבער דער חילוק איז זייער גרויס .ביים יענעם
איבערהויּפט ווען א מענטש געפינט זיך שוין אין עצבות מענטש איז דער עיקר דגוש בלויז אויף פרישות ,דעריבער קען ער אנקומען צו טעותים
זאל ער מרבה זיין צו טראכטן אגאנצן צייט בלויז מחשבות אין דער עבודה ,צום ביישפיל אויב ס'קומט אן דער ליל הסדר פסח ביינאכט ,און צוליב
פון שמחה ,דורכדעם וועט ער ארויסגיין פון זיין מצב ,און זיין גרויסער פרישות וויל ער נישט עסן קיין מצה און נישט טרינקען די ארבע כוסות,
ער וועט זוכה זיין צו שמחה בכל עת ובכל שעה( .כידוע ווייל ער האט מורא אז ער וועט נתגשם ווערן ...למעשה האט ער יעצט געטון דעם
וואס דער גר"א ז"ל האט געזאגט אז די מצוה פון 'ושמחת בחגך'
היפוך פון רצון ה' ,און דאס איז מגלה אויף למפרע ,אז זיין גאנצע עבודה איז נישט
געווען בלויז לשם קונו ,נאר צוליב זיין אייגענער עבודה .ער האט אליין מחליט געווען
איז די שווערסטע מצוה ,ווייל מ'דארף זיין בשמחה יעדע רגע
וואס דביקות מיינט און וואס זענען די כללים פון דביקות און ער מיינט אז ער דינט
דורכאויס אכט טעג ברציפות).
דעם אויבערשטן ,אבער באמת איז ער געווען דבוק אין זיין אייגענעם הבנה פון עבודת
ס'איז כדאי צו מעתיק זיין דאס הייליג לשון פונעם ה׳.
צמח צדק ,וואס ער האט געענטפערט פאר א חסיד
וועלכער האט זיך מתמרמר אז ס'איז אים שווער סוכה און לולב גיבן דעם ריכטיגן דעת אין קיום המצוות
אנצוקומען צו שמחה .האט אים דער צמח צדק געשריבן ביי די צדיקים איז פונקט פארקערט .דער צדיק האט נישט קיין באזונדערן ענין אין
בלש"ק" :המחשבה הדיבור והמעשה שלושת לבושי הנפש, פרישות מצד די זאך אליין .ער איז אזוי שטארק דבוק אינעם אויבערשטן ,אז ער ווערט
הם העיקר בהנהגת האדם ,ובהם הבחירה והרשות נתונה ממילא מופרש פון די תאוות עולם הזה .נישט ווייל ער איז פארנומען אז עס איז דא תאוה
לחשוב לדבר ולעשות כרצונו .אדם צריך לשמור על און גשמיות און ער דארף אנטלויפן דערפון ,נאר צוליב זיין גרויסער דביקות אינעם 'חי
מחשבתו לחשוב רק מחשבות משמחות ,ועליו ליזהר מלדבר החיים' איז ער זיך אויטאמאטיש מתרחק פון דברים גשמיים.
בעניני עצבות ומרה שחורה ,ויש לו להתנהג כאילו הוא מלא דאס דארף זיין 'נר לרגליו' פון יעדן מענטש :אז די עבודה זאל זיין לשם קונו ,נישט צו
שמחה בלבו להראות תנועת שמחות" ,אף שאין בלבו כן דינען זיך אליין .דורך דער מצוה פון ישיבת סוכה ,וואס איז די בחינה פון יחודא עילאה,
בעת מעשה" ,ואז סופו להיות כן באמת ,עכ"ל. קען דער מענטש מקבל זיין דעם אמת'ן הבנה וויאזוי די מצוות דארפן געטון ווערן מצד
דעם רבוש"ע .דערנאך ,ביי די נענועים פונעם לולב ,ברענגט דער מענטש אריין דעם
אור אין דער בחינה פון יחודא תתאה ,אין זיינע אייגענע מידות ,אז אויך זיין אהבה און
יראה זאלן זיין אויפ'ן דרך האמת און נישט חלילה פארקערט פונעם רצון ה׳.
ג
און נישט יעדער איינער איז זוכה צו דער זעלבער חסד שבחסד; דער נענוע צו דער לינקער זייט איז גבורה ד
השגה ,אבער יעדער איד קען מקבל זיין אן הארה לויט שבחסד; און אזוי ווייטער מיט תפארת ,נצח ,הוד און
זיין בחינה און לויט זיינע כלים ,און אפילו ווען א איד יסוד שבחסד( .די זיבעטע בחינה ,מלכות שבחסד ,איז דער מענטש ולקחתם לכם ביום הראשון
שפירט גארנישט ,זאל ער וויסן אז די אלע אורות און
דעת דקדושה קומט אויך אראפ צו אים .ווי הרה"ק
אליין ,וואס איז מקבל די אלע השפעות .דעריבער דארף מען נישט מאכן א
באזונדערן נענוע צו א זיבעטער זייט). די עבודת היום אויף למעשה
מקאצק זי״ע האט געזאגט" :צדיקים זעען די אושפיזין, דעם צווייטן טאג באקומט מען אין דער סוכה דעם אור א סדר פונעם אור מקיף ביז'ן אור פנימי
אבער א איד וואס גלייבט באמת אז זיי קומען ,איז אויף המקיף פון גבורה ,די מידה פון יצחק אבינו .צומארגנס
א העכערע מדריגה — ווייל אמונה איז העכער פון ראיה"! קומט אויס ,אז די מצוות פונעם יום טוב
ביי נטילת לולב ברענגט מען אריין דעם אור פנימי פון
סוכות ארבעטן מיט א קלארן סדר :דער אור
גבורה אין אלע אירע בחינות — חסד שבגבורה ,גבורה
מקיף פון דער סוכה קומט בעפאר דעם אור פנימי פונעם
נישט מעסטן די מצוה לויט שבגבורה ,תפארת שבגבורה ,א.א.וו.
וויפיל מען שפירט לולב .קודם ווערט מען ארומגענומען מיט דעם הויכן
אזוי גייט עס יעדן טאג פון סוכות .ביינאכט אין דער 'דעת עליון' ,און נאכדעם קען מען דאס אריינשיינען אין
ס'איז זייער וויכטיג צו וויסן און געדענקען :ווען א סוכה באקומט מען דעם אור המקיף פון דער מידה ,און הארץ אז ס'זאל זיין א 'דעת תחתון'.
איד איז מקיים א מצוה און איז ממשיך א הייליגן אור, אינדערפרי ביים לולב ברענגט מען דעם אור אריין אין
די ערשטע נאכט יום טוב קומט אריין דער 'אור מקיף'
מוז נישט זיין אז ער וועט דאס תיכף ומיד שפירן .צומאל דער פנימיות .הושענא רבה קומט מען צו דער בחינה פון
פון חסד ,די מידה פון אברהם אבינו ,און צומארגנס
וועט דער אור נתגלה ווערן גלייך אויפ'ן פלאץ ,און מלכות .אויך מלכות איז כלול פון די זעקס מידות ,און
אינדערפרי ,ביי נטילת לולב ,קומט אריין דער 'אור פנימי'
אמאל געדויערט דאס נאך א לאנגער צייט ,ווי דער בעל דעריבער מאכט מען ווייטער די זעקס נענועים ,כדי דער
פון חסד .די צווייטע נאכט קומט אריין דער 'אור מקיף'
הסולם זי״ע האט געזאגט ,אז דער גרעסטער טאג פונעם אור זאל דורכדרינגען אלע פרטים פון דער מידה.
פון גבורה ,די מידה פון יצחק אבינו ,און אינדערפרי
יאר איז טאקע יום הקדוש ,אבער פונדעסטוועגן זענען
באקומט מען דעם 'אור פנימי' פון גבורה ,און אזוי ווייטער
דא צדיקים וואס זענען משיג די אורות פון יום כיפור דווקא די עבודה פון די הושענות – מכיר ביז הושענא רבה ,וואס איז די בחינה פון מלכות.
תשעה באב! דאס איז פון די סודות עמוקים מכבשונו זיין אז אלעס איז פון השי"ת
של עולם .אמאל וויל מען פון הימל אז דער מענטש נאכדעם וואס א איד האט מקבל געווען דעם 'אור משיג זיין די ליכטיגקייט פון אברהם אבינו
זאל תיכף שפירן דעם אור ,כדי אים צו מחזק זיין ,אבער מקיף' אין דער סוכה און ממשיך געווען דעם 'אור פנימי'
אמאל האלט מען עס צוריק פאר א קורצע צייט ,און ליתר הרחבה :די ערשטע נאכט יום טוב ,ווען א איד
דורך הלל ,לולב און די נענועים ,קומט מען צו דער
אמאל פאר גאר א לאנגע צייט ,ואין אתנו יודע עד מה. גייט אריין אין דער סוכה ,איז דאס מעורר די מידות און
העכערער עבודה פון די הושענות און הקפות.
מעשים פון אברהם אבינו — זיין אהבה צום אויבערשטן,
נאכמער :אויב דער מענטש טראכט און קוקט ארויס דער עיקר פון סוכות איז דאך אמונה .צוערשט האט זיין חסד און זיין מסירת נפש .א איד קען זיך מצייר זיין
אז ער מוז שוין יעצט שפירן דעם אור ,קען דאס זיין א מען די אמונה אז די אושפיזין קומען אריין אין דער סוכה, ווי אברהם אבינו קומט אריין אין זיין סוכה און געפינט זיך
דקות׳דיגע בחינה פון 'שלא לשמה' ,ווייל למעשה זוכט ער צו מעורר זיין דעם אור המקיף פון דעת עליון .דערנאך מיט אים .אמת׳ע צדיקים האבן זוכה געווען צו זען אברהם
צו באקומען די השגה און די תענוג .די אמת'ע עבודה איז האט מען די אמונה אין דער עבודה פון הלל ,לולב און אבינו מיט זייערע הייליגע השגות; אבער אויך פאר א
צו געדענקן אז אלעס קומט פון הימל און דער רבוש"ע די נענועים וואס ברענגט אריין דעם אור פנימי פון דעת פשוט׳ן איד איז די עבודה פון אמונה זייער חשוב .ער
שיקט אראפ דעם אור פאר יעדן איינעם אין די צייט ווען תחתון .און שפעטער קומט מען אן צו דער העכערער גלייבט אז אברהם אבינו קומט צו אים ,ער טראכט אריין
ער דארף עס באקומען. עבודה פון די הקפות און הושענות ,ווען מ'איז מגלה דעת אין זיין עבודה ,און דורכדעם איז ער מעורר אין זיין הארץ
אז אלע השגות פונעם מענטש ,און אלעס וואס ער קען אהבת ה׳.
ואני אמרתי לריק יגעתי נאר אמאל משיג זיין ,זענען כאין וכאפס קעגן די אמת'ע
דאס איז דער אור המקיף פון חסד .מ'ווערט
צומאל האלט מען צוריק די השגה כדי דער מענטש עבודת ה' .ווי גרויס דער מענטש זאל נאר זיין ,מוז ער
ארומגענומען מיט די מדת החסד .אבער דער אור איז
זאל ווייטער הארעווען און זיך אנשטרענגען ,ווי רבי חיים אנקומען צו דער הילף פונעם אויבערשטן; אן דעם קען
נאכנישט אינגאנצן אריין אין דער פנימיות .הערשט
וויטאל ז"ל שרייבט ,אז ער האט אמאל מתקן געווען א ער גארנישט טון.
שפעטער ,סוכות אינדערפרי ,ביי נטילת לולב און די
געוויסן יחוד און עס איז אים גארנישט נתגלה געווארן. נענועים ,ברענגט מען דעם אור החסד אריין אין דעם
האט ער נאכדעם געמאכט נאך א יחוד ,און דעמאלט נאך אלע עבודות דארף מען סייעתא דשמיא אייגענעם נפש .מען איז ממשיך די עבודה פונעם דעת
האט ער יא געהאט דעם גילוי .מ'האט אים געזאגט פון דאס איז דער טיפער געשריי פון 'הושענא' :אונז ביז די מעשים – .דער לולב איז דער אור פנימי ,וואס
הימל ,אז בכוונה האט מען אים נישט מגלה געווען ביים האבן טאקע מקבל געווען א גרויסן אור און מ'האט עס מאכט אז די מידה זאל נישט בלויז בלייבן א הויכער אור
ערשטן יחוד ,ווייל מען האט געוואלט אז ער זאל אויך אריינגעברענגט אין די מדות ,אבער מיר זענען מכיר אז אן מקיף וואס נעמט ארום ,נאר עס זאל ווערן א טייל פון
מאכן דעם צווייטן יחוד. קיין סייעתא דשמיא קענען מיר נישט זוכה זיין צו גארנישט! דעם פנימיות'דיגן לעבן ,און מ'זאל עס מקיים זיין אין די
אזוי זאגט דער מדרש (בראשית רבה סב ,ב) ,אז פאר דער דערפאר מאכט מען די הקפות נאכן לולב און הלל. מעשים.
הסתלקות פון רבי אבהו האט מען אים געוויזן דרייצן קודם ברענגט מען אריין די פנימיות׳דיגע חסדים דורך
טייכן פון אפרסמון .האט רבי אבהו זיך געוואונדערט' :כל נטילת לולב און די נענועים ביי הלל ,און דערנאך קומט עבודת הנענועים -יעדע מידה
אילין דאבהו? ואני אמרתי לריק יגעתי' — דאס הייסט אז די העכערע עבודה פון די הושענות — די הכרה אז דער איז כולל אלע מידות
אפילו פון גרויסע צדיקים קען מען באהאלטן די השגה, מענטש איז אינגאנצן אנגעוויזן אויפ'ן אויבערשטן אליין. דער כלל איז שטענדיג ,אז יעדע מידה איז כלול פון
כדי זיי זאלן ווייטער דינען דעם אויבערשטן מיט יגיעה אלע אנדערע מידות .אין חסד איז פאראן חסד שבחסד,
און עמל העבודה. גבורה שבחסד ,תפארת שבחסד ,א.א.וו .ווען מען וואלט
דאס איז אויך די כוונה פון דער ברכה (ברכות יז ,א): ה נאר געדארפט ממשיך זיין די עצם מידה פון יענעם טאג,
'עולמך תראה בחייך' — אז מען זאל זוכה זיין צו די אורות וואלט געווען גענוג דעם ערשטן טאג צו שאקלען בלויז
אויך בעולם הזה .ווייל דער עיקר השגה איז בעולם הבא,
עולמך תראה בחייך צו דער רעכטער זייט ,וואס איז חסד; דעם צווייטן טאג
און מען דארף האבן א באזונדערע זכיה עס צו זען און נישט אלעמאל שפירט מען בלויז צו דער לינקער זייט ,וואס איז גבורה; און אזוי
שפירן אויך דא אויף דער וועלט .מ'טאר נישט אפשאצן די דעם אור אויפ'ן פלאץ ווייטער.
עבודה לויט דעם וואס מ'שפירט יעצט .קיין שום אמת׳ע אבער וויבאלד יעדע מידה איז כולל אלע מידות,
יגיעה ווערט נישט פארלוירן .דער אור וועט זיכער אמונה איז העכער פון ראיה מאכט מען יעדן טאג נענועים צו אלע זעקס ריכטונגען.
נתגלה ווערן שפעטער. אוודאי זענען פאראן גאר אסאך מדריגות ביי מענטשן, דעם ערשטן טאג איז דער נענוע צו דער רעכטער זייט
ד
ניצוצי חכמה
הילולא דצדיקיא די ּפּנימיות'דיגע מחלוקה אויב מ'מאכט
א ברכה אויף 'בויען א סוכה'
דער ירושלמי (ברכות פ"ט ה"ג) זאגט :העושה סוכה לעצמו אומר ברוך אשר
קידשנו במצותיו וציונו לעשות סוכה ,אבער אין בבלי (סוכה מו ,א .מנחות מב ,א)
זעט מען אז מען מאכט נישט קיין סּפעציעלע ברכה אויפ'ן בויען א סוכה.
הרה"ק רבי מרדכי ב"ר ישכר בּפשטות האלט דער בבלי אז דאס בויען א סוכה איז נאר א 'הכשר מצוה',
בער מנדבורנא זי"ע ווייל אין ּפסוק שטייט דאך נישט אז מ'זאל מאכן א סוכה ,נאר אז מ'זאל זיצן
אין סוכה – בסוכות תשבו .ווידער דער ירושלמי האלט אז עשיית סוכה אליין
ליל א' דסוכות ט"ו תשרי תרנ"ה איז אויך א מצוה און דעריבער מאכט מען א ברכה דערויף( .ועיין בשו"ת אבני
נזר או"ח סימן תנ"ט).
מ'קען פארשטיין די ּפנימיות המחלוקת ,לויט ווי ס'איז שוין נתבאר
א ירושלמי איבער געווארן (בשם הרמ"ז בהגהותיו שבסוף מבוא שערים אות ב') אז דער תלמוד בבלי איז
דאווענען נאכ'ן זמן תפילה פונעם שורש ּפרצוף רחל – די בחינה פון 'עלמא דאתגליא ,עולם הדיבור
אין ספר מאמר מרדכי ווערט געברענגט בשם הגאון והמעשה' ,וואס איז קעגן דעם חלק המעשה בּפועל פון יעדע מצוה .און דער
בעל שו"ת שואל ומשיב זצ"ל ,אז מ'האט אים געפרעגט תלמוד ירושלמי איז פונעם שורש ּפרצוף לאה – וואס איז די בחינה פון 'עלמא
איבער הרה"ק רבי מרדכי'לע מנדבורנא זי"ע ,וואס פלעגט דאתכסיא -עולם המחשבה' ,וואס איז קעגן די כוונת המצוה.
דאווענען זיינע הייליגע תפלות נישט אין די זמני התפילה
אינעם 'עולם המעשה' ווערט נקבע די מצוה נאר ווען מ'איז עס מקיים
וואס חז"ל האבן קובע געווען.
בּפועל .און פאר'ן קיום המצוה דארף מען דאך נישט דוקא בויען א סוכה,
האט הגאון בעל שואל ומשיב געזאגט ,אז עס שטייט אויב מ'האט א געבויעטע סוכה קען מען ּפונקט אזוי מקיים זיין מצוות ישיבת
אזוי אין ירושלמי ,אז איינער וואס איז 'משים לילות כימים סוכה בשלימות .דערפאר ,לויט'ן שיטת הבבלי ,איז נישטא קיין מצוה צו
בלימוד תורה הקדושה' ,קען דאווענען אין אלע זמנים.
בויען א סוכה ,ווייל דאס מאכט נישט קיין חילוק כלפי די קיום מעשה המצוה.
איך האב געפרעגט איינעם פון די גדולי הבקיאים בבבלי
אבער דער ירושלמי איז קעגן עולם המחשבה ,וואו מ'קוקט אויף די כוונת
ובירושלמי ,און ער האט נישט געוואוסט וואו ס'איז דער
המצוה ,אויב מ'האט דאס מקיים געווען מיט גוטע מוחין .און לגבי די מוחין
מקור פון דעם ירושלמי ,ביז איך האב שפעטער געטראפן
פון דער מצוה איז אודאי דא א גרויסער חילוק אויב דער מענטש האט זיך
אין ירושלמי (מכות פ"ב ה"ז) ,אז דוד המלך ע"ה האט מתפלל
געווען" :ואני תפלתי לך ה' עת רצון" — אז אלעמאל ווען ער
געּפלאגט צו בויען א סוכה מיט די אייגענע הענט ,וואס די יגיעה דערפון
וועט דאווענען זאל עס זיין אן עת רצון.
איז מעלה און מזכך די מוחין ,כדי מ'זאל קענען שּפעטער מקיים זיין מצוות
סוכה מיט העכערע מוחין ,אסאך מער ווי איינער וואס האט בלויז געטראפן
לכאורה האט הגאון בעל שואל ומשיב געלערנט פשט
אן אויפגעשטעלטע סוכה וואס ער האט זיך בכלל נישט געמוטשעט דערויף.
אינעם ירושלמי ,אז דוד המלך ע"ה האט מתפלל געווען
דעריבער דארף מען לויט'ן ירושלמי יא מאכן א ברכה.
אויף זיך ,אז ער זאל קענען דאווענען אויך נישט אין די
זמני התפלה הקבועים ,און פונדעסטוועגן זאל עס זיין אן
עת רצון אז זיין תפילה זאל נתקבל ווערן ,און אוודאי ,אז
דוד המלך ע"ה האט אזוי מתפלל געווען ,איז זיין תפילה
אנגענומען געווארן.
האט דער שואל ומשיב געהאלטן ,אז וויבאלד מיר
טרעפן ביי דוד המלך ע"ה אז ער האט 'משים געווען לילות
דער אויבערשטער
ניצוצי אורה
כימים מיט לימוד התורה הק'( ,ווי די גמרא זאגט אנהייב
פירט די וועלט שענער
ברכות) ,איז מסתבר אז יעדער צדיק וואס גייט אין דעם דרך און שענער...
פון דוד המלך ע"ה ,איז אויך ביי אים אזוי ,אז יעדע צייט
ווען ער דאוונט ווערט אן עת רצון. חז"ל זאגן (סוכה נה ,ב) אז די ָָּפ ִִרים וואס מ'האט מקריב געווען אום יום
דאס ארבעט אויף אן אופן פון מדה כנגד מדה :דער טוב סוכות ,זענען געווען קעגן די אומות העולם ,און דעריבער איז עס
צדיק איז זיך דאך מתעלה העכער פונעם דרך הטבע ,ווייל געווען פוחתים והולכים.
דער אויבערשטער האט באשאפן די נאכט פאר שלאף דאס איז דער דרך פון די גוים ,און די וואס גייען אין די דרכי הגוים ,צו
(עירובין ס"ה ע"א) ,און דוד המלך ע"ה האט צעבראכן אט קרעכצן כסדר אז "אמאל איז געווען בעסער ,היינט איז אלעס שוואכער
דעם טבע און האט זיך מעלה געווען העכער פון בחינת זמן, ֹאַמר
און ערגער" ...ווי שלמה המלך ע"ה איז שוין מזהיר (קהלת ז ,י) :אל ֹּת ַ
ער האט משים געווען לילות כימים ,און ס'איז נישט געווען
טֹוִבים ֵֵמ ֵֵאֶּלֶ ה.
ֶֶמה ָָהָיָ ה ֶֶׁש ַַהָּיָ ִִמים ָָה ִִראֹׁשִֹנִ ים ָָהיּו ִ
ביי אים קיין חילוק צווישן לילה ויום— אויב אזוי איז ער
נישט געבונדן צו די געווענליכע זמני התפילות ווי אנדערע אבער דער דרך הקדושה איז פארקערט ,ווי רביז"ל האט געזאגט
מענטשן ,וואס זענען יא אונטער דעם טבע פונעם זמן. (שיחות הר"ן אות ש"ז) אז דער אויבערשטער פירט די וועלט שענער און
מען קען אויך צושטעלן דערצו א ראיה פון דער גמרא
שענער ,און אפילו ווען צדיקים רעדן מיט א לשון פון ענוה און שפלות
(שבת יא ,א) ,אז רשב"י איז געווען 'תורתו אומנותו' – ער כאילו זיי גייען אראּפ פון זייער מדריגה ,אבער דער אמת איז ,אז צדיקים
גייען אלעמאל העכער.
המשך בעמוד ח'
ה
י ד ע ו
צילא
ל מ ע ן
דער אור פון ביטול פאר'ן רצון ה'
אויך אינדרויסן פון דער סוכה דמהימנותא
ער ווייטער מקיים מצוות סוכה ,ווייל דער עיקר האט ער געהערט ווי דער אלטער חסיד פרעגט מ'בלייבט אלעמאל מקושר
תכלית פון עבודת ה' איז צו דינען השי"ת מיט א פונעם אבני נזר ,אז ער האט געהערט פון זיין מיט'ן עצם מצוות סוכה
דביקות אין אלע מצבים ,סיי אינעווייניג אין דער רבי'ן ,דער רבי ר' בונם ,אז אגאנץ לעבן דארף א
סוכה און סיי אינדרויסן פון דער סוכה ,סיי ווען מענטש זיך גרייטן צו זיין פטירה ,וואס דעמאלט עס איז באקאנט דער חידוש פונעם הייליגן
מ'שפירט מוחין דגדלות און סיי ווען מ'איז אין איז א זמן פון דעם גרויסן יחוד ,ווען די מצוות און צאנזער רב זי"ע (דברי חיים סוכות ,ד"ה בפסוק בסוכת תשבו,
מוחין דקטנות .די אמת'ע דביקות איז נישט תלוי מעשים טובים פון אלע יארן ווערן נתעלה בסוד וכן מוכח ממשמעות דברי החת"ס והאבנ"ז) ,אז אפילו א
אינעם ארומיגן מצב פונעם מענטש. היחוד פון 'מקבציאל' .אבער – האט דער חסיד מצטער -וואס איז פטור פון סוכה און גייט ארויס
געזאגט – אז ער האט זיך טאקע צוגעגרייט אגאנץ פון דער סוכה -איז אבער ווייטער מקיים מצוות
דער מיטעלער רבי איז מבאר די הלכה אז
לעבן צו דער צייט ,ער האט געמיינט אז ווען סוכה במשך דעם גאנצן יום טוב .א איד בלייבט אלץ
מ'דארף מאריך זיין ביי 'אחד' פון קריאת שמע
ס'וועט קומען די לעצטע מינוטן וועט ער האבן מקושר מיט'ן עצם מצוה פון סוכה ,ווייל דער גדר
מיט דער כוונה פון מסירת נפש און מיט א
גרויסע מוחין דגדלות ,אבער למעשה שטייט ער המצוה איז 'תשבו כעין תדורו' ,און ווען א מענטש
ביטול עצמי -בכל לבבך ,אפילו הוא נוטל את
שוין ממש פאר דער פטירה ,און ער איז אין מוחין וואוינט אין זיין אייגענעם הויז ,גייט ער צומאל
לבבך ,ובכל נפשך ,אפילו הוא נוטל את נפשך –
דקטנות .וואס זאל ער טון? אויך ארויס פון שטוב ווען ס'פעלט זיך אויס,
זאגט דער מיטעלער רבי אז מ'דארף מאריך זיין
קומט אויס אז ווען מ'גייט ארויס פון דער סוכה
מיט דער כוונה פון אחד ,ביז מ'איז זוכה צו דער
פאר א צורך ,איז דאס אויך א חלק פון דער 'ישיבה'
דרגא פון 'יחיד' .דהיינו ,אז מ'גייט ארויף פונעם
אין סוכה און מ'איז ווייטער מקיים די מצוה.
עולם האצי' צו א העכערע דרגא פון דביקות ,ביז
ווייל דער עיקר תכלית
דעם עולם א"ק ,וואס דארט איז מען זוכה צו דער
עצמיות'דיגער דביקות – די דרגא פון 'כתר'. פון עבודת ה' איז צו דער עיקר איז ביטול
דינען השי"ת מיט צום רצון ה'
כלפי עצם אלוקות איז נישט א דביקות אין אלע
קיין חילוק די מוחין מצבים ,סיי אינעווייניג דער פנימיות הענין פון דעם צאנזער רב'ס
חידוש איז ,אז דער עיקר פון יעדע עבודת ה' איז,
אין דער סוכה און דער ביטול צום רצון פונעם אויבערשטן .ווען א איד
דאס הייסט אז אפילו ווען א מענטש געפינט
זיך אין מוחין דקטנות ,וואס דעמאלט איז אים סיי אינדרויסן פון איז א מצטער און ער גייט ארויס פון דער סוכה
שווער צו אינזין האבן און מייחד זיין די כוונות פון דער סוכה ,סיי מיט א ביטול צום רצון ה' און ער נישט בועט אין
אצילות ,איז אבער דא אן עצה צו מאריך זיין ביי ווען מ'שפירט דער מצוה (כמבואר בריש מס' ע"ז) ,דעמאלט איז דאס
פאררעכנט אזויווי ער איז נאך אין דער סוכה ,ווייל
'אחד' ,ביז ער קומט אן צו דער העכערער דרגא
מוחין דגדלות און דאס איז דער עיקר תכלית פון אלע מצוות.
פון 'ביטול' ,וואס איז דביקות עצם ,און דורכדעם
קען מען זוכה זיין צו די עצמיות'דיגע כוונות, סיי ווען מ'איז אין ס'איז טאקע באקאנט וואס הרה"ק רבי יושע
וואס שיינט אפילו אין מוחין דקטנות! פונקט ווי א מוחין דקטנות מבעלזא זי"ע איז מעיד אין א בריוו אז אביו הק',
מצטער וואס גייט ארויס פון סוכה איז ווייטער דער שר שלום מבעלזא זי"ע ,האט בסוף ימיו
מקיים די מצוה דורך זיין ביטול צום רצון ה' .אזוי געמוזט עסן יו"כ ,און ער האט געגעסן מיט א
אויך קען א איד אנקומען צו דעם עצם ביטול וואס 'שמחה יתירה' ,ווייל די שמחה האט מגלה געווען
מ'קען האבן אפילו אין מוחין דקטנות .דאס איז א דער אבני נזר האט געשפירט אז איינער אז זיין עבודה איז נאר זיך צו מבטל זיין פאר'ן רצון
העכערע נקודה פון דביקות עצם ,וואס איז נישט באהאלט זיך דארט ,און האט אים ארויסגעשיקט ה'.
תלוי אין די מוחין. פונעם צימער .שפעטער האט דער שם משמואל
געזאגט ,אז ער וואלט געווען גרייט צו געבן כל הון
דאס קען זיין די תשובה אויף די שאלה פון דעלמא כדי צו וויסן וואס זיין טאטע ,דער אבני א שאלה פאר דער ּפּטירה
דעם חסיד ,אז מ'דארף זיך אנגרייטן אגאנץ לעבן נזר ,האט געענטפערט אויף דער שאלה.
צו דער פטירה ,ווען מ'איז זוכה צו דעם העכסטן לויט דעם יסוד קען מען פארשטיין די מעשה
דרגא פון דביקות אין עצם אלוקות ,וואס דארט וואס מ'פארציילט אויף איינער פון די גרויסע
איז נישט קיין חילוק צווישן מוחין דקטנות און מוחין דער תכלית איז דביקות – תלמידים פון הרה"ק רבי ר' בונם מפרשיסחא זי"ע,
דגדלות .לגבי 'דביקות עצמות' איז נישט קיין חילוק אויך אין מוחין דקטנות אז פאר זיין הסתלקות האט ער געבעטן אז מ'זאל
צווישן 'תשבו' אין סוכה און 'תדורו' בבית .ביידע ברענגען צו אים א קאצקער חסיד ,מ'האט אים
דרגות ,גדלות און קטנות ,ווערן איינס כלפי דעם מ'קען זאגן א תשובה דערויף לויט דעם חידוש געברענגט דעם אבני נזר ,און א יונגערמאן האט
עצם אלוקות – שעשועי האמונה ,וואס דאס איז דער פונעם דברי חיים ,אז ווען א מצטער גייט ארויס זיך דארט באהאלטן אונטער דער בעט ,ווילנדיג
אמת'ער תכלית (כמבואר בליקו"מ תנינא סי' ב' ,ועו"מ).
פון דער סוכה מיט א ביטול צום רצון ה' ,איז הערן וואס זיי רעדן.
ו
דאס איז אויך א סימן וואו א איד האלט מיט זיין
אור התענוג פארוואס צוערשט כוונות,
עבודה .אויב נאך אלע ידיעות און עבודות קומט און דערנאך פשטות
אלעס ביי אים צוריק צו דער פשוט'ער נקודה פון שמחת תורה
ס'איז ידוע וואס דער שו"ת הריב"ש (סימן קנ"ז)
אמונה אין אין־סוף ברוך הוא — דעמאלט האט ער
ברענגט אויפ'ן ר"ש מקינון ,אז נאכדעם וואס ער
זוכה געווען אנצוקומען צו אן אמת .אבער אויב אתה הראת לדעת ,אין עוד מלבדו; האט געלערנט אלע סודות און כוונות התפילה ,און
אלע ידיעות זענען ביי אים אּפגעטיילט אלס אסאך
באזונדערע ּפרטים; ראש השנה איז איין זאך ,יום די פשוט'ע שמחה פון דביקות, נאכדעם וואס ער איז אנגעקומען צו אלע מדריגות,
האט ער אבער געדאוונט ווי א תינוק בן יומו.
כיפור א צווייטע זאך ,פורים א דריטע זאך ,און
יעדע ענין שטייט פאר זיך אן קיין שייכות איינס צום
דוקא נאך אלע הויכע עבודות לכאורה איז דאס שווער צו פארשטיין :ממה נפשך,
צווייטן — פעלט נאך די נקודה הכוללת. אויב איז תכלית צו דאווענען ווי א תינוק בן יומו ,צו
וואס דארף מען לערנען אלע כוונות? מ'קען דאך
דער יחוד וואס איז אלעס מאחד אריינגיין אין א בית המדרש פון פשוט'ע אידן ,קוקן
די אמת'ע עבודה איז :אריינצוברענגען אלע ריבוי וויאזוי זיי דאווענען ,און דאווענען אזוי?
פשטות פון א 'תינוק בן יומו' ,ער האט באקומען דעם אור מיט
פון ּפרטים אין איין נקודה .ווי דער מסילת ישרים זאגט אז א גילוי! אזוי זעט מען אויך אין דער מעשה פונעם 'חכם ותם' אלעס איז שוין דא בהעלמה
דער תכלית פון אלע עבודות איז אנצוקומען צו להתענג על (סיפורי מעשיות ט) ,אז דער הייליגער תם האט זוכה געווען צו
ה' .דער תכלית פון אלע ּפרטים איז ווי דער זוהר הק' זאגט: נאר דער סוד הדבר איז ,ווי חז"ל זאגן (נדה ל' ע"ב) ,אז ווען
אלע חכמות ,דוקא צוליב דעם וואס ער האט געדינט דעם
'לאשתאבא בגופא דמלכא' – און צו מאכן נחת רוח פאר'ן דער מענטש איז נאך אן 'עובר' פאר דער לידה ,ברענט א
אויבערשטן מיט א שמחה ,מיט א תמימות ובפשיטות ,וואס
אויבערשטן. ליכט איבער זיין קאפ און ער זעט מסוף העולם ועד סופו.
דאס איז העכער פון אלע חכמות .ווייל דער תכלית פון אלע
ווען א איד איז זוכה אז אלע ריבוי פרטים ווערן ביי אים חכמות איז אז מ'זאל סוף כל סוף אנקומען צו באקומען דער זאגט רבי חיים וויטאל אז לכאורה ,בזמן העיבור איז מען
איין כלל ,דעמאלט מאכט ער אז די אלע פרטי הכוונות, תמימות. דאך אין א מצב פון תכלית הקטנות ,אן קיין שום מוחין.
וואס זענען בבחינת 'שכינה' ,זאלן נכלל ווערן אין דער איין וויאזוי קען מען דעמאלטס זוכה זיין צו אזעלכע גרויסע
דאס איז דער דרך פון צדיקי אמת :פון איין זייט זענען זיי
נקודה פון 'קודשא בריך הוא' ,און דורכדעם איז ער זוכה צו השגות? נאר ,איז מהרח"ו מסביר ,אז אפילו בזמן העיבור
מקיים אלע פרטי העבודה מיט'ן תכלית הדקדוק ,און פון דער
מייחד זיין 'קודשא בריך הוא ושכינתיה' וואס דאס איז דער 'סוד זענען שוין פארהאן בהעלמה אלע מדריגות וואס דער מענטש
צווייטער זייט דינען זיי דעם אויבערשטן מיט א ריינקייט ווי
היחוד' - .אזוי איז מען זוכה צו ווערן דבוק אינעם תכלית גייט שפעטער משיג זיין .נאך די לידה דארף ער טאקע
א קליין קינד .ווי רביז"ל זאגט (סיפורי מעשיות ,מעשה י"ג) ,אז ער
אמיתית ,מיט עצמיות'דיגע שעשועים פון אלקותו יתברך. צוביסלעך ארויפגיין ,מדריגה נאך מדריגה ,און משיג זיין
איז 'זקן מאד' און אף על פי כן איז ער 'יניק מאד' ,מ'דארף
בפועל דעם אור וואס ער האט פריער געהאט בלויז בהעלם.
מצד אחד זיין א זקן – זה שקנה חכמה ,צו לערנען און זיך
חתמינו לחיים – א לעבן פון תענוג אלוקי אבער באמת איז שוין אלעס כלול אין אים בזמן העיבור!
מתבונן זיין אין יעדן פרט בתורה ,בנגלה ובנסתר; אבער
ס'איז מבואר אין די כוונות ,אז יום כיפור גייט די 'מלכות' אין דער זעלבער צייט זאל מען בלייבן ווי א קינד ,פול מיט דער אור פון דער ערשטער
ארויף ביז 'אימא -בינה' ,און ביי נעילה פון יום כיפור מאכט שמחה און תמימות ,מיט עבודת ה' בּפשטות. תמימות'דיגער עבודה
מען דעם 'חותם' במלכות ,און מ'בעט דעם אויבערשטן
די פשטות'דיגע שמחה – דוקא ממש דאס זעלבע איז ווען א איד הייבט אן אריינגיין אין
'חתמינו לחיים' .דאס איז א טיפער ענין על דרך הקבלה,
נאך אלע גרויסע עבודות! עבודת ה' .צוערשט גייט ער אריין אין אן 'עיבור ראשון',
אבער בעיקר איז דאס נוגע פאר עבודת ה':
לויט דעם פארשטייט מען וואס רביז"ל האט אזויפיל וואס ברענגט אים צו זיין דבוק אינעם אויבערשטן מיט א
דער מענטש לעבט דאך אין א וועלט פון פירוד ,ווייל די ריינע תמימות ופשיטות ,ווי א קליין קינד וואס איז נאנט צום
מפליג געווען איבער דאס גרויסקייט פון די פשטות'דיגע
נשמה געפינט זיך אינעם גוף ,און דער גוף וויל האבן אלע אויבערשטן ,אן קיין חשבונות און אן קיין גרויסע השגות.
שמחה און ריקודים פון שמחת תורה( .עיין שיחות הר"ן סימן רצ"ט),
תענוגים ווי אכילה שתיה רחיצה סיכה נעילת הסנדל וכו',
ווייל נאך די אלע הויכע עבודות ,יגיעות ,תפלות ,און ענינים דעריבער זעט מען טאקע עפעס א ספעציעלע חן ביי
די טבע פון די תענוגים איז :אז ס'טיילט אפ דעם מענטש פון
פון די הייליגע טעג פון אלול ,ראש השנה ,יום כיפור ,סוכות א קליין קינד וואס ענטפערט 'אמן יהא שמיה רבא' ,אדער
השי"ת ,און דורכדעם פארגעסט דער מענטש פון זיין בורא
און הושענא רבה ,ווען ס'קומט שמחת תורה ,קומט מען צוריק ביי א יונגער בחור וואס הייבט אן דאווענען ערליך ,אדער
ח"ו.
צו דער פשוט'ער שמחה פון א פשוט'ער איד וואס פריידט זיך ביי א פרישער בעל תשובה וואס הייבט יעצט אן דינען
דער עיקר עבודה איז דעריבער ,צו האבן די ריכטיגע מיט'ן אויבערשטן און מיט זיין תורה .דא איז דער תכלית פון דעם אויבערשטן מיט אזא לויטערע תמימות ,ווייל אין דער
התבוננות און מוחין ,ביז מ'זאל מעלה זיין דאס גשמיות פון אלע עבודות! ערשטער פשטות'דיגער עבודה ,ליגט שוין בהעלמה גאר
דעם עולם הזה ,אז די אלע תענוגים זאלן ווערן רוחניות'דיגע א הויכער אור אלוקי ,ווי דער בעש"ט הק' האט געזאגט,
כדי ארויסצוברענגען דעם אור וואס איז שוין דא 'בהעלם',
תענוגים .מען זאל שפירן די רוחניות'דיגע הנאה דערפון ,און אז די אותיות אליין ,אן קיין פירושים ,זענען העכער פון אלע
דארף מען צוערשט האבן די אלע גרויסע עבודות פון די
אדרבה ,דער תענוג זאל ממשיך זיין נאך גרעסערע מוחין מיט פירושים! דאס עצם זאך וואס דער מענטש ווייסט און שפירט
הייליגע טעג ,אז שפעטער זאל מען זוכה זיין צו דער אמת'ער
השתוקקות צו תורה ועבודה! אז ס'איז דא א בורא עולם ,דאס איז העכער פון אלע לימודים
שמחה בה' בפשיטות גמור .ווי דער פסוק זאגט (דברים ד ,לט):
א איד קען זיך מעורר זיין אז אויב אזא נידריגער ענין וידעת היום ...אין עוד -דאס הייסט אז צום סוף איז נישטא און כוונות.
בגשמיות קען האבן תענוג ,איז דאך א כל שכן וואס פארא קיין ריבוי פון באזונדערע עבודות; אלעס קומט צוריק צו איין שּפעטער מיט די יארן ,לערנט דער איד מער ,ער
מורא'דיגער תענוג ליגט אין תורה און אין עבודת ה'! דאס נקודה — דביקות בה' .ס'איז נישטא עּפעס אנדערש .הלואי ווייסט שוין אסאך ענינים מיט כוונות ,זיין דעת ווערט
איז נישט בלויז א מחשבה וואס האט צוטון מיט'ן שכל ,נאר זאלן מיר זוכה זיין דערצו! אויסגעברייטערט .דאס איז טאקע זייער חשוב ,אבער לכאורה
מ'דארף זיך מתבונן זיין דערין ביז עס ווערט ממש א מציאות, איז שוין נישטא די ערשטע חן ,וואס דער מענטש האט געהאט
אז יעדע תענוג וואס מען שפירט זאל ברענגען נאנטער צום אלעס איז איין נקודה – דביקות בה' אין אנהויב מיט זיין תמימות און ּפשטות.
אויבערשטן און צו תענוג אלוקי. באמת איז דאס א יסוד וואס ס'איז וויכטיג לגבי אלע
צדיקים באקומען צוריק דעם
דאס איז די תפלה פון 'חתמינו לחיים' .דער איד וויל זיך ענינים פון עבודת ה' :א איד דארף אנקומען צו א דרגא אז
ערשטן אור – בהתגלות!
'פארחתמ'נען' אינעם צד הקדושה :ער איז משתוקק צו נכלל אלע דרכי עבודה זאלן זיין קלאר ביי אים אלס איין נקודה.
ווערן מיט'ן אויבערשטן ,ער וויל נישט קיין שום תענוג אויסער אויב מ'קוקט אן עבודת ה' ווי א ריבוי פון אסאך באזונדערע דער אמת איז אבער ,אז דער ערשטער אור בלייבט
דעם רבוש"ע ,און ער איז מתפלל אז אויך די תענוגים פון עולם ּפרטים ,איז דאס נאכנישט קיין שלימות. אלעמאל ביי א איד .ס'איז נאר 'בהעלמה' און ס'קומט נישט
הזה זאלן אים ברענגען צום תענוג האלוקי .דעמאלט איז ער ארויס 'בגילוי' .די צדיקים וואס זענען זוכה צו דעם אור,
ס'איז טאקע דא גאר אסאך לימודים ,אסאך עבודות ,און
טאקע חתום אינעם 'ספר החיים' – מיט א דביקות בה' .אבער דארפן דעריבער דורכגיין אלע גרויסע מדריגות און הויכע
אסאך ענינים ,אבער אלעס דארף ווערן נכלל אין איין נקודה,
אויך דער חותם אליין בעטן מיר פונעם אויבערשטן ,אז ער עבודות ,ביז ענדגילטיג קומען זיי צוריק צו דער זעלבער
ווי דער מהר"ל זאגט אז דער נקודה איז אות יו"ד – וואס
זאל אונז חתמ'נען מיט'ן חותם פון חיים ,דורכדעם וואס אונז, פשטות פון א קליין קינד ,אבער דעמאלט זענען שוין זיי
דארט ווערט נכלל אלע צען בחינות וואס ליגט אין יעדע זאך.
פון אונזער זייט ,שרייבן זיך ארויס פון אלע תענוגים רעים. זוכה צו האבן דעם אור בגילוי! אין אנהויב דער אור געווען
אלע צען כוחות דארפן נכלל ווערן בלויז אין איין נקודה ,און
בהעלם ,אבער יעצט ,נאכ'ן דורכגיין אלע מדריגות ,באקומען
השי"ת זאל העלפן אז מיר זאלן טאקע זוכה זיין זיך צו דעמאלט איז עס א שלימות'דיגע התכללות .אבער אויב בלייבט
זיי דעם זעלבן אור מיט א געוואלדיגע גילוי.
חותם זיין מיט'ן אויבערשטן ,און צו דער אמת'ער שמחה עס ביים מענטש ווי אּפגעטיילטע זאכן ,קען דער ריבוי אליין
באלוקות ,בביאת גואל צדק ברחמים במהרה בימינו ממש, אוועקפירן פונעם אחדות. דאס איז וואס דער ר"ש מקינון האט זוכה געווען ,אז נאכ'ן
אמן. לערנען אלע כוונות און סודות איז ער אנגעקומען צו דער
ז
הילולא דצדיקיא
המשך מעמוד ה'
זיי פארהערט זייערע לימודים .דער עצי חיים ספה"ק ליקוטי מוהר"ן האט ער שטארק מפליג האט געלערנט יומם ולילה אן קיין אנדערע
איז שוין געווען א בחור ,ווען רבי מרדכי'לע האט געווען אז דאס איז א גאר הויכער ספר. אומנות אויסער תורה – און ער איז געווען ּּפטור
אים געפרעגט וואס ער לערנט ,האט דער עצי רבי מרדכי'לע האט אויך געזאגט אויפ'ן תיקון פון תפלה .פונעם אריז"ל איז משמע די כוונה אז
חיים געזאגט אז ער לערנט מסכת "ביעא" — ווי הכללי וואס רביז"ל האט מגלה געווען ,אז דאס רשב"י איז געווען פטור פונעם זמן תפילה ,און די
אויסשּפראך פון אסאך חסידים
ּ ס'איז געווען די איז נישט בלויז א תיקון אויפ'ן עבר ,נאר ס'איז כוונה איז ווי דערמאנט.
ואנשי מעשה צו רופן מסכת ביצה — און הלכות אויך א שמירה אויף ווייטער ,געראטעוועט צו
טריפות .אבער רבי מרדכי'לע האט אים געזאגט ווערן פון אלעם בייזן. טובים מאורות שברא אלקינו
אז ער זאל יא זאגן "ביצ"ה" ,ווייל ס'איז ראשי באמת איז דאס טאקע מדויק ,ווייל רביז"ל אמאל איז הרה"ק רבי מרדכי'לע איינגעלאדנט
תיבות י"ב צירופי הוי"ה; און אויך זאל ער זאגן האט נאך דער התגלות פונעם תיקון הכללי געווארן צו זיין סנדק ביי א ברית .ער האט
הלכות כשרות ,נישט הלכות טריפות ,כדי נישט 'ּפאנצער' — (עייןדערציילט דעם ענין פונעם ּ געשּפעטיגט ביז ס'איז געווארן נאכט .אבער ווען
ּ
צו נוצן קיין לשון מגונה. בספר פעולת הצדיק אות תתצ"ז) ,וואס ס'ליגט דערין ער איז אנגעקומען ,האט ער געזאגט אז מ'זאל
דערנאך האט ער גערופן הרה"ק מסאטמאר א רמז אז דער תיקון הכללי איז ווי א ּּפאנצער מאכן דעם ברית מילה ,און אזוי האט מען געטון.
זי"ע ,וואס איז דעמאלט געווען א קינד פון בערך וואס באשיצט אויך אויף ווייטער. שּפעטער איז איינער פון די גדולי הרבניםּ
זעקס יאר ,און אים ארויפגעזעצט אויף זיינע פון דער שטאט געקומען צו אים אין שטוב,
הייליגע קניען .ער האט אים געפרעגט" :וואס הרה"ק מסאטמאר זי"ע אלס כדי אים צו פארהאלטן פארוואס ער האט
לערנסטו?" האט דאס קינד געענטפערט" :חומש קינד ביי רבי מרדכי'לע געמאכט א ברית ביינאכט .האט רבי מרדכי'לע
מיט רש"י". ווען הרה"ק רבי מרדכי'לע איז אמאל געווען זיך אויפגעשטעלט ,צוגעגאנגען צום פענסטער,
האט רבי מרדכי'לע אים געזאגט" :זאלסט אין דער שטאט סיגוט ,האט הרה"ק בעל קדושת אוועקגערוקט דעם פארהאנג און געוויזן פאר
אסאך ּּפילעווען אין חומש רש"י .מרדכי'לע האט יו"ט זי"ע דעמאלט געשיקט זיינע צוויי קינדער דעם רב אז די זון שיינט נאך מיט איר פולסטן
געקענט אלטע רבנים וואס האבן אויף דער —הרה"ק בעל עצי חיים זי"ע ,ואחיו הרה"ק קראפט ...פארשטענדליך אז דער רב האט שוין
עלטער פארגעסן 'וואו דער באשעפער שטייט מסאטמאר זי"ע וואס איז דעמאלט געווען א קינד גארנישט געזאגט ,און ער איז ארויס פון דארט
אן' ,אויב דו וועסט לערנען חומש רש"י וועסטו — צו גיין זען רבי מרדכי'לע זי"ע. התּפעלות.
ּ מיט אן אויסטערלישע
אלעמאל וויסן וואו דער באשעפער שטייט אן". עס איז געווען מוצאי שבת קודש ,נאכדעם
וואס זיי האבן שוין געמאכט הבדלה ,אבער ציצית פאר'ן הייליגן
דעמאלט זיך האט מרדכי'לע רבי
רבי מרדכי'לע האט נאך געהאלטן פאר קריאת דברי חיים
אויסגעדרוקט אויף הרה"ק מסאטמאר זי"ע:
התורה פון מנחה שב"ק (כידוע דרכו בקודש בזה) עס הרה"ק רבי מרדכי'לע האט אמאל געשיקט
"ואולם אחיו הקטן יגדל ממנו" .הרה"ק
איז דארט געווען א גרויסער עולם .אבער רבי א בגד פון ציצית צום הייליגן דברי חיים זי"ע,
מסאטמאר זי"ע פלעגט זאגן אז די צורה פון רבי
מרדכי'לע האט געהאט אן ענין ,אז בשעת און ער האט געמאכט דערצו אסאך הכנות .צום
מרדכי'לע האט געלאכטן און געשיינט מער פון
זיינע תפלות זאלן נישט בלייבן דארט מענטשן ביישּפיל האט ער איינגעטונקען די ציצית אין
ּ
אלע צדיקים וואס ער האט געזען אין זיין לעבן.
וואס האבן שוין געדאוונט .דעריבער האט ער דעם "מים שלנו" וואס איז געווען אנגעגרייט פאר
בחד קטירא אתקטר אויסגערופן ,אז ווער עס האט שוין געדאוונט זאל
ארויסגיין פון בית המדרש.
אפיית מצות ,און נאך ענליכע זאכן.
דער שליח איז אנגעקומען צום הויז פונעם
הרה"ק רבי מרדכי'לע זי"ע האט אין זיינע
דער עולם האט אנגעהויבן ארויסצוגיין .האט צאנזער רב ערב שב"ק ,גאר א קורצע צייט פאר
לעצטע יארן געבויט פאר זיך א סוכה במשך ער נאכאמאל אויסגערופן ,אז ער מיינט נישט די שבת .דער דברי חיים האט זיך מורא'דיג געפרייט
צוויי און צוואנציג יאר .אין זיין לעצטן טאג קינדער פונעם סיגוטער רב; זיי זאלן בלייבן .דער מיט דעם טלית קטן ,אבער היות ער האט שוין
האט ער נאך זוכה געווען צו זיצן אין דער סיגוטער גבאי וואס איז מיטגעקומען מיט די נישט געהאט קיין צייט אנצוקניפן די ציצית אויפ'ן
סוכה די ערשטע נאכט סוכות .ער איז נסתלק קינדער זיי צו באדינען האט געוואלט ארויסגיין. טלית קטן ,דעריבער האט ער אריינגעלייגט די
געווארן צומארגנס ,דעם ערשטן טאג סוכות. האט רבי מרדכי'לע נאכאמאל געזאגט' :עבד ציצית אינעם לאך און געמאכט בלויז איין קשר
מ'האט גענומען די ברעטער פון דער סוכה און מלך — מלך' ,אז אויך דער גבאי פון די קינדער אויף אלע פיר כנפות ,זיך פארלאזנדיג אויפ'ן
דערפון געמאכט זיין ארון ,און ער איז באערדיגט זאל בלייבן. שיטת הרמב"ם אז דאס איז אויך א קשירה .דער
געווארן מיט די ווענט פון דער סוכה. צאנזער רב האט דאס געטון ,כדי ער זאל גלייך
דאס איז געווען אן אפענער רוח הקודש,
צדיקי הדור האבן געזאגט אז ער איז נסתלק ווייל די קינדער מיט'ן גבאי זענען געשטאנען קענען ָָאנטון די ציצית שוין יענעם שבת ,מחמת
געווארן דעם ערשטן טאג סוכות ,ווייל השי"ת אינגאנצן הינטן אין בית המדרש ,גאר ווייט פון די גרויסע קדושה פון דעם טלית קטן.
וואס איז מקיים די תורה הק' האט יענעם יאר וואו רבי מרדכי'לע האט געקענט זען ,אויסער
מקיים געווען דעם פסוק' :ולקחתם לכם פרי עץ דעם וואס דער בית המדרש איז געווען טונקל. תיקון הכללי — א שמירה
הדר'. שּפעטער האט רבי מרדכי'לע צוגערופן די ּ אויך אויף ווייטער
זכותו יגן עלינו. הייליגע קינדער פונעם קדושת יו"ט און ער האט ווען הרה"ק רבי מרדכי'לע האט געזען דעם
שיעורי כ"ק יצא לאור ע"י
לתרומות ,ולקבלת הגליון:
i n fo.l h i sa na g@g ma i l.com
אדמו"ר שליט"א:
646.693.0112 מכון תורת חכם
ח
