gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

האזינו השמים - אידיש · Ha'azini Hashumayim - Yiddish — בראשית (2026-10-05)

מוציא לאור: האזינו השמים - אידיש · Ha'azini Hashumayim - Yiddish

שבוע: בראשית (2026-10-05)

האזינו השמים - אידיש · Ha'azini Hashumayim - Yiddish — בראשית (2026-10-05)

פתח את ה-PDF הורדה

‫ב"ה‬ ‫גליון ט' – פ' בראשית תשפ"ז לפ"ק‬ ‫פתיחה לזמן החורף בישיבתינו הק' (ח"ב)‬ ‫חשון תשנ"ו – קרית קאשוי יצ"ו‬ ‫עבודה שבלב זו תפלה‬ ‫דעם וועג האט מען אונז געלערנט‪ ,‬לערנען און חזר'ן‪ .‬און נישט נאר אליין‪ ,‬נאר מיט א חברותא‪ .‬און דאס איז א יסוד‪ .‬ווען מען לערנט‪ ,‬דאס‬ ‫וואס מען לערנט זאל מען לערנען אזוי אז מען זאל האבן א ידיעה‪ .‬איך ווייס אז איך האב דאס געלערנט און איך קען‪ .‬און אמאל אז עס‬ ‫טרעפט זיך אז דו קענסט נישט עפעס‪ ,‬איז נישט "פטור ומותר"‪ ,‬דער אויבערשטער וועט העלפן אז דו וועסט חזר'ן נאכאמאל און נאכדעם‬ ‫וועסטו עס שוין קענען‪ .‬דאס איז דער דרך פון די הייליגע תורה‪.‬‬ ‫אמאל מוזטו וויסן אז עס איז דורך א וואך מיט גארנישט‪ .‬עס קען זיין עס מאכט זיך אמאל אז זיין חבר פארט אוועק אמאל‪ ,‬לערנט ער‬ ‫אפשר נישט א גאנצע וואך‪ ,‬איז צעברעכט ער זיך די גאנצע וואך בחנם‪ ,‬פאר גארנישט‪ .‬בעט איינעם פון די בחורים‪ ,‬קום לערן מיט מיר‪,‬‬ ‫אפילו נישט בקביעות‪ ,‬א האלבע שעה‪ ,‬א דריי‪-‬פערטל שעה‪.‬‬ ‫איך פלעג צו קענען בחורים אין די אלטע צייטן‪ ,‬מען גייט אין די בתי מדרשים נאך א ניקל‪ ,‬נאך א ניקל און נאך א ניקל‪ ,‬וואס איז א ניקל?‬ ‫גארנישט‪ ,‬מען גייט אבער א גאנצן צופרי‪ ,‬און פון די גארנישט‪ ,‬פון די ניקלעך‪ ,‬ווערט אמאל פופציג דאללער‪ .‬דאס זעלבע איז מיט לערנען‪,‬‬ ‫עס פלעגן זיין בחורים זיי זענען צוגעגאנגען צו איינעם‪ ,‬ווי געב מיר א ניקל‪ ...‬נאכדעם גייט ער צו א צווייטער בחור‪ ,‬געב מיר א ניקל‪ ,‬וכו' עס‬ ‫איז דאך נישט קיין משל פאר די הייליגע תורה‪ ,‬מען קען ווען זאגן הונדערטער משלים‪ ,‬אבער דאס איז דער עיקר‪.‬‬ ‫און צום דאווענען‪ ,‬מען זאל טראכטן אז מען האט א אפוינטמענט צו איינעם פון די גרעסטע מענטשן אין די וועלט‪ ,‬כביכול מען קומט צום‬ ‫בורא כל עולמים‪ ,‬דער מלך מלכי המלכים‪ ,‬קומט מען צו אים דריי מאל אין טאג‪ ,‬די גרעסטע זכיה וואס א מענטש קען האבן אויף די וועלט‪,‬‬ ‫איך גיי שוי ן דאווענען צופרי‪ ,‬איך האב די זכיה צו האבן אן אפוינטמענט ביים אויבערשטן‪ ,‬און ליידער מען ווארפט זיך דערמיט ווי א‬ ‫שמאטע ‪ ...‬דאס איז א קבלת פנים פאר'ן רבונו של עולם?! דאס טייטשט דאווענען‪ ,‬וועסטו זאגן א תירוץ ווייל מיר דאווענען דאך יעדן‬ ‫טאג דריי מאל‪ .‬פארקערט‪ ,‬יעדן טאג צו האבן די זכיה ‪ ...‬דריי מאל א טאג‪ ,‬און נאכמער‪ ,‬אינמיטן טאג מאך איך אויך א ברכה ‪ ...‬אויך מיט'ן‬ ‫רבונו של עולם‪ ,‬אז איך וויל האבן א שטיקל עפעלע‪ ,‬האבן מיר די זכיה מזכיר צו זיין דעם שם שמים‪.‬‬ ‫דאס טייטשט‪ :‬איך דאווען‪ .‬איך שטיי פאר'ן אויבערשטן מיט מיין שוואכן קאפ‪ ,‬מיט מיין שוואכן מח‪ ,‬און מיין שוואכן דיבור‪ ,‬מיט מיין‬ ‫גארנישט‪ ,‬און איך האב די זכיה אז איך מעג! וואס טו איך כדי צו מעגן זאגן דעם אויבערשטנ'ס נאמען ער האט דאך געהייסןדאווענען‪ ,‬וואס‬ ‫זאל איך טון‪ ,‬דער אויבערשטער האט מיך אזוי געהייסן‪ ,‬אז איך מוז דאווענען‪.‬‬ ‫אבער דאס טייטשט דאווענען? אזוי ‪ ...‬ביי אונז איז דאך דאס דאווענען‪ ,‬פארוואס מאכסטו דאס דאווענען ווי א גארנישט פארוואס דאס‬ ‫דאווענען ברויך ביי מיר לויפן ווי א טעיפ רעקארדער‪ ,‬פארוואס זאל איך נישט וויסן וואס איך זאג‪ ,‬מען קען נישט בעטן איינעם ער זאל‬ ‫אינזין האבן א לע כוונות‪ ,‬אבער פשוט זיך אנשטרענגען אז עפעס זאל איך וויסן וואס איך זאג‪ .‬אז איך ווייס נישט עפעס‪ ,‬זאל איך קוקן אין‬ ‫די מפרשים‪.‬‬ ‫"פיה פתחה בחכמה" שטייט‪ ,‬ווען א מענטש מאכט אויף זיין מויל‪" ,‬בחכמה"‪ ,‬ווען ער דאווענט האט ער אינזין וואס ער זאגט א ווארט‪,‬‬ ‫"ותורת חסד על לשונה"‪ ,‬דאס איז א חסד‪ ,‬דער אויבערשטער טוט מיט דיר א חסד אז דו בעטסט דיר אויס מיט די ווערטער‪ .‬בארעכן וואס‬ ‫דו טוסט‪ ,‬בארעכן די ך‪ ,‬זאג ארויס די ווערטער געהעריג‪ ,‬און פרוביר אינזין צו האבן די ווערטער‪ .‬עס גייט נישט אסאך מאל‪ ,‬אבער מען‬ ‫פרובירט‪ ,‬מען וויל אינזין האבן אבער עס גייט נישט‪ ,‬וועסט פרובירן אפשר די צווייטע ברכה גייט שוין יא‪ ,‬און אפשר די דריטע ברכה‪ ,‬אזוי‬ ‫שטייט אין ספרים הקדושים‪ ,‬נישט בטל ווערן ביי זיך‪ ,‬נאך און נאך ביז דער אויבערשטער העלפט אז מען האט די זכיה אמאל צו דאווענען‬ ‫ווי ברויך‪ ,‬הלואי אז מען האט זאל האבן א זכיה איין מאל צו דאווענען וויאזוי מען ברויך‪ ,‬קען דאך ווערן א מורא'דיגע זאך‪.‬‬ ‫איינער האט מיר געזאגט‪ ,‬אן אלטער איד האט אים אמאל געזאגט‪ ,‬אז ער שפירט נישט קיין טעם אין זיין לעבן‪ ,‬ער איז שוין אן אלטער איד‬ ‫‪ ...‬שוין אלט געווען הונדערט און פינף יאר‪ ,‬עס גייט נישט אלעס אזוי גרינג ‪ ...‬האט ער אים געזאגט‪ :‬דו שוטה‪ ,‬וואס האסטו גערעדט‪ ,‬וואס‬ ‫האסטו געזאגט?! דו האסט געזאגט אמן יהא שמיה רבא‪ ,‬דו לעבסט‪ ,‬אפילו דו זאלסט דיין גאנצן לעבן ארויסזאגן איין מאל אמן יהא שמיה‬ ‫רבא מברך‪ ,‬וואס הייסט דו האסט נישט קיין טעם אין לעבן‪ ,‬וואס הייסט דו האסט נישט קיין טעם אין לעבן?!‬ ‫דאס איז "פיה פתחה בחכמה ותורת חסד על לשונה"‪ ,‬איך דאווען היצט‪ ,‬א בחור האט דאך צייט ער זאל דאווענען לאנג‪" ,‬שפת אמת תכון‬ ‫לעד ועד ארגיעה לשון שקר"‪ .‬דער חילוק צווישן ליגנט‪ ,‬זאגן זיי‪ ,‬אז ליגנט דאס גייט העלפט‪ ,‬ווייל וואס וועט ער זאגן‪ ,‬זאג מיר עפעס‪ ,‬קען‬ ‫ער דיר זאגן הונדערט ליגנטס אלע ליגנטס קענסטו ארויספאקן אין איין מינוט‪ ,‬אבער טאמער זאגסטו נאר דעם אמת‪ ,‬דעמאלט מוזטו דיך‬ ‫בארעכענען‪ ,‬אמת איז דא איינס‪ .‬וואס זאג איך? פאר אן אמת מוז איך מיך מיישב זיין‪ ,‬עס גייט שטייט‪.‬‬ ‫אזוי אויך איז מיט דיבור התפלה‪ ,‬אויב איך זאג און איך טראכט נישט וואס איך זאג‪ ,‬איך האב סתם גערעדט איז עס שנעל‪ ,‬אבער דער אמת‬ ‫איז אביסל צושטייט‪" ,‬שפת אמת"‪ ,‬דו ווילסט דערקענען וואס איז אמת? "תכון לעד"‪ ,‬דעמאלט וועסטו דערקענען‪ ,‬אז עס געדויערט לאנג‪,‬‬ ‫"לעד"‪ ,‬לאנג‪" ,‬ועד ארגיעה"‪ ,‬אז עס גייט מיט א רגע‪ ,‬איז שוין "שקר"‪ ,‬דאס איז א ליגנט‪.‬‬ ‫דאס איז דער גדר פונעם ענין פון א דאווענען‪.‬‬ ‫און דאס איז די זעלבע מיט א פיצל קינד פינף יאר‪ ,‬און איינער וואס איז עלטער‪ ,‬ער איז צוואנציג יאר‪ ,‬און איינער פופציג יאר‪ ,‬מיר זענען‬ ‫אלע אייניג‪ .‬מען בעט פון אונז דאס זעלבע‪ :‬זאג ארויס איין ווארט‪ ,‬אז דער אויבערשטער זאל הנאה האבן פון דיין ווארט‪ ,‬עס זאל זיין לחן‬ ‫לחסד ולרחמים‪.‬‬ ‫ממילא איז דאס טייטש דער גדר פון תפלה‪ .‬דאס איז אלס קינד‪ ,‬דאס איז שפעטער‪ ,‬און נאך שפעטער‪ ,‬אלעמאל‪ ,‬מען האט די זכיה‪ ,‬מיר‬ ‫זענען צופרידן אז דער אויבערשטער האט אונז געגעבן די זכיה‪ ,‬מען איז נישט געלאפן‪ ,‬אפגעיאגט‪ ,‬נאר געהעריג געדאווענט‪.‬‬ ‫דאס טייטשט תפלה‪ ,‬מען זאל זיך צוגעוואוינען אלס בחור‪ ,‬אויב געוואוינט מען זיך נישט אלס בחור‪ ,‬איז שפעטער ווען מען האט דאגות‬ ‫פרנסה‪ ,‬מען יאגט זיך אויף פרנסה‪ ,‬קומט שוין נישט אויס אזויפיל צייט‪ ,‬מען איז דאך שוין נישט קיין בחור אין ישיבה‪ ,‬האט מען שוין נישט‬ ‫אזויפיל צ ייט‪ ,‬מוז ער שוין יאגן‪ ,‬דא פארשפעטיגט ער ווייל ער האט געמוזט שפעט אויפשטיין‪ ,‬און נאכדעם שפירט ער אז ער וויל ענדיגן‬ ‫דאס דאווענען‪ ,‬און נאכדעם האט ער אפגעצופט דאס‪ ,‬און נאכדעם האט ער אפגעצופט דאס‪ ,‬און עס קומט ארויס אן קיין קאפ אן קיין‬ ‫פיס און אן אנדערע זאכן‪ ,‬אזוי זעט אויס דאס גאנצע דאווענען‪.‬‬ ‫דאס זענען אלעס עניינים נפלאים‪ ,‬מיר רעדן פון דעם‪ ,‬דאס זענען דברים נפלאים‪ ,‬אין הימל ווארט מען אויף יעדע אידישע תפלה‪.‬‬ ‫וויאזוי קומט מען דערצו? פון אלס בחור‪ .‬עס איז זייער שווער‪ ,‬אבער אז מען זאל זיך צוגעוואוינען פון אלס בחור‪ ,‬איך וויל דאווענען‪ ,‬איך‬ ‫דאווען כפשוטו‪ ,‬פארן באשעפער'ס וועגן‪ ,‬איך וועל זען אינזין צו האבן וואס איך קען אינזין האבן‪ .‬איך האב אפגעדאווענט‪ ,‬איך לויב דעם‬ ‫אוי בערשטן אז איך האב אפגעדאווענט‪ ,‬אבער איך האב עפעס אינזין געהאט‪ ,‬איך האב עפעס געזאגט‪ ,‬עברי‪ ,‬איך האב ארויסגעזאגט די‬ ‫ווערטער‪.‬‬ ‫איך פלעג אלץ צו זאגן‪ ,‬פאר שמונה עשרה‪ ,‬עס שטייט אז די שטילע זאל מען זאגן שטיל אז קיינער זאל נישט הערן‪ .‬פלעג איך אלץ צו זאגן‬ ‫אז מען זאל יא הערן‪ ,‬דער מענטש אליין זאל הערן‪ ,‬איז דא א מחלוקת‪ ,‬אבער דאס איז א דבר ברור אז אליין זאל מען הערן‪ ,‬טאמער הערט‬ ‫מען נישט אלי ין וואס מען זאגט ווייסט איך נישט צי מען האט געדאווענט‪ .‬דאס איז אמאל א גדר גדול‪ ,‬נישט הויך נישט אז אנדערע זאלן‬ ‫הערן‪ ,‬נאר אז ער זאל הערן‪.‬‬ ‫תפלה איז דאך טייטש אז איינער גייט פועל'ן ישועות‪ ,‬תפלה איז דאך פאר יעדן‪ ,‬ער דאווענט נישט פאר זיך אליין‪ ,‬ער דאווענט פארן בורא‬ ‫כל עולמים‪ ,‬מען בעט דעם אויבערשטן ישועות פאר זיך און פאר יענעם און פאר אלע אידן‪ ,‬און אמאל איז דא א מענטש וואס ער מיינט‬ ‫ביי זיך אז ער קען גארנישט‪ ,‬און מען הארכט אים גארנישט און עס איז גארנישט‪ ,‬און ער קען פועל'ן ישועות פאר אסאך אידן‪ ,‬און ער ווייסט‬ ‫גארנישט דערפון‪.‬‬ ‫און דער זמן פון א תפלה‪ ,‬אז מען געוואוינט זיך נישט צו א זמן תפלה אלס בחור‪ ,‬ווען וועט ער דאווענען בזמנו?! עס איז דאך דא א זמן‬ ‫וואס שטייט אין שלחן ערוך‪ ,‬דאס אז בשעת הדחק‪ ,‬באונס‪ ,‬אז מען האט געמוזט דאווענען אביסל שפעטער‪ ,‬אן אונס איז נישט קיין‬ ‫לכתחלה‪ ,‬איך דאווען נישט קיין תפלת אונס‪ ,‬איך וויל דאווענען תפלה‪.‬‬ ‫ברכות שמים לקראת ימי החורף מפי רבינו זי"ע –‬ ‫און אפילו אז איך בין געווען אויף א שמחה ביי מיין פעטער‪ ,‬ער האט‬ ‫נעילת החג תשנ"ג לפ"ק‬ ‫חתונה געמאכט‪ ,‬איך בין דארט געווען אביסל לענגער‪ ,‬אז דו ווילסט זיין‬ ‫הושענא למענך אלקינו הושענא‪ .‬יבואר עפ"י ד' הגה"ק א"א הררד"ב‬ ‫לענגער דעמאלט שטיי איך אויף פרי‪ ,‬איך שלאף ווייניגער‪ ,‬אינמיטן‬ ‫ממעזריטש זי"ע "משוך חסדך ליודעיך א' קנא ונוקם"‪ ,‬עפ"י המשל להשר‬ ‫טאג וועל איך בעטן מען זאל מיך לאזן א שלאף צוויי‪ ,‬איך וויל דאווענען‬ ‫שחטא נגד המלך‪ ,‬והמלך קירבו ביתר שאת ועי"כ נתבייש ונתחרט בכל פעם‬ ‫האיך הוא חטא למלך טוב כזה‪ .‬וכן אנו מבקשין שהנקמה תהי' ברב חסד‬ ‫צופרי‪ ,‬נישט דאווענען לאחר זמנו‪ ,‬נישט דאווענען נאכ'ן זמן‪ ,‬עס איז דא‬ ‫וחמלה ועי"כ אנו נתבייש‪ ,‬וזהו יהי' העונש באופן כזה אתד"ק‪ ,‬וזה"כ "הושענא‬ ‫א זמן‪ ,‬א לכתחלה'דיגער זמן‪ ,‬און א זמן פון א דיעבד‪ .‬א דיעבד איז‬ ‫למענך אלקינו" שיתקיים מדה"ד ע"י "שהושענא" בחסדים ורחמים‪.‬‬ ‫טייטש ביז צוועלווע‪ ,‬וכדו'‪ ,‬בדיעבד האט מען יוצא געווען‪ .‬אבער א‬ ‫והנה חובה גדולה ומכופלת מוטל עלינו להודות לה' על כל הטוב על כל החסד‬ ‫שגמלנו‪ ,‬כי זהו תמיד הראש וראשון להודות ולהלל לקל הטוב על כל הנסים‬ ‫שמונה עשרה מוז מען דאווענען לכל הפחות אין דעם לכתחלה'דיגן זמן‬ ‫וכו'‪ ,‬ועל אשר גבר עלינו חסדו מאוד מאוד‪ ,‬נודה לה' הטוב בתוך ישרים ועדה‪,‬‬ ‫פון א תפלה‪.‬‬ ‫ובפרטיות על הימים טובים שעברו עלינו לטובה ולברכה‪ ,‬וזכינו לקיים כל‬ ‫המצוות בעזרת השי"ת‪ ,‬מצוות שופר והתעניתים‪ ,‬ומצות ד' מינים‪ ,‬מצות סוכה‬ ‫דאס איז דער גדר פון תפלה‪ .‬יעדע זאך האט א זמן‪ ,‬איך וויל נישט‬ ‫פלאי פלאים‪ ,‬שלא הי' ממש שום מניעה לקיום מצות סוכה‪ ,‬והמעט שהי' יורד‬ ‫פארלירן קיין זמן‪ ,‬איך וויל דאווענען אזויווי דער אויבערשטער האט‬ ‫גשמים היתה רק בכדי שיהי' לנו השגה להכיר טובה‪ ...‬גם לא הי' קר ביותר‪ ,‬רק‬ ‫ממש היום בשמחת תורה שלא נצרכנו עוד לשבת בסוכה אז נתהווה הקור‪.‬‬ ‫געהייסן‪ ,‬איך וויל נישט דאווענען קריאת שמע און תפלה האלב‬ ‫ועל הכל אנחנו מודים לך ומברכים אותך‪ ,‬האם אפשר להגיע לתענוג בעולם‬ ‫צוועלווע מיטאג‪ ,‬און אסאך מאל אום צוועלווע‪ ,‬און אפכאפן און‬ ‫הזה גדול מזה‪ ,‬אשר קיימו כל המצוות בעזרת השי"ת לנכון‪ ,‬וניתן לנו השפעות‬ ‫דאווענען ביחידות‪.‬‬ ‫טובות משמים לסימנא טבא‪ ,‬וכנזכר לעיל שצריכים אנו להתחזק על ידי זה‬ ‫בכל כוחינו בתורה ובתפלה קדושה וטהרה‪ ,‬כל אחד צריך להחשיב את עצמו‬ ‫א לכתחלה'דיגער זמן פון קריאת שמע‪ ,‬קיינמאל נישט פארפעלן קיין‬ ‫ולא יהי' עניו ושפל על חשבון של רוחניות שלו‪ ,‬כוחינו עדיין גדול מאוד מאוד‬ ‫קריאת שמע‪ .‬ווען א איד שטייט אויף צופרי און מען זאגט ברכת‬ ‫עד לשמים (כאן האריך רבינו בדברי מוסר והתעוררות כדרכו בקודש)‪.‬‬ ‫התורה‪ ,‬מען נעמט ארויס א גארטל‪ ,‬מען טוט זיך אן‪ ,‬נישט אזא ער‬ ‫ולה' הטוב עינינו צופיות אשר עד הנה עזרונו רחמיך ונא אל תטשינו ה'‬ ‫אלקינו לנצח‪ ,‬כאמור לעיל דעל ידי השפעות טובות נזכה לעבדו בלי מניעה‬ ‫לויפט און ער אז ער האט יוצא געווען די ברכות התורה לויפנדיג‪ ,‬ווייל‬ ‫ועיכוב‪ ,‬ונזכה לשלם לה' הטוב על כל פנים משהו‪ ,‬ובאמת לך ה' החסד כי אתה‬ ‫ער איילט זיך אריין‪ ,‬און דאס הייסט ברכות התורה‪ .‬דאס איז נישט קיין‬ ‫תשלם לאיש כמעשהו‪ ,‬כי פלא גדול הוא‪ ,‬כי משלמין אנו אפילו קצת להשי"ת‪,‬‬ ‫ועל ידי מה? על ידי מצוות ומעשים טובים‪ ,‬הלא אדרבה‪ ,‬בזה מטיבים רק‬ ‫ברכות התורה‪ ,‬איך שטיי אויף צופרי‪ ,‬און איך האב מיך צוגעגרייט‪ ,‬איך‬ ‫לעצמינו יותר ויותר‪ ,‬ופליאה הוא שעוד משתבחים ממה שמשלמים לנו במה‬ ‫שנו מחוייבים מצידנו לשלם‪...‬‬ ‫נעם א גארטל‪ ,‬און איך זאג ברכות התורה געהעריג‪ ,‬און נאך ברכות‬ ‫אבל באמת צריכים לקיום התורה והמצוות הרחבה והרווחה‪ ,‬ולא יחסר מבני‬ ‫התורה זאג איך קריאת שמע‪ ,‬צי דאס איז ווינטער צי דאס איז זומער‪,‬‬ ‫ישראל כלום‪ ,‬מתוך ישועות ורפואת וכו'‪ ,‬ואך טוב וחסד ירדפוני‪ ,‬ואמרתי כבר‬ ‫אלעמאל קריאת שמע נאך ברכות התורה‪ ,‬אזוי פארשפעטיגט מען‬ ‫בראש השנה כי זה ממש בלתי מובן‪ ,‬כי המקטריגים הללו הם‬ ‫ה"פארטרעטערס" של כל הרשעים שבעולם‪ ,‬ואיך יש להם עזות לקטרג על‬ ‫קיינמאל נישט קיין זמן קריאת שמע‪ .‬דאס איז איינס‪.‬‬ ‫כלל ישראל‪ ,‬וויאזוי האבן זיי רעכט דערצו מקטרג צו זיין‪ ,‬ועוד נותנים להם‬ ‫און צווייטנס‪ ,‬אפילו אז מען דארף עפעס טועם זיין‪ ,‬טרינקען עפעס‬ ‫שם כסא כחשובים שבעם‪ ,‬אונז פארשטייען נישט די הויכע זאכן‪ ,‬אבל האם‬ ‫יש להם למקטריגים הללו השגה בשנים רבות של גלותינו קרוב לאלפיים‬ ‫וכדו'‪ ,‬ווען דו שטייסט אויף‪ ,‬קודם כל לייען קריאת שמע‪ ,‬און נאכדעם‬ ‫שנה? האם יש להם השגה במסירות נפש של כלל ישראל לקיום המצוות‪ ,‬הלא‬ ‫נעם פאר זיך‪ ,‬דאס איז די צווייטע זאך‪ ,‬אז מען איז געוואוינט אזוי ווייסט‬ ‫אף העני היותר גדול אינו מונע עצמו מלקנות אתרוג לסוכות וכדו'‪ ,‬אנו מצפים‬ ‫ומקוים שיגרשו אותם המקטריגים משמים ממעל ויפילו אותם לשאול תחתי'‪,‬‬ ‫מען שוין אזוי זיך צו פירן‪ .‬ער ווייסט אז קודם איז קריאת שמע‪ ,‬אזוי‬ ‫ויתברכו כל בית ישראל בכל הצטרכותם‪ ,‬שיזכו על ידי זה לעבדו בלבב שלם‪,‬‬ ‫האבן די רבי'ס אונז אויסגעלערנט‪.‬‬ ‫וזהו בקשתינו בגמר ויציאה מהימים טובים‪ ,‬שנזכה לגמר של שמחת התורה‪,‬‬ ‫שנזכו לכל הברכות האמורות בני חיי ומזוני רויחא‪ ,‬להשיא הבנים שיחיו בנחת‬ ‫תפלה ביחידות איז א עקסטערע צרה‪ .‬א איד טאר נישט לכתחלה‬ ‫ובניקל ובהשפעות כל טוב‪ ,‬עדי נזכה בקרוב לשנת גאולה וישועה‪ ,‬לראות‬ ‫בהתגלות כבוד שמים עלינו בב"א‪.‬‬ ‫דאווענען ביחידות‪ .‬דאס איז א הלכה אין שלחן ערוך אז מען מוז‬ ‫עוד נראה לומר‪ ,‬על פי דברינו כמ"פ‪ ,‬שלכל הצלחה והשראה רוחנית צריכה‬ ‫דאווענען מיט מנין‪ .‬און עס איז א פארהאן אן אונס‪ ,‬איך האב נישט‬ ‫הגשמיות להיות במילואה‪ ,‬וכן להיפוך לכל גשמיות שנצטרך צריכין רוחניות‪,‬‬ ‫געקענט‪ ,‬וואס זאל איך טאן‪ ,‬איך האב נישט געקענט‪ .‬שוין‪ .‬אבער אן‬ ‫ושניהם צריכים להיות בלי מחסור‪ ,‬ואז יש קיום לשניהם‪ ,‬וטובים השניים מן‬ ‫האחד‪ ,‬ונפרש הלשון "והשיאנו" מל' 'התנשאות'‪ ,‬שהשי"ת ירים וישא אותנו‬ ‫אונס איז נישט טייטשט הונדערט מאל‪ ,‬אונס איז טייטשט איין מאל‪.‬‬ ‫למעלה למעלה בכל הפרטים‪ ,‬וזהו "והשיאנו"‪ ,‬שישיאנו למעלה למעלה‪" ,‬ה'‬ ‫אויסלאזן אויף די שמונה עשרה‪ .‬מען מוז דאך דאווענען קריאת שמע‬ ‫אלקינו את ברכת מועדיך לחיים ולשלום וכו' כאשר רצית ואמרת לברכינו"‪,‬‬ ‫ובשני הדברים‪ ,‬הא' "קדשנו במצותיך ותן חלקנו בתורתך"‪ ,‬שזהו הברכה‬ ‫און שמונה עשרה מיט'ן קהל‪ ,‬מוז ער דאך אויסלאזן אויף דעם‪ ,‬אבער‬ ‫הרוחנית‪ ,‬להיות יהודי כשר וללמוד התורה הק'‪ ,‬והן מצד האחד ר"שבענו‬ ‫דאס איז א דיעבד‪ ,‬זאל מיך שטעלן אויפאיינמאל הודו מיט'ן עולם‪ ,‬מיט‬ ‫מטובך ושמחנו בישועתך" היינו ברכה גשמיות‪ ,‬שנהי' נשבעים ושמחים‪,‬‬ ‫שלוים ושקטים במתנת ה' עלינו‪ ,‬כי שניהם כאחד טובים‪ ,‬ואז הברכה שלימה‪.‬‬ ‫גאנץ קהל‪ ,‬צי אז איך האב פארשפעטיגט‪ ,‬עס איז דא אזא מין אונס‪ .‬א‬ ‫וזהו עיקר בקשתינו בצאתנו מן החג הקדוש הזה‪ ,‬אשר בה טמונים וגנוזים כל‬ ‫איד וואס איז א בן תורה‪ ,‬א איד וואס ער ווייקט אין לערנען האט‬ ‫הבחינות של הימים הקדושים שעברו עלינו לטובה ולברכה‪ ,‬והוא הגמר לכל‬ ‫פארשפעטיגט‪ ,‬עס מעג זיין אז ער איז געשלאפן די גאנצע נאכט א שעה‬ ‫הימים האלו‪ ,‬אנא ה' השיאנו לכל הפירושים‪ ,‬שלא יחסר כלום ברוחניות‬ ‫ובגשמיות‪ ,‬ולכל בני ישראל יהי' אור במושבתום‪ ,‬רפואות וכל מיני ישועות בני‬ ‫צי צוויי‪ ,‬איז ארלעדיגט‪ ,‬היצט איז א זמן פון תפלה‪ ,‬נישט קיין זמן פון‬ ‫חיי ומזוני רויחא‪ ,‬עד שיבלו שפתותינו מלומר די‪ ,‬ונזכה כולנו בתוך כל ישראל‬ ‫שלאפן‪ ,‬דער אויבערשטער האט מיר געגעבן רשות צו שלאפן‪ ,‬אבער‬ ‫לישועות הניבאות‪ ,‬ולראות בקרוב בשמחה בהתגלות כבוד מלכותו יתברך‬ ‫בביאת משיח בן דוד‪ ,‬אמן‪.‬‬ ‫נישט אין זמן פון תפלה‪.‬‬ ‫ווען זאל מען זיך געוואוינען צו דעם? אז מען געוואוינט זיך נישט אלס בחור‪ ,‬ווען וועט מען דאס טאן?! ווען וועט מען קומען צו דעם דער‬ ‫זמן?! ער וועט זיך דערמאנען אויף די אלטע יארן‪ ,‬ווען ער וועט שוין‬ ‫ברכת "מזל טוב" לאנ"ש שיחיו‬ ‫זיין א איד פון פינף און ניינציג יאר‪ ,‬וועט ער זיך דערמאנען אז עס איז‬ ‫שהשמחה במעונם‬ ‫פארהאנען א זמן קריאת שמע אויך‪ ,‬עס איז א גרויסע זאך סוף כל סוף‪,‬‬ ‫כ"ק הגה"צ אבד"ק יעמרינג שליט"א (וומסב"ג)‬ ‫א בעל תשובה איז זיין תפלה אויך חשוב אין הימל‪ ,‬אבער לכתחלה‬ ‫לרגל הולדת נכדתו אצל נכדו הרב שמואל אליעזר שליט"א (ק"י)‬ ‫זוכט קיינער נישט דעם פינף און ניינציג יאר אלט‪ ,‬יעדער זוכט צו זיין‬ ‫כ"ק אדמו"ר שליט"א – וומסב"ג‬ ‫פינף און ניינציג יאר אלט‪ ,‬און נאך עלטער‪ ,‬אבער נישט אז דעמאלט‬ ‫לרגל הולדת נכדתו נכדתו אצל נכדו הרב יוסף דוד בערגער שליט"א‬ ‫(וומסב"ג) חתן הרב מרדכי הכהן קאהן שליט"א (וומסב"ג)‬ ‫זאל איך זיין א בעל תשובה‪ ,‬איך זאל זיין אן ערליכער איד‪ ,‬איך זאל זיין‬ ‫הגה"צ אבד"ק בעהוץ שליט"א (ק"י)‬ ‫אן ערליכער יונגערמאן‪ ,‬און אויך ביי די פינף און ניינציג‪ .‬און אויך אלץ‬ ‫לרגל אירוסי נכדתו תחי'‬ ‫יונגערמאן אין די יונגע יארן‪.‬‬ ‫הרב יעקב בנימין פירטה שליט"א ‪-‬קאשוי מאנסי‬ ‫לרגל הב מצוה לנכדו בן בנו הרב יואל שמואל שליט"א (מאנסי)‬ ‫דער זייגער לויפט‪ ,‬מען קען אויף איין ענין זאגן שעה'ן‪ ,‬עס איז נישטא‬ ‫הרב יחזקאל יאקאבאוויטש שליט"א (וומסב"ג)‬ ‫קיין צייט‪ ,‬אבער מען זאל וויסן דעם כח התפלה פונעם דאווענען‪ ,‬איך‬ ‫לרגל אירוסי נכדתו תחי' בת בנו הרב יואל שליט"א‪ ,‬דומ"ץ (ק"י)‬ ‫הרב קלמן טייטלבוים שליט"א (ק"י)‬ ‫וויל נישט אנברענגען צייט ביים דאווענען‪ ,‬איך וויל דאווענען‪ ,‬איך וויל‬ ‫לרגל אירוסי נכדתו תחי'‬ ‫דאווענען מיט מנין‪ ,‬און אזוי געוואוינט מען זיך אלס בחור צו די אלע‬ ‫הרב משה טעללער שליט"א (ק"י)‬ ‫זאכן‪ ,‬וואס זענען הלכות אין שלחן ערוך‪ ,‬נישט עפעס [א מנהג וכדו']‪,‬‬ ‫לרגל הולדת נכדתו תחי' אצל נכדו מו"ה יעקב מרדכי וויינשטאק הי"ו‬ ‫הרב יצחק משה זיכערמאן שליט"א (וומסב"ג)‬ ‫און דעמאלט איז דאס גרינגסטע‪ ,‬ווייל מען ווייקט זיך אין תורה א גאנצן‬ ‫לרגל אירוסי נכדו בן חתנו מו"ה יואל הכהן פאללאק הי"ו (וומסב"ג)‬ ‫טאג‪ ,‬מען ווייקט אין תורה‪ ,‬מען ווייקט אין תפלה‪ ,‬מען ווייקט אין גוטע‬ ‫הרב יצחק בענעדיקט שליט"א (קאשוי)‬ ‫זאכן‪ ,‬איז דעמאלט דער זמן ווען מען קען זיך קונה שלימות זיין‪ ,‬דאס‬ ‫לרגל אירוסי נכדתו בת חתנו הרב יואל מייזעלס שליט"א (ב"פ)‬ ‫הרב אברהם יצחק בלום שליט"א‬ ‫פארגעסט מען קיינמאל נישט‪.‬‬ ‫לרגל אירוסי בתו תחי'‬ ‫און אפילו שפעטער ווערט ער א בעל הבית‪ ,‬ער האט דאגות פרנסה‬ ‫הרב וואלף וואללנער שליט"א (מאנסי)‬ ‫דעמאלטס איז עס אז איך האב אויפגעמאכט דעם סידור און איך האב‬ ‫לרגל הולדת נכדו בן בנו מו"ה מרדכי הי"ו (וומסב"ג)‬ ‫הרב יואל פריעד שליט"א (וומסב"ג)‬ ‫על‬ ‫עס צוגעמאכט‪ ,‬איך האב אויפגעמאכט און איך האב צוגעמאכט‪,‬‬ ‫לרגל הבר מצוה של בנו הב' ארי' ני"ו‬ ‫פי שלחן ערוך האב איך געדאווענט‪ ,‬איך האב דאך אויפגעמאכט דעם‬ ‫הרב שמואל הערש ווייס שליט"א (ק"י)‬ ‫סידור‪ ,‬וואס דען האב איך געטאן? הייבט ער אן צו איבערקלערן וואס‬ ‫לרגל הולדת נכדתו תחי' אצל חתנו הרב אברהם הערש דאסקאל שליט"א‬ ‫(מאנסי)‬ ‫האב איך געטאן‪ ,‬איך ווייס אז איך רעד אבער איך ווייס נישט וואס איך‬ ‫מו"ה קלונימוס קלמן הלוי סינאי הי"ו (וומסב"ג)‬ ‫רעד‪ ,‬איך ווייס נישט צי איך האב געמאכט די ברכה אויף דעם צי איך‬ ‫לרגל הבר מצוה של נכדו בן בנו מו"ה יואל הי"ו‬ ‫מו"ה מרדכי הכהן ברש"י קאהן הי"ו (וומסב"ג)‬ ‫האב געמאכט די ברכה אויף עפעס אנדערש‪ ,‬איך ווייס נישט‬ ‫לרגל הבר מצוה של בנו ני"ו‬ ‫פונקטליך‪ .‬זעט אויס אז איך האב דאך אפגעדאווענט‪ .‬דאס הייסט‬ ‫מו"ה אשר קעניג הי"ו (מאנסי)‬ ‫געדאווענט?!‬ ‫לרגל אירוסי בתו תחי'‬ ‫מו"ה יעקב אשר גרינבלאטט הי"ו (ק"י)‬ ‫הויפט‬ ‫די‬ ‫זענען‬ ‫תפלה‬ ‫און‬ ‫תורה‬ ‫יסוד‪,‬‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫דאס‬ ‫תפלה‪,‬‬ ‫תורה און‬ ‫לרגל אירוסי בתו תחי'‬ ‫יסודות אויף היצט‪ ,‬און אויף שפעטער‪ ,‬און אויף כסדר‪.‬‬ ‫תנחמינו ישעשו נפשו‬ ‫ברכת תנחומין שלוחה בזה למעלת כבוד הרה"ח ידי נפש כל חי מפארי והדרי קהלתינו הק' בק"י‬ ‫שיחי' ומנב"ת הח' תחי'‬ ‫ר' יודא לייב הכהן פישער‬ ‫הרב‬ ‫על השבר אשר קרהו בהילקח ממנו בנו האברך היקר בעל מעשים ומדות טובות‬ ‫ע"ה‬ ‫מו"ה מאיר‬ ‫וצרופה ברכותינו בזה לכל המשפ' הנכבדה‬ ‫המקום ינחם אותם בתוך שאר אבלי ציון וירושלים ולא יוסיפו לדאבה עוד‬