gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

טיב הקהילה - אידיש · TIV HAKEHILAH - YIDDISH — נח (2026-10-12)

מוציא לאור: טיב הקהילה - אידיש · TIV HAKEHILAH - YIDDISH

שבוע: נח (2026-10-12)

טיב הקהילה - אידיש · TIV HAKEHILAH - YIDDISH — נח (2026-10-12)

פתח את ה-PDF הורדה

‫יו"ל ע"י קהילת שבתי בבית ד’ • בנשיאות מורנו ורבנו הרה"צ רבי גמליאל הכהן רבינוביץ שליט"א‬ ‫פרשת‬ ‫פרשת‬ ‫תבא‬ ‫כי נח‬ ‫אלול‬ ‫טז חשון‬ ‫ו'‬ ‫תשפ”ו‬ ‫תשפ"ז‬ ‫שבת מברכים חשון | ר"ח יום ראשון‪-‬שני | המולד יום ראשון ‪ 2 | 9:43‬חלק'‬ ‫‪850‬‬ ‫רח‬ ‫שנה ה'‬ ‫דער שכר פון א מצוה לויט‬ ‫די אנשטרענגונג‬ ‫ה‬ ‫המערכת‬ ‫ויקח שם ויפת‬ ‫הפרשה‬ ‫וַ יְ הִ י הַ ֶ ּג ׁ ֶשם‬ ‫המערכת‬ ‫אין די וואכענדיגע פרשה לערנען מיר ביים סוף פון די פרשה נאכ’ן‬ ‫מיר זענען נארוואס ארויסגעגאנגען פון די תקופה פון די ימים‬ ‫שילדערן די מבול איבער די געשעעניש וואס האט זיך אפגעשפילט מיט‬ ‫טובים פון חודש תשרי‪ ,‬וואס צווישן זיי זענען געווען עטליכע טעג‬ ‫נח און ווי אזוי די קינדער האבן זיך געפירט דערביי‪.‬‬ ‫וואס ווערן אנגערופן ‘ימי החתימה’‪ ,‬און עס זענען דא מענטשן‬ ‫די תוה”ק דערציילט אונז אז ווען די צוויי ברידער שם און יפת האבן געזען‬ ‫וואס פרעגן ‪ -‬היתכן? וויאזוי קען דאס זיין! דא זאגט מען אונז‬ ‫וואס איז געשען צו זייער טאטע האבן זיי באדעקט דעם טאטן אז נח זאל‬ ‫אז ראש השנה איז דער יום הדין‪ ,‬אויב אזוי‪ ,‬וויאזוי קען זיין אז‬ ‫דער לשון וואס די תוה”ק נוצט ביים דערציילן די פרשה איז ‘ויקח שם‬ ‫הבנין‬ ‫נישט קומען לידי בזיון‪.‬‬ ‫יום כיפור איז דער יום הדין? און נאכדעם פרעגט מען ווייטער‪,‬‬ ‫אום יום הכיפורים איז דאך געווען דער יום החתימה‪ ,‬אויב אזוי‪,‬‬ ‫ויפת את השמלה וישימו על שכם שניהם וילכו אחרנית ויכסו את ערות‬ ‫וויאזוי זאגט מען אז אום הושענא רבה איז דער יום החתימה?‬ ‫אביהם ופניהם אחרנית וערות אביהם לא ראו’‪.‬‬ ‫נאר דער הסבר איז‪ ,‬אז אום ראש השנה שרייבט השי”ת און‬ ‫אום יום כיפור חתמ’עט ער‪ ,‬אבער אום הושענא רבא טוט דער‬ ‫מיר ווייסן אז יעדע ווארט אין די תוה”ק איז מדוייק עד אין לשער‪.‬‬ ‫אויבערשטער פארבעסערן די חתימה‪ .‬און אויב מיר וועלן‬ ‫רש”י הק’ איז מדייק אויפ’ן ארט איבער דער לשון ‘ויקח’ אז עס איז א‬ ‫אריינקוקן אין די פרשה פון די וואך וועלן מיר קענען בעסער‬ ‫לשון יחיד‪.‬‬ ‫פארשטיין דעם ענין‪.‬‬ ‫ההלכה‬ ‫אויבנאויף איז שווער פארוואס שטייט א לשון יחיד ‪ -‬עס וואלט געדארפט‬ ‫ווען דער מבול האט אנגעהויבן צו גיין‪ ,‬שטייט אין די תורה ‘ ַוי ְִהי‬ ‫שטיין א לשון רבים ווייל צוויי האבן גענומען די צודעק‪.‬‬ ‫הַ ֶּג ׁ ֶשם עַ ל הָ ָא ֶרץ’‪ ,‬און רש”י הקדוש איז מסביר ‘ ַוי ְִהי הַ ֶּג ׁ ֶשם –‬ ‫ידן ְ ּב ַרחֲ ִמים‬ ‫ידן‪ ,‬הו ִֹר ָ‬ ‫וּלְ הַ ּ ָלן הוּא או ֵֹמר ַוי ְִהי הַ ּ ַמבּ וּל‪ֶ ,‬א ּ ָלא ְּכ ׁ ֶשהו ִֹר ָ‬ ‫עס וואלט געווען פאסיגער אז עס זאל שטיין ‘ויקחו’ און נישט ‘ויקח’‪.‬‬ ‫ׁ ֶש ִאם י ְַחזְ רוּ י ְִהיוּ ִ ּג ׁ ְש ֵמי ְ ּב ָרכָה‪ ,‬וּכְ ׁ ֶשלּ ֹא ָחזְ רוּ הָ יוּ לְ ַמבּ וּל’‪ .‬פון די‬ ‫נאר רש”י דעקט דא אויף אז די תוה”ק שרייבט עקסטער א לשון יחיד און‬ ‫ווערטער פון רש”י זעען מיר א שרעקליכע זאך‪ ,‬אז כאטש‬ ‫נישט א לשון רבים ווייל ער וויל דא לאזן הערן א דערהער‪.‬‬ ‫די גזירה איז שוין נגזר געווארן‪ ,‬און דער אויבערשטער האט‬ ‫געווארט הונדערט און צוואנציג יאר ביז נח האט געבויט די‬ ‫די תוה”ק לאזט דא הערן אז ביידע זענען געווען שותפים צו די פעולה‬ ‫תיבה‪ ,‬און ווען דער צייט איז אנגעקומען האט ער געווארן נאך‬ ‫אבער די אנשטרעגונג צו די מצוה איז נישט אייניג‪.‬‬ ‫זיבן טעג וויבאלד מתושלח איז נפטר געווארן‪ ,‬און צום סוף ווען‬ ‫די פעולה ביי שם איז געווען שווערער און אויך די שכר איז געווען‬ ‫המעשיות‬ ‫פאר שם איז די פעולה אנגעקומען אסאך שווערער ווי פאר ‘יפת’‪.‬‬ ‫די רעגן האט אנגעהויבן צו גיין‪ ,‬איז עס געגאנגען ברחמים אלץ‬ ‫ִ ּג ׁ ְש ֵמי ְ ּב ָרכָה‪ ,‬ווייל מעגליך וועלן די מענטשן תשובה טון‪ ,‬און‬ ‫דעמאלטס‪ ,‬נישט נאר וועט עס נישט זיין קיין מבול‪ ,‬נאר עס וועט‬ ‫אנדערש‪ .‬אינדערצייט וואס די באלוינונג פאר יפת איז געווען אז לעתיד‬ ‫לבוא וועלן זיינע קינדער זוכה זיין צו קבורה ווי דער פסוק אין יחזקאל איז‬ ‫זיין ִ ּג ׁ ְש ֵמי ְ ּב ָרכָה!‬ ‫שם ֶקבֶ ר‪ ,‬האט שם זוכה געווען אז בשכר די‬‫מעיד [לט‪ ,‬א] ֶא ּ ֵתן לְ גוֹג ְמקוֹם ׁ ָ‬ ‫לויט דעם ערקלערונג פארשטייט מען שוין גוט וויאזוי עס קען‬ ‫פעולה וועלן זיינע אייניקלעך באקומען די מצוה פון ציצית‪.‬‬ ‫זיין אז עס זענען דא עטליכע טעג פון ‘דין’ און עטליכע טעג‬ ‫פון ‘חתימה’‪ ,‬ווייל דער אויבערשטער מיט זיין גרויס רחמנות‬ ‫ווען מען איז זיך מתבונן אין די רש”י זעט מען א מורא’דיגע זאך‪ .‬מ’זעט אז‬ ‫געבט אונז נאך א געלעגנהייט און נאך א געלעגנהייט צו תשובה‬ ‫ההתחזקות‬ ‫טראץ וואס ביידע האבן געטון די זעלבע פעולה און זענען געווען אייניגע‬ ‫שותפים אין די מעשה איז אבער די שכר פאר די מצוה נישט די זעלבע‪ ,‬אז‬ ‫שע ֲֵרי ְדּ ָמעוֹת ל ֹא נִ נְ עֲלוּ‪ ,‬און‬ ‫טון‪ ,‬און אפילו יעצט‪ ,‬איז נאך אלץ ׁ ַ‬ ‫יעדער איינער האט די מעגליכקייט צו תשובה טון‪ ,‬ווייל דער‬ ‫איינער באקומט פאר דעם א גרויסער שכר און דער צווייטער א קלענערער‬ ‫שעַ ר לְ דוֹפְ ֵקי ִ ּב ְת ׁשוּבָ ה’‪.‬‬‫אויבערשטער איז ‘הַ ּפו ֵֹת ַח ׁ ַ‬ ‫שכר‪ ,‬ווייל אין הימל מעסט מען נישט בלויז די מעשה אליין נאר אויך די‬ ‫מורנו ורבינו שליט”א פירט זיך צו זאגן אין נאמען פון צדיקים‪,‬‬ ‫אנשטרעגונג ‪ -‬וויפיל מ’האט זיך אנגעשטרענגט פאר די מעשה‪.‬‬ ‫אז דער אויבערשטער שיקט אונז טאג־טעגליך טויזנטער ווינקען‬ ‫די געדאנק דערקענט זיך סיי פון דער לשון וואס די תוה”ק נוצט צו‬ ‫און רופן וואס שרייען אויס צו אונז אז מיר זאלן תשובה טון‪ ,‬מיר‬ ‫פונאדערשיידן די פעולה‪ ,‬אבער נאכמער איז עס קענטיג ווען מ’רעדט פון‬ ‫דארפן נאר גוט אויסהערן‪ .‬מיר דארפן עפענען אונזערע אויגן‪,‬‬ ‫די שכר וואס זיי האבן באקומען פאר די מעשה‪.‬‬ ‫אויפמאכן אונזערע אויערן‪ ,‬און אויסהערן די קולות‪ .‬יעדן מאל‬ ‫ההשגחה‬ ‫די הבדל אין די שכר איז אומגלויבליך‪ .‬אינדערצייט וואס יפת וועט זוכה‬ ‫זיין צו קבורה‪ ,‬האט שם זוכה צו א נצחיות’דיגע שכר‪ ,‬אז זיינע קינדער‬ ‫וואס איינער זעט א מעלדונג אדער ער הערט דער שטימע וואס‬ ‫רופט אויס אז א איד איז נפטר געווארן‪ ,‬איז דאס א צייכן פון‬ ‫הימל וואס דערמאנט אונז אז מען בלייבט נישט דא אויף אייביג‪,‬‬ ‫וועלן קענען מקיים זיין די גרויסע מצוה פון ציצית און מאכן א נחת רוח‬ ‫פאר’ן בורא כל העולם אויף אייביג‪.‬‬ ‫און אזוי ווייטער‪.‬‬ ‫איז לאמיר נישט זיין קיין טיפשים אזוי ווי דער דור המבול‪,‬‬ ‫די מעשה איז א גרויסער חיזוק פאר יעדן איד וואס לערנט תורה און‬ ‫וועלכע האבן נישט אויסגעהערט די ווארענונגען און די רמזים‪.‬‬ ‫שטרענגט זיך אן פאר א מצוה‪ .‬אין די היינטיגע וועלט איז דער שטייגער‬ ‫און כאטש די יעצטיגע טעג ווערן נישט באטיטלט אלץ ‘ימי‬ ‫‘א ׁ ְש ֵרי ִמי‬ ‫תשובה’‪ ,‬אבער אויף דעם זאגן דאך די הייליגע חז”ל ַ‬ ‫מען קען הערן שמועס'ן און דרשות‬ ‫ׁ ֶשלּ ֹא ָח ָטא‪ ,‬ו ִּמי ּׁ ֶש ָח ָטא י ָׁשוּב וְ י ְִמחֹל לוֹ’‪.‬‬ ‫פון מורנו ורבנו שליט"א ‪ -‬אין א עקסטערע נומער‬ ‫אידיש‪ 073-2951321 :‬לשה"ק‪073-2951320 :‬‬ ‫פנינים‬ ‫א‬ ‫יו”ר הועדה הרוחנית‪ :‬הרב יעקב רבינוביץ | עורך‪ :‬ש‪ .‬גולדשטיין‬ ‫>>> | טיב הפרשה | המשך פון עמוד א' |‬ ‫תשרפ‬ ‫אבת יכ‬ ‫ציילטצ"הרה ונברו ונרומ תואישנב • ’ד תיבב יתבש תליהק י"ע ל"וי‬ ‫המערכת‬‫ההשגחה‬ ‫מעןמג יבר‬ ‫‘כמות’‪.‬איל‬ ‫די ןהכה ל‬ ‫לויטבר‬ ‫הפרשה‬ ‫איזץיבוני‬ ‫זאךלש‬ ‫אז די שאצונג צו אא"טי‬ ‫וויפיל בלעטער יענער האט געלערנט אדער וויפיל‬ ‫המערכת‬ ‫מסכתות יענער האט אנגעיאגט‪ .‬אבער אויבן אין הימל‬ ‫לולא זט‬ ‫מעשיות אויף השגחה פרטית ו”פשת‬ ‫איז דא אן אנדער מעסטל‪ .‬דארטן מעסט מען נישט די‬ ‫כמות נאר די איכות‪ ,‬די יגיעה פון די זאך‪.‬‬ ‫געשריבן דורך ליינערס‬ ‫דער געדאנק טרעפן מיר אויך אין חז”ל אין מדרש שיר‬ ‫השירים (פרשה ח’ סימן י’) וואו די מדרש רעדט ארום‬ ‫געראטעוועט‪05‬‬ ‫‪8‬‬ ‫די שפעטיגונג וואס האט‬ ‫פון די נקודה‪ .‬מיר ציטירן דא דער לשון המדרש וז”ל‪:‬‬ ‫הבנין‬ ‫“מה טעם האלף לך שלמה‪ ,‬ר’ חייא בריה דרבי אבא‬ ‫דיפו אמר הלומד תורה בצער נוטל אלף‪ ,‬שלא בצער‬ ‫פאר לאנגע יארן דין איך אלץ א פריוואטער טעקסי דרייווער פאר אידן‬ ‫מאתים נוטל בשכרו‪ ,‬ממי את למד משבטו של יששכר‬ ‫וועלכע באשטעלן ביי מיר נסיעות‪ .‬איין טאג קלינגט מען מיר אן און‬ ‫ומשבטו של נפתלי‪ ,‬שבטו של נפתלי על ידי שהיו‬ ‫מ’באשטעלט מיר אויף א ספעציעלער טריפ אפצונעמען א איד וואס איז‬ ‫עוסקים ולומדים תורה בצער נטלו שכר אלף‪ ,‬הה”ד‬ ‫ליידער באגרעניצט און גייט ארום פון איין ארט צו די אנדערע מיט א‬ ‫(דברי הימים א’‪ ,‬י”ב‪ ,‬ל”ה) ומנפתלי שרים אלף‪ ,‬אבל‬ ‫רעדער בענקל‪.‬‬ ‫שבטו של יששכר על ידי שהיו למדין תורה שלא בצער‬ ‫דער באשטעלער האט געזאגט אז דער איד וויל פארן צום לופטפעלד און‬ ‫נטלו שכר מאתים‪ ,‬שנאמר (שם פסוק ל”ג) ראשיהם‬ ‫מאתים‪ ,‬וכל אחיהם על פיהם”‪.‬‬ ‫ההלכה‬ ‫ער דארף איינער זאל אים נעמען‪.‬‬ ‫איך האב אנגענומען די באשטעלונג און זיך ארויסגעלאזט צו די אכסניא‬ ‫מיט דעם דערהער קען מען אויך פארשטיין די ווערטער‬ ‫פון דעם איד‪ .‬אנקומענדיג אהין האב איך געזען אז מ’רעדט פון א חשוב’ער‬ ‫פון די הייליגע גמרא אין מסכת חגיגה [דף ט ע”ב]‬ ‫איד וואס זיצט און לערנט תורה פון צופרי ביז ביינאכט אויסנוצנדיג יעדע‬ ‫אויפ’ן פסוק [מלאכי ג‪ ,‬יח] ‘ושבתם וראיתם בין צדיק‬ ‫רגע פאר תורה‪ .‬מ’האט אים ארויפגעזעצט אויפ’ן קאר און זיך געגרייט‬ ‫לרשע‪ ,‬בין עובד אלקים לאשר לא עבדו’‪.‬‬ ‫ארויסצופארן צו די עירפארט‪.‬‬ ‫די גמרא אויפדעם זאגט אז פון דא לערנט מען ארויס‬ ‫דער איד האט געדינגען א דירה אין ארץ ישראל‪ .‬עס איז געווען‬ ‫אז דער וואס לערנט זיין לימוד הונדערט מאל איז נישט‬ ‫אפגעשמועסט אז איידער ער קערט זיך צוריק קיין אויסלאנד וועט דער בעל‬ ‫די זעלבע ווי דער וואס לערנט דער לימוד הונדערט און‬ ‫האכסניא קומען צוגיין און נעמען די שליסלעך‪.‬‬ ‫איין מאל‪.‬‬ ‫זעענדיג אז עס ווערט שפעט האב איך זיי געמוטיגט אז איך וועל נעמען‬ ‫די שליסלען און ווען איך וועל זיך צוריקקערן קיין ירושלים וועל איך‬ ‫המעשיות‬ ‫ווען מ’טראכט אריין מיט א טיפקייט אין די ווערטער‬ ‫פון די גמרא כאפט עס א פחד‪ .‬מ’רעדט דא פון א איד‬ ‫איבערגעבן די שליסלען פאר דעם בעל אכסניא‪.‬‬ ‫וואס האט געלערנט תורה און גע’חזר’ט הונדערט מאל‬ ‫דער איד האט זיך בארואיגט און מ’האט זיך ארויסגעלאזט אויפ’ן וועג צום‬ ‫א סוגיא אבער דאך איז ער אין די בחינה פון ‘לא עבדו’‬ ‫עירפארט‪ .‬אונטערוועגענס פרעג איך דעם איד צי מ’האט אלעס און צי זיי‬ ‫קעגן דער וואס האט געלערנט א סוגיא הונדערט און‬ ‫האבן מיטגענומען מיט זיך די פאספארטן און די דאקומענטן‪.‬‬ ‫איין מאל‪.‬‬ ‫איך האב געפרעגט די שאלה אלץ געוואוינהייט‪ ,‬אבער נאכ’ן פרעגן האב‬ ‫איך באמערקט אז כ’האב דערוועקט ביי זיי א נקודה‪.‬‬ ‫עס האט זיך ארויסגעשטעלט אז זיי האבן פארגעסן די פאספארטן אין די‬ ‫ההתחזקות‬ ‫די סיבה דערצו איז ווייל דער וואס האט געלערנט‬ ‫הונדערט און איין מאל האט אריינגעלייגט מער יגיעה‬ ‫אין דער לימוד‪.‬‬ ‫אכסניא‪ .‬אז מ’האט נישט קיין פאספארט קען מען נישט ארויספארן פון‬ ‫די יגיעה פון הונדערט און איינס ביז הונדערט איז נישט‬ ‫לאנד‪ .‬קיין אנדערע ברירה איז נישט געווען‪ .‬מ’האט געדארפט מאכן א בואי‬ ‫קיין פארגלייך‪ ,‬אבער מיט דעם אלעם איז עס נישט די‬ ‫בשלום און זיך צוריקקערן צו די אכסניא‪ .‬די שלעפעריי האט גורם געווען‬ ‫זעלבע‪ ,‬ווייל די ביסעלע יגיעה וואס דער וואס האט‬ ‫אז מ’זאל נישט האבן גענוג צייט אנצויאגן די פליגער און עס פארשפעטיגן‪.‬‬ ‫געלערנט הונדערט און איינס מאל הייבט אויף דער‬ ‫אבער דא האט זיך ארויסגעשטעלט די אויסטערלישע השגחה פרטית‪ .‬ווען‬ ‫לימוד לאין ערוך‪.‬‬ ‫מיר געבן גלייך צוריק די שליסל‪ ,‬וואלט דער איד נישט געהאט קיין וועג‬ ‫אריינצוגיין אין די דירה און אויך נישט קיין אכסניא וואו צו נעכטיגן יענער‬ ‫נאכט‪ ,‬נאך דעם וואס ער האט נישט געהאט די שליסל צו די דירה און ער‬ ‫ההשגחה‬ ‫מיט דעם דערהער קען מען אויך פארשטיין די ווערטער‬ ‫פון די גמרא אין ברכות [דף מז ע”ב] וואס רבי יהושע‬ ‫בן לוי האט געזאגט אז א מענטש זאל זיך מקדים זיין‬ ‫האט נישט געקענט נעמען אן אנדערע אכסניא צוליב זיין באגרעניצונג‪.‬‬ ‫און קומען אין שול און זיין פון די עשרה ראשונים און‬ ‫נאך זייענדיג אין די קאר האב איך מיטגעהאלטן וואו דער איד קלינגט אריין‬ ‫אז דער איד וואס פירט זיך אזוי נעמט שכר כנגד כולם‬ ‫א צווייטער איד און באשטעלט אים אז ער זאל אים נעמען ביינאכט צום‬ ‫און אז אפילו הונדערט אידן קומען שפעטער אונטער ‪-‬‬ ‫ציון הק’ פון דער אור החיים הק’‪.‬‬ ‫נעמט ער שכר קעגן אלע הונדערט‪.‬‬ ‫“איך ווייס פארוואס איך האב פארשפעטיגט די פליגער”‪ ,‬זאגט מיר דער‬ ‫פארוואס קומט זיך אזא גרויסער שכר פאר א איד וואס‬ ‫איד‪ .‬דערביי האט ער פארציילט אז איידער ער איז אנגעקומען קיין ארץ‬ ‫קומט פרי אין בית המדרש‪ ,‬אז ער נעמט שכר קעגן‬ ‫ישראל האט ער זיך פארגענומען אז ער גייט גיין צום ציון פון דער הייליגער‬ ‫אור החיים הק’ זי”ע‪ ,‬ווייל ער געבט איבער מידי שבוע בשבוע א שיעור אין‬ ‫פנינים‬ ‫הונדערט וואס קומען נאך אים? די סיבה דערצו איז‬ ‫ווייל ער האט זיך מייגע געווען‪ ,‬און די יגיעה האט א‬ ‫אור החיים הק’‪ ,‬אבער ער האט פארגעסן פון דעם‪.‬‬ ‫געוואלדיגע חשיבות‪.‬‬ ‫יעצט‪ ,‬אז ער האט געשפעטיגט די פליגער האט ער זיך דערמאנט אין זיין‬ ‫היוצא לנו מכל זה אז אין הימל האט די יגיעה פון א‬ ‫צוזאג און מקיים געווען זיין הבטחה און איז געפארן צום ציון הק’ פון דער‬ ‫איד א גרויסע חשיבות און אז די יגיעה קען צומאל‬ ‫אור החיים הק’‪.‬‬ ‫איבערשטייגן די כמות פון א זאך‪.‬‬ ‫נאר נאכ’ן זיין ביים ציון הק’ האט ער זיך צוריקגעקערט קיין אמעריקע‪ ,‬און‬ ‫די געדאנק דארף זיין א לימוד פאר אונז אייביג‪ .‬עס‬ ‫דאסמאל איז די נסיעה געווען גלאטיג און געשמירט‪.‬‬ ‫מאכט זיך אסאך מאל אז א איד האט נישט קיין כח צו‬ ‫די געשיכטע האט מיר געלערנט ווי אזוי יעדער זאך וואס געשעט צו א‬ ‫מענטש איז מיט א גענויער חשבון און פירט זיך אויסגערעכענט אויף יעדער‬ ‫האר‪ ,‬אויך ווען עס זעט נישט אויס אזוי‪.‬‬ ‫המערכת‬ ‫לערנען און ער האט מניעות ביים לערנען‪ .‬דער איד קען‬ ‫צומאל כאפן א שוואכקייט שפירנדיג די שוועריגקייט‬ ‫אדער די יגיעה‪ ,‬אבער דער אמת איז די פארקערטע‪ ,‬אז‬ ‫(דערציילט דורך דער בעל המעשה‪ :‬י‪.‬ק‪).‬‬ ‫די יגיעה דארף געבן כח פאר דעם מענטש וויסנדיג אז‬ ‫זיין חשיבות עומד צו זיין קעגן די יגיעה איז אויסנאם‬ ‫גרויס‪.‬‬ ‫אז מ’זאל זיך אייביג‬ ‫הנפשעמ‬ ‫כוחותה ןעק ן‬ ‫דימש ןרע‬‫געבןסעו‬ ‫הקב”הןוא ן'‬ ‫זאל תושרד‬ ‫די פאראינטרעסירטע צו מיט טיילן מזכה זיין את הרבים מיט‬ ‫אוןפ זיך מתגבר‬ ‫קענעןרעטסקע א ןיא ‪ -‬א"טילש ונברו ונרומ ןו‬ ‫שוואכקייטן‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫שטארקן‬ ‫רעמונ ע‬ ‫מעשיות פון השגחה פרטית זאל שיקן צו ר' שמחה סמואלס אין‬ ‫פקס‪15326517922 :‬‬ ‫השולחן‬ ‫דייאגרויסע שכר און‬ ‫זיין ‪:‬צו‬ ‫שיד‬ ‫זוכה‪12315‬‬ ‫און‪92-3‬‬ ‫מניעות‪,‬ל ‪70‬‬ ‫די‪: 02‬ק"הש‬‫אויף‪315‬‬ ‫זיין‪92-37‬‬ ‫דביקות בשמו יתברך‪.‬‬ ‫‪0‬‬ ‫ןייטשדלוג ‪.‬ש ‪:‬ךרוע | ץיבוניבר בקעי ברה ‪:‬תינחורה הדעוה ר”וי‬ ‫ב‬ ‫תיבת נח –‬ ‫געווען‪ .‬און טראצדעם וואס ער איז שוין געווען אויף‬ ‫דער עלטער‪ ,‬האט ער נישט צוגעשטימט זיך צו גיין‬ ‫אראפלייגן אביסל‪ ,‬נאר ער האט זיך אנגעשטרענגט‬ ‫מיט אלע כוחות און זיך געשטארקט צו לערנען‬ ‫המעשיות‬ ‫היינטיגע צייטן‬ ‫אפילו דעמאלטס‪.‬‬ ‫איין טאג האט דער יונגערמאן אביסל פארשפעטיגט‪,‬‬ ‫בלויז עטליכע מינוט‪ ,‬און רבי שבתי וועלכער איז‬ ‫עס איז באוואוסט דער יסוד פון דער הייליגער בעל‬ ‫געווען זייער מיד און אפגעשוואכט‪ ,‬און האט זיך‬ ‫שם טוב זי”ע (בעש”ט עה”ת ר”פ חוקת)‪ ,‬אז די תורה‬ ‫קוים געהאלטן‪ ,‬האט אין אנהייב פראבירט לערנען‬ ‫הקדושה איז נִ צְ ִחית‪ ,‬און יעדע איינצלהייט וואס‬ ‫אליין‪ ,‬אבער זיין קאפ האט זיך גלייך אראפגעלאזט‪,‬‬ ‫“וַ ָ ּיבוֹ א נֹ ַח וּבָ נָ יו כו’ ֶאל הַ ֵּתבָ ה‪ִ ,‬מ ּ ְפנֵ י ֵמי הַ ַּמבּ וּל” (ז‪ ,‬ב)‬ ‫שטייט אין איר איז נוגע אויף עפעס א וועג‪ ,‬פאר‬ ‫און ער האט איינגעדרימלט אזוי זיצנדיג‪ ,‬פון גרויס‬ ‫יעדן איינעם פון כלל ישראל אין יעדער צייט‪ ,‬און אין‬ ‫מידקייט‪ .‬ווען דער חברותא איז אריינגעקומען און‬ ‫האט געזען דער מצב‪ ,‬האט ער גוט פארשטאנען ווי‬ ‫אנגעיאגט היינט? און מען קען זיך לייכט פאָ רשטעלן‬ ‫“תיבַ ת נֹחַ ” איז א נצחית‪ ,‬און דער ענין‬ ‫ההתחזקות‬ ‫יעדער פלאץ‪.‬‬ ‫אויך די ּ ֵ‬ ‫וויכטיג עס איז פארן רב זיך אויסצורוען‪ ,‬דעריבער‬ ‫די חֶ ׁ ְשקַ ת הַ ּתו ָֹרה וואס רבי זונדל האט איינגעווארצלט‬ ‫דערפון גייט אן אין יעדן דור און אין יעדער צייט און‬ ‫האט ער שטארק אכטונג געגעבן אז עס זאל בלייבן‬ ‫אין אים מיט זיין געוואלדיגע פראגע‪ ,‬און עס דרינגט‬ ‫פלאץ‪ .‬ווייל אונזערע הייליגע חז”ל האבן געזאגט‬ ‫שטיל ארום דער רב‪ ,‬און קיין שום רעש זאל דארט‬ ‫אריין אין די טיפענישן פונעם נפש!‬ ‫“מי ׁ ֶש ּפ ַָרע‬ ‫אנהייב פון פרק הַ ּזָהָ ב (בבא מציעא מד‪ִ :).‬‬ ‫נישט געהערט ווערן‪ ,‬כדי דער צדיק זאל זיך קענען‬ ‫***‬ ‫מֵ אַ נְ ׁ ֵשי דּ וֹר הַ ּ ַמבּ וּל ו ִּמדּ וֹר הַ פְ ָלגָה‪ ,‬הוּא עָ ִתיד לְ ִה ּפ ַָרע‬ ‫אביסל אפרוען‪.‬‬ ‫ִמ ִּמי ׁ ֶשאֵ ינ ֹו עוֹמֵ ד ְ ּב ִדבּ וּרוֹ”‪ .‬דערמיט האבן זיי מרמז‬ ‫יעדן טאג פלעגט רבי זונדל ע”ה פראווען ‘תיקון‬ ‫אזוי איז געלונגען פאר רבי שבתי צו דרימלען זיצנדיג‬ ‫חצות’‪ ,‬זיך זעצנדיג אויף א נידעריגן בענקל ווייניגער‬ ‫געווען‪ ,‬אז אין יעדן דור געפינט זיך אביסל פון די‬ ‫אויפן בענקל‪ ,‬פאר גאנצע ‘צען מינוט’‪ ...‬פלוצלונג‬ ‫השפעה פונעם דור המבול און דער דור הפלגה‪ ,‬און‬ ‫האט זיך ר’ שבתי אויפגעוועקט‪ ,‬און מיט גרויס שרעק‬ ‫האט ער זיך אנגערופן‪ :‬אוי! אוי! איך האב פארפאסט‬ ‫ווי דריי טפחים‪ ,‬ווי דער שטייגער פון י ְֵר ִאים ו ׁ ְּשל ִֵמים‬ ‫אין די פריערדיגע דורות‪.‬‬ ‫רבי זונדל האט געהאט א ספעציעלן סדר פון לימודים‬ ‫דעריבער‪ ,‬דער וואס האט זיי באשטראפט‪ ,‬דער וועט‬ ‫ההשגחה‬ ‫אויך באשטראפן אלע וואס גייען אין זייערע וועגן און‬ ‫אזעלכע טייערע צייט פון לערנען! וואס וועט זיין מיט‬ ‫פירן זיך אזוי ווי זיי‪.‬‬ ‫וואס ער פלעגט לערנען נאכן ענדיגן אפרעכטן תיקון‬ ‫מיר‪ ?...‬און אזוי איז ער געזעצן און ער האט געמאכט‬ ‫אויך אינעם יעצטיגן דור איז דא רח”ל פיל השחתה‪,‬‬ ‫חצות‪ ,‬און ער פלעגט דעמאלטס עוסק זיין אין עטליכע‬ ‫א חשבון וויפיל צייט ער האט אזוי געדרימלט‪ ,‬און‬ ‫אזוי ווי די השחתה וואס איז געווען ביים דור המבול‬ ‫מוסר ספרים אין וועלכע ער האט דעמאלטס געהאט‬ ‫ער איז אנגעקומען צו דעם אז ער איז געשלאפן פאר‬ ‫“כי ִה ׁ ְש ִחית ּכָל ָּב ָׂשר אֶ ת דַּ ְרכּ וֹ”‪.‬‬ ‫וואס דערויף שטייט ִּ‬ ‫א קביעות‪ .‬און אזוי האט ער געהאט א מסודר’דיגע‬ ‫גאנצע צען מינוט‪ .‬דא האט ער זיך ווייטער גע’מוסר’ט‪,‬‬ ‫– קומט אויס פון דעם‪ ,‬אז אויך אונז דארפן היינט‬ ‫סדר פון לערנען‪ ,‬וואס ביי א טייל פון די סדרים איז‬ ‫זאגנדיג‪ :‬צען מינוט! איז פארלוירן געווארן! אוי וויי‪,‬‬ ‫“תיבַ ת נֹחַ ”‪ ,‬אין וועלכע מיר זאלן זיך קענען‬ ‫האבן א ּ ֵ‬ ‫עס געווען בלויז א סדר פון עטליכע מינוט‪ ,‬ביי יעדן‬ ‫וואס וועט זיין מיט מיר! איך וועל נאך ארויסקומען אן‬ ‫עם הארץ חלילה‪...‬‬ ‫ווען דער יונגערמאן האט געזען די געוואלדיגע צער פון‬ ‫צום ביישפיל‪ ,‬ווען ער האט געגעסן פרישטיג‪ ,‬נאכן‬ ‫זאך לויטן ענין‪.‬‬ ‫גוט איינשפארן‪ ,‬כדי עס זאל אונז באשיצן פונעם‬ ‫פנינים‬ ‫שרעקליכן פארפלייצונג פון די בייזוויליגע מֵ י הַ ּ ַמבּ וּל‬ ‫צוריקקומען פון שחרית ביי ותיקין‪ ,‬פלעגט ליגן אויף‬ ‫וואס פארפלייצט די גאנצע וועלט‪ ,‬רחמנא ליצלן‪.‬‬ ‫רבי שבתי‪ ,‬האט ער אים פראבירט אביסל צו בארואיגן‪,‬‬ ‫און באוואוסט זענען די ווערטער פון די צדיקים‪ ,‬אז די‬ ‫זיין טיש דער ספר הזוהר הקדוש‪ ,‬און ער פלעגט‬ ‫ערקלערנדיג אז ער איז נאר יעצט אנגעקומען!‪...‬‬ ‫‘תיבת נח’ פון היינטיגע צייטן זענען די הייליגע ישיבות‬ ‫דעמאלטס לערנען זוהר הקדוש פונעם פרשת השבוע‪.‬‬ ‫ר’ שבתי האט זיך אבער בכלל נישט בארואיגט‪,‬‬ ‫נעבן אים איז אויך געלעגן א ‘בליי’‪ ,‬און ער פלעגט‬ ‫און די בתי מדרשים‪ ,‬וואו די תורה הקדושה וואקסט‬ ‫ערקלערנדיג וואס איז מיר דען א נפקא מינה ווען דו‬ ‫פארצייכענען אינעם ספר ביי יעדן שטיקל פון וועלכע‬ ‫און בליט‪ .‬און דאס דארפן מיט גוט איינ’חזר’ן און דאס‬ ‫ביסט אנגעקומען?‪ ...‬איך האב דאך אליין פארלוירן‬ ‫מען קען ארויסלערנען א לימוד מוסר לדורות‪ ,‬כדי עס‬ ‫געדענקען‪ ,‬ווייל אֵ ין לָנ ּו ׁ ִש ּיוּר ַרק הַ ּתו ָֹרה הַ ּזֹאת‪ ,‬און‬ ‫צען גאנצע מינוט פון לימוד התורה! וואס וועט זיין‬ ‫זאל זיין גרינג צו טרעפן ווען מען וועט עס זוכן‪.‬‬ ‫אויך ווען ארום אונז בוזשעוועט א שטורעם־ווינט‪,‬‬ ‫מיט מיר? אויף אזא שטייגער בין איך נאך אימשטאנד‬ ‫מיט א שרעקליכן מבול און כוואליעס פון כפירה‬ ‫צו אויסוואקסן אן ‘עם הארץ’ חס ושלום!‬ ‫און ווי געזאגט איז דאס געווען ווען ר’ שבתי איז שוין‬ ‫און ביינאכט ביים עסן נאכטמאל‪ ,‬האט ער געהאט א‬ ‫געוויסן סדר פון לערנען משניות‪ .‬ווי פארשטענדליך‬ ‫איז דאס נישט געווען קיין לאנגן סדר‪ ,‬וויבאלד זיין‬ ‫המערכת‬ ‫און שווערע תאוות‪ ,‬אין א דור ווען דאס הפקרות און‬ ‫טאנצט אין די גאסן‪ ,‬איז נישטא קיין אנדערע עצה‪ ,‬נאר‬ ‫געווען אויף דער עלטער‪ ,‬זייענדיג א גאון מופלג‪,‬‬ ‫גאנצע מאלצייט האט נישט געדויערט לענגער ווי‬ ‫זיך צו באהאלטן צווישן די הייליגע גמרא בלעטער‪,‬‬ ‫פון די גרויסע תלמידי חכמים אין זיין דור‪ ,‬און נאכן‬ ‫אייניגע מינוטן‪ ...‬אבער אויך די פאר מינוטן זענען אים‬ ‫וואס דערפריידט דאס הארץ און באלייכט די אויגן‪,‬‬ ‫צוזאמשטעלן פילע ספרים וועלכע זענען אויפגענומען‬ ‫געווען זייער טייער אין הארץ‪ ,‬אויסנוצנדיג די מינוטן‬ ‫אמן‪.‬‬ ‫געווארן מיט גרויס ליבשאפט איבער די גאנצע וועלט!‬ ‫צו לערנען די הייליגע תורה‪.‬‬ ‫***‬ ‫***‬ ‫דעריבער איז נישט קיין וואונדער‪ ,‬אז ער איז אלעמאל‬ ‫די געוואלדיגע התמדת התורה פון מורינו ורבינו‬ ‫אין א געוויסע תקופה‪ ,‬האבן די דאקטוירים אים‬ ‫פארבאטן צו עסן ‘מעל’‪ ,‬אויסער אויב ער עסט זייער א‬ ‫געווען אפגעהיטן מיט א געוואלדיגע קדושה‪ ,‬ווען‬ ‫אלע שטרויכלונגען פון דער צייט האבן אים בכלל‬ ‫הגה”צ רבי זונדל קרויזער זצוק”ל‪ ,‬בעל ‘אור החמה’‪,‬‬ ‫השולחן‬ ‫איז געווען א ׁ ֵשם דָּ בָ ר‪ .‬ער פלעגט אויסנוצן יעדע‬ ‫איבעריגע רגע צו לערנען תורה‪ ,‬און ער האט זייער‬ ‫קליין קוואנטום [כמות] דערפון‪.‬‬ ‫נישט אנגערירט‪ ,‬און ער איז שטענדיג געבליבן‬ ‫איין טאג‪ ,‬האט ער זיך אריינגעלאזט מיט א יונגערמאן‬ ‫באשיצט אינעם תיבת נח!‪...‬‬ ‫שטארק מורא געהאט פון די עבירה פון ביטול תורה‪,‬‬ ‫פון זיין כולל אין א טיפע שמועס אין לערנען‪ ,‬וואס האט‬ ‫***‬ ‫און אזוי פלעגט ער ממש אנטלויפן צו די גמרא‪ ,‬אזוי‬ ‫זיך פארצויגן א לאנגע צייט‪ ,‬און ר’ שבתי וועלכער‬ ‫ווי איינער וואס אנטלויפט פונעם מבול צו די תיבה‪...‬‬ ‫הגאון הצדיק המפורסם מוהר”ר שבתי וויגדער זצ”ל‪,‬‬ ‫האט שוין א לאנגע צייט נישט געגעסן‪ ,‬האט גענומען‬ ‫וועלכער איז געווען פון די רבנים פון די שטאט בית‬ ‫האט מיר דערציילט זיין פלומעניק‪ ,‬דער זון פון זיין‬ ‫שפירן א הונגער‪ .‬אזוי רעדנדיג מיטן יונגערמאן‪ ,‬האט‬ ‫שמש יצ”ו‪ ,‬וואו ער האט מרביץ תורה געווען ַלע ֲָד ִרים‪,‬‬ ‫ברודער יבלחט”א‪ ,‬אז איינמאל ווען ר’ זונדל ע”ה איז‬ ‫ער ארויסגענומען עטליכע קיכלעך פונעם קעסטל‬ ‫און ער האט משפיע געווען אסאך יראת שמים און‬ ‫געלעגן אין בעט אין ‘שערי צדק’ שפיטאל‪ ,‬זייענדיג‬ ‫וואס איז געלעגן פאר אים אויפן טיש‪ ,‬און מיט גרויס‬ ‫קדושה צו זיינע פילע תלמידים‪ ,‬די חברים פון אונזער‬ ‫זייער נישט געזונט‪ ,‬איז ער אויפגעשטאנען זייער פרי‪,‬‬ ‫כוונה געמאכט די ברכה ‘בורא מיני מזונות’‪ ,‬און ער‬ ‫קהילה שיחיו אין בית שמש‪.‬‬ ‫און ער איז געגאנגען באזוכן רבי זונדל’ן ארום זיבן‬ ‫האט זיך גלייך צוריק פארטיפט אין לערנען צוזאמען‬ ‫אזייגער אינדערפרי‪.‬‬ ‫זיינע סדרי הלימוד זענען פול געווען פון צופרי ביז‬ ‫מיטן יונגערמאן‪ ,‬אזוי עסנדיג ווייטער פון די קיכלעך‪.‬‬ ‫רבי זונדל האט זיך זייער געפריידט צו אים‪ ,‬און נאכן‬ ‫ביינאכט‪ ,‬און פונדעסטוועגן‪ ,‬ווען ער האט געמאכט‬ ‫אבער וויבאלד ער איז געווען אזוי שטארק פארטיפט‬ ‫אמאל א חשבון פון זיין סדר היום‪ ,‬האט ער שוין‬ ‫אים פרעגן וויאזוי ער פירט זיך‪ ,‬און אויסטוישן צווישן‬ ‫אינעם פארוויקלטן סוגיא‪ ,‬האט ער פארגעסן צו נעמען‬ ‫געטראפן א מעגליכקייט וויאזוי ‘אריינצושטופן’ נאך‬ ‫זיך עטליכע ווערטער וועגן זיין קרענק און איר היילונג‪,‬‬ ‫אין באטראכט וויפיל קיכלעך ער עסט‪ ...‬און נאר ווען‬ ‫א קורצן סדר לימוד צווישן די סדרים‪ ...‬און דעריבער‬ ‫און איבער דער דאקטאר וועלכער באהאנדלט אים‪,‬‬ ‫ער האט געענדיגט רעדן אין לערנען מיטן יונגערמאן‪,‬‬ ‫האט ער געבעטן איינער פון די יונגעלייט אין שטאט‬ ‫האט רבי זונדל פאר א רגע געכאפט א בליק אויף‬ ‫האט ער באמערקט די פושקע קיכלעך אויפן טיש‪,‬‬ ‫אז ער זאל לערנען מיט אים בחברותא פאר אט דעם‬ ‫זיין זייגער‪ ,‬און זיין געזיכט איז פלוצלונג געווארן‬ ‫און ער האט זיך אנגערופן צום יונגערמאן‪ :‬דאכט‬ ‫קורצן סדר יעדן טאג‪ .‬דער יונגערמאן האט גערן‬ ‫זייער ערנסט‪ ,‬און ער האט געפרעגט זיין פלומעניק‬ ‫זיך מיר אז איך האב עפעס געגעסן דא אינמיטן ווען‬ ‫צוגעשטימט‪ ,‬און די חברותא איז געווארן א פאקט‪.‬‬ ‫מיט א טרייסל‪ :‬עס איז שוין יעצט פערטל נאך זיבן‬ ‫אונז האבן גערעדט‪ ...‬אבער איך האב נישט אין אכט‬ ‫אינדערפרי! וויפיל בלאט האסטו שוין אריינגעכאפט‬ ‫גלייך ביי די ערשטע טעג וואס זיי האבן אנגעהויבן‬ ‫גענומען צי עס איז געווען א ‘שיעור’ פאר א ברכה‬ ‫צו לערנען היינט? עס איז דאך שוין דורכגעגאנגען‬ ‫צו לערנען בחברותא‪ ,‬האט דער יונגערמאן אין אכט‬ ‫אחרונה‪ ...‬איז אפשר דא איינער וואס קען מיר מוציא‬ ‫עטליכע שעה פון ווען דער טאג האט זיך אנגעהויבן!‪...‬‬ ‫גענומען‪ ,‬אז דאס איז א ‘סדר’ וואס איז אריינגעשטופט‬ ‫זיין מיט א ברכה אחרונה‪?...‬‬ ‫און דער איד האט מעיד געווען פאר מיר‪ ,‬אז כאטש‬ ‫געווארן מיט כח‪ ...‬ווען ר’ שבתי איז שוין געווען מיד‬ ‫פון אט די וואונדערליכע מעשה קענען מיר זיך‬ ‫און אויסגעמוטשעט נאך לאנגע שעות פון זיך פלאגן‬ ‫עס איז שוין דורכגעגאנגען א גוטע ּפאָ ר יאר פון יענעם‬ ‫ארויסלערנען א טאפלטן מוסר השכל‪ ,‬צום ערשט‪,‬‬ ‫אין לערנען מיט גרויס יגיעה‪ ,‬מיט זיינע פילע לימודים‬ ‫באזוך‪ ,‬טוט אבער די פראגע פון רבי זונדל נאך אלץ‬ ‫אויף ווי ווייט דער גאון איז געווען פארטיפט אין‬ ‫אין די פארשידענע ערטער וואו ער האט מרביץ תורה‬ ‫שרייען און פאדערן אין זיינע טיפענישן‪ :‬וויפיל האסטו‬ ‫ג‬ ‫פארן רבי’ן אז ער זאל‬ ‫לערנען‪ ,‬אז ער האט נישט‬ ‫מיטקומען מיט אים‪,‬‬ ‫אין אכט גענומען אז ער‬ ‫תשרפ‬ ‫ערקלערנדיג אז זיי איילן‬ ‫צווייטנס‪,‬טילש ץיבוניבר ןהכה לאילמג יבר צ"הרה ונברו ונרומ תואישנב • ’ד תיבב יתבש תליהק י"ע ל"וי‬ ‫א"‬ ‫עסט‪ ...‬און‬ ‫זיך זייער שטארק‪ ...‬און‬ ‫אז ער האט נישט מורא‬ ‫אבת יכ‬ ‫דערביי האט ער אינזינען‬ ‫געהאט אז דער רבי זאל‬ ‫געהאט וועגן וויפיל ער‬ ‫האט געגעסן‪ ,‬צי עס איז‬ ‫נישט פארשעמט‬ ‫חלילהא זט‬ ‫לול‬ ‫נישט געווען מער ווי‬ ‫ווערןפשת‬ ‫ברבים‪...‬‬ ‫ו”‬ ‫וואס דער דאקטאר האט‬ ‫דער רבי האט אבער נישט‬ ‫אים ערלויבט‪ ,‬נאר ער‬ ‫געוויזן קיין שום צייכן פון‬ ‫האט בלויז מורא געהאט‬ ‫‪058‬‬ ‫אומבאקוועמליכקייט‪.‬‬ ‫און פארן גבאי האט‬ ‫ער ערקלערט אז אלעס‬ ‫טאמער ער האט געגעסן‬ ‫א ‘שיעור’ אויף וועלכע‬ ‫מען דארף מאכן א ברכה‬ ‫וועט זיין אין ארדענונג‪.‬‬ ‫אחרונה!!!‬ ‫ער איז צוגעגאנגען צום‬ ‫***‬ ‫שטענדער פונעם רב‪,‬‬ ‫עס איז ידוע און באקאנט‬ ‫און ער האט אים געבעטן‬ ‫אז די הייליגע שטייגער‬ ‫אז ער זאל אים ווייזן די‬ ‫פון די תלמידי הבעש”ט‬ ‫ווערטער פון תוספות‪.‬‬ ‫הקדוש זי”ע איז געווען‪,‬‬ ‫נאכן בליקן א קורצע צייט‬ ‫אז זיי פלעגן זיך באהאלטן‬ ‫אין די הייליגע ווערטער‪,‬‬ ‫און פארשטעקן זייער‬ ‫האט ער אנגעהויבן עס צו‬ ‫גרויסקייט‪ ,‬און זיי פלעגן‬ ‫ערקלערן‪ ,‬באלייכטנדיג‬ ‫אלעמאל מקיים זיין דאס‬ ‫די אויגן פון די צוהערער‪,‬‬ ‫וואס עס שטייט אין פסוק‬ ‫עפענענדיג פאר זיי די‬ ‫זיך אראפגעלאזט‪ ,‬און מען האט בכלל נישט געקענט‬ ‫(מיכה ו‪ ,‬ח) “וְ הַ צְ נֵעַ לֶכֶ ת‬ ‫‘שערי תוספות’‪ ,‬און נאכן הערן זיינע ווערטער איז די‬ ‫ארויספארן‪.‬‬ ‫יך”‪ .‬איבערהויפט פלעגן זיי שטארק באהאלטן‬ ‫עִ ם אֱ ל ֶֹק ָ‬ ‫גאנצע סוגיא ארויסגעקומען קלאר ְ ּבאוֹר מֻ פְ לָא רוּם‬ ‫פלוצלונג האט זיך געהערט דער קול פון א פערד‬ ‫זייער געוואלדיגע גרויסקייט אין תורה‪ ,‬כדי עס זאל‬ ‫מַ עְ לָה!‬ ‫און וואגן וואס דערנענטערט זיך‪ .‬ווען דער גבאי‬ ‫חלילה נישט זיין קיין תורה ‘להתגדל’‪ .‬און טראצדעם‬ ‫ווען דער הייליגער רבי האט געענדיגט זיינע ווערטער‪,‬‬ ‫האט ארויסגעקוקט פון פענסטער‪ ,‬האט ער געזען‬ ‫וואס זיי זענען געווען ְ ּגאוֹנִ ים מֻ פְ לָגִ ים אין אלע ִמ ְקצוֹעוֹת‬ ‫זענען אלע געבליבן שטיין פארוואונדערט פון די‬ ‫א פראכטפולע וואגן וואס איז איינגעשפאנט צו א‬ ‫הַ ּתו ָֹרה הַ ְ ּקדו ׁ ָֹשה‪ ,‬פלעגן זיי עס באהאלטן‪ ,‬אזוי ווי דאס‬ ‫געוואלדיגע גאונות וואס דער רבי האט דא ארויסגעוויזן‪.‬‬ ‫ספעציעלע שליטן וואס איז געאייגנט צו קענען גליטשן‬ ‫ווערט ערקלערט באריכות אינעם איגרת הקודש‪ ,‬ביים‬ ‫דער גרויסער רב איז צוגעגאנגען צו אים און געקושט‬ ‫אויף די שניי‪ .‬ער האט אפגעשטעלט דעם בעל־עגלה‪,‬‬ ‫סוף פונעם הייליגן ספר נועם אלימלך‪.‬‬ ‫זיין הייליגע האנט‪ ,‬און אים געבעטן פארוואס ער איז‬ ‫און ער האט אים געפרעגט צי ער וואלט געקענט‬ ‫איינער פון אט די וואונדערליכע צדיקים‪ ,‬איז געווען‬ ‫געקומען דא אין שטאט‪ .‬ווען ער האט געהערט די סיבה‬ ‫באשטיין זיי צו נעמען צו די און די שטאט‪ ,‬און ער וועט‬ ‫הרה”ק רבי יאסל ניישטאַ טער זצוק”ל‪ ,‬זון פועם‬ ‫וואס האט צוגעברענגט אז דער רבי זאל אהערקומען‪,‬‬ ‫באקומען דעם פולן פרייז‪.‬‬ ‫הייליגן מאור ושמש זצוק”ל‪ ,‬וועלכער איז געווען‬ ‫האט ער געזאגט‪ :‬עס פאסט נישט פאר א רבי וועלכער‬ ‫דערויף האט דער בעל עגלה געענטפערט‪ ,‬אז ער דארף‬ ‫באוואוסט אלץ דער ‘גוטער יוד’ – וויבאלד ער האט‬ ‫איז אזא גרויסער גאון‪ ,‬אז ער זאל זיך ארויסלאזן אין‬ ‫טאקע יעצט אנקומען צו יענע שטאט‪ ,‬און ער וועט זיי‬ ‫קיינמאל נישט גערעדט שלעכטס אויף קיינעם‪ ,‬און פילע‬ ‫אזא שניי‪ .‬דעריבער וועלן מיר אהעררופן אלע עשירים‪,‬‬ ‫גערן נעמען‪.‬‬ ‫זענען געהאלפן געווארן דורך אים‪ .‬ער פלעגט שטענדיג‬ ‫אז זיי זאלן קומען מיטן רבי’ן און געבן זייער הארציגע‬ ‫ווען דער גוטער איד מיט זיין גבאי זענען אנגעקומען צו‬ ‫זיצן מיט א ‘ספר תהלים’ אין האנט‪ ,‬אויסזעענדיג ווי א‬ ‫שטיצע פאר די צדקה צוועק צוליב וועלכע דער רבי איז‬ ‫יענעם שטאט‪ ,‬האט זיך דער בעל עגלה אפגעשטעלט‬ ‫‘תהלים זאגער’‪...‬‬ ‫אנגעקומען דא אין שטאט‪.‬‬ ‫ביים גרויסן בית המדרש‪ ,‬און דער הייליגער רבי מיט‬ ‫צווישן מנחה און מעריב פלעגט פארקומען אין זיין‬ ‫און ווירקליך‪ ,‬ביז א קורצע צייט זענען אלע עשירים‬ ‫זיין גבאי זענען אראפגעגאנגען פונעם וואגן‪ ,‬און אזוי‬ ‫בית המדרש א שיעור משניות פאר בעלי בתים‪ ,‬און‬ ‫געווען פארזאמלט מיטן רבי’ן אין בית המדרש‪ ,‬וואו‬ ‫זינקענדיג אין די הויכע שניי האבן זיי זיך צוגעשלעפט‬ ‫דער צדיק פלעגט זיצן פונדערזייט אויף זיין פלאץ‬ ‫זיי האבן גערן אנגענומען זיין רוף‪ ,‬און בליץ שנעל איז‬ ‫צום בית המדרש‪.‬‬ ‫מיט זיין תהלימ’ל‪ ...‬און ער פלעגט זיך מאכן כאילו‬ ‫שוין די גאנצע סומע געלעגן ביי אים אין האנט‪ ,‬און דער‬ ‫ער פארשטייט נישט די משנית וואס מען לערנט‪...‬‬ ‫צדיק האט זיך גלייך ארויסגעלאזט אויפן וועג אהיים‪,‬‬ ‫ווען פון מאל צו מאל פלעגט ער פרעגן א גאר פשוט’ע‬ ‫אריינקומענדיג אינעווייניג‪ ,‬האבן זיי געזען ווי דער רב‬ ‫כדי ארויסצוהעלפן דעם חולה!‬ ‫שאלה אינמיטן דער שיעור‪ ,‬און דער פאָ רלערנער האט‬ ‫פון שטאט האלט אינמיטן א שווערע און פארוויקלטע‬ ‫אויפן וועג צוריק האט זיך דער צדיק צוריקגעקערט צו‬ ‫שיעור אין גמרא תוספות‪ ,‬און ער האט געהאט דערין א‬ ‫געגעבן זיין ענטפער האט ער זיך געמאכט אזוי ווי ער‬ ‫זיין געווענליכן שטייגער‪ ,‬זיצנדיג איינגעהילט אין זיין‬ ‫שארפע ויכוח מיט די גרויסע לומדים פון די שטאט‪ .‬ווי‬ ‫פארשטייט נישט געהעריג‪ ,‬און דעריבער האט ער‬ ‫פעלץ מיטן תהלימ’ל אין האנט‪ ...‬נאכן פארן א שטיק‬ ‫נאר דער רב האט געזען דער רבי וועלכער האט געהאט‬ ‫געבעטן דעם מגיד שיעור אז ער זאל נאכאמאל געבן צו‬ ‫וועג‪ ,‬האט ער זיך געוואנדן צו דער געטרייער גבאי‪ ,‬און‬ ‫א וואונדערליכע צורה און ליכטיגע הדרת פנים‪ ,‬איז‬ ‫פארשטיין דעם ענין‪...‬‬ ‫ער האט אים געבעטן אז ער זאל לערנען מיט אים אביסל‬ ‫ער אים אנטקעגן געלאפן מיט א קענטיגע שמחה‪ ,‬און‬ ‫קען‬ ‫רבי‬ ‫דער‬ ‫אז‬ ‫געמיינט‬ ‫יעדער‬ ‫און דעריבער האט‬ ‫משניות‪...‬‬ ‫מיט א הארציגן ‘שלום עליכם’‪ ,‬האט ער זיך אנגערופן‬ ‫נישט לערנען‪ ...‬און אפילו זיינע אייגענע גבאים האבן‬ ‫האט דער גבאי געזאגט‪ :‬רבי‪ ,‬עס האט זיך שוין געענדיגט‬ ‫צו אים‪ :‬אזוי גוט אז דער רבי איז אנגעקומען פונקט אין‬ ‫אזוי געמיינט‪...‬‬ ‫די גאנצע באהאלטן זיך‪ ...‬פון מיר קען זיך דער רבי שוין‬ ‫די ריכטיגע צייט! מיר האלטן דא שוין א לאנגע צייט‬ ‫איינמאל איז א פרוי אריינגעקומען צו אים‪ ,‬און זי האט‬ ‫מער נישט באהאלטן‪ ,‬ווייל איך האב דאך שוין יעצט‬ ‫אינמיטן א שווערע סוגיא‪ ,‬און מיר האבן דא אויפן בלאט‬ ‫זיך גענומען ביטערליך צו וויינען‪ ,‬וויבאלד איר מאן איז‬ ‫געזען מיט די אויגן דעם געוואלדיגן גאונות פונעם‬ ‫גאר א שווערע תוספות‪ ,‬און עס גייט אונז נישט עס צו‬ ‫געלעגן ביטער קראנק‪ ,‬און זי האט נישט געהאט קיין‬ ‫רבי’ן!‬ ‫ענטפערן בשום אופן‪ ,‬בעטן מיר דעם הייליגן רבי’ן צו‬ ‫געלט פאר קיין דאקטוירים און מעדעצינען‪ ,‬צוליב די‬ ‫דער הייליגער רבי האט אים אבער ערקלערט‪ ,‬אז ער‬ ‫באלייכטן די ווערטער פונעם הייליגן תוספות פאר‬ ‫הוצאות וואס זענען געווען זייער גרויס‪.‬‬ ‫האט נישט געהאט קיין אנדערע ברירה‪ ,‬וויבאלד מען‬ ‫אונז!‬ ‫האט דער רבי זיך אנגערופן צו דער גבאי‪ :‬קום‪ ,‬לאמיר‬ ‫האט געמוזט תיכף ומיד פארשאפן דעם גאנצע סומע‬ ‫דער גבאי וועלכער איז געשטאנען פונדערזייט‪ ,‬האט‬ ‫זיך ארויסלאזן צו די און די שטאט‪ ,‬וואו עס געפינען זיך‬ ‫געלט‪ ,‬צוליב דער געזונט פון דער חולה מסוכן‪ ,‬און‬ ‫געקענט דעם רבי’ן אלץ ‘תהלים זאגער’‪ ,‬וואס אפילו‬ ‫עטליכע עשירים פון מיינע באקאנטע‪ ,‬און האפנטליך‬ ‫וויבאלד ער האט געוואוסט אז נאר אזוי וועט ער קענען‬ ‫פשוט’ע ‘משניות’ איז אים שווער צו פארשטיין‪ .‬הערנדיג‬ ‫וועל איך קענען באקומען פון זיי די סומע וואס מען‬ ‫שאפן די גאנצע געלט‪ ,‬האט ער געמוזט ארויסווייזן זיין‬ ‫די ווערטער פונעם רב‪ ,‬האט ער נישט געוואוסט וואס‬ ‫דארף האבן צו אויסהיילן דעם חולה‪.‬‬ ‫כח התורה‪ .‬ער האט אבער געבעטן דער גבאי אז ער זאל‬ ‫צו טון מיט זיך פון פארלעגנהייט‪ .‬ער האט אנגעהויבן‬ ‫אינדרויסן האט געהערשט א שרעקליכע קעלט‪ .‬עס איז‬ ‫גארנישט דערציילן פון דאס וואס ער האט געזען!‬ ‫ארויסצוגיין פון בית המדרש‪ ,‬און ער האט געוואונקען‬ ‫געווען טיף אינמיטן ווינטער‪ ,‬ווען א שווערע שניי האט‬ ‫תושרד ןוא ן'סעומש ןרעה ןעק ןעמ‬ ‫רעמונ ערעטסקע א ןיא ‪ -‬א"טילש ונברו ונרומ ןופ‬ ‫‪: 0231592-370‬ק"השל ‪: 1231592-370‬שידיא‬ ‫ןייטשדלוג ‪.‬ש ‪:‬ךרוע | ץיבוניבר בקעי ברה ‪:‬תינחורה הדעוה ר”וי‬ ‫ד‬