gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish — נח (2026-10-12)

מוציא לאור: הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish

שבוע: נח (2026-10-12)

הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish — נח (2026-10-12)

פתח את ה-PDF הורדה

‫||| שנת תשפ"ז לפ"ק ||| גליון קע"ב‬ ‫פרשת נח‬ ‫שיעורי‪.‬‬ ‫באידיש‬ ‫הרב שמעון‬ ‫שפיצער‬ ‫שליט"א‬ ‫‪+‬א‬ ‫בך‬ ‫א‪+‬בטח‬ ‫ה‬ ‫ש‪+‬בת‬ ‫‪+‬בר‪+‬אשית‬ ‫עד בלי די;‬ ‫האט נישט קיין שום גרעניצן‬ ‫וואס ָ‬ ‫אונזער שפע קומט פון ַא מקור ָ‬ ‫חובת הלבבות שער הבטחון שיעור פ"ב‪ ,‬יום ראשון ּפרשת ויחי‪ ,‬י"ב טבת תשפ"א‬ ‫בך א‪+‬בטח‬ ‫חלק ב'‬ ‫ח‬ ‫‪+‬נקוּ‪+‬דה‬ ‫‪+‬ל‪+‬מחש‪+‬בה‬ ‫א‬ ‫פארלוירן ווען מ'קומט ָאן צו ַא דעדליין‬ ‫ועשית הישר והטוב; נישט ווערן ַ‬ ‫וואס‬ ‫פאראויס ַא גרויסן סכום‪ָ ,‬‬ ‫צאלן פון ָ‬ ‫בא ָ‬ ‫גרייט צו ַ‬ ‫האט ער‬‫ּפלאנט צו טון‪ָ ,‬‬ ‫וואס ער ַ‬‫האבן אים געפרעגט ָ‬ ‫ָ‬ ‫זיך לערנען בטחון פון ַא קרעטשמער‬ ‫פאר'ן ּפריץ‪ָ .‬אבער‬ ‫צאלן ַ‬ ‫בא ָ‬ ‫וואלט געווען גענוג צו ַ‬ ‫ָ‬ ‫זארגט‪.‬‬ ‫בא ָ‬ ‫געזאגט מיט ַא רואיגקייט‪" :‬איך בין נישט ַ‬ ‫ָ‬ ‫קאנט די מעשה‪ַ ,‬אז דער בעל שם‬ ‫בא ַ‬ ‫ס'איז ַ‬ ‫צאלן ַא ביליגערן ּפרייז‪.‬‬ ‫געוואלט ָ‬ ‫ָ‬ ‫נאר‬‫האט ָ‬ ‫יענער ָ‬ ‫דער אויבערשטער וועט מיר זיכער העלפן"‪.‬‬ ‫מאל געשיקט זיינע תלמידים צו ַא‬ ‫טוב הק' ָ‬ ‫האט ַא ָ‬ ‫געזאגט ַאז ניין‪ ,‬איך בין נישט מסכים‬ ‫ָ‬ ‫האב איך אים‬ ‫ָ‬ ‫זאלן לערנען מדת‬ ‫ּפשוט'ער קרעטשמער‪ַ ,‬אז זיי ָ‬ ‫וועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫טאקע ַא‬‫זא געשעפט‪ ,‬און ער איז ַ‬ ‫צו ַא ַ‬ ‫ישוב הדעת אויפ'ן וועג צום ּפריץ‬ ‫הבטחון פון דעם איד‪ .‬די תלמידים פונעם בעש"ט‬ ‫עטליכע מינוט שּפעטער‪ ,‬זעענדיג ַאז איך מיין עס‬ ‫דאן איז ָאנגעקומען דער שליח פונעם ּפריץ און‬ ‫ַ‬ ‫האט‬‫זענען ָאנגעקומען צו דעם קרעטשמער‪ ,‬ער ָ‬ ‫האט ער‬ ‫סמאל ָ‬ ‫דא ָ‬ ‫ערנסט‪ ,‬איז ער צוריקגעקומען און ָ‬ ‫דאס איז די‬ ‫זאגנדיג ַאז ָ‬ ‫קלאּפ ָ‬ ‫ַ‬ ‫געגעבן דעם דריטן‬ ‫דארט געזיצן‬‫זיי שיין אויפגענומען און זיי זענען ָ‬ ‫צאלן די פולע ּפרייז‪ .‬איך‬ ‫בא ָ‬‫יא מסכים געווען צו ַ‬ ‫שוין ָ‬ ‫צאלט נישט יעצט‪ ,‬וועט‬ ‫לעצטע געלעגנהייט‪ :‬אויב ער ָ‬ ‫האט זיי‬ ‫רוואס דער בעש"ט ָ‬ ‫פא ָ‬‫געווארט צו זען ַ‬ ‫ַ‬ ‫און‬ ‫געגאנגען‬ ‫ַ‬ ‫דאס געלט פון אים‪ ,‬און כ'בין‬ ‫האב גענומען ָ‬ ‫ָ‬ ‫פאמיליע אין ַא גרוב‪,‬‬ ‫גאנצע ַ‬‫מען ַאריינשליידערן זיין ַ‬ ‫ַאהין געשיקט‪.‬‬ ‫צאלן מיין חוב"‪...‬‬‫בא ָ‬‫צום ּפריץ ַ‬ ‫קיינמאל נישט קענען ַארויסגיין‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫פון וואו ער וועט‬ ‫אינמיטן קומט ַאריין ַא שליח פונעם ָארטיגן ּפריץ‬ ‫האט‬‫דאס געהערט ָ‬ ‫האט ָ‬ ‫ווען דער קרעטשמער ָ‬ ‫קלאּפ אויפ'ן טיש‪ .‬די תלמידים קוקן‬ ‫ַ‬ ‫און ער גיט ַא‬ ‫וואס איז די נקודה פון דער מעשה?‬ ‫ָ‬ ‫רויסגעלאזט אויפ'ן וועג צום ּפריץ‪ .‬איי‪ ,‬די‬ ‫ָ‬ ‫ער זיך ַא‬ ‫רפסמאן און זיי זעען ַאז ער איז בכלל‬ ‫ַ‬ ‫דא‬‫אויף דעם ָ‬ ‫סאך‬ ‫גאר ַא ַ‬‫מ'קען פון דער מעשה לערנען ָ‬ ‫קעשענעס זענען ליידיג? דער אויבערשטער וועט‬ ‫געווארן‪ ,‬ער גייט ווייטער ָאן‬ ‫ָ‬ ‫נישט איבערגענומען‬ ‫האלטן רואיג מיט‬ ‫וויאזוי ַא איד קען זיך ַ‬ ‫לימודים‪ַ ,‬‬ ‫האבן זיך געשטעלט ביים‬ ‫זיכער העלפן‪ .‬די תלמידים ָ‬ ‫נאך ַא קורצע צייט איז דער שליח‬ ‫מיט זיין סדר היום‪ָ .‬‬ ‫נאך ַא טיפערער‬ ‫דא ליגט ָ‬ ‫ישוב הדעת‪ָ .‬אבער ָ‬ ‫האבן געזען ַאז‬‫נאכצוקוקן‪ ,‬און זיי ָ‬ ‫פענסטער אים ָ‬ ‫קלאּפ‬ ‫נאך ַא ַ‬‫פונעם ּפריץ צוריקגעקומען און געגעבן ָ‬ ‫האט שוין געזען דעם‬ ‫דערהער‪ :‬דער קרעטשמער ָ‬ ‫וואגן ָאּפגעשטעלט נעבן‬ ‫האט זיך ַא ָ‬ ‫אינמיטן וועג ָ‬ ‫רפסמאן ווערט ווייטער‬ ‫ַ‬ ‫דא‬‫אויפ'ן טיש‪ ,‬און דער ָ‬ ‫נגעטראגן אים‬ ‫ָ‬ ‫פאר די אויגן‪ ,‬איינער ָ‬ ‫האט זיך ָא‬ ‫נס ַ‬ ‫האט ָאנגעהויבן‬ ‫דעם קרעטשמער און איינער ָ‬ ‫גארנישט נתּפעל‪.‬‬‫ָ‬ ‫געדארפט‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫וואס ער ָ‬‫גאנצע געלט ָ‬ ‫דאס ַ‬‫צו געבן ָ‬ ‫נאך ַא קורצע וויילע איז‬ ‫רהאנדלן מיט אים‪ָ .‬אבער ָ‬ ‫פא ַ‬‫ַ‬ ‫האבן געפרעגט פון דעם‬ ‫ווען די תלמידים ָ‬ ‫פאר'ן ּפריץ‪.‬‬ ‫האבן ַ‬ ‫ָ‬ ‫וואגן געפארן ווייטער‪.‬‬‫דער ָ‬ ‫האט ער זיי‬‫פאר‪ָ ,‬‬ ‫דא גייט ָ‬ ‫וואס ָ‬ ‫קרעטשמער ָ‬ ‫זא‬ ‫וויאזוי ַא מענטש אין ַא ַ‬ ‫וואלטן געזען ַ‬‫אויב מיר ָ‬ ‫וואגן זיך צוריקגעדרייט און דער‬ ‫האט דער ָ‬ ‫דאן ָ‬ ‫ַ‬ ‫פאר די‬ ‫סאך געלט ַ‬ ‫ערקלערט ַאז ער איז שולדיג ַא ַ‬ ‫מצב הייבט זיך ָאן צו דינגען ַאז ער וויל ַא בעסערן‬ ‫מאל ָאנגעהויבן רעדן‬‫כא ָ‬‫נא ַ‬ ‫האט ָ‬‫מענטש פונעם וואגן ָ‬ ‫ַארענדע פונעם ּפריץ‪ ,‬און היינט איז דער לעצטער‬ ‫וואלטן מיר אים ָאנגעקוקט ווי ַא חסר דעה‪ .‬און‬ ‫ּפרייז‪ָ ,‬‬ ‫האט ַארויסגענומען ַא‬ ‫מיט'ן קרעטשמער‪ ,‬ביז ער ָ‬ ‫צאלן‪ .‬דעריבער שיקט דער ּפריץ‬ ‫בא ָ‬ ‫דאטום צו ַ‬ ‫ַ‬ ‫כצומאכן‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫נא‬ ‫איינגעפאלן אים ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואלט אונז נישט‬ ‫אודאי ָ‬ ‫פאר'ן קרעטשמער‪,‬‬ ‫סכום געלט און עס ַאהינגעגעבן ַ‬ ‫מאל‪ ,‬און אויב ער‬ ‫דערמאנען דריי ָ‬ ‫ַ‬ ‫שליחים אים צו‬ ‫וואס מ'וויל‬‫דאס געלט ָ‬ ‫כאּפ ָ‬‫זיי נישט קיין טיּפש! ַ‬ ‫געגאנגען צום ּפריץ און‬ ‫ַ‬ ‫דארט גלייך‬‫וועלכער איז פון ָ‬ ‫דעמאלט וועט‬ ‫ָ‬ ‫קלאּפ‪,‬‬ ‫צאלן ביים דריטן ַ‬ ‫בא ָ‬ ‫וועט נישט ַ‬ ‫דיר געבן! דו האסט דאך ַא משּפחה מיט קינדער‬ ‫גאנצע ַארענדע‪.‬‬‫צאלט די ַ‬ ‫בא ָ‬ ‫ַ‬ ‫צוזאמען מיט דער‬ ‫ַ‬ ‫ריינווארפן אין ַא גרוב‬ ‫ַ‬ ‫מען אים ַא‬ ‫וואס זענען אין ַא סכנה! ס'איז דען ַא שּפילעריי?‬ ‫ָ‬ ‫האבן‬ ‫ווען דער קרעטשמער איז צוריקגעקומען ָ‬ ‫גאנצער משּפחה‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫דאנק דעם וועסטו‬ ‫אויב יענער וועט ַאוועקגיין און ַא ַ‬ ‫דא איז‬ ‫וואס ָ‬‫די תלמידי הבעש"ט אים געפרעגט ָ‬ ‫האבן געזען ַאז ער איז בכלל‬ ‫ווען די תלמידים ָ‬ ‫ָאנקומען אין גרוב מיט דיין משּפחה‪ ,‬ביזטו דאך אן‬ ‫פארציילט‪" :‬דער מענטש‬ ‫האט ער ַ‬ ‫רגעגאנגען‪ָ .‬‬ ‫ַ‬ ‫פא‬ ‫ָ‬ ‫האבן זיי אים געפרעגט‪" :‬מסתמא‬ ‫פאר'דאגה'ט‪ָ ,‬‬ ‫נישט ַ‬ ‫אכזר אויף דיינע קינדער!‬ ‫רגעשלאגן ַאז ער וויל‬ ‫ָ‬ ‫פא‬ ‫האט מיר ָ‬‫וואגן ָ‬ ‫אויפ'ן ָ‬ ‫האט‬‫צאלן"‪ָ ,‬‬ ‫בא ָ‬ ‫דאס געלט צו ַ‬ ‫האסטו שוין גרייט ָ‬ ‫ָ‬ ‫האט געשיקט זיינע‬ ‫ָאבער ַאז דער בעש"ט ָ‬ ‫ּפראדוצירן‬ ‫ָ‬ ‫וואס איך וועל‬ ‫ָאּפקויפן ַאלע משקה ָ‬ ‫האב נישט קיין ּפרוטה‪ ,‬איך‬ ‫געזאגט‪" :‬ניין‪ ,‬איך ָ‬ ‫ָ‬ ‫ער‬ ‫האט ער‬‫זאלן זיך לערנען דערפון‪ָ ,‬‬ ‫תלמידים ַאז זיי ָ‬ ‫יאר‪ ,‬און ער איז מיר‬ ‫גאנצן קומענדיגן ָ‬ ‫במשך דעם ַ‬ ‫צאלן"‪ .‬ווען זיי‬ ‫וויאזוי איך וועל עס ָ‬ ‫האב נישט מושג ַ‬ ‫ָ‬ ‫גליון הבינני || ‪1‬‬ ‫דאס ַאז‬ ‫ווילאנג ער בעט געווענליכע ּפרייזן‪ ,‬הייסט ָ‬ ‫ַ‬ ‫זען ַאז איך קען? קום‪ ,‬כ'וועל דיר ווייזן‪ ,‬כ'וועל לייגן‬ ‫ס'זאל זיין 'ללמד על הכלל כולו יצא'‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫געוואלט ַאז‬ ‫ָ‬ ‫פאר'ן סדר העולם‪ָ .‬אבער ווען איינער‬ ‫ער ַארבעט ַ‬ ‫האלב און‬ ‫ראּפ די ּפרייז אויף ַ‬‫לאז ַא ָ‬ ‫ַא מודעה ַאז איך ָ‬ ‫וואס‬ ‫"וואס איז די נקודה ָ‬ ‫ָ‬ ‫ַא מענטש קען פרעגן‪:‬‬ ‫זאכן פאר איבערגעטריבענע ּפרייזן‪ ,‬ווייל‬ ‫פארקויפט ַ‬‫ַ‬ ‫פארקויפט"‪...‬‬ ‫מארגן וועט עס ווערן ַ‬‫ביז ָ‬ ‫מ'זאל נישט זיין פאר'דאגה'ט‬ ‫ָ‬ ‫דא? ַאז‬ ‫מ'לערנט פון ָ‬ ‫מאכט ער‬ ‫האט נישט קיין ברירה‪ַ ,‬‬ ‫ער שּפירט ַאז ער ָ‬ ‫מאל וועט דער אויבערשטער זיין גוט‬ ‫סאך ָ‬ ‫ַא ַ‬ ‫סאך שיעורים‬‫כ'האב שוין געהערט ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫אויפ'ן עתיד?‬ ‫די וועלט ערגער‪.‬‬ ‫צו אים‪ ,‬און דער מענטש וועט עס נישט קענען‬ ‫פאר'דאגה'ט‪ ,‬ווייל דער‬ ‫ַאז ס'לוינט זיך נישט צו זיין ַ‬ ‫פארקויפן‪ .‬דער רבוש"ע וועט אים העלפן ַאז ער‬ ‫ַ‬ ‫אויבערשטער וועט העלפן‪ ...‬יישר כח‪ ,‬למעשה בין‬ ‫וואס‬ ‫דא געוויסע בעלי מלאכה ָ‬ ‫געוויס זענען ָ‬ ‫נארישן טעות‪ ,‬און‬ ‫זאל נישט בלייבן לעבן מיט דעם ַ‬ ‫ָ‬ ‫פאר'דאגה'ט"‪...‬‬ ‫יא ַ‬ ‫איך ָ‬ ‫בעטן ַאביסל טייערער‪ ,‬ווייל ס'איז זיי נישט ווערד‬ ‫ָאנצונעמען די ַארבעט פאר ווייניגער ווי דעם סכום‪.‬‬ ‫טאקע נישט מצליח זיין‪ָ .‬אבער‬ ‫דעריבער וועט ער ַ‬ ‫ענגשאפט‪ ,‬קען מען זען אויב‬ ‫ַ‬ ‫בשעת אן‬ ‫פאל ווען ס'גייט שוין ַאריין‬ ‫מ'רעדט ָאבער אין ַא ַ‬ ‫דעמאלט וועט‬ ‫ָ‬ ‫פארקויפן‪ ,‬און‬ ‫יא ַ‬ ‫צומאל וועט ער עס ָ‬ ‫ָ‬ ‫מ'האט בטחון‬ ‫ָ‬ ‫האט‬‫רויסגעווארפן געלט‪ ...‬ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫האבן ַא‬ ‫ער סתם ָ‬ ‫גאר הויכע ּפרייזן‪,‬‬ ‫אינעם גדר פון אונאה‪ ,‬ווען מ'בעט ָ‬ ‫ָאבער באמת לערנט אונז די מעשה ַא הפלא'דיגער‬ ‫דא בלויז‬ ‫לעמאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫נארישקייט‪ ,‬ווייל ס'איז ַא‬‫געטון ַא ַ‬ ‫מ'האט נישט קיין ַאנדערע‬ ‫ָ‬ ‫ווייל מען שּפירט ַאז‬ ‫ענגשאפט‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫יסוד‪ :‬ווען ַא מענטש טרעפט זיך אין ַאן‬ ‫צוויי מהלכים אויף הצלחה‪ :‬צו טון השתדלות לויט'ן‬ ‫יא אן ַאנדערע ברירה – דו קענסט‬ ‫ברירה‪ .‬דו האסט ָ‬ ‫ווען ער איז זייער צעדרוקט און ער זעט נישט‬ ‫געווענליכן סדר העולם‪ ,‬און צו מתּפלל זיין‪ .‬ס'איז‬ ‫מתּפלל זיין צום אויבערשטן!‬ ‫דעמאלט איז די צייט‬‫ָ‬ ‫ּפלאן און אויסוועג‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫קיין שום‬ ‫דא ַא מהלך פון ַאוועקגיין און טוישן‬ ‫קיינמאל נישט ָ‬ ‫ָ‬ ‫ווען מ'קען בוחן זיין די אייגענע מדת הבטחון‪ ,‬און‬ ‫קיינמאל‬ ‫ָ‬ ‫ַארויסגיין פון סדר העולם איז‬ ‫רמאלן סדר העולם!‬ ‫נא ַ‬ ‫דעם ָ‬ ‫מ'האט בעצם‬ ‫ָ‬ ‫דעמאלט ַארויס ַאז‬ ‫ָ‬ ‫צומאל שטעלט זיך‬ ‫ָ‬ ‫קיין ָאּפציע‬ ‫ווען מ'העכערט די ּפרייז שלא ביושר‬ ‫געהאט קיין בטחון‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫קיינמאל נישט‬ ‫ָ‬ ‫רמאגט‬ ‫פא ָ‬ ‫ַאן אפטע ביישּפיל איז ווען איינער ַ‬ ‫פארקויפן‬‫האט ַא קרקע און ער וויל עס ַ‬‫ַא מענטש ָ‬ ‫ַא מענטש דרייט זיך ַארום מיט גרויסע חובות‪ ,‬און‬ ‫פארדינגען‪ ,‬און ער הייבט‬ ‫עטליכע דירות צו ַ‬ ‫סאך מער ווי די אמת'ע ּפרייז‪ .‬ער איז נישט‬ ‫פאר ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫זאגט‪" :‬ס'וועט זיין בסדר‪ ,‬דער אויבערשטער וועט‬ ‫ער ָ‬ ‫וואס איז גורם ַאז אויך‬‫דראסטיש די רענט פרייזן‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫קיין אכזר און ער וויל נישט סתם רייסן געלט פון‬ ‫פאר'ן לעצטן‬ ‫טאג ַ‬ ‫העלפן"‪ָ .‬אבער ווען ס'קומט אן ַא ָ‬ ‫גאנצע דירות‬ ‫ַאנדערע זאלן יעצט נעמען מער‪ ,‬און די ַ‬ ‫האב ַא‬‫זאגט‪" :‬הער זיך איין‪ ,‬איך ָ‬ ‫מענטשן‪ ,‬נאר ער ָ‬ ‫דעמאלט ווערט‬ ‫ָ‬ ‫צאלן‪,‬‬ ‫בא ָ‬ ‫מ'דארף שוין ַ‬‫ַ‬ ‫דעדליין ווען‬ ‫מארקעט זאל ארויפגיין‪ .‬דער מענטש שּפירט ַאז ער‬ ‫ַ‬ ‫כ'דארף‬ ‫ַ‬ ‫האב חובות און‬ ‫משּפחה מיט קינדער‪ ,‬איך ָ‬ ‫ער ּפלוצים נהפך לאיש אחר‪ ...‬ער איז ווילד‪ ,‬ער‬ ‫פאר ּפרנסה‪ָ ,‬אבער אויב דו הייבסט די‬ ‫מוז עס טון ַ‬ ‫זיך פון ערגעץ דעקן"‪ ...‬דער מענטש ווייסט ַאז‬ ‫שרייט‪ ,‬ער וויינט‪ ,‬ער טוט איבערגעטריבענע שריט‪...‬‬ ‫פארקערט ווי בנין‬ ‫רמאל‪ ,‬טוסטו ַ‬ ‫נא ַ‬ ‫ּפרייז העכער ווי ָ‬ ‫מענטשן זענען זייער ָאנגעוויזן אויף דירות און זיי‬ ‫האט‬‫דאס איז ַא סימן ַאז פון דער ערשטער סעקונדע ָ‬ ‫ָ‬ ‫העולם! ס'שטייט שוין אין הלכה ַאז אויב די פיש‬ ‫זאגט ער‪" :‬איך נעם‬ ‫וועלן עס סייווי קויפן‪ ,‬דעריבער ָ‬ ‫געהאט קיין ריכטיגע בטחון‪ ,‬נאר ס'איז‬ ‫ַ‬ ‫ער שוין נישט‬ ‫זאל מען נישט‬ ‫פארקויפער הייבן די ּפרייז פון פיש‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫דאּפלט ווי די געווענליכע ּפרייז‪ַ .‬אז דו ווילסט נישט‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫זאגן‪" :‬ס'וועט זיין בסדר‪,‬‬‫געשמאקער צו ָ‬ ‫ַ‬ ‫אים געווען‬ ‫קאליע‬‫מאכן ַ‬‫קויפן קיין פיש אויף שבת‪ ,‬ווייל זיי ַ‬ ‫קויף נישט"‪...‬‬ ‫ס'וועט זיין גוט"‪.‬‬ ‫פאר דער וועלט‪.‬‬ ‫דא ַא מהלך לויט דעם סדר העולם ַאז‬ ‫אודאי איז ָ‬ ‫האף‬‫שּפראך יומם ולילה‪" :‬איך ָ‬ ‫ַ‬ ‫מענטשן נוצן די‬ ‫דאס זעלבע איז ווען איינער הייבט די ּפרייזן‬ ‫ָ‬ ‫דא ַא‬ ‫מ'זאל ַאביסל ַארויפגיין מיט דער ּפרייז‪ .‬ס'איז ָ‬‫ָ‬ ‫מ'דארף‬ ‫ַ‬ ‫מאכט ַאז‬ ‫דאס ַ‬ ‫ַאז ס'וועט זיין גוט"‪ ...‬ווייל ָ‬ ‫ּפראדוקטן‪ ,‬ווייל‬ ‫ָ‬ ‫פון שטריימלעך ָאדער ַאנדערע‬ ‫סאך העכער‬ ‫מקום דערצו‪ָ .‬אבער אויב מ'גייט ַארויף ַא ַ‬ ‫זא גוטן געפיל‪,‬‬ ‫נישט נעמען קיין אחריות‪ .‬עס גיט ַא ַ‬ ‫דאלער‪.‬‬ ‫נאך עטליכע הונדערט ָ‬ ‫פארדינען ָ‬‫ער וויל ַ‬ ‫דאס שוין ַאריין אין‬‫רמאלער ּפרייז‪ ,‬גייט ָ‬‫נא ַ‬ ‫ווי דער ָ‬ ‫נאך ַא הכשר דערויף‪ ,‬כאילו מ'לעבט‬ ‫מ'האט ָ‬ ‫ָ‬ ‫און‬ ‫באקומען זיין ּפרנסה‬ ‫דער מענטש שּפירט ַאז ער 'מוז' ַ‬ ‫פארענטפערט‬ ‫דער סוגיא פון אונאה! דער מענטש ַ‬ ‫מיט בטחון‪ָ ...‬אבער דער גרעסטער סימן ַאז ס'קומט‬ ‫סאך‪ ,‬מותרות וויל‬ ‫האט ער ַא ַ‬ ‫דא‪ .‬הוצאות ָ‬ ‫דוקא פון ָ‬ ‫האבן ּפרנסה‪.‬‬ ‫דארף דאך ָ‬ ‫זאל איך טון‪ ,‬איך ַ‬ ‫"וואס ָ‬ ‫זיך‪ָ :‬‬ ‫נישט פון אמת'ע בטחון‪ ,‬איז ווען ס'קומט ַא דעדליין‬ ‫האבן‪ ,‬אויב ַאזוי בלייבט זיין איינציגע מהלך צו‬ ‫ער ָ‬ ‫מאכן קיין השתדלות?"‪ ...‬דער תירוץ‬ ‫איך מעג נישט ַ‬ ‫ווען מ'קען שוין נישט זיין ַאזוי ָאּפטימיסטיש‪ .‬אויב‬ ‫דאס הייסט נישט קיין השתדלות! דער גדר‬ ‫איז‪ַ ,‬אז ָ‬ ‫דאס‬ ‫אינגאנצן‪ ,‬ווייזט ָ‬‫ַ‬ ‫דעמאלט‬ ‫ָ‬ ‫פארלירט זיך‬ ‫מען ַ‬ ‫מאכן ָאנגעשטרענגט‬ ‫קוועטשן דעם סדר העולם‪ ,‬און ַ‬ ‫מאכט דורכדעם די‬ ‫פון השתדלות איז‪ :‬ווען מען ַ‬ ‫ּפווארפן‬ ‫רא ַ‬ ‫געוואלט ַא ָ‬‫ָ‬ ‫האט בלויז‬ ‫ַאז דער מענטש ָ‬ ‫דאס איז ַאלעס‬ ‫סאך ַאנדערע מענטשן‪ָ .‬‬ ‫פאר ַא ַ‬ ‫טראכט‬‫ַ‬ ‫ּפלאץ‪ .‬אויב ַאזוי‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫וועלט פאר ַא בעסערע‬ ‫געהאט‬‫ַ‬ ‫גארנישט‬ ‫ס'האט ָ‬ ‫ָ‬ ‫דעם אחריות פון זיך‪.‬‬ ‫דאס נישט! געדענק‬ ‫געבויעט אויף דיין צמצום‪ .‬טו ָ‬ ‫מאכסט יעצט די וועלט בעסער‪ָ ,‬אדער דו‬ ‫ַאריין‪ :‬דו ַ‬ ‫מיט בטחון‪...‬‬ ‫ַאז דער אויבערשטער גיבט דיר ּפרנסה! ריכטיגע‬ ‫מאכסט די וועלט ערגער?‬ ‫ַ‬ ‫נאר ווען דו טוסט דורכדעם ַא סערוויס‬ ‫השתדלות איז ָ‬ ‫רמאלן סדר‬ ‫נא ַ‬ ‫לעמאל בלייבן מיט'ן ָ‬ ‫ָ‬ ‫ַא‬ ‫פאר דער וועלט‪.‬‬ ‫פאררעכט די עלעקטעריק‬ ‫ווען אן עלעקטערישן ַ‬ ‫העולם‬ ‫ביי מענטשן אינדערהיים‪ ,‬און ער נעמט געלט פאר‬ ‫באמת איז קרקע ַאביסל ַאנדערש ווי ַאנדערע‬ ‫האט זיך ַאנדערע נסיונות‬ ‫יעדע שוועריגקייט ָ‬ ‫וואס ער ברענגט‪,‬‬ ‫טעריאל ָ‬ ‫ַ‬ ‫מא‬ ‫די טירחא און פאר די ַ‬ ‫דא דער כלל פון 'אין אונאה‬ ‫חפצים‪ ,‬ווייל ס'איז ָ‬ ‫זאך איז זיכער‪,‬‬‫און ַאנדערע אומשטענדן‪ָ ,‬אבער איין ַ‬ ‫דאס ַא ריכטיגע השתדלות‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫הייסט ָ‬ ‫מאל מוז מען ַארויפגיין ָאדער‬ ‫סאך ָ‬ ‫לקרקעות'‪ַ ,‬א ַ‬ ‫שטארק אפילו ווען ער‬ ‫ַ‬ ‫האלטן‬ ‫ַאז ַא איד דארף זיך ַ‬ ‫ס'זאל‬ ‫ָ‬ ‫עוסק בישוב העולם! ער בויעט די וועלט ַאז‬ ‫האלט עס‬‫ראּפגיין מיט דער ּפרייז‪ .‬אויב קיינער ַ‬ ‫ַא ָ‬ ‫שטארק געדרוקט נישט ַארויסצוגיין פון דעם‬ ‫ַ‬ ‫איז‬ ‫דאס זעלבע איז‬ ‫זיין לעקטער אין אידישע שטיבער‪ָ .‬‬ ‫נישט ביים קויפן‪ ,‬איז ַא סימן ַאז דו האסט נישט‬ ‫האט‬‫געווענליכן דרך העולם‪ .‬דער אויבערשטער ָ‬ ‫זאלן קענען‬ ‫שאפעס ַאז מענטשן ָ‬‫וואס בויעט ַ‬‫איינער ָ‬ ‫זאל זיך פירן אויף ַא גלייכן‪,‬‬ ‫געוואלט ַאז די וועלט ָ‬ ‫ָ‬ ‫לזא‪ ,‬זיי מברר‪ ,‬פרעג‬ ‫געבעטן די ריכטיגע ּפרייז‪ַ .‬א ָ‬ ‫האבן ַא קיך‪,‬‬ ‫רמאל‪ ,‬און ַאז מענטשן זאלן ָ‬ ‫נא ַ‬ ‫וואוינען ָ‬ ‫רמאלן וועג‪ .‬און ס'קען נישט זיין ַאז‬ ‫נא ַ‬ ‫יושר'דיגן און ָ‬ ‫נאך און הער פון מענטשן ָאן קיין נגיעות‪ָ ,‬אבער‬ ‫זיך ָ‬ ‫זאגט דער‬ ‫שטארקע לחץ ָ‬ ‫ַ‬ ‫ווייל דו ביזט יעצט אין ַא‬ ‫נאך ַאלץ נישט‪ ,‬רעד מיט'ן אויבערשטן‪,‬‬ ‫אויב ס'גייט ָ‬ ‫לעב מיט אמונה‪.‬‬ ‫אפילו אויב ער‬ ‫"אקעי‪ ,‬יעצט קענסטו ַאביסל ַארויסגיין‬ ‫רמאלן דרך העולם‪ ,‬און שּפעטער וועט‬ ‫אויבערשטער‪ָ :‬‬ ‫נא ַ‬ ‫פון דעם ָ‬ ‫פארדינען‬‫וועט ַ‬ ‫זאכן‪ .‬אפילו ווען‬ ‫דאס איז דער כלל ביי ַאלע ַ‬ ‫ָ‬ ‫יא ַאזוי‪ ,‬ווייזט מען‬ ‫בארואיגן"‪ ...‬אויב מ'טוט ָ‬‫מען זיך ַ‬ ‫האט געשטוּפט דעם סדר העולם‬ ‫איינער זעט ַאז ער ָ‬ ‫דערמיט ַאז מ'איז געבליבן מצומצם צום סדר פון דער‬ ‫זאל ער‬‫יא מצליח געווען‪ָ ,‬‬ ‫האט ער ָ‬ ‫און למעשה ָ‬ ‫וואס חז"ל ָ‬ ‫זאגן (ּפסחים נ‪ ,‬ב) ַאז ווען איינער‬ ‫געדענקן ָ‬ ‫געלט אויף‬ ‫בריאה‪ ,‬און מ'גלייבט נישט באמת אינעם אויבערשטן‬ ‫וואס ער איז העכער פון ַאלע צמצומים‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫טוט ַא מלאכה בערבי שבתות‪ָ ,‬אדער במוצאי שבתות‪,‬‬ ‫ָאבער בכל זמן שיש בו נדנוד עבירה‪ ,‬איז 'אינו רואה‬ ‫דער מינוט‪,‬‬ ‫האט נישט קיין‬‫אויב ַא מענטש שּפירט ַאז ער ָ‬ ‫וואס איז שלא כדרך העולם‪,‬‬ ‫זאך ָ‬‫ברירה נאר צו טון ַא ַ‬ ‫סימן ברכה לעולם'‪ .‬דער טורי זהב (סימן רנא) איז מסביר‪,‬‬ ‫פארדינען‬ ‫ַאז 'לעולם' מיינט אפילו אויב ער וועט ַ‬ ‫וועט עס נישט‬ ‫דעמאלט איז ער מגלה דעת ַאז זיין אמונה ובטחון איז‬‫ָ‬ ‫נישט בשלימות‪ .‬ס'איז ַאזוי ווי ער ָ‬ ‫זאגט‪" :‬דו מיינסט‬ ‫האלטן! צום‬ ‫דאס געלט‪.‬‬ ‫געלט אויף דער מינוט‪ ,‬וועט עס נישט ַ‬ ‫האט ָאנגעזעצט ָ‬ ‫סוף וועט מען זען ַאז ער ָ‬ ‫האלטן!‬‫ַ‬ ‫פארקויפן די קרקע ווייל דער‬ ‫יא! ווילסט‬ ‫ַאז איך קען נישט ַ‬ ‫לאזט מיר נישט? איך קען ָ‬ ‫אויבערשטער ָ‬ ‫‪ || 2‬גליון הבינני‬ ‫ב‬ ‫באשערטע געלט‬ ‫באקומען דיין ַ‬ ‫לענפאלס ַ‬ ‫ַ‬ ‫למען לא ניגע לריק; דו וועסט ַא‬ ‫נישט‪ -‬זיי געזונט"‪...‬‬ ‫יענעם און פאר דער וועלט‪ .‬ווייל ַאז נישט גייט די‬ ‫תובע זיין אין בית דין איז ַא חיוב פון‬ ‫שאק‪" :‬איך‬‫זא ָ‬‫געכאּפט ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫האט‬‫דער ַארבעטער ָ‬ ‫וועלט אויף ַא קרומע וועג‪ ,‬און דער אויבערשטער‬ ‫השתדלות‬ ‫פארדעם און דו האסט‬ ‫קלאר געפרעגט ַ‬ ‫ָ‬ ‫האב דאך‬ ‫ָ‬ ‫ס'זאל זיך פירן ַא געהעריגע ישוב העולם‪ .‬דער‬ ‫וויל ַאז ָ‬ ‫דער חזון איש אין קונטרס אמונה ובטחון (פ"ג‬ ‫צאלן דעם ּפרייז‪ .‬איך‬‫געזאגט ַאז דו ביזט מסכים צו ָ‬ ‫ָ‬ ‫דאס הייסט ַא חובת השתדלות‪ .‬דו‬ ‫זאגט‪ַ ,‬אז ָ‬ ‫חזון איש ָ‬ ‫וואס ווערט גע'ּפסק'נט להלכה ַאז‬ ‫ס"ט) ברענגט‪ָ ,‬‬ ‫ּפצונארן‪ ,‬אויב דו ווילסט קען‬ ‫ַ‬ ‫ּפרוביר דיר נישט ָא‬ ‫מאכסט ישוב העולם!‬ ‫ַ‬ ‫האט ַא ּפרנסה און ַא צווייטער איז אים‬ ‫אויב איינער ָ‬ ‫איך רעדן מיט די מומחים און זיי ָאנצייגן ּפונקטליך‬ ‫ָאבער‪ ,‬אויב דו זעסט ַאז דו קענסט נישט יענעם‬ ‫מסיג גבול‪ ,‬צום ביישּפיל ַאז יענער עפנט ַא געשעפט‬ ‫באזירט מיין ּפרייז"‪ָ .‬אבער דער‬ ‫האב ַ‬ ‫וואס איך ָ‬ ‫אויף ָ‬ ‫האלט נישט‬ ‫לאמּפ‪ ,‬ער ַ‬ ‫ּפהאלטן‪ ,‬דו רעדסט צום ָ‬ ‫ָא ַ‬ ‫קעגנאיבער‪ ,‬מעג מען יענעם רופן צו דין תורה‪ ,‬מיט‬ ‫געזאגט‪" :‬איך‬ ‫ָ‬ ‫קלאר‬ ‫ָ‬ ‫האט אים זייער‬ ‫באטרעפנדער ָ‬ ‫ַ‬ ‫האסטו מער נישט‬ ‫דעמאלט ָ‬‫ָ‬ ‫פאלגן קיין בית דין‪,‬‬ ‫ביים ָ‬ ‫דער טענה פון 'קא פסקת לחיותי ‪ -‬דו נעמסט מיר‬ ‫צאל דיר נישט"‪ .‬דער‬ ‫האלט נישט דערביי‪ ,‬איך ָ‬ ‫ַ‬ ‫קיין שום חיוב השתדלות צו ּפרובירן ַארויסשלעּפן‬ ‫דאס נישט קיין‬ ‫רוואס איז ָ‬ ‫פא ָ‬‫צו די ּפרנסה'‪ .‬לכאורה‪ַ ,‬‬ ‫נאכצולויפן‪ ,‬צו‬‫נאך ּפרובירט ָ‬ ‫האט אים ָ‬ ‫ַארבעטער ָ‬ ‫דאס געלט פון יענעם‪ .‬און ַאצינד גייט דיר זיכער‬ ‫ָ‬ ‫סתירה מיט בטחון?‬ ‫סטראשן‪ ,‬און צו זיך בעטן‪ָ ,‬אבער יענער‬ ‫ַ‬ ‫שרייען‪ ,‬צו‬ ‫נישט העלפן דיינע ַאלע ּפעולות‪ ,‬ווייל אין דער מינוט‬ ‫געוואלדיגער יסוד‪ :‬אויב‬ ‫ַ‬ ‫זאגט דער חזון איש ַא‬ ‫ָ‬ ‫ריינגעווארפן זיבן הונדערט שקל און‬ ‫ָ‬ ‫האט אים ַא‬ ‫ָ‬ ‫נישטא קיין חיוב השתדלות קען עס‬ ‫ָ‬ ‫וואס ס'איז מער‬ ‫ָ‬ ‫מ'קוקט אויף דיר ַאליין‪ ,‬איז זיכער ַאז 'מזונותיו של‬ ‫צאל דיר‬‫געזאגט‪" :‬קענסט מיר שיקן א לויער‪ ,‬איך ָ‬ ‫ָ‬ ‫מ'זאל ווערן‬ ‫ָ‬ ‫מאכט בלויז ַאז‬‫שוין נישט העלפן! עס ַ‬ ‫אדם קצובות מראש השנה'‪ ,‬יענער קען דיר אוודאי‬ ‫נישט קיין ּפרוטה מער"‪...‬‬ ‫ָאּפגעריסן פונעם אויבערשטן‪ .‬שוין ָאּפגערעדט ַאז‬ ‫גארנישט פון דיין ּפרנסה! ָאבער אויב‬ ‫נישט צונעמען ָ‬ ‫דאס ברענגט ַאזויפיל סכסוכים און מחלוקת‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫ּפהאלטן‬ ‫יענער טוט ַאן עוולה‪ ,‬און דו קענסט אים ָא ַ‬ ‫דאס געלט פאר ַא טיקעט‬ ‫פארלוירן ָ‬ ‫ַ‬ ‫דארפסטו‬‫דעמאלט ַ‬ ‫ָ‬ ‫פון עפענען ַא געשעפט נעבן דיר‪,‬‬ ‫האט מיר עס דערציילט‪ ,‬ווייל ער‬ ‫דער מענטש ָ‬ ‫ּפצולאזן די לייצעס‬ ‫ָ‬ ‫ווען ס'איז צייט ָא‬ ‫מאכן‬ ‫דאס טון‪ ,‬מצד דעם חיוב השתדלות‪ ,‬צוריק צו ַ‬ ‫ָ‬ ‫זאך‬‫וואס איז די ריכטיגע ַ‬ ‫געוואלט וויסן ָ‬ ‫ָ‬ ‫האט ּפשוט‬ ‫ָ‬ ‫ווען ַא מענטש איז תובע יענעם מיט ַא געפיל‬ ‫גלייך דעם סדר העולם! אויב יענער וויל דיר מזיק‬ ‫האט עס‬ ‫זא מצב‪ָ .‬אבער בשעת ער ָ‬ ‫צו טון אין ַא ַ‬ ‫האט מיר ַאזוי בא'עוול'ט און‬ ‫פון נקמה ַאז "יענער ָ‬ ‫ּפלאץ‪ ,‬דורך ַא בית‬ ‫זיין‪ ,‬און דו שטעלסט יענעם אין ַ‬ ‫ריינגעווארפן ַאז‬ ‫ָ‬ ‫האט ער בדרך אגב ַא‬ ‫דערציילט ָ‬ ‫דאך שּפירן בחוש ַאז‬‫געווארן"‪ ,‬קען מען ָ‬ ‫ָ‬ ‫כ'בין נפגע‬ ‫דאס ַא חיוב פון השתדלות‪.‬‬ ‫דין‪ ,‬על פי הלכה‪ ,‬הייסט ָ‬ ‫טעלעפאן מיט‬ ‫ָ‬ ‫האט גערעדט אויפ'ן‬ ‫וואס ער ָ‬‫אינמיטן ָ‬ ‫מ'רייסט זיך דורכדעם ָאּפ פונעם אויבערשטן‪ָ .‬‬ ‫לאז‬ ‫געוואנדן‬ ‫ָ‬ ‫דער חזון איש איז מסביר ַאז ַאלעס איז‬ ‫צאלן‪,‬‬ ‫בא ָ‬‫געוואלט ַ‬‫ָ‬ ‫האט אים נישט‬ ‫וואס ָ‬ ‫דעם יעניגן ָ‬ ‫מאך נישט דעם טעות! דו קענסט דאך ַאליין‬ ‫ָאּפ! ַ‬ ‫ּפהאלטן פון דיר‬ ‫טאקע יענעם ָא ַ‬ ‫אויב דו קענסט ַ‬ ‫ליציאנט‬ ‫ַ‬ ‫ּפא‬ ‫געזאגט ַאז ַא ָ‬ ‫ָ‬ ‫האט אים יענער ּפלוצים‬ ‫ָ‬ ‫זאך‪.‬‬‫דאס איז נישט די ריכטיגע ַ‬ ‫שּפירן ַאז ָ‬ ‫צוריקהאלטן‬ ‫ַ‬ ‫שאדן‪ .‬אויב דו קענסט יענעם‬ ‫מאכן ָ‬ ‫ַ‬ ‫פאר'ן רעדן אויפ'ן‬ ‫האט אים יעצט ָאּפגעשטעלט ַ‬ ‫ָ‬ ‫טאקע ַא גנב? אמת‪ ,‬אמת!‬ ‫איי‪ ,‬יענער איז דאך ַ‬ ‫מאכסטו די וועלט פאר ַא‬ ‫דעמאלט ַ‬ ‫ָ‬ ‫דורך בית דין‪,‬‬ ‫האט אים געגעבן‬ ‫טעלעפאן אינמיטן דרייוון‪ ,‬און ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫טאקע יענעם תובע זיין‪ָ ,‬אבער‬ ‫מאל מעג מען ַ‬ ‫און ַא ָ‬ ‫ּפלאץ‪ ,‬און אויב ַאזוי ביזטו מחיוב ַאלץ‬ ‫ַ‬ ‫בעסערע‬ ‫ַא טיקעט פאר טויזנט שקל‪...‬‬ ‫ווילאנג דו שּפירסט ַאז דו ביזט עוסק אין ישוב‬‫ַ‬ ‫נאר‬ ‫דאס צו טון‪ָ .‬אבער אויב דו קענסט נישט‬ ‫השתדלות ָ‬ ‫זא‬ ‫וואס טוען מענטשן בדרך כלל אין ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫עולם! אויב דו זעסט ַאז ס'העלפט ממילא נישט‪,‬‬ ‫מאכן‬‫גארנישט צו ַ‬ ‫ּפהאלטן יענעם‪ ,‬טוט דיין פעולה ָ‬‫ָא ַ‬ ‫צאלן‬‫בא ָ‬ ‫סיטואציע? "יעצט קען איך דיר זיכער נישט ַ‬ ‫ַ‬ ‫בארואיגן דיין געפיל פון נקמה‪,‬‬‫נאר דו ווילסט בלויז ַ‬ ‫דעמאלט ּפטור פון‬ ‫ָ‬ ‫די וועלט בעסער‪ ,‬דעריבער ביזטו‬ ‫באקומען ַא טיקעט פון‬ ‫האב דאך ַ‬‫גאנצע‪ .‬איך ָ‬‫דאס ַ‬ ‫ָ‬ ‫דא ַאן ענין פון 'כשם שמצוה לומר דבר‬ ‫דעמאלט איז ָ‬ ‫ָ‬ ‫השתדלות‪ .‬דו קענסט בלייבן רואיג מיט בטחון ַאז‬ ‫צאלן‬‫זאל דיר יעצט ָ‬ ‫דאלער‪ ,‬דו ווילסט איך ָ‬‫טויזנט ָ‬ ‫הנשמע‪ ,‬כך מצוה שלא לומר דבר שאינו נשמע'‪ .‬אויב‬ ‫וואס‬ ‫דער אויבערשטער וועט דיר אוודאי געבן ַאלעס ָ‬ ‫האב‬‫פופצן הונדערט שקל? ס'איז אוממעגליך! איך ָ‬ ‫דו זעסט ַאז דיין תביעה גייט נישט אויפטון‪ ,‬זיי מוותר‪,‬‬ ‫מאכן‪.‬‬ ‫שאדן ַ‬ ‫דארפסט‪ ,‬און קיינער קען דיר נישט ָ‬ ‫דו ַ‬ ‫זאל איך לעבן?‬‫וויאזוי ָ‬ ‫דאך ַא משפחה מיט קינדער‪ַ ,‬‬ ‫רלאז זיך אויפ'ן אויבערשטן!‬ ‫פא ָ‬ ‫און ַ‬ ‫זאג יישר כח"‪ַ ...‬אזוי ווערט דער‬ ‫נעם ‪ 700‬שקל און ָ‬ ‫ווען לוינט זיך צו רופן א צווייטן צו דין‬ ‫פארקרומט‪.‬‬ ‫אינגאנצן ַ‬ ‫ַ‬ ‫קאּפ‬ ‫ָ‬ ‫צאלט פאר דער ַארבעט‬ ‫בא ָ‬ ‫נישט ַ‬ ‫תורה‬ ‫פארציילט ַאז זיין ּפרנסה‬‫האט מיר נעכטן ַ‬ ‫ַא איד ָ‬ ‫קלארקייט אין‬‫ָ‬ ‫ָאט דער יסוד קען ברענגען ַא‬ ‫פארקערט!‬ ‫וואס איז ָאבער דער אמת? ּפונקט ַ‬ ‫ָ‬ ‫פאררעכטן איינריכטונגען אין אידישע‬ ‫איז צו ַ‬ ‫האבן ספיקות‪ .‬ווען‬ ‫סאך מצבים וואו מענטשן ָ‬ ‫ַא ַ‬ ‫פאר דיר‪,‬‬ ‫לאנגט נישט ַ‬ ‫בא ַ‬ ‫וואס ַ‬ ‫אויב דו נעמסט געלט ָ‬ ‫האט אים איינער ָאנגערופן ַאז‬ ‫שטיבער‪ .‬לעצטנס ָ‬ ‫זאל‬‫האט אים בא'עוול'ט‪ָ ,‬‬ ‫איינער זעט ַאז דער חבר ָ‬ ‫וועט דער אויבערשטער עס צונעמען פון ַא צווייטן‬ ‫פאררעכטן‬ ‫זאל ַאריבערקומען צו אים אין שטוב ַ‬ ‫ער ָ‬ ‫וואס איז נוגע פאר מיין געלט‪,‬‬‫קלאר‪ָ :‬‬ ‫ער וויסן זייער ָ‬ ‫ּפאסירן זייער שנעל‪ ,‬אויף דער‬ ‫דאס וועט ַ‬ ‫ּפלאץ‪ָ .‬‬ ‫ַ‬ ‫געמאכט דעם חשבון וויפיל‬ ‫ַ‬ ‫האט זיך‬‫עּפעס‪ .‬ער ָ‬ ‫וואס‬‫דאס געלט ָ‬ ‫ּפראבלעם‪ ,‬ווייל ָ‬ ‫איז נישט קיין שום ָ‬ ‫פארקערט‪ ,‬דער ַארבעטער‬ ‫דאס זעלבע איז ַ‬‫סעקונדע! ָ‬ ‫וואס‬ ‫ס'גייט אים קאסטן די טירחא און די שעות ָ‬ ‫באקומען! קיינער‬ ‫באשערט‪ ,‬וועל איך סייווי ַ‬ ‫איז מיר ַ‬ ‫פארדינטע‬ ‫באקומען זיין ערליך ַ‬ ‫האט נישט ַ‬ ‫וואס ָ‬ ‫ָ‬ ‫ער וועט ַאריינלייגן אין דער ַארבעט‪ ,‬און ס'איז אים‬ ‫דארף‬ ‫רוואס ַ‬ ‫פא ָ‬ ‫דאס נישט ַאוועקנעמען! ַ‬ ‫קען מיר ָ‬ ‫געלט‪ ,‬אויב ער וועט זיך ַאביסל מתבונן זיין‪ ,‬וועט ער‬ ‫אויסגעקומען ַא חשבון פון טויזנט פינף הונדערט‬ ‫האבן פון יענעם? איך קען עס ּפונקט ַאזוי‬ ‫איך עס ָ‬ ‫באקומען יענע‬ ‫האט עס שוין מסתם ַ‬ ‫באמערקן ַאז ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט ער צוריק גערופן יענעם מענטש און‬ ‫שקל‪ָ .‬‬ ‫באקומען פון ַא צווייטן!‬‫ַ‬ ‫האט עס‬ ‫ּפלאץ! און אויב ער ָ‬‫וואך פון ַאן ַאנדערע ַ‬ ‫ָ‬ ‫ּפראבלעם‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫געטראפן דעם‬ ‫ָ‬ ‫האב‬ ‫געפרעגט‪" :‬איך ָ‬ ‫האסטו יעצט ַא חיוב השתדלות‬ ‫ָאבער גלייכצייטיג ָ‬ ‫האט‬‫וויבאלד ער ָ‬‫ַ‬ ‫באקומען‪ ,‬איז עס בלויז‬ ‫נאכנישט ַ‬ ‫ָ‬ ‫ס'וועט קאסטן ַאזויפיל און ַאזויפיל‪ .‬דו ביזט גרייט‬ ‫צו ּפרובירן ָאּפשטעלן יענעם‪ ,‬ווייל דורכדעם ביזטו‬ ‫געסטראשעט און זיך געבעטן פאר זיין‬ ‫ַ‬ ‫שטארק‬ ‫ַ‬ ‫צו‬ ‫געזאגט‪" :‬איך‬ ‫ָ‬ ‫האט אים יענער‬ ‫צאלן דעם סכום?" ָ‬ ‫צו ָ‬ ‫מיישב די וועלט‪ּ .‬פונקט ַאזוי ווי דער אויבערשטער‬ ‫וואס איז‬ ‫באקומען! ָ‬ ‫געלט‪ .‬דיין געלט וועסטו סייווי ַ‬ ‫פאררעכטן"‪.‬‬ ‫כ'דארף דאך עס ַ‬ ‫ַ‬ ‫האב דען ַא ברירה‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫האבן ּפרנסה‬ ‫זאלסט ָ‬ ‫געמאכט ַאז כדי דו ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫ָ‬ ‫דען ַא חילוק פון וועמען?‬ ‫האט‬‫פיין‪ .‬דער איד איז ַאריבערגעקומען און ער ָ‬ ‫דארפסטו עּפעס טון‪ ,‬כדי צו ברענגען ַא ישוב העולם‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫נישט בלייבן ָאנגעוויזן אויף ַא געוויסן‬ ‫רראכטן‬ ‫פא ָ‬‫געארבעט ַא גוטע פינף שעה‪ ,‬ביז ס'איז ַ‬ ‫ַ‬ ‫און אויב דו וועסט טון דיין פעולה פון השתדלות‬ ‫מענטש‬ ‫דאס געלט ווי‬ ‫האט געבעטן ָ‬ ‫געווארן‪ .‬ווען ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫זאך פאר דיין‬‫אויפ'ן ריכטיגן אופן איז עס ַא מורא'דיגע ַ‬ ‫וואס איז מחליט צו לעבן ַאזוי‪,‬‬ ‫יעדער איד ָ‬ ‫האט אים יענער ָאּפגעשטוּפט אויף‬ ‫ָאּפגעשמועסט‪ָ ,‬‬ ‫דאס‬ ‫שלימות און פאר דער שלימות פון דער בריאה‪ָ ,‬‬ ‫אפילו אויב ער וועט נישט זיין קיין ריזיגער בעל‬ ‫זאגט אים‬‫ביינאכט ָ‬ ‫ַ‬ ‫ביינאכט‪ ,‬און ווען ס'איז געקומען‬ ‫ַ‬ ‫זעלבע איז ווען איינער ּפרובירט דיר צו בא'עוול'ן‪,‬‬ ‫האט דער‬ ‫דאס זען בחוש! ווייל ַאזוי ָ‬ ‫מדריגה‪ ,‬וועט ער ָ‬ ‫האב זיך איבערגערעדט מיט ַאנדערע‬ ‫יענער‪" :‬איך ָ‬ ‫מאל‬‫דארפסטו זיך משתדל זיין אים ָאּפצושטעלן! ַא ָ‬ ‫ַ‬ ‫באשטימט ַאז די בריאה זאל ַארבעטן‪.‬‬ ‫אויבערשטער ַ‬ ‫סארט ַארבעט דארף נישט‬ ‫זאגן ַאז די ָ‬‫וואס ָ‬ ‫מומחים ָ‬ ‫לאזט‬ ‫וואס ָ‬ ‫פארהאלטן "דו האסט ַא דיין ָ‬ ‫ַ‬ ‫דורך אים‬ ‫טאקע זייער וויי‪ָ ,‬אבער אויב מ'לעבט מיט‬ ‫יא‪ ,‬ס'טוט ַ‬‫ָ‬ ‫קאסטן מער ווי זעקס זיבן הונדערט שקל‪ .‬אויב‬ ‫ָ‬ ‫מאל דורך אים תובע זיין צום בית‬ ‫דאס טון?"‪ ,‬און ַא ָ‬ ‫ָ‬ ‫באשיינּפערליך ַאז‪" :‬איך בין‬ ‫אמונה‪ ,‬שּפירט מען ממש ַ‬ ‫ווילסטו נעמען ‪ 6-7‬הונדערט שקל איז גוט‪ ,‬און ַאז‬ ‫דין‪ ,‬און דורכדעם טוסטו ַא מורא'דיגע טובה פאר‬ ‫גליון הבינני || ‪3‬‬ ‫ּפרק א' ַאז די אלף בית פון בטחון איז צו גלייבן ַאז‬ ‫פארלירט דעם גוטן‬ ‫פארלירט די משּפחה‪ ,‬מען ַ‬ ‫מען ַ‬ ‫באקומען מיין געלט דוקא פון דיר‪,‬‬ ‫נישט מצומצם צו ַ‬ ‫צוגעזאגט‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫האט‬ ‫וואס ער ָ‬ ‫דער רבוש"ע וועט אויספירן ָ‬ ‫פארמישט‬ ‫נאמען ווייל יעדער ווייסט שוין ַאז דו ביזט ַ‬‫ָ‬ ‫באקומען פון ַא צווייטן"‪.‬‬ ‫איך קען עס ַ‬ ‫באקומען‬ ‫שטארק ַ‬ ‫ַ‬ ‫צומאל וויל דער מענטש זייער‬ ‫ָ‬ ‫פארלירט מען‬ ‫מאל ַ‬ ‫אין ַא ריזיגן סכסוך‪ ,‬און וויפיל ָ‬ ‫טאקע‬‫וואלט ַ‬ ‫רמאלן סדר העולם ָ‬ ‫נא ַ‬ ‫לויט'ן ָ‬ ‫דאווענען‬‫אויך דעם בית המדרש‪ ,‬מ'קען שוין נישט ַ‬ ‫באקומען דיין געלט‬ ‫זאלסט ַ‬ ‫געדארפט זיין ַאז דו ָ‬ ‫ַ‬ ‫ַא געוויסע רפואה‪ָ ,‬אבער ס'איז נישט מוכרח ַאז‬ ‫"וואס טו איך בסך‬ ‫ָ‬ ‫זאגט‪:‬‬ ‫דארט‪ .‬און דער מענטש ָ‬ ‫ָ‬ ‫פאר‬ ‫געארבעט ַ‬ ‫ַ‬ ‫וואס דו האסט‬ ‫פון דעם מענטש ָ‬ ‫טאקע ָאנקומען‪ ,‬ווייל דער אויבערשטער‬ ‫ס'גייט ַ‬ ‫רמאלע‬ ‫נא ַ‬ ‫הכל? איך בין תובע מיין געלט‪ ...‬איך טו ָ‬ ‫האלט נישט דערביי‪ ,‬יענער‬ ‫אים‪ָ .‬אבער אויב יענער ַ‬ ‫האט דער‬ ‫דא ָ‬‫האט אים נישט מבטיח געווען‪ָ .‬אבער ָ‬ ‫ָ‬ ‫השתדלות‪ ,‬איך גיי נישט בערכאות‪ ,‬איך בין אים תובע‬ ‫פארדרייט דעם סדר העולם‪ ,‬איז קודם כל‪ּ ,‬פרוביר‬ ‫ַ‬ ‫אויבערשטער מבטיח געווען ַאז אויב ס'איז דיר‬ ‫דאך מיר בא'גנב'ט"‪...‬‬ ‫האט ָ‬ ‫ביים בית דין! יענער ָ‬ ‫יא טון דעם ריכטיגן‬ ‫זאל ָ‬‫יענעם צו איבערצייגן ַאז ער ָ‬ ‫האט עס דיר‬ ‫באשערט ַא געוויסע שפע‪ ,‬און איינער ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫ּפראצענט אמת ַאז יענער ָ‬ ‫ָ‬ ‫ס'איז הונדערט‬ ‫פאר'ן סדר העולם‪ָ .‬אבער אויב ס'גייט נישט‪.‬‬ ‫שריט ַ‬ ‫באקומען פון ַאן‬ ‫דעמאלט וועסטו עס ַ‬ ‫ָ‬ ‫ַאוועקגענומען‪,‬‬ ‫בארויבט‪ ,‬און ס'איז אויך אמת ַאז ס'איז זייער‬ ‫דיר ַ‬ ‫זארג זיך נישט פאר דיין געלט‪ ,‬ווייל דיין געלט גייסטו‬ ‫ָ‬ ‫נאר‪ ,‬ווען דער‬ ‫ּפראבלעם איז ָ‬ ‫ָ‬ ‫ּפלאץ‪ .‬דער‬ ‫ַ‬ ‫ַאנדערן‬ ‫זאך‪ָ .‬אבער ווען איינער‬ ‫זא ַ‬ ‫ראּפצושלינגען ַא ַ‬ ‫שווער ַא ָ‬ ‫ּפלאץ‪ .‬קענסט רואיג‬ ‫באקומען פון ַאן ַאנדערן ַ‬ ‫ממילא ַ‬ ‫מאכט זיך ַאליין ַא לחץ‪" :‬ניין‪ ,‬ניין‪ ,‬איך גיי‬ ‫מענטש ַ‬ ‫זאגט דער חפץ‬ ‫פארלירט מער און מער‪ָ ,‬‬ ‫זעט ַאז ער ַ‬ ‫דאך נישט‬‫זאל תשובה טון‪ ,‬ס'איז ָ‬ ‫דאווענען ַאז יענער ָ‬‫ַ‬ ‫ּפלאץ‪ַ .‬אז ס'איז נישט‬ ‫ַ‬ ‫עס נעמען דוקא פון יענעם‬ ‫לאז שוין ָאּפ ַאלע לשון הרע מיט מחלוקת און‬ ‫חיים‪ָ :‬‬ ‫ראּפקומען‬‫דארפן ַא ָ‬ ‫מאל ַ‬ ‫כא ָ‬ ‫נא ַ‬ ‫כדאי ַאז זיין נשמה זאל ָ‬ ‫געגאנגען מיט כח‪ ,‬וועל איך עס ברענגען מיט מער‬ ‫ַ‬ ‫הלבנת ּפנים‪ ,‬דער אויבערשטער וועט דיר זיכער‬ ‫אויף דער וועלט צוליב דיין געלט‪.‬‬ ‫זא‬ ‫האב דאך ַא חיוב פון השתדלות"‪ַ ...‬א ַ‬ ‫כח‪ ...‬איך ָ‬ ‫וואס דו האסט‬‫ּפלאץ ַאלעס ָ‬‫ַ‬ ‫שיקן פון ַאן ַאנדערן‬ ‫זאל נישט קענען‬ ‫האלט צוריק ַאז זיין שפע ָ‬ ‫איינער ַ‬ ‫געהאט!‬ ‫ַ‬ ‫שאדן‬ ‫ָ‬ ‫דער בעל בטחון שּפארט זיך ַאזויפיל‬ ‫ּפלאץ‪.‬‬ ‫קומען פון ַאן ַאנדערע ַ‬ ‫עגמת נפש‬ ‫די הבטחה פון השי"ת וועט זיכער‬ ‫דער חפץ חיים אין ספר 'שמירת הלשון' (שער התבונה‬ ‫ַא איד דארף בלויז גלייבן‪" :‬איך בין נישט מצומצם‬ ‫ּפאסירן‬ ‫ַ‬ ‫רלאזט זיך אויפ'ן‬ ‫פא ָ‬‫ּפרק יא) איז מסביר ַאז ווען ַא מענטש ַ‬ ‫ַאז מיין שפע מוז קומען דוקא פון דער געוויסער‬ ‫געזאגט‬ ‫ָ‬ ‫צומאל פרעגט דער מענטש‪" :‬דו האסט‬ ‫ָ‬ ‫פארשּפארן‬ ‫מאטיש ַ‬ ‫אויטא ַ‬ ‫ָ‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬וועט ער זיך‬ ‫ס'דארף‬ ‫ַ‬ ‫זאך‪ַ .‬אזוי אויך בין איך נישט מצומצם ַאז‬ ‫ַ‬ ‫ּפלאץ‪ָ ,‬אבער‬ ‫באקומען פון ַאן ַאנדערן ַ‬‫ַאז כ'וועל עס ַ‬ ‫ַאזויפיל עבירות פון לשון הרע און מחלוקת‪ .‬אויב‬ ‫האט מיר‬ ‫קומען דווקא פון דעם מענטש‪ .‬אויב איינער ָ‬ ‫יאר שּפעטער‪ ,‬און כ'מוטשע זיך‬ ‫האלט שוין פינף ָ‬ ‫איך ַ‬ ‫מ'האט נישט קיין בטחון‪ ,‬שּפירט מען ַאז "דער לשון‬ ‫ָ‬ ‫ּפלאץ!"‬ ‫בא'עוולה'ט‪ ,‬וועט עס קומען פון ַאן ַאנדערן ַ‬ ‫האט‬ ‫קוים צו ענדיגן דעם חודש‪ַ ,‬אלעס ווייל יענער ָ‬ ‫פארקריכט מיט‬ ‫הרע איז דאך לתועלת"‪ָ ...‬אבער מען ַ‬ ‫ווי דער אור החיים הק' ברענגט אין ּפרשת וישב ַאז‬ ‫צוריקבאקומען‬ ‫ַ‬ ‫נאכנישט‬‫האב עס ָ‬ ‫מיר בא'גנב'ט‪ .‬איך ָ‬ ‫ַאזויפיל עבירות און ַאזויפיל עגמת נפש‪.‬‬ ‫באשערט‪.‬‬ ‫באקומען מער געלט ווי ס'איז ַ‬‫מ'קען נישט ַ‬ ‫ּפלאץ"‪...‬‬ ‫פון ַא צווייטן ַ‬ ‫פאלט‬‫מאל ַאז ַא מענטש ַ‬ ‫מ'זעט ליידער ַאזויפיל ָ‬ ‫מאל‪ָ ,‬אדער פון‬ ‫באקומען איין ָ‬‫דו קענסט עס נאר ַ‬ ‫לאזט נישט קומען די‬‫דער תירוץ איז‪ :‬ווייל דו ָ‬ ‫ַאריין אין ַא סכסוך וועגן געלט‪ ,‬ער רופט ַא צווייטן‬ ‫יענעם ָאדער פון ַא צווייטן‪ .‬אויב ס'גייט נישט פונעם‬ ‫האט‬‫ּפלאץ‪ .‬דער אויבערשטער ָ‬ ‫שפע פון ַא צווייטע ַ‬ ‫צאלן און‬ ‫האלט נישט ביי ָ‬ ‫צו דין תורה‪ָ ,‬אבער יענער ַ‬ ‫וויאזוי דער‬‫לאז ָאּפ! דו וועסט זען בחוש ַ‬ ‫ערשטן‪ָ ,‬‬ ‫באקומען‪,‬‬ ‫דיר מבטיח געווען ַאז דו גייסט עס צוריק ַ‬ ‫ּפאסירט ַאז נישט בלויז‬ ‫דאן ַ‬ ‫י דרייט זיך ַארויס‪ָ .‬אבער ַ‬ ‫אויבערשטער ברענגט עס פון ַאן ַאנדערן אופן‪.‬‬ ‫זאגט אין ָאנהויב שער הבטחון‬ ‫ווי דער חובת הלבבות ָ‬ ‫פארלירט די חברים‪,‬‬‫פארלירט די געלט‪ ,‬נאר מען ַ‬ ‫מען ַ‬ ‫ג‬ ‫נאכנישט ָאנגעקומען היינט‪ ,‬איז ַא סימן‬ ‫ואתה נותן להם את אכלם בעתו; אויב ס'איז ָ‬ ‫דארפסט עס נישט אויף היינט‬ ‫ַאז דו ַ‬ ‫די צייט ַארבעט נישט קעגן דיר‬ ‫האבן אויף היינט!‬ ‫דו מוזט עס נישט ָ‬ ‫האבן‬ ‫סאך שווערער צו ָ‬ ‫ביי 'זמן' איז ַא ַ‬ ‫טאר‬‫זאגן אונז שוין (ברכות סד‪ ,‬א) ַאז מען ָ‬ ‫חז"ל ָ‬ ‫ָאבער דער אמת איז‪ַ ,‬אז דער אויבערשטער קען‬ ‫בטחון‬ ‫נישט זיין ַא דוחק את השעה‪ .‬אויב דו זעסט ַאז פון‬ ‫סאך מער וויפיל דו קענסט עס מסביר זיין‪.‬‬ ‫דיין מצב ַא ַ‬ ‫האבן ווען‬ ‫דארף מען אויך ָ‬‫די זעלבע אמונה ַ‬ ‫נאכנישט געקומען דער‬ ‫זאגט מען ַאז ס'איז ָ‬ ‫הימל ָ‬ ‫האבן‬‫דארפסט עס נישט ָ‬ ‫געזאגט ַאז דו ַ‬ ‫ָ‬ ‫האט‬ ‫אויב ער ָ‬ ‫ס'קומט צו דער נושא פון 'זמן'‪ ,‬און דער מענטש‬ ‫מאכן‬‫זאלסטו נישט שטוּפן די צייט‪ .‬מענטשן ַ‬ ‫זמן‪ָ ,‬‬ ‫געזאגט ַאז‬ ‫ָ‬ ‫היינט‪ ,‬קענסטו זיין רואיג‪ .‬ווער ָ‬ ‫האט דיר‬ ‫גייט ַאריין אין ַא לחץ ַאז "איך מוז ממש 'יעצט'‬ ‫דינסטאג מוז עס ווערן מסודר"‪...‬‬ ‫ָ‬ ‫דאטום‪" :‬ביז‬ ‫זיך ַא ַ‬ ‫מ'דארף זיך כסדר 'חזר'ן‬ ‫ַ‬ ‫האבן?‬ ‫דארפסט עס יעצט ָ‬ ‫דו ַ‬ ‫דאס געלט"‪.‬‬ ‫האבן ָ‬ ‫ָ‬ ‫טאקע זייער ַא גוטע‬ ‫לגבי די מדה פון עצלות איז עס ַ‬ ‫האב‬‫ַאז 'ואתה נותן להם את אכלם בעתו'‪ :‬אויב איך ָ‬ ‫ביי 'מקום' און ביי 'נפש' איז גרינגער זיך צו מחזק‬ ‫עצה‪ָ ,‬אבער אויב דו האסט ּפרובירט און ס'איז נישט‬ ‫האב מפשפש געווען במעשי‪,‬‬ ‫געדאוונט‪ ,‬און אויב איך ָ‬ ‫ַ‬ ‫זאגן‪" :‬איך גלייב ַאז אויב כ'וועל‬ ‫זיין און זיך ַאליין ָ‬ ‫פארשטיין ַאז‬ ‫זאלסטו ַ‬ ‫דינסטאג‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫געווארן מסודר ביז‬ ‫ָ‬ ‫נאך ַאלץ נישט ָאנגעקומען‪ ,‬מיינט‬ ‫דאס געלט איז ָ‬‫און ָ‬ ‫ּפלאץ וועט עס קומען‬ ‫באקומען פון דעם ַ‬ ‫עס נישט ַ‬ ‫דאס איז פון הימל פאר דיין טובה‪.‬‬‫ָ‬ ‫האבן יעצט! אפילו אויב‬ ‫דארף עס נישט ָ‬ ‫עס ַאז איך ַ‬ ‫ּפלאץ‪ ,‬און אויב ס'וועט נישט קומען‬ ‫פון ַא צווייטע ַ‬ ‫מאל ַאז די צייט ַארבעט‬ ‫סאך ָ‬ ‫מענטשן שּפירן ַא ַ‬ ‫האבן‪.‬‬ ‫יא ָ‬‫ס'דאכט זיך מיר ַאז איך מוז עס ָ‬ ‫ַ‬ ‫האבן פון ַא צווייטן"‪.‬‬‫פון דעם מענטש‪ ,‬וועל איך עס ָ‬ ‫נאך‬‫ווארטן‪ ,‬וועט עס ווערן ָ‬ ‫קעגן זיי‪" :‬אויב כ'וועל ַ‬ ‫ערגער"‪ַ .‬אזוי איז עס ביי שידוכים און ַאזוי איז עס ביי‬ ‫ווען ַא איד וועט זיך צוגעוואוינען צו לעבן ַאזוי‪,‬‬ ‫ָאבער ווען ס'קומט צו זמן איז עס ַאביסל שווערער‪,‬‬ ‫ריינכאּפן יעצט ווייל וויפיל‬ ‫ַ‬ ‫דארף ַא‬ ‫געשעפטן‪" :‬איך ַ‬ ‫לעמאל קענען זען בחוש‬ ‫ָ‬ ‫טאקע נישט ַא‬ ‫וועט ער ַ‬ ‫"וואס איז דען‬ ‫בארואיגט אים‪ָ :‬‬ ‫ווייל ס'איז כאילו מען ַ‬ ‫ווארטן וועט עס ווערן שווערער‪".‬‬ ‫לענגער כ'וועל ַ‬ ‫נאכנישט געווען ווען ער‬ ‫רוואס דער 'בעתו' איז ָ‬ ‫פא ָ‬ ‫ַ‬ ‫דאס געלט‬ ‫באקומען ָ‬ ‫ַא חילוק? אויב דו וועסט נישט ַ‬ ‫דאס איז ָאבער נישט ריכטיג‪ .‬די צייט ַארבעט נישט‬ ‫ָ‬ ‫יא זען‬ ‫מאל וועט ער ָ‬ ‫געדאוונט‪ָ ,‬אבער ַאזויפיל ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫ָ‬ ‫יאר ַארום"‪...‬‬‫באקומען אין צוויי ָ‬ ‫היינט‪ ,‬וועסטו עס ַ‬ ‫דארף מען משתדל זיין לויט'ן סדר‬ ‫קעגן דיר! אודאי ַ‬ ‫וויאזוי ס'איז געווען ממש 'בעתו'!‬ ‫קלארקייט ַ‬ ‫מיט ַא ָ‬ ‫דאס‬ ‫דארף ָ‬‫זאגט ָאבער‪" :‬צדיק‪ ,‬איך ַ‬ ‫דער מענטש ָ‬ ‫האסטו זיך איינגערעדט ַאז‬ ‫רוואס ָ‬ ‫פא ָ‬ ‫העולם‪ָ ,‬אבער ַ‬ ‫רהאן ַאזויפיל מעשיות פון מענטשן‬ ‫פא ַ‬ ‫דאך ַ‬ ‫עס זענען ָ‬ ‫זאג מיר נישט קיין מעשיות‬ ‫געלט אויף היינט‪ָ ...‬‬ ‫אויב ס'ווערט נישט יעצט‪ ,‬וועט עס נאר זיין ערגער?!‬ ‫וואלט‬ ‫דאס געלט ָ‬ ‫געהאט פריער ָ‬‫ַ‬ ‫וואלטן זיי‬ ‫וואס אויב ָ‬ ‫ָ‬ ‫מאך היינט חתונה! ָאדער‬ ‫יאר ַארום‪ .‬איך ַ‬ ‫פון צוויי ָ‬ ‫ס'האט‬ ‫ָ‬ ‫געווארן יעצט‪ ,‬איז ַא סימן ַאז‬ ‫ָ‬ ‫ַאז ס'איז נישט‬ ‫וואלט מען זיי עס צוגענומען‪.‬‬‫פארלוירן ָאדער ָ‬ ‫זיי עס ַ‬ ‫מאל‬‫האט מיר שוין גערופן עטליכע ָ‬ ‫דער בעל חוב ָ‬ ‫ּפאסירן יעצט!‬ ‫געדארפט ַ‬ ‫ַ‬ ‫נישט‬ ‫האבן‪,‬‬‫דארפסט עס היינט ָ‬ ‫טאקע זיכער ַאז דו ַ‬ ‫דו ביזט ַ‬ ‫האט מיר‬ ‫וואס ער ָ‬ ‫זאגן ָ‬ ‫היינט‪ ,‬און כ'וויל דיר נישט ָ‬ ‫וואס די עלטערן‬‫דא ביי ַא שידוך ָ‬ ‫מאל איז ָ‬ ‫וויפיל ָ‬ ‫דאס‬‫ָאבער אויב ס'איז נישט היינט ָאנגעקומען איז ָ‬ ‫געסטראשעט‪ ...‬ער איז ַא גבר אלים און דו קענסט‬ ‫ַ‬ ‫זענען געווען זיכער ַאז אויב דער בחור וועט ווערן ‪24‬‬ ‫געדארפט‬ ‫ַ‬ ‫די גרעסטע ראיה ַאז דו האסט עס נישט‬ ‫כ'דארף עס אויף‬ ‫ַ‬ ‫זאג ַאז‬‫מיר גלייבן ַאז אויב איך ָ‬ ‫יאר ַאלט‪ ,‬וועט עס זיין געפערליך‪ .‬שּפעטער שטעלט‬ ‫ָ‬ ‫באקומען‪.‬‬ ‫היינט ַ‬ ‫דאס געלט אויף היינט"‪...‬‬ ‫האבן ָ‬ ‫היינט‪ ,‬מוז איך ָ‬ ‫‪ || 4‬גליון הבינני‬ ‫וואס העלפן‬ ‫זאכן ָ‬‫דאנק דעם טוט ער ַ‬ ‫זארגט און ַא ַ‬ ‫בא ָ‬‫ַ‬ ‫האסטו ּפרובירט און‬‫ווייטער בלייבן רואיג‪ ,‬און אויב ָ‬ ‫ווארטן אויף‬ ‫געדארפט ַ‬ ‫ַ‬ ‫האט ּפשוט‬‫זיך ַארויס ַאז ער ָ‬ ‫נאך‬ ‫האט ָ‬ ‫נישט פאר דער וועלט‪ ,‬איז ַא סימן ַאז ער ָ‬ ‫זאלסטו געדענקן ַאז דו האסט‬ ‫געגאנגען‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫ס'איז נישט‬ ‫יאר‬ ‫געווארן ‪ָ 18‬‬ ‫ָ‬ ‫וואס איז יעצט‬ ‫זיין ריכטיגער זיווג ָ‬ ‫וואס צו ַארבעטן אויף די מדה פון בטחון‪.‬‬‫ָ‬ ‫מאכן ישוב‬ ‫געדארפט ַ‬ ‫ַ‬ ‫עס נאר געטון ווייל דו האסט‬ ‫געארבעט פאר זיין תועלת!‬ ‫האט נאר ַ‬‫ַאלט‪ .‬די צייט ָ‬ ‫צום ביישּפיל‪ ,‬אויב ער נעמט ַארויס הלוואות‬ ‫העולם‪ ,‬און אויב ס'איז נישט געשען‪ ,‬מיינט עס ַאז‬ ‫טאג‬ ‫מענטשן זעען ווי מיט יעדן פארבייגענדן ָ‬ ‫ּפראצענט‬‫ָ‬ ‫צווייפלהאפטיגע ּפלעצער אויף ‪25‬‬ ‫ַ‬ ‫פון‬ ‫ּפאסירן‪.‬‬ ‫געדארפט ַ‬ ‫ַ‬ ‫ס'האט נישט‬ ‫ָ‬ ‫ראטעס פון די‬ ‫נאכמער‪ ,‬די ַ‬ ‫דאלער ָ‬ ‫פאלט דער ָ‬ ‫ַ‬ ‫דאס זיכער נישט קיין סדר העולם‪ ,‬נאר‬ ‫ריבית‪ ,‬איז ָ‬ ‫וואס‬ ‫ָאבער דער מענטש טענה'ט‪" :‬דו ווייסט ָ‬ ‫רּפאניקט‪" :‬וויפיל‬ ‫פא ַ‬ ‫באנק גייט ַארויף‪ ,‬און זיי ווערן ַ‬‫ַ‬ ‫שווארצן‬ ‫ַ‬ ‫ס'איז חורבן העולם‪ .‬די ַאלע הלוואות אויפ'ן‬ ‫געמאכט אויף מיר אויפ'ן‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫רא קולות יענער ָ‬ ‫פא ַ‬ ‫ַ‬ ‫ווארט‪ ,‬וועל איך ָאנזעצן מער‪ .‬ס'ווערט‬ ‫לענגער איך ַ‬ ‫וואס‬ ‫פאר מענטשן ָ‬ ‫געווארן ַ‬ ‫ָ‬ ‫געמאכט‬ ‫ַ‬ ‫מארק זענען‬ ‫ַ‬ ‫מאכט‬‫רא בזיונות ער ַ‬‫פא ַ‬‫וואס ַ‬ ‫טעלעפאן?דו ווייסט ָ‬‫ָ‬ ‫זאכן איז‬‫געזאגט? ביי די ַ‬ ‫ָ‬ ‫האט דיר‬‫נאר ערגער"‪ .‬ווער ָ‬ ‫זאכן ווייל‬‫גייען ַאריין אין ַא לחץ און טוען משוגענע ַ‬ ‫מיר אין שול? ער שרייט ַאז כ'בין ַא 'לוה רשע ולא‬ ‫נישטא קיין סדר העולם‪ ,‬קיינער קען נישט‬ ‫ָ‬ ‫בדרך כלל‬ ‫זיי גלייבן נישט גענוג אינעם אויבערשטן‪ .‬ווידעראום‬ ‫ישלם'‪ – "...‬דער אמת בלייבט ָאבער אמת‪ַ ,‬אז אויב‬ ‫פארשטייסט‬ ‫וואס ס'גייט זיין‪ .‬דו מיינסט ַאז דו ַ‬‫וויסן ָ‬ ‫באנק‪,‬‬ ‫רמאלע הלוואה פון ַא ַ‬ ‫נא ַ‬ ‫אויב מ'נעמט ַארויס ַא ָ‬ ‫וואס‬ ‫דו ווייסט ביי דיר ַאז דו האסט ּפרובירט צו טון ָ‬ ‫פארזיכערט ַאז ווי‬ ‫ַאלע חשבונות און דעריבער ביזטו ַ‬ ‫דאס נישט קיין שום חסרון‪ .‬אדרבה‪ַ ,‬אזוי ַארבעט‬ ‫איז ָ‬ ‫רמאלן סדר העולם און ס'איז‬‫נא ַ‬ ‫ס'פאדערט זיך לויט'ן ָ‬ ‫ָ‬ ‫מ'ווארט וועט עס ווערן ערגער‪ .‬ס'איז ָאבער‬ ‫ַ‬ ‫לענגער‬ ‫נאכנישט די‬ ‫האט ָ‬‫דער סדר העולם‪ַ ,‬אז ווען ַא מענטש ָ‬ ‫געגאנגען‪ ,‬מוז זיין ַאז די ריכטיגע צייט איז‬ ‫ַ‬ ‫נישט‬ ‫נישט אמת‪ַ .‬א איד דארף בלויז טון השתדלות לויט'ן‬ ‫זאל ער קענען ַארויסנעמען ַא הלוואה‬ ‫גאנצע געלט ָ‬ ‫ַ‬ ‫באשערט ַאז דו‬‫נאכנישט געקומען און ס'איז געווען ַ‬ ‫ָ‬ ‫דארף מתּפלל זיין‪.‬‬ ‫סדר העולם און ער ַ‬ ‫רמאל‪.‬‬ ‫נא ַ‬ ‫און משקיע זיין‪ַ ,‬אזוי בויעט זיך ַא וועלט ָ‬ ‫וואלסט עס ממילא נישט‬ ‫האבן די בזיונות‪ .‬דו ָ‬ ‫זאלסט ָ‬ ‫ָ‬ ‫ַאזוי קען מען זיך ַאליין בודק זיין די אייגענע‬ ‫ּפהאלטן‪.‬‬ ‫געקענט ָא ַ‬ ‫נאכנישט‬ ‫די ריכטיגע צייט איז ָ‬ ‫סאך מצבים‪ ,‬דורכדעם ווערט אויך‬ ‫בטחון לגבי ַא ַ‬ ‫ָאנגעקומען‬ ‫וואס מענטשן פרעגן‬‫קאנטע שאלה ָ‬ ‫בא ַ‬‫קלארער די ַ‬ ‫ָ‬ ‫ַא גוטע טעסט אויף בטחון‬ ‫דארפסטו‬‫מארגן‪ַ ,‬‬ ‫צאלן ַא חוב ָ‬ ‫בא ָ‬‫דארפסט ַ‬ ‫אויב דו ַ‬ ‫וואס הייסט‬ ‫יא השתדלות און ָ‬ ‫"וואס הייסט ָ‬ ‫ָ‬ ‫כסדר‪:‬‬ ‫האלט‬ ‫ווען ַא מענטש וויל זיך בודק זיין וואו ער ַ‬ ‫אודאי ּפרובירן צו טון ּפעולות לויט'ן סדר העולם צו‬ ‫טראכטן‬ ‫בא ַ‬‫נישט השתדלות"‪ .‬מ'קען זיך ַאליין ַ‬ ‫וויאזוי ער פירט זיך אויף‬‫זאל ער קוקן ַ‬ ‫מיט בטחון‪ָ ,‬‬ ‫מ'דארף טון‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫מ'דארף טון ָ‬‫ַ‬ ‫צאלן דעם חוב‪.‬‬ ‫בא ָ‬ ‫ַ‬ ‫רעאגירט אין ָאנגעשטרענגטע מצבים‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫וויאזוי מען‬ ‫ַ‬ ‫דא עיכובים פון 'מקום'‪' ,‬זמן'‪ָ ,‬אדער 'נפש'‬ ‫ווען ס'איז ָ‬ ‫דארף מען אפילו נעמען ַא הלוואה צו‬ ‫מאל ַ‬ ‫און ַא ָ‬ ‫און דורכדעם קען מען וויסן אויב מ'טוט די ריכטיגע‬ ‫דעמאלט?‬ ‫ָ‬ ‫וואס טוט ער‬ ‫ּפלאן‪ָ .‬‬ ‫וואס שטערן אים זיין ַ‬‫ָ‬ ‫דארפסטו‬ ‫רוואס ַ‬ ‫פא ָ‬ ‫צאלן דעם חוב‪ָ .‬אבער ַ‬ ‫בא ָ‬ ‫קענען ַ‬ ‫השתדלות על פי תורה‪.‬‬ ‫פארלירט זיך‪ ,‬ער ווערט ָאנגעצויגן און‬ ‫אויב ער ַ‬ ‫ַאריינגיין אין ַא לחץ און זיין פאר'דאגה'ט? קענסט‬ ‫בואו ונחשוב חשבונו של עולם;‬ ‫ס'איז א נייער זמן‪ ,‬וויאזוי האלט מען אן גוטע קבלות?‬ ‫יום ראשון פרשת נח‪ ,‬כ"ז תשרי תשפ"ו‬ ‫ש‪+‬בת ‪+‬בר‪+‬אשית‬ ‫חלק ב'‬ ‫א‬ ‫ּפראקטישע חשבונות זענען ַא חלק פון דער מצוה‬ ‫חכם לב יקח מצוות; די ַ‬ ‫דאס צו טון‪ָ ,‬אבער אויב דו וועסט‬ ‫זייער וויכטיג ָ‬ ‫בלאזן שופר אום ראש השנה‪,‬‬ ‫חלק‪ :‬ווען ַא איד וויל ָ‬ ‫האבן פינף חלקים צו אויספירן‬ ‫מ'דארף ָ‬ ‫ַ‬ ‫ּפראקטישע מחשבות‪,‬‬ ‫טראכט די ַ‬‫בא ַ‬ ‫נישט נעמען אין ַ‬ ‫איז געווענליך נישט שייך די ערשטע צוויי חלקים פון‬ ‫ַא קבלה טובה‬ ‫ּפראבלעמען‬ ‫ָ‬ ‫ּפאנטשערס און‬ ‫צו אויסרעכענען ַאלע ָ‬ ‫באשטימען 'גדרים וסייגים'‪ָ ,‬אבער‬ ‫מאכן ַא 'קבלה' און ַ‬ ‫ַ‬ ‫מ'האט ָאנגעהויבן דעם שיעור‪ַ ,‬אז ווען ַא‬ ‫ָ‬ ‫דעמאלט וועט די קבלה‬ ‫ָ‬ ‫ּפאסירן בדרך כלל‪,‬‬ ‫וואס ַ‬ ‫ָ‬ ‫האבן זייער‬‫יא ָ‬‫דארף מען ָ‬ ‫די לעצטע דריי חלקים ַ‬ ‫באקומט ַא התעוררות אויף סיי וועלכע דבר‬ ‫איד ַ‬ ‫נהאלטן!‬ ‫נישט קענען ָא ַ‬ ‫דארפסטו‬‫וויכטיג‪ .‬אויב דו ווילסט זיין ַא בעל תוקע‪ַ ,‬‬ ‫נאכדעם צו טון פינף‬ ‫פאדערט זיך צו ָ‬ ‫שבקדושה‪ָ ,‬‬ ‫דארפסט אויך וויסן ַאביסל‬ ‫לערנען די הלכות‪ ,‬און דו ַ‬ ‫טאקע קענען אויספירן די קבלה‬ ‫מ'זאל ַ‬ ‫חלקים כדי ַאז ָ‬ ‫ס'איז ַא חלק פון דער מצוה‬ ‫וואס דו טוסט בשעת תקיעת‬ ‫פארשטיין ָ‬‫ּפנימיות צו ַ‬ ‫דאס איז ממש ַאזוי ווי ַא בנין‬‫טובה אויף למעשה‪ָ .‬‬ ‫דא געוויסע תחומים און מצוות‬ ‫טאקע ָ‬ ‫ס'זענען ַ‬ ‫שופר‪ .‬אפילו אויב מ'לערנט נאר די צען טעמים פון‬ ‫וואס מ'קען נישט בויען נאר אויב מ'נעמט אין חשבון‬ ‫ָ‬ ‫ּפראקטישע‬‫ַ‬ ‫פארשטייט ַאז די‬ ‫וואו יעדער בר דעת ַ‬ ‫רבי סעדיה גאון קען עס שוין אויך ַאריינלייגן ַא געפיל‬ ‫יעדע איינס פון די ַאלע פינף חלקים ‪ -‬דער ערשטער‬ ‫וואס ָאן‬ ‫זאך‪ָ ,‬‬‫עצות זענען ממש ַא חלק פון דער ַ‬ ‫און ַא נשמה‪.‬‬ ‫חלק‪ :‬זיך אונטערצונעמען ַא קבלה‪ .‬דער צווייטער‬ ‫דעם קען מען נישט מקיים זיין די מצוה‪ .‬למשל ווען‬ ‫מאכן גדרים וסייגים און מתּפלל זיין‪ .‬דער‬ ‫חלק‪ :‬זיך ַ‬ ‫מ'בויעט ַא סוכה‪ ,‬ווייסט יעדער ַאז ס'איז נישט גענוג‬ ‫פאדערט זיך אויך דער לעצטער חלק‪:‬‬ ‫דאן ָ‬ ‫ָאבער ַ‬ ‫ּפראקטיש גערעדט‪ .‬גיי‬ ‫וואס צו טון‪ַ ,‬‬‫מ'זאל וויסן ָ‬ ‫ָ‬ ‫ַאז‬ ‫דריטער חלק‪ :‬לערנען און קענען די הלכות פון‬ ‫נאר‬‫בלויז צו וויסן די הלכה און די טעמים דערפון‪ָ ,‬‬ ‫פארשטיין די חשיבות‬ ‫זאך‪ .‬דער פערטער חלק‪ַ :‬‬ ‫דער ַ‬ ‫מאכן ַאז די ווענט שטייען גלייך‪...‬‬ ‫מ'דארף זיכער ַ‬‫ַ‬ ‫בלאזן שופר מיט די טעמים פון רבי סעדיה‬‫ּפרוביר צו ָ‬ ‫האבן‬‫ס'ארבעט נישט ַאזוי‪ .‬דו קענסט אפילו ָ‬ ‫גאון‪ַ ...‬‬ ‫און ּפנימיות דערפון‪ .‬און דער פינפטער חלק‪ :‬זיך‬ ‫זא‬ ‫מ'האט עּפעס ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫דא מצוות וואו‬ ‫ָאבער ס'זענען ָ‬ ‫וואס ָאן דעם קען‬ ‫ּפראקטישע עצות‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫ָאנגרייטן מיט‬ ‫דארט איז נישט ַאזוי וויכטיג דעם‬ ‫שטילע געפיל ַאז ָ‬ ‫וואס איז בירושה פונעם בעש"ט הק'‪ָ ,‬אבער‬ ‫ַא שופר ָ‬ ‫ס'האט זיך‬ ‫ָ‬ ‫מען נישט קענען אויספירן די קבלה‪ ,‬ווייל‬ ‫דאס איז ַאן עצת היצר ווייל ַאזוי‬ ‫ּפראקטישן חלק‪ָ .‬‬ ‫ַ‬ ‫ּפראקטישע מהלכים‬ ‫ַ‬ ‫דו מוזט זיין ָאנגעגרייט מיט די‬ ‫האלטן‪.‬‬‫וואס צו ַ‬ ‫נישט אויף ָ‬ ‫דורכפאלן מיט'ן‬ ‫ַ‬ ‫מ'זאל‬ ‫ָ‬ ‫כאּפט ער ַאריין מענטשן ַאז‬ ‫ַ‬ ‫בלאזן!‬ ‫וויאזוי צו ָ‬ ‫ַ‬ ‫מקיים זיין די מצוה‪.‬‬ ‫דאס איז ריכטיג לגבי‬‫פארשטייסט ַאז ָ‬‫ּפונקט ווי דו ַ‬ ‫פאדערט זיך די‬‫בלאזן שופר ָ‬ ‫צו ָ‬ ‫ביי די מצוות פון תקיעת שופר‪ ,‬שחיטה‪ ,‬און‬ ‫האבן‬ ‫מ'דארף ָ‬ ‫ַ‬ ‫פארשטיין ַאז‬‫זאלסטו ַ‬ ‫תקיעת שופר‪ָ ,‬‬ ‫ּפראקטישע צוגרייטונג‬ ‫ַ‬ ‫ּפראקטישע‬ ‫ַ‬ ‫מילה‪ ,‬דינגט זיך קיינער נישט ַאז די‬ ‫ּפראקטישע עצות לגבי ַא קבלה טובה אויפצושטיין‬ ‫ַ‬ ‫טאקע נישט‬ ‫וואס איז ַ‬ ‫לאמיר נעמען ַא ביישּפיל ָ‬ ‫ָ‬ ‫חלקים זענען ממש ַא חלק פון די מעשה המצוה‪,‬‬ ‫מאכן פון היינט ביז‬‫דאווענען‪ .‬דו קענסט ַ‬ ‫פאר'ן ַ‬ ‫פרי ַ‬ ‫נוגע פאר יעדן איינעם‪ָ ,‬אבער מ'קען דערפון זען ווי‬ ‫ּפונקט ווי לערנען די הלכות‪ .‬אפילו דער שלחן ערוך‬ ‫טאקע‬‫מארגן 'קבלות' מיט 'גדרים וסייגים'‪ ,‬און ס'איז ַ‬ ‫ָ‬ ‫ּפראקטישן‬ ‫וויכטיג ס'איז צו לייגן ַא דגוש אויף דעם ַ‬ ‫גליון הבינני || ‪5‬‬ ‫ּפראקטישע‬‫האבן צו טון מיט די ַ‬ ‫הלכות פון ַא סופר ָ‬ ‫דאס‬ ‫רוואס איז וויכטיג ַאז די משנה זאל ָ‬ ‫פא ָ‬ ‫ַ‬ ‫ּפראקטישע איינצלהייטן פון ָאט די‬ ‫ַ‬ ‫רעדט וועגן די‬ ‫אויסגעהאלטן‪ .‬ס'איז‬ ‫ַ‬ ‫זאל זיין‬ ‫דאס שרייבן ָ‬ ‫חלקים ַאז ָ‬ ‫זאגן די‬ ‫וואלט געווען גענוג צו ָ‬ ‫פארציילן? לכאורה ָ‬ ‫ַ‬ ‫מצוות!‬ ‫דא די‬ ‫דא די הלכות פון קדושת סת"ם‪ ,‬ס'איז ָ‬ ‫טאקע ָ‬ ‫ַ‬ ‫נאכט‪,‬‬ ‫גאנצע ַ‬ ‫וואך ַא ַ‬ ‫דארף זיין ַ‬‫הלכה ַאז דער כהן גדול ַ‬ ‫ס'זאל‬ ‫ָ‬ ‫מ'פארזיכערט ַאז‬‫ַ‬ ‫וויאזוי‬ ‫וואס איז ַא חילוק ַ‬‫ָ‬ ‫דא‬ ‫גארנישט ָ‬ ‫ּפראקטישע חלקים איז ָ‬ ‫אן די ַ‬ ‫צורת האותיות על פי הלכה למשה מסיני‪ ,‬ס'איז ָ‬ ‫דא‬ ‫ּפראקטישע‬ ‫טאקע געשען? דער תירוץ איז‪ :‬ווייל די ַ‬ ‫ַ‬ ‫ּפראקטישע‬‫אויך אין דער משנה געפינען מיר שוין ַ‬ ‫וואס ליגט אין די‬‫סאך ּפנימיות התורה און די סודות ָ‬‫ַא ַ‬ ‫חלקים פון ַא מצוה זענען ַא חלק פון דער מצוה‪ .‬ווייל‬ ‫פארציילן אין מסכת יומא ַאז ווען‬‫עצות‪ ,‬ווי חז"ל ַ‬ ‫סאך הלכות‬ ‫דא ַא ַ‬ ‫צורת האותיות‪ָ ,‬אבער ס'איז אויך ָ‬ ‫גאנצע‬‫געדארפט בלייבן וואך ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫האט‬‫דער כהן גדול ָ‬ ‫ּפראקטישע חלקים‪ ,‬סיי‬ ‫פארבינדן מיט די ַ‬ ‫וואס זענען ַ‬ ‫ָ‬ ‫ּפראקטישע עצות‪ ,‬גייט‬ ‫ַ‬ ‫אויב דו גייסט נישט טון די‬ ‫פארגעלערנט‬ ‫האט מען אים ָ‬ ‫נאכט פון יוה"כ ָ‬ ‫ַ‬ ‫ּפארמעט‪ ,‬סיי לגבי די טינט‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪ .‬ווייל‬ ‫לגבי די ַ‬ ‫דאס ממש ַא‬ ‫איינשלאפן! אויב ַאזוי איז ָ‬ ‫ָ‬ ‫דער כהן גדול‬ ‫אינטערעסאנטע לימודים ווי איוב‪ ,‬עזרא און דברי‬ ‫ַ‬ ‫נישטא קיין קיום המצוה‪ – .‬אויב ַאזוי‪,‬‬‫ָ‬ ‫ָאן דעם איז‬ ‫חלק פון דער הלכה‪.‬‬ ‫זאגט‪' :‬ביקש להתנמנם‪ּ ,‬פרחי כהונה‬‫הימים‪ .‬די משנה ָ‬ ‫דאס זעלבע‬ ‫פארשטיין ַאז ָ‬ ‫זאל מען נישט ַ‬ ‫רוואס ָ‬ ‫פא ָ‬ ‫ַ‬ ‫זאכן פון אידישקייט‪.‬‬ ‫סאך ַ‬ ‫גאר ַא ַ‬ ‫דאס זעלבע איז ביי ָ‬ ‫ָ‬ ‫מכין לפניו באצבע צרדה‪ ,‬ואומרים לו אישי כהן גדול‬ ‫איז לגבי ַאלע ַאנדערע מצוות התורה?‬ ‫ַאזוי איז עס ביי ַא מוהל און ביי ַא סופר‪ .‬וויפיל פון די‬ ‫עמוד והפג אחת על הרצפה'‪.‬‬ ‫ב‬ ‫צוגאנג‬ ‫זאכליכן ַ‬ ‫האלטן מיט ַא ַ‬ ‫נאר ַ‬ ‫לעשות ולקיים; קבלות טובות קענען זיך ָ‬ ‫האבן‬ ‫מ'דארף ָ‬ ‫ַ‬ ‫מאכן ַא קבלה‪,‬‬‫מ'דארף אודאי ַ‬ ‫ַ‬ ‫פון לערנען?"‪ .‬דער מציאות איז‪ַ ,‬אז יעדע נשמה פון‬ ‫מ'גייט זיך נעמען צום לערנען‪...‬‬ ‫מ'דארף קענען די הלכות פון תפלה‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫גדרים וסייגים‪,‬‬ ‫ַא איד וויל לערנען! יעדעס קינד וויל קענען גוט די‬ ‫זאגט‪:‬‬ ‫ס'קומט ַא פרישער זמן און דער מענטש ָ‬ ‫מ'דארף וויסן די ּפנימיות פון תפלה‪ָ .‬אבער‬ ‫ַ‬ ‫און‬ ‫זאגן ַאז ס'איז שלא לשמה‪ ,‬ווייל‬‫לאמיר ָ‬ ‫לימודים‪ ,‬אפילו ָ‬ ‫וואס‬ ‫"מען גייט זיך נעמען צום לערנען"‪ָ ...‬אבער ָ‬ ‫ּפראקטישע‬‫האבן ַ‬ ‫דארף מען אויך ָ‬ ‫פּונקט ַאזוי וויכטיג ַ‬ ‫מ'פארהערט זיך‪ָ ,‬אבער למעשה‬ ‫ַ‬ ‫מ'גיבט מתנות אויב‬ ‫טאקע נעמען‬ ‫זאלסט זיך ַ‬ ‫גייסטו טון דערצו ַאז דו ָ‬ ‫קאנצענטרירן‪ .‬און ס'איז‬ ‫מ'זאל זיך קענען ָ‬ ‫ָ‬ ‫עצות ַאז‬ ‫רוואס לערנט‬ ‫פא ָ‬ ‫דאס קינד מצליח זיין‪ .‬אויב ַאזוי‪ַ ,‬‬ ‫וויל ָ‬ ‫צום לערנען?!‬ ‫געוואלד מיט עצות‪ ,‬אפילו אין שו"ע שטייט‬ ‫ַ‬ ‫דא ַא‬ ‫ָ‬ ‫דא נוצן ַאביסל הארץ און מח!‬ ‫מ'דארף ָ‬ ‫ַ‬ ‫ער נישט?‬ ‫פארשטיין ַאז ער‬ ‫געווענליך וועט דער מענטש ַ‬ ‫פארפעלן‪,‬‬‫דאס ַ‬ ‫ּפראקטישע עצות‪ .‬אויב איינער וועט ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואס איז‬ ‫דאס איז ּפונקט ַאזוי ַאקטועל ביי ַא קינד ָ‬ ‫ָ‬ ‫נהאלטן די‬ ‫ס'זאל ָא ַ‬ ‫ָ‬ ‫דארף נעמען ַא חברותא כדי‬ ‫ַ‬ ‫וועט ער אוודאי נישט מצליח זיין‪ ,‬אפילו אויב ער‬ ‫קיינמאל‬ ‫ָ‬ ‫נאך‬ ‫"כ'האב ָ‬ ‫ָ‬ ‫ַא מחוצף‪ .‬דער מלמד טענה'ט‪:‬‬ ‫לאנגט די עצה פון‬ ‫בא ַ‬ ‫קביעות עתים‪ .‬אייגנטליך ַ‬ ‫דארף ַאוועקנעמען‬ ‫האט ַא מורא'דיגן רצון‪ ,‬ווייל ער ַ‬ ‫ָ‬ ‫זאל זיך ַאזוי‬ ‫געהאט אין כתה ב' ַאז איינער ָ‬ ‫ַ‬ ‫נישט‬ ‫פאר'ן חלק פון 'גדר וסייג'‬ ‫'נעמען ַא חברותא' סיי ַ‬ ‫נצענטראציע‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫קא‬‫וואס שטערן זיין ָ‬ ‫זאכן ָ‬ ‫די ַ‬ ‫חוצּפה'ן צו מיר"‪ .‬איין מינוט‪ .‬אויב ַא יונגל אין כתה ב'‬ ‫דאס‬ ‫'ּפראקטישע עצות'‪ .‬ווייל ָ‬ ‫ַ‬ ‫פאר'ן חלק פון‬ ‫און סיי ַ‬ ‫נצענטראציע‬ ‫ַ‬ ‫קא‬ ‫ּפראקטישע עצות פאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫דא‪ ...‬עס‬‫מאדנע ָ‬ ‫שטארק‪ ,‬איז עּפעס ָ‬‫ַ‬ ‫חוצּפה'ט זיך ַאזוי‬ ‫געכאּפט ַאז זיין מח גייט‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫וואס ער ָ‬ ‫נאכדעם ָ‬ ‫קומט ָ‬ ‫דאווענען‬ ‫ביים ַ‬ ‫ּפראקטישע הילף! ס'איז נישט גענוג צו‬ ‫פאדערט זיך ַ‬ ‫ָ‬ ‫מאל גייט ער בכלל נישט‬ ‫רפארן‪ ,‬און ָאפט ָ‬ ‫פא ָ‬ ‫אים ַ‬ ‫סאך מער‬ ‫היינטיגע צייטן זענען מענטשן ַא ַ‬ ‫מ'דארף‬ ‫ַ‬ ‫זאגן‪" :‬פיין‪ַ ,‬אלע קינדער גייען זיין וואויל"‪...‬‬ ‫ָ‬ ‫האט ער מחליט‬ ‫ָאנקומען צום לערנען‪ ,‬דעריבער ָ‬ ‫דאווענען ווי‬ ‫רּפלאנטערט מיט מחשבות ביים ַ‬ ‫ָ‬ ‫פא‬ ‫ַ‬ ‫האלטן אים‬ ‫וואס ַ‬ ‫זיך אומקוקן אויף די שוועריגקייטן ָ‬ ‫געווען צו נעמען ַא חברותא צו לערנען אינדערפרי‪.‬‬ ‫מאל‪ ,‬ווייל מ'איז ַאזוי ָאנגעשטרענגט מיט שיעבודים‬ ‫ַא ָ‬ ‫טאקע ַא רצון צו זיין גוט‪,‬‬ ‫האט ַ‬ ‫דאס קינד ָ‬ ‫צוריק! ָ‬ ‫האט מחליט‬ ‫וואס ָ‬ ‫זא מעשה פון איינעם ָ‬ ‫ער קען ַא ַ‬ ‫בייטאג איז מען‬ ‫ָ‬ ‫ביינאכט און סיי‬ ‫ַ‬ ‫און טרדות‪ .‬סיי‬ ‫דא דער רצון‪ ,‬מוז ער‬ ‫וואס ס'איז ָ‬‫נאכדעם ָ‬ ‫ָאבער אויך ָ‬ ‫דאווענען און ער‬ ‫פאר'ן ַ‬ ‫געווען ַאז ער גייט לערנען ַ‬ ‫איינמאל‪ָ ,‬‬ ‫וואס‬ ‫ָ‬ ‫זאכן אויף‬ ‫מיליאן ַ‬ ‫ָ‬ ‫פארנומען מיט‬ ‫ַ‬ ‫באגלייטונג‪.‬‬ ‫ּפראקטישע ַ‬ ‫האבן די ַ‬ ‫ָ‬ ‫דערפאר‬ ‫ַ‬ ‫אויפגעשטאנען צייטליך‪...‬‬ ‫ַ‬ ‫איז למעשה נישט‬ ‫דאס‬‫האבן ָ‬ ‫מאכט זייער שווער צו קענען אינזין ָ‬ ‫ַ‬ ‫פאר'ן‬ ‫זאגט ַ‬ ‫האט ער זיך גענומען ַא חברותא און ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫דאווענען‪ .‬דערצו ווערט אונזער מח צוגעוואוינט ‪-‬‬ ‫ַ‬ ‫פאר'ן טעגליכן שיעור‬ ‫ּפראקטישע עצות ַ‬ ‫ַ‬ ‫מאל ביז איך הייב אויף"‪.‬‬ ‫חבר‪" :‬קלינג מיר צען ָ‬ ‫לאגיע וועלט ‪ -‬ווערט ַאז‬ ‫טעכנא ָ‬ ‫ָ‬ ‫אין דער היינטיגער‬ ‫ערוואקסענע מענטשן‬ ‫ַ‬ ‫ממש די זעלבע איז ביי אונז‬ ‫דאס איז ַא 'גדר וסייג'‪ ,‬און חוץ מזה איז עס אויך‬ ‫ָ‬ ‫זאך מער ווי‬ ‫קאנצענטרירן אויף ַא ַ‬ ‫מ'קען נישט זיך ָ‬ ‫האבן‬‫ווען ס'קומט צו קביעות עתים לתורה‪ .‬מ'דארף ָ‬ ‫נאכדעם‬ ‫'ּפראקטיש'‪ .‬ס'איז ַא גוטע עצה ַאז אפילו ָ‬ ‫ַ‬ ‫יא מרגיל זיין צו‬ ‫צוויי סעקונדעס‪ .‬אודאי קען מען זיך ָ‬ ‫נצוהאלטן דעם טעגליכן‬ ‫ַ‬ ‫וויאזוי ָא‬ ‫ּפראקטישע עצות ַ‬ ‫ַ‬ ‫זאל ער נישט חלומ'ען‬ ‫יא אויף‪ָ ,‬‬ ‫וואס ער שטייט ָ‬ ‫ָ‬ ‫ווילאנג‬ ‫ַ‬ ‫קאנצענטרירט אויף לענגער‪ָ ,‬אבער‬ ‫בלייבן ָ‬ ‫גארנישט ווייניגער וויכטיג ווי‬ ‫דאס איז ָ‬ ‫שיעור‪ ,‬און ָ‬ ‫ביים לערנען‪.‬‬ ‫האט דעם‬ ‫מאל ַאז ער ָ‬ ‫ניטא ָ‬ ‫ַ‬ ‫דער מענטש ווייסט‬ ‫געוואלדיגן רצון‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫האבן ַא‬‫דער חלק הרצון‪ .‬מ'קען ָ‬ ‫רוואס‬ ‫פא ָ‬‫גאנצע? ַ‬ ‫דאס איז די ַ‬ ‫ָאבער איין מינוט‪ָ ,‬‬ ‫גארנישט טון דערצו‪.‬‬ ‫ּפראבלעם‪ ,‬וועט ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫מ'קען לערנען די הלכות פון קביעות עתים‪ ,‬מ'קען‬ ‫געטראכט ַאז ס'איז גענוג "זיך צו נעמען‬ ‫ַ‬ ‫האסטו‬ ‫ָ‬ ‫מ'דארף עוסק זיין דערין!‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫זאך ָ‬ ‫דאס איז ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫פארשטיין די חשיבות דערפון און דער שכר ָ‬ ‫ַ‬ ‫צום לערנען"?‬ ‫כאטש ָאנהויבן‪ .‬ער קען מחליט זיין‪:‬‬ ‫און ַא איד קען ָ‬ ‫דערפאר פון הימל‪ָ ,‬אבער אויב מ'ווייסט‬ ‫ַ‬ ‫מ'באקומט‬ ‫ַ‬ ‫ּפראקטיש גערעדט‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫דאס‬‫מאכט ָ‬ ‫'וויאזוי' מען ַ‬ ‫ַ‬ ‫נישט‬ ‫דאס קינד‬ ‫רוואס ָ‬ ‫פא ָ‬‫דא ַא סיבה ַ‬ ‫ס'איז ָ‬ ‫"איך בין ערנסט מיט מיין קבלה ַאז איך וויל אינזין‬ ‫לערנט נישט‪...‬‬ ‫דאס גייט‬‫פארשטיי ַאז ָ‬ ‫דאווענען‪ ,‬און איך ַ‬ ‫האבן ביים ַ‬ ‫ָ‬ ‫נצוהאלטן!‬ ‫ַ‬ ‫דאס ָא‬ ‫וועט מען נישט מצליח זיין ָ‬ ‫מאליגע שיטה פון‬‫משל למה הדבר דומה‪ :‬די ַא ָ‬ ‫דורכפאלן‬ ‫ַ‬ ‫סאך ַארבעט‪ .‬איך ווייס ַאז כ'גיי‬ ‫פאדערן ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫פאר תפלה בכוונה‬ ‫ּפראקטישע עצות ַ‬ ‫ַ‬ ‫וואלט באמת‬ ‫דאס קינד ָ‬ ‫חינוך איז געווען‪" :‬אויב ָ‬ ‫מאל אויפשטיין‪ .‬כ'ווייס דערפון‪ָ ,‬אבער איך‬ ‫כא ָ‬‫נא ַ‬ ‫און ָ‬ ‫האט‬‫דאווענען‪ :‬ווער ָ‬ ‫דאס זעלבע איז לגבי ַ‬ ‫ָ‬ ‫האלט ּפשוט‬‫וואלט ער געקענט‪ ...‬ער ַ‬ ‫געוואלט‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫ּפראקטישע‬ ‫דא געוויסע ַ‬ ‫פארשטיי אויך ַאז ס'זענען ָ‬ ‫ַ‬ ‫האבן ביים‬ ‫מ'דארף אינזין ָ‬ ‫ַ‬ ‫נאכנישט געהערט ַאז‬ ‫ָ‬ ‫נישט ביים לערנען‪ ,‬געב אים צוויי ּפעטש וועסטו‬ ‫דאס‬‫האבן ָ‬‫כ'דארף טון כדי צו קענען אינזין ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫זאכן ָ‬ ‫ַ‬ ‫מ'זאגט‬ ‫ָ‬ ‫דאווענען? ממש ַא מורא'דיגע חידוש‪...‬‬ ‫ַ‬ ‫דא עּפעס טיפער? היינט‬ ‫זען"‪ ...‬איי‪ ,‬אפשר ליגט ָ‬ ‫דארף ָאנקומען צוביסלעך צוביסלעך‬ ‫דאווענען‪ .‬איך ַ‬ ‫ַ‬ ‫מ'דארף‬ ‫ַ‬ ‫פאר'ן מענטש‪" :‬עס שטייט אין ספרים ַאז‬ ‫ַ‬ ‫זאכן! אפשר קען ער זיך נישט‬ ‫נאכקוקן די ַ‬‫קען מען ָ‬ ‫פארנומען מיט‬ ‫זאל נישט ַ‬ ‫ּפלאץ ַאז מיין מח ָ‬ ‫ַ‬ ‫צו ַא‬ ‫דאנק!‬ ‫דאוונט" – ַא גרויסן ַ‬ ‫האבן כוונה בשעת מען ַ‬ ‫ָ‬ ‫שטארק? מה‬ ‫ַ‬ ‫קאנצענטרירן אפילו אויב ער וויל זייער‬ ‫ָ‬ ‫זאכן‪".‬‬ ‫ַאנדערע ַ‬ ‫"זאלסט וויסן‬ ‫גארנישט מחדש געווען‪ָ ...‬‬ ‫האסט אים ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫וואס ווילסטו פון אים? דו פרעגסט ָ‬ ‫יעשה הבן? ָ‬ ‫ער וויל בלייבן ָאנוועזנד ביי דער‬ ‫באקומט מען‬ ‫דעמאלט ַ‬ ‫ָ‬ ‫מ'דאוונט בכוונה‬ ‫ַ‬ ‫ַאז אויב‬ ‫ּפראקטישע עצות דערויף!‬ ‫דא ַ‬ ‫מ'זאל טון? ס'זענען ָ‬‫ָ‬ ‫חתונה‪...‬‬ ‫גאנצע‬ ‫כ'זאג דיר‪ ,‬דיין ַ‬ ‫ָ‬ ‫טאג‪...‬‬ ‫גאנצן ָ‬ ‫פאר'ן ַ‬‫שפע ַ‬ ‫האנדלן מיט די ריכטיגע הילף‪.‬‬ ‫בא ַ‬ ‫דאס ּפשוט ַ‬ ‫מ'דארף ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫ס'איז ַאן אפטע ערשיינונג ביי ַא מחותן ָ‬ ‫נגעהאנגען אויב‬ ‫ָ‬ ‫רוחניות מיט דיין גשמיות זענען ָא‬ ‫מ'האט‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫דא טויזנטער נשמות ָ‬ ‫ס'זענען ליידער ָ‬ ‫האלט שוין ביים פינטן‬‫מאכט חתונה‪ ,‬בפרט אויב ער ַ‬ ‫ַ‬ ‫מ'דאוונט שמונה‬ ‫ַ‬ ‫דאווענען‪ ,‬ווען‬ ‫דו האסט כוונה ביים ַ‬ ‫מ'דארף זיך נעמען אין די הענט‬ ‫ַ‬ ‫זיי ָאנגעשריגן‪" :‬נו‪,‬‬ ‫האלט ער נישט זיין‬‫קינד‪ַ ,‬אז אין דעם יום החוּפה ַ‬ ‫עשרה איז עס ווי מ'שטייט אינעם קודש הקדשים"‪...‬‬ ‫האבן ּפרובירט און נישט מצליח געווען‬ ‫ַאריין"‪ ...‬זיי ָ‬ ‫טעלעפאן פאר‬ ‫ָ‬ ‫סעלפאן ביי זיך‪ .‬ער גיבט איבער דעם‬ ‫ָ‬ ‫זאכן? דו‬ ‫דו מיינסט ַאז ער ווייסט נישט פון די ַאלע ַ‬ ‫מ'האט‬ ‫ָ‬ ‫האבן זיך ליידער מייאש געווען‪ ,‬ווייל‬‫ביז זיי ָ‬ ‫זאל זיך‬ ‫ַא צווייטן ַאז יענער זאל אויפהייבן און יענער ָ‬ ‫זאגן‬‫ווילסט אים העלפן‪ָ ,‬אדער דו ווילסט אים נאר ָ‬ ‫ּפראקטישן חלק‬ ‫קיינמאל נישט עוסק געווען אין דעם ַ‬‫ָ‬ ‫זאל א‪.‬א‪.‬וו‪.‬‬ ‫ָאּפגעבן מיט ַאלע קלייניגקייטן פונעם ַ‬ ‫דארף טון?‬ ‫וואס ער ַ‬ ‫ָ‬ ‫האלט אים צוריק‬ ‫וואס ַ‬ ‫וואס איז די סיבה? ָ‬ ‫"לאמיר זען ָ‬‫ָ‬ ‫‪ || 6‬גליון הבינני‬ ‫מ'וואלט נישט‬ ‫ָ‬ ‫מאכן השתדלות‪ ,‬ווייל אויב‬‫זיך צו ַ‬ ‫זאך‬ ‫צייט‪ ,‬און ס'מעג גיין צוביסלעך‪ָ ,‬אבער ס'איז ַא ַ‬ ‫"היינט איז מיין קינד'ס יום החוּפה‪ ,‬איך ענטפער נישט‬ ‫וואלט מען בכלל נישט‬ ‫געמאכט קיין השתדלות ָ‬ ‫ַ‬ ‫האבן‪.‬‬ ‫וואס מען מוז ָ‬ ‫ָ‬ ‫טעלעפאנען"‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫קיין‬ ‫דא העלפן‬ ‫געשּפירט ַאז דער אויבערשטער גייט ָ‬ ‫האט שוין געזען‬‫דאס? ווייל ער ָ‬ ‫רוואס טוט ער ָ‬ ‫פא ָ‬‫ַ‬ ‫האבן ַא‬ ‫דארף ָ‬ ‫אויף עּפעס ַא וועג‪ .‬דער מענטש ַ‬ ‫ּפראקטישע עצות פאר שמירת עינים‬ ‫ַ‬ ‫ּפאסירט ביי די פריערדיגע חתונות‪.‬‬ ‫ס'האט ַ‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫ָ‬ ‫וואס גיבט אים די‬ ‫שטיקל אחיזה אויף דער וועלט ָ‬ ‫דאס זעלבע איז לגבי שמירת עינים‪ .‬מענטשן‬ ‫ָ‬ ‫ער וויל זיין ָאנוועזנד ביי זיין קינד'ס חתונה‪ ,‬און‬ ‫ראּפ גדרים‬ ‫מאכן זיך גוטע קבלות‪ ,‬מ'שטעלט זיך ַא ָ‬ ‫ַ‬ ‫פארנומען מיט'ן‬ ‫ער ווייסט ַאז אויב גייט ער זיין ַ‬ ‫געפיל פון בטחון‪ַ .‬אזוי קען ער שּפעטער נעמען דעם‬ ‫וסייגים‪ ,‬מ'קען די הלכות פון שמירת עינים‪ ,‬מ'גייט‬ ‫קאּפ נישט זיין ביי דער חתונה‪.‬‬‫טעלעפאן וועט זיין ָ‬ ‫ָ‬ ‫ּפלאץ‪ ,‬זיך‬ ‫געפיל און עס איבערלייגן אויפ'ן ריכטיגן ַ‬ ‫ַאריין אין די חשיבות און ּפנימיות המצוה‪ ,‬מ'הערט‬ ‫ריינפאלן צו‬ ‫ַ‬ ‫דער מח קען נישט אין איין מינוט ַא‬ ‫איינצו'חזר'ן ַאז "נאר דער אויבערשטער קען מיר‬ ‫מעשיות וועגן שמירת עינים‪ ,‬מ'ווערט נתרגש‪' ,‬וימאן'‪,‬‬ ‫העלפן‪ ,‬קיינער ַאנדערש"‪.‬‬ ‫האבן די רואיגקייט שוין ַא‬ ‫דער חתונה‪ ,‬ער מוז ָ‬ ‫טאקע זייער וויכטיג‬ ‫א‪.‬א‪.‬וו‪ָ .‬אט די ַאלע חלקים זענען ַ‬ ‫פארדעם‪.‬‬ ‫טאג ַ‬ ‫גאנצן ָ‬ ‫ַ‬ ‫אפילו אויב דער מענטש ווייסט ַאז דער‬ ‫דארף‬‫סאך‪ָ ,‬אבער גלייכצייטיג ַ‬ ‫און ס'העלפט זייער ַא ַ‬ ‫דארף ער עס קענען‬ ‫אויבערשטער גייט אים העלפן‪ַ ,‬‬ ‫ּפראקטישן חלק!‬ ‫האבן דעם ַ‬ ‫מען אויך ָ‬ ‫דא געווען‪...‬‬ ‫דער עולם איז נישט ָ‬ ‫האבן ַא שטיקל בילד דערפון‬ ‫נטאּפן בחוש‪ ,‬ער דארף ָ‬ ‫ָא ַ‬ ‫בנוסף צו די גדרים וסייגים און בנוסף צו ַאלע‬ ‫האט דער רב נישט‬ ‫אין ַא געוויסן בית המדרש ָ‬ ‫כאטש ער ווייסט ַאז ס'מוז נישט זיין‬ ‫הארץ‪ָ .‬‬‫אין זיין ַ‬ ‫דארף מען דורכגיין דעם אייגענעם סדר‬ ‫התעוררות‪ַ ,‬‬ ‫האט‬‫נאר ער ָ‬‫פאר 'כל נדרי'‪ָ ,‬‬ ‫גערעדט ווי געווענליך ַ‬ ‫פארגעשטעלט‪,‬‬ ‫וואס ער זיך ָ‬ ‫דוקא אויף דעם וועג ָ‬ ‫כאּפט די נסיונות‪,‬‬ ‫היום און זיך מתבונן זיין וואו עס ַ‬ ‫פאר נעילה‪ .‬ווען די‬‫ַאוועקגעלייגט זיין דרשה ביז ַ‬ ‫ס'קען אויך קומען פון ַאן ַאנדערן וועג‪ָ ,‬אבער ער‬ ‫ּפראקטישע עצות‪.‬‬‫האבן גוטע ַ‬ ‫דארף מען ָ‬ ‫דערנאך ַ‬ ‫ָ‬ ‫און‬ ‫האט ער זיי‬ ‫האבן אים געפרעגט דערויף‪ָ ,‬‬ ‫מתּפללים ָ‬ ‫דארף עּפעס אן אחיזה אויף דער וועלט‪ .‬דעריבער‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫מ'דארף עס נאר וויסן‬ ‫ַ‬ ‫דא עצות‪,‬‬ ‫זאך איז ָ‬ ‫אויף יעדע ַ‬ ‫מסביר געווען דעם אמת‪" :‬ווייל דער עולם איז נישט‬ ‫זא‬ ‫געמאכט ַא השתדלות‪ ,‬גיט עס אים ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫ווען ער ָ‬ ‫מ'זאל צוטרעפן די ריכטיגע עצות‪.‬‬ ‫און מתּפלל זיין ַאז ָ‬ ‫געוואלט רעדן‪ָ ,‬אבער קיינער‬ ‫ָ‬ ‫האב‬ ‫דאהי‪ ...‬איך ָ‬ ‫געווען ָ‬ ‫געפיל ַאז דער אויבערשטער וועט זיכער העלפן און‬ ‫דא געווען"‪...‬‬ ‫איז נישט ָ‬ ‫ּפראקטישע עצות פאר בטחון ה'‬ ‫ַ‬ ‫מ'דארף אפילו נישט ָאנקומען צו קיין נס‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫טאג‪,‬‬ ‫ערב יום כיּפור איז נישט קיין לייכטער ָ‬ ‫זאך‬ ‫די נושא פון בטחון איז ַא ביישּפיל פון ַא ַ‬ ‫פארן‬‫סאך ָ‬ ‫רּפלאגט‪ַ ,‬א ַ‬ ‫ָ‬ ‫פא‬ ‫ריאגט און ַ‬ ‫פא ָ‬ ‫מענטשן זענען ַ‬ ‫ּפראקטישע עצה אויף‬‫דאס איז ַא ביישּפיל פון ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫ס'פאדערט זיך‬ ‫ָ‬ ‫טראכטן נישט ַאז‬‫ַ‬ ‫וואס מענטשן‬‫ָ‬ ‫זיך ָאנוואונטשן צו די עלטערן צווישן איין סעודה‬ ‫דערמאנט‬ ‫ַ‬ ‫דאס זעלבע איז ווען דער מענטש‬ ‫בטחון‪ָ .‬‬ ‫ּפראקטישן חלק‪ .‬מען איז זיך סתם מחזק ווייל‬ ‫ַ‬ ‫דעם‬ ‫מ'דארף לויפן אין מקוה‪ ,‬און מ'איז‬‫ַ‬ ‫און די צווייטע‪,‬‬ ‫וואס איז געווען מיט‬ ‫זיך ַא מעשה פון השגחה ּפרטיות ָ‬ ‫געווארן אויף בטחון‪ָ .‬אבער למעשה‬ ‫ָ‬ ‫מ'איז נתעורר‬ ‫רטאגס צו די כּפרות‪ .‬דער מח‬‫פא ָ‬‫אויפגעשטאנען ַ‬ ‫ַ‬ ‫שוין‬ ‫זאגט ּפסוקים פון בטחון‪ָ ,‬אדער ער‬ ‫אים‪ָ ,‬אדער ער ָ‬ ‫האבן ַ'אלע פינף חלקים'‪ַ ,‬אריינגערעכנט‬ ‫דארף מען ָ‬ ‫ַ‬ ‫איז נישט רואיג און מ'איז נישט מיושב‪ .‬דער מענטש‬ ‫דאס זענען ַאלעס‬‫איז מסיח דעת פון דעם פראבלעם‪ָ ,‬‬ ‫ּפראקטיצירן‬ ‫ַ‬ ‫וויאזוי צו‬ ‫ַ‬ ‫ּפראקטישע עצות‬ ‫ַ‬ ‫די‬ ‫ווייסט ַאלע ענינים פון כל נדרי‪ ,‬ער קען די הלכות פון‬ ‫שטארק ַאז‬ ‫ַ‬ ‫וואס העלפן זייער‬ ‫ּפראקטישע עצות ָ‬ ‫ַ‬ ‫בטחון אויף למעשה‪.‬‬ ‫ּפראקטישע מהלך‬ ‫האבן ַא ַ‬‫דארף אויך ָ‬ ‫יו"כ‪ָ ,‬אבער ער ַ‬ ‫האבן ריכטיגע בטחון‪.‬‬ ‫טאקע ָ‬ ‫מ'זאל ַ‬ ‫ָ‬ ‫פאדערט‬ ‫רוואס עס ָ‬ ‫פא ָ‬‫דער בית הלוי איז מסביר ַ‬ ‫דאס קען געדויערן‬ ‫וויאזוי צו קענען זיין ָאנוועזנד‪ָ .‬‬ ‫ַ‬ ‫ג‬ ‫דאחיד בשמיא וארעא; דער חיבור צווישן עולם הזה און עולם הבא‬ ‫מאל‪ ,‬וועל איך רופן‬‫כא ָ‬ ‫נא ַ‬ ‫דאס טון ָ‬ ‫"אויב דו גייסט ָ‬ ‫עולם הזה‪ .‬אויב דו האסט נישט געטון דעם לעצטן‬ ‫מקשר זיין די תורה מיט'ן גשמיות‬ ‫פארציילן ַא גוטן לשון הרע‬‫דיין ידיד‪ ,‬און כ'וועל אים ַ‬ ‫טאקע געלערנט און געלערנט‪ָ ,‬אבער‬ ‫האסטו ַ‬‫חלק‪ָ ,‬‬ ‫נאך ַא סיבה‬ ‫דא ָ‬‫מיט ַא טיפערן בליק‪ ,‬איז ָ‬ ‫שטארק‬ ‫ַ‬ ‫אויף דיר"‪ .‬צוערשט ווערט מען נישט צו‬ ‫געמאכט קיין חיבור צו דער וועלט!‬ ‫ַ‬ ‫דו האסט נישט‬ ‫רוואס ס'איז ַאזוי וויכטיג זיך מתעסק צו זיין מיט‬ ‫פא ָ‬‫ַ‬ ‫מ'טראכט ַאז יענער‬ ‫ַ‬ ‫דערשראקן דערפון‪ ,‬ווייל‬ ‫ָ‬ ‫ּפראקטישע חלקים פון יעדע מצוה‪ ,‬ווייל דורכדעם‬ ‫די ַ‬ ‫סטראשעט סתם‪ָ .‬אבער ווען מ'זעט ַאז יענער פרעגט‬ ‫ַ‬ ‫ּפראקטישן‬ ‫דער מלחמת היצר קעגן דעם ַ‬ ‫ווערט צוגעבינדן דער 'עולם הזה' מיט'ן 'עולם הבא'‪.‬‬ ‫טעלעפאן נומער און ער קלינגט שוין‬ ‫ָ‬ ‫נאך דעם‬ ‫זיך ָ‬ ‫חלק‬ ‫ּפראקטישער חלק איז מחבר צווישן 'רוחניות'‬ ‫ַ‬ ‫דער‬ ‫דעמאלט ווערט מען ָאנגעצויגן‪ ,‬ווייל ער טוט‬‫ָ‬ ‫ַאריין‪,‬‬ ‫אויב מ'איז זיך מתבונן וועט מען זען‪ַ ,‬אז דער‬ ‫מיט 'גשמיות'!‬ ‫טאקע למעשה‪...‬‬ ‫עס ַ‬ ‫שטאּפל‬ ‫ַ‬ ‫ּפצוהאלטן דעם‬ ‫ַ‬ ‫עיקר תחבולות היצר איז ָא‬ ‫כאּפט‬ ‫פון אויספירן די מצוה אויף למעשה‪ .‬די קליּפה ַ‬ ‫צום ביישּפיל‪ :‬ווען מ'לערנט וועגן ַאלע גרויסע‬ ‫ווילאנג דער‬ ‫ַ‬ ‫דאס זעלבע איז ביים יצר הרע‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫דארט ווייל דער יצר הרע הרע וויל נישט ַאז‬ ‫זיך אן ָ‬ ‫ענינים פון ברית מילה‪ַ ,‬אז ס'איז ַאן אייביגער אות‬ ‫זאגט‬ ‫מענטש שּפירט בלויז ַא התעוררות און ער ָ‬ ‫ּפראבלעם פון‬ ‫ָ‬ ‫דאס איז אויך דער‬ ‫ּפאסירן‪ָ .‬‬ ‫ס'זאל ַ‬ ‫ָ‬ ‫האט‬‫ברית צווישן אידישע קינדער מיט'ן רבוש"ע‪ָ ,‬‬ ‫נאך‬ ‫ַאז "מען גייט זיך מחזק זיין"‪ ,‬איז דער יצר הרע ָ‬ ‫'הלומד שלא על מנת לקיים'‪ ,‬ווייל ס'איז נישט קיין‬ ‫מען מקיים געווען לימוד התורה‪ָ ,‬אבער ווען מען‬ ‫ּפראבלעם ווערט נאר‪ ,‬ווען דער איד הייבט‬ ‫רואיג‪ .‬זיין ָ‬ ‫טאקע ָאבער‬ ‫'תורה לשמה'‪ .‬דער מענטש לערנט ַ‬ ‫מ'מאכט זיכער עס צו‬ ‫ַ‬ ‫איז עס מקיים בּפועל‪ ,‬און‬ ‫ּפראקטישע קלייניגקייטן!‬ ‫ַאריינצוגיין אין די ַ‬ ‫ס'איז 'חכמתו מרובה ממעשיו'‪ ,‬זיין תורה איז נישט‬ ‫ראּפצונעמען ַאלע 'ציצין המעכבים'‪,‬‬ ‫טון ריכטיג‪ַ ,‬א ָ‬ ‫אויף למעשה‪ ,‬ס'איז ווי ַא 'נזם זהב באף חזיר'‪ .‬קוק‬ ‫האט מען ַאצינד עוסק געווען אין דעם לעצטן‬ ‫א‪.‬א‪.‬וו‪ָ .‬‬ ‫פארלייגט זיך בעיקר אויף די‬ ‫ער ַ‬ ‫שטאּפל‬ ‫ַ‬ ‫וואס איז דער ערשטער‬ ‫שטאּפל פון 'תורה'‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫ס'האט אים‬ ‫ָ‬ ‫אויף זיינע מדות און אויף זיין הלוך ילך‪,‬‬ ‫דעטאלן‬ ‫ַ‬ ‫טעכנישע‬ ‫פון 'עשייה'!‬ ‫גארנישט געטוישט‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫ווען איינער שמועסט ָאּפ מיט ַא חברותא צו‬ ‫'ּפראקטיש מקיים זיין‬ ‫ַ‬ ‫ווען ס'קומט צום חלק פון‬ ‫יונגערמאן לערנט פלייסיג‬ ‫ַ‬ ‫נאך ַא ביישּפיל‪ַ :‬א‬ ‫ָ‬ ‫נאכנישט‬ ‫האט דער יצר הרע ָ‬ ‫טעלעפאן‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫לערנען אויפ'ן‬ ‫פארלייגט זיך דער יצר הרע‬ ‫דארט ַ‬‫די קבלה טובה'‪ָ ,‬‬ ‫הלכות שבת‪ .‬די גמרא אינעווייניג מיט די ראשונים‪,‬‬ ‫ּפראבלעם דערמיט‪ .‬דו קענסט ָאּפשמועסן‪ .‬ער‬ ‫ָ‬ ‫קיין‬ ‫דארט זענען די גרעסטע נסיונות‪,‬‬ ‫דאס מערסטע‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫דער טור ובית יוסף‪ ,‬שלחן ערוך‪ ,‬משנה ברורה‪ ,‬ביז'ן‬ ‫כאּפט‬‫טעלעפאן ַ‬ ‫ָ‬ ‫מאכן ַאז דער‬ ‫דארף נאר זיכער ַ‬ ‫ַ‬ ‫דאס מערסטע מורא‪.‬‬ ‫האט דער יצר הרע ָ‬ ‫ווייל דערפון ָ‬ ‫נאכ'ן‬ ‫ּפסקי תשובות מיט'ן שמירת שבת כהלכתה‪ָ .‬‬ ‫ס'זאל‬ ‫ָ‬ ‫קלאר‪ ,‬און‬ ‫ָ‬ ‫מ'זאל נישט הערן‬ ‫נישט געהעריג‪ָ ,‬‬ ‫ווילאנג דו 'ווילסט' בלויז לערנען הלכות שבת און‬ ‫ַ‬ ‫מאכט זיך ַא שאלה ביי‬ ‫גאנצע מקצוע‪ַ ,‬‬ ‫לערנען די ַ‬ ‫האט‬ ‫ּפהאקן אינמיטן‪ ...‬דער מענטש ָ‬ ‫זיך כסדר ָא ַ‬ ‫דארף וויסן די הלכה אויף‬ ‫אים אינדערהיים וואו ער ַ‬ ‫האט ער נישט ַאזוי מורא‬ ‫דו 'ווילסט' עס מקיים זיין‪ָ ,‬‬ ‫זיך געקויפט ַא 'בלו‪-‬טוט' ווייל ס'איז אים שווער צו‬ ‫דא? דו האסט ָאנגעהויבן‬‫ּפאסירט ָ‬ ‫האט ַ‬‫וואס ָ‬ ‫למעשה‪ָ .‬‬ ‫וואס‬ ‫זאך ָ‬‫פאקטישע ַ‬ ‫דערפון‪ָ ,‬אבער ווען דו 'טוסט' ַא ַ‬ ‫ס'ארבעט‬‫טעלעפאן אין די הענט‪ָ ,‬אבער ַ‬ ‫ָ‬ ‫האלטן דעם‬ ‫ַ‬ ‫האסט געענדיגט‬ ‫פון ַא ּפסוק אין דער תורה און דו ָ‬ ‫דעמאלט‬ ‫ָ‬ ‫זאל דיר העלפן מקיים זיין די הלכה‪ָ ,‬אה‬ ‫ָ‬ ‫נישט גוט‪ ...‬ס'קוקט אונז אויס ווי סתם ַא טעכנישע‬ ‫האט זיך‬ ‫וואס ָ‬ ‫'האט‪-‬פלעיט' ָ‬ ‫ַ‬ ‫ביי דעם טעכנישן‬ ‫הייבט עס אן ווערן מסוכן‪...‬‬ ‫דאס פונעם יצר הרע!‬ ‫ּפראבלעם‪ָ ,‬אבער אוודאי קומט ָ‬ ‫ָ‬ ‫געמאכט ַא‬ ‫ַ‬ ‫אויסגעּפלאגט אינמיטן שבת! דו האסט‬ ‫ָ‬ ‫ּפראקטישן חלק קומט פאר די גרויסע‬ ‫ַ‬ ‫ביים‬ ‫ס'הייבט אן ווערן ערנסט‪...‬‬ ‫וואס מ'קען אפילו‬‫חיבור צווישן דעם גרעסטן אור‪ָ ,‬‬ ‫דארט איז‬ ‫פארלייגט ער זיינע כוחות‪ָ ,‬‬ ‫מלחמה‪ָ .‬‬ ‫דארט ַ‬ ‫סטראשעט ַא צווייטן‪:‬‬ ‫ַ‬ ‫דאס איז ַאזויווי איינער‬ ‫ָ‬ ‫נכאּפן מיט אותיות‪ ,‬ביז צו דעם גשמיות'דיגן‬ ‫נישט ָא ַ‬ ‫גליון הבינני || ‪7‬‬ ‫נאכנישט‬ ‫ּפלאץ איז ָ‬‫ַ‬ ‫דאס‬‫הענגט ַא צעטל ַאז ָ‬ ‫ּפגעהאקט און‬ ‫ַ‬ ‫האט די עלעקטעריק זיך ָא‬ ‫ּפלוצלינג ָ‬ ‫דארט איז זיך מחבר עולם הבא‬ ‫ּפראבלעם‪ ,‬ווייל ָ‬ ‫ָ‬ ‫זיין‬ ‫פארזיכערט און מ'קען עס נישט נוצן‪ .‬במשך די‬ ‫ַ‬ ‫דאס צוריק ָאן‪.‬‬ ‫וויאזוי מ'צינדט ָ‬ ‫קיינער ווייסט נישט ַ‬ ‫נאר דער יצר הרע איז ליידער מצליח‬ ‫מיט עולם הזה‪ָ .‬‬ ‫זאל‪...‬‬ ‫דאווענען אין ַא ַ‬ ‫צווייטע טעג יום טוב וועט מען ַ‬ ‫ריבערגעגאנגען לערנען‬ ‫ַ‬ ‫בלית ברירה איז די ישיבה ַא‬ ‫פארגעסן ַאז די ַאלע טעכנישע‬ ‫ַאז מענטשן זאלן בכלל ַ‬ ‫דארט איז די מלחמה!‬ ‫דאס ַאזוי? ווייל ָ‬ ‫רוואס איז ָ‬ ‫פא ָ‬‫ַ‬ ‫ּפלאץ‪ ,‬און איר קענט זיך פארשטעלן‬ ‫ַ‬ ‫אין ַא צווייטן‬ ‫ּפרטים זענען די ריכטיגע עבודת ה'!‬ ‫וואס הערשט צווישן די בחורים‬ ‫דאס גרויסע התמדה ָ‬ ‫ָ‬ ‫טאג פונעם שיעור‬ ‫ַא איד קומט ָאן דעם ערשטן ָ‬ ‫מ'דארף אויך סייעתא דשמיא אויף דעם‬ ‫ַ‬ ‫ּפלאץ‪ַ ...‬א פערטל שעה שּפעטער‬ ‫ַ‬ ‫אין דעם נייעם‬ ‫האב נישט געקויפט ַא גמרא"‪ .‬דער‬ ‫זאגט‪" :‬איך ָ‬‫און ָ‬ ‫ּפראקטישן חלק‬‫ַ‬ ‫האט זיך די עלעקטעריק צוריק אנגעצינדן‪ .‬דער‬ ‫ָ‬ ‫געזאגט נעכטן ַאז‬ ‫ָ‬ ‫האב דיר‬ ‫חברותא פרעגט אים‪" :‬איך ָ‬ ‫געוויס קען מען נישט מצליח זיין מיט אונזערע‬ ‫מ'זאל‬ ‫מנהל רעדט זיך דורך מיט די מגידי שיעור אויב ָ‬ ‫האסטו נישט געקויפט?" ‪-‬‬ ‫רוואס ָ‬ ‫פא ָ‬‫זאלסט קויפן‪ַ ,‬‬ ‫דו ָ‬ ‫סאך סייעתא‬ ‫מ'דארף ָאנקומען צו ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫אייגענע כוחות‪,‬‬ ‫מ'זאל נישט צוריקגיין‪ .‬און דערווייל‬ ‫ָ‬ ‫צוריקגיין ָאדער‬ ‫האבן נישט‬ ‫געגאנגען אין געשעפט און זיי ָ‬ ‫ַ‬ ‫"אה‪ ,‬ביזט‬ ‫ָ‬ ‫כאטש וויסן ַאז ס'איז וויכטיג‬ ‫מ'דארף ָ‬ ‫ַ‬ ‫דשמיא‪ָ ,‬אבער‬ ‫לאכט דער יצר הרע‪ ...‬ער לייגט ַאריין ַאלע זיינע‬ ‫ַ‬ ‫געהאט? גוט‪ ,‬היינט וועלן מיר לערנען אויסנווייניג"‪...‬‬ ‫ַ‬ ‫דעטאלן און‬ ‫ַ‬ ‫ַאריינצולייגן כוחות אין די טעכנישע‬ ‫שטאּפל!‬ ‫ַ‬ ‫כוחות דוקא ביים לעצטן‬ ‫מ'דארף מתּפלל צו זיין ַאז השי"ת זאל העלפן עס‬ ‫ַ‬ ‫האט ַא שליטה אינעם עולם העשיה‪ ,‬וואו‬ ‫די קליּפה ָ‬ ‫רענאווירט דעם בנין הישיבה דורכאויס‬ ‫ָ‬ ‫מ'האט‬ ‫ָ‬ ‫דא די ווייניגסטע רוחניות און דער גרעסטער‬ ‫ס'איז ָ‬ ‫פארלייגט דער יצר הרע ַאלע‬ ‫דארט ַ‬ ‫אויסצופירן‪ ,‬ווייל ָ‬ ‫ס'האט געהייסן ַאז ַאלעס וועט זיין‬ ‫ָ‬ ‫בין הזמנים און‬ ‫זיינע כוחות‪.‬‬ ‫דארט צו‬‫האט דער יצר הרע רשות ָ‬ ‫הסתר‪ ,‬דעריבער ָ‬ ‫מ'האט‬ ‫ָ‬ ‫טאג פונעם נייעם זמן‪.‬‬ ‫געענדיגט צום ערשטן ָ‬ ‫מאכן קונצן‪ .‬דער מענטש וויל קומען צום לערנען‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫נצוהאלטן‬ ‫ַ‬ ‫וויאזוי ָא‬ ‫דאס איז ַאביסל ַא 'צידה לדרך' ַ‬ ‫ָ‬ ‫קטאר ַאז ער מוז‬ ‫נטרא ָ‬ ‫ַ‬ ‫קא‬ ‫מאל דעם ָ‬ ‫נגעזאגט צען ָ‬ ‫ָ‬ ‫ָא‬ ‫זאגט מען‬ ‫טראפיק אינמיטן וועג‪ָ ,‬‬ ‫ָאבער ס'איז געווען ַ‬ ‫פאר'ן נייעם זמן בעז"ה‪ .‬מ'מיינט‬ ‫די פרישע קבלות ַ‬ ‫מ'זאגט‬ ‫ָ‬ ‫פאר'ן התחלת הזמן‪.‬‬ ‫טאג ַ‬ ‫פארטיג צוויי ָ‬ ‫זיין ַ‬ ‫רויספארן פריער"‪ .‬מען מיינט‬ ‫ָ‬ ‫זאלסטו ַא‬ ‫"מארגן ָ‬ ‫אים‪ָ :‬‬ ‫דאס וויכטיגקייט פון די‬ ‫נישט ַאוועקצונעמען ָ‬ ‫פארזיכערן ַאז אפילו אויב ס'וועט‬ ‫אים 'צוויי טעג'‪ ,‬צו ַ‬ ‫וואס משגיחים נוצן‪...‬‬‫שּפראך ָ‬ ‫ַ‬ ‫זא‬‫דאס איז ַא ַ‬ ‫צומאל ַאז ָ‬ ‫ָ‬ ‫ַאנדערע חלקים‪ :‬קבלות טובות‪ ,‬גדרים וסייגים‪,‬‬ ‫נאך ַאלץ‬ ‫זאל מען ָ‬ ‫טאג‪ָ ,‬‬‫פארשּפעטיגן מיט ַא ָ‬ ‫זיך ַ‬ ‫מ'האט עס אויסגעלערנט פאר די משגיחים מיט‬ ‫ָ‬ ‫פארשטיין די ּפנימיות און די‬‫לערנען די הלכות‪ ,‬און ַ‬ ‫טאג פונעם זמן מיט‬ ‫קענען ַאריינקומען דעם ערשטן ָ‬ ‫זאך‪:‬‬‫זאגט די זעלבע ַ‬ ‫יאר צוריק און יעדער ָ‬ ‫הונדערט ָ‬ ‫דאס ַאלעס דעקט נישט דעם‬ ‫טעמי המצוה‪ָ ,‬אבער ָ‬ ‫קיינמאל נישט‬ ‫ָ‬ ‫נאך‬‫ס'האט זיך ָ‬‫ָ‬ ‫ַא פרישקייט‪ָ .‬אבער‬ ‫רויספארן פופצן מינוט פריער"‪...‬‬‫ָ‬ ‫זאלסטו ַא‬‫"מארגן ָ‬ ‫ָ‬ ‫דארף עוסק זיין צו טרעפן די‬ ‫לעצטן חלק‪ַ ,‬אז מען ַ‬ ‫לעמאל הייבט מען ָאן דעם זמן מיט‬ ‫ָ‬ ‫אויסגעארבעט! ַא‬ ‫ַ‬ ‫האלטן אויף‬ ‫דארפן ַ‬‫וואס מיר ַ‬‫דאס איז די מלחמה ָ‬ ‫ניין‪ָ ,‬‬ ‫ּפראקטישע עצות אויסצופירן די קבלות טובות!‬ ‫ַ‬ ‫דעמאלט‬ ‫ָ‬ ‫געּפלאנט‪ ,‬און אויך‬ ‫ַ‬ ‫צוויי טעג שּפעטער ווי‬ ‫ּפראקטישן חלק‪ .‬ס'איז ַא מלחמה אדירה!‬ ‫דעם ַ‬ ‫זאל מען נישט ווערן געפאלן ביי זיך אויב מ'איז‬ ‫אודאי ָ‬ ‫גייט מען לערנען אינעם עזרת נשים‪...‬‬ ‫מ'זאל ווייטער לוחם זיין‪ ,‬און ביים‬ ‫ָ‬ ‫דורכגעפאלן‪ ,‬נאר‬ ‫ַ‬ ‫איבעראל‬ ‫ָ‬ ‫אין ַאלע ישיבות‪ ,‬אין ַאלע בתי מדרשים‪,‬‬ ‫ּפאנטשערס‪...‬‬ ‫די סיבה הונטער ַאלע ָ‬ ‫ווילאנג‬ ‫ַ‬ ‫סוף וועט דער אויבערשטער זיכער העלפן‪,‬‬ ‫מ'האט‬ ‫ָ‬ ‫מ'האט געבויעט ַא נייע שול‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫איז עס ַאזוי‪...‬‬ ‫מ'האט ָאנגעגרייט דעם היכל הישיבה ַאז ַאלעס‬ ‫ָ‬ ‫מ'מיינט עס ערנסט‪.‬‬ ‫געהאפט ַאריינצוגיין אויף יום טוב‪ָ ,‬אבער למעשה‬‫ָ‬ ‫זאל זיין צושטעלט אויפ'ן בעסטן אופן‪ָ ,‬אבער‬ ‫ָ‬ ‫'גוטע קינדער' איז נישט דער עיקר הצלחה‪...‬‬ ‫מתוך שיעור יום ה' ּפ רשת נח‪ ,‬ב' ר"ח חשון תשפ"ב לפ"ק‬ ‫האט דיך געגעבן ַא מתנה‪ָ ,‬אבער די אמת'ע הצלחה אין לעבן איז דיין‬ ‫רבוש"ע ָ‬ ‫די בעסטע קינדער ‪ -‬אייגענע מעשים טובים‬ ‫אייגענע עבודת ה'!‬ ‫גלייך ווען מען הייבט אן ּפרשת נח דעם ּפסוק‪" :‬אלה תולדות נח‪ ,‬נח איש צדיק‬ ‫מאל‪.‬‬ ‫האבן שוין געזען די רש"י הונדערטער ָ‬‫נאר‪ַ ,‬אז מיר ָ‬ ‫ּפראבלעם איז ָ‬ ‫דער ָ‬ ‫"דאס איז צו לערנען – שעיקר תולדותיהם של‬ ‫זאגט רש"י‪ָ :‬‬ ‫תמים היה בדורותיו"‪ָ ,‬‬ ‫טראכט‬ ‫מ'זאגט עס ָאּפ און מען ַ‬ ‫מאל‪ָ .‬‬‫ניטא ָ‬ ‫באמערקט עס ַ‬ ‫מאכט ַאז אונזער מח ַ‬ ‫דאס ַ‬‫ָ‬ ‫צדיקים מעשים טובים"!‬ ‫האבן ליידער נישט זוכה‬‫וואס ָ‬‫דא פאר מענטשן ָ‬‫נישט ַאריין‪ :‬וויפיל חיזוק ליגט ָ‬ ‫בראך אויב מ'לערנט ָאּפ דעם‬ ‫זא מורא'דיגער יסוד ַאז ס'איז ממש ַא ָ‬ ‫דא ליגט ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫האבן ליידער נישט‬ ‫וואס ָ‬ ‫דא פאר מענטשן ָ‬‫געווען צו קיין קינדער! וויפיל חיזוק ליגט ָ‬ ‫דא שטייט! דער געווענליכער מענטש שּפירט ַאז זיין‬ ‫וואס ָ‬‫מ'כאּפט נישט ָ‬‫ַ‬ ‫רש"י און‬ ‫מצליח געווען מיט די קינדער! וויפיל השקפה ליגט ָ‬ ‫דא!‬ ‫איבערגעלאזט קינדער תלמידי חכמים;‬‫ָ‬ ‫האט‬ ‫גאנצע הצלחה ווענדט זיך אויב ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫באדייט פון אמת'ע‬ ‫פארשטיין דעם ַ‬ ‫רש"י גיבט אונז ממש ַא נייע דערהער צו ַ‬ ‫האט‬‫האט אויפגעשטעלט ַא שיינע שטוב און ער ָ‬ ‫זיין הצלחה איז תלוי אויב ער ָ‬ ‫גאנצע הצלחה ווארט‬ ‫הצלחה‪ .‬דו קענסט יעצט ָאנהויבן ַארבעטן מיט זיך אליינס! די ַ‬ ‫דאס איז נישט‬ ‫זאגט אונז רש"י‪ :‬ניין ניין! ָ‬ ‫מרבה געווען תורה דורך זיינע קינדער‪ָ .‬‬ ‫נאך זיין דער גרעסטער מוצלח‪ָ ,‬אן קיין שטעלע‪ָ ,‬אן קיין‬ ‫נאך אויף דיר! קענסט ָ‬ ‫ָ‬ ‫געווארן אן עובד‬ ‫ָ‬ ‫נאר‪ :‬אויב דו ביזט אליינס‬ ‫די הצלחה! די הצלחה פון ַא איד איז ָ‬ ‫גארנישט! אויב דו וועסט זיך נעמען צו יראת שמים און מעשים‬ ‫קינדער‪ָ ,‬אן קיין ָ‬ ‫דאס הייסט די ריכטיגע 'תולדות'‪ַ ,‬אז דו האסט‬ ‫דאס הייסט עּפעס געטון! ָ‬ ‫ה'‪ָ .‬אט ָ‬ ‫מאקסימום הצלחה און די גרעסטע 'תולדותיהם של צדיקים'!‬ ‫דאס די ַ‬ ‫טובים איז ָ‬ ‫געהאט וואוילע קינדער? זייער פיין‪ ,‬דער‬ ‫ַ‬ ‫עּפעס געבויעט אויף דער וועלט! האסט‬ ‫פטרון הפצה‬ ‫פטרון חודש תשרי‬ ‫‪718. 686. 8300‬‬ ‫קול הבינני‬ ‫ארה"ב‬ ‫‪072. 257. 7726‬‬ ‫א"י‬ ‫נתנדב על ידי‬ ‫נתנדב על ידי‬ ‫לזכות אברהם שמואל משה בן שפרה‬ ‫‪0333. 070. 6585‬‬ ‫בריטניה‬ ‫הרוצה בעילום שם‬ ‫גאלדא לברכה והצלחה בכל העניינים‬ ‫זכות לימוד תורה דרבים של אלפי ישראל יעמוד להם ולב"ב להתברך‬ ‫‪0480. 20. 16. 18‬‬ ‫בלגיה‬ ‫זכות לימוד תורה דרבים של אלפי ישראל יעמוד להם ולב"ב להתברך‬ ‫בבני חיי מזוני רויחי מתוך בריות גופא ונהורא מעליא אמן‪.‬‬ ‫בבני חיי מזוני רויחי מתוך בריות גופא ונהורא מעליא אמן‪.‬‬ ‫לקבל הגליון בקביעות ע"י אימייל ‪info machonhavineini. com -‬‬ ‫ביהמ"ד אהל פיגא משה‬ ‫ביהמ"ד ויואל משה ביהמ"ד נצח ישראל‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 26‬לאקער ‪42‬‬ ‫סאטמאר לאקער ‪ 40‬פארשעי‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר–בנין בראך–לאקער ‪#213‬‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 53‬לאקער ‪#62‬‬ ‫ביהמ"ד בית אלעזר ביהמ"ד אבני צדק‬ ‫ביהמ"ד וויזשניץ לונדון לאקאר ‪25‬‬ ‫לאנדאן‪ :‬ביהמ"ד ביאלא ‪ 45‬לאקער ‪33‬‬ ‫ביהמ"ד רב טוב‬ ‫ביהמ"ד בית דוב‬ ‫קרית יואל‪ :‬ביהמ"ד בית‬ ‫מנחם זאב‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 13‬ביהמ"ד סטאלין‬ ‫ביהמ"ד ראדאשיץ‬ ‫לאקער ‪25‬‬ ‫מאנסי‪:‬‬ ‫ביהמ"ד בראשוב–לאקער ‪58Central Market‬‬ ‫ביהמ"ד וויען–שמש שטיבעל‬ ‫וויליאמסבורג‪:‬‬ ‫ביהמ"ד קראסנא לאקער ‪#166‬‬ ‫ביהמ"ד ראחמיסטריווקא–ליד המקוה‬ ‫בארא פארק‪:‬‬ ‫ניתן להשיג הגליון‬ ‫ביהמ"ד בּית התלמוד ליד הביהמ״ד‬ ‫ביהמ"ד חברה ש"ס בביהמ"‬ ‫ביהמ"ד ישמח‬ ‫ביהמ"ד הגדול וויזניץ עירמאנט‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר‬ ‫לאקער ‪219‬‬ ‫ביהמ"ד ווילעדניק בנין שיף‬ ‫ביהמ״ד קראלי–שמש שטיבעל‬ ‫ביהמ"ד טאהש–ליד המקוה‬ ‫‪The Winery 18 Ave‬‬ ‫במקומות הבאים‪:‬‬ ‫‪ || 8‬גליון הבינני‬