הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish — נח (2026-10-12)

||| שנת תשפ"ז לפ"ק ||| גליון קע"ב פרשת נח
שיעורי.
באידיש הרב שמעון
שפיצער
שליט"א
+א בך
א+בטח
ה ש+בת
+בר+אשית
עד בלי די;
האט נישט קיין שום גרעניצן
וואס ָ
אונזער שפע קומט פון ַא מקור ָ
חובת הלבבות שער הבטחון שיעור פ"ב ,יום ראשון ּפרשת ויחי ,י"ב טבת תשפ"א
בך א+בטח
חלק ב'
ח +נקוּ+דה
+ל+מחש+בה א
פארלוירן ווען מ'קומט ָאן צו ַא דעדליין
ועשית הישר והטוב; נישט ווערן ַ
וואס
פאראויס ַא גרויסן סכוםָ , צאלן פון ָ בא ָ
גרייט צו ַ האט ערּפלאנט צו טוןָ ,
וואס ער ַהאבן אים געפרעגט ָ ָ זיך לערנען בטחון פון ַא קרעטשמער
פאר'ן ּפריץָ .אבער צאלן ַ בא ָ
וואלט געווען גענוג צו ַ ָ זארגט.
בא ָ
געזאגט מיט ַא רואיגקייט" :איך בין נישט ַ
ָ קאנט די מעשהַ ,אז דער בעל שם בא ַ
ס'איז ַ
צאלן ַא ביליגערן ּפרייז. געוואלט ָ
ָ נארהאט ָ יענער ָ דער אויבערשטער וועט מיר זיכער העלפן". מאל געשיקט זיינע תלמידים צו ַא טוב הק' ָ
האט ַא ָ
געזאגט ַאז ניין ,איך בין נישט מסכים ָ האב איך אים ָ זאלן לערנען מדת ּפשוט'ער קרעטשמערַ ,אז זיי ָ
וועקגעגאנגען.
ַ טאקע ַאזא געשעפט ,און ער איז ַ צו ַא ַ
ישוב הדעת אויפ'ן וועג צום ּפריץ
הבטחון פון דעם איד .די תלמידים פונעם בעש"ט
עטליכע מינוט שּפעטער ,זעענדיג ַאז איך מיין עס דאן איז ָאנגעקומען דער שליח פונעם ּפריץ און ַ האטזענען ָאנגעקומען צו דעם קרעטשמער ,ער ָ
האט ער סמאל ָ
דא ָ ערנסט ,איז ער צוריקגעקומען און ָ דאס איז די זאגנדיג ַאז ָ
קלאּפ ָ
ַ געגעבן דעם דריטן דארט געזיצןזיי שיין אויפגענומען און זיי זענען ָ
צאלן די פולע ּפרייז .איך בא ָיא מסכים געווען צו ַ שוין ָ צאלט נישט יעצט ,וועט לעצטע געלעגנהייט :אויב ער ָ האט זיי
רוואס דער בעש"ט ָ
פא ָגעווארט צו זען ַ
ַ און
געגאנגען
ַ דאס געלט פון אים ,און כ'בין האב גענומען ָ ָ פאמיליע אין ַא גרוב,
גאנצע ַמען ַאריינשליידערן זיין ַ ַאהין געשיקט.
צאלן מיין חוב"...בא ָצום ּפריץ ַ קיינמאל נישט קענען ַארויסגיין.
ָ פון וואו ער וועט
אינמיטן קומט ַאריין ַא שליח פונעם ָארטיגן ּפריץ
האטדאס געהערט ָ האט ָ ווען דער קרעטשמער ָ קלאּפ אויפ'ן טיש .די תלמידים קוקן ַ און ער גיט ַא
וואס איז די נקודה פון דער מעשה?
ָ רויסגעלאזט אויפ'ן וועג צום ּפריץ .איי ,די
ָ ער זיך ַא רפסמאן און זיי זעען ַאז ער איז בכלל
ַ דאאויף דעם ָ
סאך
גאר ַא ַמ'קען פון דער מעשה לערנען ָ קעשענעס זענען ליידיג? דער אויבערשטער וועט געווארן ,ער גייט ווייטער ָאן
ָ נישט איבערגענומען
האלטן רואיג מיט וויאזוי ַא איד קען זיך ַ
לימודיםַ , האבן זיך געשטעלט ביים זיכער העלפן .די תלמידים ָ נאך ַא קורצע צייט איז דער שליח מיט זיין סדר היוםָ .
נאך ַא טיפערער דא ליגט ָ
ישוב הדעתָ .אבער ָ האבן געזען ַאזנאכצוקוקן ,און זיי ָ פענסטער אים ָ קלאּפ
נאך ַא ַפונעם ּפריץ צוריקגעקומען און געגעבן ָ
האט שוין געזען דעם דערהער :דער קרעטשמער ָ וואגן ָאּפגעשטעלט נעבן האט זיך ַא ָ אינמיטן וועג ָ רפסמאן ווערט ווייטער
ַ דאאויפ'ן טיש ,און דער ָ
נגעטראגן אים
ָ פאר די אויגן ,איינער ָ
האט זיך ָא נס ַ האט ָאנגעהויבן דעם קרעטשמער און איינער ָ גארנישט נתּפעל.ָ
געדארפט
ַ האט
וואס ער ָגאנצע געלט ָ דאס ַצו געבן ָ נאך ַא קורצע וויילע איז
רהאנדלן מיט איםָ .אבער ָ פא ַַ
האבן געפרעגט פון דעם ווען די תלמידים ָ
פאר'ן ּפריץ.
האבן ַ
ָ וואגן געפארן ווייטער.דער ָ האט ער זייפארָ , דא גייט ָ וואס ָ קרעטשמער ָ
זא
וויאזוי ַא מענטש אין ַא ַ
וואלטן געזען ַאויב מיר ָ וואגן זיך צוריקגעדרייט און דער האט דער ָ דאן ָ
ַ פאר די
סאך געלט ַ ערקלערט ַאז ער איז שולדיג ַא ַ
מצב הייבט זיך ָאן צו דינגען ַאז ער וויל ַא בעסערן מאל ָאנגעהויבן רעדןכא ָנא ַ
האט ָמענטש פונעם וואגן ָ ַארענדע פונעם ּפריץ ,און היינט איז דער לעצטער
וואלטן מיר אים ָאנגעקוקט ווי ַא חסר דעה .און ּפרייזָ , האט ַארויסגענומען ַא מיט'ן קרעטשמער ,ביז ער ָ צאלן .דעריבער שיקט דער ּפריץ בא ָ דאטום צו ַ ַ
כצומאכן.
ַ נא
איינגעפאלן אים ָ
ַ וואלט אונז נישט
אודאי ָ פאר'ן קרעטשמער, סכום געלט און עס ַאהינגעגעבן ַ מאל ,און אויב ער דערמאנען דריי ָ
ַ שליחים אים צו
וואס מ'ווילדאס געלט ָ כאּפ ָזיי נישט קיין טיּפש! ַ געגאנגען צום ּפריץ און
ַ דארט גלייךוועלכער איז פון ָ דעמאלט וועט
ָ קלאּפ,
צאלן ביים דריטן ַ בא ָ
וועט נישט ַ
דיר געבן! דו האסט דאך ַא משּפחה מיט קינדער גאנצע ַארענדע.צאלט די ַ בא ָ
ַ צוזאמען מיט דער
ַ ריינווארפן אין ַא גרוב
ַ מען אים ַא
וואס זענען אין ַא סכנה! ס'איז דען ַא שּפילעריי? ָ האבן
ווען דער קרעטשמער איז צוריקגעקומען ָ גאנצער משּפחה. ַ
דאנק דעם וועסטו אויב יענער וועט ַאוועקגיין און ַא ַ דא איז
וואס ָדי תלמידי הבעש"ט אים געפרעגט ָ האבן געזען ַאז ער איז בכלל ווען די תלמידים ָ
ָאנקומען אין גרוב מיט דיין משּפחה ,ביזטו דאך אן פארציילט" :דער מענטש האט ער ַ רגעגאנגעןָ .
ַ פא
ָ האבן זיי אים געפרעגט" :מסתמא פאר'דאגה'טָ , נישט ַ
אכזר אויף דיינע קינדער! רגעשלאגן ַאז ער וויל
ָ פא
האט מיר ָוואגן ָ
אויפ'ן ָ האטצאלן"ָ , בא ָ
דאס געלט צו ַ האסטו שוין גרייט ָ ָ
האט געשיקט זיינע ָאבער ַאז דער בעש"ט ָ ּפראדוצירן
ָ וואס איך וועל
ָאּפקויפן ַאלע משקה ָ האב נישט קיין ּפרוטה ,איך געזאגט" :ניין ,איך ָ
ָ ער
האט ערזאלן זיך לערנען דערפוןָ ,
תלמידים ַאז זיי ָ יאר ,און ער איז מיר
גאנצן קומענדיגן ָ
במשך דעם ַ צאלן" .ווען זיי
וויאזוי איך וועל עס ָ
האב נישט מושג ַ ָ
גליון הבינני || 1
דאס ַאז
ווילאנג ער בעט געווענליכע ּפרייזן ,הייסט ָ
ַ זען ַאז איך קען? קום ,כ'וועל דיר ווייזן ,כ'וועל לייגן ס'זאל זיין 'ללמד על הכלל כולו יצא'. ָ געוואלט ַאז
ָ
פאר'ן סדר העולםָ .אבער ווען איינער ער ַארבעט ַ האלב און
ראּפ די ּפרייז אויף ַלאז ַא ָ
ַא מודעה ַאז איך ָ וואס
"וואס איז די נקודה ָ
ָ ַא מענטש קען פרעגן:
זאכן פאר איבערגעטריבענע ּפרייזן ,ווייל
פארקויפט ַַ פארקויפט"... מארגן וועט עס ווערן ַביז ָ מ'זאל נישט זיין פאר'דאגה'ט
ָ דא? ַאז מ'לערנט פון ָ
מאכט ער האט נישט קיין ברירהַ ,
ער שּפירט ַאז ער ָ מאל וועט דער אויבערשטער זיין גוט סאך ָ ַא ַ סאך שיעוריםכ'האב שוין געהערט ַא ַ ָ אויפ'ן עתיד?
די וועלט ערגער. צו אים ,און דער מענטש וועט עס נישט קענען פאר'דאגה'ט ,ווייל דער
ַאז ס'לוינט זיך נישט צו זיין ַ
פארקויפן .דער רבוש"ע וועט אים העלפן ַאז ער ַ אויבערשטער וועט העלפן ...יישר כח ,למעשה בין
וואס
דא געוויסע בעלי מלאכה ָ געוויס זענען ָ
נארישן טעות ,און זאל נישט בלייבן לעבן מיט דעם ַ ָ פאר'דאגה'ט"... יא ַ
איך ָ
בעטן ַאביסל טייערער ,ווייל ס'איז זיי נישט ווערד
ָאנצונעמען די ַארבעט פאר ווייניגער ווי דעם סכום. טאקע נישט מצליח זייןָ .אבער דעריבער וועט ער ַ ענגשאפט ,קען מען זען אויב
ַ בשעת אן
פאל ווען ס'גייט שוין ַאריין
מ'רעדט ָאבער אין ַא ַ דעמאלט וועט
ָ פארקויפן ,און יא ַ
צומאל וועט ער עס ָ
ָ מ'האט בטחון
ָ
האטרויסגעווארפן געלט ...ער ָ
ָ האבן ַא
ער סתם ָ
גאר הויכע ּפרייזן,
אינעם גדר פון אונאה ,ווען מ'בעט ָ ָאבער באמת לערנט אונז די מעשה ַא הפלא'דיגער
דא בלויז
לעמאל ָ
ָ נארישקייט ,ווייל ס'איז ַאגעטון ַא ַ
מ'האט נישט קיין ַאנדערע ָ ווייל מען שּפירט ַאז ענגשאפט,
ַ יסוד :ווען ַא מענטש טרעפט זיך אין ַאן
צוויי מהלכים אויף הצלחה :צו טון השתדלות לויט'ן
יא אן ַאנדערע ברירה – דו קענסט ברירה .דו האסט ָ ווען ער איז זייער צעדרוקט און ער זעט נישט
געווענליכן סדר העולם ,און צו מתּפלל זיין .ס'איז
מתּפלל זיין צום אויבערשטן! דעמאלט איז די צייטָ ּפלאן און אויסוועג,
ַ קיין שום
דא ַא מהלך פון ַאוועקגיין און טוישן קיינמאל נישט ָ
ָ
ווען מ'קען בוחן זיין די אייגענע מדת הבטחון ,און
קיינמאל
ָ ַארויסגיין פון סדר העולם איז רמאלן סדר העולם!
נא ַ דעם ָ
מ'האט בעצם
ָ דעמאלט ַארויס ַאז
ָ צומאל שטעלט זיך
ָ
קיין ָאּפציע ווען מ'העכערט די ּפרייז שלא ביושר געהאט קיין בטחון.
ַ קיינמאל נישט
ָ
רמאגט
פא ָ ַאן אפטע ביישּפיל איז ווען איינער ַ פארקויפןהאט ַא קרקע און ער וויל עס ַַא מענטש ָ ַא מענטש דרייט זיך ַארום מיט גרויסע חובות ,און
פארדינגען ,און ער הייבט עטליכע דירות צו ַ סאך מער ווי די אמת'ע ּפרייז .ער איז נישט פאר ַא ַ
ַ זאגט" :ס'וועט זיין בסדר ,דער אויבערשטער וועט ער ָ
וואס איז גורם ַאז אויךדראסטיש די רענט פרייזןָ , ַ קיין אכזר און ער וויל נישט סתם רייסן געלט פון פאר'ן לעצטן טאג ַ
העלפן"ָ .אבער ווען ס'קומט אן ַא ָ
גאנצע דירות ַאנדערע זאלן יעצט נעמען מער ,און די ַ האב ַאזאגט" :הער זיך איין ,איך ָ מענטשן ,נאר ער ָ דעמאלט ווערט
ָ צאלן,
בא ָ
מ'דארף שוין ַַ דעדליין ווען
מארקעט זאל ארויפגיין .דער מענטש שּפירט ַאז ער ַ כ'דארף
ַ האב חובות און משּפחה מיט קינדער ,איך ָ ער ּפלוצים נהפך לאיש אחר ...ער איז ווילד ,ער
פאר ּפרנסהָ ,אבער אויב דו הייבסט די מוז עס טון ַ זיך פון ערגעץ דעקן" ...דער מענטש ווייסט ַאז שרייט ,ער וויינט ,ער טוט איבערגעטריבענע שריט...
פארקערט ווי בנין רמאל ,טוסטו ַ
נא ַ ּפרייז העכער ווי ָ מענטשן זענען זייער ָאנגעוויזן אויף דירות און זיי האטדאס איז ַא סימן ַאז פון דער ערשטער סעקונדע ָ ָ
העולם! ס'שטייט שוין אין הלכה ַאז אויב די פיש זאגט ער" :איך נעם וועלן עס סייווי קויפן ,דעריבער ָ געהאט קיין ריכטיגע בטחון ,נאר ס'איז
ַ ער שוין נישט
זאל מען נישט פארקויפער הייבן די ּפרייז פון פישָ , ַ דאּפלט ווי די געווענליכע ּפרייזַ .אז דו ווילסט נישט, ָ זאגן" :ס'וועט זיין בסדר,געשמאקער צו ָ
ַ אים געווען
קאליעמאכן ַקויפן קיין פיש אויף שבת ,ווייל זיי ַ קויף נישט"... ס'וועט זיין גוט".
פאר דער וועלט. דא ַא מהלך לויט דעם סדר העולם ַאז אודאי איז ָ האףשּפראך יומם ולילה" :איך ָ ַ מענטשן נוצן די
דאס זעלבע איז ווען איינער הייבט די ּפרייזן ָ דא ַא
מ'זאל ַאביסל ַארויפגיין מיט דער ּפרייז .ס'איז ָָ מ'דארף ַ מאכט ַאז דאס ַ ַאז ס'וועט זיין גוט" ...ווייל ָ
ּפראדוקטן ,ווייל
ָ פון שטריימלעך ָאדער ַאנדערע סאך העכער מקום דערצוָ .אבער אויב מ'גייט ַארויף ַא ַ זא גוטן געפיל, נישט נעמען קיין אחריות .עס גיט ַא ַ
דאלער. נאך עטליכע הונדערט ָ פארדינען ָער וויל ַ דאס שוין ַאריין איןרמאלער ּפרייז ,גייט ָנא ַ ווי דער ָ נאך ַא הכשר דערויף ,כאילו מ'לעבט מ'האט ָ
ָ און
באקומען זיין ּפרנסה דער מענטש שּפירט ַאז ער 'מוז' ַ פארענטפערט דער סוגיא פון אונאה! דער מענטש ַ מיט בטחוןָ ...אבער דער גרעסטער סימן ַאז ס'קומט
סאך ,מותרות וויל האט ער ַא ַ דא .הוצאות ָ דוקא פון ָ האבן ּפרנסה. דארף דאך ָ זאל איך טון ,איך ַ "וואס ָ
זיךָ : נישט פון אמת'ע בטחון ,איז ווען ס'קומט ַא דעדליין
האבן ,אויב ַאזוי בלייבט זיין איינציגע מהלך צו ער ָ מאכן קיין השתדלות?" ...דער תירוץ איך מעג נישט ַ ווען מ'קען שוין נישט זיין ַאזוי ָאּפטימיסטיש .אויב
דאס הייסט נישט קיין השתדלות! דער גדר איזַ ,אז ָ דאס אינגאנצן ,ווייזט ַָ דעמאלט
ָ פארלירט זיך מען ַ
מאכן ָאנגעשטרענגט קוועטשן דעם סדר העולם ,און ַ
מאכט דורכדעם די פון השתדלות איז :ווען מען ַ ּפווארפן רא ַ
געוואלט ַא ָָ האט בלויז ַאז דער מענטש ָ
דאס איז ַאלעס סאך ַאנדערע מענטשןָ . פאר ַא ַ
טראכטַ ּפלאץ .אויב ַאזוי,
ַ וועלט פאר ַא בעסערע געהאטַ גארנישט ס'האט ָ
ָ דעם אחריות פון זיך.
דאס נישט! געדענק געבויעט אויף דיין צמצום .טו ָ
מאכסט יעצט די וועלט בעסערָ ,אדער דו ַאריין :דו ַ מיט בטחון...
ַאז דער אויבערשטער גיבט דיר ּפרנסה! ריכטיגע
מאכסט די וועלט ערגער? ַ
נאר ווען דו טוסט דורכדעם ַא סערוויס השתדלות איז ָ רמאלן סדר
נא ַ
לעמאל בלייבן מיט'ן ָ
ָ ַא
פאר דער וועלט. פאררעכט די עלעקטעריק ווען אן עלעקטערישן ַ העולם
ביי מענטשן אינדערהיים ,און ער נעמט געלט פאר
באמת איז קרקע ַאביסל ַאנדערש ווי ַאנדערע האט זיך ַאנדערע נסיונות יעדע שוועריגקייט ָ
וואס ער ברענגט, טעריאל ָ
ַ מא
די טירחא און פאר די ַ
דא דער כלל פון 'אין אונאה חפצים ,ווייל ס'איז ָ זאך איז זיכער,און ַאנדערע אומשטענדןָ ,אבער איין ַ
דאס ַא ריכטיגע השתדלות ,ווייל ער איז הייסט ָ
מאל מוז מען ַארויפגיין ָאדער סאך ָ לקרקעות'ַ ,א ַ שטארק אפילו ווען ער ַ האלטן ַאז ַא איד דארף זיך ַ
ס'זאל
ָ עוסק בישוב העולם! ער בויעט די וועלט ַאז
האלט עסראּפגיין מיט דער ּפרייז .אויב קיינער ַ ַא ָ שטארק געדרוקט נישט ַארויסצוגיין פון דעם ַ איז
דאס זעלבע איז זיין לעקטער אין אידישע שטיבערָ .
נישט ביים קויפן ,איז ַא סימן ַאז דו האסט נישט האטגעווענליכן דרך העולם .דער אויבערשטער ָ
זאלן קענען שאפעס ַאז מענטשן ָוואס בויעט ַאיינער ָ
זאל זיך פירן אויף ַא גלייכן, געוואלט ַאז די וועלט ָ
ָ
לזא ,זיי מברר ,פרעג
געבעטן די ריכטיגע ּפרייזַ .א ָ האבן ַא קיך, רמאל ,און ַאז מענטשן זאלן ָ
נא ַ
וואוינען ָ
רמאלן וועג .און ס'קען נישט זיין ַאז
נא ַ יושר'דיגן און ָ
נאך און הער פון מענטשן ָאן קיין נגיעותָ ,אבער זיך ָ
זאגט דער שטארקע לחץ ָ ַ ווייל דו ביזט יעצט אין ַא
נאך ַאלץ נישט ,רעד מיט'ן אויבערשטן, אויב ס'גייט ָ
לעב מיט אמונה.
אפילו אויב ער "אקעי ,יעצט קענסטו ַאביסל ַארויסגיין
רמאלן דרך העולם ,און שּפעטער וועט
אויבערשטערָ :
נא ַ פון דעם ָ
פארדינעןוועט ַ
זאכן .אפילו ווען דאס איז דער כלל ביי ַאלע ַ ָ יא ַאזוי ,ווייזט מען
בארואיגן" ...אויב מ'טוט ָמען זיך ַ
האט געשטוּפט דעם סדר העולם איינער זעט ַאז ער ָ דערמיט ַאז מ'איז געבליבן מצומצם צום סדר פון דער
זאל עריא מצליח געוועןָ , האט ער ָ און למעשה ָ
וואס חז"ל ָ
זאגן (ּפסחים נ ,ב) ַאז ווען איינער געדענקן ָ געלט אויף בריאה ,און מ'גלייבט נישט באמת אינעם אויבערשטן
וואס ער איז העכער פון ַאלע צמצומים. ָ
טוט ַא מלאכה בערבי שבתותָ ,אדער במוצאי שבתות,
ָאבער בכל זמן שיש בו נדנוד עבירה ,איז 'אינו רואה דער מינוט, האט נישט קייןאויב ַא מענטש שּפירט ַאז ער ָ
וואס איז שלא כדרך העולם, זאך ָברירה נאר צו טון ַא ַ
סימן ברכה לעולם' .דער טורי זהב (סימן רנא) איז מסביר,
פארדינען
ַאז 'לעולם' מיינט אפילו אויב ער וועט ַ וועט עס נישט דעמאלט איז ער מגלה דעת ַאז זיין אמונה ובטחון איזָ
נישט בשלימות .ס'איז ַאזוי ווי ער ָ
זאגט" :דו מיינסט
האלטן! צום
דאס געלט.
געלט אויף דער מינוט ,וועט עס נישט ַ
האט ָאנגעזעצט ָ סוף וועט מען זען ַאז ער ָ האלטן!ַ פארקויפן די קרקע ווייל דער
יא! ווילסט
ַאז איך קען נישט ַ
לאזט מיר נישט? איך קען ָ אויבערשטער ָ
|| 2גליון הבינני
ב
באשערטע געלט
באקומען דיין ַ
לענפאלס ַ
ַ למען לא ניגע לריק; דו וועסט ַא
נישט -זיי געזונט"... יענעם און פאר דער וועלט .ווייל ַאז נישט גייט די תובע זיין אין בית דין איז ַא חיוב פון
שאק" :איךזא ָגעכאּפט ַא ַ
ַ האטדער ַארבעטער ָ וועלט אויף ַא קרומע וועג ,און דער אויבערשטער השתדלות
פארדעם און דו האסט קלאר געפרעגט ַ ָ האב דאך ָ ס'זאל זיך פירן ַא געהעריגע ישוב העולם .דער
וויל ַאז ָ דער חזון איש אין קונטרס אמונה ובטחון (פ"ג
צאלן דעם ּפרייז .איךגעזאגט ַאז דו ביזט מסכים צו ָ ָ דאס הייסט ַא חובת השתדלות .דו זאגטַ ,אז ָ
חזון איש ָ וואס ווערט גע'ּפסק'נט להלכה ַאז ס"ט) ברענגטָ ,
ּפצונארן ,אויב דו ווילסט קען ַ ּפרוביר דיר נישט ָא מאכסט ישוב העולם! ַ האט ַא ּפרנסה און ַא צווייטער איז אים
אויב איינער ָ
איך רעדן מיט די מומחים און זיי ָאנצייגן ּפונקטליך ָאבער ,אויב דו זעסט ַאז דו קענסט נישט יענעם מסיג גבול ,צום ביישּפיל ַאז יענער עפנט ַא געשעפט
באזירט מיין ּפרייז"ָ .אבער דער האב ַ וואס איך ָ אויף ָ האלט נישט לאמּפ ,ער ַ ּפהאלטן ,דו רעדסט צום ָ ָא ַ קעגנאיבער ,מעג מען יענעם רופן צו דין תורה ,מיט
געזאגט" :איך
ָ קלאר
ָ האט אים זייער באטרעפנדער ָ ַ האסטו מער נישט דעמאלט ָָ פאלגן קיין בית דין,
ביים ָ דער טענה פון 'קא פסקת לחיותי -דו נעמסט מיר
צאל דיר נישט" .דער האלט נישט דערביי ,איך ָ ַ קיין שום חיוב השתדלות צו ּפרובירן ַארויסשלעּפן דאס נישט קיין
רוואס איז ָ
פא ָצו די ּפרנסה' .לכאורהַ ,
נאכצולויפן ,צונאך ּפרובירט ָ האט אים ָ ַארבעטער ָ דאס געלט פון יענעם .און ַאצינד גייט דיר זיכער ָ סתירה מיט בטחון?
סטראשן ,און צו זיך בעטןָ ,אבער יענער ַ שרייען ,צו נישט העלפן דיינע ַאלע ּפעולות ,ווייל אין דער מינוט געוואלדיגער יסוד :אויב
ַ זאגט דער חזון איש ַא
ָ
ריינגעווארפן זיבן הונדערט שקל און ָ האט אים ַא ָ נישטא קיין חיוב השתדלות קען עס ָ וואס ס'איז מער
ָ מ'קוקט אויף דיר ַאליין ,איז זיכער ַאז 'מזונותיו של
צאל דירגעזאגט" :קענסט מיר שיקן א לויער ,איך ָ ָ מ'זאל ווערן
ָ מאכט בלויז ַאזשוין נישט העלפן! עס ַ אדם קצובות מראש השנה' ,יענער קען דיר אוודאי
נישט קיין ּפרוטה מער"... ָאּפגעריסן פונעם אויבערשטן .שוין ָאּפגערעדט ַאז גארנישט פון דיין ּפרנסה! ָאבער אויב נישט צונעמען ָ
דאס ברענגט ַאזויפיל סכסוכים און מחלוקת. ָ ּפהאלטן
יענער טוט ַאן עוולה ,און דו קענסט אים ָא ַ
דאס געלט פאר ַא טיקעט
פארלוירן ָ
ַ דארפסטודעמאלט ַ
ָ פון עפענען ַא געשעפט נעבן דיר,
האט מיר עס דערציילט ,ווייל ער דער מענטש ָ ּפצולאזן די לייצעס
ָ ווען ס'איז צייט ָא מאכן
דאס טון ,מצד דעם חיוב השתדלות ,צוריק צו ַ ָ
זאךוואס איז די ריכטיגע ַ געוואלט וויסן ָ
ָ האט ּפשוט ָ ווען ַא מענטש איז תובע יענעם מיט ַא געפיל גלייך דעם סדר העולם! אויב יענער וויל דיר מזיק
האט עס זא מצבָ .אבער בשעת ער ָ צו טון אין ַא ַ האט מיר ַאזוי בא'עוול'ט און
פון נקמה ַאז "יענער ָ ּפלאץ ,דורך ַא בית
זיין ,און דו שטעלסט יענעם אין ַ
ריינגעווארפן ַאז
ָ האט ער בדרך אגב ַא דערציילט ָ דאך שּפירן בחוש ַאזגעווארן" ,קען מען ָ
ָ כ'בין נפגע דאס ַא חיוב פון השתדלות. דין ,על פי הלכה ,הייסט ָ
טעלעפאן מיט
ָ האט גערעדט אויפ'ן וואס ער ָאינמיטן ָ מ'רייסט זיך דורכדעם ָאּפ פונעם אויבערשטןָ .
לאז
געוואנדן
ָ דער חזון איש איז מסביר ַאז ַאלעס איז
צאלן, בא ָגעוואלט ַָ האט אים נישט וואס ָ דעם יעניגן ָ מאך נישט דעם טעות! דו קענסט דאך ַאליין ָאּפ! ַ
ּפהאלטן פון דיר טאקע יענעם ָא ַ אויב דו קענסט ַ
ליציאנט
ַ ּפא
געזאגט ַאז ַא ָ
ָ האט אים יענער ּפלוצים ָ זאך.דאס איז נישט די ריכטיגע ַ
שּפירן ַאז ָ
צוריקהאלטן
ַ שאדן .אויב דו קענסט יענעם מאכן ָ ַ
פאר'ן רעדן אויפ'ן האט אים יעצט ָאּפגעשטעלט ַ ָ טאקע ַא גנב? אמת ,אמת! איי ,יענער איז דאך ַ מאכסטו די וועלט פאר ַא דעמאלט ַ
ָ דורך בית דין,
האט אים געגעבן טעלעפאן אינמיטן דרייוון ,און ער ָ
ָ טאקע יענעם תובע זייןָ ,אבער מאל מעג מען ַ און ַא ָ ּפלאץ ,און אויב ַאזוי ביזטו מחיוב ַאלץ ַ בעסערע
ַא טיקעט פאר טויזנט שקל... ווילאנג דו שּפירסט ַאז דו ביזט עוסק אין ישובַ נאר דאס צו טוןָ .אבער אויב דו קענסט נישט השתדלות ָ
זא
וואס טוען מענטשן בדרך כלל אין ַא ַ ָ עולם! אויב דו זעסט ַאז ס'העלפט ממילא נישט, מאכןגארנישט צו ַ ּפהאלטן יענעם ,טוט דיין פעולה ָָא ַ
צאלןבא ָ
סיטואציע? "יעצט קען איך דיר זיכער נישט ַ
ַ בארואיגן דיין געפיל פון נקמה,נאר דו ווילסט בלויז ַ דעמאלט ּפטור פון
ָ די וועלט בעסער ,דעריבער ביזטו
באקומען ַא טיקעט פון האב דאך ַגאנצע .איך ָדאס ַ ָ דא ַאן ענין פון 'כשם שמצוה לומר דבר דעמאלט איז ָ ָ השתדלות .דו קענסט בלייבן רואיג מיט בטחון ַאז
צאלןזאל דיר יעצט ָ דאלער ,דו ווילסט איך ָטויזנט ָ הנשמע ,כך מצוה שלא לומר דבר שאינו נשמע' .אויב וואס
דער אויבערשטער וועט דיר אוודאי געבן ַאלעס ָ
האבפופצן הונדערט שקל? ס'איז אוממעגליך! איך ָ דו זעסט ַאז דיין תביעה גייט נישט אויפטון ,זיי מוותר, מאכן. שאדן ַ
דארפסט ,און קיינער קען דיר נישט ָ דו ַ
זאל איך לעבן?וויאזוי ָ
דאך ַא משפחה מיט קינדערַ , רלאז זיך אויפ'ן אויבערשטן!
פא ָ און ַ
זאג יישר כח"ַ ...אזוי ווערט דער
נעם 700שקל און ָ ווען לוינט זיך צו רופן א צווייטן צו דין
פארקרומט.
אינגאנצן ַ
ַ קאּפ
ָ
צאלט פאר דער ַארבעט
בא ָ
נישט ַ תורה
פארציילט ַאז זיין ּפרנסההאט מיר נעכטן ַ ַא איד ָ קלארקייט איןָ ָאט דער יסוד קען ברענגען ַא
פארקערט! וואס איז ָאבער דער אמת? ּפונקט ַ ָ
פאררעכטן איינריכטונגען אין אידישע איז צו ַ האבן ספיקות .ווען סאך מצבים וואו מענטשן ָ ַא ַ
פאר דיר, לאנגט נישט ַ בא ַ
וואס ַ
אויב דו נעמסט געלט ָ
האט אים איינער ָאנגערופן ַאז שטיבער .לעצטנס ָ זאלהאט אים בא'עוול'טָ , איינער זעט ַאז דער חבר ָ
וועט דער אויבערשטער עס צונעמען פון ַא צווייטן
פאררעכטן זאל ַאריבערקומען צו אים אין שטוב ַ ער ָ וואס איז נוגע פאר מיין געלט,קלארָ :
ער וויסן זייער ָ
ּפאסירן זייער שנעל ,אויף דער דאס וועט ַ ּפלאץָ .
ַ
געמאכט דעם חשבון וויפיל ַ האט זיךעּפעס .ער ָ וואסדאס געלט ָ ּפראבלעם ,ווייל ָ
איז נישט קיין שום ָ
פארקערט ,דער ַארבעטער דאס זעלבע איז ַסעקונדע! ָ
וואס
ס'גייט אים קאסטן די טירחא און די שעות ָ באקומען! קיינער באשערט ,וועל איך סייווי ַ איז מיר ַ
פארדינטע באקומען זיין ערליך ַ האט נישט ַ וואס ָ ָ
ער וועט ַאריינלייגן אין דער ַארבעט ,און ס'איז אים דארף רוואס ַ
פא ָ דאס נישט ַאוועקנעמען! ַ קען מיר ָ
געלט ,אויב ער וועט זיך ַאביסל מתבונן זיין ,וועט ער
אויסגעקומען ַא חשבון פון טויזנט פינף הונדערט האבן פון יענעם? איך קען עס ּפונקט ַאזוי איך עס ָ
באקומען יענע האט עס שוין מסתם ַ באמערקן ַאז ער ָ ַ
האט ער צוריק גערופן יענעם מענטש און שקלָ . באקומען פון ַא צווייטן!ַ
האט עס ּפלאץ! און אויב ער ָוואך פון ַאן ַאנדערע ַ ָ
ּפראבלעם,
ָ געטראפן דעם
ָ האב
געפרעגט" :איך ָ האסטו יעצט ַא חיוב השתדלות ָאבער גלייכצייטיג ָ
האטוויבאלד ער ַָ באקומען ,איז עס בלויז נאכנישט ַ ָ
ס'וועט קאסטן ַאזויפיל און ַאזויפיל .דו ביזט גרייט צו ּפרובירן ָאּפשטעלן יענעם ,ווייל דורכדעם ביזטו
געסטראשעט און זיך געבעטן פאר זיין ַ שטארק
ַ צו
געזאגט" :איך
ָ האט אים יענער
צאלן דעם סכום?" ָ צו ָ מיישב די וועלטּ .פונקט ַאזוי ווי דער אויבערשטער
וואס איז
באקומען! ָ געלט .דיין געלט וועסטו סייווי ַ
פאררעכטן". כ'דארף דאך עס ַ
ַ האב דען ַא ברירה,
ָ האבן ּפרנסה זאלסט ָ געמאכט ַאז כדי דו ָ ַ האט ָ
דען ַא חילוק פון וועמען?
האטפיין .דער איד איז ַאריבערגעקומען און ער ָ דארפסטו עּפעס טון ,כדי צו ברענגען ַא ישוב העולם, ַ
נישט בלייבן ָאנגעוויזן אויף ַא געוויסן רראכטן
פא ָגעארבעט ַא גוטע פינף שעה ,ביז ס'איז ַ ַ און אויב דו וועסט טון דיין פעולה פון השתדלות
מענטש דאס געלט ווי האט געבעטן ָ געווארן .ווען ער ָ
ָ זאך פאר דייןאויפ'ן ריכטיגן אופן איז עס ַא מורא'דיגע ַ
וואס איז מחליט צו לעבן ַאזוי, יעדער איד ָ האט אים יענער ָאּפגעשטוּפט אויף ָאּפגעשמועסטָ , דאס שלימות און פאר דער שלימות פון דער בריאהָ ,
אפילו אויב ער וועט נישט זיין קיין ריזיגער בעל זאגט איםביינאכט ָ
ַ ביינאכט ,און ווען ס'איז געקומען
ַ זעלבע איז ווען איינער ּפרובירט דיר צו בא'עוול'ן,
האט דער דאס זען בחוש! ווייל ַאזוי ָ
מדריגה ,וועט ער ָ האב זיך איבערגערעדט מיט ַאנדערע יענער" :איך ָ מאלדארפסטו זיך משתדל זיין אים ָאּפצושטעלן! ַא ָ ַ
באשטימט ַאז די בריאה זאל ַארבעטן. אויבערשטער ַ סארט ַארבעט דארף נישט זאגן ַאז די ָוואס ָ
מומחים ָ לאזט וואס ָ
פארהאלטן "דו האסט ַא דיין ָ
ַ דורך אים
טאקע זייער ווייָ ,אבער אויב מ'לעבט מיט יא ,ס'טוט ַָ קאסטן מער ווי זעקס זיבן הונדערט שקל .אויב ָ מאל דורך אים תובע זיין צום בית דאס טון?" ,און ַא ָ ָ
באשיינּפערליך ַאז" :איך בין
אמונה ,שּפירט מען ממש ַ ווילסטו נעמען 6-7הונדערט שקל איז גוט ,און ַאז דין ,און דורכדעם טוסטו ַא מורא'דיגע טובה פאר
גליון הבינני || 3
ּפרק א' ַאז די אלף בית פון בטחון איז צו גלייבן ַאז פארלירט דעם גוטן פארלירט די משּפחה ,מען ַ מען ַ באקומען מיין געלט דוקא פון דיר, נישט מצומצם צו ַ
צוגעזאגט.
ָ האט
וואס ער ָ
דער רבוש"ע וועט אויספירן ָ פארמישט נאמען ווייל יעדער ווייסט שוין ַאז דו ביזט ַָ באקומען פון ַא צווייטן".
איך קען עס ַ
באקומען שטארק ַ ַ צומאל וויל דער מענטש זייער ָ פארלירט מען מאל ַ אין ַא ריזיגן סכסוך ,און וויפיל ָ טאקעוואלט ַ רמאלן סדר העולם ָ נא ַ
לויט'ן ָ
דאווענעןאויך דעם בית המדרש ,מ'קען שוין נישט ַ באקומען דיין געלט זאלסט ַ געדארפט זיין ַאז דו ָ
ַ
ַא געוויסע רפואהָ ,אבער ס'איז נישט מוכרח ַאז
"וואס טו איך בסך ָ זאגט:
דארט .און דער מענטש ָ ָ פאר
געארבעט ַ ַ וואס דו האסט פון דעם מענטש ָ
טאקע ָאנקומען ,ווייל דער אויבערשטער ס'גייט ַ
רמאלע
נא ַ הכל? איך בין תובע מיין געלט ...איך טו ָ האלט נישט דערביי ,יענער איםָ .אבער אויב יענער ַ
האט דער דא ָהאט אים נישט מבטיח געוועןָ .אבער ָ ָ
השתדלות ,איך גיי נישט בערכאות ,איך בין אים תובע פארדרייט דעם סדר העולם ,איז קודם כלּ ,פרוביר ַ
אויבערשטער מבטיח געווען ַאז אויב ס'איז דיר דאך מיר בא'גנב'ט"... האט ָ
ביים בית דין! יענער ָ יא טון דעם ריכטיגן זאל ָיענעם צו איבערצייגן ַאז ער ָ
האט עס דיר באשערט ַא געוויסע שפע ,און איינער ָ ַ
האט
ּפראצענט אמת ַאז יענער ָ ָ ס'איז הונדערט פאר'ן סדר העולםָ .אבער אויב ס'גייט נישט. שריט ַ
באקומען פון ַאן דעמאלט וועסטו עס ַ
ָ ַאוועקגענומען,
בארויבט ,און ס'איז אויך אמת ַאז ס'איז זייער דיר ַ זארג זיך נישט פאר דיין געלט ,ווייל דיין געלט גייסטו ָ
נאר ,ווען דער ּפראבלעם איז ָ ָ ּפלאץ .דער
ַ ַאנדערן
זאךָ .אבער ווען איינער
זא ַ
ראּפצושלינגען ַא ַ שווער ַא ָ ּפלאץ .קענסט רואיג
באקומען פון ַאן ַאנדערן ַ ממילא ַ
מאכט זיך ַאליין ַא לחץ" :ניין ,ניין ,איך גיי מענטש ַ זאגט דער חפץ פארלירט מער און מערָ , זעט ַאז ער ַ דאך נישטזאל תשובה טון ,ס'איז ָ דאווענען ַאז יענער ַָ
ּפלאץַ .אז ס'איז נישט ַ עס נעמען דוקא פון יענעם לאז שוין ָאּפ ַאלע לשון הרע מיט מחלוקת און חייםָ : ראּפקומעןדארפן ַא ָ
מאל ַ כא ָ
נא ַ
כדאי ַאז זיין נשמה זאל ָ
געגאנגען מיט כח ,וועל איך עס ברענגען מיט מער ַ הלבנת ּפנים ,דער אויבערשטער וועט דיר זיכער אויף דער וועלט צוליב דיין געלט.
זא
האב דאך ַא חיוב פון השתדלות"ַ ...א ַ כח ...איך ָ וואס דו האסטּפלאץ ַאלעס ַָ שיקן פון ַאן ַאנדערן
זאל נישט קענען האלט צוריק ַאז זיין שפע ָ איינער ַ געהאט!
ַ שאדן
ָ
דער בעל בטחון שּפארט זיך ַאזויפיל
ּפלאץ.
קומען פון ַאן ַאנדערע ַ
עגמת נפש
די הבטחה פון השי"ת וועט זיכער דער חפץ חיים אין ספר 'שמירת הלשון' (שער התבונה
ַא איד דארף בלויז גלייבן" :איך בין נישט מצומצם ּפאסירן
ַ רלאזט זיך אויפ'ן
פא ָּפרק יא) איז מסביר ַאז ווען ַא מענטש ַ
ַאז מיין שפע מוז קומען דוקא פון דער געוויסער געזאגט
ָ צומאל פרעגט דער מענטש" :דו האסט ָ פארשּפארן מאטיש ַ אויטא ַ
ָ אויבערשטן ,וועט ער זיך
ס'דארף
ַ זאךַ .אזוי אויך בין איך נישט מצומצם ַאז
ַ ּפלאץָ ,אבער
באקומען פון ַאן ַאנדערן ַַאז כ'וועל עס ַ ַאזויפיל עבירות פון לשון הרע און מחלוקת .אויב
האט מיר קומען דווקא פון דעם מענטש .אויב איינער ָ יאר שּפעטער ,און כ'מוטשע זיך האלט שוין פינף ָ
איך ַ מ'האט נישט קיין בטחון ,שּפירט מען ַאז "דער לשון ָ
ּפלאץ!"
בא'עוולה'ט ,וועט עס קומען פון ַאן ַאנדערן ַ האט
קוים צו ענדיגן דעם חודשַ ,אלעס ווייל יענער ָ פארקריכט מיט הרע איז דאך לתועלת"ָ ...אבער מען ַ
ווי דער אור החיים הק' ברענגט אין ּפרשת וישב ַאז צוריקבאקומען
ַ נאכנישטהאב עס ָ מיר בא'גנב'ט .איך ָ ַאזויפיל עבירות און ַאזויפיל עגמת נפש.
באשערט. באקומען מער געלט ווי ס'איז ַמ'קען נישט ַ ּפלאץ"...
פון ַא צווייטן ַ פאלטמאל ַאז ַא מענטש ַ מ'זעט ליידער ַאזויפיל ָ
מאלָ ,אדער פון באקומען איין ָדו קענסט עס נאר ַ לאזט נישט קומען דידער תירוץ איז :ווייל דו ָ ַאריין אין ַא סכסוך וועגן געלט ,ער רופט ַא צווייטן
יענעם ָאדער פון ַא צווייטן .אויב ס'גייט נישט פונעם האטּפלאץ .דער אויבערשטער ָ שפע פון ַא צווייטע ַ צאלן און
האלט נישט ביי ָ צו דין תורהָ ,אבער יענער ַ
וויאזוי דערלאז ָאּפ! דו וועסט זען בחוש ַ ערשטןָ , באקומען,
דיר מבטיח געווען ַאז דו גייסט עס צוריק ַ ּפאסירט ַאז נישט בלויז
דאן ַ י דרייט זיך ַארויסָ .אבער ַ
אויבערשטער ברענגט עס פון ַאן ַאנדערן אופן. זאגט אין ָאנהויב שער הבטחון
ווי דער חובת הלבבות ָ פארלירט די חברים,פארלירט די געלט ,נאר מען ַ מען ַ
ג
נאכנישט ָאנגעקומען היינט ,איז ַא סימן
ואתה נותן להם את אכלם בעתו; אויב ס'איז ָ
דארפסט עס נישט אויף היינט ַאז דו ַ
די צייט ַארבעט נישט קעגן דיר האבן אויף היינט!
דו מוזט עס נישט ָ האבן
סאך שווערער צו ָ
ביי 'זמן' איז ַא ַ
טארזאגן אונז שוין (ברכות סד ,א) ַאז מען ָ
חז"ל ָ ָאבער דער אמת איזַ ,אז דער אויבערשטער קען בטחון
נישט זיין ַא דוחק את השעה .אויב דו זעסט ַאז פון סאך מער וויפיל דו קענסט עס מסביר זיין. דיין מצב ַא ַ האבן ווען
דארף מען אויך ָדי זעלבע אמונה ַ
נאכנישט געקומען דער זאגט מען ַאז ס'איז ָ הימל ָ האבןדארפסט עס נישט ָ געזאגט ַאז דו ַ
ָ האט
אויב ער ָ ס'קומט צו דער נושא פון 'זמן' ,און דער מענטש
מאכןזאלסטו נישט שטוּפן די צייט .מענטשן ַ זמןָ , געזאגט ַאז
ָ היינט ,קענסטו זיין רואיג .ווער ָ
האט דיר גייט ַאריין אין ַא לחץ ַאז "איך מוז ממש 'יעצט'
דינסטאג מוז עס ווערן מסודר"...
ָ דאטום" :ביז
זיך ַא ַ מ'דארף זיך כסדר 'חזר'ן
ַ האבן?
דארפסט עס יעצט ָ דו ַ דאס געלט".
האבן ָ
ָ
טאקע זייער ַא גוטע
לגבי די מדה פון עצלות איז עס ַ האבַאז 'ואתה נותן להם את אכלם בעתו' :אויב איך ָ ביי 'מקום' און ביי 'נפש' איז גרינגער זיך צו מחזק
עצהָ ,אבער אויב דו האסט ּפרובירט און ס'איז נישט
האב מפשפש געווען במעשי, געדאוונט ,און אויב איך ָ
ַ זאגן" :איך גלייב ַאז אויב כ'וועל זיין און זיך ַאליין ָ
פארשטיין ַאז
זאלסטו ַ דינסטאגָ ,
ָ געווארן מסודר ביז
ָ
נאך ַאלץ נישט ָאנגעקומען ,מיינט דאס געלט איז ָאון ָ ּפלאץ וועט עס קומען באקומען פון דעם ַ עס נישט ַ
דאס איז פון הימל פאר דיין טובה.ָ
האבן יעצט! אפילו אויב דארף עס נישט ָ עס ַאז איך ַ ּפלאץ ,און אויב ס'וועט נישט קומען פון ַא צווייטע ַ
מאל ַאז די צייט ַארבעט סאך ָ מענטשן שּפירן ַא ַ האבן.
יא ָס'דאכט זיך מיר ַאז איך מוז עס ָ ַ האבן פון ַא צווייטן".פון דעם מענטש ,וועל איך עס ָ
נאךווארטן ,וועט עס ווערן ָ קעגן זיי" :אויב כ'וועל ַ
ערגער"ַ .אזוי איז עס ביי שידוכים און ַאזוי איז עס ביי ווען ַא איד וועט זיך צוגעוואוינען צו לעבן ַאזוי, ָאבער ווען ס'קומט צו זמן איז עס ַאביסל שווערער,
ריינכאּפן יעצט ווייל וויפיל
ַ דארף ַא געשעפטן" :איך ַ לעמאל קענען זען בחוש ָ טאקע נישט ַא וועט ער ַ "וואס איז דען
בארואיגט איםָ : ווייל ס'איז כאילו מען ַ
ווארטן וועט עס ווערן שווערער". לענגער כ'וועל ַ נאכנישט געווען ווען ער רוואס דער 'בעתו' איז ָ פא ָ ַ דאס געלט באקומען ָ ַא חילוק? אויב דו וועסט נישט ַ
דאס איז ָאבער נישט ריכטיג .די צייט ַארבעט נישט ָ יא זען מאל וועט ער ָ
געדאוונטָ ,אבער ַאזויפיל ָ ַ האט ָ יאר ַארום"...באקומען אין צוויי ָ היינט ,וועסטו עס ַ
דארף מען משתדל זיין לויט'ן סדר קעגן דיר! אודאי ַ וויאזוי ס'איז געווען ממש 'בעתו'!
קלארקייט ַ מיט ַא ָ דאס דארף ָזאגט ָאבער" :צדיק ,איך ַ דער מענטש ָ
האסטו זיך איינגערעדט ַאז רוואס ָ
פא ָ העולםָ ,אבער ַ רהאן ַאזויפיל מעשיות פון מענטשן פא ַ דאך ַ עס זענען ָ זאג מיר נישט קיין מעשיות געלט אויף היינטָ ...
אויב ס'ווערט נישט יעצט ,וועט עס נאר זיין ערגער?! וואלט דאס געלט ָ
געהאט פריער ַָ וואלטן זיי
וואס אויב ָ ָ מאך היינט חתונה! ָאדער יאר ַארום .איך ַ פון צוויי ָ
ס'האט
ָ געווארן יעצט ,איז ַא סימן ַאז ָ ַאז ס'איז נישט וואלט מען זיי עס צוגענומען.פארלוירן ָאדער ָ זיי עס ַ מאלהאט מיר שוין גערופן עטליכע ָ דער בעל חוב ָ
ּפאסירן יעצט! געדארפט ַ
ַ נישט האבן,דארפסט עס היינט ָ טאקע זיכער ַאז דו ַ דו ביזט ַ האט מיר וואס ער ָ זאגן ָ היינט ,און כ'וויל דיר נישט ָ
וואס די עלטערןדא ביי ַא שידוך ָ
מאל איז ָ
וויפיל ָ דאסָאבער אויב ס'איז נישט היינט ָאנגעקומען איז ָ געסטראשעט ...ער איז ַא גבר אלים און דו קענסט ַ
זענען געווען זיכער ַאז אויב דער בחור וועט ווערן 24 געדארפט ַ די גרעסטע ראיה ַאז דו האסט עס נישט כ'דארף עס אויף ַ זאג ַאזמיר גלייבן ַאז אויב איך ָ
יאר ַאלט ,וועט עס זיין געפערליך .שּפעטער שטעלט ָ באקומען. היינט ַ דאס געלט אויף היינט"... האבן ָ היינט ,מוז איך ָ
|| 4גליון הבינני
וואס העלפן
זאכן ָדאנק דעם טוט ער ַ זארגט און ַא ַ
בא ַָ האסטו ּפרובירט אוןווייטער בלייבן רואיג ,און אויב ָ ווארטן אויף
געדארפט ַ
ַ האט ּפשוטזיך ַארויס ַאז ער ָ
נאך
האט ָ
נישט פאר דער וועלט ,איז ַא סימן ַאז ער ָ זאלסטו געדענקן ַאז דו האסט געגאנגעןָ ,
ַ ס'איז נישט יאר
געווארן ָ 18
ָ וואס איז יעצט
זיין ריכטיגער זיווג ָ
וואס צו ַארבעטן אויף די מדה פון בטחון.ָ מאכן ישוב
געדארפט ַ
ַ עס נאר געטון ווייל דו האסט געארבעט פאר זיין תועלת!
האט נאר ַַאלט .די צייט ָ
צום ביישּפיל ,אויב ער נעמט ַארויס הלוואות העולם ,און אויב ס'איז נישט געשען ,מיינט עס ַאז טאג
מענטשן זעען ווי מיט יעדן פארבייגענדן ָ
ּפראצענטָ צווייפלהאפטיגע ּפלעצער אויף 25
ַ פון ּפאסירן.
געדארפט ַ
ַ ס'האט נישט
ָ ראטעס פון די נאכמער ,די ַ דאלער ָ פאלט דער ָ ַ
דאס זיכער נישט קיין סדר העולם ,נאר ריבית ,איז ָ וואס
ָאבער דער מענטש טענה'ט" :דו ווייסט ָ רּפאניקט" :וויפיל
פא ַ באנק גייט ַארויף ,און זיי ווערן ַַ
שווארצן
ַ ס'איז חורבן העולם .די ַאלע הלוואות אויפ'ן געמאכט אויף מיר אויפ'ן
ַ האט
רא קולות יענער ָ פא ַ
ַ ווארט ,וועל איך ָאנזעצן מער .ס'ווערט לענגער איך ַ
וואס
פאר מענטשן ָ געווארן ַ
ָ געמאכט
ַ מארק זענען
ַ מאכטרא בזיונות ער ַפא ַוואס ַ
טעלעפאן?דו ווייסט ָָ זאכן איזגעזאגט? ביי די ַ
ָ האט דירנאר ערגער" .ווער ָ
זאכן וויילגייען ַאריין אין ַא לחץ און טוען משוגענע ַ מיר אין שול? ער שרייט ַאז כ'בין ַא 'לוה רשע ולא נישטא קיין סדר העולם ,קיינער קען נישט ָ בדרך כלל
זיי גלייבן נישט גענוג אינעם אויבערשטן .ווידעראום ישלם' – "...דער אמת בלייבט ָאבער אמתַ ,אז אויב פארשטייסט וואס ס'גייט זיין .דו מיינסט ַאז דו ַוויסן ָ
באנק,
רמאלע הלוואה פון ַא ַ נא ַ
אויב מ'נעמט ַארויס ַא ָ וואס
דו ווייסט ביי דיר ַאז דו האסט ּפרובירט צו טון ָ פארזיכערט ַאז ווי ַאלע חשבונות און דעריבער ביזטו ַ
דאס נישט קיין שום חסרון .אדרבהַ ,אזוי ַארבעט איז ָ רמאלן סדר העולם און ס'איזנא ַ ס'פאדערט זיך לויט'ן ָ
ָ מ'ווארט וועט עס ווערן ערגער .ס'איז ָאבער ַ לענגער
נאכנישט די האט ָדער סדר העולםַ ,אז ווען ַא מענטש ָ געגאנגען ,מוז זיין ַאז די ריכטיגע צייט איז ַ נישט נישט אמתַ .א איד דארף בלויז טון השתדלות לויט'ן
זאל ער קענען ַארויסנעמען ַא הלוואה גאנצע געלט ָ ַ באשערט ַאז דונאכנישט געקומען און ס'איז געווען ַ ָ דארף מתּפלל זיין.
סדר העולם און ער ַ
רמאל.
נא ַ און משקיע זייןַ ,אזוי בויעט זיך ַא וועלט ָ וואלסט עס ממילא נישט האבן די בזיונות .דו ָ זאלסט ָ ָ
ַאזוי קען מען זיך ַאליין בודק זיין די אייגענע ּפהאלטן.
געקענט ָא ַ
נאכנישט
די ריכטיגע צייט איז ָ
סאך מצבים ,דורכדעם ווערט אויך בטחון לגבי ַא ַ ָאנגעקומען
וואס מענטשן פרעגןקאנטע שאלה ָ בא ַקלארער די ַ
ָ ַא גוטע טעסט אויף בטחון דארפסטומארגןַ ,
צאלן ַא חוב ָ
בא ָדארפסט ַ אויב דו ַ
וואס הייסט
יא השתדלות און ָ "וואס הייסט ָ
ָ כסדר: האלט
ווען ַא מענטש וויל זיך בודק זיין וואו ער ַ אודאי ּפרובירן צו טון ּפעולות לויט'ן סדר העולם צו
טראכטן
בא ַנישט השתדלות" .מ'קען זיך ַאליין ַ וויאזוי ער פירט זיך אויףזאל ער קוקן ַ מיט בטחוןָ , מ'דארף טון,
ַ וואס
מ'דארף טון ַָ צאלן דעם חוב. בא ָ
ַ
רעאגירט אין ָאנגעשטרענגטע מצבים, ַ וויאזוי מען
ַ דא עיכובים פון 'מקום'' ,זמן'ָ ,אדער 'נפש'
ווען ס'איז ָ דארף מען אפילו נעמען ַא הלוואה צו מאל ַ און ַא ָ
און דורכדעם קען מען וויסן אויב מ'טוט די ריכטיגע דעמאלט?
ָ וואס טוט ער ּפלאןָ .
וואס שטערן אים זיין ַָ דארפסטו רוואס ַ
פא ָ צאלן דעם חובָ .אבער ַ בא ָ
קענען ַ
השתדלות על פי תורה. פארלירט זיך ,ער ווערט ָאנגעצויגן און אויב ער ַ ַאריינגיין אין ַא לחץ און זיין פאר'דאגה'ט? קענסט
בואו ונחשוב חשבונו של עולם;
ס'איז א נייער זמן ,וויאזוי האלט מען אן גוטע קבלות?
יום ראשון פרשת נח ,כ"ז תשרי תשפ"ו
ש+בת +בר+אשית
חלק ב'
א
ּפראקטישע חשבונות זענען ַא חלק פון דער מצוה
חכם לב יקח מצוות; די ַ
דאס צו טוןָ ,אבער אויב דו וועסט זייער וויכטיג ָ בלאזן שופר אום ראש השנה, חלק :ווען ַא איד וויל ָ האבן פינף חלקים צו אויספירן
מ'דארף ָ
ַ
ּפראקטישע מחשבות,
טראכט די ַבא ַ נישט נעמען אין ַ איז געווענליך נישט שייך די ערשטע צוויי חלקים פון ַא קבלה טובה
ּפראבלעמען
ָ ּפאנטשערס און
צו אויסרעכענען ַאלע ָ באשטימען 'גדרים וסייגים'ָ ,אבער מאכן ַא 'קבלה' און ַ
ַ מ'האט ָאנגעהויבן דעם שיעורַ ,אז ווען ַא ָ
דעמאלט וועט די קבלה
ָ ּפאסירן בדרך כלל, וואס ַ
ָ האבן זייעריא ָדארף מען ָ די לעצטע דריי חלקים ַ באקומט ַא התעוררות אויף סיי וועלכע דבר איד ַ
נהאלטן!
נישט קענען ָא ַ דארפסטווויכטיג .אויב דו ווילסט זיין ַא בעל תוקעַ , נאכדעם צו טון פינף פאדערט זיך צו ָ שבקדושהָ ,
דארפסט אויך וויסן ַאביסל לערנען די הלכות ,און דו ַ טאקע קענען אויספירן די קבלה מ'זאל ַ
חלקים כדי ַאז ָ
ס'איז ַא חלק פון דער מצוה וואס דו טוסט בשעת תקיעת פארשטיין ָּפנימיות צו ַ דאס איז ממש ַאזוי ווי ַא בניןטובה אויף למעשהָ .
דא געוויסע תחומים און מצוות טאקע ָ ס'זענען ַ שופר .אפילו אויב מ'לערנט נאר די צען טעמים פון וואס מ'קען נישט בויען נאר אויב מ'נעמט אין חשבון ָ
ּפראקטישעַ פארשטייט ַאז די וואו יעדער בר דעת ַ רבי סעדיה גאון קען עס שוין אויך ַאריינלייגן ַא געפיל יעדע איינס פון די ַאלע פינף חלקים -דער ערשטער
וואס ָאן
זאךָ ,עצות זענען ממש ַא חלק פון דער ַ און ַא נשמה. חלק :זיך אונטערצונעמען ַא קבלה .דער צווייטער
דעם קען מען נישט מקיים זיין די מצוה .למשל ווען מאכן גדרים וסייגים און מתּפלל זיין .דער חלק :זיך ַ
מ'בויעט ַא סוכה ,ווייסט יעדער ַאז ס'איז נישט גענוג פאדערט זיך אויך דער לעצטער חלק: דאן ָ ָאבער ַ
ּפראקטיש גערעדט .גיי
וואס צו טוןַ ,מ'זאל וויסן ָ
ָ ַאז דריטער חלק :לערנען און קענען די הלכות פון
נארבלויז צו וויסן די הלכה און די טעמים דערפוןָ , פארשטיין די חשיבות זאך .דער פערטער חלקַ : דער ַ
מאכן ַאז די ווענט שטייען גלייך... מ'דארף זיכער ַַ בלאזן שופר מיט די טעמים פון רבי סעדיהּפרוביר צו ָ
האבןס'ארבעט נישט ַאזוי .דו קענסט אפילו ָ גאוןַ ... און ּפנימיות דערפון .און דער פינפטער חלק :זיך
זא
מ'האט עּפעס ַא ַ
ָ דא מצוות וואו ָאבער ס'זענען ָ
וואס ָאן דעם קען ּפראקטישע עצותָ ,
ַ ָאנגרייטן מיט
דארט איז נישט ַאזוי וויכטיג דעם שטילע געפיל ַאז ָ וואס איז בירושה פונעם בעש"ט הק'ָ ,אבער ַא שופר ָ
ס'האט זיך
ָ מען נישט קענען אויספירן די קבלה ,ווייל
דאס איז ַאן עצת היצר ווייל ַאזוי ּפראקטישן חלקָ . ַ ּפראקטישע מהלכים
ַ דו מוזט זיין ָאנגעגרייט מיט די
האלטן.וואס צו ַ
נישט אויף ָ
דורכפאלן מיט'ן
ַ מ'זאל
ָ כאּפט ער ַאריין מענטשן ַאז ַ בלאזן!
וויאזוי צו ָ
ַ
מקיים זיין די מצוה. דאס איז ריכטיג לגביפארשטייסט ַאז ָּפונקט ווי דו ַ פאדערט זיך דיבלאזן שופר ָ
צו ָ
ביי די מצוות פון תקיעת שופר ,שחיטה ,און האבן
מ'דארף ָ
ַ פארשטיין ַאזזאלסטו ַ תקיעת שופרָ , ּפראקטישע צוגרייטונג
ַ
ּפראקטישע
ַ מילה ,דינגט זיך קיינער נישט ַאז די ּפראקטישע עצות לגבי ַא קבלה טובה אויפצושטיין ַ טאקע נישט וואס איז ַ
לאמיר נעמען ַא ביישּפיל ָ
ָ
חלקים זענען ממש ַא חלק פון די מעשה המצוה, מאכן פון היינט ביזדאווענען .דו קענסט ַ פאר'ן ַ
פרי ַ נוגע פאר יעדן איינעםָ ,אבער מ'קען דערפון זען ווי
ּפונקט ווי לערנען די הלכות .אפילו דער שלחן ערוך טאקעמארגן 'קבלות' מיט 'גדרים וסייגים' ,און ס'איז ַ ָ ּפראקטישן
וויכטיג ס'איז צו לייגן ַא דגוש אויף דעם ַ
גליון הבינני || 5
ּפראקטישעהאבן צו טון מיט די ַ הלכות פון ַא סופר ָ דאס רוואס איז וויכטיג ַאז די משנה זאל ָ פא ָ ַ ּפראקטישע איינצלהייטן פון ָאט די
ַ רעדט וועגן די
אויסגעהאלטן .ס'איז
ַ זאל זיין
דאס שרייבן ָ
חלקים ַאז ָ זאגן די וואלט געווען גענוג צו ָ פארציילן? לכאורה ָ ַ מצוות!
דא די דא די הלכות פון קדושת סת"ם ,ס'איז ָ טאקע ָ ַ נאכט, גאנצע ַ וואך ַא ַ
דארף זיין ַהלכה ַאז דער כהן גדול ַ
ס'זאל
ָ מ'פארזיכערט ַאזַ וויאזוי
וואס איז ַא חילוק ַָ
דא
גארנישט ָ
ּפראקטישע חלקים איז ָ
אן די ַ
צורת האותיות על פי הלכה למשה מסיני ,ס'איז ָ
דא
ּפראקטישע טאקע געשען? דער תירוץ איז :ווייל די ַ ַ ּפראקטישעאויך אין דער משנה געפינען מיר שוין ַ
וואס ליגט אין דיסאך ּפנימיות התורה און די סודות ַָא ַ
חלקים פון ַא מצוה זענען ַא חלק פון דער מצוה .ווייל פארציילן אין מסכת יומא ַאז וועןעצות ,ווי חז"ל ַ
סאך הלכות דא ַא ַ
צורת האותיותָ ,אבער ס'איז אויך ָ
גאנצעגעדארפט בלייבן וואך ַא ַ
ַ האטדער כהן גדול ָ
ּפראקטישע חלקים ,סיי פארבינדן מיט די ַ וואס זענען ַ
ָ ּפראקטישע עצות ,גייט ַ אויב דו גייסט נישט טון די
פארגעלערנט האט מען אים ָ נאכט פון יוה"כ ָ ַ
ּפארמעט ,סיי לגבי די טינט ,א.א.וו .ווייל לגבי די ַ דאס ממש ַא איינשלאפן! אויב ַאזוי איז ָ
ָ דער כהן גדול
אינטערעסאנטע לימודים ווי איוב ,עזרא און דברי
ַ
נישטא קיין קיום המצוה – .אויב ַאזוי,ָ ָאן דעם איז חלק פון דער הלכה.
זאגט' :ביקש להתנמנםּ ,פרחי כהונההימים .די משנה ָ
דאס זעלבע פארשטיין ַאז ָ זאל מען נישט ַ רוואס ָ
פא ָ ַ זאכן פון אידישקייט.
סאך ַ גאר ַא ַ
דאס זעלבע איז ביי ָ
ָ מכין לפניו באצבע צרדה ,ואומרים לו אישי כהן גדול
איז לגבי ַאלע ַאנדערע מצוות התורה? ַאזוי איז עס ביי ַא מוהל און ביי ַא סופר .וויפיל פון די עמוד והפג אחת על הרצפה'.
ב
צוגאנג
זאכליכן ַ
האלטן מיט ַא ַ
נאר ַ
לעשות ולקיים; קבלות טובות קענען זיך ָ
האבן
מ'דארף ָ
ַ מאכן ַא קבלה,מ'דארף אודאי ַ ַ פון לערנען?" .דער מציאות איזַ ,אז יעדע נשמה פון מ'גייט זיך נעמען צום לערנען...
מ'דארף קענען די הלכות פון תפלה, ַ גדרים וסייגים, ַא איד וויל לערנען! יעדעס קינד וויל קענען גוט די זאגט:
ס'קומט ַא פרישער זמן און דער מענטש ָ
מ'דארף וויסן די ּפנימיות פון תפלהָ .אבער ַ און זאגן ַאז ס'איז שלא לשמה ,ווייללאמיר ָ
לימודים ,אפילו ָ וואס
"מען גייט זיך נעמען צום לערנען"ָ ...אבער ָ
ּפראקטישעהאבן ַ דארף מען אויך ָ פּונקט ַאזוי וויכטיג ַ מ'פארהערט זיךָ ,אבער למעשה ַ מ'גיבט מתנות אויב טאקע נעמען
זאלסט זיך ַ גייסטו טון דערצו ַאז דו ָ
קאנצענטרירן .און ס'איז מ'זאל זיך קענען ָ ָ עצות ַאז רוואס לערנט
פא ָ
דאס קינד מצליח זיין .אויב ַאזויַ ,
וויל ָ צום לערנען?!
געוואלד מיט עצות ,אפילו אין שו"ע שטייט ַ דא ַא ָ דא נוצן ַאביסל הארץ און מח! מ'דארף ָ
ַ ער נישט? פארשטיין ַאז ער געווענליך וועט דער מענטש ַ
פארפעלן,דאס ַ ּפראקטישע עצות .אויב איינער וועט ָ ַ
וואס איז
דאס איז ּפונקט ַאזוי ַאקטועל ביי ַא קינד ָ ָ נהאלטן די ס'זאל ָא ַ ָ דארף נעמען ַא חברותא כדי ַ
וועט ער אוודאי נישט מצליח זיין ,אפילו אויב ער
קיינמאל
ָ נאך
"כ'האב ָ
ָ ַא מחוצף .דער מלמד טענה'ט: לאנגט די עצה פון בא ַ
קביעות עתים .אייגנטליך ַ
דארף ַאוועקנעמען האט ַא מורא'דיגן רצון ,ווייל ער ַ ָ
זאל זיך ַאזוי געהאט אין כתה ב' ַאז איינער ָ ַ נישט פאר'ן חלק פון 'גדר וסייג' 'נעמען ַא חברותא' סיי ַ
נצענטראציע.
ַ קאוואס שטערן זיין ָ זאכן ָ די ַ
חוצּפה'ן צו מיר" .איין מינוט .אויב ַא יונגל אין כתה ב' דאס 'ּפראקטישע עצות' .ווייל ָ ַ פאר'ן חלק פון און סיי ַ
נצענטראציע
ַ קא
ּפראקטישע עצות פאר ָ
ַ דא ...עסמאדנע ָ שטארק ,איז עּפעס ַָ חוצּפה'ט זיך ַאזוי געכאּפט ַאז זיין מח גייט ַ האט וואס ער ָ
נאכדעם ָ קומט ָ
דאווענען
ביים ַ ּפראקטישע הילף! ס'איז נישט גענוג צו פאדערט זיך ַ ָ מאל גייט ער בכלל נישט רפארן ,און ָאפט ָ פא ָ אים ַ
סאך מער היינטיגע צייטן זענען מענטשן ַא ַ מ'דארף
ַ זאגן" :פייןַ ,אלע קינדער גייען זיין וואויל"... ָ האט ער מחליט ָאנקומען צום לערנען ,דעריבער ָ
דאווענען ווי רּפלאנטערט מיט מחשבות ביים ַ ָ פא ַ האלטן אים וואס ַ זיך אומקוקן אויף די שוועריגקייטן ָ געווען צו נעמען ַא חברותא צו לערנען אינדערפרי.
מאל ,ווייל מ'איז ַאזוי ָאנגעשטרענגט מיט שיעבודים ַא ָ טאקע ַא רצון צו זיין גוט, האט ַ דאס קינד ָ צוריק! ָ האט מחליט וואס ָ זא מעשה פון איינעם ָ ער קען ַא ַ
בייטאג איז מען ָ ביינאכט און סיי
ַ און טרדות .סיי דא דער רצון ,מוז ער וואס ס'איז ָנאכדעם ָ ָאבער אויך ָ דאווענען און ער פאר'ן ַ געווען ַאז ער גייט לערנען ַ
איינמאלָ ,
וואס ָ זאכן אויף מיליאן ַ
ָ פארנומען מיט ַ באגלייטונג.
ּפראקטישע ַ האבן די ַ ָ דערפאר
ַ אויפגעשטאנען צייטליך...
ַ איז למעשה נישט
דאסהאבן ָ מאכט זייער שווער צו קענען אינזין ָ ַ פאר'ן זאגט ַ האט ער זיך גענומען ַא חברותא און ער ָ ָ
דאווענען .דערצו ווערט אונזער מח צוגעוואוינט - ַ
פאר'ן טעגליכן שיעור
ּפראקטישע עצות ַ
ַ מאל ביז איך הייב אויף". חבר" :קלינג מיר צען ָ
לאגיע וועלט -ווערט ַאז טעכנא ָ
ָ אין דער היינטיגער ערוואקסענע מענטשן ַ ממש די זעלבע איז ביי אונז דאס איז ַא 'גדר וסייג' ,און חוץ מזה איז עס אויך ָ
זאך מער ווי קאנצענטרירן אויף ַא ַ מ'קען נישט זיך ָ האבןווען ס'קומט צו קביעות עתים לתורה .מ'דארף ָ נאכדעם 'ּפראקטיש' .ס'איז ַא גוטע עצה ַאז אפילו ָ ַ
יא מרגיל זיין צו צוויי סעקונדעס .אודאי קען מען זיך ָ נצוהאלטן דעם טעגליכן ַ וויאזוי ָא
ּפראקטישע עצות ַ ַ זאל ער נישט חלומ'ען יא אויףָ , וואס ער שטייט ָ ָ
ווילאנג
ַ קאנצענטרירט אויף לענגערָ ,אבער בלייבן ָ גארנישט ווייניגער וויכטיג ווי דאס איז ָ
שיעור ,און ָ ביים לערנען.
האט דעם מאל ַאז ער ָ ניטא ָ
ַ דער מענטש ווייסט געוואלדיגן רצון,
ַ האבן ַאדער חלק הרצון .מ'קען ָ רוואס
פא ָגאנצע? ַ
דאס איז די ַ
ָאבער איין מינוטָ ,
גארנישט טון דערצו. ּפראבלעם ,וועט ער ָ ָ מ'קען לערנען די הלכות פון קביעות עתים ,מ'קען געטראכט ַאז ס'איז גענוג "זיך צו נעמען
ַ האסטו
ָ
מ'דארף עוסק זיין דערין! ַ וואס
זאך ָ דאס איז ַא ַ ָ וואס
פארשטיין די חשיבות דערפון און דער שכר ָ ַ צום לערנען"?
כאטש ָאנהויבן .ער קען מחליט זיין: און ַא איד קען ָ דערפאר פון הימלָ ,אבער אויב מ'ווייסט ַ מ'באקומט
ַ
ּפראקטיש גערעדט, ַ דאסמאכט ָ 'וויאזוי' מען ַ
ַ נישט דאס קינד
רוואס ָ
פא ָדא ַא סיבה ַ
ס'איז ָ
"איך בין ערנסט מיט מיין קבלה ַאז איך וויל אינזין לערנט נישט...
דאס גייטפארשטיי ַאז ָ דאווענען ,און איך ַ האבן ביים ַ ָ נצוהאלטן!
ַ דאס ָא
וועט מען נישט מצליח זיין ָ
מאליגע שיטה פוןמשל למה הדבר דומה :די ַא ָ
דורכפאלן
ַ סאך ַארבעט .איך ווייס ַאז כ'גיי פאדערן ַא ַ ָ פאר תפלה בכוונה
ּפראקטישע עצות ַ
ַ וואלט באמת דאס קינד ָ חינוך איז געווען" :אויב ָ
מאל אויפשטיין .כ'ווייס דערפוןָ ,אבער איך כא ָנא ַ און ָ
האטדאווענען :ווער ָ דאס זעלבע איז לגבי ַ ָ האלט ּפשוטוואלט ער געקענט ...ער ַ געוואלטָ ,
ָ
ּפראקטישע דא געוויסע ַ פארשטיי אויך ַאז ס'זענען ָ ַ
האבן ביים מ'דארף אינזין ָ ַ נאכנישט געהערט ַאז ָ נישט ביים לערנען ,געב אים צוויי ּפעטש וועסטו
דאסהאבן ָכ'דארף טון כדי צו קענען אינזין ָ ַ וואס
זאכן ָ ַ
מ'זאגט
ָ דאווענען? ממש ַא מורא'דיגע חידוש... ַ דא עּפעס טיפער? היינט זען" ...איי ,אפשר ליגט ָ
דארף ָאנקומען צוביסלעך צוביסלעך דאווענען .איך ַ ַ
מ'דארף ַ פאר'ן מענטש" :עס שטייט אין ספרים ַאז ַ זאכן! אפשר קען ער זיך נישט נאכקוקן די ַקען מען ָ
פארנומען מיט זאל נישט ַ ּפלאץ ַאז מיין מח ָ ַ צו ַא
דאנק! דאוונט" – ַא גרויסן ַ האבן כוונה בשעת מען ַ ָ שטארק? מה
ַ קאנצענטרירן אפילו אויב ער וויל זייער ָ
זאכן". ַאנדערע ַ
"זאלסט וויסן גארנישט מחדש געוועןָ ... האסט אים ָ ָ וואס
וואס ווילסטו פון אים? דו פרעגסט ָ יעשה הבן? ָ
ער וויל בלייבן ָאנוועזנד ביי דער באקומט מען דעמאלט ַ
ָ מ'דאוונט בכוונה
ַ ַאז אויב ּפראקטישע עצות דערויף! דא ַ מ'זאל טון? ס'זענען ָָ
חתונה... גאנצע כ'זאג דיר ,דיין ַ ָ טאג...
גאנצן ָ פאר'ן ַשפע ַ האנדלן מיט די ריכטיגע הילף. בא ַ דאס ּפשוט ַ
מ'דארף ָ
ַ
וואס
ס'איז ַאן אפטע ערשיינונג ביי ַא מחותן ָ נגעהאנגען אויב ָ רוחניות מיט דיין גשמיות זענען ָא מ'האט
ָ וואס
דא טויזנטער נשמות ָ ס'זענען ליידער ָ
האלט שוין ביים פינטןמאכט חתונה ,בפרט אויב ער ַ ַ מ'דאוונט שמונה ַ דאווענען ,ווען דו האסט כוונה ביים ַ מ'דארף זיך נעמען אין די הענט
ַ זיי ָאנגעשריגן" :נו,
האלט ער נישט זייןקינדַ ,אז אין דעם יום החוּפה ַ עשרה איז עס ווי מ'שטייט אינעם קודש הקדשים"... האבן ּפרובירט און נישט מצליח געווען ַאריין" ...זיי ָ
טעלעפאן פאר
ָ סעלפאן ביי זיך .ער גיבט איבער דעם
ָ זאכן? דו דו מיינסט ַאז ער ווייסט נישט פון די ַאלע ַ מ'האט
ָ האבן זיך ליידער מייאש געווען ,וויילביז זיי ָ
זאל זיך
ַא צווייטן ַאז יענער זאל אויפהייבן און יענער ָ זאגןווילסט אים העלפןָ ,אדער דו ווילסט אים נאר ָ ּפראקטישן חלק
קיינמאל נישט עוסק געווען אין דעם ַָ
זאל א.א.וו.
ָאּפגעבן מיט ַאלע קלייניגקייטן פונעם ַ דארף טון? וואס ער ַ
ָ האלט אים צוריק וואס ַ
וואס איז די סיבה? ָ
"לאמיר זען ָָ
|| 6גליון הבינני
מ'וואלט נישט
ָ מאכן השתדלות ,ווייל אויבזיך צו ַ זאך
צייט ,און ס'מעג גיין צוביסלעךָ ,אבער ס'איז ַא ַ "היינט איז מיין קינד'ס יום החוּפה ,איך ענטפער נישט
וואלט מען בכלל נישט געמאכט קיין השתדלות ָ ַ האבן.
וואס מען מוז ָ
ָ טעלעפאנען".
ָ קיין
דא העלפן געשּפירט ַאז דער אויבערשטער גייט ָ האט שוין געזעןדאס? ווייל ער ָ
רוואס טוט ער ָ פא ַָ
האבן ַא
דארף ָ אויף עּפעס ַא וועג .דער מענטש ַ
ּפראקטישע עצות פאר שמירת עינים
ַ
ּפאסירט ביי די פריערדיגע חתונות. ס'האט ַ
ָ וואס
ָ
וואס גיבט אים די
שטיקל אחיזה אויף דער וועלט ָ דאס זעלבע איז לגבי שמירת עינים .מענטשן ָ
ער וויל זיין ָאנוועזנד ביי זיין קינד'ס חתונה ,און
ראּפ גדרים מאכן זיך גוטע קבלות ,מ'שטעלט זיך ַא ָ ַ פארנומען מיט'ן ער ווייסט ַאז אויב גייט ער זיין ַ
געפיל פון בטחוןַ .אזוי קען ער שּפעטער נעמען דעם
וסייגים ,מ'קען די הלכות פון שמירת עינים ,מ'גייט קאּפ נישט זיין ביי דער חתונה.טעלעפאן וועט זיין ָ
ָ
ּפלאץ ,זיך
געפיל און עס איבערלייגן אויפ'ן ריכטיגן ַ
ַאריין אין די חשיבות און ּפנימיות המצוה ,מ'הערט ריינפאלן צו
ַ דער מח קען נישט אין איין מינוט ַא
איינצו'חזר'ן ַאז "נאר דער אויבערשטער קען מיר מעשיות וועגן שמירת עינים ,מ'ווערט נתרגש' ,וימאן',
העלפן ,קיינער ַאנדערש". האבן די רואיגקייט שוין ַא דער חתונה ,ער מוז ָ
טאקע זייער וויכטיג א.א.ווָ .אט די ַאלע חלקים זענען ַ פארדעם. טאג ַ גאנצן ָ ַ
אפילו אויב דער מענטש ווייסט ַאז דער דארףסאךָ ,אבער גלייכצייטיג ַ און ס'העלפט זייער ַא ַ
דארף ער עס קענען אויבערשטער גייט אים העלפןַ , ּפראקטישן חלק!
האבן דעם ַ מען אויך ָ דא געווען...
דער עולם איז נישט ָ
האבן ַא שטיקל בילד דערפון נטאּפן בחוש ,ער דארף ָ
ָא ַ בנוסף צו די גדרים וסייגים און בנוסף צו ַאלע האט דער רב נישט אין ַא געוויסן בית המדרש ָ
כאטש ער ווייסט ַאז ס'מוז נישט זיין הארץָ .אין זיין ַ דארף מען דורכגיין דעם אייגענעם סדר התעוררותַ , האטנאר ער ָפאר 'כל נדרי'ָ ,
גערעדט ווי געווענליך ַ
פארגעשטעלט, וואס ער זיך ָ דוקא אויף דעם וועג ָ כאּפט די נסיונות,
היום און זיך מתבונן זיין וואו עס ַ פאר נעילה .ווען דיַאוועקגעלייגט זיין דרשה ביז ַ
ס'קען אויך קומען פון ַאן ַאנדערן וועגָ ,אבער ער ּפראקטישע עצות.האבן גוטע ַ
דארף מען ָ דערנאך ַ
ָ און האט ער זיי
האבן אים געפרעגט דערויףָ , מתּפללים ָ
דארף עּפעס אן אחיזה אויף דער וועלט .דעריבער, ַ מ'דארף עס נאר וויסן
ַ דא עצות, זאך איז ָ
אויף יעדע ַ מסביר געווען דעם אמת" :ווייל דער עולם איז נישט
זא
געמאכט ַא השתדלות ,גיט עס אים ַא ַ
ַ האט
ווען ער ָ מ'זאל צוטרעפן די ריכטיגע עצות.
און מתּפלל זיין ַאז ָ געוואלט רעדןָ ,אבער קיינער
ָ האב
דאהי ...איך ָ
געווען ָ
געפיל ַאז דער אויבערשטער וועט זיכער העלפן און דא געווען"...
איז נישט ָ
ּפראקטישע עצות פאר בטחון ה'
ַ
מ'דארף אפילו נישט ָאנקומען צו קיין נס.
ַ טאג,
ערב יום כיּפור איז נישט קיין לייכטער ָ
זאך
די נושא פון בטחון איז ַא ביישּפיל פון ַא ַ פארןסאך ָ
רּפלאגטַ ,א ַ
ָ פא
ריאגט און ַ פא ָ
מענטשן זענען ַ
ּפראקטישע עצה אויףדאס איז ַא ביישּפיל פון ַא ַ
ָ ס'פאדערט זיך
ָ טראכטן נישט ַאזַ וואס מענטשןָ זיך ָאנוואונטשן צו די עלטערן צווישן איין סעודה
דערמאנט
ַ דאס זעלבע איז ווען דער מענטש בטחוןָ . ּפראקטישן חלק .מען איז זיך סתם מחזק ווייל
ַ דעם מ'דארף לויפן אין מקוה ,און מ'איזַ און די צווייטע,
וואס איז געווען מיט
זיך ַא מעשה פון השגחה ּפרטיות ָ געווארן אויף בטחוןָ .אבער למעשה
ָ מ'איז נתעורר רטאגס צו די כּפרות .דער מחפא ָאויפגעשטאנען ַ
ַ שוין
זאגט ּפסוקים פון בטחוןָ ,אדער ער איםָ ,אדער ער ָ האבן ַ'אלע פינף חלקים'ַ ,אריינגערעכנט
דארף מען ָ ַ איז נישט רואיג און מ'איז נישט מיושב .דער מענטש
דאס זענען ַאלעסאיז מסיח דעת פון דעם פראבלעםָ , ּפראקטיצירן
ַ וויאזוי צו
ַ ּפראקטישע עצות ַ די ווייסט ַאלע ענינים פון כל נדרי ,ער קען די הלכות פון
שטארק ַאז
ַ וואס העלפן זייער
ּפראקטישע עצות ָ ַ בטחון אויף למעשה. ּפראקטישע מהלך האבן ַא ַדארף אויך ָ יו"כָ ,אבער ער ַ
האבן ריכטיגע בטחון.
טאקע ָ מ'זאל ַ
ָ פאדערט
רוואס עס ָ
פא ָדער בית הלוי איז מסביר ַ דאס קען געדויערן וויאזוי צו קענען זיין ָאנוועזנדָ . ַ
ג
דאחיד בשמיא וארעא; דער חיבור צווישן עולם הזה און עולם הבא
מאל ,וועל איך רופןכא ָ
נא ַ
דאס טון ָ "אויב דו גייסט ָ עולם הזה .אויב דו האסט נישט געטון דעם לעצטן מקשר זיין די תורה מיט'ן גשמיות
פארציילן ַא גוטן לשון הרעדיין ידיד ,און כ'וועל אים ַ טאקע געלערנט און געלערנטָ ,אבער האסטו ַחלקָ , נאך ַא סיבה דא ָמיט ַא טיפערן בליק ,איז ָ
שטארק
ַ אויף דיר" .צוערשט ווערט מען נישט צו געמאכט קיין חיבור צו דער וועלט!
ַ דו האסט נישט רוואס ס'איז ַאזוי וויכטיג זיך מתעסק צו זיין מיט
פא ַָ
מ'טראכט ַאז יענער
ַ דערשראקן דערפון ,ווייל
ָ ּפראקטישע חלקים פון יעדע מצוה ,ווייל דורכדעם די ַ
סטראשעט סתםָ .אבער ווען מ'זעט ַאז יענער פרעגט ַ ּפראקטישן
דער מלחמת היצר קעגן דעם ַ ווערט צוגעבינדן דער 'עולם הזה' מיט'ן 'עולם הבא'.
טעלעפאן נומער און ער קלינגט שוין
ָ נאך דעם זיך ָ
חלק
ּפראקטישער חלק איז מחבר צווישן 'רוחניות' ַ דער
דעמאלט ווערט מען ָאנגעצויגן ,ווייל ער טוטָ ַאריין, אויב מ'איז זיך מתבונן וועט מען זעןַ ,אז דער מיט 'גשמיות'!
טאקע למעשה... עס ַ שטאּפל
ַ ּפצוהאלטן דעם
ַ עיקר תחבולות היצר איז ָא
כאּפט פון אויספירן די מצוה אויף למעשה .די קליּפה ַ צום ביישּפיל :ווען מ'לערנט וועגן ַאלע גרויסע
ווילאנג דער
ַ דאס זעלבע איז ביים יצר הרע. ָ דארט ווייל דער יצר הרע הרע וויל נישט ַאז זיך אן ָ ענינים פון ברית מילהַ ,אז ס'איז ַאן אייביגער אות
זאגט
מענטש שּפירט בלויז ַא התעוררות און ער ָ ּפראבלעם פון ָ דאס איז אויך דער ּפאסירןָ .
ס'זאל ַ
ָ האטברית צווישן אידישע קינדער מיט'ן רבוש"עָ ,
נאך
ַאז "מען גייט זיך מחזק זיין" ,איז דער יצר הרע ָ 'הלומד שלא על מנת לקיים' ,ווייל ס'איז נישט קיין מען מקיים געווען לימוד התורהָ ,אבער ווען מען
ּפראבלעם ווערט נאר ,ווען דער איד הייבט
רואיג .זיין ָ טאקע ָאבער 'תורה לשמה' .דער מענטש לערנט ַ מ'מאכט זיכער עס צו
ַ איז עס מקיים בּפועל ,און
ּפראקטישע קלייניגקייטן!
ַאריינצוגיין אין די ַ ס'איז 'חכמתו מרובה ממעשיו' ,זיין תורה איז נישט ראּפצונעמען ַאלע 'ציצין המעכבים', טון ריכטיגַ ,א ָ
אויף למעשה ,ס'איז ווי ַא 'נזם זהב באף חזיר' .קוק האט מען ַאצינד עוסק געווען אין דעם לעצטן א.א.ווָ .
פארלייגט זיך בעיקר אויף די
ער ַ שטאּפל
ַ וואס איז דער ערשטער שטאּפל פון 'תורה'ָ ,
ַ
ס'האט אים
ָ אויף זיינע מדות און אויף זיין הלוך ילך,
דעטאלן
ַ טעכנישע פון 'עשייה'!
גארנישט געטוישט. ָ
ווען איינער שמועסט ָאּפ מיט ַא חברותא צו
'ּפראקטיש מקיים זיין
ַ ווען ס'קומט צום חלק פון יונגערמאן לערנט פלייסיג
ַ נאך ַא ביישּפילַ :א
ָ
נאכנישט האט דער יצר הרע ָ
טעלעפאןָ ,
ָ לערנען אויפ'ן
פארלייגט זיך דער יצר הרע דארט ַדי קבלה טובה'ָ , הלכות שבת .די גמרא אינעווייניג מיט די ראשונים,
ּפראבלעם דערמיט .דו קענסט ָאּפשמועסן .ער ָ קיין
דארט זענען די גרעסטע נסיונות, דאס מערסטעָ , ָ דער טור ובית יוסף ,שלחן ערוך ,משנה ברורה ,ביז'ן
כאּפטטעלעפאן ַ
ָ מאכן ַאז דער דארף נאר זיכער ַ ַ
דאס מערסטע מורא. האט דער יצר הרע ָ ווייל דערפון ָ נאכ'ן
ּפסקי תשובות מיט'ן שמירת שבת כהלכתהָ .
ס'זאל
ָ קלאר ,און
ָ מ'זאל נישט הערן נישט געהעריגָ ,
ווילאנג דו 'ווילסט' בלויז לערנען הלכות שבת און ַ מאכט זיך ַא שאלה ביי גאנצע מקצועַ , לערנען די ַ
האט ּפהאקן אינמיטן ...דער מענטש ָ זיך כסדר ָא ַ דארף וויסן די הלכה אויף אים אינדערהיים וואו ער ַ
האט ער נישט ַאזוי מורא דו 'ווילסט' עס מקיים זייןָ ,
זיך געקויפט ַא 'בלו-טוט' ווייל ס'איז אים שווער צו דא? דו האסט ָאנגעהויבןּפאסירט ָ האט ַוואס ָ
למעשהָ .
וואס
זאך ָפאקטישע ַ דערפוןָ ,אבער ווען דו 'טוסט' ַא ַ
ס'ארבעטטעלעפאן אין די הענטָ ,אבער ַ
ָ האלטן דעם ַ האסט געענדיגט פון ַא ּפסוק אין דער תורה און דו ָ
דעמאלט
ָ זאל דיר העלפן מקיים זיין די הלכהָ ,אה ָ
נישט גוט ...ס'קוקט אונז אויס ווי סתם ַא טעכנישע האט זיך וואס ָ
'האט-פלעיט' ָ ַ ביי דעם טעכנישן
הייבט עס אן ווערן מסוכן...
דאס פונעם יצר הרע! ּפראבלעםָ ,אבער אוודאי קומט ָ ָ געמאכט ַא
ַ אויסגעּפלאגט אינמיטן שבת! דו האסט
ָ
ּפראקטישן חלק קומט פאר די גרויסע ַ ביים ס'הייבט אן ווערן ערנסט... וואס מ'קען אפילוחיבור צווישן דעם גרעסטן אורָ ,
דארט איז
פארלייגט ער זיינע כוחותָ , מלחמהָ .
דארט ַ סטראשעט ַא צווייטן:
ַ דאס איז ַאזויווי איינער
ָ נכאּפן מיט אותיות ,ביז צו דעם גשמיות'דיגן נישט ָא ַ
גליון הבינני || 7
נאכנישט ּפלאץ איז ַָ דאסהענגט ַא צעטל ַאז ָ ּפגעהאקט און
ַ האט די עלעקטעריק זיך ָא ּפלוצלינג ָ דארט איז זיך מחבר עולם הבא ּפראבלעם ,ווייל ָ
ָ זיין
פארזיכערט און מ'קען עס נישט נוצן .במשך די ַ דאס צוריק ָאן.
וויאזוי מ'צינדט ָ קיינער ווייסט נישט ַ נאר דער יצר הרע איז ליידער מצליח מיט עולם הזהָ .
זאל...
דאווענען אין ַא ַ
צווייטע טעג יום טוב וועט מען ַ ריבערגעגאנגען לערנען
ַ בלית ברירה איז די ישיבה ַא פארגעסן ַאז די ַאלע טעכנישע
ַאז מענטשן זאלן בכלל ַ
דארט איז די מלחמה! דאס ַאזוי? ווייל ָ
רוואס איז ָ
פא ַָ ּפלאץ ,און איר קענט זיך פארשטעלן ַ אין ַא צווייטן ּפרטים זענען די ריכטיגע עבודת ה'!
וואס הערשט צווישן די בחורים דאס גרויסע התמדה ָ ָ טאג פונעם שיעור ַא איד קומט ָאן דעם ערשטן ָ
מ'דארף אויך סייעתא דשמיא אויף דעם
ַ ּפלאץַ ...א פערטל שעה שּפעטער ַ אין דעם נייעם האב נישט געקויפט ַא גמרא" .דער זאגט" :איך ָאון ָ
ּפראקטישן חלקַ האט זיך די עלעקטעריק צוריק אנגעצינדן .דער ָ געזאגט נעכטן ַאז
ָ האב דיר
חברותא פרעגט אים" :איך ָ
געוויס קען מען נישט מצליח זיין מיט אונזערע מ'זאל
מנהל רעדט זיך דורך מיט די מגידי שיעור אויב ָ האסטו נישט געקויפט?" - רוואס ָ
פא ָזאלסט קויפןַ , דו ָ
סאך סייעתא מ'דארף ָאנקומען צו ַא ַ
ַ אייגענע כוחות, מ'זאל נישט צוריקגיין .און דערווייל ָ צוריקגיין ָאדער האבן נישט געגאנגען אין געשעפט און זיי ָ
ַ "אה ,ביזט ָ
כאטש וויסן ַאז ס'איז וויכטיג
מ'דארף ָ
ַ דשמיאָ ,אבער לאכט דער יצר הרע ...ער לייגט ַאריין ַאלע זיינע ַ געהאט? גוט ,היינט וועלן מיר לערנען אויסנווייניג"...
ַ
דעטאלן און
ַ ַאריינצולייגן כוחות אין די טעכנישע שטאּפל!
ַ כוחות דוקא ביים לעצטן
מ'דארף מתּפלל צו זיין ַאז השי"ת זאל העלפן עס ַ האט ַא שליטה אינעם עולם העשיה ,וואו די קליּפה ָ
רענאווירט דעם בנין הישיבה דורכאויס ָ מ'האט
ָ דא די ווייניגסטע רוחניות און דער גרעסטער ס'איז ָ
פארלייגט דער יצר הרע ַאלע דארט ַ אויסצופירן ,ווייל ָ ס'האט געהייסן ַאז ַאלעס וועט זיין ָ בין הזמנים און
זיינע כוחות. דארט צוהאט דער יצר הרע רשות ָ הסתר ,דעריבער ָ
מ'האט
ָ טאג פונעם נייעם זמן. געענדיגט צום ערשטן ָ מאכן קונצן .דער מענטש וויל קומען צום לערנען, ַ
נצוהאלטן
ַ וויאזוי ָא
דאס איז ַאביסל ַא 'צידה לדרך' ַ ָ קטאר ַאז ער מוז נטרא ָ ַ קא מאל דעם ָ נגעזאגט צען ָ ָ ָא זאגט מען טראפיק אינמיטן וועגָ , ָאבער ס'איז געווען ַ
פאר'ן נייעם זמן בעז"ה .מ'מיינט די פרישע קבלות ַ מ'זאגט
ָ פאר'ן התחלת הזמן. טאג ַ פארטיג צוויי ָ זיין ַ רויספארן פריער" .מען מיינט
ָ זאלסטו ַא "מארגן ָ
איםָ :
דאס וויכטיגקייט פון די נישט ַאוועקצונעמען ָ פארזיכערן ַאז אפילו אויב ס'וועט אים 'צוויי טעג' ,צו ַ וואס משגיחים נוצן...שּפראך ָ
ַ זאדאס איז ַא ַ
צומאל ַאז ָ
ָ
ַאנדערע חלקים :קבלות טובות ,גדרים וסייגים, נאך ַאלץ זאל מען ָ טאגָ ,פארשּפעטיגן מיט ַא ָ זיך ַ מ'האט עס אויסגעלערנט פאר די משגיחים מיט ָ
פארשטיין די ּפנימיות און דילערנען די הלכות ,און ַ טאג פונעם זמן מיט קענען ַאריינקומען דעם ערשטן ָ זאך:זאגט די זעלבע ַ יאר צוריק און יעדער ָ הונדערט ָ
דאס ַאלעס דעקט נישט דעם טעמי המצוהָ ,אבער ָ קיינמאל נישט
ָ נאךס'האט זיך ָָ ַא פרישקייטָ .אבער רויספארן פופצן מינוט פריער"...ָ זאלסטו ַא"מארגן ָ ָ
דארף עוסק זיין צו טרעפן די לעצטן חלקַ ,אז מען ַ לעמאל הייבט מען ָאן דעם זמן מיט ָ אויסגעארבעט! ַא
ַ
האלטן אויף דארפן ַוואס מיר ַדאס איז די מלחמה ָ נייןָ ,
ּפראקטישע עצות אויסצופירן די קבלות טובות! ַ דעמאלט ָ געּפלאנט ,און אויך
ַ צוויי טעג שּפעטער ווי
ּפראקטישן חלק .ס'איז ַא מלחמה אדירה! דעם ַ
זאל מען נישט ווערן געפאלן ביי זיך אויב מ'איז אודאי ָ גייט מען לערנען אינעם עזרת נשים...
מ'זאל ווייטער לוחם זיין ,און ביים
ָ דורכגעפאלן ,נאר
ַ איבעראל
ָ אין ַאלע ישיבות ,אין ַאלע בתי מדרשים, ּפאנטשערס...
די סיבה הונטער ַאלע ָ
ווילאנג
ַ סוף וועט דער אויבערשטער זיכער העלפן, מ'האט
ָ מ'האט געבויעט ַא נייע שול,
ָ איז עס ַאזוי... מ'האט ָאנגעגרייט דעם היכל הישיבה ַאז ַאלעס
ָ
מ'מיינט עס ערנסט. געהאפט ַאריינצוגיין אויף יום טובָ ,אבער למעשהָ זאל זיין צושטעלט אויפ'ן בעסטן אופןָ ,אבער ָ
'גוטע קינדער' איז נישט דער עיקר הצלחה...
מתוך שיעור יום ה' ּפ רשת נח ,ב' ר"ח חשון תשפ"ב לפ"ק
האט דיך געגעבן ַא מתנהָ ,אבער די אמת'ע הצלחה אין לעבן איז דיין
רבוש"ע ָ די בעסטע קינדער -אייגענע מעשים טובים
אייגענע עבודת ה'! גלייך ווען מען הייבט אן ּפרשת נח דעם ּפסוק" :אלה תולדות נח ,נח איש צדיק
מאל.
האבן שוין געזען די רש"י הונדערטער ָנארַ ,אז מיר ָ
ּפראבלעם איז ָ
דער ָ "דאס איז צו לערנען – שעיקר תולדותיהם של זאגט רש"יָ : תמים היה בדורותיו"ָ ,
טראכט
מ'זאגט עס ָאּפ און מען ַ
מאלָ .ניטא ָ
באמערקט עס ַ מאכט ַאז אונזער מח ַ דאס ַָ צדיקים מעשים טובים"!
האבן ליידער נישט זוכהוואס ָדא פאר מענטשן ָנישט ַאריין :וויפיל חיזוק ליגט ָ בראך אויב מ'לערנט ָאּפ דעם זא מורא'דיגער יסוד ַאז ס'איז ממש ַא ָ דא ליגט ַא ַ
ָ
האבן ליידער נישט
וואס ָ
דא פאר מענטשן ָגעווען צו קיין קינדער! וויפיל חיזוק ליגט ָ דא שטייט! דער געווענליכער מענטש שּפירט ַאז זיין וואס ָמ'כאּפט נישט ַָ רש"י און
מצליח געווען מיט די קינדער! וויפיל השקפה ליגט ָ
דא! איבערגעלאזט קינדער תלמידי חכמים;ָ האט
גאנצע הצלחה ווענדט זיך אויב ער ָ ַ
באדייט פון אמת'ע
פארשטיין דעם ַ רש"י גיבט אונז ממש ַא נייע דערהער צו ַ האטהאט אויפגעשטעלט ַא שיינע שטוב און ער ָ זיין הצלחה איז תלוי אויב ער ָ
גאנצע הצלחה ווארט הצלחה .דו קענסט יעצט ָאנהויבן ַארבעטן מיט זיך אליינס! די ַ דאס איז נישט זאגט אונז רש"י :ניין ניין! ָ
מרבה געווען תורה דורך זיינע קינדערָ .
נאך זיין דער גרעסטער מוצלחָ ,אן קיין שטעלעָ ,אן קיין נאך אויף דיר! קענסט ָ ָ געווארן אן עובד
ָ נאר :אויב דו ביזט אליינס די הצלחה! די הצלחה פון ַא איד איז ָ
גארנישט! אויב דו וועסט זיך נעמען צו יראת שמים און מעשים קינדערָ ,אן קיין ָ דאס הייסט די ריכטיגע 'תולדות'ַ ,אז דו האסט דאס הייסט עּפעס געטון! ָ ה'ָ .אט ָ
מאקסימום הצלחה און די גרעסטע 'תולדותיהם של צדיקים'! דאס די ַ
טובים איז ָ געהאט וואוילע קינדער? זייער פיין ,דער ַ עּפעס געבויעט אויף דער וועלט! האסט
פטרון הפצה פטרון חודש תשרי
718. 686. 8300
קול הבינני
ארה"ב
072. 257. 7726 א"י נתנדב על ידי
נתנדב על ידי
לזכות אברהם שמואל משה בן שפרה
0333. 070. 6585 בריטניה הרוצה בעילום שם
גאלדא לברכה והצלחה בכל העניינים
זכות לימוד תורה דרבים של אלפי ישראל יעמוד להם ולב"ב להתברך
0480. 20. 16. 18 בלגיה זכות לימוד תורה דרבים של אלפי ישראל יעמוד להם ולב"ב להתברך בבני חיי מזוני רויחי מתוך בריות גופא ונהורא מעליא אמן.
בבני חיי מזוני רויחי מתוך בריות גופא ונהורא מעליא אמן.
לקבל הגליון בקביעות ע"י אימייל info machonhavineini. com -
ביהמ"ד אהל פיגא משה ביהמ"ד ויואל משה ביהמ"ד נצח ישראל
ביהמ"ד סאטמאר 26לאקער 42 סאטמאר לאקער 40פארשעי ביהמ"ד סאטמאר–בנין בראך–לאקער #213 ביהמ"ד סאטמאר 53לאקער #62
ביהמ"ד בית אלעזר ביהמ"ד אבני צדק
ביהמ"ד וויזשניץ לונדון לאקאר 25
לאנדאן :ביהמ"ד ביאלא 45לאקער 33 ביהמ"ד רב טוב
ביהמ"ד בית דוב
קרית יואל :ביהמ"ד בית
מנחם זאב
ביהמ"ד סאטמאר 13ביהמ"ד סטאלין
ביהמ"ד ראדאשיץ לאקער 25 מאנסי:
ביהמ"ד בראשוב–לאקער 58Central Market
ביהמ"ד וויען–שמש שטיבעל וויליאמסבורג:
ביהמ"ד קראסנא לאקער #166
ביהמ"ד ראחמיסטריווקא–ליד המקוה בארא פארק: ניתן להשיג הגליון
ביהמ"ד בּית התלמוד ליד הביהמ״ד
ביהמ"ד חברה ש"ס בביהמ" ביהמ"ד ישמח
ביהמ"ד הגדול וויזניץ עירמאנט
ביהמ"ד סאטמאר לאקער 219
ביהמ"ד ווילעדניק בנין שיף
ביהמ״ד קראלי–שמש שטיבעל ביהמ"ד טאהש–ליד המקוה
The Winery 18 Ave
במקומות הבאים:
|| 8גליון הבינני
