מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — נח (2026-10-12)

בס"ד
גייען חתו בקעי :ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ
ג .ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ
ג
און עשו .האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא השעמ א ןגעוו ,םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח
בס”ד אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ
לאה האט ןענאטשראפ טאה יז לייוו ,טנייוועג טאה האל ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ
ק
זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא
יו"ל ע"י
מחזק טי אוןוצ זייןש יד מעודדשל איד.תורומח אייןסאוו פארווארטרוג ן באזירטואויף דעם םאז
ז א ך איזייוו' א יו זיילרע צווישןסע שייכותענאק א ',ןאשק דער פרעגט:ז ןעק יוז ןיי )
אז "הגדול
קהל נועם באה עד ןעוועג ם
דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט:
ווארט פאר איין איד .מעודד זיין און מחזק זיין דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז ווארט פאר איין איד .מעו
גוט א זאגן מוז איך פארשרייבן: זיך און צעטל א חיבור. אא האבןפ א ר ב צוי נ ד ו נג צ
אויסגעוועלט ו וי ש ן צ ו ו י
האבןי מ ע נ ט
מענטשן ש ן ו ו א ס א זי
עשו .אבע
+אלימלך
סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא .ושע ?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור. א צעטל און זיך פארשרייב
האט געוו נעמעןיבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה
יזענסק
געהאלטן דעם ביהמ"ק
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו ,ונ
גאנצערשרע םייב .יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא
דאךינ אז צוויי
מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי
ןט פ
ק טש פריינטשאפטיפ ןיי
מיינט פוןבא ,ךאז עשיז ס רע ,עטכע ןא זיא'
מציאות
א מענטש זאל זיך איינפי
דעם בחיר 1402ובאה ריחב םעד ,59st.תרוחב א – בקעי שודק ונשודק – ביי א חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער בייפא חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער
נ י מ יו ת 'ד י גע א ה ב ה . ס 'א י ז א רעגיד'תו–ימינ
בנשיאות כ"ק מרן
כח האחדות האט
טוסט". ב ית ה מ ק ד ש א יז ג ע וו ע ן א מ ו ר א 'ד טוסט".
יג ע ג יל ו י ש כ י נ ה
החיבורקבעצמם"
הדרכהרבח ןייז וצ טלעוועגסיוא
מצבסאוו רש ה ייז הואהרעותןבא שםג ןיילא "אבלאמע
אוצר
ןוא םמצעמ טכ
טוסט".
פרקי למעשה,
פון פיר שליט"א ןוא ריפ ןופ אדמו"ריצכא שינ לאמנייק טאה סאוו ג וויפיל חסדטדו
ס"ח גליון
"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו מקנאתחתב ביןא ,םינו "איךא ןואיידעם",מ ביו
גוטןךיז טאה' דייןראפ טימ טגידניז .םידיין גוטן איידעם"" ,איך בי
גליון קנג והתחזקותרוביח רתוי ךכיפל" מוסרמ םיע
געזינדיגט .השודקה תומילש ,טגידניזעג מקנא מיט דיך בין "איך בחור", גוטן דיין פאר ברידער. זיי זענען ממילא און מאמען,
יום געווארןחיום
לחיי
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט טגנערבעג סע טאה תוריבע יירד יד ןופ ענייא מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער. פאר דיין גוטן בחור"" ,אי
ביירה ",םיחאה ן
דיך מקנא ביןזא"איךט א האמו לערנסט",
דוכש יד זא פלייסיגהני
וויווא זיא קנאהקעדעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער.ןעגנאגעג
דברים
קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך דורך
מקנאאונז. געווארן ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער קנאה ווי פלייסיג דו לערנס
ענדליך יז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע
תשפ"זמוקאב טאה פרשתיננחמיס ןע
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן
פאר צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר ווערן ךאסאבאשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן
באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן ס 'א י ז א ס א ך א ג ר ע ס ע ר ע ר יב ו ר
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' , א
בייש
האט באק ןבל ידכ ,בקעי ןתח ריא ןופ ם ב יי ם צ וו י י ט ן ב ית ה מ ק ד ש א י ז ש ו י ן ג ע ווע ן א ן ש ט ע ר ק ע ר ע ר ק ש ר א ו ן א ג ר ע ס ע ר ע ר ס א ר ט
קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער
ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער קנאה צו מרבה זיין באהב זיין נישט
זאל אים נ ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז
פארשעמט ווערן .און אודאי טארן מיר נישט זיין
מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער גוטנאמיט דער עפעסרעד הניחב ע דעםיד ,
טון אנשטאטיוליג
מ'זאליא הניכש זייןוועג טשינ ז האווערן ןע
דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין הבצו געטוןגארנישט ןעוו
האטטלדנאה'ס ברודערפ ךיז דערח ייווצ ןו
מ'זאל אנשטאט דעם טון םיער ,םירב
זאל נישט
לאה אנש טעבראעג ךאד טאה בקעי .לחר טאטשנא האל
אוועקצוגעבן פון זיך ,כדי א צווייטער זאל נישט
א ז ו י ג ר ו יס , א ון ד ע ר ב ית ה מ ק ד ש א יז ג ע ש ט א נ ע ן א ו ן יד י ד י ם .
זיךנארס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה", ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה" ,נאר געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו.
געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו. ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רק זיין גרייט
פאר לבן א לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל ראפ
לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט
טימ ראנ אויפפרעסןכ ן'
אונזפ תודחאה ח זאללכ ןו קנאהרשי ל אפרעד .לא אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל ר
ווי אינעווייניג, קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג ,ווי פון נישט
אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט ע ר פ י ר ט א ו יס א ז ד ע ר פ א ר ז א ג
קנאה זאל אונז אויפפרע ט ד ע ר פ ס קו
דארפן ל,
פאר א ווי .בייוו א ראפ
שבטים .און מיר ,די קינדער פון רחל ,דארפן
נישט ןעוו מען זיא'ס זאללראפ מצליח ,ןריוזענען ןראוועג וואסדחא יד קייןד זיא ,תו איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן רע
און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגעדי אז לאזן נישט וואס זענען מצליח ,זאל מען לאזן אז די איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין הייליגע ךאסא זיא'ס לייוו ",קוחרל םולש" םדוק וואס זענען מצליח ,זאל א ן
ס'קומט מענטשןטייטשראפ לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס זא אנדערעצ
צוב רעטייוו קנאה תישדקמה מ'שפירטח א
וועןאוועג בור .ןר געשוויסטער
למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם מענטשן אנדערע ווען מ'שפירט א קנאה צו מצד עצמם" .דאס הייסט אז ביי געשוויסטער ביירעטש אזרעק הייסטרעדאס ,םולש עצמם".מ טימ מצדודידי רע
ווען מ'שפירט א קנאה דעםבהא ןוא ת פון ,ה
ווע ר איז נא נטע ר, א
לאה גייט ,ןפוא ןכילקערש א ףיוא ןרעוו הזבתנ טייג האל להם ,ואין זה
שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם ,ואין זה ס ןעוו התחלה
שהוא טדער' אחדופ ךיז אבר א ן להםקוח שישא – רעדמערפ
פיב דרכו על לנער חנוך
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע. צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע. צווייטן ,און פארגינען פאר
ממילא גי לאז האל זא םינמיס יד רעביא ריא יז טיג אליממ
זצ"ל. מ רק מצד
האח נקרא מצד התולדה ,ואין שם האח רק מצד האח ע נ ט שם
ש ו ו אואין
ס ה התולדה,
א ט ג ע ב ו י מצד
ט א ק נקרא
ש ר פ האח
ון י ד טימ תודי
אַהבֲַת
ווייזןזיין אמעודד צווייטן ,מען זיין א משיחצווועט מכבד חברים,ווען
ערגסטןראפ טשינ צוםו טמעש געוועןןרעו מיט’ן פינגער || מסכים קומען וועט פארוואס איז דער ביהמ”ק חרוב געווארן ||
איז יצחקחנ ִםָּגעווען גרעסער ווי נח? ?רבח א רעדא רעדור
נישט פאר
א זיין
עבודת יששכר ,פון רבי ישכר דוב מוואלברוז מעודד חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן,
. עסאאזוי" :כי ערקלערט ער און
חברים ,מכבד צו זיין א
ברודער. בייצא מוואלברוז
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי צ ו וי י ט ן . א ון נא ר נ א כ ד ע ם ל י יג ט ע ר ו " ",בורקלו
אהבתא חבר? || אוועק מיט קנאה ,אריין מיט
אהבת פון ענין מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם דעםאענין פון
ברודער אדער נאנטער, זיין איןווער איז ביהמ”ק ||מחזקמ'דארף זיך שידוך || כח האחדות האט געהאלטן דעם מ'דארף זיך מחזק זיין אין ועסט אין
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
וואספא וואסר !ןעוועג סאד זיא שפנ תוריסמ אראפסאוו חינםאיז דער זמן לח נענטער ווי
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי פ זא און
שטערקעררא
חיבורא רעדורב ן' ךיוא זי דער איזלש חבר ,םו זיא רע לייוו
וואס זמן דער איז חורבן פונעם בית המקדש, המקדש, חורבן פונעם בית אהבת חורבן פונעם בית המקד עמען איר
צוליב איין זאך ,כדי נישט צו פארשעמען איר
האט דא ןוא ןתח ריא ןבעגעגקעווא זיולב טשינ אד טאה חבר .ביי א
אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א זייןךאד איזצ–מב תואי דעם ענופ אויף
ענטפערעז ם דערטאט ןבל אז .ן
אויפ'ן אויב תקיעת שופר און אכילת מצה איז א מצוה
אויפ'ן
אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז טרויערן מיר יעצט אין די טעג וואס
טרויערןווי די
הבנים, יעצט אין די טעג וואס מיר
חינוך און רבקה, מיט שליסן שידוך האלט
זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת
יעצט אין די טעג וואס עס בלויז
פארוואסהאנאיזק טידערמ קעווא
בהא ביתנ( םלוע תוביתנ ןיא ל"רהמ רעד
ןיירא ,
זי וועט יע ראנ ,ךודיש ןרעדנא ןא ןוט ןפראד טצעי טעוו יז זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט
קידושין
גוט געזאגט א איז דאך האסט וואסאדויאר, דעם מאל טוט איין
מען מיט וואסחבר; דיין חיי
פון ער פרשיותער
אז דיקרפ ם
געזאגטי אין'א
און מזל ) בפרטיות
זייןנע דערציילט א
פרובירט טג זאך).ד'ארומ תורהעגי
נאכאמאל מענטש,
וואסא האטןי נענטער צו מע פונעם
טשעטשנאוועראיזרב ז"ל טראכטן א מינוט ,ווער
נצחיות פון כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
זי האט א רעד ןיא רוחב ןטסעב םעד ןבעגעגקעווא טאה יז
זאך). רב א :ךאז
טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א מענטש, דער
זאך).
דבר בלויז
חיזוק מקיים זיין
געזאגט א האפט צו מענטשהאסט בחור; דו אא וואס
מצוהפאר ווארט פנימיות'דיגע א
פעולות
ס'האט אלענייא אבער דיופ
קיין ע געטון
האטוספ י
נישט
סעודה,ד ן איז קשר ם
גאנצעיק ערו
תולדות.סאו
די אוןטגא
געבוירענער
באצאלןז'מ שרהומ וועט לאמיר
זאך.אמאלת פון א בארא פלא מהר"ל א כות מיט'ן
דער אין זאגט דא
פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
זי
געווארןטימ
חרובח תבהא ביהמ"ק םני
וועלט .זי
געבוירענער קשר איז נישט קיין
יד ןופ עמאמ יד ןייז וצ ןבעגעגפיוא טאה יז .טלעוו אצ בש י
זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך .לאמיר האט פארק געוואוינט
געבוירענער קשר איז ני
געדארפט צוגיין
געווען האסט מעודד וואלטדו מען אין לעבן,
יונגערמאן; כולל מאל פאר אמיטדער איין געווען דערהויבנקייט,ב
(אויב געווארן
מבזה יי איםגעבוירןך און
מחשבהטרעו
מ'האטו ", מ'איז וועלכןמרע
געהאלפן.ד אזויפילא מיט
גארנישט" ,טנ מיטול
לרחוק .ווארט אין חינוך .פרשתםולש ם
י"ב שבטי מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די
דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו.
.לארשי ללכ ןופ עמאמ יד ןייז וצ ,הק יטבש ב"י ל ןתיו" ש יסודות'דיגע געזאגט א
מיט וועלכן מ'איז געבויר
נאכדעם אויך .
מורא'דיגע
ער מיט'ןהכנה און א
ארויסהייבן וויאזוי ספעציעלע בעל הבית דערצו אמיט א קשר א איד אבינו
ווי א
זענען רצון
שטערקער
דארט לעשותסעודה. רצונות
זיין צומאל
דער און
פון קעןתשוקותחיבור
ארויסגעשיקט אזויפיל
אזא
נאכדעם אויך לרחוק.
און
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך ,עשו ,און זי וועט
און… ווא
קשר
יז ?םעד טאטשנא ןעמוקאב יז טייג סאוו …ןוא ל ר ח ו ק ול ק ר ו ב ". ש ט ע ל ט ז יך ד י פ ר א ג ע , פ א רו וא ס נח", תולדות "אלה
פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און פסוק מיט'ן אן זיך הייבט
אזא חיבור קען צומאל זיין
נח וועט זי און
הרגשה.וויאזוי ער גייט אין גאס ,ווי גרויס זיין חסד
פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און
מוחה און דאוונט, נישטשאונז,אין
ט געוואנדןטיי
האט
ק איזלש"
קיינער םדו און םו מענטשןל
אידןחרא "קו שבשמים.ע ן
פרעמדעו
חשוב'ע טשר געזעסן
עדכאנ וואסם וואלטפרשה קרוב? האבן מיר א שפעטער וואכן ט ,גייט זי פיר
מיט אהבת חינם
אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט ,גייט זי פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז, פרעמדע מענטשן איז גע
גייט באק טאטשנא .רוחב ןטסגרע םעד ןעמוקאב טייג
דעם זיין געדארפט לכאורהעג רימ
שטייטאל חודשקנעד פוןא ,ןע טעגמ ז פאר'ן
ניין הבר שלוםז
איןאדיןיי וצ הבה
געבויט האסט דו באנעמונג; זיין גוטסקייט, זיין איז, אהבה צוחרוב איזזיין מרבה
גמרא, די אזזאגט געדענקען,
דעם, צוליב לאמיר און געווען. דאך אין
שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין אב,
צירונגצוםעד גיין
ש ןצוטס
גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור .אנשטאט
דעם בעס עב ם אויסגעקומען
אמאל יז סאוו ךודי
לאמיר געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה
עג טאה ס'איז ש ל ו ם פ א ר
און וויבאלד יצחק אבינו האט געלייגט אזא יז טייג ,טאה 'ן ק ר ו ב ? ל כ א ו ר ה ו וא ל ט ג ע ד א ר פ ט זי יןיצחק בן
נאכדעם ערשט תולדות און "אלה
לרחוק" פסוק "שלום מיט'ן קודם זיך אן
לאמיר געדענקען ,אז
שטייט אנשטאט הייבט
שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם דעם פ ר ע
זיין מ צוד ע מ
מתקן ע נ ט ש
זמן ן א
דער י ז ג ע
ס'איז ו ו א נד
אז ן א
ספרים ין א אלעו
ןוא ,זנ
אבלייבל חסידקר'
חב"ד'סקער ןעמו
פונעםבתי מקדשות.
אלטןסכאווש םעד
געשעפטגאנצע דערמיט
דערפארפ האט טעוו יז ןוא ,ו מצוה,טרעקרא דערז'מ זא , המקדש.א
אויףק לדגשז םדו בית
ש ןגא דערגעווארןםולא בורקל פארוואס איינסןו שאלה,די ולקרוב" .זיך די לרחוק שטעלט דעם? זי אברהם".
אוועק מיט קנאה ,אריין
באקומען
זיין די מא
מיט אהבת חינם
און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי
מיריזהאבן
געמאכט אוןי
חרובד ןיזייגער,אמ
חתןןופ ע
האטמ קויפןגאאעלא
איד
שע ,ךודיש ןט
צוניימ
פארשעמעןע בע ז"ל
ע ינ סימפסאן
אויבש
.ו זענעןנ אין
נישט "תולדות",דכא
און םע ךיוא פרשתל
יעצטחר אז די .קו באקומען
ספעציעלן
דוקא ער שלום די
פארוואס
לרחוק ולקרוב" .שטעלט זיך די פראגע ,פארוואס
"שלוםוואס
פראגע,א
רוביח אז
די סדרה
זיךק
שטעלט ןע
לחבירו.אמוצ
פרשת "נח" ,ווידער
מיט אהבת חינ
אדםטש ןייז ל ביןקרע
ווערט גערופן
פון רע א יוו עניןרשק
ל ישראל.
מיר ווען גמרא וויל דערמאנט,וו טימ ווערטזיא'מ ןכלע לך",ריובעג "ויתןעג ן ביי ןראוו
י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע פון כלל ישראל. ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום רעד ביוא(
מינוט ווייל
חמש לעצטעמרובה
אוועק מיט קנאה ,אריין מידה טובה ס'איז די אזאיז אנטשולדיגט
המקדש, דעם בית זיך זיין
פוןמיר עסקז גרויסן ט דעם געמאכט ל" האטפ א ערז נח.
שבתמאל . גערופן
ראשון
מוצאי רי ווערט "מקדש אבינו יצחק
(ט,): יומאפון קינדער
אין אוועק מיט קנ
זאגט די פון
גמרא רעדט די מע פון די
זאלן נישטא,גא איז רעד המ המקדשר ביתלפ א דער
און א ןו גלותךא מ'זאגטיובעג וואס רענער פסוקים רשק דישינ זיא פוןאיינע ןיי
וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די
זי האט ן'טימ תוכייש א ןבאה וצ ןעוועג רתוומ טאה יז
איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת ק ט עגיד'תוימינפ
אז געזאגט ער האט תנאים,
מאות פעמים .וויפיל בניית המקדש קומט ארויס
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער דער אט שוין ס'איז געהאט
געברענגטטדעם
אר האטער ןטכ האטמ א "קינדער",
וואסו ,טוני זיינעא רעו פוןענ זי
געדענקען: אוןעטנ אוןצ ר שידוךו
מא איןטנע
וויסן פרשת
זרה,
מורא'דיגעאזזאך, :שהייסן
עבודה נישט
בו, שהיועס זאל
דברים
רעים פרק א') ברענגט אפארוואס
ג' מפני "תולדות";
חרב, מה מפני ר אין דער
ברודער אדער א חבר?
נצחיות פ חצנ חסרון,תוי
שוםלכ ןופ קייןשי ל נישטלאר אייגנטליךז וצ ,
ס'איזמאמ יד ןיי םענופ ע
רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין ).ך
כאטש ווייל
פון יעדן מאל וואס מ'איז מחזק א צווייטן איד,
זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר הכבוד
איד!יזאויביראתי
ארב ן אוןדו רצונותר
פארשעמט
ע און רעדא שאיפה ן
מ'האטייזאז ?רבח שטארקעד
רע דאסחורבן?רהמ לאהדיל" שהיו ט
אהבת
דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת (נתיב עולם שני נתיבותמקדש דמים ,אבל ושפיכות איןדער מהר"ל "יצחק"?
ידוך ,נארגילוי עריות
אייבערש הכנה, דייאעבודהעבי
וויכטיגעס'נטשר איז –א קלאפ מצוה ןוא
יעדע סאד זיולבבייסעלא י ע צ ט א י ן ד י ט ע ג וו א ס מ י ר ט עיור אוןיוא ןר ר חתן ן'פ
יעדעס מאל וואס מ'איז מכבד אן אנדערן מענטש!
האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און ער
הבית,האט
חורבןזאעד ממילא
טאטן.
ער טנא הבאים,
זעלבן
פונעםא רע
געברענגט
פ ףיודורות
האט
םעד פון
במציאות
איד
אזיא חינוךדאךייז
פארשעמען–
חן פאר'ן
טרעפןא ייב .רב בתורה ובמצוות ובגמילות חסדים ,מפני עוסקים
מיר ווארט. זיס זייערמא ער זאגט
ווער איז נאנטער ,א
צוליב אי
שוועסטע
מ'וועט
צ ו
איינציגסטעל יב א יין
לעתידדי לבוא.
וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
ש
הדעת ,איזו וע ס ט ע ר .
ז
א
א ך
זעןאבער
זו
,
י ו
כ
ו
ד
ע
דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן.
י
ר
נ
יביאו", י ש ט
וועלן מיר
צו פ
אלעס אשר א ר
אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום ,ווייל ער איז
ט ע ס א וי ס ג ע ש
ש
"והכינו את
מ
ע
ו
מ ע ן א
אוןאיז דאס
ע ס ט א
י
י
ר
ן
"תולדות"ער
ווען ווייל
שלום ,רב
ווערן
ח הייסןזי
אויפגעבויטא
רעד אויך זאל
איזביח פרשהו
ברודערש ר
קענען עט זיין
אזקר
מקדשות
ברודער אדער א חבר?
רע געווען
פאר'ן אזנ ןו
בתיא ללמדךטוןיוו רעטנ
זוכהע
וויפיל
ח
שידוך
ו ר ב ן
דעם
פ ו נ ע ם
וועגן
ב ית
תורה
ה
רחלמה חרב? אלא מפני שהיתה בו שנאת חנם. ק ד
דער
דאך במציאות פונעם זעלב
ש , א
אין
י ז ד ע
גארנישט
אז פאר'ן ברודער איז אוי ר ז מ ן ווא ווען! ס
ס'האט היסחווער איזמזבח, דעם דערפון געבויט הכנה וואס די
ס'האט ווערמצוה "ולקרוב" ,זעןחביבות
צווייטןצויבספעציעלעי
עראא לייגטב
נאכדעםרעדור
מ'דערהייבט זיין
ווערןוא .נאררע ן
איד, פאראייביגט
אוןרע
צווייטןצווייטן.עלק
טרא מכבדעזאל עס
מ'איזאס
א
עבירות" .ףראד'מ
מיט נעמה .אגב,יכ" :יוז
כנגדזג'קזחמ ךיז חנםיא ןיי שנאתעד ן ששקולהןינע ם תבהא ןופ
עבודת יש "ולקרוב",פארשעמט ווערן.
פרושי יבר ןופ ,רכששי תדובע
נישט א צווייטן .און נאר נאכדעם לייגט ער צו
קידושיןבוד רכ זורבלאוומ ווער איז נאנטער ,א האבן חתונה וועגןצזיין און
א צווייטן .און נאר נאכדעם
פוןדונח
ורבו.און אזוי ווייטער .יעצט איז און מנורה, ידידות מיט געבויט די חאה קשרקנפוןאר געבויטצאמ
הרגשה. גוטעה דמצוה.
האטלות אד דערה
אים,
או איןי
וואס זהירות
מענטשש
מ'גיבטןם אוןאה און ח
אידר
הונדערטדצמ ק
ח ב ר ים , מ כ ב ד צ ו ז י ין א וו י י ט ן , מ ע א ןייז ד
זצ"ל. .ל"צז
ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאלמענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט
ברענגטצ ו ו י
פינף
יט גמרא
ן , א
געווען
ון וואסראדי
פ
איז
גי נ ע
מעשהןזי
פ
אזא ר
שטייט
א נדי
ד ע ר
מדרש
מענטש וואס האט געבויט
קען ע . יעדער לאה זאל אין
מיט
בויען חתן
אלעסיעדער דאסדארף קענעןזייט אנדערער דער מירצייט וועןפרעמדער די פון רחוקםה–ל אשיש פוןדחאא בא זיךהש ה או ס'רעדט
וועןל הלחת שוואכןהז ןיאו ,םה געטון א נח האט אים .ווי עלטערברפון ליכן אופן,מיטיאר
ווען משיח וועט קומען
אן איין-מאל-אין-לעבן מצוה
פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן, ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א ווען ס'רעדט זיך פון א
לאה געמאכט איינער האט קמצא, קמצא און
למעשה קידושין אוןהשעמל מסכתאין טאה טובים.חר
קאפל אסאךטשינ אריינלייגןלרעד
מעשים אונזערעיי
עד ןופ טג ם
אהבה, און
ידידותצמ
מערמצע ד מיטד ".ם שלום ,סא שטערקערערטסייההאטדירעטסיוושעג ייב זא געווארן.ו
אוןעומענטשן,מ ן
ש' חרובפ
געהאטרי
אט נישטק
פאראנ בית ה צ סעודהו
צווייטערא
ערנשידוך,עד
גרויסער
אנעמ ע אזט שטייטןש
ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז אהבה, און ידידות שטערקערער שלום ,מיט מער
קינדער,
צווייטער בית המקדש חרוב געווארן. ער סאך קיין אסאך
המקדש האט
שטערקערער שלום ,מיט
און זי הא א ון ז י ה א ט ז ו כ ה ג ע ו וע ן א ויפ צ וש ט ע ל ן ה ייל יג ע
מסכים געווען צום
הלכות קידושין וויפיל ס'איז נוגע ,בפרט פון ווען א אסאך ס'איז ווייל לרחוק", "שלום קודם ו ו א ס ז ע נ ע ן מ צ ל י ח , ז א ל מ ע ן ני ש ט ל
השכל ווימוסרמ זיא אלסךילגע דינעןז זאאונזלאז יי דארףכב ן דאסשינ לל דערק ןבאה ט אפגע'חוזק'טןיי יד געשיקט
א ז ן א ז
וועט מען ווייזן מיט'ן
קודם "שלום לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א
ידיד,
אחדות ,איז
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז דער געווען זיין אוןגעטשעפעט די
פארלוירןוואס איז
געווארן קמצא לאדענעןאיםהאבן ס'איז מענטשן
קודם "שלום לרחוק" ,וו
ווען
שבטים. ש ב ט י ם . א ון מ יר ,
מ'ווערט א חתן ביז די חתונה .די כלה וועט מעןד י ק י נ ד ע ר פ
ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר
פסוקא ווייב. ון ר ח ל , ד א ר פ
פסוקן דער זאגט דערפאר אז אויס פירט ער
חשיבות עניא האטוו ,ארשק ןכילר
ספעציעלע מצוהלאבי איינציגעה ייז ד
יעדענייק ןבא שינ לאמ ישראל.קהאט
געהאלטןט שליחנ
הא אזנח זיך האט לאזוא טעות זנ
א
דאךאבערפפיו געשעןעאר
כחס תיבה ,ן
מיט'ןפ
ס'איז ןו
זייןא
נארי
פוןוענאבערו
יוו ,גיניי
ער פירט אויס אז דער
דערפאר
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפאר דער
כלל פון האחדות ומען רחל
זיך לערנע וועטז מען
שטריימלעל ךי
די ןופ ןענר לעבן,עדגאנץ יוו ם האבן'מא טייוו
בעז"הףראד טיירג ןייז
ערגסטן שידוך
פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל
אוןעבראעג
התייחסות. כוונה ט
ספעציעלעיורעד
ידידים.אעג רעדא ף פאדערטט
עפע ןו ס ד
און ע ר צ ו. ס 'ש ט י י ט ( מ ש ל י יד , ל ) " ר ק ב ע צ מ ו ת ק נא ראנ ",ה
פינגער
און ידידים. און געשטאנעןדער היפך
אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען איז אייבערשטן.
איז געווען
המקדש בית וואסאין טהורה
דער אמונהאון
קמצא, גרויס, זייןבר
און ידידים.אזוי מיט
געלאדנט געארבעט
אוועקצוג א וו ע ק צ ו ג ע ב ן פ ו ן ז יך , כ ד י
חברים ,רעים האבן לאנגע יארן און דאן קויפן אן אנדערע ,אבער
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט א צ ווי יט ע ר ז א ל נ יש ט צווייב רעד פוןעדור זיךה ר ס'האנדלטטאווען טשינראג אהבהוטעג געוועןז ןרעוו וצ ן נישט ןיי איםז'מ האטאאיזלא שכינהנ
אטש גילויטבחינה,טדיםעד דערו
אוןפע ן אנדערעע
ידיד ,ספוןטיאמ טוג רעד
נישט באלעבאס
פארשעמ פ א ר ש ע מ ט וו
רעים
ע ר ן
חברים,
. א ו
צוויי
ן א
פון
ו ד
זיך
גרעסערער סארט מצות קידושין וועט מען האפנטליך טון נאר איין
זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן א י
ס'האנדלט
ט א ר ן
אהבה ווען
מ י ר נ יש ט ז יין פונקט איז
אב ס'רעדורב
שחרית של
אוןדור קשר ,רע
שמע קריאת
שטערקערערס ראנ
ליינען
אןד סאוו טרפ א זיא' מצוות,
אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געווען
געווען רע שויןנק אלע
איזצ הא געווען
המקדשמ ו מקיים
סעודה.הבר בית ןייז אוודאי
דעראב צווייטןה
ערבייתב האט
אהבה ווען ס'האנדלט זיך
בייםי נח
געוואלטמ :םןייגוצ לאז'
וועקגעבן
האבן
אליין די ג שטארקעבאזונדערד ןיילא
א םימרוג י
סארט
האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב ,כדי לבן גרעסערער
עס זא דארףוצ א
א און קשר
לעבן,רעטייו
שטערקערער
איןנ לאז מאליבת ןרעוו שי קיין נישט
חיבור,אב
האט
גרעסערעררעפעש
און דאורייתא
איפעגוצ טאה
עשה
אסאךטר
מצות אזא "איש
ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן
ס'איזז ייז זא ןריובעג ןענע אן געווען איז ער אז
ראפ ץאלפ ךיא ,דיא 'ר" ,ןגאז םיא ןוא םענעי וצ מעיד איז תורה
שטערקערער קשר און
די ווי ב ,כדי לבן
אסאך א ווי מיר ווייסן ,האט רחל אמנו ,די מאמע פון כלל ערשטן דעם בלאזן שופר ווי מער קולא צד שום
דערמאנטרעבלעז ר פסוקו דערסיי אבערל תמים"",ט צדיקןי
ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א
אוועקגעגאנגען.
ס'איז אסאך א גרעסער אבן און זי
דורך אונז מירךרוד
זעען ביי וויזנואהכנה און שטארקע עבודה ,אזוי . זעעןעגנישט מירןאון ייב גלות אין מירט זענען יעצט צונקדער אנגעקומעןהאאיזלפ יו שכינהי
קמצאוד ג דיע אז
בר טומאה
איז" ,
למעשה ךיא אזאב
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי
הרעיםראוו םעד בלעז יותרן "לפיכך,ןטא עד ייב
אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען. סנר אנקמ ךיד
האחים" ,ישראל ,ארויסגעוויזן א גרויסע מסירות נפש כדי טאג
מן חיבור
ערשטןטאג, דעם,ןע לולבמ ן שאקלען השנה,יז ראש טאג . וויילער
ווייל נישואין, אוןוג ןי אירוסין זיין" וועגן גארנישטד ן
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים", "לפיכך יותר חיבור
מאאמ קומען ס'וועטוא אבער אויף,ןענעז טועןרב י מירר געברענגט וואס האטידעס
ארויסצוגיין עבירותט
געבעטן דריי",רוח אים די
מ'האטךיא פוןיב איינע
אוןי
סעודה,מ ך
עצמו" כח הא
"חינוךה חכ
וויכטיגקייט תפוןודחא
די טאה
אכטונג צו געבן אז איר שוועסטער לאה זאל נישט
געזינדיגט ,שלימות הקדושה. יצחק אבינו. אלימ עדי
איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט אפ ר בן טימ אנק
אויסגעוועלט צו זיין חברים. פסח.
נאכטא קום ערשטעגעבן וועט חברים. מצה די
משיח זיין עסן
צו
אחרון", אדער
אויסגעוועלט
"ותשחק ליום חינוךמיט סוכות, פון
איזליפיוו אנקמ ןיב ךיא" ",םעדייא ןטוג ןייד
פארזינדיגט
געזאגט:
בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט תולדות,
קמצא זיך פון
מ'האט
בר ענין
האט דעם
אויב סעודה.צו
און צוגעגאנגען
בתחתונים,
די שטערט
אויסגעוועלט צו זיין חברים סח ערנישטד
אל וד
געמאכטא"מעצמם און פארשעמט ווערן .לאמיר זיך מתבונן זיין אין דעם
מקרבבהרגשה ל אלייןה םש מענטשןערדי
האבןתו מ אוה וואסבצזיי שפירןה
קשריח
דאךרוב גילויאיינע"םמצעב
פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט
און
געווען די זעלבע ס'האט נישט ווער זען מ'וועט שכינה אן און טנאר סעודה,ווי
מצוה,
מורא'דיגע א נאך
האלבע א צו ווי
געווען
א המין
באצאלן איז קיום
המקדש
צו און
גרייט תולדות
ביתבין "איך
ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא
קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה ".טסו קשר וואס זיי האבן אליין
בחור –א
דעם בחיר האבות ,קדושנו קדוש יעקב – א בחור פנימיות'דיגער וואס זי האט געטון. מצוות.ייב – אא ס'איזרבח אהבה.א זיא ביישרעדנ פנימיות'דיגעו ,
אורו
לאבי דעםרעד ד רעצנאג
פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער בית המקדש אויפ'ןפארשידענע
קענען אנווייזן גרויסן
מ'וועט ערשטן גאולה. מיט'ן ביים מבזה אזוי. מצוות.
נישט מיךענין תרי"ג
דעם מסביר זיי אנדערע
און בלייבן דאאלעער דיאיז
פנימיות'דיגע אהבה .ס'א מיך קב אבינו,לאזפון
די אנדערע מצוה אין וואס יצחק האט זיך
איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים ערשטן
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו, ס'איזצמפ תואי זאך,ירפ ןו פיזישעשטני קייןימ טפא ייווצ זא ךאד טני ןעמענ וצ ,גאט ןדעי ןריפנייא ךיז לאז שטנעמ א
עכטע ,רחל אמנו האט געוואוסט ברוח הקודש אז עס
נישט קיין פיזישע זאך ,אבער ס'איז אן עכטע, האסטו אן קדשים אבער קוק ,די קדשי נישטגיב נאר א און צייגן: המקדש?באלעבאס ביתהאט דער ערשטן כןביים על פי ארויסשיקן" .אף
נישט קיין פיזישע זאך ,א
אויסגעצייכנט ,דער ענין פון חינוך ,איז זיכער
עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס קידושין,מ ע נ טפון
ש ן מצוה
ה א ב ן דער
א וי ס קומטוועצו
ג ע ל ט צ עס
ו ה א ווען
ב ן א ח יב ו ר .מיט
חורבן ביים ערשטן בית המקדש? געווען
מקייםטעצ א האטז ןוא ל אבינואפ ךי יצחקירשר משא"כיא :ןבי חורבןמ ך וואסג א ןגאז זו יכע טו
געווען איז זענען דא צוויי ברידער און צוויי שוועסטער וואס
א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז מענטשן וואס מכבד האסט דו צוויי צווישןוואס פארבינדונג
דעם מיט א
באשאפן קמצא בר האט ארויסגיין. זאל ער אז
א פארבינדונג צווישן צוו געהייסן
אפלערנען. זיך רעד דארפןרהמ אלע ןיא ל" מירי חצנ וואסארש פון
עפעסד ק התחדשות: .ט גרעסטע
דיווצ תוכיי זייןשי געדארפטייז דאךרי דעם םעד ףי
וואלטו געווען דיזא גורםראוו
קידושין, פוןט האבןאפ וואסייא ר
מצוה חמורותד
התרגשותיאדין שלשדדועמ . צוןודיא ןייז
מורא'דיגע מיטז קזאחמ האבן ןיי
דער מ רפ( ל זייןגערפ )' אזויד קען ש רע 'ווייערלעסן
אזאב זיא ט
זאךאווי
אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם
זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין קאנעקשאן', זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ
לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך
פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך רשטאנען
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
1
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא פונקט ווי היינט ווייסט
און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה
חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה און לאה.
גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש מ'זאל זיין נאנט און פארבונ ערן :יעקב
מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן.
ג
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב
ג ח ןעייג
חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. ושע ןוא
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען אה האל
לטן דעם ביהמ"ק
'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין און מחזק זיין ווי א זאךזייןדעם מעודד געווען איד.
פאר איין ווארט פרעגט: "הגדולד')
ישראל (פרק איןאנצח
דערזיין
מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט: ד זיין און מחזק גורם וואס האבן חמורותאז
דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז אויף דעם שלש באזירט
זיי איז צו די מיטצווישן
שייכותהאבן דערחתונה און זי גייט
ווארט פאר איין איד .מעודד זיין און מחזק זיין לגדולה" אז הר"לה" זודג
צווישן צוויי מענטשן וואס איז זאגן א גוט פארבינדונג
תכונות.
איך מוז פארשרייבן:אנייע
אין זיך פארזיךדי צעטל און שטארקן חיזוק א חיבור.ס'געט א א האבן צו און זיידע, און
אויסגעוועלט האבןאיד יעדער "פרשת תולדות" איז א פרשה וואס
מענטשן
:איך מוז זאגן א גוט חורבן ביים ערשטן בית המקדש?
מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור. עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט בא .ושע
אחדות האט
געהאלטן דעם ביהמ"ק
זאך ,אבער ס'איז אן עכטע,
נעמעןעס זענען דא געוויסע
פיזישע
זאגט אז
ן יעדן טאג ,צו נעמען
פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער
טאג ,צו יעדןקיין
דער רמב"ם
נישט זאל זיך איינפירן ווייסן אז
מענטש אייניקלעך וועןא זיי
מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי
אזייגער .אזוי .ביים ערשטן דעם ענין
אוראז צוויי
מסביר
דאך מיינטאון
וויבאלדער
אייניקלעךפריינטשאפט
זיידי איזאיז
פוןתורה
יעקב אבינו,
און די וויל האבן און וויל מצליח זיין דערין,
מציאות
באקומען האט געוואוסט אז זי גייט
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען ועג טאה
פינף
גאנצער דערשול אין שוין אנדערש, לבניםאיזאז
חבר א סימן
ביי אבות– איז דא מדגיש ,מעשה
תכונות הנפש וואס א מענטש ווערט געבוירן
כח האחדות האט – ביי א חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער
בית המקדש איז געווען א טוסט". בחור א – יעקב קדוש קדושנו האבות, בחיר דעם חב םעד
קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און מורא'דיגע גילוי שכינה בעצמם" החיבור נישטהוא מצב הרעותאריינצולייגן
"אבל שם ס'פאדערט זיך פאר יעדן מענטש
טוסט".
תכונותדוהנפש קומען פון דער חסד אנדערע דערמיט,
"איך בין מקנא וויפיל צי זיידע א טאטע,
"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם" א וואס זאך גוטע יעדע קיינמאל האט וואס אכציג און פיר פון פ ריפ ןו
זיין חברים.
מקנא וויפיל חסד דו אויסגעוועלט צו איידעם",מיט
פארזינדיגט זיךגוטן דייןבתחתונים ,און אויב מ'האט כח און מוח אין זיין אייגענע חינוך הילדים און
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו
מיטאזעלכע תכונות וואס מקנא דאדיך זענען ווידער סביבה, גוטע מער עבירותוואספירט איין, זיידע אן עלטער געזינדיגט ,שלימות הקדושה. גידניזעג
בין דיך מקנא מיט בחור"" ,איך בין געברענגט עסגוטן האטדיין פאר
מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער. ברידער .די דריי ממילא זענען זייאיינע פון מאמען ,און
גידול הבנים ,ס'זאל זיין אן עסק און א נושא און א
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט
האחים",הוליד את
הרעים מן אליינס" .נח חיבורמקנאיותרזיךאין
מאכטדיך "לפיכך
בין "איך מענטש
לערנסט", פלייסיג דו א
מחנך ,איז ווי אליין
קנאה זעלבעראיז זיך דער צו און ביילייגט טאטן,ערהנהגות זעלבן דעם ביי געווארן
דורךמקנא
אונז. "" ,איך בין דיך אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען.
געווארן ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער
זיינעאון זי חתונהפון
בייםעתיד שוין דער דעםזיליגט
קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך מקנא
האבן האלט ענדליךאין
שאיפה ,ווייל ילדנע
חיבור ,אסאך א גרעסערערטאטע.אייגענער פאר פלאץאזיין
געווען
אסאך ס'איזאיז
איך עצמו" ,ער
איד, אים זאגן" ,ר' וועלן דורותאון קומענדיגעיענעם צו זענעןוואס די
געבוירן זיי זאך נאך א דאס
צוגעפירט אז באשעפער האט
איד ,איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן
פאר פלאץ באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן
לבן ווערן
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר
כדי יעקב, חתן איר פון סימנים נתבייש
דורות און פון כלל ישראל.
באקומען זאל האטצווייטער א ה אז
א רמיםט
אב
צוגיין און א גרעסערער סארט מ'זאל קשר שטערקערער באהבת רעים: זייןאן
געווען
אויס
מרבה שוין
זאגט איז צו זיידי
קנאה המקדש
דעראו-הא, וואסבית
זיין. צווייטן
מעריך פרטבייםאוןארויפקוקן
ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א
בחינה געפינען מיר ביי אברהם
רעים :מ'זאל צוגיין
פארשעמט ווערן .און אודאי טארן מיר נישט זיין זעלבע די ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין
זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן זיין נישט מיר טארן אודאי אוןט םיא לאז
ווערן.
ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים ,רעים תפארתדער ווען מיט גוט אהבה
עפעס וואסגעווען
דעם טון נישט
אנשטאט טאג מ'זאלאאיזשכינה
נישט דורך גילוי ווערןדי
ס'גייטזיין בחינה, אנדערע צו
טאג; תהלים יעדן
געטון האט גארנישט ברודער זאך
מפרסם זיין א נישטמ'וויל דער היינט ווען עבן פון זיך ,כדי אגעווענליך
שלמה זאגט אז אברהם פעס גוט מיט דער
אוועקצוגעבן פון זיך ,כדי א צווייטער זאל נישט דער אבינו ,ווי דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט זאל צווייטער נא האל
ידידים. ל) "רקבאון געשטאנען איז המקדש ביתשבת ער דער און געטוןגרויס, אדער אזוי מענטשן, כאפן די אויגן פון ס'זאל פרובירן אז און
נאראב אויף תרח ,ווייל עס
לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט כיבוד
עצמות זיך
קנאה" ,נאר קנאה", פטור פון עצמות געווען עריד ,איז (משלינאכמיטאג; ס'שטייט
געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו. לערנט
דערצו. נישט;
עפעס לערנט דערויף ער
רחל
געארבעט
ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה" ,נאר
באקומען צו כדי נאר אזויפילגרייט
נעכט מ'דארף זיין לבן פאר דעם ווי ווייט פון ראפ ןןבל
ווי אינעווייניג, אויפפרעסן פון דערפאר ישראל.אונז
מאכט זאלקנאה ער לשון כלל
הרע; האחדות פון נישט קיין
נישט קיינמאל כח
קיינמאל מיט'ן האבןרעדטנאר
דעריןוויבאלד זייטרעפןקשר, אינערליכן דארפןפרובירן צו רחל,זאכן צו פון די איינע איז
געבוירן ,פסוק
זאגט דער אליין האט זיך
דערפארווי
שבטים .און מיר ,די קינדער פון רחל ,דארפן ער אז
אינעווייניג, אויס
ן פון כאילו
גערעכנטפירט ער איז אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג ,ווי
פוןווייב. פאר א אפדי קינדער מיר,
אוןו א ר
ו
אסאך א ס'איז מזכך
אויסגעארבעט און
לרחוק" ,ווייל
די
און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגעאז לאזןזיךאז די
לאזן נישט ען נישטהאט
"שלום ער
קודם מען
וויבאלד דערזאל איז
אחדות,קיין
מצליח, מצער
וואס זענען די
נישט געווארן
קיין איז
איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין פארלוירן
ער נישטאוועק;
האבן ס'איז
וועןנישט קיינעם
בכלל לפרנסה.זיי זאלן
מעגליך אז סגולה לעשירות ,א איז
וואס זענען מצליח ,זאל מען נישט לאזן אז די עפעס א סגולה
ט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע
מענטשן אנדערע יעדע דבר געווארן. כעס. חרובהמקדשאיןווערט נישט
געשוויסטער צווייטער בית ער
מענטש; ביי
הייסט אז דאס אז וואלט
פארשטייט עצמם".מענטשרחל מצד פארשטענדליכער
און ס'קומט צו דער חתונה אבער יעדער מוק'ס
מיט מער ידידות און אהבה,
למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם מענטשן האב.
שלום,
אנדערע שטערקערערחלק
ו דעם געוועןצואפילו מ'שפירט א קנאה ווען
מצד עצמם" .דאס הייסט אז ביי געשוויסטער ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן האט רחל נישט דערלייגט פון דעם
ווער איז נאנטער ,א
ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער מעלה
צווייטן ,און פארגינען פאר ווען פרישע א איז
שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם ,ואין זה קלייניגקייט
זה ואין להם, יעדע
התחלה און טוב
שהוא אופן,
אחדזעט ער
שרעקליכן
אב ווען
להם מער
א
שיש מאל
אויף הונדערט
ווערן נתבזה טאנצן גייט געדארפט
לאה ל א ייג ה
קיינמאל נישט צו שפעט זיך צו
אנדערע.
געבויט א קשר פון ידידות מיט
נדערע .זצ"ל.
מעודדהאט מענטש וואס אויך בעזהשי"ת און
האח נקרא מצד התולדה ,ואין שם האח רק מצדווערן
מצד געשעצט
רק האח שם וועטואין וואס זאל
התולדה, דאס
לאה
מצד עשירות.
אז נקרא האח אויף
די ווי
איבערקינדער
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע.
סימנים איר גוטע
זי גיט אויף
ממילא סגולה א מ מ ג אלי
זיין א חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן,
טוישן
ברודער אדער א חבר?
א זיין
עבודת יששכר ,פון רבי ישכר דוב מוואלברוז
נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב",
ווייטן ,מעודד
פוןנאר ענין און
צווייטן. און
מ'דארף זיך מחזק זיין אין א אייניקלעך און קינדער ביי ווערן נאכגעמאכט
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי גאנצע אונזער מציאות,
חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן ,מעודד זיין א
ווערן. גאנצע
מוואלברוז
פארשעמט אונזער
דוב דאך
ישכר
נישט איז
רבי פון
ני ש שכר,ט
אפ
אהבת דעם
אהבת
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
אויבער איזוואונדערןווייל
אויך שלום,
דעם ענין פון
איז ברודער פאר'ן אייניקלעך.
רחלשטערקער און נענטער ווי אור נצחיות.
מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת
חיבור דאס דער חבר איז אין גאנצע
אויסגעשמועסט אונזער לעבן,
עס ווערט אזוי ר.
חורבן פונעם בית המקדש,אזאיז געווען! וואספארא מסירות נפש איז פסאוו
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי
אמאל וואס
,איז דער צוליב איין זאך ,כדי נישט צו פארשעמען איר
וואס זמן זיך זמןקענעןדער עלטערן חורבן פונעם בית המקדש ,איז דער זמן וואס איר פארשעמען צו נישט כדי זאך,
אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א ענטפערא דער האט אז
חינוך הייבט זיך אן ביי זיך זעלבסט אירזיך אויף געזאגט נישט רבבריסקער דער
אויסמאכן אויףזעלבן טאטן. פונעם נאך במציאות
פארבעסערונג קען
אויפ'ן מיר טרויערן וואס דאך יעצט אין די טעג זייער
אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א חתן און אוועקגעגעבן בלויז האט דא אד טאה
מיר טרויערן אויפ'ן
אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז האלט דער מהר"ל זיין חבר? דער
יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן
אדער ברודער זיין טנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז
אהבת (נתיב עולם נתיבות אין מהר"ל געווען נאר
דעתשידוך, רגעאןמסיח קייןטון יעצטנישט וועט האט י טעוו יז ביטויזיאז ער
אוועק מיט קנאה ,אריין
זייערע קינדער ,אדער אפשר איז שוין צו שפעט אנדערן דארפן
זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט
מיט א ברענגט אזאך).
געמוטשעט זיך האט ן כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
מענטש, וואסאא') איד
נענטער צוווער איז ארעים מינוט ,דער טראכטן א
נצחיות פון כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
זאך :איןאז זייער תיקון המעשים זאל האבן א השפעה מורא'דיגע
טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א מענטש, פרק אז
דערציילטאין
בחור בעסטן דעםמען קינדער.
זאך).
חינוך פון זיינע
אוועקגעגעבן פונעם האט זי טאה יז
פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
זי האט איז נישט קיין פנימיות'דיגע קשר
דוב געבוירענער
נטע רבי הרה"ק צו געקומען
לאמיר זאך. אמאל איינע אאיז
פון קינד,
פלא מהר"לדיא דער זאגט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
שבת מוצאי מ'זאגט וואס פסוקים די פון חבר'ן זיך קינדער זיינע געלאזט נישט האט ער
מיט אהבת חינם
ט קיין געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע
אויף די קינדער .צום ביישפיל ,אויב א טאטע איז א זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך .לאמיר פון מאמע די זיין צו אויפגעגעבן האט זי וועלט. יז .טלעוו
געבוירן געווארן (אויב דער שלום מ'איז
דאס"שלום וועלכן
אז ברכה מיט
דערמאנט, א געבעטן ווערט אים און
לך", זי"ע "ויתןמווילעפאלי
ביי גאנצער דער אין קינדער אנדערע עשו. צווייבני מיטגעמיינענאר אלע
געווארן זיין פון ב"ימעבש
(אויבדידער מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער
כעסן ,און ער האט שוין פינף קינדער וואס האבן די
מאמע פון אלע געמיינע בני עשו. נאכדעם אויך לרחוק. ישראל.
אויך לרחוק. פון כלל נאכדעם י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע ט
צומאל זיין שטערקער ווי א קשר פארוואס פראגע,קען
מורא חיבור
און אזא
אייבערשטן
די זיך שטעלט דעם האבן
ולקרוב". ליב זאל
לרחוק קינד יונגלעך צוויי די ווער מ'ווייסט
וועט זי און בריסק,
עשו, שידוך,שטאט שוואכסטן
דעם…ןוא
קשר א טערקער ווי אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר
זעלבע נטיה ,נאכדעם ארבעט ער אויף דער מידה
באקומען דעם שוואכסטן שידוך ,עשו ,און זי וועט מ'זאלזיקודם זאגן שלום לקרוב און
פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און אנשטאטאזדעם? פארקערט, און… וואס גייט זי באקומען וו
איז געוואנדן אין אונז ,און מענטשן
געענטפערט פרעמדע איםאון האט ער אייבערשטן, לכאורה פון
אנשטאט האבן איבערגעלאזט זיער האט גייטווי
טאקע זעט מען זענען.
נאכדעםאון רייסט ערשט לרחוק" "שלום וואלט קודם שטייט
מיט אהבת חינם
ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט ,גייט זי
און אונז,
אויס פון זיך די מידת הכעס ,וועט עס זיין געדארפט
פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז ,און
קרוב? שלוםבחור.
פאר'ן ערגסטן דעם געהאט,
באקומען האט
גייט שידוךג וואס זי
אב טיי טן
געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה צו לאמיר
זיין אז מרבה זיין אהבה צו געדענקען,
אין
שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין
תלוי לאמירס'איז איד, זיסער מיין זיסקייט: א מיט
אהבה צורבה זיין גייט
משפיע זיין אויף די פינף קינדער וואס ער גייט נאך
באקומען דעם ערגסטן בחור .אנשטאט געדארפט וואלט לכאורה קרוב? פאר'ן
"שלום זילרחוק" און ערשט נאכדעם שלום זיינע
געהאט ,גייט אלע
שטייט קודם און ישיבות
אנשטאטוואס זי האט
לאמיר געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה צו וראשי
בעסטן שידוך גאונים
דעםבחור. אזעלכע
דעם ערגסטן ומען םעד עב
פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז ,און שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם
שלוםבמקום צושטעלן, פארוואס זיך
אז וועסט פראגע,דו
די וויפיל דיר,זיךלפי
לקרוב און קודם זאגן מ'זאל פארקערט, בריסק. לרחוקפון
שוואכסטן חותם
מורא'דיגן זיעכטן באקומען האבן אגייטקאזיב דורות
אוועק מיט קנאה ,אריין
און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר
י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע פון כלל ישראל.
נישט? אדער האבן לרחוק ולקרוב" .שטעלט זיך די פראגע ,פארוואס
לרחוק.בזמן וואס קיינער זעט אויךנישט און נאכדעםזעט
ווערט דערמאנט" ,שלום שלום
וואס קיינער
וועט
שטעלט זי
לך",מיט
מיט אהבת חינם
און
ולקרוב". עשו,
עשו.
שידוך,
בני
בייצו"ויתן
אנהייבן געמיינע אלע
דעם?
ישראל. פון
עס איז קיינמאל נישט צו פרי
דעם אנשטאט
כלל
מאמע
באקומען
פוןדי מאמע
זיין די זיין
זיי ןצוד
וסעמ
יקה,
מ
נעקסטע
(אויב דער געווארןאויב די גערעדט,
געבוירן מ'איז פראקטיש
קודם ,וועלכן מיט ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום
נישט ,ווען נאר דער אייבערשטער וואס איז צופה
ה ,אריין
וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די
טאטן וואס
פנימיות'דיגע נישט אקיין
דוגמא פון
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער
קשר איז אייבערשטערלאמירפינף קינדער וועלן
געבוירענער זען א
מענטש,
שבת א פלא פון א זאך.
איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת
א צו נענטער איז
מוצאימהר"ל
אין
ווער זאך:
מינוט,
מ'זאגט דער
שרייבטמיט'ן נסתרות זעט ,דעמאלט וועט דער
פסוקים וואס זאגט
מורא'דיגע
א טראכטן א ברענגט
אוועק מיט קנאה ,אריין
אן א')
איינע פון די
זי"עשייכות
שוין פרק
זיך
האבן אמליזענסק
רעים
הייבט
געווען צו
זיין
די
מחנך
פון
אלימלך מאמע
מוותר רבי ר' די
דערהאט
זיין
ועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער
צו גיל דער אז
צו
חינוך .זי
ערגעץ
אויפגעגעבן
אה יז
האט
נישט אין כעס ,וועט עס האבן א שטארקע ווערטזאך).
ברודער אדער א חבר?
רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין
משפיע זיין אויף דיינע קינדער אויך. פונעם מאמע די זיין צו ישראל, כלל פון נצחיות נצ ח תוי
אהבת (נתיבאדער עולם נתיבותזיין דער מהר"ל אין צט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר
זיין חבר? דער מהר"ל האלטהשפעה אויף זיי .אבער לויט'ן דערמאנטן ייטב לב
זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת ברודער בלויז אלעס דאס אלט. און יאר – פיר
פאלק אייבערשטנ'סדריי
רעבייא גאר יונג ,ביי ארום
יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן ישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און
טאטן .א טיפערע בחינה ,אז א מענטש קען
טאטן .האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און
זעלבןמיר נאך זרעוביי
פונעםאזעען יהיה
במציאות
חבר. בארץ זיין
איז –דעםדאך אויף"גבור טייטשט, ענטפער ייטב לב דערדער אז
ווער איז נאנטער ,א
המקדש ,איז דער זמן וואס איז בית
ער פונעם
ווייל ברודער איז אויךחורבן
שלום,
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער וויזיך פונדאסניי געבוירן ,דאס הייסט ער קען ווערן
וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
זיין אין דעם ענין פון אהבת
שלום ,ווייל ער איז
זיך מחזק מ'דארף
ברודער אדער א חבר?
גבור "איזהופאר'ן גבור,אז גרויסער א ווי יבורך", ישרים דור
בעטן איר
פארשעמען
דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן.
חפץ חיים נישט צו רחל צום
אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום ,ווייל ער איז
אויסגעשמועסט אין
חינוך ,האט ער אים ווערט עס
כדי
געקומען
הדרכה אויף
איז זאך,
געווען!
איד איין
שוועסטער .אזוי
צוליב
איז דאס מסירות נפש א
טסעווש אן עצה אדער
א בילוצ
רא
"ולקרוב", צו ער לייגט נאכדעם
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כיזיין אייגענער טאטע ,זיין אייגענער חלק האב א
נאר איז
און מענטש
צווייטן. אא וויפיל לויט יצרו", את הכובש
ייגט ער צו נישט ווער איז נאנטער ,א ווערן.געפרעגט שעמטבע
"ולקרוב", א צווייטן .און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב",
פארשעמט ווערן.
זיין א צווייטן ,מעודד זיין א חברים,פוןמכבד צו מוואלברוז
האט דער איז ,דובקינדישכר דאס רבי יששכר ,פוןעבודתווי אלט י תדו
מיט אזוי איז דאך כל שכן ידידותאויבקשר עצמו ,און המוליד אתגעבויט א האטמצד ארציות,
רק שם וואס
האח זיין
מענטש באקעמפט
התולדה ,ואין מצדאון נקראעצמו האחלבין גבור בינו זאל לאה אז סימנים די איבער איר
ט זי .ל
קשר פון ידידות
ממילאמיט מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט
גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל
פרעמדער פאר אנדערע. און פארגינען צווייטן, חיים חפץ דער האט יאר. פינף געזאגט זצ"ל. טאטע זצ "
איבערמאכן דעם חלק פון זיינע אז –עראקען רחוק
וכל שכן זה א
ואיןפון ישרים
זיך ס'רעדט
להם, התחלהדור
זרעו "יהיהווען
שהוא אחד אזזוכה זיין עראב להם וועט שיש אזויפיל ביסטאופן, שרעקליכן אויף א
חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן, נתבזהל ווערןאים
פרעמדער ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער
שוין זעקס יאר שפעט… דו דו האט געזאגט:
מענטשן האבן די
אנדערע קינדער אהבה,קנאה
פארוואס צו סיבה א
ר ידידות און אהבה, גאנצעאון
מ'שפירט ידידות וועןמערדיקינדער. פירט
געשוויסטערמיט
שלום, בייאיד
שטערקערער וויפיל א אלקינו",
הייסט אז דאס עצמם".לה'
"הנסתרות מצד רחל נישט דערלייגט פון דעם יבורך".
שטערקערער שלום ,מיט מער ידידות און אהבה, אז פארשטייט
למעשה
רחל און צו דער חתונה
עמ
ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז צווייטער בית המקדש חרוב געווארן. געווארן. המקדש חרוב קינד איז
בית יאר פאר דאס
צווייטער קומען א געדארפט האסט
פועל אז די
נישטא לאזן מעןזענען אזאל
ווייל זיי איז
יל ס'איז אסאך א אסאך
זענען טאטן
מצליח, פוןס'איז
זייער וואסווייל
טבעיות לרחוק", לנו "והנגלות
"שלום
זאלן בכלל נישט האבן קיין קודם זיין, צו דארף איז זייעס
אחדות ,אז ווי
די מעגליךבהסתרה זיך הייליגע אויפצושטעלן
ווען ס'איז פארלוירן געווארןאיז געווען
קודם "שלום לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א זוכה האט זי און א ו ן ה יז
דער
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז דער געווארן! ב..םיטבש געבוירן
פוןאליין קען
אינעווייניג ,ווי אויפפרעסן זיך פסוק
אונז איז מה-דאך
ווייב.
פסוק פאר א
אר זאגט דער דער
זאלטאטן, זאגט
זייער קנאה דערפאר אז ערליכע
אויס פירט
וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישטיוצא פון און ערגוטע זען צו זיין זוכה
ישראל.קשר, ער וועט
אינערליכן ולבנינו", דארפן רחל, פון קינדער
ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק די מיר, און שבטים.
דערפאר נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל
רחלאווי ווייט באקומען דער צו
כדי
נעכט נאר זיך זויפיל ךיז
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפאר
איבערמאכן ,איז
פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל
קנאה" ,נאר "רקב עצמות טוישןל)און(משלי יד, גענצליך ס'שטייט עפעס דערצו.א מענטש געטון אדער נאךגרייט קינדער. האלטזיין
מ'דארף געוויסן זין אז אין
דעם לערנעןאיזפוןאמת רעל
און ידידים. געארבעטגעשטאנען
דערויף אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געארבעט דאך האט יעקב רחל. טאטק
אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען און ידידים.
קינדער.גוט מיט דער זיינע עפעס
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט
דעם טון זיין משנה
אנשטאט ער קען פוןאז
מ'זאל אוודאי ווערן זיין וועןצו געטון גארנישט נישטהאט ברודער נישט ווערן
זאל געבוירן
צווייטער פאר'ן
א כדי יאר א
זיך, אונז
פון פון איינער
אוועקצוגעבן יעדער א ו ו ע וצ
רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבןחברים ,איםרעים
ון צוויי חברים, צוויי ס'האנדלט זיךדא אין חידוש
אהבה געוועןנאך א
אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געווען זאגט ייטב לב דער איז אנדערע בחינה ,די גילוי דער
שכינה אוועקגעבן
אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים ,רעים מיט'ן אויסנארן קענען שט
סארטבאהבת רעים :מ'זאל צוגיין
זאל
מרבה זיין זיין און מיר קענען זיך שטענדיג בעסער מחנך זיין און
נישט מיר טארן אודאי און ווערן. פארשעמט פ א ר ש ע
משמע אין מהר"ל .די גמרא איזצואויך
גרעסערער דעראון אקנאה
אזוי קשר וואס פרט
שטערקערער אז
נח", תולדותאנח - נאר ס'איז ברודער,אן
"אלה טייטשט
געווען ברודער'ס
שויןאיזער המקדש נח.
ביים צווייטן בית פרשת לבן
כדיאז א יעקב, חתן פון אירסימנים זיך
מעןןיילא
סארט גרעסערער ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט
האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב ,כדי לבן
פלאץ פאר איך איד, "ר' זאגן, אים און יענעם צו געבוירן זענען זיי אז צוגעפירט האט באשעפער מענטשווערן
זאלאנתבייש אפילו פארבעסערן.
צווייטער מער
גורמים אלץ
די כסדר
אליין יד
אסאךאז אדי טאכטער פון נחוניא דערציילט חיבור, גרעסערער
קמא נ). (בבא טייטשט
זעלבעאסאך א נח האט זיך אליינס געבוירן .דאסס'איז זי און האבן חתונה האלטרוזיד האטדורך
ביים שוין
ר חיבור ,אסאך א ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי
דער מקנאבין דיך "איך לערנסט", דו פלייסיג ווי קנאה זעלבער דער ביי טאטן, זעלבן
אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען. אוועקגעגאנגען.
דעם ביי געווארן די שכינה איז כסדר שפילט ער
טומאה אז שטוב מיט קינדער אזא אונז. שוין א נוא ך
אריינגעפאלן אין א גרוב ,און הרעיםאיזמן האחים",
רעים מן האחים", חופר שיחין יותר חיבור "לפיכךׁם האט ער (בראשית י ,כא) "ולשם יולד גם הוא"ֵ ,ש "לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים",
אוןגעברענגט מאמען,עסדריי עבירות האט מחנךפוןזייןדיזיינע איינע וויכטיגע ראלע און קען העלפן שלימות א
ה חכ כח האחדות האט
מקנא מיט וועט בין דיך
געראטעוועט בחור",זי "איך
געזינדיגט ,שלימות הקדושה. געוואוסט אזהאטדיין גוטן טאטעפאר ברידער. זענען זיי
ממילאמיינט
איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט
אונזערע דאס אויף געבוירן .וואס זיך אליינס הקדושה.
חסד דו וויפיל חברים. זיין צו אויסגעוועלט מיט פארזינדיגט זיך מ'האט אויב און בתחתונים, אליין. זיך פארבעסערן דורכ'ן דורות
מקנאבו, צדיק בין
איידעם"" ,איך וויילגוטן ווערן דיין בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט אויסגעוועלט צו זיין חברים.
יכשל מצטער "דבר שאותו אליינס געבוירן הואזיךמצב הרעותקען שםמענטש אז א ווערטער? און אכציג וואס האט קיינמאל נישט
בעצמם"אליין
החיבורזיי האבן "אבל
פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט
געמאכט מעצמם און קשר וואס גילוי שכינה מורא'דיגע בית המקדש איז געווען א
העג געהאלטן דעם ביהמ"ק
עמאכט מעצמם און טוסט". בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה
דערפאר איז נח
קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און
בחור יעקב – אקדושא זיידע האבות ,קדושנו ווען
גאנצערבו זרעו?" ,זאגט אויף דעם דער מהר"ל ,אז א קינד
דעם בחיר האבות ,קדושנו קדוש יעקב – א בחור
דער אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער
ז א פנימיות'דיגער טאטע,וויבאלד
פנימיות'דיגע אנדערש,
איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים ערשטן
אייגענער
ערשטן בייםאיז חבר בייוויאזיין ווערן
ענין אזוי.און – אויף פארטאגס ,בארימען
איז ער מסביר דעם
פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער
שטייט
ווינעמעןמענטשצו פון א מעשה ידיומערזאל זיך האט צווייאיז דאך זיכער דאך אז הייסט ער געווען ווי דער קינד פון נח ,דאס זיך אלע אייניקלעך מיט דעם ,אויסער וואס אבינו, יעקב באקומען אוסט אז זי גייט
יעדן טאג, איינפירן מענטש
זאך ,אבערא ס'איז מיינטקיין מציאות פון פריינטשאפטנישט
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו,
עכטע,
ער ס'איז אן עכטע, אן פיזישע נישט קיין פיזישע זאך ,אבער ס'איז אן עכטע,
זיכער א גוט
מוז זאגן צדיק פארשרייבן:אאיך
זיך קינדער פון ממילא זענען אליין,אערחיבור.א גרוב, זיךהאבן פאר צו געוויסן חינוך
אויסגעוועלט מענטשן אהאבן המקדש?
צוגעשטעלט בית ערשטן ביים חורבן
ר רחל איז מ'רופט עס אויס ביים מצוה טאנץ… בטבע ווילן
וואס גליקליכע די געווען
אוןוואס איז א צעטל
עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס חורבן ביים ערשטן בית המקדש?
מענטשן וואס איז מענטשן פארבינדונג צווישן צוויי א א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז
זייןידיואוןווערט
מחזק זיין מעשי
מעודד פונקט ווי
אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט איד. ידם ,און
איין מעשיפאר ווארט דעם אזגלייך צו געשאפןבאזירטאאויף איזער האט דעםזיי
געווען,
צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם מחנך
צווישןגעווען זעלבסט
שייכות דערגורם האבן
האט זיך וואס חמורות
פרעגט: טאטע שלשד')ישראלדיזייער
(פרק ובמעלתו צו
פון נצחאיןמיט בשבחו
האבןמהר"ל חתונה זען
קינדערדער
לגדולה" און זי גייט רעד
קען זיין
קשאן' ,אזוי קען זיין אזוי קאנעקשאן', 'ווייערלעס זאך ווי זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין
לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך
פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
2
ען אז ס'איז דא אזא פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה
חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה.
גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב ן. מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן.
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. נה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב
גייען חתו בקעי :ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ
ג .ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ
ג
און עשו .האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא השעמ א ןגעוו ,םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח
אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ
לאה האט ןענאטשראפ טאה יז לייוו ,טנייוועג טאה האל ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ
ק
אז "הגדול זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא
דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט:
ווארט פאר איין איד .מעודד זיין און מחזק זיין מחזק טי אוןוצזייןש יד מעודדשל איד.תורומח אייןסאוו באה פארווארטרוג ןעד ןעוועג ם באזירטואויף דעם םאז
ז א
דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז ך איזייוו' א יו זיילרע צווישןסע שייכותענאק א ',ןאשק דער
ווארט פאר איין איד .מעו פרעגט:ז ןעק יוז ןיי )
זעןגוט און זיך פארהערן ביים משגיח צי ביים מנהל. א ערשטע זאך
זאגן מוז איך זיךדארפן מיר די
פארשרייבן: אוןזה, לעומת צעטל אזה חיבור. אא
זרעו.
האבןפ א ר ב
יכשל בו
צוינ ד ו נ ג צ ו וי
איז אוודאי לא
אויסגעוועלט ש ן צ ו וי
האבן י מ ע
נתקלקל, נ ט
מענטשן ש ןזי נישט
וו א ס א
עשו .אבע סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא .ושע
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט
געהאלטן דעם ביהמ"ק ?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור. א צעטל און זיך פארשרייב
נעמען אונטערשטע שורה איז דער בחור נענש געווארן, דאךינ אז צוויי צו אריינגעבן אין די קינדער די געוואלדיגע טעם ק טש פריינטשאפטיפ ןיי
פוןבא ,ךאז עשיז ס רע ,עטכע ןא זיא'
האט געוו א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו ,וניבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען לנפשך,
מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי מעדנים מיינט ליקוט הערליכן דעם מציאותאין
א מענטש זאל זיך איינפי
ער האט זיך געדארפט מוטשען ,אבער ער איז א י ז ע ר מ ס ב יר ד ע ם ע נ י ן א ז ו י. ב י ים ע ר ש ט ן
בייפא חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער און זיסקייט פון תורה ועבודה. פ נ י מ יו ת 'ד יג ע א ה ב ה . ס 'א י ז א רעגיד'תו–ימינ
דעם בחיר רוחב א – בקעי שודק ונשודק ,תובאה ריחב םעד כח האחדות האט ב י ת ה מ ק ד ש א יז ג ע וו ע ן א מ ו ר א 'ד טוסט".
יג ע ג י ל ו י ש כ י נ ה
בעלזער
– ביי א חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער הייליגן דעם בשם ספר א פון ער ברעגט
למעשה ארויסגעקומען מיט א גוטן ריוח ,ער האט
טוסט".
בעצמם" החיבורק
מצבסאוו רש ה ייז הוא הרעותןבא שםג ןיילא "אבלאמע ןוא םמצעמ טכ
טוסט".
פון פיר שינ לאמנייק טאה סאוו גיצכא ןוא ריפ ןופ ט דעם
וויפיל חסד דו בשם
מקנאתחתב
ער
ביןא ,םינו
ברענגט
"איךא ןו
שלום
איידעם",מ ביו
נתיבות
גוטןךיז טאה'
אין רב
"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"
דייןראפ טימ טגידניז
בעלזער דער אז זי"ע, דוב ישכר רבי רב
געקענט א מערכה אין רבי עקיבא איגר.
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו .םירבח ןייז וצ טלעוועגסיוא דיין גוטן איידעם"" ,איך בי
געזינדיגט .השודקה תומילש ,טגידניזעג
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט געזאגט,מיט
מקנא דיךנייא
האט
ביןופ ע
שם טוב
"איךיד ן
בעל
בחור",יירדתוריבע
גוטןדער אז
דייןאה
פאר הק',
סע ט
בעש"טטגנערבעג
תשובה און
מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער.ברידער. אידזייטוט זענען ממילא אגעזאגט :ווען מאמען ,און
פאר דיין גוטן בחור"" ,איהאט
א בחור וואס קען דאס נישט באווייזן קען מען מקנא המיתהדיך "איךיום
בין לערנסט" ,דעם
מענטש וועגן דו זאגן פאר א
פלייסיג ווי זעלבער אז דאס
קנאה זיינע פון
דער משנהל"בייפ
טאטן,ךכי עררתוי
איז זעלבןזיך,יח
דעםובפארבעסערט ר
ביירה געווארןםיע ער ןמ ",םיחאה
ענדליך קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך דורך
מקנאאונז.
יז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע .ןעגנאגעגקעווא זיא הניכש יד זא האמוט אזא געווארן ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער קנאה ווי פלייסיג דו לערנס
אויףפאר געבן צו שרייבן א תמצית פון גמרא ,אדער ער זאל פלאץ נישט פלאקערטאיךזאגן" ,ר' איד, איםדאס גיהנום,
יענעם און געבוירן אוןצווועגן א ס
זענען זיינע 'א י
פאררעכט ז א ס א ך
צוגעפירט אז זיי א ג
האט און ער ר ע ס ע ר ע ר
באשעפערוועגן ח יב ו
פריערדיגער , א א ךאס
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן
האט באק
פאר
ןבל ידכ ,בקעי ןתח ריא ןופ םינמיס ןעמוקאב טאה
באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן צו יענעם און אים זאגן" ,ר' בייש ווערן
צוגיין זיך פארשרייבן א שיעור כללי ,און נאכדעם קען אייבערשטן. ב י
רעים :מ'זאל י ם צ וו יי
באהבתדעם ט ן ב
צו דינעןית ה מ ק
הארץזיין ד ש א
מענטשנ'סמרבה י ז ש וי ן
דער א קנאה צו ג ע ו וע ן א ןדאס וואס ש ט
פרטאיז ע ר ק
תיקון, ע ר
ס'איז אע ר
געדארפט א ק ש ר
ברודער ,נאר א ו ן א ג
ברודער'ס האבן זייןראסחלקים וואס
ר ע ס ע ר ע ר ט
זאל אים נ
קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין
ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז
פארשעמט ווערן .און אודאי טארן מיר נישט זיין ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער קנאה צו מרבה זיין באהב נישט
אידדער מען אויך מכבד זיין דעם בחור צו פארלערנען די מיט א נ
אין אד ע ר
תשוקהגוט ע ב
טוןא עפעסח י נה , ד י ג יל
אריינברענגען וי
אנשטאט דעם ש כ י נ ה א י ז
מ'זאלמ'וויל נ יש ט ג
וואסזיין נאר אזע ו וע ן הא
האב'ווערן הבצו גארנישט ןעוו
'חלק
געטון סדעםאויךנאה' האטטלד ברודערפ ךיז
מתקן אויטאמאטישןו
דערח ייווצ םיער ,םירב
לאה אנש
מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער
טעבראעג ךאד טאה בקעי .לחר טאטשנא האל
אוועקצוגעבן פון זיך ,כדי א צווייטער זאל נישט דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין מ'זאל אנשטאט דעם טון נישט זאל
כשרונות קנאה",דינאר שיעור כללי .א בחור וואס האט נישט די
זיךנארס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה", עצמותיוזא
ארויסברענגען"רקבא ,סיורג מעןןול)עד דארףר
יד,ב
(משליתיהשי"ת,ה
שדקמ דינעןא
ס'שטייט דערצו.נאטצושעג זי ןע
געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו. א
עפעסגעטוןדידי ןו קינדער .אדער .םי די דערויף זיין גרייט איז דא אין
געארבעט
ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רק
פאר לבן א
גמרא,אפאבער
לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל ר
לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט
רוחניות ,ווי דערצו ,קען סתם אראפשרייבן די פון ראנ
אינעווייניג, טימ אויפפרעסןכ ן'
אוןחאה ח
גוטסקייט
פון ליכטיגקייטתוד
אונזפ
זאללכ ןו קנאהרשי ל אפרעד .לא
זיסקייט, אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל ר
נישט האותיות,רע
(שערא טריפ דעובדאזא סיו רזאראפרעד טגאז
פאר א ווי .בייוו א ראפ
שבטים .און מיר ,די קינדער פון רחל ,דארפן ווי אינעווייניג, קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון עמוד ק"א)
אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט דארפןספ רעדאין
קנאה זאל אונז אויפפרע קו ל,
אז די דער עיקר איז אז דער בחור זאל כאטש בלייבן התמדת ווע ן ס
פון 'א י ז
טובות, פ א ר ל ו
מידות
וואס זענען מצליח ,זאל מען נישט לאזן י ר ן ג ע
פוןו וא ר
האדם,ן ד י א ח
קדושת ד ו ת , א
פוןי ז ד ע איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן ר
קיין ק ו ד ם " ש ל ו ם ל ר ח וק " , ו ו י י ל ס ' א יז א ס א ך א
און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגעדי אז לאזן נישט וואס זענען מצליח ,זאל מען א זי"ע,
איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין קרעטשניפער מאיר'ל רבי אז ער ברענגט
וואס זענען מצליח ,זאל הייליגע ן
ס'קומט לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס עפעס.
מיטשראפ אנדערעצ
צובדירעטייוו
שיינקייט און זא
מענטשןטייט תי
חכם. תלמידקמה שד מ'שפירטח א
ארזייןבופוןוועג וועןא
התורה,ןר
. געשוויסטער
למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם מענטשן אנדערע ווען מ'שפירט א קנאה צו קנאה ש עלינו
מצד עצמם" .דאס הייסט אז ביי געשוויסטער ביירע
זכותוטיגן אזר
מנדבורנאעקהייסטרע מרדכי'לעםולש דאס ,
עצמם".מ טימ רבידיר'רע מצדודי
ווען מ'שפירט א קנאהפוןת זוןוא
דעםבהא ן פון ,ה
א ,רעטנאנ זיא רעוו
לאה גייט להם ,ואין זה הערליכקייט פון א איד'ס לעבן .דאס איז דער ,ןפוא ןכילקערש א ףיוא ןרעוו הזבתנ טייג האל
די עצה פונעם בעש"ט :אהבה שלאגן א
שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם ,ואין זה אידןעוו התחלה
ס שהוא טד
געזעןעאר' ךיז אמאל אחדופהאט ןאבר א להםקו
ישראל,ח שישא –ועלפכל רעדמער
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע.
מ רק מצד וויכטיגסטער חלק ,אז רוחניות און עבודת השם לאז האל זא םינמיס יד רעביא ריא יז טיג אליממ
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע. צווייטן ,און פארגינען פאר
ממילא גי זצ"ל. האחע נ ט שם
ש ו ואואין
ס ה התולדה,
א ט ג ע ב ו י מצד
ט א ק נקרא
ש ר פ האח
ו ן י ד יטימ תוד
חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן ,מעודד זיין א דאס שלאגסטו
האח נקרא מצד התולדה ,ואין שם האח רק מצד וואס געזאגט, אים ער האט קינד,
?רבח א רעדא רעדורב
נישט פאר המדותשינ
(אות לח) שראפ ט
א
טהרת
זיין
שערטמע
עבודת יששכר ,פון רבי ישכר דוב מוואלברוז מעודד
איןרעוו
חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן,
אין אמרי פנחס .ן עסאאזוי" :כי זאל זיין זיס און אנגענעם. ערקלערט ער און
חברים ,מכבד צו זיין א
ברודער. א ביי מוואלברוז
מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת צ ו וי יט ן . א ון נ
קינד? שלאג דיך אליינס?! ער האט געמיינט צו
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי א ר נ א כ ד ע ם ל יי גט ע ר צ ו " ו",בורקל
אהבת פון ענין מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם
ברענגט ער אז אמאל איז א איד געקומען צום בעל איז ווי
נענטער און שטערקער
מ'דארף זיך מחזק זיין אין ועסט אין
חיבורא דער איזל חבר
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
וואספא וואסר !ןעוועג סאד זיא שפנ תוריסמ אראפסאוו אויף לח זאגןזמןדער איזמען המקדש,קעןדער וועלט אויףבית פונעם יעדע זאך דיין זא
קינד
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי
חורבן פ וואסראדעםורב ן' אויףרעד ברוגז זי
ךיוא ש
ביסט דו,םו זאגן,יוו
זיא רע לי
וואס זמן דער איז חורבן פונעם בית המקדש,
שם הקדוש און געבעטן א ישועה וועגן זיין זון וואס
חורבן פונעם בית המקד עמען איר
ביי א צוויי וועגן. חבר .דא זייןךאד איזצ–מב דעם אויף ענטפערעז דערטא אז
צוליב איין זאך ,כדי נישט צו פארשעמען איר
האט דא א ןתח ריא ןבעגעגקעווא זיולב טשינ אד טאה ארויס פון ןו
אויפ'ן טרויערן מיר"גיי וואסקינד פאר א טעג מ'קעןדיזאגן יעצט אין ס'איז
אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א ווייל תואי
ערליך נישטפ
ענו איז ם בל ער ערליך?ט ן נישט .ן
איז געווארן א כופר און איז נעבעך ארויס לתרבות עס בלויז איןזיין
אויפ'ן טרויערן מיר יעצט אין די טעג וואס יעצט אין די טעג וואס
אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז
צימער" ,אדער ראנ ,ךודיש ןרעדנא ןא ןוט ןפראד טצעי טעוו יז שבתהמ רעד א ל"ר ארויס ןי
פון "גייתוביתנ תנ( םל
רום",וע בהא בי
דיינינג האלט
מהר"ל דערת חבר?דודער אדער זיין ברודער'חלק
ןיירא ,האנק טימ קעווא
זי וועט יע ביסט דאך
זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט האב' ,און אים דער
רעה .האט אים דער בעשטה"ק געזאגט אז ער זאך). מענטש, מע פונעם
קינד,א שלאגןי נענטער צו פארוואסווער איז איז א מינוט, טראכטן
נצחיות פון כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
צימער" ,רעד ןיא רוחב ןטסעב םעד ןבעגעגקעווא טאה יז םיער שלאף איןקרפ אריין)'א "גייערב זאגן ,טגנאיםומ א מעןד'אר קען עגי א :ךאז שלאגסטו דיין טאטע,
זאך). זאך).
זי האט א טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א מענטש,
פנימיות'דיגע זאל נאך מער ליב האבן זיין קינד" ,ועל ידי זה יצא כות מיט'ן
קיין ענ נישטד ןו איזוס
קשר םיק געבוירענער סא לאמיר זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך.
פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
זי
פאר א יד ןופ עמאמ יד ןייז וצ ןבעגעגפיוא טאה יז .טלעוו זאגןייא מ'קעןפ צימער".פ י שפילוו אין'מ
טגאז אריין
"גייצומ בש יא ת זיך אליין!
םניח תבהא טימ
געבוירענער קשר איז נישט קיין געבוירענער קשר איז ני
וועלט .זי זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך .לאמיר
געווארן יי(אויב דער מהכפירה". געבוירןךל מ'איזט וועלכןמ מיט
עפעסברעדן .לארשי ללכ ןופ עמאמ יד ןייז וצ ,הק יטבש ב"י
מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די
דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו. יעצטןתיו" וויל ",
טאטירעוו ארויס,רעד "גיי ,טנא ש" קינדל
םולש םו .
מיט וועלכן מ'איז געבויר
י"ב שבטי
ווי א קשר שטערקער זיין צומאל קען חיבור אזא לרחוק.אז ווען א מענטש האט א
נאכדעם אויך לרחוק. נאטור איז די אויך נאכדעם
אויך
צוואמציל העלפט צווייטן א האבן ליב אויב
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך ,עשו ,און זי וועט
און… ווא
קשר
יז ?םעד טאטשנא ןעמוקאב יז טייג סאוו …ן גייסטו ל ר"אפשר
ח ו ק ו ל ק זאגן,
ר ו ב " .מען
ש ט קען
ע ל ט אדער
ז יך ד י פמאמי",
ר א ג ע , מיט
פ א ר וו א ס
כעסן,און
שלום אלקרוב
אזא חיבור קען צומאל זיין וועט זי און
טשאונז ,און אין
פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און זאגןער איז למשל קודם מדה, מ'זאל גוטע נישט אזפארקערט, געוויסע
ווען עס
שכן טייגכלקאב דאך איז
כפירה ,ם
חבפוןןטסגרע יענעם
זייןנא .רו אנדערע טאטש געוואנדןטי
אןי אין
זאךדוק אנדערעש" ם איזל
מענטשןל םו
אןחר פרעמדעוא "
עפעסקו טוןע ן טשר יעצט עדכאנ שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט ם
מיט אהבת חינם
אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט ,גייט זי
גייט באק עמו עד ן דעםפרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז,
זיין
פרעמדע מענטשן איז גע ט ,גייט זי
דיר צו
אהבה זיין מרבה אז געדענקען, לאמיר אויף גערעגט
שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין ל א מ יר און ג ע אויפגעברויזט
ד ע נק ע ן , א ז ממערר ב ה ער ז ווערטןייוצ הבהא
אייבערשטן, גלייבטןטאין
וואסךודיש
גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור .אנשטאט
דעם בעס סעב םעד אידסאוו טאאה יז רעדטאהזיךעגפון
לאמיר געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה
יז טייג ,ט שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם צימער"; מ'קען זאגן "שוין ווייטער דארף איך
ש ל ו ם פ א ר 'ן ק ר ו ב ? ל כ א ו ר ה וו א ל ט ג ע ד א ר פ ט זי ין לאמיר געדענקען ,אז אנשטאט
טבעיות'ן אין
שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעםעדמערפ אייגענע
שטנעמ זיינע
זעטא ן ערעג זי וועןאווקינד ןדנ א ןיא זיין
ןוא ,זנו
פילטקאאזבדערערןעמו אזעד אויפהייבן
איםןטסכאוו עסדיש וועט האב דיך טעוו יז ןו
וויפיל "איךראפ אדעררעק דאס",מ זא ,ט אוןק לאז' דאסםדו טוןןגאז גייןלשהייסן םו
א בורקל ןו
אוועק מיט קנאה ,אריין
באקומען
זיין די מא
מיט אהבת חינם שם
און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי
ליב.א ןופ עמאמ יד ןייז
י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע פון כלל ישראל. עכטג עלאיםניימע
ע ,ךו
האטנב ע
א ,וש
טאטעשע י
.ו יעצט גיין
זאלסטדכאנ געוואלטךיוא םע
פארוואס
ארבעטן אויף
לרחוק ולקרוב" .שטעלט זיך די פראגע ,פארוואס
ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום זייער ליב ,איך וואלט .קוחרל
פראגע,
דארףביח אזא די
ערעק רו זיך שטעלט
אבער,וצ ן
איזיז לאמ
מיט אהבת חינ
ולקרוב".
אמתש ןי דעררעט לרחוק
אים .רעק רשק א יוו
דעם? זי
ל ישראל.
שלאגן דאסעוו טימ
ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום יעצטכלצונישטא'מ ן בעג זי קומט
עסג ןריו אווע אליין!
זיךא( ןר רעד ביו
אוועק מיט קנאה ,אריין ווערןזגעזאגט קען זאך יעדע
שבתמאל .ךאז א ןופ אלפ א ל"רהמ רעד טגא זאך". די און די טון מוצאי אוועק מיט קנ מע פון די
דער חתם אזה יזדערציילטטא
האטועג רתוומ אישוצ ןעו חזוןבאה דער זעלבסט,רי מ'זאגטיו וואס
פסוקים רשק די פון איינע ן
וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די
זי האט שאן ן'טימ תוכיי זיךבעג
איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת אויףער ברוגז רענ עראיזזיא בעצםשינ ק ט ווייליי קינדינפעגיד'תוימ
אויף אן אדער שטעכעדיג
איןטנעמ א וצ רעטנענ זיא רעוו ,טונימ א ןטכארט
איז וואס אופן אן אויף מורא'דיגעאזזאך: ברענגט א פרק א') ר אין דער
תלמידים,
זיינעתויחצנגעהאט ןופ
ליברשי ללכ מורא'דיגלא
האטיד ןייז וצ , סופרמאמ העלפן,,ש רעיםפעטש
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער
נישט
קיין סאך ).ך וועט ממילא און די
ברודער אדער א חבר?
רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין
נצחיות פ םענופ ע
ליבליך. און זיס איז וואס אופן אהבת (נתיב מעןאין ידוך ,נאר
אהבה, אוןייא
הערצהרעב
אויסטערלישער ס'נטש
אןד ןוא – קלאפ מיטסא ממש לאה ל"רהמ רעד ?רבח ןייז רעדא רעדורב ןייז אייגענעט נתיבות עולם מהר"ל דער וועט
זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר
אייבערש עלא זיולב ס
דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת אויסארבעטן די נישט ווייל אויב
י ע צ ט א י ן ד י ט ע ג ו ו א ס מ יר ט ר ו י ע ר ן א וי ן'פ
טאטן.עד זא זעלבן
פונעםא רע במציאות
דאךייז – זיא ר חתן און מדות וועט זיך עס אויטאמאטיש ארויסווייזן ביי דיא ייב .רבח ן
אז ער געזאגטלוצ
אמאל ןייא בי
האטכ ,ךאז סופר
חתםוצ ט דערראפ אוןמעש
אן "עונש" פון א בלאט גמרא
האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און פטנע ר םעד ףיו
ווער איז נאנטער ,א
צוליב אי
עסשנישט האטסעוואוןרעטאהבהזא .
וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
שוועסטע
שינ יד
זייןרעוו יו
דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן.
געוועןע ט מסתיר
האטומשעג
ריא ןע
אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום ,ווייל ער איז
סיוא ס ןיא טסע
ווייל ער איז שלום ,רבח רעד זיא אויך איזביח ברודערש רו
רעקרעט פאר'ן
ברודער אדער א חבר?
אזנ ןוא יוו רעטנע
ח ו ר ב ן פ ו נע ם ב י ת
תבהא ןופ ןינע םעד ןיא ןייז קזחמ ךיז ףראד'מ
ה מ ק ד ש
דאך במציאות פונעם זעלב
, א י ז ד ע ר
קינדער.
אז פאר'ן ברודער איז אוי ז מ ן וו א ווען! ס
רחל
ערעהאט געווארןבהיינט
"ולקרוב", צוי
לייגטבערא י איזור זיין
נאכדעםרעדמענישוא .
נאררע ן פוןרע עניןלק
און דער טר
צווייטן.ע יכ" :יוזאאסע
וויילדוב
בפומבי,שי ת
ארויסגעוויזןפ ,רכש
שטארקרכשי יבר ןו אזויומ בוד ווער איז נאנטער ,א
"ולקרוב",פארשעמט ווערן. א צווייטן .און נאר נאכדעם לייגט ער צו א צווייטן .און נאר נאכדעם
עבודת יש נישט זורבלאו מ'דארף וואסרבח נקודהכמ ,םי ערשטע וצ דב דיווצ א ןייז אלזא,ןטיי
א ןייז דדועמ ,
שטאט מענישמיט
ידידותסתםאה קשרקנפון דא איז עסד
געבויטצא נושא.תה שווערער ,הד
האטלו וואס
מענטשש ןיזייעראאה ם
איןל"צז
שטארק געליטן פון די בעלי בתים . ח ר מא או דצמ קר ח לאה זאל
מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט מענטש וואס האט געבויט
זצ"ל.
ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל
חינוך צפון
ו ו יי וויכטיגקייט
ט ן , א ו ן פ א ר ג גרויסע
י נ ע ן פ א די
ר א איז
נ ד ע געדענקען,
ר .ע
פרעמדער וואס האבן אים מצער געווען ,און ער האט מורא
פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן, ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א אנדערש גאראשיש רחוקםה–ל וואסבאאיז אריין,דחאא
פוןזיךהש אווועלט
ה דערחת
ס'רעדט וועןל הל אין
זיין,םה הז ןיאו ווען ס'רעדט זיך פון א ליכן אופן,
אויף זיך זעלבסט .דער בעסטער חינוך מיטל פאר
לאה
למעשה שטארקמלער האט אה השע זעןטוויוועלןחר
אהבה, זיישינ ל
און אויב ט
ידידות געהאטגייאזלרעד
עד ןופ ט
שטערקערער שלום ,מיט מער טאקע ם
אהבה, אוןצמ
און ידידות
ע ד חשבון
מערמצ א"ם מיטד . עונש סא
מיט שלום,
טסייה געמאסטענע
שטערקערער
שעג ייב זא וויווא רעטסי געווארן.ו
חרובפש'מ ןעו א טרי בית האנק צווייטערא וצ
אזטנעמ ערעדנ
שטערקערער שלום ,מיט שטייטןש
ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז
גוטע קינדער ,איז דאס מחנך זיין זיך אליין" .חנוך
צווייטער בית המקדש חרוב געווארן. המקדש
און זי הא וועלן יז ןוא
אפטון און אים טאה עגזייהכוז תלמידים ,ןעוו
וועלן זיינעטשוצפיוא ליב ןלע
קודם "שלום לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א אילייהאיז עג
אסאך פאנעוויטש
ס'איז אין
ווייל זיין. מחנך
לרחוק",
דערק ןבאה טשינ ללכב ןלאז ייז זא ךילגעמ זיא פון ציל
"שלום מיט'ןקודם בלויז ו ו א ס זע נ ע ן מ
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז ןייצ ל י ח , ז א ל מ ע ן נ יש ט
קודם "שלום לרחוק" ,וו ל א ז ן א ז יד
שבטים. כך איזכדיבש
עדםיט תלמידים.וא .
זייןיקדייד ,רימ ן מצערעדנ
גיין ןופ רוועלןלחר פלעגט ןפ
פסוקראד ,
ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר
פסוקא ווייב. דער וואס
זאגט גראסבארד,
דערפאר אז הרב
אויס משגיח
פירט אער געווען לנער על פי דרכו" ,אויף וועלכע וועגן דער מענטש
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז דער
שינ לאמנייק ןבאה ייז דלאביוו ,רשק ןכילרעניא ט
דערפאר כללאז האנק פוןוא ל א זנ כחסערפפיו מיט'ןפ ן
נאריא ןו
ער פירט אויס אז דער יוו ,גינייווענ
האט זיי טיירג ןייז ישראל.וועט זיין
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפאר פירט זיך ,דאס האחדות
אליין וויאזוי ער ומען רחל אליין גייט,
זיך לערנע זיינעעל ךיז
תלמידים. סופרופצוןענר
חתםםעד ן פוןו יוו
אהבהטייו
דיאד'מ געוועןףר וואסאעג עונש סארט
אזאא ףיו בחוריםרעד פאר ןוט געבן
פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל
טעבר רעד ידידים.עג עפע אוןס ד ע ר צ ו.
איז געשטאנען ס 'ש ט י י ט
המקדש(מ ש ל י י ד ,
קינדבית ל ) "
זייןדערר קאוןב ע צ מ
גרויס, ו ת ראנ ",האנק
אזוי
אוועקצוג קלעווא
וחומר די תלמידים,וצק
צוז ןופ ןבעג
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט געוועןךי
איזא ידכ , דאסוצ
אויבעטייואוןאז ר
און ידידים.
טשינ ל ריוח. געברענגטרא
אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען
אייגנטליך באקומען. וועט וואס חינוך
און ידידים. געארבעט דער
רעים חברים, צוויי פון זיך ס'האנדלט ד ע ר ב ר ו ד ע ר ה
אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים ,רעים
אהבה ווען א ט ג א נ יש ט ג ע ט ו ן צ ו ו ו ע ר ן וועקגעבןד טימאנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געווען
זי ין מ '
אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געוועןז א ל א נ ש ט א ט ד ע ם ט ו ן ע פ ע ס ג ו ט
אהבה ווען ס'האנדלט זיך רע
פארשעמ פ א ר ש ע מט וו ע ר ן. א ון א וד א י
סארט נאטירליכע אהבה פון עלטערן צו זייערע קינדער. ט א ר ן מ יר נ יש ט זיין
א "זיסע" חינוך
זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן
ב ר
גרעסערערבחור וד ע ר
מעניש געווען א 'ס ב ר ו
און אד ע ר
האט, נ א
קשר ר ס 'א
ביישפיל ,ער יז
שטערקערער א פ ר ט
צום ו ו א ס ד ע ר ק נ א ה צ ו מ ר
ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן ב ה זי ין ב א ה ב ת ר ע י ם : מ 'ז א ל צ ו גןיי
אליין די ג
סארט גרעסערער
ןרעוו שייבתנ לאז רעטייווצ א זא םימרוג יד ןיילא
האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב ,כדי לבן א און קשר שטערקערער ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן שטערקערער קשר און ב ,כדי לבן
די ליבשאפט אין הארץ דארף זיך ארויסגיסן ב א
חיבור,אין רבי
אסאך א ש ע פ ע
גרעסערערמערכהר ה א ט צ ו
לערנען א גאנצעג ע פ יר ט
אסאך א א ז ז יי זע
ס'איזזאל נ ע
אז ערן ג ע ב וי ר ן צ ו יע נע ם א ו ן א ים ז א ג ן , " ר ' א יד , א יך פ ל א ץ פ א ר
דורך אונז .זנוא ךרוד
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א
דער איז
אוועקגעגאנגען.קינדער, איזדי שכינהיזיין
מחנך צו
די
ס'איז אסאך א גרעסער
קומט
טומאה"טאז עס ווען
אזא אבן און זי
האחים" ,אינדרויסן אז מ'זאל זיך טאקע אויך פירן מיט
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים", ג ע
געמוטשעט עס ו וא ר
הרעים מן ן ב יי ד ע
האט זיך ם ז
חיבורע ל ב ן
יותרבחור ט א ט ן,
"לפיכך דער ב י י ד ע ר ז ע ל ב ע ר ק
אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען.
עקיבא איגר. נ א ה ו ו י פ ל י יס ג ד ו ל ע ר נ ס , " א י ך
"לפיכך יותר חיבורב י ן ד י ך מ ק נא
געברענגט צו .רע זיסקייט. האטיזייד א
עס איןןי אריינצוברענגען
עבירות
דריי",רוחב ן יסודדיךיא" ערשטערד ן
פוןיב איינעי
טאה תודחאה חכ כח הא
ליבליכקייט צו די קינדער .נישט ווערן גערעגט,
געזינדיגט ,שלימות הקדושה. געמוזטןעמאמ
פארשטיין, עסממ ןוא , האטאלי ערןענעז און ייז
לערנעןדירב ראפ
איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט טוג טימ אנקמ ך
אויסגעוועלט צו זיין חברים. אויסגעוועלט צו זיין חברים. פארזינדיגט מיטד י
בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט י ן ג וט ן זיך
א יי מ'האט
ד ע ם " , "אויב
א י ך ב און
ין מ בתחתונים,
ק נ א ונישטדסח ליפיו
אויסגעוועלט צו זיין חברים אל וד
נישט שרייען ,און קיינמאל זיי נישט משפיל זיין. די עונש. פונעם חלק א געווען איז דאס ווייל וועלט א ס'איז וועלט, שווערע א היינט ס'איז
געמאכטא"מעצמם און אלייןה םש לב האבןתוער מ אוה וואסבצזיי קשריחה שכינהמצעב רוב "ם
פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט
גילוי מורא'דיגע בית המקדש איז געווען א
ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא
קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און ט ו
בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה ס ט " . קשר וואס זיי האבן אליין
בחור –א
אנשטאט "דו ביסט א מחוצף" ,קען מען זאגן
דעם בחיר האבות ,קדושנו קדוש יעקב – א בחור
פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער
פרעגן–פשט
פנימיות'דיגער א א ייב אוןח הילף
ס'איזרבבעטןא זיא גייןשרעדנ
אהבה. פלעגןיו
בחוריםד דלאב
פנימיות'דיגעו , ערשטןצנאג רע זיסקייטרע
איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים ערשטן
וואס געט אסאך זיסקייט אין גשמיות -
איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים פנימיות'דיגע אהבה .ס'א
"דאס ווארט איז א ווארט פון חוצפה" .אנשטאט
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו,
נישט קיין פיזישע זאך ,אבער ס'איז אן עכטע,
מ ביים
אן עכטע,
אדער ומשיב,תואי
ס'איזצ פ שואלפ ןו
אבער שיעור,שטני
זאך,יר מגידמ טפא
פיזישע זייער טני
קייןי ד א ךא
נישט
אין כל מיניייווצ זביי עמ א זיסקייט
כלים,אז שטנ איןא ךיז ל זיסקייטפניי
נאש,ןדעי ןרי צ ,גאט
נישט קיין פיזישע זאך ,א
איןקב ןעמענ ו
אבינו,
"דו ביסט א ליגנער" ,קען מען זאגן "דאס ווארט לעפקאוויטש .און יהודהןב מיכלגסי רביל
ישיבהצ טראשןבאה ו פרובירט זאכןצ א המקדש?
אסאך
זייערךיז ןו בית
איןשראפ ערשטן
אוןבייר ביים
שפילערייען,א :ןחורבן
וואסג א ןגאז זומ ךי יכע טו
מענטשןעמוואס איז צווייאה ןשטנ צווישןוא פארבינדונגעווע .רוביח אא א לטע
עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס חורבן ביים ערשטן בית המקדש?
א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז א פארבינדונג צווישן צוו
אראפקלאפן,
זייהמ רעד נישטל"ראמת".נ ןיא
נישטרשי חצ אפשרפ( לאאיז )'ד קר איבערזאגן :ט געמוזט
עסוצ תוכיי בחור
דערא ייז האטאב זי דעם םעד ףיו
נאכדעם געווען זא גורםראוו האבןאפ
זיסקייט. אסאךא ר וואסיי חמורות
שלשדדועמ .
אריינצולייגןדיא ן צוןודיא ן
היינטייז מען
מיטז קזחמ האבן ןיי
דער מ זייןגערפ אזויד קעןש רע 'ווייערלעסןשיו אזטרי זאךאווי ט
אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם
זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין קאנעקשאן', זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ
לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך
פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך רשטאנען
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
3
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא פונקט ווי היינט ווייסט
און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה
חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה און לאה.
גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש מ'זאל זיין נאנט און פארבונ ערן :יעקב
ווערט עס אנגערופן "ערות דיבור".ג "רבי שמעון
אבער ער קען נישט רעדן .א בעיבי קען אויך נישט דאס מויל רעדט וואס איז נישט אויסגעהאלטן חשוב'ער יונגערמאן מיט'ן נאמען ר' מענדל וואלף
מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. המקדש פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית עריעקב אנדערן: גייען חתונה האבן איינער מיט'ן ח ןעייג
רעדן .כאטש ס'האט אויך א צונג מיט א האלז און ג
גרינפעלד ,אז ווען ער איז געווען א בחור און
פוןאאמעשה וועגן חנם, שנאתצוליבפה".געווארן ניבול
חרובאמר ,זהו איןלאה .בר נחמן ישיבהאוןמיט רחל חתונה האבן גייען און עשו ושע ןוא
ס'איזא דא אזא אזעלינו מעןלא ווייסט און
נישט רעדן, היינט קעןוויער פונקטא גארגל ,דאך מויל דאס סאטמארער אין דער געלערנט האט
שליסלעך.טאקע א פארגלייך קמצא? איז עס ובר קמצא פון פארשטאנען האט זי ווייל געוויינט, האט לאה ל אה הא
לטן דעם ביהמ"ק
א דאך איז רעדן.
'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין נישט אויך קען ימיו
ווי א בסוף חולה מענטש איז פון די גרויסע קרית יואל ,האט ער געהערט אינמיטן דער נאכט
דערזיין
מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט: ד זיין און מחזק און מחזק זיין זאךזיין דעם מעודד געווען איד.
פאר איין גורם ווארט
האבן וואס חמורותאז
דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז אויף דעם שלש באזירט
די צו זיי איז מיטצווישן
האבן שייכות
חתונה דער
גייט זי אוןפרעגט:
ווארט פאר איין איד .מעודד זיין און מחזק זיין לגדולה" "הגדולד')
ישראל (פרק אז איןאנצח הר"לה" ז ודג
מענטשןאון
אינעם מויל
וואס איז
אויף סגולה תלויאיז
צוויי א איז נישט
צווישן
הרע לשוןגוטזאגן א
סימן אזאדער דיבור
פארבינדונג
רעדן נישטמוז ער אז
פארשרייבן :איך פוןפרשת
זיך בעיני
אין און צעטלמאוס
דאכט זיךא ס'זאל זיין
זאגט,
חיבור. נאז,אאז
אלימלך האבן דער
ר' רבי
צו אונטער
דער
אויסגעוועלט
ווי א בחור רעדט אינמיטן שלאף און ער פרעגט
און מוז וויסן
האבן מענטשן דערנידערן ,אדער דערשלאגן .א קינד
:איך מוז זאגן א גוט המקדש? בית
מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור. ערשטן ביים חורבן וואס גליקליכע די געווען איז
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט רחל אבער עשו. ע ש ו . בא
אחדות האט
אן עכטע, געהאלטן דעם ביהמ"ק
נפש אינעם
ס'איז אבערס'איז תלוי זאך,
ן יעדן טאג ,צו נעמען נעמען
האלז ,נאר
פיזישע טאג ,צו קייןאון דינישט
קינדער.
יעדן
דער צונג
און די נשמה.
זאל זיך גוטע
איינפירן אזוי נישט
מענטשווען
לעבעדיגע זאך.איז
אויסזעןא ווי זי א
מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי דיבור איז
צוויי זאלאז דאךיעדערמיינטעס מענטשן,
פנחס ,אזפריינטשאפט
אבינו,
קשיות פון רבי עקיבא אייגער .דאס מויל ארבעט,
איבערצייגט
יעקב באקומעןפון
מציאות פילן אין זיין הארץ און זיין אמת'דיג
גייט
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען זי אז געוואוסט האט ה א ט גוע
פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער ערשטן ביים א
קיינער מלאך אזוי.
אז אלעמען ,א
עס עניןבאשאפטדעם מסבירמיט
גאנצער פראצענט
שלעכטס דער וויבאלדערהונדערטאיז
פון מ'רעדטאנדערש, איז חבר מיר.
קדושא ארבעט.פון
ביי האלטן–
דאס מויל פון א מענטש
מאמע אז מיין טאטע און
נישט כח האחדות האט – ביי א חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער
בית המקדש איז געווען א טוסט". בחור א – יעקב קדושנו האבות, בחיר דעם ד ע ם ב ח
מעצמם און קעןדער ער פון
געמאכט אזאליין שפירט האבן מענטש
וואס זיי קשרא כח אוןשכינה בייאויב גילוי מורא'דיגע טוסט".
קומט וואס הדיבור דעם דעם פייניגטאיר.חששות אויף חיה וואס שום
בעצמם"שלעכטעהחיבורקיין
האבן ס'איז אנישט
חיה.מצב זאל
נישטהוא הרעות שםמויל,
אינטערעסע
איידל "אבל ממילא ,א מענטש וואס האט אן
ארויסווייזן איז אהבה פון חלק א
דו חסד וויפיל באווייזןמקנא "איך בין
"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם" קיינמאל האט וואס אכציג און פיר פון פ ו ן פ יר
קען ווען הרע,
ס'איז א חברים.לשון
שוםווי
מקנא וויפיל חסד דו
ערגער קיין
זיין רעדן צו
נישטפגם
אויסגעוועלט צו
אסאך נשמה ,איז א איידעם",מיט
פארזינדיגט
זיךאזוי שטארק
דיין גוטן מ'האט
געווען אויבאיז
וואס זי דעםאון בתחתונים, זכות פוןמענטש. אין
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו
אן ערליך מויל ,קומט אויס אז רוב שעות פונעם
ברידער .די דריי עבירותפאר טראכטן פאר יעדער
הקדושה. שלימותזאל צום קינד. גידניזעג און געדולד
געזינדיגט,
אייןכאטשאיז זינדיגט אזגוף
אויף דער מיט
אונטערנעמען
בין דיך מקנא מיט מקנא
גוף .וויבאלד אז דיך
כאטש
בין
פונעם "איך
זיך פגם
ער
בחור",
געברענגט האט
גוטן דיין
האט עס
מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער.
בריוו, אינעם יענקעלע רבי זאגט ממילא זענען זייאיינע
צניעות'דיג ,פון מאמען ,און
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט
טאג ,דרייצן-פערצן שעה א טאג ,אויב נישט
חיבור הרעים מן האחים", יותר "לפיכך מענטש נזהר זיין נישט צו זעלבער א דארף דערפאר
קינדער? זעלבן טאטן, די ביי דעם זיך ,וויפיל געדולד האב איך עכט צו
רעדןאיזקיין זינדיגט
נישט נשמה
דורךמקנא
אונז. דימקנאאז
"" ,איך בין דיך
קיינמאל
פארשטענדליך,בין דיך
אבעראער
וועט
דו לערנסט"" ,איך
מענטש
קנאה ווי פלייסיג
אוועקגעגאנגען .געוויסן
גרעסער
אסאך רשעים איזצי פון שכינה
געווארן ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער
קינדער,
נייעס, דעראז די
אזעלכע
שלעכטע טומאה
קייןצו
אזאביי
געווען זוכהפוןרעדן דיבורים,
מיט'ןאון זי זי
געווארן
ביים גוטע שוין ער האלט זירעדט
קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך מקנא
חתונה האבן זעכצן-זיבעצן שעה,
ענדליך ילדנע
אסאך א חיבור, גרעסערער פאר פלאץ אסאך איך ס'איז
איד, "ר' זאגן, אים און יענעם צו געבוירן זענען זיי אז צוגעפירט האט לערנען
באשעפער אויסער נעמען א מלמד פרטי צו
עס נישט קיין נאטירליכע זאך .יעדער פארשטייט
איד ,איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן
פאר פלאץ באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן
אלימלך רבי ר' ברידער הייליגע ביים דימלאכים, ווי לבן ווארט
כדי יעדעס דיבורים. ווערן
הייליגע
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר
יעקב, חתן איר פון סימנים נתבייש
און
באקומען זאל
אפגעהיטענע האט צווייטער א ה אז
א רמיםט
אב
גרעסערעראזסארט
לסגולה .נישט טון א ער
צוגיין אוןקשר מ'זאלזאלאון דאס
שטערקערער רעים: הרע, געווען אןלשון רעדן, שוין נישט
איז צו
מ'דארף
המקדש חטא.
דערבית געטון א
צווייטן
וואס פרט
וואס האבן
ברודער ,נאר ס'איז א פאר'ן קינד, ברודער'ס קינד ,מעג מען אליין אוועקגעבן צייט
קוקט עפעס וואס טויג מענטש פשוט'ער באהבתא
בריווזיין אז ווען מרבה קנאה
ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער
דעם ענדיגט אויבן רעקארדירט דאך זיין
ווערט נישט זאגטמיר טארן
איד א אודאי
וואס און ווערן. ט
יענקעלענישט רבי
זושא .פון נישטרבי ר' אוועקגעבן און
רעים :מ'זאל צוגיין קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין
זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן
חטאים קיין רשעים, קיין חטא םיא לאז און ס'האט א מורא'דיגע השפעה
פארשעמט ווערן .און אודאי טארן מיר נישט זיין
חברים ,רעים
דעראז אבער צוויי
הרע, לשוןפון ס'האנדלט זיך
מיט רעדן היתר צו ווען אהבה
דא א ס'איז אנשטאטגעווען נישט איז שכינה גילויווערןדיזיין
בחינה, אנדערע צו
האט גארנישט געטון טאטע ברודער דערווען א
דער חטא ווי אויב
פעס גוט מיט דער קלענערער גוט
עס א עפעס טון איז נישט, דעם מ'זאל
דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין
עדן. איזגןפוןאין גארנישט שוין פעלט איר לשון אז מיט'ן די נאך ארויפקומען
מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער וועטנישט ער זאל
ווען צווייטער
און הימל, א איןכדי זיך, פון עבן
אוועקצוגעבן פון זיך ,כדי א צווייטער זאל נישט
ידידים. ל)א"רקבאון געשטאנען קיינעם, המקדש חטאים בית קייןדער נישט און אראבער,
גרויס, דיאזוי געארבעט פון דאךשטייט עס האטווייעקבקינד, רחל.מיט'ן צוזאמען לאה אנשטאט
נא האל לערנט א לימוד
סגולה
רבידיזכרונו טאהשער טון
ארבעטן צו נארדער אנהייבן
קנאה",
עצמותאדער וויל
אלימלך מענטש ס'שטייט (משלי יד ,רבי ר' דערצו. עפעס געטון דערויף אדער זיבעצן געארבעט
האבן נארער וועט צוואנציג, און
גרייט מ'דארף זיין הונדערטלבן דעם ווי ווייט ן פון
עצמות זיך
קנאה" ,נאר געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו. ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה" ,נאר
רחל באקומען צו כדי נעכט אזויפיל פאר
ווען אפילו שמוץ, און חטאים פון רעדן ווייל ןבל ראפ פון
לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט
קבלה פסוק
דערנישט. טויג א
זאגט דערפארמיט
אנהייבן
וואס עפעס אינעווייניג ,ער
ווי
אז קען
קינדער,קוקן
אויס ערחלילה
פירט פון גוטע
זאל אויף
אויפפרעסן
לברכה
דערפאר ישראל.אונז
יומא אין
גמרא זאל א כלל
קנאה ס'איזפון
האחדות
נישט מיט'ן כח
קיינמאלאז
איז אמת האבן איזאוויבאלד זיידער
נאר בלויז
קשר, מויל
אפילו
אינערליכן
דאס
וואסזייןטאגקען צדיקים .עס
רחל ,דארפןא שעה
פריערדיגע
אכצן
פון אדער
אפדי קינדער מיר,
אוןו א ר
ווי אינעווייניג, ן פון אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג ,ווי
שבטים .און מיר ,די קינדער פון רחל ,דארפן מעלהדיא דיבור פון פארלוירן עס
ס'איזשמוץ ,איז יענעמ'ס ס'איז ווייב. פאר א ו
אסאך א הייליגערקיין
נישט
איךס'איז אוןרעד
ווייל
די אזגרויסער
לאזןמענטש אז די
לרחוק",
נישט ען אזא לאזן
איינעם נישט אז
"שלום ווייל
יענעם קודם מעןזאלאויף
פארוואס?
איז דער
מצליח ,אז אחדות,וכולןלקמחית
זענען וואס געווארן
לה בנים היו
שבעה קיין
איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין נישט האבן "תנו רבנן, ווען
בכלל ברורה,זיי זאלן
(מז.). גערעדט אז
קיין
טאג משנה
מעגליך איז פינף מינוט א
ס'האט נישט
וואס זענען מצליח ,זאל מען נישט לאזן אז די אפגעהיטן,הייליגע
טאג ,צי
אויפצושטעלן
געוועןא
משנה
ט זוכה געווען
און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע לעבעדיג, בלייבן דיבורים די לעבט. וואס רע לימוד רחליעדע שבת,
מענטשןמיט אנדערע מענטשצוזאל געווארן .עשית ווען מה חכמים, חרוב המקדשלה
אמרו
געשוויסטער צווייטער בית
גדולה. בכהונה
שמשואז ביי הייסט דאס אז
פארשטייט עצמם". מצד און און חתונה פרייטאג דער ספר
צו ס'קומטצי א געוויסן מוק'ס
און אהבה, ס'איזידידות מען אז
למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם פארשטייט מער
מענטשן אנדערע ו זינדיגן,
שטערקערער שלום, קנאה הרע. מ'שפירט א לשון מצד עצמם" .דאס הייסט אז ביי געשוויסטער
אפגערעדט ווען מ'טשעפעט א מענטש .די וועלט אייבערשטן.
ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן
אינערליכן, שטארקן, א
קעגן
דעם
בויען
זענען
פון דיבורים וואס
דערלייגט
העלפט
האט רחל נישט
ייג האל צוזאמען
ווער איז נאנטער ,א
ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער ערגער.
פארגינען פאר ווען ביתי קורות ראו לא מימיזה להם,
ואין אמרה
להם, לכך?
התחלה שזכיתשהוא אופן,
אחד שרעקליכן
אב להם א
שיש אויף ווערן נתבזה גייט לאה
אנדערע. באשטייט".
צווייטן ,און זאגט" ,א פאטש פארגייט און א ווארט
שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם ,ואין זה
קינד .זיבעצן שעה מורא'דיגע חשיבות, דאס איז א
נדערע .זצ"ל. מצדא זאך וואס יעדער האט רקאיז צניעות שערי". קלעיואין מיט'ן דיהאח שייכותאיבער אוןזי איר קשרגיט ג אליממ געזונטן
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע.
משפחה
ידידות מיט זינדיגט דיפון קשר א אין
דער גוף
געבויטדאס'איז
ווען
אויב
האט
אז
שכן
וואס
מהר"ל,
וכלמענטשכל שכן
דער זאגט האח נקרא מצד התולדה ,ואין שם האח רק מצד האח
בלייבט. ווארט שם התולדה,
א
לאה זאל נקראאזמצד סימנים ממילא
חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן ,מעודד זיין א וועט דערפאר באקומען ער וואס טאג שכר ,פון רביפונעם
ברודער אדער א חבר?
גוף.ער אז מרגיל
א זיין ווייטן ,מעודד
זיך וויילאיז מענטש קיין אאון מחלוקת, מחזק זייןא "כיאון מוסיף זיין ,און דער צולייגן
מ'קעןאזוי: ערקלערט עס פאראון ערעפעס וואס
חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן ,מעודד זיין א
ברודער. אפט ביי א מוואלברוז
ווערן. פארשעמט נישט דוב ישכר אפ טשינ
עבודת יששכר ,פון רבי ישכר דוב מוואלברוז
"ולקרוב", א צו ער לייגט
דאך נאכדעם
ס'איז אהבת פוןנאר
חידוש, און צווייטן.
ענין נישט
דעם עסא איזאין
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי
אבערזיך מ'דארף אוועקגעבן
אפגעהיטן .ער זיךאיז געווען דיבור וועט מענטש זיין
שכר ,וויבאלד א
אהבת דעם ענין פון
האטמ'קען צניעות פוןדיבור,
זכות א אויף
אין אז זיין
העלפט מפייס מ'קען
באשעפער
מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת אין אויסגעשמועסט עס ווערט ר .אזוי
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
וויילאיןער איזשלום,נישט
גשמי, אויךאבפרט
דבר מחלוקת,
גוף איז איזוואס זמןדי
ברודער
דער וועגן
נאטור.
דעררעדן
פאר'ן זיין
איזנישט
אזאיז גייט
המקדש,חורבן פונעם בית דאס
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי רחלשטערקער און נענטער ווי חיבורפאר
געווען!
נישט דער שכן,
האט איז
דאס ערחבראאיזפאר
הרע. נפש פרעמדן,
לשון מסירות
גערעדט קיין וואספאראא
נישט פאר צווייטן, אהאט פסאוו
אויסמעקן כאילו ס'איז נישט געזאגט מען נישט עס איר פארשעמען
,איז דער צוליב איין זאך ,כדי נישט צו פארשעמען איר קינדער. גוטע זאך,טאה א יתום.
צו נישט כדי
וואס זמן חורבן פונעם בית המקדש ,איז דער זמן וואס
דאךצי ברודער, טאטן.
איז זעלבןזיין
נשמה אויף פונעם
אבער דינישט רעדן במציאות
זאך. מיר גייט
געמיינע דאך
שטוב,א ער יעצט אין די טעגס'איז אייגענעאויף דעם איז – זיין חבר .ביי א ענטפער
גוטס. דיינע
גערעדט אז דער מיט
זיךהאט טוט
בלויזערוואס פה. אבערנישט
ניבול קיין
גערעדט דא
חתן און געווארן .דאס איז א לעבעדיגע זאך וואס איז איר אוועקגעגעבן האט אד
אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א
מיר טרויערן אויפ'ן אויפ'ן טרויערן וואס יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן בלויז אלעס דאס טנ'ס פאלק – און
אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז
רושם(.נתיב אהבתדישוואגער ,צי האלטנתיבות עולם מהר"ל אין דער מהר"ל זיין חבר? דער אייגענע
אדער ברודער איד.דיין "אלמנה",
זיין אייגענע וועטדיין "יתומים",
סגולות פאר גוטע קינדער
אוועק מיט קנאה ,אריין
דערפאר ,אז
אנדערער ווער דער ס'איז דא. וואסצי סיי פעטער, הייליגסטע זאך זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט נאר שידוך, אנדערן אןקיין טוןגעווען
דארפן מצער יעצט נישט האט זי ער זי ו וע ט י
אמאל געווען און ס'לאזט א געוויסן אנדערעפונעם "גרושה"?די מאמע ן כלל ישראל ,צו זיין
נצחיות פון כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
מ'זינדיגט מיט דער נשמה איז עס ערגער .וועגן מורא'דיגע זאך :אין ברענגט אזאך). מענטש, פרקאא') נענטער צו ווער איז רעים די
מינוט, ווי פריערא
טראכטן דען קומען
זאך).
טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א מענטש, דער אין בחור בעסטן דעם אוועקגעגעבן האט זי זי ה א ט
דיבור איז ערגער ווי
בוודאי אז ס'איז א גרויסער קייןזיין ,איז נישט נאר געבוירענער קשר איזצד זאל דאך אז מ'קען רעדן צוויי מיט'ןזאגט חפץ חיים מוותר געווען צודער
פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
זי האט
ערגער ווי אונס ומפתה. פנימיות'דיגע
מוציא שם רע דעם איז א הייליגן שבתמ'זאגט מוצאי קודש פון זאך .אמרי
לאמיר
פסוקים וואס פוןאיןדי שטייט א
מהר"לדיא פלא פון
איינע דעןפון קומען
זאגטדידער קינדער אייגענע שייכותדי
משפחה?! האבן א אייגענע
מיט אהבת חינם
ט קיין געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע
זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך .לאמיר מאמע מינוט,צו זיין אויפגעגעבן האט וועלט .זי יז .טלעוו
צדיקים".
(אויב דער לבנים געווארןגעבוירן"ויזכה
מ'איז זכות, מענטש וועלכן א אז מיט
, קמג) אות הקדושה (שער סטרעליסקער
ער
ס'איז
וועט
אז
ממילא
אויס זעט נאר
א אין
פרעמדע?
דיבורים
ווי
הונדערט
שפעטער
געווארן זיין
(אויבדידער שלום "שלום דערמאנט, ווערט לך", "ויתן ביי ישראל.
מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער
כלל עשו. בני געמיינע אלעפון ב"י מעבש
פוןער מאמע מיטזיין די קה ,צו י"באשבטי ט
מעשה
דער באשעפער זאל העלפן אז אונזער דיבור
מאמע פון אלע געמיינע בני עשו. נאכדעם אויך לרחוק. לרחוק. אויךוועט נאכדעם
וואס דיבורים געוואלד האבן
צומאל זיין שטערקער ווי א קשר פראגע,קעןחיבור אזא תכלית, און נחיצות מורא'דיגע א דעם אין דא
זאל זיין ריכטיג .דער ••• פארוואס קינדער זיינע אויפציען
די זיך שטעלט וועט אויגן,
ולקרוב". די זיך
לרחוק היט וואס וועט זי און עשו, שידוך, שוואכסטןדעם…ןוא
קשר א טערקער ווי אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר
בית אהרן (פרשת נח)
באקומען דעם שוואכסטן שידוך ,עשו ,און זי וועט מ'זאלזיקודם זאגן שלום לקרוב און
פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און דעם? צוויי אנשטאטאז
פארקערט,
אריינגיין באקומען
ס'קען שכר .אויב גייט זי באקומען וואס
דערויף און… וו
איז געוואנדן אין אונז ,און נאכדעםמענטשן
ערשטבלא ויגדלםפרעמדע אוןלרחוק"בניו
עיניו ,יחיו "שלום ["השומרוואלט קודם צער
שטייט קיין אנשטאט אן יצר הרע ערגסטןדער אזוי גרויס. באקומעןנסיוןהאטאיז דער דערפאר
מיט אהבת חינם
ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט ,גייט זי זימינוט,שלום גייטא געהאט, שידוךג וואס זיגייט טן
און אונז, פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז ,און
אהבה צו טייטשט דעם פסוק "כי פי ה' דיבר" ,אז מיין מויל זיין געדארפט לכאורה קרוב?
קען אין בחור.
פאר'ןדעמאלט דעם ווערטער אין הונדערט אב טיי
מרבהאזזייןיעדער געבןאזדי זכיה געדענקען,
זאל באשעפער לאמיר דער
שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין
זיין אז מרבה זיין אהבה צו געדענקען,
געדארפט לאמיר
הזמן"].
וואלט ממקרי
לכאורה זה ידי
קרוב? על אותם
פאר'ן ויציל
שלום צער, מיט חסד טון און ארויסגיין ענדערש זאל מען וויל
רבה זיין גייט אנשטאטוואס בחור. דעם ערגסטן ומען םעד
אהבה צו לאמיר געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה צו
רעדט גאט ברוך הוא .דאס איז דער תפקיד פון
באקומען דעם ערגסטן בחור .אנשטאט נאכדעם ערשט דעראון "שלום זילרחוק" געהאט ,גייט קודם 204,000זי האט
שטייט
ווערטער! שידוך אריינגיין בעסטן דעםשעה זיבעצן עב
אונז ,און
איןזיין א געוואנדןזאל
איז קינדער, אונזערע מענטשן אונז ,און פרעמדע איינער פון נתיב הלשון ,אז א דיבור
שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם זאגט אין מהר"ל משפחה! אייגענע די נישט אבי באקומעןאיינעם - גייטקאזיב יעדן
פארוואסקודם זאגן שלום לקרוב און פראגע,אז מ'זאל פארקערט,
אוועק מיט קנאה ,אריין
און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר
"פרשת תולדות" ,און ס'זאל זיין "שם ויפת" ,גוטע
מויל. אונזער מצוה
(נר איןמ'זעט מהר"ל ווייל עבירה.אין
מעשהגעפינען
לרחוק ולקרוב" .שטעלט זיך די פראגע ,פארוואס
לרחוק.
אנדערעאסגולה
אויך
ערגער ווי
נאכדעם
די זיך
איז אן שטעלטוועט זי און
ולקרוב". מיט אהבת חינם
עשו, שידוך,
לרחוק
ס'איז א סך הכל פון גאר אסאך ווערטער,
זי
שוואכסטן
ישראל.
דעם? דעם אנשטאט
כלל
באקומען
פון מאמע די זיין צו
ו סעמ
קה,
א סגולה פאר בנים צדיקים בנים
ליה נאר בנר הויין "הרגילשלום זאגט, "שלום
גמראאן דערמאנט ,אז
דערב') .די ווערט חלק עשו.
ביי "ויתן לך", בני געמיינע אלע פון מאמע די זיין זי י ן ד י מ
י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע פון כלל ישראל.
(אויב דער געווארן מיר
די זכיה ,אז אונז געבן
געבוירן מ'איז וועלכןזאלבאשעפער דערמיט באצאלט ומפתה
ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום אונס תורה זייער אסאך גוטע דיבורים יעדן איינציגן טאג.
ה ,אריין עולם די
דעםהאבן אויףאלע זאלן
וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די מיר נעמען. ערליכע נעמען, לאמיר פארוואס
מוציאזאך. מדייק,א
פלאאפון מהר"ל שבת א מוצאידער
מהר"ל איזדער מ'זאגט
חכמים", תלמידי שקל
זאגט פסוקים וואס אוועק מיט קנאה ,אריין
מ'דארף האבן זייער א גוטןאיינע פון די די פון מאמע די זיין צו אויפגעגעבן האט
מוילנישט קיין פנימיות'דיגע אונזעראיזאויף קשר זאלן זיין אן אדון
געבוירענער שם אבער
איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת טאטן, פאר'ן פופציג שייכותצומיט'ן אקאונטענט וועלטצופוןהאבן א מוותראגעווען האט זי אה יז
ריכטיגן
בחוקתי) :וואסגעבן דעם
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער (פרשת דשמיא צו אלימלך זאגט זאך).סייעתא דער און
רבי ר' מענטש,שכל
– דא,אונסרעדטאנענטערבייצו
אזמען אויס,לעכט
קומטאיז אין
ווער פון זאך:
וועלכע
מינוט,
הונדערט. מורא'דיגע
נישט
טראכטן א
באצאלט רעא
שטייט ווערטברענגט א') סגולות,
פרק רעים אין דער דאך בחור בעסטןאיז היינט ועקגעגעבן דעם
ברודער אדער א חבר?
רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין
פונעם ס'קומט
מאמע וואס
די שכר
זיין צו צוזאמרעכענען דעם
ישראל, כלל פון נצחיות קענען נצ ח תוי
אונזערע
מענטש איז אן דעריעדן פון
זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר נחת פון פה"? אזשבעלהאבן מיר זאלן "תורה הייסט און
זאגטהאלטחינוך מהר"ל
מען חנוכה"?
צאלט עבירה,דער "הרגיל בנר
חבר?
דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת אהבת
זיין
מעשה אדער (נתיבאצי
שבת"
ברודער
איז עולם
זייןבנר
וואס איןאין נתיבות
"הרגיל
ומפתה מהר"ל
אלעס א
קינדער
דאסקען זיין דער אויף גוטע
אייבערשטער
סגולה נאר א שידוך,
נאר דער
אנדערן געברענגט
זיך דערפאר.
צט דארפן טון אן
בלויז און – פאלק אייבערשטנ'ס ישטעבלויז כתבי
א י י ב ר
רבי איר דער פשעווארסק (מכתב נ"ז) ,ווי פון חתן און הקודשאיר
טרויערן אויפ'ן אויפ'ן וואס מיר די טעג יעצט אין אוועקגעגעבן
צדיקיםממילא
קדושים מויל – און זוכה זיין צו בנים באלעבאס טאטן.זאלן זעלבן
קינדער ,אמיר
און אדון פונעםא
וויילביי
רעבמציאות
חבר. בנר",
שם מוציאזיין דאך
"הרגיל–
איז ביי דוקא
דעם מ'צאלט
אויףשטייט וואס
ענטפער דעםעס דעראז מהר"ל
אז פון העלפט
טאטן .האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און
מ'דארף צו וואס שכר גרויסן אזא פאר חשבון רואה
ווער איז נאנטער ,א
ישועותזמן וואס איז דער המקדש,אלע
וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
גרויס
ענין פון אהבת
אזוי זיין
דעם
ממשיך זיין
זאלן
פון אין
וואס
שלום ,ווייל ער איז
זיין
ביתאיז ער
קענען
לבדו,
אלע מחזק
פונעם
ווייל
לה'
זיך
מויל
בלתי
חורבן
שלום,
מ'דארף
אונזער אויך
וטהורים, וועטאיז
נענטער ווי
ברודער אדער א חבר?
ברודער
אוןתלמידי פאר'ן
בנים פון
שטערקערחיבור סגולהאז דערהאט די מצוה
דיבור. איז של חברא יעדע נר
איז וואס
פארשעמען
צו אודאי
דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן.
פשעווארסקער זכרונו לברכה האט
דאך זיך
נישט
לוינט
אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום ,ווייל ער איז
אויסגעשמועסט אין
געהערט פון זיין זיידן, ווערט עס
כדי
נו,
אזויהאט
זאך,
יענקעלעדאס געווען! רחל
איד.
איין
דעם
שוועסטער .ער
צוליב
פאר
רא מסירות נפש איז
טסעווש פארציילט וואס
געבן
צ ו ל י ב א
וועלט. יענער "ולקרוב",
ברכות ער צו מיט לייגט
נאכדעםאידן,
פאר נאר
דערצו און א צווייטן.
מעגליכקייט
ייגט ער צו נישט אזוי" :כי עס דידערצו,
ערקלערט אז
ווער איז נאנטער ,א האט עריעדערדי
און צדיקים.
ברודער. בייאוןא דיבור.פון רבי ישכר דוב מוואלברוז חכמים אויפ'ן ווערן .ארבעטן
שעמטבע איבער
"ולקרוב", א צווייטן .און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב",
יעקב.
פארשעמט ווערן. קדוש קדושינו אבינו, יעקב ווי סיבה מסביר מהר"ל איז דער דעם זכות פון די מאמע פון רבי ר' אלימלך יששכר, עבודת י תדו
זיין א צווייטן ,מעודד זיין א ידידותצו
חברים,פוןמכבד
א ווארט איז א
מיט קשר א געבויטמצד האט
היכל
רק וואס
האח א אין מענטש
שם מדרש,
ואין בית
התולדה, א אין לעקטער
מצד נקרא די האחזיין מנדב זאל לאה אז סימנים איבער די איר
"ואילו פינו מלא שירה כים" ,אויב מיר וועלן גוף איז א גשמיות'דיגע זאך ,ממילא איז דער פגם ט זי .ל
קשר פון ידידות
ממילאמיט מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט
גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל
אנדערע. פאר און פארגינען צווייטן, פארוואס זי האט זוכה געווען צו אזעלכע הייליגע זצ"ל. זצ "
זאלן מיר העלפן אייבערשטער
פרעמדער
אפהיטן אונזער מויל אז ס'זאל גארנישט זיין דארט
חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן,
פרעמדער א דער– זאל
רחוק א פון
זה זיך
למאור"
ואין ס'רעדט
להם, "נר
התחלה ווען
הייסט דאס
שהוא וואס
אחד
נישט אזוי גרויס ווי ביים דיבור ,וואס איז א חלק ישיבה,
אב להם א איןשיש התורה, ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן,
קינדער.למעשה האט
לעבעדיגע זאך
מענטשן נאר אנו איז
לעבן "אין
אנדערע קנאה צו
דעמאלט
ר ידידות און אהבה,
ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז אהבה,
אויבערשטן,אין
ליכטיגקייט
מ'שפירט א צוםאון ידידות
וועןדי
שירה מעראז שפירןגעשוויסטערמיט
אויסער פוןשלום, שטערקערער
נשמה, דערביי קינדער .אז
הייסט
פון קומט
צווייטער בית המקדש חרוב געווארן.
גוטע
דאס דיבור פאר
עצמם".
דער מסוגל
נפש.
געווארן. מצד איז
פונעם רחל נישט דערלייגט פון דעם און
צווייטער בית המקדש חרוב
שטערקערער שלום ,מיט מער ידידות און אהבה, צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז
עמל
אין אז די
לאזן נישט מען זאל א אסאך
מצליח, ס'איז
זענען וואסווייל לרחוק", "שלום קודם הייליגעמאמע אויפצושטעלן
די אז פארציילט, געווען זוכה
יענקעלע האט רבי זי און
האט א ו ן ה יז
ענדיגן
קענעןתורה, זיסקייט איןמיר נישט
יל ס'איז אסאך א להודות" ,וועלן
שפירן א מספיקים מיר זאלן האבן קייןרוחניות, רעדט .א
שלמה'קע וואסנישט בכלל
רבי איז דיזאלן
הרה"ק נשמה
דער איז זיי
אזפון די מעגליך
אחדות ,די
ממללא.
נאך מ'זאגטגעווארןאיז
רוח ווען ס'איז פארלוירן דעם
קודם "שלום לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א
ב..םי
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז דער
אינעווייניג ,ווי
ווייב. פאר א
אויפפרעסן פון פסוק דער
אונז זאלזאגט קנאה דערפאר אז אויס
קיינמאל נישט פירט
האבןשכל און ער
איזזייפונעם וויבאלד דארפן תואר, רחל, יפת פון א קינדער
געווען דיאיז מיר, אלימלך און שבטים.
ר' רבי פון ש ב ט
וואסמיר ברכותאוןטובים, פילע
ומעשים אויף די מצוותאייבערשטןשמים ,אין יראתדעם לויבן דיבור
קשר ,צו
ישראל.דער
אז אז אינערליכן
כללדעם ראיה צו
פסוק אר זאגט דער ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק
המזון ברכת בענטשן דערפאר זי"ע זוועהילער נאר מיט'ן כח האחדות פון רחל באקומען איזצוזיין כדי נעכט נאר זויפיל ךיז
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפאר
האטגרייט פון דער נשמה ,קען מען (פרקזייןמ'דארף
זי און איןווייט
בריוו, דארטןווי
דעם פוןלשון לערנען דאסזיך רעל
פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל
קנאה" ,נאר עצמותמילי ומזוני ,ובכל חיי"רקב בבני ל)
(משלי יד,
שענקען, ס'שטייט
ער וועט אונז יעדערדערצו. עפעס
געטוןאויף אדער און דערויףזען פון
געארבעט א סידור
דעם וואס כד, קדושים
זאלן טון גוטס פאר א צווייטן איד ,משפיע זיין און גוטע ידידים. מסוגל געשטאנעןאיז המקדש אין
איז אינעווייניג דער בית גרויס ,און פרשת אזוי זאגט אין
געארבעט
מדרש
דאך האט
דער
יעקב רחל. טאטק
אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען און ידידים.
תמיד. נישט זאל
פלעגן צווייטער
איינוואוינער א כדי זיך,
ערותוואו פון
שענק-הויז אוועקצוגעבן
"ולא איראה בך געהאט א ו ו ע וצ
דמיטבפון
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט מויל, געטוןא
און גארגל, מיט א צונג, האט א בעל חי דיבור" ,אויב דבר ,ערות ז),
דעם טון עפעס גוט מיט דער אנשטאטרעים מ'זאל ווערן זיין וועןצו גארנישט
אנדערע מענטשן ,און אלעס
רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבןחברים ,אים ון צוויי חברים,
אוועקגעבן פארצוויי זיך
ס'האנדלטזיך ס'שטייט אהבה
ווייל זאך,
אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געוועןהאטא
געוועןגוטע נישטדאס ברודער
בעצם איז דער איז קינדער.
שכינה אנדערע בחינה ,די גילוי אוועקגעבן
אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים ,רעים מיט'ן אויסנארן קענען שט
סארטבאהבת רעים :מ'זאל צוגיין
זאל
מרבה זיין דעראון אקנאה צו וואס ברודער,אןנאר ס'איז א פרט ברודער'ס זיין קומען טרינקען בראנפן און שיכור'ן ,פלעגט זי
נישט מיר טארן אודאי און ווערן. פארשעמט פ א ר ש ע
גרעסערער קשר שטערקערער
סידור .ועומד לימין רבינו א הקהילה לכל איןבענטשן מ'זאל חינוךמסור
געווען שוין איןאיז המקדשווערן שוין ביים צווייטן בית
ובהרחבה גדולים איך וחסדים רחמים מתוך קומען זאל לבן כדי יעקב, חתן גייןאיר סימנים פון
מעןןיילא
סארט גרעסערער שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט
נפלאה, במסירות שליט"א קדשי בלב ונפש לזולתו, ומטיב החשוב ,טוב לידידנו
טובזאל פנים מזל
ברכת
ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן
האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב ,כדי לבן
פלאץ פאר "ר' איד, זאגן, אים און יענעם צו געבוירן זענען זיי אז צוגעפירט האט באשעפער סחורה
נתבייש שטיקל אזא
צווייטער אז א אויפ'ןגורמים אנגעהאנגען
די אליין יד
ס'איזי " ואסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א אוועקגעגאנגען.ד וב ר א ב י ה ר כ ש י אזא טומאה אז די שכינה איז מ ו " ה זי און האבן חתונה ביים שוין האלטרוזיד
ר חיבור ,אסאך א ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א
אמן".איך בין דיך מקנא לציון גואל, מאוד ,ובא זעלבערגדולה עד ברענגט פאלאג'י, חיים רבי פון חי כל נפש אין שלעפעריג, אזוי גערעדט האט זי און
אונז. פנים,דורך אויפ'ן נוא ך
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי
לערנסט",
רעים מן האחים", דו פלייסיג ווי קנאה
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים", דער ביי טאטן, זעלבן
אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען. דעם
לרג ל ש מ חת ה ו ל דת ב ת ו ל מ ז ל ט וב ביי געווארן "לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים",
געברענגט מאמען,עס איינע פון די דריי עבירות האט
ה חכ כח האחדות האט
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט
געזינדיגט ,שלימות הקדושה. זענען זיי ברידער.
איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט און ממילא שלימות הקדושה.
חברים. זיין צו אויסגעוועלט מיט פארזינדיגט בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך
קול מתנהג בחסידות
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט אויסגעוועלט צו זיין חברים.
נישט קיינמאל האט און אכציג וואס
שכינההוא מצב החיבור בעצמם" הרעותוהארות הערותשם וועלכע"אבל סיי א איזפאר אויך ביתגליון ,ווי צו באקומען דעם
פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט
געמאכט מעצמם און קשר וואס זיי האבן אליין טוסט". גילוי מורא'דיגע געווען המקדש
העג געהאלטן דעם ביהמ"ק
הוראה של רבינו: להתקשר אל חדר
עמאכט מעצמם און קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און
845.777.6777
בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה
בחור א – יעקב קדוש קדושנו האבות,
גאנצער ס'איז א דער אהבה. אנדערש ,וויבאלד בייםאיז א חבר ענין ביי
דעם – אימעיל צו: שיקט אן
דעם בחיר האבות ,קדושנו קדוש יעקב – א בחור
פנימיות'דיגער פנימיות'דיגע ערשטן אזוי. מסביר איז ער
718.851.2299 Misnahegbachasidus@gmail.com
ז א פנימיות'דיגער איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים ערשטן פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער
פיזישעצוויי
דאך אז אבינו, יעקב באקומען גייט זי אוסט אז
עכטע,איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען אןזאל זיך מענטשזאך ,אבערא ס'איז מיינטקיין מציאות פון פריינטשאפטנישט
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו,
רופט: אדער
ער ס'איז אן עכטע, נישט קיין פיזישע זאך ,אבער ס'איז אן עכטע,
פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט
עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס און זיך צווישן צווייא צעטל פארבינדונג חיבור.
אויסגעוועלט צו האבן א
חורבן ביים ערשטן בית המקדש? מענטשן האבן המקדש? בית ערשטן ביים חורבן וואס גליקליכע די געווען איז ר רחל
דרוקט 9
מענטשן וואס איז
רבינו
וואס איז
חדרמענטשן
צו אז באזירטאאויף דעם
א
וואס האבן גורם געווען דעם 347.378.9482
חמורות
א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז
שלשד') די(פרק נצח צו איןמיט האבן חתונה לגדולה" און זי גייטדער
מעודד זיין און מחזק זיין איד. אזויאיין קאנעקשאן',פאר
ווארט דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי פרעגט: ישראל מהר"ל רעד
אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם
קען זיין
קשאן' ,אזוי קען זיין 'ווייערלעס זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין
לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייךפון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
4
ען אז ס'איז דא אזא פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשהחרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה.
גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב ן. מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן.
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. נה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב
