gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — נח (2026-10-12)

מוציא לאור: מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus

שבוע: נח (2026-10-12)

מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — נח (2026-10-12)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫גייען חתו‬ ‫בקעי ‪:‬ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג‬ ‫שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ‬ ‫ג‬ ‫‪.‬ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ‬ ‫ג‬ ‫און עשו‬ ‫‪.‬האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא‬ ‫השעמ א ןגעוו ‪,‬םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח‬ ‫בס”ד‬ ‫אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ‬ ‫לאה האט‬ ‫ןענאטשראפ טאה יז לייוו ‪,‬טנייוועג טאה האל‬ ‫ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ‬ ‫ק‬ ‫זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא‬ ‫יו"ל ע"י‬ ‫מחזק טי‬ ‫אוןוצ‬ ‫זייןש יד‬ ‫מעודדשל‬ ‫איד‪.‬תורומח‬ ‫אייןסאוו‬ ‫פאר‬‫ווארטרוג ן‬ ‫באזירטואויף דעם םאז‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫איזייוו' א יו‬ ‫זיילרע‬ ‫צווישןסע‬ ‫שייכותענאק‬ ‫א ‪',‬ןאשק‬ ‫דער‬ ‫פרעגט‪:‬ז ןעק יוז‬ ‫ןיי‬ ‫)‬ ‫אז "הגדול‬ ‫קהל נועם‬ ‫באה‬ ‫עד ןעוועג ם‬ ‫דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעו‬ ‫גוט‬ ‫א‬ ‫זאגן‬ ‫מוז‬ ‫איך‬ ‫פארשרייבן‪:‬‬ ‫זיך‬ ‫און‬ ‫צעטל‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬‫א‬ ‫האבן‬‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫צו‬‫י‬ ‫נ‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫נ‬‫ג‬ ‫צ‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫האבן‬‫י‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫מענטשן‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫זי‬ ‫עשו‪ .‬אבע‬ ‫‪+‬אלימלך‬ ‫סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא ‪.‬ושע‬ ‫?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייב‬ ‫האט געוו‬ ‫נעמעןיבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה‬ ‫יזענסק‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו ‪,‬ונ‬ ‫גאנצערשרע םייב ‪.‬יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא‬ ‫דאךינ אז צוויי‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫ןט‬ ‫פ‬ ‫ק טש‬ ‫פריינטשאפטיפ ןיי‬ ‫מיינט‬ ‫פוןבא ‪,‬ךאז עשיז‬ ‫ס רע‬ ‫‪,‬עטכע ןא זיא'‬ ‫מציאות‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפי‬ ‫דעם בחיר‬ ‫‪1402‬ובאה ריחב םעד‬ ‫‪,59st.‬ת‬‫רוחב א – בקעי שודק ונשודק‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫בייפא חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער‬ ‫נ‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ו‬ ‫ת‬ ‫'‬‫ד‬ ‫י‬ ‫ג‬‫ע‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫רעגיד'תו–ימינ‬ ‫בנשיאות כ"ק מרן‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫'‬‫ד‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫י‬‫ל‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫כ‬ ‫י‬ ‫נ‬ ‫ה‬ ‫החיבורקבעצמם"‬ ‫הדרכהרבח ןייז וצ טלעוועגסיוא‬ ‫מצבסאוו רש‬ ‫ה ייז‬ ‫הוא‬‫הרעותןבא‬ ‫שםג ןיילא‬ ‫"אבלאמע‬ ‫אוצר‬ ‫ןוא םמצעמ טכ‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫פרקי‬ ‫למעשה‪,‬‬ ‫פון פיר‬ ‫שליט"א ןוא ריפ ןופ‬ ‫אדמו"ריצכא‬ ‫שינ לאמנייק טאה סאוו ג‬ ‫וויפיל חסדטדו‬ ‫ס"ח‬ ‫גליון‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫מקנאתחתב‬ ‫ביןא ‪,‬םינו‬ ‫"איךא ןו‬‫איידעם"‪,‬מ ביו‬ ‫גוטןךיז טאה'‬ ‫דייןראפ‬ ‫טימ טגידניז‬ ‫‪.‬םי‬‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בי‬ ‫גליון קנג‬ ‫והתחזקותרוביח רתוי ךכיפל"‬ ‫מוסרמ םיע‬ ‫געזינדיגט‬ ‫‪.‬השודקה תומילש ‪,‬טגידניזעג‬ ‫מקנא מיט‬ ‫דיך‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫בחור"‪,‬‬ ‫גוטן‬ ‫דיין‬ ‫פאר‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫זיי‬ ‫זענען‬ ‫ממילא‬ ‫און‬ ‫מאמען‪,‬‬ ‫יום‬ ‫געווארןחיום‬ ‫לחיי‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫טגנערבעג סע טאה תוריבע יירד יד ןופ ענייא‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬אי‬ ‫ביירה‬ ‫‪",‬םיחאה ן‬ ‫דיך מקנא‬ ‫ביןזא‬‫"איךט א‬ ‫האמו‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫דוכש יד זא‬ ‫פלייסיגהני‬ ‫וויווא זיא‬ ‫קנאהקע‬‫דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‪.‬ןעגנאגעג‬ ‫דברים‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך דורך‬ ‫מקנאאונז‪.‬‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנס‬ ‫ענדליך‬ ‫יז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע‬ ‫תשפ"זמוקאב טאה‬ ‫פרשתיננחמיס ןע‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫ווערן ךאסאבאשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫בייש‬ ‫האט באק‬ ‫ןבל ידכ ‪,‬בקעי ןתח ריא ןופ ם‬ ‫ב‬ ‫י‬‫י‬ ‫ם‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬‫ו‬‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהב‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫זאל אים נ‬ ‫ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫גוטנאמיט דער‬ ‫עפעסרעד‬ ‫הניחב ע‬ ‫דעםיד ‪,‬‬ ‫טון‬ ‫אנשטאטיוליג‬ ‫מ'זאליא הניכש‬ ‫זייןוועג טשינ ז‬ ‫האווערן ןע‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫הבצו‬ ‫געטון‬‫גארנישט ןעוו‬ ‫האטטלדנאה'ס‬ ‫ברודערפ ךיז‬ ‫דערח ייווצ ןו‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון‬ ‫םיער ‪,‬םירב‬ ‫זאל נישט‬ ‫לאה אנש‬ ‫טעבראעג ךאד טאה בקעי ‪.‬לחר טאטשנא האל‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ס‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫י‬‫ד‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫‪.‬‬ ‫זיךנאר‬‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪,‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רק‬ ‫זיין גרייט‬ ‫פאר לבן א‬ ‫לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל ראפ‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫טימ ראנ‬ ‫אויפפרעסןכ ן'‬ ‫אונזפ תודחאה ח‬ ‫זאללכ ןו‬ ‫קנאהרשי ל‬ ‫אפרעד ‪.‬לא‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל ר‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫פון‬ ‫נישט‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ס‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרע‬ ‫ט‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ס‬ ‫קו‬ ‫דארפן‬ ‫ל‪,‬‬ ‫פאר א ווי‬ ‫‪.‬בייוו א ראפ‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫נישט ןעוו‬ ‫מען זיא'ס‬ ‫זאללראפ‬ ‫מצליח‪ ,‬ןריו‬‫זענען ןראוועג‬ ‫וואסדחא יד‬ ‫קייןד זיא ‪,‬תו‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן רע‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬‫די‬ ‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען‬ ‫לאזן אז די‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫הייליגע ךאסא זיא'ס לייוו ‪",‬קוחרל םולש" םדוק‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ס'קומט‬ ‫מענטשןטייטשראפ לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס‬ ‫זא‬ ‫אנדערעצ‬ ‫צוב רעטייוו‬ ‫קנאה תי‬‫שדקמה‬ ‫מ'שפירטח א‬ ‫וועןאוועג בור‬ ‫‪.‬ןר‬ ‫געשוויסטער‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫ביירעטש‬ ‫אזרעק‬ ‫הייסטרע‬‫דאס ‪,‬םולש‬ ‫עצמם"‪.‬מ טימ‬ ‫מצדודידי רע‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה‬ ‫דעםבהא ןוא ת‬ ‫פון ‪,‬ה‬ ‫ו‬‫ו‬‫ע‬ ‫ר‬ ‫א‬‫י‬‫ז‬ ‫נ‬‫א‬ ‫נ‬‫ט‬‫ע‬ ‫ר‬‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫לאה גייט‬ ‫‪,‬ןפוא ןכילקערש א ףיוא ןרעוו הזבתנ טייג האל‬ ‫להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫ס ןעוו‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא טדער'‬ ‫אחדופ ךיז‬ ‫אבר א ן‬ ‫להםקוח‬ ‫שישא –‬ ‫רעדמערפ‬ ‫פיב דרכו‬ ‫על‬ ‫לנער‬ ‫חנוך‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר‬ ‫ממילא גי‬ ‫לאז האל זא םינמיס יד רעביא ריא יז טיג אליממ‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫מ רק מצד‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫האח‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫שם‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬‫ואין‬ ‫ס‬ ‫ה‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ב‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫מצד‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ק‬ ‫נקרא‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫האח‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫טימ תודי‬ ‫אַהבֲַת‬ ‫ווייזןזיין א‬‫מעודד‬ ‫צווייטן‪ ,‬מען‬ ‫זיין א‬ ‫משיחצווועט‬ ‫מכבד‬ ‫חברים‪,‬ווען‬ ‫ערגסטןראפ טשינ‬ ‫צוםו טמעש‬ ‫געוועןןרעו‬ ‫מיט’ן פינגער || מסכים‬ ‫קומען וועט‬ ‫פארוואס איז דער ביהמ”ק חרוב געווארן ||‬ ‫איז יצחקחנ ִםָּגעווען גרעסער ווי נח? ?רבח א רעדא רעדור‬ ‫נישט פאר‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫מעודד‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪,‬‬ ‫‪.‬‬ ‫עסאאזוי‪" :‬כי‬ ‫ערקלערט‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫ברודער‪.‬‬ ‫בייצא‬ ‫מוואלברוז‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫נ‬‫א‬ ‫ר‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫"‬ ‫‪",‬בורקלו‬ ‫אהבתא חבר? || אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין מיט‬ ‫אהבת‬ ‫פון‬ ‫ענין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם‬ ‫דעםאענין פון‬ ‫ברודער אדער‬ ‫נאנטער‪,‬‬ ‫זיין אין‬‫ווער איז‬ ‫ביהמ”ק ||מחזק‬‫מ'דארף זיך‬ ‫שידוך || כח האחדות האט געהאלטן דעם‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין‬ ‫ועסט אין‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫וואספא‬ ‫וואסר !ןעוועג סאד זיא שפנ תוריסמ אראפסאוו‬ ‫חינםאיז דער זמן לח‬ ‫נענטער ווי‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫פ זא‬ ‫און‬ ‫שטערקעררא‬ ‫חיבורא רעדורב ן'‬ ‫ךיוא זי‬ ‫דער‬ ‫איזלש‬ ‫חבר ‪,‬םו‬ ‫זיא רע לייוו‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪,‬‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫חורבן פונעם בית אהבת‬ ‫חורבן פונעם בית המקד‬ ‫עמען איר‬ ‫צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫האט דא‬ ‫ןוא ןתח ריא ןבעגעגקעווא זיולב טשינ אד טאה‬ ‫חבר‪ .‬ביי א‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫זייןךאד‬ ‫איזצ–מב‬ ‫תואי‬ ‫דעם‬ ‫ענופ‬ ‫אויף‬ ‫ענטפערעז ם‬ ‫דערטאט ןבל‬ ‫אז ‪.‬ן‬ ‫אויפ'ן אויב תקיעת שופר און אכילת מצה איז א מצוה‬ ‫אויפ'ן‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫טרויערןווי די‬ ‫הבנים‪,‬‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר‬ ‫חינוך‬ ‫און‬ ‫רבקה‪,‬‬ ‫מיט‬ ‫שליסן‬ ‫שידוך‬ ‫האלט‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫עס בלויז‬ ‫פארוואסהאנאיזק טידערמ קעווא‬ ‫בהא ביתנ( םלוע תוביתנ ןיא ל"רהמ רעד‬ ‫ןיירא ‪,‬‬ ‫זי וועט יע‬ ‫ראנ ‪,‬ךודיש ןרעדנא ןא ןוט ןפראד טצעי טעוו יז‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫קידושין‬ ‫גוט‬ ‫געזאגט א‬ ‫איז דאך‬ ‫האסט‬ ‫וואסאדויאר‪,‬‬ ‫דעם מאל‬ ‫טוט איין‬ ‫מען מיט‬ ‫וואסחבר;‬ ‫דיין‬ ‫חיי‬ ‫פון ער‬ ‫פרשיותער‬ ‫אז‬ ‫דיקרפ ם‬ ‫געזאגטי‬ ‫אין'א‬ ‫און‬ ‫מזל )‬ ‫בפרטיות‬ ‫זייןנע‬ ‫דערציילט א‬ ‫פרובירט טג‬ ‫זאך)‪.‬ד'ארומ‬ ‫תורהעגי‬ ‫נאכאמאל‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫וואסא האטןי‬ ‫נענטער צו‬ ‫מע פונעם‬ ‫טשעטשנאוועראיזרב ז"ל‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זי האט א‬ ‫רעד ןיא רוחב ןטסעב םעד ןבעגעגקעווא טאה יז‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫רב‬ ‫א ‪:‬ךאז‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫דער‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫דבר בלויז‬ ‫חיזוק‬ ‫מקיים זיין‬ ‫געזאגט א‬ ‫האפט צו‬ ‫מענטשהאסט‬ ‫בחור; דו‬ ‫אא‬ ‫וואס‬ ‫מצוהפאר‬ ‫ווארט‬ ‫פנימיות'דיגע א‬ ‫פעולות‬ ‫ס'האט‬ ‫אלענייא‬ ‫אבער‬ ‫דיופ‬ ‫קיין ע‬ ‫געטון‬ ‫האטוספ י‬ ‫נישט‬ ‫סעודה‪,‬ד ן‬ ‫איז‬ ‫קשר ם‬ ‫גאנצעיק‬ ‫ערו‬ ‫תולדות‪.‬סאו‬ ‫די‬ ‫אוןטגא‬ ‫געבוירענער‬ ‫באצאלןז'מ‬ ‫שרהומ‬ ‫וועט‬ ‫לאמיר‬ ‫זאך‪.‬אמאלת‬ ‫פון א‬ ‫בארא פלא‬ ‫מהר"ל א‬ ‫כות מיט'ן‬ ‫דער אין‬ ‫זאגט דא‬ ‫פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי‬ ‫געווארןטימ‬ ‫חרובח תבהא‬ ‫ביהמ"ק םני‬ ‫וועלט‪ .‬זי‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין‬ ‫יד ןופ עמאמ יד ןייז וצ ןבעגעגפיוא טאה יז ‪.‬טלעוו‬ ‫אצ‬ ‫בש י‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫האט‬ ‫פארק‬ ‫געוואוינט‬ ‫געבוירענער קשר איז ני‬ ‫געדארפט צוגיין‬ ‫געווען‬ ‫האסט מעודד‬ ‫וואלטדו מען‬ ‫אין לעבן‪,‬‬ ‫יונגערמאן;‬ ‫כולל‬ ‫מאל‬ ‫פאר א‬‫מיטדער איין‬ ‫געווען‬ ‫דערהויבנקייט‪,‬ב‬ ‫(אויב‬ ‫געווארן‬ ‫מבזה יי‬ ‫אים‬‫געבוירןך‬ ‫און‬ ‫מחשבהטרעו‬ ‫מ'האטו ‪",‬‬ ‫מ'איז‬ ‫וועלכןמרע‬ ‫געהאלפן‪.‬ד‬ ‫אזויפילא‬ ‫מיט‬ ‫גארנישט" ‪,‬טנ‬ ‫מיטול‬ ‫לרחוק‪ .‬ווארט אין חינוך‪ .‬פרשתםולש ם‬ ‫י"ב שבטי‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די‬ ‫דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫‪.‬לארשי ללכ ןופ עמאמ יד ןייז וצ ‪,‬הק יטבש ב"י‬ ‫ל ןתיו"‬ ‫ש‬ ‫יסודות'דיגע‬ ‫געזאגט א‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבויר‬ ‫נאכדעם אויך‬ ‫‪.‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫ער‬ ‫מיט'ןהכנה און א‬ ‫ארויסהייבן וויאזוי‬ ‫ספעציעלע‬ ‫בעל הבית‬ ‫דערצו אמיט א‬ ‫קשר א איד‬ ‫אבינו‬ ‫ווי א‬ ‫זענען‬ ‫רצון‬ ‫שטערקער‬ ‫דארט‬ ‫לעשות‬‫סעודה‪.‬‬ ‫רצונות‬ ‫זיין‬ ‫צומאל‬ ‫דער‬ ‫און‬ ‫פון‬ ‫קען‬‫תשוקות‬‫חיבור‬ ‫ארויסגעשיקט‬ ‫אזויפיל‬ ‫אזא‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫און‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫און… ווא‬ ‫קשר‬ ‫יז ?םעד טאטשנא ןעמוקאב יז טייג סאוו …ןוא‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ק‬ ‫ו‬‫ל‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫"‬‫‪.‬‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ז‬ ‫י‬‫ך‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫‪,‬‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫נח"‪,‬‬ ‫תולדות‬ ‫"אלה‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫פסוק‬ ‫מיט'ן‬ ‫אן‬ ‫זיך‬ ‫הייבט‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין‬ ‫נח‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫הרגשה‪.‬וויאזוי ער גייט אין גאס‪ ,‬ווי גרויס זיין חסד‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫מוחה און דאוונט‪,‬‬ ‫נישטשאונז‪,‬‬‫אין‬ ‫ט‬ ‫געוואנדןטיי‬ ‫האט‬ ‫ק‬ ‫איזלש"‬ ‫קיינער םדו‬ ‫און םו‬ ‫מענטשןל‬ ‫אידןחר‬‫א "קו‬ ‫שבשמים‪.‬ע ן‬ ‫פרעמדעו‬ ‫חשוב'ע‬ ‫טשר‬ ‫געזעסן‬ ‫עדכאנ‬ ‫וואסם‬ ‫וואלטפרשה‬ ‫קרוב? האבן מיר א‬ ‫שפעטער‬ ‫וואכן‬ ‫ט‪ ,‬גייט זי פיר‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪,‬‬ ‫פרעמדע מענטשן איז גע‬ ‫גייט באק‬ ‫טאטשנא ‪.‬רוחב ןטסגרע םעד ןעמוקאב טייג‬ ‫דעם‬ ‫זיין‬ ‫געדארפט‬ ‫לכאורהעג רימ‬ ‫שטייטאל‬ ‫חודשקנעד‬ ‫פוןא ‪,‬ןע‬ ‫טעגמ ז‬ ‫פאר'ן‬ ‫ניין הבר‬ ‫שלוםז‬ ‫איןאדיןיי‬ ‫וצ הבה‬ ‫געבויט‬ ‫האסט‬ ‫דו‬ ‫באנעמונג;‬ ‫זיין‬ ‫גוטסקייט‪,‬‬ ‫זיין‬ ‫איז‪,‬‬ ‫אהבה צו‬‫חרוב‬ ‫איז‬‫זיין‬ ‫מרבה‬ ‫גמרא‪,‬‬ ‫די‬ ‫אז‬‫זאגט‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫דעם‪,‬‬ ‫צוליב‬ ‫לאמיר‬ ‫און‬ ‫געווען‪.‬‬ ‫דאך אין‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫אב‪,‬‬ ‫צירונג‬‫צוםעד‬ ‫גיין‬ ‫ש ןצוטס‬ ‫גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫דעם בעס‬ ‫עב ם‬ ‫אויסגעקומען‬ ‫אמאל יז סאוו ךודי‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה‬ ‫עג טאה‬ ‫ס'איז‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫ם‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫און וויבאלד יצחק אבינו האט געלייגט אזא יז טייג ‪,‬טאה‬ ‫'‬‫ן‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫?‬ ‫ל‬ ‫כ‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ה‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬‫ן‬‫יצחק בן‬ ‫נאכדעם‬ ‫ערשט‬ ‫תולדות‬ ‫און‬ ‫"אלה‬ ‫לרחוק"‬ ‫פסוק‬ ‫"שלום‬ ‫מיט'ן‬ ‫קודם‬ ‫זיך אן‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫שטייט‬ ‫אנשטאט הייבט‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫דעם‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫זיין‬ ‫מ‬ ‫צו‬‫ד‬ ‫ע‬ ‫מ‬ ‫מתקן‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫ש‬ ‫זמן‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דער‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ס'איז‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫נ‬‫ד‬ ‫אז‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ספרים‬ ‫י‬‫ן‬ ‫א‬ ‫אלעו‬ ‫ןוא ‪,‬זנ‬ ‫אבלייבל‬ ‫חסידקר'‬ ‫חב"ד'סקער ןעמו‬ ‫פונעםבתי מקדשות‪.‬‬ ‫אלטןסכאווש םעד‬ ‫געשעפטגאנצע‬ ‫דערמיט‬ ‫דערפארפ האט טעוו יז ןוא ‪,‬ו‬ ‫מצוה‪,‬טרעקרא‬ ‫דערז'מ זא ‪,‬‬ ‫המקדש‪.‬א‬ ‫אויףק ל‬‫דגשז םדו‬ ‫בית‬ ‫ש ןגא‬ ‫דער‬‫געווארןםול‬‫א בורקל‬ ‫פארוואס איינסןו‬ ‫שאלה‪,‬די‬ ‫ולקרוב"‪ .‬זיך די‬ ‫לרחוק שטעלט‬ ‫דעם? זי אברהם"‪.‬‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫באקומען‬ ‫זיין די מא‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫מיריזהאבן‬ ‫געמאכט‬ ‫אוןי‬ ‫חרובד ןי‬‫זייגער‪,‬אמ‬ ‫חתןןופ ע‬ ‫האטמ‬ ‫קויפןגאאעלא‬ ‫איד‬ ‫שע ‪,‬ךודיש ןט‬ ‫צוניימ‬ ‫פארשעמעןע‬ ‫בע‬ ‫ז"ל‬ ‫ע ינ‬ ‫סימפסאן‬ ‫אויבש‬ ‫‪.‬ו‬ ‫זענעןנ אין‬ ‫נישט‬ ‫"תולדות"‪,‬דכא‬ ‫און‬ ‫םע‬ ‫ךיוא‬ ‫פרשתל‬ ‫יעצטחר‬ ‫אז די ‪.‬קו‬ ‫באקומען‬ ‫ספעציעלן‬ ‫דוקא ער‬ ‫שלום די‬ ‫פארוואס‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫"שלוםוואס‬ ‫פראגע‪,‬א‬ ‫רוביח אז‬ ‫די סדרה‬ ‫זיךק‬ ‫שטעלט ןע‬ ‫לחבירו‪.‬אמוצ‬ ‫פרשת "נח"‪ ,‬ווידער‬ ‫מיט אהבת חינ‬ ‫אדםטש ןייז ל‬ ‫ביןקרע‬ ‫ווערט גערופן‬ ‫פון רע‬ ‫א יוו‬ ‫ענין‬‫רשק‬ ‫ל ישראל‪.‬‬ ‫מיר‬ ‫ווען‬ ‫גמרא וויל‬ ‫דערמאנט‪,‬וו טימ‬ ‫ווערטזיא'מ ןכלע‬ ‫לך"‪,‬ריובעג‬ ‫"ויתןעג ן‬ ‫ביי ןראוו‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫רעד ביוא(‬ ‫מינוט ווייל‬ ‫חמש‬ ‫לעצטעמרובה‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫מידה טובה‬ ‫ס'איז די‬ ‫אזאיז‬ ‫אנטשולדיגט‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫דעם בית‬ ‫זיך‬ ‫זיין‬ ‫פוןמיר‬ ‫עסקז‬ ‫גרויסן ט‬ ‫דעם‬ ‫געמאכט ל"‬ ‫האטפ א‬ ‫ערז‬ ‫נח‪.‬‬ ‫שבתמאל ‪.‬‬ ‫גערופן‬ ‫ראשון‬ ‫מוצאי רי‬ ‫ווערט‬ ‫"מקדש‬ ‫אבינו‬ ‫יצחק‬ ‫(ט‪,):‬‬ ‫יומא‬‫פון‬ ‫קינדער‬ ‫אין‬ ‫אוועק מיט קנ‬ ‫זאגט‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫גמרא‬ ‫רעדט‬ ‫די‬ ‫מע פון די‬ ‫זאלן‬ ‫נישטא‪,‬גא‬ ‫איז רעד‬ ‫המ‬ ‫המקדשר‬ ‫ביתלפ א‬ ‫דער‬ ‫און א ןו‬ ‫גלותךא‬ ‫מ'זאגטיובעג‬ ‫וואס רענער‬ ‫פסוקים רשק‬ ‫דישינ זיא‬ ‫פון‬‫איינע ןיי‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫זי האט‬ ‫ן'טימ תוכייש א ןבאה וצ ןעוועג רתוומ טאה יז‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫ק ט‬ ‫עגיד'תוימינפ‬ ‫אז‬ ‫געזאגט‬ ‫ער‬ ‫האט‬ ‫תנאים‪,‬‬ ‫מאות פעמים‪ .‬וויפיל בניית המקדש קומט ארויס‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫דער‬ ‫אט‬ ‫שוין‬ ‫ס'איז‬ ‫געהאט‬ ‫געברענגטטדעם‬ ‫אר‬ ‫האט‬‫ער ןטכ‬ ‫האטמ א‬ ‫"קינדער"‪,‬‬ ‫וואסו ‪,‬טוני‬ ‫זיינעא רעו‬ ‫פוןענ זי‬ ‫געדענקען‪:‬‬ ‫אוןעטנ‬ ‫אוןצ ר‬ ‫שידוךו‬ ‫מא‬ ‫איןטנע‬ ‫וויסן‬ ‫פרשת‬ ‫זרה‪,‬‬ ‫מורא'דיגעאזזאך‪, :‬ש‬‫הייסן‬ ‫עבודה‬ ‫נישט‬ ‫בו‪,‬‬ ‫שהיו‬‫עס‬ ‫זאל‬ ‫דברים‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א‬‫פארוואס‬ ‫ג'‬ ‫מפני‬ ‫"תולדות";‬ ‫חרב‪,‬‬ ‫מה‬ ‫מפני‬ ‫ר אין דער‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫נצחיות פ‬ ‫חצנ‬ ‫חסרון‪,‬תוי‬ ‫שוםלכ ןופ‬ ‫קייןשי ל‬ ‫נישטלאר‬ ‫אייגנטליךז וצ ‪,‬‬ ‫ס'איזמאמ יד ןיי‬ ‫םענופ ע‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫‪).‬ך‬ ‫כאטש‬ ‫ווייל‬ ‫פון יעדן מאל וואס מ'איז מחזק א צווייטן איד‪,‬‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫הכבוד‬ ‫איד!יזאויב‬‫יראתי‬ ‫ארב ן‬ ‫אוןדו‬ ‫רצונותר‬ ‫פארשעמט‬ ‫ע‬ ‫און רעדא‬ ‫שאיפה ן‬ ‫מ'האטייז‬‫אז ?רבח‬ ‫שטארקעד‬ ‫רע‬ ‫דאס‬‫חורבן?רהמ‬ ‫לאהדיל"‬ ‫שהיו ט‬ ‫אהבת‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫(נתיב‬ ‫עולם שני‬ ‫נתיבותמקדש‬ ‫דמים‪ ,‬אבל‬ ‫ושפיכות אין‬‫דער מהר"ל‬ ‫"יצחק"?‬ ‫ידוך‪ ,‬נארגילוי עריות‬ ‫אייבערש‬ ‫הכנה‪,‬‬ ‫דייא‬‫עבודהעבי‬ ‫וויכטיגעס'נטשר‬ ‫איז –א קלאפ‬ ‫מצוה ןוא‬ ‫יעדע סאד‬ ‫זיולבבייסעלא‬ ‫י‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫מ‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫עיור‬ ‫אוןיוא ןר‬ ‫ר חתן ן'פ‬ ‫יעדעס מאל וואס מ'איז מכבד אן אנדערן מענטש!‬ ‫האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫ער‬ ‫הבית‪,‬‬‫האט‬ ‫חורבןזא‬‫עד‬ ‫ממילא‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫ער‬ ‫טנא‬ ‫הבאים‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫פונעםא רע‬ ‫געברענגט‬ ‫פ‬ ‫ףיו‬‫דורות‬ ‫האט‬ ‫םעד‬ ‫פון‬ ‫במציאות‬ ‫איד‬ ‫אזיא‬ ‫חינוך‬‫דאךייז‬ ‫פארשעמען–‬ ‫חן‬ ‫פאר'ן‬ ‫טרעפןא ייב ‪.‬רב‬ ‫בתורה ובמצוות ובגמילות חסדים‪ ,‬מפני‬ ‫עוסקים‬ ‫מיר‬ ‫ווארט‪.‬‬ ‫זיס‬ ‫זייערמא‬ ‫ער‬ ‫זאגט‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫צוליב אי‬ ‫שוועסטע‬ ‫מ'וועט‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫איינציגסטע‬‫ל‬ ‫י‬‫ב‬ ‫א‬ ‫י‬‫י‬‫ן‬ ‫לעתידדי לבוא‪.‬‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫ש‬ ‫הדעת‪ ,‬איז‬‫ו‬ ‫ו‬‫ע‬ ‫ס‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫‪.‬‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫זעןאבער‬ ‫ז‬‫ו‬ ‫‪,‬‬ ‫י‬ ‫ו‬ ‫כ‬ ‫ו‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫נ‬ ‫יביאו"‪,‬‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫וועלן מיר‬ ‫צ‬‫ו‬ ‫פ‬ ‫אלעס אשר‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ס‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ש‬ ‫ש‬ ‫"והכינו את‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫אוןאיז דאס‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫"תולדות"ער‬ ‫ווען‬ ‫ווייל‬ ‫שלום‪ ,‬רב‬ ‫ווערן‬ ‫ח‬ ‫הייסןזי‬ ‫אויפגעבויטא‬ ‫רעד‬ ‫אויך‬ ‫זאל‬ ‫איזביח‬ ‫פרשהו‬ ‫ברודערש ר‬ ‫קענען‬ ‫עט‬ ‫זיין‬ ‫אזקר‬ ‫מקדשות‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫רע‬ ‫געווען‬ ‫פאר'ן‬ ‫אזנ ןו‬ ‫בתיא‬ ‫ללמדךטוןיוו רעטנ‬ ‫זוכהע‬ ‫וויפיל‬ ‫ח‬ ‫שידוך‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫דעם‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫וועגן‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫תורה‬ ‫ה‬ ‫רחלמה חרב? אלא מפני שהיתה בו שנאת חנם‪.‬‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫דער‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלב‬ ‫ש‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫אין‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫גארנישט‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אוי‬ ‫ר‬ ‫ז‬ ‫מ‬ ‫ן‬ ‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ווען! ס‬ ‫ס'האט‬ ‫היסחווער‬ ‫איזמזבח‪,‬‬ ‫דעם‬ ‫דערפון‬ ‫געבויט‬ ‫הכנה‬ ‫וואס די‬ ‫ס'האט‬ ‫ווער‬‫מצוה‬ ‫"ולקרוב"‪ ,‬זען‬‫חביבות‬ ‫צווייטן‬‫צויב‬‫ספעציעלעי‬ ‫עראא‬ ‫לייגטב‬ ‫נאכדעםרעדור‬ ‫מ'דערהייבט‬ ‫זיין‬ ‫ווערןוא ‪.‬‬‫נאררע ן‬ ‫איד‪,‬‬ ‫פאראייביגט‬ ‫אוןרע‬ ‫צווייטן‬‫צווייטן‪.‬עלק‬ ‫טרא‬ ‫מכבד‬‫ע‬‫זאל‬ ‫עס‬ ‫מ'איזאס‬ ‫א‬ ‫עבירות"‪ .‬ףראד'מ‬ ‫מיט נעמה‪ .‬אגב‪,‬יכ" ‪:‬יוז‬ ‫כנגדזג'קזחמ ךיז‬ ‫חנםיא ןיי‬ ‫שנאתעד ן‬ ‫ששקולהןינע ם‬ ‫תבהא ןופ‬ ‫עבודת יש‬ ‫"ולקרוב"‪,‬פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫פרושי יבר ןופ ‪,‬רכששי תדובע‬ ‫נישט‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו‬ ‫קידושיןבוד רכ‬ ‫זורבלאוומ‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫וועגןצזיין‬ ‫און‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם‬ ‫פוןדונח‬ ‫ורבו‪.‬און אזוי ווייטער‪ .‬יעצט איז‬ ‫און מנורה‪,‬‬ ‫ידידות מיט געבויט די‬ ‫חאה‬ ‫קשרקנפון‬‫אר‬ ‫געבויטצאמ‬ ‫הרגשה‪.‬‬ ‫גוטעה ד‬‫מצוה‪.‬‬ ‫האטלות‬ ‫אד‬ ‫דערה‬ ‫אים‪,‬‬ ‫או‬ ‫איןי‬ ‫וואס‬ ‫זהירות‬ ‫מענטשש‬ ‫מ'גיבטן‬‫ם‬ ‫אוןאה‬ ‫און ח‬ ‫אידר‬ ‫הונדערטדצמ ק‬ ‫ח‬ ‫ב‬ ‫ר‬ ‫י‬‫ם‬ ‫‪,‬‬ ‫מ‬ ‫כ‬ ‫ב‬ ‫ד‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ז‬ ‫י‬ ‫י‬‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪,‬‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫א ןייז ד‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫‪.‬ל"צז‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫ברענגט‬‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫פינף‬ ‫י‬‫ט‬ ‫גמרא‬ ‫ן‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫געווען‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫וואסראדי‬ ‫פ‬ ‫איז‬ ‫ג‬‫י‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫מעשהןזי‬ ‫פ‬ ‫אז‬‫א‬ ‫ר‬ ‫שטייט‬ ‫א‬ ‫נ‬‫די‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫מדרש‬ ‫מענטש וואס האט געבויט‬ ‫קען‬ ‫ע‬ ‫‪.‬‬ ‫יעדער‬ ‫לאה זאל אין‬ ‫מיט‬ ‫בויען חתן‬ ‫אלעסיעדער‬ ‫דאסדארף‬ ‫קענעןזייט‬ ‫אנדערער‬ ‫דער מיר‬‫צייט ווען‬‫פרעמדער די פון‬ ‫רחוקםה–ל אשיש‬ ‫פוןדחאא בא‬ ‫זיךהש‬ ‫ה או‬ ‫ס'רעדט‬ ‫וועןל הלחת‬ ‫שוואכןהז ןיאו ‪,‬םה‬ ‫געטון א‬ ‫נח האט‬ ‫אים‪ .‬ווי‬ ‫עלטערברפון‬ ‫ליכן אופן‪,‬מיטיאר‬ ‫ווען משיח וועט קומען‬ ‫אן איין‪-‬מאל‪-‬אין‪-‬לעבן מצוה‬ ‫פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א‬ ‫לאה‬ ‫געמאכט‬ ‫איינער האט‬ ‫קמצא‪,‬‬ ‫קמצא און‬ ‫למעשה‬ ‫קידושין און‬‫השעמל‬ ‫מסכת‬‫אין טאה‬ ‫טובים‪.‬חר‬ ‫קאפל‬ ‫אסאךטשינ‬ ‫אריינלייגןלרעד‬ ‫מעשים‬ ‫אונזערעיי‬ ‫עד ןופ טג‬ ‫ם‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫און‬ ‫ידידותצמ‬ ‫מערמצע ד‬ ‫מיטד ‪".‬ם‬ ‫שלום‪ ,‬סא‬ ‫שטערקערערטסייה‬‫האטדירעטסיוושעג ייב זא‬ ‫געווארן‪.‬ו‬ ‫אוןעו‬‫מענטשן‪,‬מ ן‬ ‫ש'‬ ‫חרובפ‬ ‫געהאטרי‬ ‫אט‬ ‫נישטק‬ ‫פאראנ‬ ‫בית ה‬ ‫צ‬ ‫סעודהו‬ ‫צווייטערא‬ ‫ערנ‬‫שידוך‪,‬עד‬ ‫גרויסער‬ ‫אנעמ ע‬ ‫אזט‬ ‫שטייטןש‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫און‬ ‫ידידות‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער‬ ‫קינדער‪,‬‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫ער‬ ‫סאך‬ ‫קיין‬ ‫אסאך‬ ‫המקדש‬ ‫האט‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט‬ ‫און זי הא‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ז‬ ‫י‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ז‬ ‫ו‬ ‫כ‬ ‫ה‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬‫י‬‫פ‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫ן‬ ‫ה‬ ‫י‬‫י‬‫ל‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫מסכים געווען צום‬ ‫הלכות קידושין וויפיל ס'איז נוגע‪ ,‬בפרט פון ווען‬ ‫א‬ ‫אסאך‬ ‫ס'איז‬ ‫ווייל‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫"שלום‬ ‫קודם‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫ז‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫צ‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫ח‬ ‫‪,‬‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫נ‬‫י‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ל‬ ‫השכל ווי‬‫מוסרמ זיא‬ ‫אלסךילגע‬ ‫דינעןז זא‬‫אונזלאז יי‬ ‫דארףכב ן‬ ‫דאסשינ לל‬ ‫דערק ןבאה ט‬ ‫אפגע'חוזק'טןיי‬ ‫יד געשיקט‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫וועט מען ווייזן מיט'ן‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫ידיד‪,‬‬ ‫אחדות‪ ,‬איז‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫געווען זיין‬ ‫און‬‫געטשעפעט די‬ ‫פארלוירןוואס איז‬ ‫געווארן‬ ‫קמצא‬ ‫לאדענעןאים‬‫האבן‬ ‫ס'איז‬ ‫מענטשן‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬וו‬ ‫ווען‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫ש‬ ‫ב‬ ‫ט‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫‪,‬‬ ‫מ'ווערט א חתן ביז די חתונה‪ .‬די כלה וועט מען‬‫ד‬ ‫י‬ ‫ק‬ ‫י‬ ‫נ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר‬ ‫פסוקא ווייב‪.‬‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ל‬ ‫‪,‬‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫פסוק‬‫ן‬ ‫דער‬ ‫זאגט‬ ‫דערפאר‬ ‫אז‬ ‫אויס‬ ‫פירט‬ ‫ער‬ ‫חשיבות‬ ‫עניא‬ ‫האטוו ‪,‬ארשק ןכילר‬ ‫ספעציעלע‬ ‫מצוהלאבי‬ ‫איינציגעה ייז ד‬ ‫יעדענייק ןבא‬ ‫שינ לאמ‬ ‫ישראל‪.‬קהאט‬ ‫געהאלטןט‬ ‫שליחנ‬ ‫הא‬ ‫אזנח‬ ‫זיך‬ ‫האט ל‬‫אזוא‬ ‫טעות זנ‬ ‫א‬ ‫דאך‬‫אבערפפיו‬ ‫געשעןעאר‬ ‫כחס‬ ‫תיבה‪ ,‬ן‬ ‫מיט'ןפ‬ ‫ס'איז ןו‬ ‫זייןא‬ ‫נארי‬ ‫פוןוענ‬‫אבערו‬ ‫יוו ‪,‬גיניי‬ ‫ער פירט אויס אז דער‬ ‫דערפאר‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫דער‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫האחדות‬ ‫ומען רחל‬ ‫זיך לערנע‬ ‫וועטז מען‬ ‫שטריימלעל ךי‬ ‫די ןופ ןענר‬ ‫לעבן‪,‬עד‬‫גאנץ יוו ם‬ ‫האבן'מא טייוו‬ ‫בעז"הףראד‬ ‫טיירג ןייז‬ ‫ערגסטן שידוך‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫אוןעבראעג‬ ‫התייחסות‪.‬‬ ‫כוונה ט‬ ‫ספעציעלעיורעד‬ ‫ידידים‪.‬אעג רעדא ף‬ ‫פאדערטט‬ ‫עפע ןו‬ ‫ס‬ ‫ד‬ ‫און‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫(‬ ‫מ‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬‫ד‬ ‫‪,‬‬ ‫ל‬ ‫)‬ ‫"‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ב‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫ת‬ ‫ק‬ ‫נ‬‫א‬ ‫ראנ ‪",‬ה‬ ‫פינגער‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫און‬ ‫געשטאנען‬‫דער היפך‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫איז‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫איז געווען‬ ‫המקדש‬ ‫בית‬ ‫וואסאין‬ ‫טהורה‬ ‫דער‬ ‫אמונהאון‬ ‫קמצא‪,‬‬ ‫גרויס‪,‬‬ ‫זייןבר‬ ‫און ידידים‪.‬‬‫אזוי‬ ‫מיט‬ ‫געלאדנט‬ ‫געארבעט‬ ‫אוועקצוג‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫ע‬ ‫ק‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ז‬ ‫י‬‫ך‬ ‫‪,‬‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫חברים‪ ,‬רעים האבן לאנגע יארן און דאן קויפן אן אנדערע‪ ,‬אבער‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫א‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫ו‬‫י‬ ‫י‬‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫צווייב רעד‬ ‫פוןעדור‬ ‫זיךה ר‬ ‫ס'האנדלטטא‬‫ווען טשינראג‬ ‫אהבהוטעג‬ ‫געוועןז ןרעוו וצ ן‬ ‫נישט ןיי‬ ‫איםז'מ‬ ‫האטאאיזלא‬ ‫שכינהנ‬ ‫אטש‬ ‫גילויט‬‫בחינה‪,‬טדיםעד‬ ‫דערו‬ ‫אוןפע ן‬ ‫אנדערעע‬ ‫ידיד‪ ,‬ס‬‫פוןטיאמ טוג‬ ‫רעד‬ ‫נישט‬ ‫באלעבאס‬ ‫פארשעמ‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ש‬ ‫ע‬ ‫מ‬ ‫ט‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫רעים‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫צוויי‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫פון‬ ‫ו‬ ‫ד‬ ‫זיך‬ ‫גרעסערער סארט מצות קידושין וועט מען האפנטליך טון נאר איין‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫אהבה ווען‬ ‫מ‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫ז‬ ‫י‬‫י‬‫ן‬ ‫פונקט‬ ‫איז‬ ‫אב ס'רעדורב‬ ‫שחרית‬ ‫של‬ ‫אוןדור‬ ‫קשר ‪,‬רע‬ ‫שמע‬ ‫קריאת‬ ‫שטערקערערס ראנ‬ ‫ליינען‬ ‫אןד סאוו טרפ א זיא'‬ ‫מצוות‪,‬‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫געווען רע‬ ‫שויןנק‬ ‫אלע‬ ‫איזצ הא‬ ‫געווען‬ ‫המקדשמ ו‬ ‫מקיים‬ ‫סעודה‪.‬הבר‬ ‫בית ןייז‬ ‫אוודאי‬ ‫דעראב‬ ‫צווייטןה‬ ‫ערבייתב‬ ‫האט‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך‬ ‫בייםי‬ ‫נח‬ ‫געוואלטמ ‪:‬ם‬‫ןייגוצ לאז'‬ ‫וועקגעבן‬ ‫האבן‬ ‫אליין די ג‬ ‫שטארקע‬‫באזונדערד ןיילא‬ ‫א םימרוג י‬ ‫סארט‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫גרעסערער‬ ‫עס זא‬ ‫דארףוצ א‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫קשר‬ ‫לעבן‪,‬רעטייו‬ ‫שטערקערער‬ ‫איןנ לאז‬ ‫מאליבת‬ ‫ןרעוו שי‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫חיבור‪,‬אב‬ ‫האט‬ ‫גרעסערעררעפעש‬ ‫און‬ ‫דאורייתא‬ ‫איפעגוצ טאה‬ ‫עשה‬ ‫אסאךטר‬ ‫מצות‬ ‫אזא‬ ‫"איש‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫ס'איזז ייז זא‬ ‫ןריובעג ןענע‬ ‫אן‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫אז‬ ‫ראפ ץאלפ ךיא ‪,‬דיא 'ר" ‪,‬ןגאז םיא ןוא םענעי וצ‬ ‫מעיד‬ ‫איז‬ ‫תורה‬ ‫שטערקערער קשר און‬ ‫די‬ ‫ווי‬ ‫ב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫אסאך א ווי מיר ווייסן‪ ,‬האט רחל אמנו‪ ,‬די מאמע פון כלל‬ ‫ערשטן‬ ‫דעם‬ ‫בלאזן‬ ‫שופר‬ ‫ווי‬ ‫מער‬ ‫קולא‬ ‫צד‬ ‫שום‬ ‫דערמאנטרעבלעז ר‬ ‫פסוקו‬ ‫דערסיי‬ ‫אבערל‬ ‫תמים"‪",‬ט‬ ‫צדיקןי‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסער‬ ‫אבן און זי‬ ‫דורך אונז‬ ‫מירךרוד‬ ‫זעען ביי‬ ‫וויזנוא‬‫הכנה און שטארקע עבודה‪ ,‬אזוי ‪.‬‬ ‫זעעןעגנישט‬ ‫מירן‬‫און ייב‬ ‫גלות‬ ‫אין‬ ‫מירט‬ ‫זענען‬ ‫יעצט‬ ‫צונקדער‬ ‫אנגעקומעןהא‬‫איזלפ יו‬ ‫שכינהי‬ ‫קמצאוד ג‬ ‫דיע‬ ‫אז‬ ‫בר‬ ‫טומאה‬ ‫איז" ‪,‬‬ ‫למעשה ךיא‬ ‫אזאב‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫הרעיםראוו‬ ‫םעד‬ ‫בלעז‬ ‫יותרן‬ ‫"לפיכך‪,‬ןטא‬ ‫עד ייב‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫סנר‬ ‫אנקמ ךיד‬ ‫האחים"‪ ,‬ישראל‪ ,‬ארויסגעוויזן א גרויסע מסירות נפש כדי‬ ‫טאג‬ ‫מן‬ ‫חיבור‬ ‫ערשטןטאג‪,‬‬ ‫דעם‪,‬ןע‬ ‫לולבמ ן‬ ‫שאקלען‬ ‫השנה‪,‬יז‬ ‫ראש‬ ‫טאג ‪.‬‬ ‫וויילער‬ ‫ווייל‬ ‫נישואין‪,‬‬ ‫אוןוג ןי‬ ‫אירוסין‬ ‫זיין"‬ ‫וועגן‬ ‫גארנישטד ן‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫"לפיכך יותר חיבור‬ ‫מאאמ‬ ‫קומען‬ ‫ס'וועטוא‬ ‫אבער‬ ‫אויף‪,‬ןענעז‬ ‫טועןרב י‬ ‫מירר‬ ‫געברענגט וואס‬ ‫האטידעס‬ ‫ארויסצוגיין‬ ‫עבירותט‬ ‫געבעטן‬ ‫דריי‪",‬רוח‬ ‫אים‬ ‫די‬ ‫מ'האטךיא‬ ‫פוןיב‬ ‫איינע‬ ‫אוןי‬ ‫סעודה‪,‬מ ך‬ ‫עצמו" כח הא‬ ‫"חינוךה חכ‬ ‫וויכטיגקייט תפוןודחא‬ ‫די טאה‬ ‫אכטונג צו געבן אז איר שוועסטער לאה זאל נישט‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫יצחק אבינו‪.‬‬ ‫אלימ‬ ‫עדי‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫אפ‬ ‫ר‬ ‫בן‬ ‫טימ אנק‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫פסח‪.‬‬ ‫נאכטא קום‬ ‫ערשטעגעבן‬ ‫וועט‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫מצה די‬ ‫משיח‬ ‫זיין‬ ‫עסן‬ ‫צו‬ ‫אחרון"‪,‬‬ ‫אדער‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫"ותשחק ליום‬ ‫חינוךמיט סוכות‪,‬‬ ‫פון‬ ‫איזליפיוו אנקמ ןיב ךיא" ‪",‬םעדייא ןטוג ןייד‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫געזאגט‪:‬‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫תולדות‪,‬‬ ‫קמצא‬ ‫זיך‬ ‫פון‬ ‫מ'האט‬ ‫בר‬ ‫ענין‬ ‫האט‬ ‫דעם‬ ‫אויב‬ ‫סעודה‪.‬‬‫צו‬ ‫און‬ ‫צוגעגאנגען‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫די‬ ‫שטערט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‬ ‫סח‬ ‫ער‬‫נישטד‬ ‫אל וד‬ ‫געמאכטא"מעצמם און פארשעמט ווערן‪ .‬לאמיר זיך מתבונן זיין אין דעם‬ ‫מקרבבהרגשה‬ ‫ל‬ ‫אלייןה םש‬ ‫מענטשןערדי‬ ‫האבןתו‬ ‫מ אוה‬ ‫וואסבצזיי‬ ‫שפירןה‬ ‫קשריח‬ ‫דאךרוב‬ ‫גילויאיינע"םמצעב‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫און‬ ‫געווען די‬ ‫זעלבע‬ ‫ס'האט‬ ‫נישט ווער‬ ‫זען‬ ‫מ'וועט‬ ‫שכינה אן און‬ ‫טנאר‬ ‫סעודה‪,‬ווי‬ ‫מצוה‪,‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫א‬ ‫נאך‬ ‫האלבע‬ ‫א‬ ‫צו‬ ‫ווי‬ ‫געווען‬ ‫א‬ ‫המין‬ ‫באצאלן‬ ‫איז‬ ‫קיום‬ ‫המקדש‬ ‫צו‬ ‫און‬ ‫גרייט‬ ‫תולדות‬ ‫בית‬‫בין‬ ‫"איך‬ ‫ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫‪".‬טסו‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין‬ ‫בחור‬ ‫–א‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגער וואס זי האט געטון‪.‬‬ ‫מצוות‪.‬ייב –‬ ‫אא‬ ‫ס'איזרבח‬ ‫אהבה‪.‬א זיא‬ ‫ביישרעדנ‬ ‫פנימיות'דיגעו ‪,‬‬ ‫אורו‬ ‫לאבי‬ ‫דעםרעד ד‬ ‫רעצנאג‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫בית המקדש‬ ‫אויפ'ן‬‫פארשידענע‬ ‫קענען אנווייזן‬ ‫גרויסן‬ ‫מ'וועט‬ ‫ערשטן גאולה‪.‬‬ ‫מיט'ן‬ ‫ביים‬ ‫מבזה‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫מצוות‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫מיךענין‬ ‫תרי"ג‬ ‫דעם‬ ‫מסביר זיי‬ ‫אנדערע‬ ‫און‬ ‫בלייבן דא‬‫אלעער‬ ‫דיאיז‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'א‬ ‫מיך‬ ‫קב אבינו‪,‬לאזפון‬ ‫די אנדערע מצוה אין וואס יצחק האט זיך‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫ס'איזצמ‬‫פ תואי‬ ‫זאך‪,‬ירפ ןו‬ ‫פיזישעשטני‬ ‫קייןימ טפא‬ ‫ייווצ זא ךאד טני‬ ‫ןעמענ וצ ‪,‬גאט ןדעי ןריפנייא ךיז לאז שטנעמ א‬ ‫עכטע‪ ,‬רחל אמנו האט געוואוסט ברוח הקודש אז עס‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫האסטו‬ ‫אן‬ ‫קדשים‬ ‫אבער‬ ‫קוק‪ ,‬די קדשי‬ ‫נישטגיב נאר א‬ ‫און צייגן‪:‬‬ ‫המקדש?באלעבאס‬ ‫ביתהאט דער‬ ‫ערשטן כן‬‫ביים על פי‬ ‫ארויסשיקן"‪ .‬אף‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬א‬ ‫אויסגעצייכנט‪ ,‬דער ענין פון חינוך‪ ,‬איז זיכער‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫קידושין‪,‬‬‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬‫פון‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫מצוה‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫דער‬ ‫א‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ס‬ ‫קומטוועצו‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫צ‬ ‫עס‬ ‫ו‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ווען‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ח‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫‪.‬‬‫מיט‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫געווען‬ ‫מקייםטעצ א‬ ‫האטז ןוא ל‬ ‫אבינואפ ךי‬ ‫יצחקירשר‬ ‫משא"כיא ‪:‬ןבי‬ ‫חורבןמ ך‬ ‫וואסג א ןגאז זו‬ ‫יכע טו‬ ‫געווען איז זענען דא צוויי ברידער און צוויי שוועסטער וואס‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫מענטשן וואס‬ ‫מכבד‬ ‫האסט‬ ‫דו צוויי‬ ‫צווישן‬‫וואס‬ ‫פארבינדונג‬ ‫דעם‬ ‫מיט‬ ‫א‬ ‫באשאפן‬ ‫קמצא‬ ‫בר‬ ‫האט‬ ‫ארויסגיין‪.‬‬ ‫זאל‬ ‫ער‬ ‫אז‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוו‬ ‫געהייסן‬ ‫אפלערנען‪.‬‬ ‫זיך רעד‬ ‫דארפןרהמ‬ ‫אלע ןיא ל"‬ ‫מירי חצנ‬ ‫וואסארש‬ ‫פון‬ ‫עפעסד ק‬ ‫התחדשות‪: .‬ט‬ ‫גרעסטע‬ ‫דיווצ תוכיי‬ ‫זייןשי‬ ‫געדארפטייז‬ ‫דאךרי‬ ‫דעם םעד ףי‬ ‫וואלטו‬ ‫געווען דיזא‬ ‫גורםראוו‬ ‫קידושין‪,‬‬ ‫פוןט‬ ‫האבןאפ‬ ‫וואסייא ר‬ ‫מצוה‬ ‫חמורותד‬ ‫התרגשותיאדין‬ ‫שלשדדועמ ‪.‬‬ ‫צוןודיא ןייז‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫מיטז קזאחמ‬ ‫האבן ןיי‬ ‫דער מ‬ ‫רפ( ל‬ ‫זייןגערפ )'‬ ‫אזויד קען‬ ‫ש רע‬ ‫'ווייערלעסן‬ ‫אזאב זיא‬ ‫ט‬ ‫זאךאווי‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫רשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪1‬‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונ‬ ‫ערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫ג‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ג‬ ‫ח ןעייג‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫ושע ןוא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫אה האל‬ ‫לטן דעם ביהמ"ק‬ ‫'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫און מחזק זיין‬ ‫ווי א‬ ‫זאךזיין‬‫דעם מעודד‬ ‫געווען איד‪.‬‬ ‫פאר איין‬ ‫ווארט‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫"הגדולד')‬ ‫ישראל (פרק‬ ‫איןאנצח‬ ‫דערזיין‬ ‫מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ד זיין און מחזק‬ ‫גורם‬ ‫וואס האבן‬ ‫חמורותאז‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫אויף דעם‬ ‫שלש‬ ‫באזירט‬ ‫זיי איז צו די‬ ‫מיט‬‫צווישן‬ ‫שייכותהאבן‬ ‫דערחתונה‬ ‫און זי גייט‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫לגדולה"‬ ‫אז‬ ‫הר"לה" ז‬‫ודג‬ ‫צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫זאגן א גוט‬ ‫פארבינדונג‬ ‫תכונות‪.‬‬ ‫איך מוז‬ ‫פארשרייבן‪:‬אנייע‬ ‫אין זיך‬ ‫פארזיךדי‬ ‫צעטל און‬ ‫שטארקן חיזוק‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬‫ס'געט א‬ ‫א‬ ‫האבן‬ ‫צו און‬ ‫זיידע‪,‬‬ ‫און‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫האבןאיד‬ ‫יעדער‬ ‫"פרשת תולדות" איז א פרשה וואס‬ ‫מענטשן‬ ‫‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫בא ‪.‬ושע‬ ‫אחדות האט‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫נעמעןעס זענען דא געוויסע‬ ‫פיזישע‬ ‫זאגט אז‬ ‫ן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫טאג‪ ,‬צו‬ ‫יעדןקיין‬ ‫דער רמב"ם‬ ‫נישט‬ ‫זאל זיך איינפירן‬ ‫ווייסן אז‬ ‫מענטש‬ ‫אייניקלעך וועןא זיי‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫אזייגער‪ .‬אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫דעם ענין‬ ‫אוראז צוויי‬ ‫מסביר‬ ‫דאך‬ ‫מיינטאון‬ ‫וויבאלדער‬ ‫אייניקלעך‬‫פריינטשאפט‬ ‫זיידי איזאיז‬ ‫פוןתורה‬ ‫יעקב אבינו‪,‬‬ ‫און די‬ ‫וויל האבן און וויל מצליח זיין דערין‪,‬‬ ‫מציאות‬ ‫באקומען‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫ועג טאה‬ ‫פינף‬ ‫גאנצער‬ ‫דערשול‬ ‫אין‬ ‫שוין‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫לבניםאיזאז‬ ‫חבר‬ ‫א‬ ‫סימן‬ ‫ביי‬ ‫אבות–‬ ‫איז דא מדגיש‪ ,‬מעשה‬ ‫תכונות הנפש וואס א מענטש ווערט געבוירן‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫בית המקדש איז געווען א טוסט"‪.‬‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫קדוש‬ ‫קדושנו‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫בחיר‬ ‫דעם‬ ‫חב םעד‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫בעצמם"‬ ‫החיבור‬ ‫נישטהוא מצב‬ ‫הרעות‬‫אריינצולייגן‬ ‫"אבל שם‬ ‫ס'פאדערט זיך פאר יעדן מענטש‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫תכונותדוהנפש קומען פון דער‬ ‫חסד‬ ‫אנדערע‬ ‫דערמיט‪,‬‬ ‫"איך בין מקנא וויפיל‬ ‫צי‬ ‫זיידע‬ ‫א‬ ‫טאטע‪,‬‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫א‬ ‫וואס‬ ‫זאך‬ ‫גוטע‬ ‫יעדע‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫אכציג‬ ‫און‬ ‫פיר‬ ‫פון‬ ‫פ‬ ‫ריפ ןו‬ ‫זיין חברים‪.‬‬ ‫מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫אויסגעוועלט צו‬ ‫איידעם"‪,‬מיט‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫זיךגוטן‬ ‫דיין‬‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט‬ ‫כח און מוח אין זיין אייגענע חינוך הילדים און‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫מיטאזעלכע תכונות וואס‬ ‫מקנא דא‬‫דיך זענען‬ ‫ווידער‬ ‫סביבה‪,‬‬ ‫גוטע‬ ‫מער‬ ‫עבירותוואס‬‫פירט איין‪,‬‬ ‫זיידע‬ ‫אן עלטער‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫גידניזעג‬ ‫בין דיך מקנא מיט‬ ‫בחור"‪" ,‬איך בין‬ ‫געברענגט‬ ‫עסגוטן‬ ‫האטדיין‬ ‫פאר‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫ברידער‪ .‬די דריי‬ ‫ממילא זענען זייאיינע פון‬ ‫מאמען‪ ,‬און‬ ‫גידול הבנים‪ ,‬ס'זאל זיין אן עסק און א נושא און א‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫האחים"‪,‬‬‫הוליד את‬ ‫הרעים מן‬ ‫אליינס‪" .‬נח‬ ‫חיבור‬‫מקנא‬‫יותרזיך‬‫אין‬ ‫מאכטדיך‬ ‫"לפיכך‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫מענטש‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫פלייסיג דו א‬ ‫מחנך‪ ,‬איז‬ ‫ווי‬ ‫אליין‬ ‫קנאה‬ ‫זעלבעראיז זיך‬ ‫דער צו און‬ ‫ביילייגט‬ ‫טאטן‪,‬ער‬‫הנהגות‬ ‫זעלבן‬ ‫דעם‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫דורךמקנא‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫"‪" ,‬איך בין דיך‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫זיינעאון זי‬ ‫חתונהפון‬ ‫בייםעתיד‬ ‫שוין דער‬ ‫דעםזיליגט‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫האבן‬ ‫האלט‬ ‫ענדליךאין‬ ‫שאיפה‪ ,‬ווייל‬ ‫ילדנע‬ ‫חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫גרעסערערטאטע‪.‬‬‫אייגענער‬ ‫פאר‬ ‫פלאץאזיין‬ ‫געווען‬ ‫אסאך‬ ‫ס'איזאיז‬ ‫איך‬ ‫עצמו"‪ ,‬ער‬ ‫איד‪,‬‬ ‫אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫וועלן‬ ‫דורותאון‬ ‫קומענדיגעיענעם‬ ‫צו‬ ‫זענעןוואס די‬ ‫געבוירן‬ ‫זיי זאך‬ ‫נאך א‬ ‫דאס‬ ‫צוגעפירט אז‬ ‫באשעפער האט‬ ‫איד‪ ,‬איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫פלאץ‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫לבן‬ ‫ווערן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫כדי‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫חתן‬ ‫איר‬ ‫פון‬ ‫סימנים‬ ‫נתבייש‬ ‫דורות און פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫באקומען‬ ‫זאל‬ ‫האט‬‫צווייטער‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫אז‬ ‫א‬ ‫רמיםט‬ ‫אב‬ ‫צוגיין און א גרעסערער סארט‬ ‫מ'זאל קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫באהבת רעים‪:‬‬ ‫זייןאן‬ ‫געווען‬ ‫אויס‬ ‫מרבה‬ ‫שוין‬ ‫זאגט‬ ‫איז צו‬ ‫זיידי‬ ‫קנאה‬ ‫המקדש‬ ‫דעראו‪-‬הא‪,‬‬ ‫וואסבית‬ ‫זיין‪.‬‬ ‫צווייטן‬ ‫מעריך‬ ‫פרט‬‫בייםאון‬‫ארויפקוקן‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א‬ ‫בחינה געפינען מיר ביי אברהם‬ ‫רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫זעלבע‬ ‫די‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫אודאי‬ ‫און‬‫ט םיא לאז‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫תפארתדער‬ ‫ווען מיט‬ ‫גוט‬ ‫אהבה‬ ‫עפעס‬ ‫וואסגעווען‬ ‫דעם טון‬ ‫נישט‬ ‫אנשטאט‬ ‫טאג‬ ‫מ'זאלאאיז‬‫שכינה‬ ‫נישט דורך‬ ‫גילוי‬ ‫ווערןדי‬ ‫ס'גייטזיין‬ ‫בחינה‪,‬‬ ‫אנדערע צו‬ ‫טאג;‬ ‫תהלים יעדן‬ ‫געטון‬ ‫האט גארנישט‬ ‫ברודער זאך‬ ‫מפרסם זיין א‬ ‫נישטמ'וויל דער‬ ‫היינט ווען‬ ‫עבן פון זיך‪ ,‬כדי אגעווענליך‬ ‫שלמה זאגט אז אברהם‬ ‫פעס גוט מיט דער‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫דער‬ ‫אבינו‪ ,‬ווי‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫נא האל‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫ל) "רקבאון‬ ‫געשטאנען‬ ‫איז‬ ‫המקדש‬ ‫ביתשבת‬ ‫ער דער‬ ‫און‬ ‫געטוןגרויס‪,‬‬ ‫אדער אזוי‬ ‫מענטשן‪,‬‬ ‫כאפן די אויגן פון‬ ‫ס'זאל‬ ‫פרובירן אז‬ ‫און‬ ‫נאראב אויף תרח‪ ,‬ווייל עס‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫כיבוד‬ ‫עצמות זיך‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫קנאה"‪,‬‬ ‫פטור פון‬ ‫עצמות‬ ‫געווען‬ ‫עריד‪ ,‬איז‬ ‫(משלי‬‫נאכמיטאג;‬ ‫ס'שטייט‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫לערנט‬ ‫דערצו‪.‬‬ ‫נישט;‬ ‫עפעס‬ ‫לערנט‬ ‫דערויף ער‬ ‫רחל‬ ‫געארבעט‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫באקומען‬ ‫צו‬ ‫כדי‬ ‫נאר‬ ‫אזויפילגרייט‬ ‫נעכט‬ ‫מ'דארף זיין‬ ‫לבן‬ ‫פאר‬ ‫דעם ווי ווייט‬ ‫פון ראפ‬ ‫ןןבל‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫אויפפרעסן פון‬ ‫דערפאר‬ ‫ישראל‪.‬אונז‬ ‫מאכט‬ ‫זאל‬‫קנאה ער‬ ‫לשון כלל‬ ‫הרע;‬ ‫האחדות פון‬ ‫נישט קיין‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל כח‬ ‫קיינמאל‬ ‫מיט'ן‬ ‫האבן‬‫רעדטנאר‬ ‫דעריןוויבאלד זיי‬‫טרעפןקשר‪,‬‬ ‫אינערליכן‬ ‫דארפןפרובירן צו‬ ‫רחל‪,‬זאכן צו‬ ‫פון די‬ ‫איינע‬ ‫איז‬ ‫געבוירן‪ ,‬פסוק‬ ‫זאגט דער‬ ‫אליין‬ ‫האט זיך‬ ‫דערפאר‬‫ווי‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫ער אז‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫אויס‬ ‫ן פון‬ ‫כאילו‬ ‫גערעכנטפירט‬ ‫ער‬ ‫איז‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫פוןווייב‪.‬‬ ‫פאר א‬ ‫אפדי קינדער‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫אוןו א ר‬ ‫ו‬ ‫אסאך א‬ ‫ס'איז מזכך‬ ‫אויסגעארבעט און‬ ‫לרחוק"‪ ,‬ווייל‬ ‫די‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬‫אז‬ ‫לאזןזיךאז די‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫ען‬ ‫נישטהאט‬ ‫"שלום‬ ‫ער‬ ‫קודם‬ ‫מען‬ ‫וויבאלד‬ ‫דערזאל‬ ‫איז‬ ‫אחדות‪,‬קיין‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫מצער‬ ‫וואס זענען‬ ‫די‬ ‫נישט‬ ‫געווארן‬ ‫קיין איז‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫פארלוירן‬ ‫ער‬ ‫נישטאוועק;‬ ‫האבן‬ ‫ס'איז‬ ‫וועןנישט‬ ‫קיינעם‬ ‫בכלל‬ ‫לפרנסה‪.‬זיי זאלן‬ ‫מעגליך אז‬ ‫סגולה‬ ‫לעשירות‪ ,‬א איז‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז די‬ ‫עפעס א סגולה‬ ‫ט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫יעדע דבר‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫כעס‪.‬‬ ‫חרוב‬‫המקדשאין‬‫ווערט נישט‬ ‫געשוויסטער‬ ‫צווייטער בית‬ ‫ער‬ ‫מענטש; ביי‬ ‫הייסט אז‬ ‫דאס אז‬ ‫וואלט‬ ‫פארשטייט‬ ‫עצמם"‪.‬‬‫מענטש‬‫רחל‬ ‫מצד‬ ‫פארשטענדליכער‬ ‫און‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה‬ ‫אבער יעדער‬ ‫מוק'ס‬ ‫מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מענטשן‬ ‫האב‪.‬‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫אנדערע‬ ‫שטערקערערחלק‬ ‫ו‬ ‫דעם‬ ‫געוועןצואפילו‬ ‫מ'שפירט א קנאה‬ ‫ווען‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן‬ ‫האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫מעלה‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר ווען‬ ‫פרישע‬ ‫א‬ ‫איז‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫קלייניגקייט‬ ‫זה‬ ‫ואין‬ ‫להם‪,‬‬ ‫יעדע‬ ‫התחלה‬ ‫און‬ ‫טוב‬ ‫שהוא‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫אחד‬‫זעט‬ ‫ער‬ ‫שרעקליכן‬ ‫אב‬ ‫ווען‬ ‫להם‬ ‫מער‬ ‫א‬ ‫שיש‬ ‫מאל‬ ‫אויף‬ ‫הונדערט‬ ‫ווערן‬ ‫נתבזה‬ ‫טאנצן‬ ‫גייט‬ ‫געדארפט‬ ‫לאה‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫ייג ה‬ ‫קיינמאל נישט צו שפעט זיך צו‬ ‫אנדערע‪.‬‬ ‫געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫נדערע‪ .‬זצ"ל‪.‬‬ ‫מעודדהאט‬ ‫מענטש וואס‬ ‫אויך‬ ‫בעזהשי"ת‬ ‫און‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬‫ווערן‬ ‫מצד‬ ‫געשעצט‬ ‫רק‬ ‫האח‬ ‫שם‬ ‫וועט‬‫ואין‬ ‫וואס‬ ‫זאל‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫דאס‬ ‫לאה‬ ‫מצד‬ ‫עשירות‪.‬‬ ‫אז‬ ‫נקרא‬ ‫האח‬ ‫אויף‬ ‫די‬ ‫ווי‬ ‫איבער‬‫קינדער‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫סימנים‬ ‫איר‬ ‫גוטע‬ ‫זי‬ ‫גיט‬ ‫אויף‬ ‫ממילא‬ ‫סגולה‬ ‫א‬ ‫מ‬ ‫מ‬ ‫ג אלי‬ ‫זיין א‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪,‬‬ ‫טוישן‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫ווייטן‪ ,‬מעודד‬ ‫פוןנאר‬ ‫ענין און‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫און‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין א‬ ‫אייניקלעך‬ ‫און‬ ‫קינדער‬ ‫ביי‬ ‫ווערן‬ ‫נאכגעמאכט‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫גאנצע‬ ‫אונזער‬ ‫מציאות‪,‬‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫גאנצע‬ ‫מוואלברוז‬ ‫פארשעמט‬ ‫אונזער‬ ‫דוב‬ ‫דאך‬ ‫ישכר‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫רבי‬ ‫פון‬ ‫נ‬‫י‬ ‫ש‬ ‫שכר‪,‬ט‬ ‫אפ‬ ‫אהבת‬ ‫דעם‬ ‫אהבת‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫אויבער איז‬‫וואונדערןווייל‬ ‫אויך שלום‪,‬‬ ‫דעם ענין פון‬ ‫איז‬ ‫ברודער‬ ‫פאר'ן‬ ‫אייניקלעך‪.‬‬ ‫רחלשטערקער און נענטער ווי‬ ‫אור‬ ‫נצחיות‪.‬‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫חיבור‬ ‫דאס דער‬ ‫חבר איז‬ ‫אין‬ ‫גאנצע‬ ‫אויסגעשמועסט‬ ‫אונזער‬ ‫לעבן‪,‬‬ ‫עס‬ ‫ווערט‬ ‫אזוי‬ ‫ר‪.‬‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪,‬אזאיז‬ ‫געווען!‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז‬ ‫פסאוו‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫אמאל‬ ‫וואס‬ ‫‪ ,‬איז דער צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫זיך‬ ‫זמן‬‫קענען‬‫דער‬ ‫עלטערן‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬ ‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫כדי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫ענטפערא‬ ‫דער‬ ‫האט אז‬ ‫חינוך הייבט זיך אן ביי זיך זעלבסט‬ ‫אירזיך‬ ‫אויף‬ ‫געזאגט‬ ‫נישט רב‬‫בריסקער‬ ‫דער‬ ‫אויסמאכן אויף‬‫זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫פונעם נאך‬ ‫במציאות‬ ‫פארבעסערונג קען‬ ‫אויפ'ן‬ ‫מיר טרויערן‬ ‫וואס דאך‬ ‫יעצט אין די טעג זייער‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫חתן און‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫בלויז‬ ‫האט דא‬ ‫אד טאה‬ ‫מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫האלט‬ ‫דער מהר"ל‬ ‫זיין חבר? דער‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫אדער‬ ‫ברודער‬ ‫זיין‬ ‫טנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫אהבת‬ ‫(נתיב‬ ‫עולם‬ ‫נתיבות‬ ‫אין‬ ‫מהר"ל‬ ‫געווען נאר‬ ‫דעתשידוך‪,‬‬ ‫רגעאןמסיח‬ ‫קייןטון‬ ‫יעצטנישט‬ ‫וועט האט‬ ‫י טעוו יז ביטויזיאז ער‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫זייערע קינדער‪ ,‬אדער אפשר איז שוין צו שפעט‬ ‫אנדערן‬ ‫דארפן‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫מיט א‬ ‫ברענגט אזאך)‪.‬‬ ‫געמוטשעט‬ ‫זיך‬ ‫האט‬ ‫ן כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫וואסאא')‬ ‫איד‬ ‫נענטער צו‬‫ווער איז ארעים‬ ‫מינוט‪ ,‬דער‬ ‫טראכטן א‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זאך‪ :‬איןאז זייער תיקון המעשים זאל האבן א השפעה‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫פרק‬ ‫אז‬ ‫דערציילטאין‬ ‫בחור‬ ‫בעסטן‬ ‫דעםמען‬ ‫קינדער‪.‬‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫חינוך פון זיינע‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫פונעם האט‬ ‫זי‬ ‫טאה יז‬ ‫פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי האט‬ ‫איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫קשר‬ ‫דוב‬ ‫געבוירענער‬ ‫נטע‬ ‫רבי‬ ‫הרה"ק‬ ‫צו‬ ‫געקומען‬ ‫לאמיר‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫אמאל‬ ‫איינע א‬‫איז‬ ‫פון‬ ‫קינד‪,‬‬ ‫פלא‬ ‫מהר"לדיא‬ ‫דער‬ ‫זאגט‬ ‫מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫שבת‬ ‫מוצאי‬ ‫מ'זאגט‬ ‫וואס‬ ‫פסוקים‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫חבר'ן‬ ‫זיך‬ ‫קינדער‬ ‫זיינע‬ ‫געלאזט‬ ‫נישט‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫אויף די קינדער‪ .‬צום ביישפיל‪ ,‬אויב א טאטע איז א‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫יז ‪.‬טלעוו‬ ‫געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫שלום‬ ‫מ'איז‬ ‫דאס‬‫"שלום‬ ‫וועלכן‬ ‫אז‬ ‫ברכה‬ ‫מיט‬ ‫דערמאנט‪,‬‬ ‫א‬ ‫געבעטן‬ ‫ווערט‬ ‫אים‬ ‫און‬ ‫לך"‪,‬‬ ‫זי"ע‬ ‫"ויתן‬‫מווילעפאלי‬ ‫ביי‬ ‫גאנצער‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫קינדער‬ ‫אנדערע‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫צוויי‬‫בני‬ ‫מיט‬‫געמיינע‬‫נאר‬ ‫אלע‬ ‫געווארן זיין‬ ‫פון ב"י‬‫מעבש‬ ‫(אויבדידער‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫כעסן‪ ,‬און ער האט שוין פינף קינדער וואס האבן די‬ ‫מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫אויך לרחוק‪.‬‬ ‫פון כלל‬ ‫נאכדעם‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע‬ ‫ט‬ ‫צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫פארוואס‬ ‫פראגע‪,‬קען‬ ‫מורא‬ ‫חיבור‬ ‫און‬ ‫אזא‬ ‫אייבערשטן‬ ‫די‬ ‫זיך‬ ‫שטעלט‬ ‫דעם‬ ‫האבן‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫ליב‬ ‫זאל‬ ‫לרחוק‬ ‫קינד‬ ‫יונגלעך‬ ‫צוויי‬ ‫די‬ ‫ווער‬ ‫מ'ווייסט‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫בריסק‪,‬‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫שידוך‪,‬‬‫שטאט‬ ‫שוואכסטן‬ ‫דעם…ןוא‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫טערקער ווי‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫זעלבע נטיה‪ ,‬נאכדעם ארבעט ער אויף דער מידה‬ ‫באקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫מ'זאלזיקודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫אנשטאטאזדעם?‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען‬ ‫וו‬ ‫איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫מענטשן‬ ‫געענטפערט‬ ‫פרעמדע‬ ‫איםאון‬ ‫האט ער‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫לכאורה פון‬ ‫אנשטאט האבן‬ ‫איבערגעלאזט‬ ‫זיער האט‬ ‫גייטווי‬ ‫טאקע‬ ‫זעט מען‬ ‫זענען‪.‬‬ ‫נאכדעםאון רייסט‬ ‫ערשט‬ ‫לרחוק"‬ ‫"שלום‬ ‫וואלט קודם‬ ‫שטייט‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫און‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫אויס פון זיך די מידת הכעס‪ ,‬וועט עס‬ ‫זיין‬ ‫געדארפט‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫קרוב?‬ ‫שלוםבחור‪.‬‬ ‫פאר'ן‬ ‫ערגסטן‬ ‫דעם‬ ‫געהאט‪,‬‬ ‫באקומען‬ ‫האט‬ ‫גייט‬ ‫שידוךג וואס זי‬ ‫אב טיי‬ ‫טן‬ ‫געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫לאמיר‬ ‫זיין אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫אין‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫תלוי‬ ‫לאמיר‬‫ס'איז‬ ‫איד‪,‬‬ ‫זיסער‬ ‫מיין‬ ‫זיסקייט‪:‬‬ ‫א‬ ‫מיט‬ ‫אהבה צו‬‫רבה זיין גייט‬ ‫משפיע זיין אויף די פינף קינדער וואס ער גייט נאך‬ ‫באקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫געדארפט‬ ‫וואלט‬ ‫לכאורה‬ ‫קרוב?‬ ‫פאר'ן‬ ‫"שלום זילרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫שלום‬ ‫זיינע‬ ‫געהאט‪ ,‬גייט‬ ‫אלע‬ ‫שטייט קודם‬ ‫און‬ ‫ישיבות‬ ‫אנשטאטוואס זי האט‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫וראשי‬ ‫בעסטן שידוך‬ ‫גאונים‬ ‫דעםבחור‪.‬‬ ‫אזעלכע‬ ‫דעם ערגסטן‬ ‫ומען םעד‬ ‫עב‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫שלוםבמקום‬ ‫צושטעלן‪,‬‬ ‫פארוואס זיך‬ ‫אז וועסט‬ ‫פראגע‪,‬דו‬ ‫די וויפיל‬ ‫דיר‪,‬זיךלפי‬ ‫לקרוב און‬ ‫קודם זאגן‬ ‫מ'זאל‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫בריסק‪.‬‬ ‫לרחוקפון‬ ‫שוואכסטן חותם‬ ‫מורא'דיגן זיעכטן‬ ‫באקומען האבן א‬‫גייטקאזיב דורות‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫נישט?‬ ‫אדער‬ ‫האבן‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫לרחוק‪.‬בזמן וואס קיינער זעט‬ ‫אויךנישט און‬ ‫נאכדעםזעט‬ ‫ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫וואס קיינער‬ ‫וועט‬ ‫שטעלט‬ ‫זי‬ ‫לך"‪,‬מיט‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫און‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫בני‬ ‫בייצו"ויתן‬ ‫אנהייבן‬ ‫געמיינע‬ ‫אלע‬ ‫דעם?‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫פון‬ ‫עס איז קיינמאל נישט צו פרי‬ ‫דעם‬ ‫אנשטאט‬ ‫כלל‬ ‫מאמע‬ ‫באקומען‬ ‫פון‬‫די‬ ‫מאמע‬ ‫זיין‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫ז‬‫י‬‫י‬ ‫ן‬‫צו‬‫ד‬ ‫ו‬‫סעמ‬ ‫י‬‫קה‪,‬‬ ‫מ‬ ‫נעקסטע‬ ‫(אויב דער‬ ‫געווארן‬‫אויב די‬ ‫גערעדט‪,‬‬ ‫געבוירן‬ ‫מ'איז‬ ‫פראקטיש‬ ‫קודם‪ ,‬וועלכן‬ ‫מיט‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫נישט‪ ,‬ווען נאר דער אייבערשטער וואס איז צופה‬ ‫ה‪ ,‬אריין‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫טאטן וואס‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫נישט אקיין‬ ‫דוגמא פון‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫קשר איז‬ ‫אייבערשטערלאמירפינף קינדער וועלן‬ ‫געבוירענער זען א‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫שבת א פלא פון א זאך‪.‬‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫א‬ ‫צו‬ ‫נענטער‬ ‫איז‬ ‫מוצאימהר"ל‬ ‫אין‬ ‫ווער‬ ‫זאך‪:‬‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫מ'זאגט דער‬ ‫שרייבטמיט'ן נסתרות זעט‪ ,‬דעמאלט וועט דער‬ ‫פסוקים וואס זאגט‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫א‬ ‫טראכטן‬ ‫א‬ ‫ברענגט‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫אן‬ ‫א')‬ ‫איינע פון די‬ ‫זי"עשייכות‬ ‫שוין‬ ‫פרק‬ ‫זיך‬ ‫האבן א‬‫מליזענסק‬ ‫רעים‬ ‫הייבט‬ ‫געווען צו‬ ‫זיין‬ ‫די‬ ‫מחנך‬ ‫פון‬ ‫אלימלך‬ ‫מאמע‬ ‫מוותר‬ ‫רבי ר'‬ ‫די‬ ‫דערהאט‬ ‫זיין‬ ‫ועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫צו‬ ‫גיל‬ ‫דער‬ ‫אז‬ ‫צו‬ ‫חינוך‪ .‬זי‬ ‫ערגעץ‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫אה יז‬ ‫האט‬ ‫נישט אין כעס‪ ,‬וועט עס האבן א שטארקע‬ ‫ווערטזאך)‪.‬‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫משפיע זיין אויף דיינע קינדער אויך‪.‬‬ ‫פונעם‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫ישראל‪,‬‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫נצחיות‬ ‫נ‬‫צ‬ ‫ח‬ ‫תוי‬ ‫אהבת‬ ‫(נתיבאדער‬ ‫עולם‬ ‫נתיבותזיין‬ ‫דער מהר"ל אין‬ ‫צט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫זיין חבר? דער מהר"ל האלטהשפעה אויף זיי‪ .‬אבער לויט'ן דערמאנטן ייטב לב‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫ברודער‬ ‫בלויז‬ ‫אלעס‬ ‫דאס‬ ‫אלט‪.‬‬ ‫און‬ ‫יאר‬ ‫–‬ ‫פיר‬ ‫פאלק‬ ‫אייבערשטנ'סדריי‬ ‫רעבייא גאר יונג‪ ,‬ביי ארום‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫ישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫טאטן‪ .‬א טיפערע בחינה‪ ,‬אז א מענטש קען‬ ‫טאטן‪ .‬האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫זעלבןמיר נאך‬ ‫זרעוביי‬ ‫פונעםאזעען‬ ‫יהיה‬ ‫במציאות‬ ‫חבר‪.‬‬ ‫בארץ זיין‬ ‫איז –‬‫דעםדאך‬ ‫אויף"גבור‬ ‫טייטשט‪,‬‬ ‫ענטפער‬ ‫ייטב לב‬ ‫דערדער‬ ‫אז‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬ ‫איז‬ ‫בית‬ ‫ער‬ ‫פונעם‬ ‫ווייל‬ ‫ברודער איז אויךחורבן‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער וויזיך פונדאסניי געבוירן‪ ,‬דאס הייסט ער קען ווערן‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫זיך מחזק‬ ‫מ'דארף‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫גבור‬ ‫"איזהו‬‫פאר'ן‬ ‫גבור‪,‬‬‫אז‬ ‫גרויסער‬ ‫א‬ ‫ווי‬ ‫יבורך"‪,‬‬ ‫ישרים‬ ‫דור‬ ‫בעטן איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫חפץ חיים‬ ‫נישט צו‬ ‫רחל צום‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫אויסגעשמועסט אין‬ ‫חינוך‪ ,‬האט ער אים‬ ‫ווערט עס‬ ‫כדי‬ ‫געקומען‬ ‫הדרכה אויף‬ ‫איז זאך‪,‬‬ ‫געווען!‬ ‫איד איין‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי‬ ‫צוליב‬ ‫איז דאס‬ ‫מסירות נפש א‬ ‫טסעווש אן עצה אדער‬ ‫א בילוצ‬ ‫רא‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫צו‬ ‫ער‬ ‫לייגט‬ ‫נאכדעם‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כיזיין אייגענער טאטע‪ ,‬זיין אייגענער חלק האב‬ ‫א‬ ‫נאר‬ ‫איז‬ ‫און‬ ‫מענטש‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫א‬‫א‬ ‫וויפיל‬ ‫לויט‬ ‫יצרו"‪,‬‬ ‫את‬ ‫הכובש‬ ‫ייגט ער צו נישט‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫ווערן‪.‬געפרעגט‬ ‫שעמטבע‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫חברים‪,‬פוןמכבד צו‬ ‫מוואלברוז‬ ‫האט דער‬ ‫איז‪ ,‬דוב‬‫קינדישכר‬ ‫דאס רבי‬ ‫יששכר‪ ,‬פון‬‫עבודתווי אלט‬ ‫י תדו‬ ‫מיט אזוי איז דאך כל שכן‬ ‫ידידותאויב‬‫קשר עצמו‪ ,‬און‬ ‫המוליד את‬‫געבויט א‬ ‫האטמצד‬ ‫ארציות‪,‬‬ ‫רק‬ ‫שם וואס‬ ‫האח‬ ‫זיין‬ ‫מענטש‬ ‫באקעמפט‬ ‫התולדה‪ ,‬ואין‬ ‫מצדאון‬ ‫נקראעצמו‬ ‫האחלבין‬ ‫גבור בינו‬ ‫זאל‬ ‫לאה‬ ‫אז‬ ‫סימנים‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫איר‬ ‫ט זי ‪.‬ל‬ ‫קשר פון ידידות‬ ‫ממילאמיט‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫פרעמדער פאר אנדערע‪.‬‬ ‫און פארגינען‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫חיים‬ ‫חפץ‬ ‫דער‬ ‫האט‬ ‫יאר‪.‬‬ ‫פינף‬ ‫געזאגט‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫טאטע‬ ‫ז‬‫צ‬ ‫"‬ ‫איבערמאכן דעם חלק פון זיינע‬ ‫אז –עראקען‬ ‫רחוק‬ ‫וכל שכן‬ ‫זה א‬ ‫ואיןפון‬ ‫ישרים‬ ‫זיך‬ ‫ס'רעדט‬ ‫להם‪,‬‬ ‫התחלהדור‬ ‫זרעו‬ ‫"יהיהווען‬ ‫שהוא‬ ‫אחד אז‬‫זוכה זיין‬ ‫עראב‬ ‫להם‬ ‫וועט‬ ‫שיש‬ ‫אזויפיל‬ ‫ביסטאופן‪,‬‬ ‫שרעקליכן‬ ‫אויף א‬ ‫חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫נתבזהל ווערןאים‬ ‫פרעמדער‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫שוין זעקס יאר שפעט… דו‬ ‫דו האט‬ ‫געזאגט‪:‬‬ ‫מענטשן‬ ‫האבן די‬ ‫אנדערע‬ ‫קינדער‬ ‫אהבה‪,‬קנאה‬ ‫פארוואס צו‬ ‫סיבה א‬ ‫ר ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫גאנצעאון‬ ‫מ'שפירט‬ ‫ידידות‬ ‫ווען‬‫מערדי‬‫קינדער‪.‬‬ ‫פירט‬ ‫געשוויסטערמיט‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫בייאיד‬ ‫שטערקערער‬ ‫וויפיל א‬ ‫אלקינו"‪,‬‬ ‫הייסט אז‬ ‫דאס‬ ‫עצמם"‪.‬לה'‬ ‫"הנסתרות‬ ‫מצד‬ ‫רחל נישט דערלייגט פון דעם יבורך"‪.‬‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫אז‬ ‫פארשטייט‬ ‫למעשה‬ ‫רחל‬ ‫און‬ ‫צו דער חתונה‬ ‫עמ‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫המקדש חרוב‬ ‫קינד איז‬ ‫בית‬ ‫יאר פאר דאס‬ ‫צווייטער‬ ‫קומען א‬ ‫געדארפט‬ ‫האסט‬ ‫פועל אז די‬ ‫נישטא לאזן‬ ‫מעןזענען‬ ‫אזאל‬ ‫ווייל זיי‬ ‫איז‬ ‫יל ס'איז אסאך א‬ ‫אסאך‬ ‫זענען טאטן‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫פוןס'איז‬ ‫זייער‬ ‫וואס‬‫ווייל‬ ‫טבעיות‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫לנו‬ ‫"והנגלות‬ ‫"שלום‬ ‫זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫קודם‬ ‫זיין‪,‬‬ ‫צו‬ ‫דארף‬ ‫איז זיי‬‫עס‬ ‫אחדות‪ ,‬אז‬ ‫ווי‬ ‫די מעגליך‬‫בהסתרה‬ ‫זיך‬ ‫הייליגע‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארןאיז‬ ‫געווען‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫זוכה‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ה יז‬ ‫דער‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫געווארן!‬ ‫ב‪..‬םיטבש געבוירן‬ ‫פוןאליין קען‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫אויפפרעסן זיך‬ ‫פסוק‬ ‫אונז איז מה‪-‬דאך‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫פסוק‬ ‫פאר א‬ ‫אר זאגט דער‬ ‫דער‬ ‫זאלטאטן‪,‬‬ ‫זאגט‬ ‫זייער‬ ‫קנאה‬ ‫דערפאר‬ ‫אז‬ ‫ערליכע‬ ‫אויס‬ ‫פירט‬ ‫וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישטיוצא פון‬ ‫און‬ ‫ער‬‫גוטע‬ ‫זען‬ ‫צו‬ ‫זיין‬ ‫זוכה‬ ‫ישראל‪.‬קשר‪,‬‬ ‫ער‬ ‫וועט‬ ‫אינערליכן‬ ‫ולבנינו"‪,‬‬ ‫דארפן‬ ‫רחל‪,‬‬ ‫פון‬ ‫קינדער‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫די‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫און‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫דערפאר‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל‬ ‫רחלאווי ווייט‬ ‫באקומען‬ ‫דער צו‬ ‫כדי‬ ‫נעכט נאר זיך‬ ‫זויפיל ךיז‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫איבערמאכן‪ ,‬איז‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫"רקב עצמות‬ ‫טוישןל)און‬‫(משלי יד‪,‬‬ ‫גענצליך‬ ‫ס'שטייט‬ ‫עפעס דערצו‪.‬א מענטש‬ ‫געטון‬ ‫אדער‬ ‫נאךגרייט קינדער‪.‬‬ ‫האלטזיין‬ ‫מ'דארף‬ ‫געוויסן זין‬ ‫אז אין‬ ‫דעם‬ ‫לערנעןאיזפון‬‫אמת‬ ‫רעל‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫געארבעטגעשטאנען‬ ‫דערויף‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז‬ ‫געארבעט‬ ‫דאך‬ ‫האט‬ ‫יעקב‬ ‫רחל‪.‬‬ ‫טאטק‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫קינדער‪.‬גוט מיט דער‬ ‫זיינע עפעס‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫דעם טון‬ ‫זיין‬ ‫משנה‬ ‫אנשטאט‬ ‫ער קען‬ ‫פוןאז‬ ‫מ'זאל‬ ‫אוודאי‬ ‫ווערן זיין‬ ‫וועןצו‬ ‫געטון‬ ‫גארנישט‬ ‫נישטהאט‬ ‫ברודער‬ ‫נישט‬ ‫ווערן‬ ‫זאל‬ ‫געבוירן‬ ‫צווייטער‬ ‫פאר'ן‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫יאר‬ ‫א‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫אונז‬ ‫פון‬ ‫פון‬ ‫איינער‬ ‫אוועקצוגעבן‬ ‫יעדער‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ע‬ ‫וצ‬ ‫רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬‫חברים‪ ,‬אים‬‫רעים‬ ‫ון צוויי‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫צוויי‬ ‫ס'האנדלט זיך‬‫דא אין‬ ‫חידוש‬ ‫אהבה‬ ‫געוועןנאך א‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫זאגט‬ ‫ייטב לב‬ ‫דער איז‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי דער‬ ‫שכינה‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫מיט'ן‬ ‫אויסנארן‬ ‫קענען‬ ‫שט‬ ‫סארטבאהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫זאל‬ ‫מרבה זיין‬ ‫זיין‬ ‫און מיר קענען זיך שטענדיג בעסער מחנך זיין און‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫אודאי‬ ‫און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫פארשעמט‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ש‬ ‫ע‬ ‫משמע אין מהר"ל‪ .‬די גמרא‬ ‫איזצואויך‬ ‫גרעסערער‬ ‫דעראון אקנאה‬ ‫אזוי‬ ‫קשר‬ ‫וואס‬ ‫פרט‬ ‫שטערקערער אז‬ ‫נח"‪,‬‬ ‫תולדותאנח ‪-‬‬ ‫נאר ס'איז‬ ‫ברודער‪,‬אן‬ ‫"אלה‬ ‫טייטשט‬ ‫געווען‬ ‫ברודער'ס‬ ‫שוין‬‫איזער‬ ‫המקדש נח‪.‬‬ ‫ביים צווייטן בית פרשת‬ ‫לבן‬ ‫כדיאז א‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫חתן‬ ‫פון איר‬‫סימנים זיך‬ ‫מעןןיילא‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫פלאץ פאר‬ ‫איך‬ ‫איד‪,‬‬ ‫"ר'‬ ‫זאגן‪,‬‬ ‫אים‬ ‫און‬ ‫יענעם‬ ‫צו‬ ‫געבוירן‬ ‫זענען‬ ‫זיי‬ ‫אז‬ ‫צוגעפירט‬ ‫האט‬ ‫באשעפער‬ ‫מענטשווערן‬ ‫זאלאנתבייש‬ ‫אפילו‬ ‫פארבעסערן‪.‬‬ ‫צווייטער‬ ‫מער‬ ‫גורמים‬ ‫אלץ‬ ‫די‬ ‫כסדר‬ ‫אליין‬ ‫יד‬ ‫אסאךאז אדי טאכטער פון נחוניא‬ ‫דערציילט‬ ‫חיבור‪,‬‬ ‫גרעסערער‬ ‫קמא נ‪).‬‬ ‫(בבא‬ ‫טייטשט‬ ‫זעלבעאסאך א‬ ‫נח האט זיך אליינס געבוירן‪ .‬דאסס'איז‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫האלטרוזיד האטדורך‬ ‫ביים‬ ‫שוין‬ ‫ר חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫דער מקנא‬‫בין דיך‬ ‫"איך‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫דו‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫זעלבער‬ ‫דער‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫די שכינה איז‬ ‫כסדר‬ ‫שפילט ער‬ ‫טומאה אז‬ ‫שטוב מיט קינדער אזא‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫שוין א‬ ‫נוא ך‬ ‫אריינגעפאלן אין א גרוב‪ ,‬און‬ ‫הרעיםאיזמן האחים"‪,‬‬ ‫רעים מן האחים"‪,‬‬ ‫חופר שיחין‬ ‫יותר חיבור‬ ‫"לפיכךׁם האט‬ ‫ער (בראשית י‪ ,‬כא) "ולשם יולד גם הוא"‪ֵ ,‬ש‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫אוןגעברענגט‬ ‫מאמען‪,‬עס‬‫דריי עבירות האט‬ ‫מחנךפוןזייןדיזיינע‬ ‫איינע‬ ‫וויכטיגע ראלע און קען העלפן‬ ‫שלימות א‬ ‫ה חכ כח האחדות האט‬ ‫מקנא מיט‬ ‫וועט בין דיך‬ ‫געראטעוועט‬ ‫בחור"‪,‬זי "איך‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫געוואוסט אז‬‫האטדיין גוטן‬ ‫טאטעפאר‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫זענען זיי‬ ‫ממילאמיינט‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫אונזערע‬ ‫דאס אויף‬ ‫געבוירן‪ .‬וואס‬ ‫זיך אליינס‬ ‫הקדושה‪.‬‬ ‫חסד דו‬ ‫וויפיל‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫מיט‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫זיך‬ ‫מ'האט‬ ‫אויב‬ ‫און‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫אליין‪.‬‬ ‫זיך‬ ‫פארבעסערן‬ ‫דורכ'ן‬ ‫דורות‬ ‫מקנאבו‪,‬‬ ‫צדיק בין‬ ‫איידעם"‪" ,‬איך‬ ‫וויילגוטן‬ ‫ווערן דיין‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫יכשל‬ ‫מצטער‬ ‫"דבר שאותו‬ ‫אליינס געבוירן‬ ‫הואזיךמצב‬ ‫הרעותקען‬ ‫שםמענטש‬ ‫אז א‬ ‫ווערטער?‬ ‫און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫בעצמם"אליין‬ ‫החיבורזיי האבן‬ ‫"אבל‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫געמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס‬ ‫גילוי שכינה‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫בית המקדש איז געווען א‬ ‫העג געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫עמאכט מעצמם און‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫דערפאר איז נח‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫בחור‬ ‫יעקב – א‬‫קדושא זיידע‬ ‫האבות‪ ,‬קדושנו ווען‬ ‫גאנצערבו זרעו?"‪ ,‬זאגט אויף דעם דער מהר"ל‪ ,‬אז א קינד‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫דער אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫ז א פנימיות'דיגער‬ ‫טאטע‪,‬וויבאלד‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫אייגענער‬ ‫ערשטן‬ ‫בייםאיז‬ ‫חבר‬ ‫בייוויאזיין‬ ‫ווערן‬ ‫ענין אזוי‪.‬‬‫און –‬ ‫אויף פארטאגס‪ ,‬בארימען‬ ‫איז ער מסביר דעם‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫שטייט‬ ‫ווינעמען‬‫מענטשצו‬ ‫פון א‬ ‫מעשה ידיו‬‫מערזאל זיך‬ ‫האט צווייאיז דאך זיכער‬ ‫דאך אז‬ ‫הייסט ער‬ ‫געווען ווי דער קינד פון נח‪ ,‬דאס‬ ‫זיך אלע אייניקלעך מיט דעם‪ ,‬אויסער וואס‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫יעקב‬ ‫באקומען‬ ‫אוסט אז זי גייט‬ ‫יעדן טאג‪,‬‬ ‫איינפירן‬ ‫מענטש‬ ‫זאך‪ ,‬אבערא ס'איז‬ ‫מיינטקיין‬ ‫מציאות פון פריינטשאפטנישט‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫עכטע‪,‬‬ ‫ער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫אן‬ ‫פיזישע‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫זיכער א גוט‬ ‫מוז זאגן‬ ‫צדיק‬ ‫פארשרייבן‪:‬אאיך‬ ‫זיך קינדער פון‬ ‫ממילא זענען‬ ‫אליין‪,‬אערחיבור‪.‬א גרוב‪,‬‬ ‫זיךהאבן‬ ‫פאר צו‬ ‫געוויסן חינוך‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫מענטשן אהאבן‬ ‫המקדש?‬ ‫צוגעשטעלט‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫ר רחל איז מ'רופט עס אויס ביים מצוה טאנץ… בטבע ווילן‬ ‫וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫אוןוואס איז‬ ‫א צעטל‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן וואס איז‬ ‫מענטשן‬ ‫פארבינדונג צווישן צוויי‬ ‫א‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫זייןידיואוןווערט‬ ‫מחזק זיין‬ ‫מעשי‬ ‫מעודד‬ ‫פונקט ווי‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫איד‪.‬‬ ‫ידם‪ ,‬און‬ ‫איין‬ ‫מעשיפאר‬ ‫ווארט‬ ‫דעם אזגלייך צו‬ ‫געשאפן‬‫באזירטאאויף‬ ‫איזער האט‬ ‫דעםזיי‬ ‫געווען‪,‬‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫מחנך‬ ‫צווישן‬‫געווען‬ ‫זעלבסט‬ ‫שייכות‬ ‫דערגורם‬ ‫האבן‬ ‫האט זיך‬ ‫וואס‬ ‫חמורות‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫טאטע‬ ‫שלשד')‬‫ישראלדיזייער‬ ‫(פרק‬ ‫ובמעלתו צו‬ ‫פון‬ ‫נצח‬‫איןמיט‬ ‫בשבחו‬ ‫האבן‬‫מהר"ל‬ ‫חתונה‬ ‫זען‬ ‫קינדערדער‬ ‫לגדולה" און זי גייט‬ ‫רעד‬ ‫קען זיין‬ ‫קשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫אזוי‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬‬ ‫'ווייערלעס‬ ‫זאך ווי‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪2‬‬ ‫ען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫נה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫גייען חתו‬ ‫בקעי ‪:‬ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג‬ ‫שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ‬ ‫ג‬ ‫‪.‬ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ‬ ‫ג‬ ‫און עשו‬ ‫‪.‬האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא‬ ‫השעמ א ןגעוו ‪,‬םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח‬ ‫אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ‬ ‫לאה האט‬ ‫ןענאטשראפ טאה יז לייוו ‪,‬טנייוועג טאה האל‬ ‫ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ‬ ‫ק‬ ‫אז "הגדול‬ ‫זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא‬ ‫דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫מחזק טי‬ ‫אוןוצ‬‫זייןש יד‬ ‫מעודדשל‬ ‫איד‪.‬תורומח‬ ‫אייןסאוו‬ ‫באה‬ ‫פאר‬‫ווארטרוג ן‬‫עד ןעוועג ם‬ ‫באזירטואויף דעם םאז‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫ך‬ ‫איזייוו' א יו‬ ‫זיילרע‬ ‫צווישןסע‬ ‫שייכותענאק‬ ‫א ‪',‬ןאשק‬ ‫דער‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעו‬ ‫פרעגט‪:‬ז ןעק יוז‬ ‫ןיי‬ ‫)‬ ‫זעןגוט און זיך פארהערן ביים משגיח צי ביים מנהל‪.‬‬ ‫א‬ ‫ערשטע זאך‬ ‫זאגן‬ ‫מוז‬ ‫איך‬ ‫זיךדארפן מיר די‬ ‫פארשרייבן‪:‬‬ ‫אוןזה‪,‬‬ ‫לעומת‬ ‫צעטל‬ ‫אזה‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬‫א‬ ‫זרעו‪.‬‬ ‫האבן‬‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫יכשל בו‬ ‫צו‬‫י‬‫נ‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫נ‬ ‫ג‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫איז אוודאי לא‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫האבן‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נתקלקל‪,‬‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫מענטשן‬ ‫ש‬ ‫ן‬‫זי נישט‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫עשו‪ .‬אבע‬ ‫סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא ‪.‬ושע‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייב‬ ‫נעמען אונטערשטע שורה איז דער בחור נענש געווארן‪,‬‬ ‫דאךינ אז צוויי צו אריינגעבן אין די קינדער די געוואלדיגע טעם‬ ‫ק טש‬ ‫פריינטשאפטיפ ןיי‬ ‫פוןבא ‪,‬ךאז עשיז‬ ‫ס רע‬ ‫‪,‬עטכע ןא זיא'‬ ‫האט געוו‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו ‪,‬וניבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫לנפשך‪,‬‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫מעדנים‬ ‫מיינט‬ ‫ליקוט‬ ‫הערליכן‬ ‫דעם‬ ‫מציאות‬‫אין‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפי‬ ‫ער האט זיך געדארפט מוטשען‪ ,‬אבער ער איז‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫מ‬ ‫ס‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ר‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ו‬ ‫י‬‫‪.‬‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫י‬‫ם‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫בייפא חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער און זיסקייט פון תורה ועבודה‪.‬‬ ‫פ‬ ‫נ‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ו‬ ‫ת‬ ‫'‬‫ד‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫רעגיד'תו–ימינ‬ ‫דעם בחיר‬ ‫רוחב א – בקעי שודק ונשודק ‪,‬תובאה ריחב םעד‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫'‬‫ד‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫י‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫כ‬ ‫י‬ ‫נ‬ ‫ה‬ ‫בעלזער‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫הייליגן‬ ‫דעם‬ ‫בשם‬ ‫ספר‬ ‫א‬ ‫פון‬ ‫ער‬ ‫ברעגט‬ ‫למעשה ארויסגעקומען מיט א גוטן ריוח‪ ,‬ער האט‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫בעצמם"‬ ‫החיבורק‬ ‫מצבסאוו רש‬ ‫ה ייז‬ ‫הוא‬ ‫הרעותןבא‬ ‫שםג ןיילא‬ ‫"אבלאמע‬ ‫ןוא םמצעמ טכ‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫פון פיר‬ ‫שינ לאמנייק טאה סאוו גיצכא ןוא ריפ ןופ‬ ‫ט‬ ‫דעם‬ ‫וויפיל חסד דו‬ ‫בשם‬ ‫מקנאתחתב‬ ‫ער‬ ‫ביןא ‪,‬םינו‬ ‫ברענגט‬ ‫"איךא ןו‬ ‫שלום‬ ‫איידעם"‪,‬מ ביו‬ ‫נתיבות‬ ‫גוטןךיז טאה'‬ ‫אין‬ ‫רב‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫דייןראפ‬ ‫טימ טגידניז‬ ‫בעלזער‬ ‫דער‬ ‫אז‬ ‫זי"ע‪,‬‬ ‫דוב‬ ‫ישכר‬ ‫רבי‬ ‫רב‬ ‫געקענט א מערכה אין רבי עקיבא איגר‪.‬‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫‪.‬םירבח ןייז וצ טלעוועגסיוא‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בי‬ ‫געזינדיגט‬ ‫‪.‬השודקה תומילש ‪,‬טגידניזעג‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫געזאגט‪,‬מיט‬ ‫מקנא‬ ‫דיךנייא‬ ‫האט‬ ‫ביןופ ע‬ ‫שם טוב‬ ‫"איךיד ן‬ ‫בעל‬ ‫בחור"‪,‬יירד‬‫תוריבע‬ ‫גוטןדער‬ ‫אז‬ ‫דייןאה‬ ‫פאר הק'‪,‬‬ ‫סע ט‬ ‫בעש"ט‬‫טגנערבעג‬ ‫תשובה און‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬‫ברידער‪.‬‬ ‫אידזייטוט‬ ‫זענען‬ ‫ממילא א‬‫געזאגט‪ :‬ווען‬ ‫מאמען‪ ,‬און‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬אי‬‫האט‬ ‫א בחור וואס קען דאס נישט באווייזן קען מען‬ ‫מקנא‬ ‫המיתה‬‫דיך‬ ‫"איךיום‬ ‫בין‬ ‫לערנסט"‪ ,‬דעם‬ ‫מענטש וועגן‬ ‫דו‬ ‫זאגן פאר א‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫זעלבער אז דאס‬ ‫קנאה‬ ‫זיינע‬ ‫פון‬ ‫דער‬ ‫משנהל"‬‫בייפ‬ ‫טאטן‪,‬ךכי‬ ‫עררתוי‬ ‫איז‬ ‫זעלבן‬‫זיך‪,‬יח‬ ‫דעםוב‬‫פארבעסערט ר‬ ‫ביירה‬ ‫געווארןםיע‬ ‫ער ןמ‬ ‫‪",‬םיחאה‬ ‫ענדליך‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך דורך‬ ‫מקנאאונז‪.‬‬ ‫יז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע‬ ‫‪.‬ןעגנאגעגקעווא זיא הניכש יד זא האמוט אזא‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנס‬ ‫אויףפאר געבן צו שרייבן א תמצית פון גמרא‪ ,‬אדער ער זאל‬ ‫פלאץ‬ ‫נישט‬ ‫פלאקערטאיך‬‫זאגן‪" ,‬ר' איד‪,‬‬ ‫איםדאס‬ ‫גיהנום‪,‬‬ ‫יענעם און‬ ‫געבוירן אוןצווועגן א‬ ‫ס‬ ‫זענען זיינע‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫פאררעכט‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫צוגעפירט אז זיי‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫האט און ער‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫באשעפערוועגן‬ ‫ח‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ו‬ ‫פריערדיגע‬‫ר‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫א ךאס‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫האט באק‬ ‫פאר‬ ‫ןבל ידכ ‪,‬בקעי ןתח ריא ןופ םינמיס ןעמוקאב טאה‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫בייש ווערן‬ ‫צוגיין זיך פארשרייבן א שיעור כללי‪ ,‬און נאכדעם קען‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫רעים‪ :‬מ'זאל‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫י‬‫י‬ ‫באהבתדעם‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫ב‬ ‫צו דינען‬‫י‬‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫הארץזיין‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫מענטשנ'סמרבה‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ש‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ן‬ ‫דער א קנאה צו‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ן‬‫דאס‬ ‫וואס‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫פרטאיז‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫תיקון‪,‬‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ס'איז א‬‫ע‬ ‫ר‬ ‫געדארפט א‬ ‫ק‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫ברודער‪ ,‬נאר‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ברודער'ס האבן‬ ‫זייןראסחלקים וואס‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫זאל אים נ‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהב‬ ‫נישט‬ ‫אידדער מען אויך מכבד זיין דעם בחור צו פארלערנען די‬ ‫מיט‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫אין א‬‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫תשוקהגוט‬ ‫ע‬ ‫ב‬ ‫טוןא עפעס‬‫ח‬ ‫י‬ ‫נ‬‫ה‬ ‫‪,‬‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ג‬ ‫י‬‫ל‬ ‫אריינברענגען‬ ‫ו‬‫י‬ ‫אנשטאט דעם‬ ‫ש‬ ‫כ‬ ‫י‬ ‫נ‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫מ'זאלמ'וויל‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫וואסזיין נאר אז‬‫ע‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫ע‬ ‫ן‬ ‫הא‬ ‫האב'ווערן‬ ‫הבצו‬ ‫גארנישט ןעוו‬ ‫'חלק‬ ‫געטון‬ ‫ס‬‫דעם‬‫אויךנאה'‬ ‫האטטלד‬ ‫ברודערפ ךיז‬ ‫מתקן‬ ‫אויטאמאטישןו‬ ‫דערח ייווצ‬ ‫םיער ‪,‬םירב‬ ‫לאה אנש‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫טעבראעג ךאד טאה בקעי ‪.‬לחר טאטשנא האל‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון‬ ‫נישט‬ ‫זאל‬ ‫כשרונות‬ ‫קנאה"‪,‬דינאר שיעור כללי‪ .‬א בחור וואס האט נישט די‬ ‫זיךנאר‬‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪,‬‬ ‫עצמותיוזא‬ ‫ארויסברענגען‬‫"רקבא ‪,‬סיורג‬ ‫מעןןו‬‫ל)עד‬ ‫דארףר‬ ‫יד‪,‬ב‬ ‫(משליתי‬‫השי"ת‪,‬ה‬ ‫שדקמ‬ ‫דינעןא‬ ‫ס'שטייט‬ ‫דערצו‪.‬נאטצושעג זי‬ ‫ןע‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫א‬ ‫עפעס‬‫געטוןדידי ןו‬ ‫קינדער‪ .‬אדער ‪.‬םי‬ ‫די דערויף‬ ‫זיין גרייט איז דא אין‬ ‫געארבעט‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רק‬ ‫פאר לבן א‬ ‫גמרא‪,‬אפאבער‬ ‫לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל ר‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫רוחניות‪ ,‬ווי דערצו‪ ,‬קען סתם אראפשרייבן די‬ ‫פון ראנ‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫טימ‬ ‫אויפפרעסןכ ן'‬ ‫אוןחאה ח‬ ‫גוטסקייט‬ ‫פון‬ ‫ליכטיגקייטתוד‬ ‫אונזפ‬ ‫זאללכ ןו‬ ‫קנאהרשי ל‬ ‫אפרעד ‪.‬לא‬ ‫זיסקייט‪,‬‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל ר‬ ‫נישט‬ ‫האותיות‪,‬רע‬ ‫(שערא טריפ‬ ‫דעובדאזא סיו‬ ‫רזאראפרעד‬ ‫טגאז‬ ‫פאר א ווי‬ ‫‪.‬בייוו א ראפ‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון‬ ‫עמוד ק"א)‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫דארפןספ רעדאין‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרע‬ ‫קו‬ ‫ל‪,‬‬ ‫אז די דער עיקר איז אז דער בחור זאל כאטש בלייבן‬ ‫התמדת‬ ‫ו‬‫ו‬‫ע‬ ‫ן‬ ‫ס‬ ‫פון‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫טובות‪,‬‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫מידות‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫פון‬‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ר‬ ‫האדם‪,‬‬‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫ח‬ ‫קדושת‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫ת‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫פון‬‫י‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן ר‬ ‫קיין‬ ‫ק‬ ‫ו‬ ‫ד‬ ‫ם‬ ‫"‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫ם‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ו‬‫ק‬ ‫"‬ ‫‪,‬‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ל‬ ‫ס‬ ‫'‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬‫די‬ ‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען‬ ‫א‬ ‫זי"ע‪,‬‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫קרעטשניפער‬ ‫מאיר'ל‬ ‫רבי‬ ‫אז‬ ‫ער‬ ‫ברענגט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל‬ ‫הייליגע‬ ‫ן‬ ‫ס'קומט‬ ‫לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס‬ ‫עפעס‪.‬‬ ‫מיטשראפ‬ ‫אנדערעצ‬ ‫צובדירעטייוו‬ ‫שיינקייט און זא‬ ‫מענטשןטייט‬ ‫תי‬ ‫חכם‪.‬‬ ‫תלמידקמה‬ ‫שד‬ ‫מ'שפירטח א‬ ‫אר‬‫זייןבו‬‫פוןוועג‬ ‫וועןא‬ ‫התורה‪,‬ןר‬ ‫‪.‬‬ ‫געשוויסטער‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו‬ ‫קנאה‬ ‫ש עלינו‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫ביירע‬ ‫זכותוטיגן‬ ‫אזר‬ ‫מנדבורנאעק‬‫הייסטרע‬ ‫מרדכי'לעםולש‬ ‫דאס ‪,‬‬ ‫עצמם"‪.‬מ טימ‬ ‫רבידיר'רע‬ ‫מצדודי‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה‬‫פוןת‬ ‫זוןוא‬ ‫דעםבהא ן‬ ‫פון ‪,‬ה‬ ‫א ‪,‬רעטנאנ זיא רעוו‬ ‫לאה גייט‬ ‫להם‪ ,‬ואין זה הערליכקייט פון א איד'ס לעבן‪ .‬דאס איז דער ‪,‬ןפוא ןכילקערש א ףיוא ןרעוו הזבתנ טייג האל‬ ‫די עצה פונעם בעש"ט‪ :‬אהבה‬ ‫שלאגן א‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫אידןעוו‬ ‫התחלה‬ ‫ס‬ ‫שהוא טד‬ ‫געזעןעאר'‬ ‫ךיז‬ ‫אמאל‬ ‫אחדופ‬‫האט ן‬‫אבר א‬ ‫להםקו‬ ‫ישראל‪,‬ח‬ ‫שישא –‬‫ועלפכל‬ ‫רעדמער‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫מ רק מצד וויכטיגסטער חלק‪ ,‬אז רוחניות און עבודת השם לאז האל זא םינמיס יד רעביא ריא יז טיג אליממ‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר‬ ‫ממילא גי‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫האח‬‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫שם‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬‫ואין‬ ‫ס‬ ‫ה‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ב‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫מצד‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ק‬ ‫נקרא‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫האח‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬‫טימ תוד‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫דאס‬ ‫שלאגסטו‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫וואס‬ ‫געזאגט‪,‬‬ ‫אים‬ ‫ער‬ ‫האט‬ ‫קינד‪,‬‬ ‫?רבח א רעדא רעדורב‬ ‫נישט פאר‬ ‫המדותשינ‬ ‫(אות לח)‬ ‫שראפ ט‬ ‫א‬ ‫טהרת‬ ‫זיין‬ ‫שערטמע‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫מעודד‬ ‫איןרעוו‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪,‬‬ ‫אין אמרי פנחס ‪.‬ן‬ ‫עסאאזוי‪" :‬כי זאל זיין זיס און אנגענעם‪.‬‬ ‫ערקלערט‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫ברודער‪.‬‬ ‫א‬ ‫ביי‬ ‫מוואלברוז‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫י‬‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫נ‬ ‫קינד? שלאג דיך אליינס?! ער האט געמיינט צו‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ל‬ ‫י‬‫י‬ ‫ג‬‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫"‬ ‫ו‬‫‪",‬בורקל‬ ‫אהבת‬ ‫פון‬ ‫ענין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם‬ ‫ברענגט ער אז אמאל איז א איד געקומען צום בעל‬ ‫איז ווי‬ ‫נענטער‬ ‫און‬ ‫שטערקער‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין‬ ‫ועסט אין‬ ‫חיבורא‬ ‫דער‬ ‫איזל‬ ‫חבר‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫וואספא‬ ‫וואסר !ןעוועג סאד זיא שפנ תוריסמ אראפסאוו‬ ‫אויף לח‬ ‫זאגןזמן‬‫דער‬ ‫איזמען‬ ‫המקדש‪,‬קען‬‫דער וועלט‬ ‫אויףבית‬ ‫פונעם‬ ‫יעדע זאך‬ ‫דיין זא‬ ‫קינד‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫חורבן‬ ‫פ‬ ‫וואסרא‬‫דעםורב ן'‬ ‫אויףרעד‬ ‫ברוגז זי‬ ‫ךיוא‬ ‫ש‬ ‫ביסט‬ ‫דו‪,‬םו‬ ‫זאגן‪,‬יוו‬ ‫זיא רע לי‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪,‬‬ ‫שם הקדוש און געבעטן א ישועה וועגן זיין זון וואס‬ ‫חורבן פונעם בית המקד‬ ‫עמען איר‬ ‫ביי א צוויי וועגן‪.‬‬ ‫חבר‪ .‬דא‬ ‫זייןךאד‬ ‫איזצ–מב‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫ענטפערעז‬ ‫דערטא‬ ‫אז‬ ‫צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫האט דא‬ ‫א ןתח ריא ןבעגעגקעווא זיולב טשינ אד טאה‬ ‫ארויס פון ןו‬ ‫אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר"גיי‬ ‫וואסקינד‬ ‫פאר א‬ ‫טעג‬ ‫מ'קעןדיזאגן‬ ‫יעצט אין‬ ‫ס'איז‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫ווייל‬ ‫תואי‬ ‫ערליך‬ ‫נישטפ‬ ‫ענו‬ ‫איז ם‬ ‫בל‬ ‫ער‬ ‫ערליך?ט ן‬ ‫נישט ‪.‬ן‬ ‫איז געווארן א כופר און איז נעבעך ארויס לתרבות‬ ‫עס בלויז איןזיין‬ ‫אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫צימער"‪ ,‬אדער ראנ ‪,‬ךודיש ןרעדנא ןא ןוט ןפראד טצעי טעוו יז‬ ‫שבתהמ רעד‬ ‫א ל"ר‬ ‫ארויס ןי‬ ‫פון‬ ‫"גייתוביתנ‬ ‫תנ( םל‬ ‫רום"‪,‬וע‬ ‫בהא בי‬ ‫דיינינג‬ ‫האלט‬ ‫מהר"ל דערת‬ ‫חבר?דודער‬ ‫אדער זיין‬ ‫ברודער'חלק‬ ‫ןיירא ‪,‬האנק טימ קעווא‬ ‫זי וועט יע‬ ‫ביסט דאך‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫האב'‪ ,‬און‬ ‫אים דער‬ ‫רעה‪ .‬האט אים דער בעשטה"ק געזאגט אז ער‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫מע פונעם‬ ‫קינד‪,‬א שלאגןי‬ ‫נענטער צו‬ ‫פארוואסווער איז‬ ‫איז א מינוט‪,‬‬ ‫טראכטן‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫צימער"‪ ,‬רעד ןיא רוחב ןטסעב םעד ןבעגעגקעווא טאה יז‬ ‫םיער‬ ‫שלאף‬ ‫איןקרפ‬ ‫אריין)'א‬ ‫"גייערב‬ ‫זאגן‪ ,‬טגנ‬‫איםומ א‬ ‫מעןד'אר‬ ‫קען עגי‬ ‫א ‪:‬ךאז‬ ‫שלאגסטו דיין‬ ‫טאטע‪,‬‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫זי האט א‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫פנימיות'דיגע זאל נאך מער ליב האבן זיין קינד‪" ,‬ועל ידי זה יצא‬ ‫כות מיט'ן‬ ‫קיין ענ‬ ‫נישטד ןו‬ ‫איזוס‬ ‫קשר םיק‬ ‫געבוירענער סא‬ ‫לאמיר‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪.‬‬ ‫פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי‬ ‫פאר א יד ןופ עמאמ יד ןייז וצ ןבעגעגפיוא טאה יז ‪.‬טלעוו‬ ‫זאגןייא‬ ‫מ'קעןפ‬ ‫צימער"‪.‬פ י‬ ‫שפילוו‬ ‫אין'מ‬ ‫טגאז‬ ‫אריין‬ ‫"גייצומ‬ ‫בש יא‬ ‫ת‬ ‫זיך אליין!‬ ‫םניח תבהא טימ‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז ני‬ ‫וועלט‪ .‬זי‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫געווארן יי(אויב דער מהכפירה"‪.‬‬ ‫געבוירןךל‬ ‫מ'איזט‬ ‫וועלכןמ‬ ‫מיט‬ ‫עפעסברעדן ‪.‬לארשי ללכ ןופ עמאמ יד ןייז וצ ‪,‬הק יטבש ב"י‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די‬ ‫דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫יעצטןתיו"‬ ‫וויל ‪",‬‬ ‫טאטירעוו‬ ‫ארויס‪,‬רעד‬ ‫"גיי ‪,‬טנא‬ ‫ש"‬ ‫קינדל‬ ‫םולש םו‬ ‫‪.‬‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבויר‬ ‫י"ב שבטי‬ ‫ווי א קשר‬ ‫שטערקער‬ ‫זיין‬ ‫צומאל‬ ‫קען‬ ‫חיבור‬ ‫אזא‬ ‫לרחוק‪.‬אז ווען א מענטש האט א‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫נאטור איז‬ ‫די אויך‬ ‫נאכדעם‬ ‫אויך‬ ‫צוואמציל‬ ‫העלפט‬ ‫צווייטן‬ ‫א‬ ‫האבן‬ ‫ליב‬ ‫אויב‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫און… ווא‬ ‫קשר‬ ‫יז ?םעד טאטשנא ןעמוקאב יז טייג סאוו …ן‬ ‫גייסטו‬ ‫ל‬ ‫ר‬‫"אפשר‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ק‬ ‫ו‬ ‫ל‬ ‫ק‬ ‫זאגן‪,‬‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫"‬ ‫‪.‬‬‫מען‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫קען‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫אדער‬ ‫ז‬ ‫י‬‫ך‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫פ‬‫מאמי"‪,‬‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫‪,‬‬ ‫מיט‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫כעסן‪,‬און‬ ‫שלום אלקרוב‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫טשאונז‪ ,‬און‬ ‫אין‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫זאגןער איז‬ ‫למשל‬ ‫קודם‬ ‫מדה‪,‬‬ ‫מ'זאל‬ ‫גוטע‬ ‫נישט אז‬‫פארקערט‪,‬‬ ‫געוויסע‬ ‫ווען עס‬ ‫שכן טייג‬‫כלקאב‬ ‫דאך‬ ‫איז‬ ‫כפירה‪ ,‬ם‬ ‫חבפוןןטסגרע‬ ‫יענעם‬ ‫זייןנא ‪.‬רו‬ ‫אנדערע טאטש‬ ‫געוואנדןטי‬ ‫אןי‬ ‫אין‬ ‫זאךדוק‬ ‫אנדערעש" ם‬ ‫איזל‬ ‫מענטשןל םו‬ ‫אןחר‬ ‫פרעמדעוא "‬ ‫עפעסקו‬ ‫טוןע ן‬ ‫טשר‬ ‫יעצט‬ ‫עדכאנ‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט ם‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫גייט באק‬ ‫עמו‬ ‫עד ן‬ ‫דעם‬‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪,‬‬ ‫זיין‬ ‫פרעמדע מענטשן איז גע‬ ‫ט‪ ,‬גייט זי‬ ‫דיר צו‬ ‫אהבה‬ ‫זיין‬ ‫מרבה‬ ‫אז‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫לאמיר‬ ‫אויף‬ ‫גערעגט‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫און‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫אויפגעברויזט‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫נ‬‫ק‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫מ‬‫מער‬‫ר‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫ער‬ ‫ז‬ ‫ווערטןיי‬‫וצ הבהא‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫גלייבטןטאין‬ ‫וואסךודיש‬ ‫גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫דעם בעס‬ ‫סעב םעד‬ ‫אידסאוו‬ ‫טאאה יז‬ ‫רעדטאהזיךעגפון‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה‬ ‫יז טייג ‪,‬ט‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם צימער"; מ'קען זאגן "שוין ווייטער דארף איך‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫ם‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫'‬‫ן‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫?‬ ‫ל‬ ‫כ‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ה‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬‫ן‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫אנשטאט‬ ‫טבעיות'ן אין‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬‫עדמערפ‬ ‫אייגענע‬ ‫שטנעמ‬ ‫זיינע‬ ‫זעטא ן‬ ‫ערעג זי‬ ‫וועןאוו‬‫קינד ןדנ‬ ‫א ןיא‬ ‫זיין‬ ‫ןוא ‪,‬זנו‬ ‫פילטקאאזבדער‬‫ערןעמו‬ ‫אזעד‬ ‫אויפהייבן‬ ‫איםןטסכאוו‬ ‫עסדיש‬ ‫וועט‬ ‫האב דיך טעוו יז ןו‬ ‫וויפיל‬ ‫"איךראפ‬ ‫אדעררעק‬ ‫דאס"‪,‬מ זא ‪,‬ט‬ ‫אוןק לאז'‬ ‫דאסםדו‬ ‫טוןןגאז‬ ‫גייןלש‬‫הייסן םו‬ ‫א בורקל‬ ‫ןו‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫באקומען‬ ‫זיין די מא‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫שם‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫ליב‪.‬א ןופ עמאמ יד ןייז‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫עכטג על‬‫איםניימע‬ ‫ע ‪,‬ךו‬ ‫האטנב ע‬ ‫א ‪,‬וש‬ ‫טאטעשע י‬ ‫‪.‬ו‬ ‫יעצט גיין‬ ‫זאלסטדכאנ‬ ‫געוואלטךיוא םע‬ ‫פארוואס‬ ‫ארבעטן אויף‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום זייער ליב‪ ,‬איך וואלט ‪.‬קוחרל‬ ‫פראגע‪,‬‬ ‫דארףביח אזא‬ ‫די‬ ‫ערעק רו‬ ‫זיך‬ ‫שטעלט‬ ‫אבער‪,‬וצ ן‬ ‫איזיז לאמ‬ ‫מיט אהבת חינ‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫אמתש ןי‬ ‫דעררעט‬ ‫לרחוק‬ ‫אים‪ .‬רעק‬ ‫רשק א יוו‬ ‫דעם? זי‬ ‫ל ישראל‪.‬‬ ‫שלאגן דאס‬‫עוו טימ‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫יעצטכלצו‬‫נישטא'מ ן‬ ‫בעג זי‬ ‫קומט‬ ‫עסג ןריו‬ ‫אווע‬ ‫אליין!‬ ‫זיךא( ןר‬ ‫רעד ביו‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫ווערןזגעזאגט‬ ‫קען‬ ‫זאך‬ ‫יעדע‬ ‫שבתמאל ‪.‬ךאז א ןופ אלפ א ל"רהמ רעד טגא‬ ‫זאך"‪.‬‬ ‫די‬ ‫און‬ ‫די‬ ‫טון‬ ‫מוצאי‬ ‫אוועק מיט קנ‬ ‫מע פון די‬ ‫דער חתם‬ ‫אזה יז‬‫דערציילטטא‬ ‫האטועג רתוומ‬ ‫אישוצ ןעו‬ ‫חזוןבאה‬ ‫דער‬ ‫זעלבסט‪,‬רי‬ ‫מ'זאגטיו‬ ‫וואס‬ ‫פסוקים רשק‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫איינע ן‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫זי האט‬ ‫שאן‬ ‫ן'טימ תוכיי‬ ‫זיךבעג‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫אויףער‬ ‫ברוגז רענ‬ ‫ער‬‫איזזיא‬ ‫בעצםשינ‬ ‫ק ט‬ ‫ווייליי‬ ‫קינדינפ‬‫עגיד'תוימ‬ ‫אויף אן‬ ‫אדער‬ ‫שטעכעדיג‬ ‫איןטנעמ א וצ רעטנענ זיא רעוו ‪,‬טונימ א ןטכארט‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫אופן‬ ‫אן‬ ‫אויף‬ ‫מורא'דיגעאזזאך‪:‬‬ ‫ברענגט א‬ ‫פרק א')‬ ‫ר אין דער‬ ‫תלמידים‪,‬‬ ‫זיינעתויחצנ‬‫געהאט ןופ‬ ‫ליברשי ללכ‬ ‫מורא'דיגלא‬ ‫האטיד ןייז וצ ‪,‬‬ ‫סופרמאמ‬ ‫העלפן‪,,‬ש‬ ‫רעיםפעטש‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫נישט‬ ‫קיין סאך ‪).‬ך‬ ‫וועט ממילא‬ ‫און די‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫נצחיות פ‬ ‫םענופ ע‬ ‫ליבליך‪.‬‬ ‫און‬ ‫זיס‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫אופן‬ ‫אהבת‬ ‫(נתיב‬ ‫מעןאין‬ ‫ידוך‪ ,‬נאר‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫אוןייא‬ ‫הערצהרעב‬ ‫אויסטערלישער ס'נטש‬ ‫אןד ןוא – קלאפ‬ ‫מיטסא‬ ‫ממש‬ ‫לאה ל"רהמ רעד ?רבח ןייז רעדא רעדורב ןייז‬ ‫אייגענעט‬ ‫נתיבות עולם‬ ‫מהר"ל‬ ‫דער וועט‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫אייבערש‬ ‫עלא‬ ‫זיולב ס‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫אויסארבעטן די‬ ‫נישט‬ ‫ווייל אויב‬ ‫י‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫ט‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ן'פ‬ ‫טאטן‪.‬עד זא‬ ‫זעלבן‬ ‫פונעםא רע‬ ‫במציאות‬ ‫דאךייז – זיא‬ ‫ר חתן און מדות וועט זיך עס אויטאמאטיש ארויסווייזן ביי דיא ייב ‪.‬רבח ן‬ ‫אז ער‬ ‫געזאגטלוצ‬ ‫אמאל ןייא בי‬ ‫האטכ ‪,‬ךאז‬ ‫סופר‬ ‫חתםוצ ט‬ ‫דערראפ‬ ‫אוןמעש‬ ‫אן "עונש" פון א בלאט גמרא‬ ‫האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫פטנע ר‬ ‫םעד ףיו‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫צוליב אי‬ ‫עסשנישט‬ ‫האטסעוו‬‫אוןרעט‬‫אהבהזא ‪.‬‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫שוועסטע‬ ‫שינ יד‬ ‫זייןרעוו יו‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫געוועןע ט‬ ‫מסתיר‬ ‫האטומשעג‬ ‫ריא ןע‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫סיוא ס‬ ‫ןיא טסע‬ ‫ווייל ער איז‬ ‫שלום‪ ,‬רבח‬ ‫רעד זיא‬ ‫אויך‬ ‫איזביח‬ ‫ברודערש רו‬ ‫רעקרעט‬ ‫פאר'ן‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫אזנ ןוא‬ ‫יוו רעטנע‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫נ‬‫ע‬ ‫ם‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫תבהא ןופ ןינע םעד ןיא ןייז קזחמ ךיז ףראד'מ‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלב‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫קינדער‪.‬‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אוי‬ ‫ז‬ ‫מ‬ ‫ן‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ווען! ס‬ ‫רחל‬ ‫ערעהאט‬ ‫געווארןבהיינט‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫צוי‬ ‫לייגטבערא י‬ ‫איזור‬ ‫זיין‬ ‫נאכדעםרעד‬‫מענישוא ‪.‬‬ ‫נאררע ן‬ ‫פוןרע‬ ‫עניןלק‬ ‫און‬ ‫דער טר‬ ‫צווייטן‪.‬ע‬ ‫יכ" ‪:‬יוזאאסע‬ ‫וויילדוב‬ ‫בפומבי‪,‬שי ת‬ ‫ארויסגעוויזןפ ‪,‬רכש‬ ‫שטארקרכשי יבר ןו‬ ‫אזויומ בוד‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫"ולקרוב"‪,‬פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם‬ ‫עבודת יש‬ ‫נישט‬ ‫זורבלאו‬ ‫מ'דארף‬ ‫וואסרבח‬ ‫נקודהכמ ‪,‬םי‬ ‫ערשטע וצ דב‬ ‫דיווצ א ןייז‬ ‫אלזא‪,‬ןטיי‬ ‫א ןייז דדועמ ‪,‬‬ ‫שטאט‬ ‫מענישמיט‬ ‫ידידות‬‫סתםאה‬ ‫קשרקנפון‬ ‫דא‬ ‫איז‬ ‫עסד‬ ‫געבויטצא‬ ‫נושא‪.‬תה‬ ‫שווערער ‪,‬הד‬ ‫האטלו‬ ‫וואס‬ ‫מענטשש ןי‬‫זייעראאה ם‬ ‫איןל"צז‬ ‫שטארק געליטן פון די בעלי בתים ‪.‬‬ ‫ח‬ ‫ר‬ ‫מא‬ ‫או‬ ‫דצמ קר ח‬ ‫לאה זאל‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫מענטש וואס האט געבויט‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫חינוך‬ ‫צ‬‫פון‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬‫י‬ ‫וויכטיגקייט‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ג‬ ‫גרויסע‬ ‫י‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫די‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫איז‬ ‫נ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫ר‬ ‫‪.‬ע‬ ‫פרעמדער וואס האבן אים מצער געווען‪ ,‬און ער האט מורא‬ ‫פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א‬ ‫אנדערש‬ ‫גאראשיש‬ ‫רחוקםה–ל‬ ‫וואסבאאיז‬ ‫אריין‪,‬דחאא‬ ‫פון‬‫זיךהש‬ ‫או‬‫וועלט‬ ‫ה‬ ‫דערחת‬ ‫ס'רעדט‬ ‫וועןל הל‬ ‫אין‬ ‫זיין‪,‬םה‬ ‫הז ןיאו‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א‬ ‫ליכן אופן‪,‬‬ ‫אויף זיך זעלבסט‪ .‬דער בעסטער חינוך מיטל פאר‬ ‫לאה‬ ‫למעשה‬ ‫שטארקמלער האט‬ ‫אה השע‬ ‫זעןטווי‬‫וועלןחר‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫זיישינ ל‬ ‫און‬ ‫אויב ט‬ ‫ידידות‬ ‫געהאטגייאזלרעד‬ ‫עד ןופ ט‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער‬ ‫טאקע ם‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫אוןצמ‬ ‫און‬ ‫ידידות‬ ‫ע ד‬ ‫חשבון‬ ‫מערמצ‬ ‫א"ם‬ ‫מיטד ‪.‬‬ ‫עונש סא‬ ‫מיט‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫טסייה‬ ‫געמאסטענע‬ ‫שטערקערער‬ ‫שעג ייב זא‬ ‫וויווא‬ ‫רעטסי‬ ‫געווארן‪.‬ו‬ ‫חרובפש'מ ןעו‬ ‫א טרי‬ ‫בית האנק‬ ‫צווייטערא וצ‬ ‫אזטנעמ ערעדנ‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט‬ ‫שטייטןש‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫גוטע קינדער‪ ,‬איז דאס מחנך זיין זיך אליין‪" .‬חנוך‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫המקדש‬ ‫און זי הא‬ ‫וועלן יז ןוא‬ ‫אפטון און‬ ‫אים טאה‬ ‫עגזייהכוז‬ ‫תלמידים‪ ,‬ןעוו‬ ‫וועלן‬ ‫זיינעטשוצפיוא‬ ‫ליב ןלע‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫אילייה‬‫איז עג‬ ‫אסאך‬ ‫פאנעוויטש‬ ‫ס'איז‬ ‫אין‬ ‫ווייל‬ ‫זיין‪.‬‬ ‫מחנך‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫דערק ןבאה טשינ ללכב ןלאז ייז זא ךילגעמ זיא‬ ‫פון‬ ‫ציל‬ ‫"שלום‬ ‫מיט'ן‬‫קודם‬ ‫בלויז‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫ז‬‫ע‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז ןיי‬‫צ‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫ח‬ ‫‪,‬‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬וו‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫יד‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫כך איז‬‫כדיבש‬ ‫עדםיט‬ ‫תלמידים‪.‬וא ‪.‬‬ ‫זייןיקדייד ‪,‬רימ ן‬ ‫מצערעדנ‬ ‫גיין ןופ ר‬‫וועלןלחר‬ ‫פלעגט ןפ‬ ‫פסוקראד ‪,‬‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר‬ ‫פסוקא ווייב‪.‬‬ ‫דער‬ ‫וואס‬ ‫זאגט‬ ‫גראסבארד‪,‬‬ ‫דערפאר‬ ‫אז‬ ‫הרב‬ ‫אויס‬ ‫משגיח‬ ‫פירט‬ ‫א‬‫ער‬ ‫געווען‬ ‫לנער על פי דרכו"‪ ,‬אויף וועלכע וועגן דער מענטש‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫שינ לאמנייק ןבאה ייז דלאביוו ‪,‬רשק ןכילרעניא‬ ‫ט‬ ‫דערפאר‬ ‫כללאז האנק‬ ‫פוןוא ל‬ ‫א זנ‬ ‫כחסערפפיו‬ ‫מיט'ןפ ן‬ ‫נאריא ןו‬ ‫ער פירט אויס אז דער‬ ‫יוו ‪,‬גינייווענ‬ ‫האט זיי טיירג ןייז‬ ‫ישראל‪.‬וועט זיין‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫פירט זיך‪ ,‬דאס‬ ‫האחדות‬ ‫אליין‬ ‫וויאזוי ער‬ ‫ומען רחל אליין גייט‪,‬‬ ‫זיך לערנע‬ ‫זיינעעל ךיז‬ ‫תלמידים‪.‬‬ ‫סופרופצוןענר‬ ‫חתםםעד ן‬ ‫פוןו יוו‬ ‫אהבהטייו‬ ‫דיאד'מ‬ ‫געוועןףר‬ ‫וואסאעג‬ ‫עונש‬ ‫סארט‬ ‫אזאא ףיו‬ ‫בחוריםרעד‬ ‫פאר ןוט‬ ‫געבן‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫טעבר‬ ‫רעד‬ ‫ידידים‪.‬עג‬ ‫עפע‬ ‫און‬‫ס‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫איז געשטאנען‬ ‫ס‬ ‫'‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫המקדש‬‫(‬‫מ‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫‪,‬‬ ‫קינדבית‬ ‫ל‬ ‫)‬ ‫"‬ ‫זייןדער‬‫ר‬ ‫ק‬‫און‬‫ב‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫מ‬ ‫גרויס‪,‬‬ ‫ו‬ ‫ת‬ ‫ראנ ‪",‬האנק‬ ‫אזוי‬ ‫אוועקצוג‬ ‫קלעווא‬ ‫וחומר די‬ ‫תלמידים‪,‬וצק‬ ‫צוז ןופ ןבעג‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫געוועןךי‬ ‫איזא ידכ ‪,‬‬ ‫דאסוצ‬ ‫אויבעטייו‬‫אוןאז ר‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫טשינ ל‬ ‫ריוח‪.‬‬ ‫געברענגטרא‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫אייגנטליך‬ ‫באקומען‪.‬‬ ‫וועט‬ ‫וואס‬ ‫חינוך‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫געארבעט דער‬ ‫רעים‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫צוויי‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ה‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫אהבה ווען‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ט‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫וועקגעבןד טימאנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬‫ן‬ ‫מ‬ ‫'‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ט‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ע‬ ‫פ‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ג‬ ‫ו‬ ‫ט‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך‬ ‫רע‬ ‫פארשעמ‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ש‬ ‫ע‬ ‫מ‬‫ט‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ן‬‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ד‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫סארט נאטירליכע אהבה פון עלטערן צו זייערע קינדער‪.‬‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫י‬‫י‬‫ן‬ ‫א "זיסע" חינוך‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫ב‬ ‫ר‬ ‫גרעסערערבחור‬ ‫ו‬‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫מעניש געווען א‬ ‫'‬‫ס‬ ‫ב‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫און א‬‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫האט‬‫‪,‬‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫קשר‬ ‫ר‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫ביישפיל‪ ,‬ער‬ ‫י‬‫ז‬ ‫שטערקערער‬ ‫א‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫צום‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫מ‬ ‫ר‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ב‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ת‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫‪:‬‬ ‫מ‬ ‫'‬‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ג‬‫ןיי‬ ‫אליין די ג‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫ןרעוו שייבתנ לאז רעטייווצ א זא םימרוג יד ןיילא‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫שטערקערער קשר און‬ ‫ב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫די ליבשאפט אין הארץ דארף זיך ארויסגיסן‬ ‫ב‬ ‫א‬ ‫חיבור‪,‬אין רבי‬ ‫אסאך א‬ ‫ש‬ ‫ע‬ ‫פ‬ ‫ע‬ ‫גרעסערערמערכה‬‫ר‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫לערנען א גאנצע‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫פ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫ט‬ ‫אסאך א‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ז‬ ‫י‬‫י‬ ‫ז‬‫ע‬ ‫ס'איזזאל‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫אז ער‬‫ן‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ב‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ע‬ ‫נ‬‫ע‬ ‫ם‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫י‬‫ם‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ן‬ ‫‪,‬‬ ‫"‬ ‫ר‬ ‫'‬ ‫א‬ ‫י‬‫ד‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫י‬‫ך‬ ‫פ‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫ץ‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫דורך אונז‬ ‫‪.‬זנוא ךרוד‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬‬‫קינדער‪,‬‬ ‫איזדי‬ ‫שכינהיזיין‬ ‫מחנך‬ ‫צו‬ ‫די‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסער‬ ‫קומט‬ ‫טומאה"טאז‬ ‫עס‬ ‫ווען‬ ‫אזא‬ ‫אבן און זי‬ ‫האחים"‪ ,‬אינדרויסן אז מ'זאל זיך טאקע אויך פירן מיט‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫געמוטשעט עס‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ר‬ ‫הרעים מן‬ ‫ן‬ ‫ב‬ ‫י‬‫י‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫האט זיך‬ ‫ם‬ ‫ז‬ ‫חיבור‬‫ע‬ ‫ל‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫יותרבחור‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ן‬‫‪,‬‬ ‫"לפיכך דער‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ז‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫ב‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫עקיבא איגר‪.‬‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫פ‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬‫ס‬ ‫ג‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫ל‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫נ‬ ‫ס‬ ‫‪,‬‬ ‫"‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ך‬ ‫"לפיכך יותר חיבור‬‫ב‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ך‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫נ‬‫א‬ ‫געברענגט צו ‪.‬רע‬ ‫זיסקייט‪.‬‬ ‫האטיזייד א‬ ‫עס‬ ‫איןןי‬ ‫אריינצוברענגען‬ ‫עבירות‬ ‫דריי‪",‬רוחב ן‬ ‫יסודדיךיא"‬ ‫ערשטערד ן‬ ‫פוןיב‬ ‫איינעי‬ ‫טאה תודחאה חכ כח הא‬ ‫ליבליכקייט צו די קינדער‪ .‬נישט ווערן גערעגט‪,‬‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫געמוזטןעמאמ‬ ‫פארשטיין‪,‬‬ ‫עסממ ןוא ‪,‬‬ ‫האטאלי‬ ‫ערןענעז‬ ‫און ייז‬ ‫לערנעןדירב‬ ‫ראפ‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫טוג‬ ‫טימ אנקמ ך‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫פארזינדיגט מיט‬‫ד‬ ‫י‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫ג‬ ‫ו‬‫ט‬ ‫ן‬ ‫זיך‬ ‫א‬ ‫י‬‫י‬ ‫מ'האט‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫"‬ ‫‪,‬‬ ‫"‬‫אויב‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ך‬ ‫ב‬ ‫און‬ ‫י‬‫ן‬ ‫מ‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫ק‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ו‬‫נישטדסח ליפיו‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‬ ‫אל וד‬ ‫נישט שרייען‪ ,‬און קיינמאל זיי נישט משפיל זיין‪.‬‬ ‫די‬ ‫עונש‪.‬‬ ‫פונעם‬ ‫חלק‬ ‫א‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫דאס‬ ‫ווייל‬ ‫וועלט‬ ‫א‬ ‫ס'איז‬ ‫וועלט‪,‬‬ ‫שווערע‬ ‫א‬ ‫היינט‬ ‫ס'איז‬ ‫געמאכטא"מעצמם און‬ ‫אלייןה םש לב‬ ‫האבןתוער‬ ‫מ אוה‬ ‫וואסבצזיי‬ ‫קשריחה‬ ‫שכינהמצעב רוב‬ ‫"ם‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫גילוי‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫בית המקדש איז געווען א‬ ‫ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫ט‬ ‫ו‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫ס‬ ‫ט‬ ‫"‬ ‫‪.‬‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין‬ ‫בחור‬ ‫–א‬ ‫אנשטאט "דו ביסט א מחוצף"‪ ,‬קען מען זאגן‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫פרעגן–פשט‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫א א ייב‬ ‫אוןח‬ ‫הילף‬ ‫ס'איזרב‬‫בעטןא זיא‬ ‫גייןשרעדנ‬ ‫אהבה‪.‬‬ ‫פלעגןיו‬ ‫בחוריםד דלאב‬ ‫פנימיות'דיגעו ‪,‬‬ ‫ערשטןצנאג רע‬ ‫זיסקייטרע‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫וואס געט אסאך זיסקייט אין גשמיות ‪-‬‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'א‬ ‫"דאס ווארט איז א ווארט פון חוצפה"‪ .‬אנשטאט‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫מ ביים‬ ‫אן עכטע‪,‬‬ ‫אדער‬ ‫ומשיב‪,‬תואי‬ ‫ס'איזצ‬ ‫פ‬ ‫שואלפ ןו‬ ‫אבער‬ ‫שיעור‪,‬שטני‬ ‫זאך‪,‬יר‬ ‫מגידמ טפא‬ ‫פיזישע‬ ‫זייער טני‬ ‫קייןי‬ ‫ד‬ ‫א ךא‬ ‫נישט‬ ‫אין כל מיניייווצ זביי‬ ‫עמ א‬ ‫זיסקייט‬ ‫כלים‪,‬אז שטנ‬ ‫איןא ךיז ל‬ ‫זיסקייטפניי‬ ‫נאש‪,‬ןדעי ןרי‬ ‫צ ‪,‬גאט‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬א‬ ‫אין‬‫קב ןעמענ ו‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫"דו ביסט א ליגנער"‪ ,‬קען מען זאגן "דאס ווארט‬ ‫לעפקאוויטש‪ .‬און‬ ‫יהודהןב‬ ‫מיכלגסי‬ ‫רביל‬ ‫ישיבהצ ט‬‫ראשןבאה ו‬ ‫פרובירט‬ ‫זאכןצ א‬ ‫המקדש?‬ ‫אסאך‬ ‫זייערךיז ןו‬ ‫בית‬ ‫איןשראפ‬ ‫ערשטן‬ ‫אוןבייר‬ ‫ביים‬ ‫שפילערייען‪,‬א ‪:‬ן‬‫חורבן‬ ‫וואסג א ןגאז זומ ךי‬ ‫יכע טו‬ ‫מענטשןעמוואס איז‬ ‫צווייאה ןשטנ‬ ‫צווישןוא‬ ‫פארבינדונגעווע‬ ‫‪.‬רוביח אא‬ ‫א לטע‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוו‬ ‫אראפקלאפן‪,‬‬ ‫זייהמ רעד‬ ‫נישטל"ר‬‫אמת"‪.‬נ ןיא‬ ‫נישטרשי חצ‬ ‫אפשרפ( לא‬‫איז )'ד קר‬ ‫איבערזאגן ‪:‬ט‬ ‫געמוזט‬ ‫עסוצ תוכיי‬ ‫בחור‬ ‫דערא ייז‬ ‫האטאב זי‬ ‫דעם םעד ףיו‬ ‫נאכדעם‬ ‫געווען זא‬ ‫גורםראוו‬ ‫האבןאפ‬ ‫זיסקייט‪.‬‬ ‫אסאךא ר‬ ‫וואסיי‬ ‫חמורות‬ ‫שלשדדועמ ‪.‬‬ ‫אריינצולייגןדיא ן‬ ‫צוןודיא ן‬ ‫היינטייז‬ ‫מען‬ ‫מיטז קזחמ‬ ‫האבן ןיי‬ ‫דער מ‬ ‫זייןגערפ‬ ‫אזויד קען‬‫ש רע‬ ‫'ווייערלעסןשיו‬ ‫אז‬‫טרי‬ ‫זאךאווי‬ ‫ט‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫רשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪3‬‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונ‬ ‫ערן‪ :‬יעקב‬ ‫ווערט עס אנגערופן "ערות דיבור"‪.‬ג "רבי שמעון‬ ‫אבער ער קען נישט רעדן‪ .‬א בעיבי קען אויך נישט‬ ‫דאס מויל רעדט וואס איז נישט אויסגעהאלטן‬ ‫חשוב'ער יונגערמאן מיט'ן נאמען ר' מענדל וואלף‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית‬ ‫עריעקב‬ ‫אנדערן‪:‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן‬ ‫ח ןעייג‬ ‫רעדן‪ .‬כאטש ס'האט אויך א צונג מיט א האלז און‬ ‫ג‬ ‫גרינפעלד‪ ,‬אז ווען ער איז געווען א בחור און‬ ‫פוןאאמעשה‬ ‫וועגן‬ ‫חנם‪,‬‬ ‫שנאת‬‫צוליבפה"‪.‬‬‫געווארן ניבול‬ ‫חרובאמר‪ ,‬זהו‬ ‫איןלאה‪ .‬בר נחמן‬ ‫ישיבהאון‬‫מיט רחל‬ ‫חתונה האבן‬ ‫גייען‬ ‫און עשו‬ ‫ושע ןוא‬ ‫ס'איזא דא אזא‬ ‫אזעלינו‬ ‫מעןלא‬ ‫ווייסט און‬ ‫נישט רעדן‪,‬‬ ‫היינט‬ ‫קעןוויער‬ ‫פונקט‬‫א גארגל‪ ,‬דאך‬ ‫מויל‬ ‫דאס‬ ‫סאטמארער‬ ‫אין דער‬ ‫געלערנט‬ ‫האט‬ ‫שליסלעך‪.‬טאקע א פארגלייך‬ ‫קמצא? איז עס‬ ‫ובר‬ ‫קמצא‬ ‫פון‬ ‫פארשטאנען‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ווייל‬ ‫געוויינט‪,‬‬ ‫האט‬ ‫לאה‬ ‫ל‬ ‫אה הא‬ ‫לטן דעם ביהמ"ק‬ ‫א‬ ‫דאך‬ ‫איז‬ ‫רעדן‪.‬‬ ‫'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫נישט‬ ‫אויך‬ ‫קען‬ ‫ימיו‬ ‫ווי א‬ ‫בסוף‬ ‫חולה‬ ‫מענטש איז פון די גרויסע‬ ‫קרית יואל‪ ,‬האט ער געהערט אינמיטן דער נאכט‬ ‫דערזיין‬ ‫מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ד זיין און מחזק‬ ‫און מחזק זיין‬ ‫זאךזיין‬ ‫דעם מעודד‬ ‫געווען איד‪.‬‬ ‫פאר איין‬ ‫גורם‬ ‫ווארט‬ ‫האבן‬ ‫וואס‬ ‫חמורותאז‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫אויף דעם‬ ‫שלש‬ ‫באזירט‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫זיי איז‬ ‫מיט‬‫צווישן‬ ‫האבן‬ ‫שייכות‬ ‫חתונה‬ ‫דער‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫און‬‫פרעגט‪:‬‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫לגדולה"‬ ‫"הגדולד')‬ ‫ישראל (פרק‬ ‫אז‬ ‫איןאנצח‬ ‫הר"לה" ז‬ ‫ודג‬ ‫מענטשןאון‬ ‫אינעם מויל‬ ‫וואס איז‬ ‫אויף‬ ‫סגולה‬ ‫תלויאיז‬ ‫צוויי א‬ ‫איז נישט‬ ‫צווישן‬ ‫הרע‬ ‫לשוןגוט‬‫זאגן א‬ ‫סימן אזאדער דיבור‬ ‫פארבינדונג‬ ‫רעדן‬ ‫נישטמוז‬ ‫ער אז‬ ‫פארשרייבן‪ :‬איך‬ ‫פון‬‫פרשת‬ ‫זיך‬ ‫בעיני‬ ‫אין און‬ ‫צעטל‬‫מאוס‬ ‫דאכט זיך‬‫א‬ ‫ס'זאל זיין‬ ‫זאגט‪,‬‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫נאז‪,‬אאז‬ ‫אלימלך‬ ‫האבן‬ ‫דער‬ ‫ר'‬ ‫רבי‬ ‫צו‬ ‫אונטער‬ ‫דער‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫ווי א בחור רעדט אינמיטן שלאף און ער פרעגט‬ ‫און‬ ‫מוז וויסן‬ ‫האבן‬ ‫מענטשן‬ ‫דערנידערן‪ ,‬אדער דערשלאגן‪ .‬א קינד‬ ‫‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫רחל‬ ‫אבער‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫ע‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫‪.‬‬ ‫בא‬ ‫אחדות האט‬ ‫אן עכטע‪,‬‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫נפש‬ ‫אינעם‬ ‫ס'איז‬ ‫אבער‬‫ס'איז תלוי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫ן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫נעמען‬ ‫האלז‪ ,‬נאר‬ ‫פיזישע‬ ‫טאג‪ ,‬צו‬ ‫קיין‬‫און די‬‫נישט‬ ‫קינדער‪.‬‬ ‫יעדן‬ ‫דער צונג‬ ‫און די נשמה‪.‬‬ ‫זאל זיך גוטע‬ ‫איינפירן‬ ‫אזוי‬ ‫נישט‬ ‫מענטשווען‬ ‫לעבעדיגע זאך‪.‬‬‫איז‬ ‫אויסזעןא ווי זי א‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫דיבור איז‬ ‫צוויי‬ ‫זאלאז‬ ‫דאך‬‫יעדער‬‫מיינטעס‬ ‫מענטשן‪,‬‬ ‫פנחס‪ ,‬אז‬‫פריינטשאפט‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫קשיות פון רבי עקיבא אייגער‪ .‬דאס מויל ארבעט‪,‬‬ ‫איבערצייגט‬ ‫יעקב‬ ‫באקומעןפון‬ ‫מציאות‬ ‫פילן אין זיין הארץ און זיין אמת'דיג‬ ‫גייט‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫זי‬ ‫אז‬ ‫געוואוסט‬ ‫האט‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬‫וע‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים א‬ ‫קיינער‬ ‫מלאך‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫אז‬ ‫אלעמען‪ ,‬א‬ ‫עס‬ ‫ענין‬‫באשאפט‬‫דעם‬ ‫מסבירמיט‬ ‫גאנצער‬ ‫פראצענט‬ ‫שלעכטס‬ ‫דער‬ ‫וויבאלדער‬‫הונדערטאיז‬ ‫פון‬ ‫מ'רעדט‬‫אנדערש‪,‬‬ ‫איז‬ ‫חבר‬ ‫מיר‪.‬‬ ‫קדושא‬ ‫ארבעט‪.‬פון‬ ‫ביי‬ ‫האלטן–‬ ‫דאס מויל פון א מענטש‬ ‫מאמע‬ ‫אז מיין טאטע און‬ ‫נישט‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫בית המקדש איז געווען א טוסט"‪.‬‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫קדושנו‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫בחיר‬ ‫דעם‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ב‬ ‫ח‬ ‫מעצמם און‬ ‫קעןדער‬ ‫ער פון‬ ‫געמאכט‬ ‫אז‬‫אליין‬ ‫שפירט‬ ‫האבן‬ ‫מענטש‬ ‫וואס זיי‬ ‫קשרא כח‬ ‫אוןשכינה בייאויב‬ ‫גילוי‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫קומט‬ ‫וואס‬ ‫הדיבור‬ ‫דעם‬ ‫דעם‬ ‫פייניגטאיר‪.‬‬‫חששות אויף‬ ‫חיה וואס‬ ‫שום‬ ‫בעצמם"‬‫שלעכטע‬‫החיבורקיין‬ ‫האבן‬ ‫ס'איז א‬‫נישט‬ ‫חיה‪.‬מצב‬ ‫זאל‬ ‫נישטהוא‬ ‫הרעות‬ ‫שםמויל‪,‬‬ ‫אינטערעסע‬ ‫איידל‬ ‫"אבל‬ ‫ממילא‪ ,‬א מענטש וואס האט אן‬ ‫ארויסווייזן‬ ‫איז‬ ‫אהבה‬ ‫פון‬ ‫חלק‬ ‫א‬ ‫דו‬ ‫חסד‬ ‫וויפיל‬ ‫באווייזןמקנא‬ ‫"איך בין‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫אכציג‬ ‫און‬ ‫פיר‬ ‫פון‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫קען‬ ‫ווען הרע‪,‬‬ ‫ס'איז א‬ ‫חברים‪.‬לשון‬ ‫שוםווי‬ ‫מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫ערגער‬ ‫קיין‬ ‫זיין‬ ‫רעדן‬ ‫צו‬ ‫נישטפגם‬ ‫אויסגעוועלט צו‬ ‫אסאך‬ ‫נשמה‪ ,‬איז א‬ ‫איידעם"‪,‬מיט‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫זיךאזוי שטארק‬ ‫דיין גוטן‬ ‫מ'האט‬ ‫געווען‬ ‫אויבאיז‬ ‫וואס זי‬ ‫דעםאון‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫זכות פון‬‫מענטש‪.‬‬ ‫אין‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫אן ערליך מויל‪ ,‬קומט אויס אז רוב שעות פונעם‬ ‫ברידער‪ .‬די דריי עבירותפאר‬ ‫טראכטן פאר‬ ‫יעדער‬ ‫הקדושה‪.‬‬ ‫שלימותזאל‬ ‫צום קינד‪.‬‬ ‫גידניזעג און געדולד‬ ‫געזינדיגט‪,‬‬ ‫איין‬‫כאטשאיז‬ ‫זינדיגט‬ ‫אזגוף‬ ‫אויף‬ ‫דער‬ ‫מיט‬ ‫אונטערנעמען‬ ‫בין דיך מקנא מיט‬ ‫מקנא‬ ‫גוף‪ .‬וויבאלד אז‬ ‫דיך‬ ‫כאטש‬ ‫בין‬ ‫פונעם‬ ‫"איך‬ ‫זיך‬ ‫פגם‬ ‫ער‬ ‫בחור"‪,‬‬ ‫געברענגט‬ ‫האט‬ ‫גוטן‬ ‫דיין‬ ‫האט עס‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫בריוו‪,‬‬ ‫אינעם‬ ‫יענקעלע‬ ‫רבי‬ ‫זאגט‬ ‫ממילא זענען זייאיינע‬ ‫צניעות'דיג‪ ,‬פון‬ ‫מאמען‪ ,‬און‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫טאג‪ ,‬דרייצן‪-‬פערצן שעה א טאג‪ ,‬אויב נישט‬ ‫חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫יותר‬ ‫"לפיכך‬ ‫מענטש נזהר זיין נישט צו‬ ‫זעלבער‬ ‫א‬ ‫דארף‬ ‫דערפאר‬ ‫קינדער? זעלבן טאטן‪,‬‬ ‫די ביי דעם‬ ‫זיך‪ ,‬וויפיל געדולד האב איך עכט צו‬ ‫רעדןאיזקיין‬ ‫זינדיגט‬ ‫נישט‬ ‫נשמה‬ ‫דורךמקנא‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫די‬‫מקנא‬‫אז‬ ‫"‪" ,‬איך בין דיך‬ ‫קיינמאל‬ ‫פארשטענדליך‪,‬בין דיך‬ ‫אבעראער‬ ‫וועט‬ ‫דו לערנסט"‪" ,‬איך‬ ‫מענטש‬ ‫קנאה ווי פלייסיג‬ ‫אוועקגעגאנגען‪ .‬געוויסן‬ ‫גרעסער‬ ‫אסאך רשעים‬ ‫איזצי פון‬ ‫שכינה‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫קינדער‪,‬‬ ‫נייעס‪,‬‬ ‫דעראז די‬ ‫אזעלכע‬ ‫שלעכטע‬ ‫טומאה‬ ‫קייןצו‬ ‫אזאביי‬ ‫געווען‬ ‫זוכהפון‬‫רעדן‬ ‫דיבורים‪,‬‬ ‫מיט'ןאון זי זי‬ ‫געווארן‬ ‫ביים גוטע‬ ‫שוין ער‬ ‫האלט זירעדט‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫חתונה האבן‬ ‫זעכצן‪-‬זיבעצן שעה‪,‬‬ ‫ענדליך‬ ‫ילדנע‬ ‫אסאך א‬ ‫חיבור‪,‬‬ ‫גרעסערער‬ ‫פאר‬ ‫פלאץ‬ ‫אסאך‬ ‫איך‬ ‫ס'איז‬ ‫איד‪,‬‬ ‫"ר'‬ ‫זאגן‪,‬‬ ‫אים‬ ‫און‬ ‫יענעם‬ ‫צו‬ ‫געבוירן‬ ‫זענען‬ ‫זיי‬ ‫אז‬ ‫צוגעפירט‬ ‫האט‬ ‫לערנען‬ ‫באשעפער‬ ‫אויסער נעמען א מלמד פרטי צו‬ ‫עס נישט קיין נאטירליכע זאך‪ .‬יעדער פארשטייט‬ ‫איד‪ ,‬איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫פלאץ‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫אלימלך‬ ‫רבי ר'‬ ‫ברידער‬ ‫הייליגע‬ ‫ביים די‬‫מלאכים‪,‬‬ ‫ווי‬ ‫לבן‬ ‫ווארט‬ ‫כדי‬ ‫יעדעס‬ ‫דיבורים‪.‬‬ ‫ווערן‬ ‫הייליגע‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫חתן‬ ‫איר‬ ‫פון‬ ‫סימנים‬ ‫נתבייש‬ ‫און‬ ‫באקומען‬ ‫זאל‬ ‫אפגעהיטענע‬ ‫האט‬ ‫צווייטער‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫אז‬ ‫א‬ ‫רמיםט‬ ‫אב‬ ‫גרעסערעראזסארט‬ ‫לסגולה‪ .‬נישט‬ ‫טון א‬ ‫ער‬ ‫צוגיין און‬‫קשר‬ ‫מ'זאלזאל‬‫און דאס‬ ‫שטערקערער‬ ‫רעים‪:‬‬ ‫הרע‪,‬‬ ‫געווען אןלשון‬ ‫רעדן‪,‬‬ ‫שוין‬ ‫נישט‬ ‫איז צו‬ ‫מ'דארף‬ ‫המקדש‬ ‫חטא‪.‬‬ ‫דער‬‫בית‬ ‫געטון א‬ ‫צווייטן‬ ‫וואס‬ ‫פרט‬ ‫וואס האבן‬ ‫ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א‬ ‫פאר'ן קינד‪,‬‬ ‫ברודער'ס‬ ‫קינד‪ ,‬מעג מען אליין אוועקגעבן צייט‬ ‫קוקט עפעס וואס טויג‬ ‫מענטש‬ ‫פשוט'ער‬ ‫באהבתא‬ ‫בריווזיין אז ווען‬ ‫מרבה‬ ‫קנאה‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫דעם‬ ‫ענדיגט‬ ‫אויבן‬ ‫רעקארדירט‬ ‫דאך‬ ‫זיין‬ ‫ווערט‬ ‫נישט‬ ‫זאגט‬‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫איד‬ ‫א‬ ‫אודאי‬ ‫וואס‬ ‫און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫ט‬ ‫יענקעלענישט‬ ‫רבי‬ ‫זושא‪ .‬פון‬ ‫נישטרבי ר'‬ ‫אוועקגעבן און‬ ‫רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן‬ ‫חטאים‬ ‫קיין‬ ‫רשעים‪,‬‬ ‫קיין חטא‬ ‫םיא לאז און ס'האט א מורא'דיגע השפעה‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫חברים‪ ,‬רעים‬ ‫דעראז‬ ‫אבער‬ ‫צוויי‬ ‫הרע‪,‬‬ ‫לשוןפון‬ ‫ס'האנדלט זיך‬ ‫מיט רעדן‬ ‫היתר צו‬ ‫ווען‬ ‫אהבה‬ ‫דא א‬ ‫ס'איז‬ ‫אנשטאטגעווען‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫שכינה‬ ‫גילוי‬‫ווערןדיזיין‬ ‫בחינה‪,‬‬ ‫אנדערע צו‬ ‫האט גארנישט געטון‬ ‫טאטע‬ ‫ברודער‬ ‫דערווען א‬ ‫דער חטא ווי אויב‬ ‫פעס גוט מיט דער‬ ‫קלענערער‬ ‫גוט‬ ‫עס א‬ ‫עפעס‬ ‫טון איז‬ ‫נישט‪,‬‬ ‫דעם‬ ‫מ'זאל‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫עדן‪.‬‬ ‫איזגן‬‫פוןאין‬ ‫גארנישט‬ ‫שוין‬ ‫פעלט‬ ‫איר‬ ‫לשון אז‬ ‫מיט'ן‬ ‫די‬ ‫נאך‬ ‫ארויפקומען‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫וועט‬‫נישט‬ ‫ער‬ ‫זאל‬ ‫ווען‬ ‫צווייטער‬ ‫און‬ ‫הימל‪,‬‬ ‫א‬ ‫אין‬‫כדי‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פון‬ ‫עבן‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫ל)א"רקבאון‬ ‫געשטאנען‬ ‫קיינעם‪,‬‬ ‫המקדש‬ ‫חטאים‬ ‫בית‬ ‫קיין‬‫דער‬ ‫נישט‬ ‫און‬ ‫אראבער‪,‬‬ ‫גרויס‪,‬‬ ‫דיאזוי‬ ‫געארבעט פון‬ ‫דאךשטייט‬ ‫עס‬ ‫האטווי‬‫יעקבקינד‪,‬‬ ‫רחל‪.‬מיט'ן‬ ‫צוזאמען‬ ‫לאה אנשטאט‬ ‫נא האל לערנט א לימוד‬ ‫סגולה‬ ‫רבידיזכרונו‬ ‫טאהשער טון‬ ‫ארבעטן צו‬ ‫נאר‬‫דער‬ ‫אנהייבן‬ ‫קנאה"‪,‬‬ ‫עצמותאדער‬ ‫וויל‬ ‫אלימלך‬ ‫מענטש‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬רבי ר'‬ ‫דערצו‪.‬‬ ‫עפעס‬ ‫געטון‬ ‫דערויף אדער‬ ‫זיבעצן‬ ‫געארבעט‬ ‫האבן‬ ‫נארער‬ ‫וועט‬ ‫צוואנציג‪,‬‬ ‫און‬ ‫גרייט‬ ‫מ'דארף זיין‬ ‫הונדערטלבן‬ ‫דעם ווי ווייט‬ ‫ן פון‬ ‫עצמות זיך‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫רחל‬ ‫באקומען‬ ‫צו‬ ‫כדי‬ ‫נעכט‬ ‫אזויפיל‬ ‫פאר‬ ‫ווען‬ ‫אפילו‬ ‫שמוץ‪,‬‬ ‫און‬ ‫חטאים‬ ‫פון‬ ‫רעדן‬ ‫ווייל‬ ‫ןבל ראפ פון‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫קבלה פסוק‬ ‫דער‬‫נישט‪.‬‬ ‫טויג א‬ ‫זאגט‬ ‫דערפארמיט‬ ‫אנהייבן‬ ‫וואס‬ ‫עפעס‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ער‬ ‫ווי‬ ‫אז‬ ‫קען‬ ‫קינדער‪,‬קוקן‬ ‫אויס‬ ‫ערחלילה‬ ‫פירט‬ ‫פון‬ ‫גוטע‬ ‫זאל‬ ‫אויף‬ ‫אויפפרעסן‬ ‫לברכה‬ ‫דערפאר‬ ‫ישראל‪.‬אונז‬ ‫יומא‬ ‫אין‬ ‫גמרא זאל‬ ‫א כלל‬ ‫קנאה‬ ‫ס'איזפון‬ ‫האחדות‬ ‫נישט‬ ‫מיט'ן כח‬ ‫קיינמאלאז‬ ‫איז‬ ‫אמת‬ ‫האבן‬ ‫איזאוויבאלד זיידער‬ ‫נאר‬ ‫בלויז‬ ‫קשר‪,‬‬ ‫מויל‬ ‫אפילו‬ ‫אינערליכן‬ ‫דאס‬ ‫וואסזיין‬‫טאגקען‬ ‫צדיקים‪ .‬עס‬ ‫רחל‪ ,‬דארפן‬‫א‬ ‫שעה‬ ‫פריערדיגע‬ ‫אכצן‬ ‫פון‬ ‫אדער‬ ‫אפדי קינדער‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫אוןו א ר‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫ן פון‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫מעלהדיא דיבור פון‬ ‫פארלוירן עס‬ ‫ס'איזשמוץ‪ ,‬איז‬ ‫יענעמ'ס‬ ‫ס'איז‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫פאר א‬ ‫ו‬ ‫אסאך א‬ ‫הייליגערקיין‬ ‫נישט‬ ‫איךס'איז‬ ‫און‬‫רעד‬ ‫ווייל‬ ‫די‬ ‫אז‬‫גרויסער‬ ‫לאזן‬‫מענטש‬ ‫אז די‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫ען‬ ‫אזא‬ ‫לאזן‬ ‫איינעם‬ ‫נישט אז‬ ‫"שלום‬ ‫ווייל‬ ‫יענעם‬ ‫קודם‬ ‫מען‬‫זאלאויף‬ ‫פארוואס?‬ ‫איז דער‬ ‫מצליח‪ ,‬אז‬ ‫אחדות‪,‬וכולן‬‫לקמחית‬ ‫זענען‬ ‫וואס‬ ‫געווארן‬ ‫לה‬ ‫בנים היו‬ ‫שבעה קיין‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫נישט האבן‬ ‫"תנו רבנן‪,‬‬ ‫ווען‬ ‫בכלל‬ ‫ברורה‪,‬זיי זאלן‬ ‫(מז‪.).‬‬ ‫גערעדט אז‬ ‫קיין‬ ‫טאג משנה‬ ‫מעגליך‬ ‫איז‬ ‫פינף מינוט א‬ ‫ס'האט נישט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז די‬ ‫אפגעהיטן‪,‬הייליגע‬ ‫טאג‪ ,‬צי‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫געוועןא‬ ‫משנה‬ ‫ט זוכה געווען‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬ ‫לעבעדיג‪,‬‬ ‫בלייבן‬ ‫דיבורים‬ ‫די‬ ‫לעבט‪.‬‬ ‫וואס‬ ‫רע‬ ‫לימוד‬ ‫רחליעדע‬ ‫שבת‪,‬‬ ‫מענטשןמיט‬ ‫אנדערע‬ ‫מענטשצוזאל‬ ‫געווארן‪ .‬עשית‬ ‫ווען מה‬ ‫חכמים‪,‬‬ ‫חרוב‬ ‫המקדשלה‬ ‫אמרו‬ ‫געשוויסטער‬ ‫צווייטער בית‬ ‫גדולה‪.‬‬ ‫בכהונה‬ ‫שמשואז ביי‬ ‫הייסט‬ ‫דאס אז‬ ‫פארשטייט‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫מצד‬ ‫און און‬ ‫חתונה‬ ‫פרייטאג‬ ‫דער‬ ‫ספר‬ ‫צו‬ ‫ס'קומט‬‫צי א געוויסן‬ ‫מוק'ס‬ ‫און אהבה‪,‬‬ ‫ס'איז‬‫ידידות‬ ‫מען אז‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫פארשטייט מער‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫ו‬ ‫זינדיגן‪,‬‬ ‫שטערקערער שלום‪,‬‬ ‫קנאה הרע‪.‬‬ ‫מ'שפירט א לשון‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫אפגערעדט ווען מ'טשעפעט א מענטש‪ .‬די וועלט‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן‬ ‫אינערליכן‪,‬‬ ‫שטארקן‪,‬‬ ‫א‬ ‫קעגן‬ ‫דעם‬ ‫בויען‬ ‫זענען‬ ‫פון‬ ‫דיבורים וואס‬ ‫דערלייגט‬ ‫העלפט‬ ‫האט רחל נישט‬ ‫ייג האל צוזאמען‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫ערגער‪.‬‬ ‫פארגינען פאר ווען‬ ‫ביתי‬ ‫קורות‬ ‫ראו‬ ‫לא‬ ‫מימי‬‫זה‬ ‫להם‪,‬‬ ‫ואין‬ ‫אמרה‬ ‫להם‪,‬‬ ‫לכך?‬ ‫התחלה‬ ‫שזכית‬‫שהוא‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫אחד‬ ‫שרעקליכן‬ ‫אב‬ ‫להם‬ ‫א‬ ‫שיש‬ ‫אויף‬ ‫ווערן‬ ‫נתבזה‬ ‫גייט‬ ‫לאה‬ ‫אנדערע‪.‬‬ ‫באשטייט"‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און‬ ‫זאגט‪" ,‬א פאטש פארגייט און א ווארט‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫קינד‪ .‬זיבעצן שעה‬ ‫מורא'דיגע חשיבות‪,‬‬ ‫דאס איז א‬ ‫נדערע‪ .‬זצ"ל‪.‬‬ ‫מצדא זאך וואס יעדער האט‬ ‫רקאיז‬ ‫צניעות‬ ‫שערי"‪.‬‬ ‫קלעיואין‬ ‫מיט'ן דיהאח‬ ‫שייכותאיבער‬ ‫אוןזי איר‬ ‫קשרגיט‬ ‫ג אליממ געזונטן‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫משפחה‬ ‫ידידות מיט‬ ‫זינדיגט‬ ‫דיפון‬ ‫קשר‬ ‫א אין‬ ‫דער גוף‬ ‫געבויטדא‬‫ס'איז‬ ‫ווען‬ ‫אויב‬ ‫האט‬ ‫אז‬ ‫שכן‬ ‫וואס‬ ‫מהר"ל‪,‬‬ ‫וכל‬‫מענטש‬‫כל שכן‬ ‫דער‬ ‫זאגט‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫האח‬ ‫בלייבט‪.‬‬ ‫ווארט שם‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫א‬ ‫לאה זאל‬ ‫נקראאזמצד‬ ‫סימנים‬ ‫ממילא‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫וועט דערפאר באקומען‬ ‫ער‬ ‫וואס‬ ‫טאג‬ ‫שכר‪ ,‬פון רביפונעם‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫גוף‪.‬ער‬ ‫אז‬ ‫מרגיל‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫ווייטן‪ ,‬מעודד‬ ‫זיך‬ ‫וויילאיז‬ ‫מענטש‬ ‫קיין א‬‫און‬ ‫מחלוקת‪,‬‬ ‫מחזק זייןא‬ ‫"כיאון מוסיף זיין‪ ,‬און דער‬ ‫צולייגן‬ ‫מ'קעןאזוי‪:‬‬ ‫ערקלערט עס‬ ‫פאראון ערעפעס וואס‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫ברודער‪.‬‬ ‫אפט ביי א‬ ‫מוואלברוז‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫פארשעמט‬ ‫נישט דוב‬ ‫ישכר‬ ‫אפ טשינ‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צו‬ ‫ער‬ ‫לייגט‬ ‫דאך‬ ‫נאכדעם‬ ‫ס'איז‬ ‫אהבת‬ ‫פוןנאר‬ ‫חידוש‪,‬‬ ‫און‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫ענין‬ ‫נישט‬ ‫דעם‬ ‫עסא‬ ‫איזאין‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫אבערזיך‬ ‫מ'דארף‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫אפגעהיטן‪ .‬ער‬ ‫זיךאיז געווען‬ ‫דיבור‬ ‫וועט‬ ‫מענטש זיין‬ ‫שכר‪ ,‬וויבאלד‬ ‫א‬ ‫אהבת‬ ‫דעם ענין פון‬ ‫האט‬‫מ'קען‬ ‫צניעות‬ ‫פון‬‫דיבור‪,‬‬ ‫זכות‬ ‫א‬ ‫אויף‬ ‫אין‬ ‫אז‬ ‫זיין‬ ‫העלפט‬ ‫מפייס‬ ‫מ'קען‬ ‫באשעפער‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫אין‬ ‫אויסגעשמועסט‬ ‫עס‬ ‫ווערט‬ ‫ר‪ .‬אזוי‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫וויילאיןער איז‬‫שלום‪,‬נישט‬ ‫גשמי‪,‬‬ ‫אויךאבפרט‬ ‫דבר‬ ‫מחלוקת‪,‬‬ ‫גוף איז‬ ‫איז‬‫וואס‬ ‫זמןדי‬ ‫ברודער‬ ‫דער‬ ‫וועגן‬ ‫נאטור‪.‬‬ ‫דער‬‫רעדן‬ ‫פאר'ן‬ ‫זיין‬ ‫איז‬‫נישט‬ ‫אז‬‫איז‬ ‫גייט‬ ‫המקדש‪,‬‬‫חורבן פונעם בית דאס‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫רחלשטערקער און נענטער ווי‬ ‫חיבור‬‫פאר‬ ‫געווען!‬ ‫נישט‬ ‫דער‬ ‫שכן‪,‬‬ ‫האט‬ ‫איז‬ ‫דאס‬ ‫ער‬‫חברא‬‫איז‬‫פאר‬ ‫הרע‪.‬‬ ‫נפש‬ ‫פרעמדן‪,‬‬ ‫לשון‬ ‫מסירות‬ ‫גערעדט קיין‬ ‫וואספאראא‬ ‫נישט פאר‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫אהאט‬ ‫פסאוו‬ ‫אויסמעקן כאילו ס'איז נישט געזאגט‬ ‫מען נישט‬ ‫עס‬ ‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫‪ ,‬איז דער צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫קינדער‪.‬‬ ‫גוטע‬ ‫זאך‪,‬טאה א יתום‪.‬‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫כדי‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬ ‫דאךצי‬ ‫ברודער‪,‬‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫איז‬ ‫זעלבןזיין‬ ‫נשמה‬ ‫אויף‬ ‫פונעם‬ ‫אבער די‬‫נישט רעדן‬ ‫במציאות‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫מיר גייט‬ ‫געמיינע‬ ‫דאך‬ ‫שטוב‪,‬א ער‬ ‫יעצט אין די טעגס'איז‬ ‫אייגענעאויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫ענטפער‬ ‫גוטס‪.‬‬ ‫דיינע‬ ‫גערעדט‬ ‫אז דער‬ ‫מיט‬ ‫זיךהאט‬ ‫טוט‬ ‫בלויזער‬‫וואס פה‪.‬‬ ‫אבערנישט‬ ‫ניבול‬ ‫קיין‬ ‫גערעדט דא‬ ‫חתן און געווארן‪ .‬דאס איז א לעבעדיגע זאך וואס איז‬ ‫איר‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫אד‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫וואס‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫בלויז‬ ‫אלעס‬ ‫דאס‬ ‫טנ'ס פאלק – און‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫רושם‪(.‬נתיב אהבתדישוואגער‪ ,‬צי‬ ‫האלטנתיבות עולם‬ ‫מהר"ל אין‬ ‫דער מהר"ל‬ ‫זיין חבר? דער‬ ‫אייגענע‬ ‫אדער‬ ‫ברודער‬ ‫איד‪.‬דיין‬ ‫"אלמנה"‪,‬‬ ‫זיין‬ ‫אייגענע‬ ‫וועטדיין‬ ‫"יתומים"‪,‬‬ ‫סגולות פאר גוטע קינדער‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫דערפאר‪ ,‬אז‬ ‫אנדערער‬ ‫ווער דער‬ ‫ס'איז דא‪.‬‬ ‫וואסצי סיי‬ ‫פעטער‪,‬‬ ‫הייליגסטע זאך‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫נאר‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫אנדערן‬ ‫אן‬‫קיין‬ ‫טון‬‫געווען‬ ‫דארפן‬ ‫מצער‬ ‫יעצט‬ ‫נישט‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ער‬ ‫ז‬‫י‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫ע‬ ‫ט‬ ‫י‬ ‫אמאל געווען און ס'לאזט א געוויסן‬ ‫אנדערעפונעם‬ ‫"גרושה"?די מאמע‬ ‫ן כלל ישראל‪ ,‬צו זיין‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫מ'זינדיגט מיט דער נשמה איז עס ערגער‪ .‬וועגן‬ ‫מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫ברענגט אזאך)‪.‬‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫פרקאא')‬ ‫נענטער צו‬ ‫ווער איז רעים‬ ‫די‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫ווי‬ ‫פריערא‬ ‫טראכטן‬ ‫דען‬ ‫קומען‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫בחור‬ ‫בעסטן‬ ‫דעם‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ז‬‫י‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫דיבור איז ערגער ווי‬ ‫בוודאי אז ס'איז א גרויסער‬ ‫קייןזיין‪ ,‬איז‬ ‫נישט נאר‬ ‫געבוירענער קשר איזצד זאל‬ ‫דאך אז מ'קען רעדן צוויי‬ ‫מיט'ן‬‫זאגט‬ ‫חפץ חיים‬ ‫מוותר געווען צודער‬ ‫פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי האט‬ ‫ערגער ווי אונס ומפתה‪.‬‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫מוציא שם רע‬ ‫דעם איז א‬ ‫הייליגן שבת‬‫מ'זאגט מוצאי‬ ‫קודש פון‬ ‫זאך‪ .‬אמרי‬ ‫לאמיר‬ ‫פסוקים וואס‬ ‫פוןאיןדי‬ ‫שטייט א‬ ‫מהר"לדיא פלא פון‬ ‫איינע‬ ‫דעןפון‬ ‫קומען‬ ‫זאגטדידער‬ ‫קינדער‬ ‫אייגענע‬ ‫שייכותדי‬ ‫משפחה?!‬ ‫האבן א‬ ‫אייגענע‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫מאמע‬ ‫מינוט‪,‬צו זיין‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫וועלט‪ .‬זי‬ ‫יז ‪.‬טלעוו‬ ‫צדיקים"‪.‬‬ ‫(אויב דער‬ ‫לבנים‬ ‫געווארן‬‫געבוירן"ויזכה‬ ‫מ'איז זכות‪,‬‬ ‫מענטש‬ ‫וועלכן‬ ‫א‬ ‫אז‬ ‫מיט‬ ‫‪,‬‬ ‫קמג)‬ ‫אות‬ ‫הקדושה‬ ‫(שער‬ ‫סטרעליסקער‬ ‫ער‬ ‫ס'איז‬ ‫וועט‬ ‫אז‬ ‫ממילא‬ ‫אויס‬ ‫זעט‬ ‫נאר‬ ‫א‬ ‫אין‬ ‫פרעמדע?‬ ‫דיבורים‬ ‫ווי‬ ‫הונדערט‬ ‫שפעטער‬ ‫געווארן זיין‬ ‫(אויבדידער‬ ‫שלום‬ ‫"שלום‬ ‫דערמאנט‪,‬‬ ‫ווערט‬ ‫לך"‪,‬‬ ‫"ויתן‬ ‫ביי‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫כלל‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫בני‬ ‫געמיינע‬ ‫אלע‬‫פון ב"י‬ ‫מעבש‬ ‫פוןער‬ ‫מאמע‬ ‫מיטזיין די‬ ‫קה‪ ,‬צו‬ ‫י"באשבטי‬ ‫ט‬ ‫מעשה‬ ‫דער באשעפער זאל העלפן אז אונזער דיבור‬ ‫מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫אויךוועט‬ ‫נאכדעם‬ ‫וואס‬ ‫דיבורים‬ ‫געוואלד‬ ‫האבן‬ ‫צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫פראגע‪,‬קען‬‫חיבור‬ ‫אזא‬ ‫תכלית‪,‬‬ ‫און‬ ‫נחיצות‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫א‬ ‫דעם‬ ‫אין‬ ‫דא‬ ‫זאל זיין ריכטיג‪ .‬דער •••‬ ‫פארוואס‬ ‫קינדער‬ ‫זיינע‬ ‫אויפציען‬ ‫די‬ ‫זיך‬ ‫שטעלט‬ ‫וועט‬ ‫אויגן‪,‬‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫די‬ ‫זיך‬ ‫לרחוק‬ ‫היט‬ ‫וואס‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫שוואכסטן‬‫דעם…ןוא‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫טערקער ווי‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫בית אהרן (פרשת נח)‬ ‫באקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫מ'זאלזיקודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫דעם?‬ ‫צוויי‬ ‫אנשטאטאז‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫אריינגיין‬ ‫באקומען‬ ‫ס'קען‬ ‫שכר‪ .‬אויב‬ ‫גייט זי‬ ‫באקומען וואס‬ ‫דערויף‬ ‫און…‬ ‫וו‬ ‫איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫נאכדעם‬‫מענטשן‬ ‫ערשטבלא‬ ‫ויגדלם‬‫פרעמדע‬ ‫און‬‫לרחוק"בניו‬ ‫עיניו‪ ,‬יחיו‬ ‫"שלום‬ ‫["השומר‬‫וואלט קודם‬ ‫צער‬ ‫שטייט‬ ‫קיין‬ ‫אנשטאט אן‬ ‫יצר הרע‬ ‫ערגסטןדער‬ ‫אזוי גרויס‪.‬‬ ‫באקומעןנסיון‬‫האטאיז דער‬ ‫דערפאר‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫זימינוט‪,‬שלום‬ ‫גייטא‬ ‫געהאט‪,‬‬ ‫שידוךג וואס זיגייט‬ ‫טן‬ ‫און‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫אהבה צו‬ ‫טייטשט דעם פסוק "כי פי ה' דיבר"‪ ,‬אז מיין מויל‬ ‫זיין‬ ‫געדארפט‬ ‫לכאורה‬ ‫קרוב?‬ ‫קען אין‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫פאר'ן‬‫דעמאלט‬ ‫דעם‬ ‫ווערטער אין‬ ‫הונדערט‬ ‫אב טיי‬ ‫מרבהאזזייןיעדער‬ ‫געבןאזדי זכיה‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫זאל‬ ‫באשעפער‬ ‫לאמיר‬ ‫דער‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫זיין אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫געדארפט‬ ‫לאמיר‬ ‫הזמן"]‪.‬‬ ‫וואלט‬ ‫ממקרי‬ ‫לכאורה‬ ‫זה‬ ‫ידי‬ ‫קרוב?‬ ‫על‬ ‫אותם‬ ‫פאר'ן‬ ‫ויציל‬ ‫שלום‬ ‫צער‪,‬‬ ‫מיט‬ ‫חסד‬ ‫טון‬ ‫און‬ ‫ארויסגיין‬ ‫ענדערש‬ ‫זאל‬ ‫מען‬ ‫וויל‬ ‫רבה זיין גייט‬ ‫אנשטאטוואס‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫דעם ערגסטן‬ ‫ומען םעד‬ ‫אהבה צו‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫רעדט גאט ברוך הוא‪ .‬דאס איז דער תפקיד פון‬ ‫באקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫נאכדעם‬ ‫ערשט‬ ‫דעראון‬ ‫"שלום זילרחוק"‬ ‫געהאט‪ ,‬גייט‬ ‫קודם‬ ‫‪204,000‬זי האט‬ ‫שטייט‬ ‫ווערטער!‬ ‫שידוך‬ ‫אריינגיין‬ ‫בעסטן‬ ‫דעםשעה‬ ‫זיבעצן‬ ‫עב‬ ‫אונז‪ ,‬און‬ ‫איןזיין א‬ ‫געוואנדןזאל‬ ‫איז קינדער‪,‬‬ ‫אונזערע‬ ‫מענטשן‬ ‫אונז‪ ,‬און‬ ‫פרעמדע‬ ‫איינער פון‬ ‫נתיב הלשון‪ ,‬אז א דיבור‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫זאגט אין‬ ‫מהר"ל‬ ‫משפחה!‬ ‫אייגענע‬ ‫די‬ ‫נישט‬ ‫אבי‬ ‫באקומעןאיינעם ‪-‬‬ ‫גייטקאזיב יעדן‬ ‫פארוואסקודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫פראגע‪,‬אז מ'זאל‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫"פרשת תולדות"‪ ,‬און ס'זאל זיין "שם ויפת"‪ ,‬גוטע‬ ‫מויל‪.‬‬ ‫אונזער‬ ‫מצוה‬ ‫(נר אין‬‫מ'זעט‬ ‫מהר"ל‬ ‫ווייל‬ ‫עבירה‪.‬אין‬ ‫מעשהגעפינען‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫אנדערעאסגולה‬ ‫אויך‬ ‫ערגער ווי‬ ‫נאכדעם‬ ‫די‬ ‫זיך‬ ‫איז אן‬ ‫שטעלט‬‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫לרחוק‬ ‫ס'איז א סך הכל פון גאר אסאך ווערטער‪,‬‬ ‫זי‬ ‫שוואכסטן‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫דעם?‬ ‫דעם‬ ‫אנשטאט‬ ‫כלל‬ ‫באקומען‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫ו‬ ‫סעמ‬ ‫קה‪,‬‬ ‫א סגולה פאר בנים צדיקים‬ ‫בנים‬ ‫ליה נאר‬ ‫בנר הויין‬ ‫"הרגיל‬‫שלום‬ ‫זאגט‪,‬‬ ‫"שלום‬ ‫גמראאן‬ ‫דערמאנט‪ ,‬אז‬ ‫דערב')‪ .‬די‬ ‫ווערט חלק‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫ביי "ויתן לך"‪,‬‬ ‫בני‬ ‫געמיינע‬ ‫אלע‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫(אויב דער‬ ‫געווארן מיר‬ ‫די זכיה‪ ,‬אז‬ ‫אונז געבן‬ ‫געבוירן‬ ‫מ'איז‬ ‫וועלכןזאל‬‫באשעפער‬ ‫דערמיט‬ ‫באצאלט‬ ‫ומפתה‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫אונס‬ ‫תורה‬ ‫זייער אסאך גוטע דיבורים יעדן איינציגן טאג‪.‬‬ ‫ה‪ ,‬אריין‬ ‫עולם די‬ ‫דעםהאבן‬ ‫אויףאלע‬ ‫זאלן‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫מיר‬ ‫נעמען‪.‬‬ ‫ערליכע‬ ‫נעמען‪,‬‬ ‫לאמיר‬ ‫פארוואס‬ ‫מוציאזאך‪.‬‬ ‫מדייק‪,‬א‬ ‫פלאאפון‬ ‫מהר"ל‬ ‫שבת א‬ ‫מוצאידער‬ ‫מהר"ל‬ ‫איז‬‫דער‬ ‫מ'זאגט‬ ‫חכמים"‪,‬‬ ‫תלמידי שקל‬ ‫זאגט‬ ‫פסוקים וואס‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫מ'דארף האבן זייער א גוטןאיינע פון די‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫מוילנישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫אונזעראיז‬‫אויף קשר‬ ‫זאלן זיין אן אדון‬ ‫געבוירענער‬ ‫שם‬ ‫אבער‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫פאר'ן‬ ‫פופציג‬ ‫שייכותצומיט'ן‬ ‫אקאונטענט‬ ‫וועלטצופוןהאבן א‬ ‫מוותראגעווען‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫אה יז‬ ‫ריכטיגן‬ ‫בחוקתי)‪ :‬וואס‬‫געבן דעם‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫(פרשת‬ ‫דשמיא צו‬ ‫אלימלך זאגט‬ ‫זאך)‪.‬סייעתא‬ ‫דער און‬ ‫רבי ר'‬ ‫מענטש‪,‬שכל‬ ‫–‬ ‫דא‪,‬‬‫אונס‬‫רעדטא‬‫נענטערבייצו‬ ‫אז‬‫מען‬ ‫אויס‪,‬‬‫לעכט‬ ‫קומטאיז‬ ‫אין‬ ‫ווער‬ ‫פון זאך‪:‬‬ ‫וועלכע‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫הונדערט‪.‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫נישט‬ ‫טראכטן א‬ ‫באצאלט‬ ‫רעא‬ ‫שטייט‬ ‫ווערטברענגט‬ ‫א')‬ ‫סגולות‪,‬‬ ‫פרק‬ ‫רעים‬ ‫אין דער‬ ‫דאך‬ ‫בחור‬ ‫בעסטןאיז‬ ‫היינט‬ ‫ועקגעגעבן דעם‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫פונעם‬ ‫ס'קומט‬ ‫מאמע‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫שכר‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫צוזאמרעכענען דעם‬ ‫ישראל‪,‬‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫נצחיות‬ ‫קענען‬ ‫נ‬‫צ‬ ‫ח‬ ‫תוי‬ ‫אונזערע‬ ‫מענטש איז אן‬ ‫דעריעדן פון‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫נחת פון‬ ‫פה"? אז‬‫שבעלהאבן‬ ‫מיר זאלן‬ ‫"תורה‬ ‫הייסט און‬ ‫זאגטהאלטחינוך‬ ‫מהר"ל‬ ‫מען‬ ‫חנוכה"?‬ ‫צאלט‬ ‫עבירה‪,‬דער‬ ‫"הרגיל בנר‬ ‫חבר?‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫אהבת‬ ‫זיין‬ ‫מעשה‬ ‫אדער‬ ‫(נתיבאצי‬ ‫שבת"‬ ‫ברודער‬ ‫איז‬ ‫עולם‬ ‫זייןבנר‬ ‫וואס‬ ‫איןאין נתיבות‬ ‫"הרגיל‬ ‫ומפתה‬ ‫מהר"ל‬ ‫אלעס א‬ ‫קינדער‬ ‫דאסקען זיין‬ ‫דער‬ ‫אויף גוטע‬ ‫אייבערשטער‬ ‫סגולה נאר‬ ‫א שידוך‪,‬‬ ‫נאר דער‬ ‫אנדערן‬ ‫געברענגט‬ ‫זיך דערפאר‪.‬‬ ‫צט דארפן טון אן‬ ‫בלויז‬ ‫און‬ ‫–‬ ‫פאלק‬ ‫אייבערשטנ'ס‬ ‫ישטעבלויז כתבי‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ב‬ ‫ר‬ ‫רבי איר דער‬ ‫פשעווארסק (מכתב נ"ז)‪ ,‬ווי‬ ‫פון חתן און‬ ‫הקודשאיר‬ ‫טרויערן אויפ'ן‬ ‫אויפ'ן וואס מיר‬ ‫די טעג‬ ‫יעצט אין‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫צדיקיםממילא‬ ‫קדושים‬ ‫מויל – און‬ ‫זוכה זיין צו בנים‬ ‫באלעבאס‬ ‫טאטן‪.‬זאלן‬ ‫זעלבן‬ ‫קינדער‪ ,‬אמיר‬ ‫און‬ ‫אדון‬ ‫פונעםא‬ ‫וויילביי‬ ‫רע‬‫במציאות‬ ‫חבר‪.‬‬ ‫בנר"‪,‬‬ ‫שם‬ ‫מוציאזיין‬ ‫דאך‬ ‫"הרגיל–‬ ‫איז‬ ‫ביי‬ ‫דוקא‬ ‫דעם‬ ‫מ'צאלט‬ ‫אויף‬‫שטייט‬ ‫וואס‬ ‫ענטפער‬ ‫דעםעס‬ ‫דעראז‬ ‫מהר"ל‬ ‫אז פון‬ ‫העלפט‬ ‫טאטן‪ .‬האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫מ'דארף‬ ‫צו וואס‬ ‫שכר‬ ‫גרויסן‬ ‫אזא‬ ‫פאר‬ ‫חשבון‬ ‫רואה‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫ישועותזמן וואס‬ ‫איז דער‬ ‫המקדש‪,‬אלע‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫גרויס‬ ‫ענין פון אהבת‬ ‫אזוי‬ ‫זיין‬ ‫דעם‬ ‫ממשיך זיין‬ ‫זאלן‬ ‫פון אין‬ ‫וואס‬ ‫שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫זיין‬ ‫ביתאיז‬ ‫ער‬ ‫קענען‬ ‫לבדו‪,‬‬ ‫אלע מחזק‬ ‫פונעם‬ ‫ווייל‬ ‫לה'‬ ‫זיך‬ ‫מויל‬ ‫בלתי‬ ‫חורבן‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫מ'דארף‬ ‫אונזער‬ ‫אויך‬ ‫וטהורים‪,‬‬ ‫וועט‬‫איז‬ ‫נענטער ווי‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫ברודער‬ ‫אוןתלמידי‬ ‫פאר'ן‬ ‫בנים‬ ‫פון‬ ‫שטערקער‬‫חיבור סגולהאז‬ ‫דערהאט די‬ ‫מצוה‬ ‫דיבור‪.‬‬ ‫איז‬ ‫של‬ ‫חברא‬ ‫יעדע נר‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫פארשעמען‬ ‫צו‬ ‫אודאי‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫פשעווארסקער זכרונו לברכה האט‬ ‫דאך‬ ‫זיך‬ ‫נישט‬ ‫לוינט‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫אויסגעשמועסט אין‬ ‫געהערט פון זיין זיידן‪,‬‬ ‫ווערט עס‬ ‫כדי‬ ‫נו‪,‬‬ ‫אזויהאט‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫יענקעלעדאס געווען! רחל‬ ‫איד‪.‬‬ ‫איין‬ ‫דעם‬ ‫שוועסטער‪ .‬ער‬ ‫צוליב‬ ‫פאר‬ ‫רא מסירות נפש איז‬ ‫טסעווש פארציילט וואס‬ ‫געבן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫ב‬ ‫א‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫יענער‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫ברכות‬ ‫ער צו‬ ‫מיט‬ ‫לייגט‬ ‫נאכדעםאידן‪,‬‬ ‫פאר‬ ‫נאר‬ ‫דערצו‬ ‫און‬ ‫א צווייטן‪.‬‬ ‫מעגליכקייט‬ ‫ייגט ער צו נישט‬ ‫אזוי‪" :‬כי‬ ‫עס‬ ‫דידערצו‪,‬‬ ‫ערקלערט אז‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫האט‬ ‫ער‬‫יעדערדי‬ ‫און‬ ‫צדיקים‪.‬‬ ‫ברודער‪.‬‬ ‫בייאוןא‬ ‫דיבור‪.‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז חכמים‬ ‫אויפ'ן‬ ‫ווערן‪ .‬ארבעטן‬ ‫שעמטבע איבער‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫יעקב‪.‬‬ ‫פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫קדוש‬ ‫קדושינו‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫יעקב‬ ‫ווי‬ ‫סיבה‬ ‫מסביר‬ ‫מהר"ל איז‬ ‫דער‬ ‫דעם זכות פון די מאמע פון רבי ר' אלימלך‬ ‫יששכר‪,‬‬ ‫עבודת‬ ‫י תדו‬ ‫זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫ידידותצו‬ ‫חברים‪,‬פוןמכבד‬ ‫א ווארט איז א‬ ‫מיט‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫געבויט‬‫מצד‬ ‫האט‬ ‫היכל‬ ‫רק‬ ‫וואס‬ ‫האח‬ ‫א‬ ‫אין‬ ‫מענטש‬ ‫שם‬ ‫מדרש‪,‬‬ ‫ואין‬ ‫בית‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫א‬ ‫אין‬ ‫לעקטער‬ ‫מצד‬ ‫נקרא‬ ‫די‬ ‫האח‬‫זיין‬ ‫מנדב‬ ‫זאל‬ ‫לאה‬ ‫אז‬ ‫סימנים‬ ‫איבער די‬ ‫איר‬ ‫"ואילו פינו מלא שירה כים"‪ ,‬אויב מיר וועלן‬ ‫גוף איז א גשמיות'דיגע זאך‪ ,‬ממילא איז דער פגם‬ ‫ט זי ‪.‬ל‬ ‫קשר פון ידידות‬ ‫ממילאמיט‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫אנדערע‪.‬‬ ‫פאר‬ ‫און פארגינען‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫פארוואס זי האט זוכה געווען צו אזעלכע הייליגע‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫ז‬‫צ‬ ‫"‬ ‫זאלן‬ ‫מיר‬ ‫העלפן‬ ‫אייבערשטער‬ ‫פרעמדער‬ ‫אפהיטן אונזער מויל אז ס'זאל גארנישט זיין דארט‬ ‫חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫פרעמדער‬ ‫א‬ ‫דער‬‫–‬ ‫זאל‬ ‫רחוק‬ ‫א‬ ‫פון‬ ‫זה‬ ‫זיך‬ ‫למאור"‬ ‫ואין‬ ‫ס'רעדט‬ ‫להם‪,‬‬ ‫"נר‬ ‫התחלה‬ ‫ווען‬ ‫הייסט‬ ‫דאס‬ ‫שהוא‬ ‫וואס‬ ‫אחד‬ ‫נישט אזוי גרויס ווי ביים דיבור‪ ,‬וואס איז א חלק‬ ‫ישיבה‪,‬‬ ‫אב‬ ‫להם‬ ‫א‬ ‫אין‬‫שיש‬ ‫התורה‪,‬‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫קינדער‪.‬למעשה האט‬ ‫לעבעדיגע זאך‬ ‫מענטשן‬ ‫נאר‬ ‫אנו‬ ‫איז‬ ‫לעבן "אין‬ ‫אנדערע‬ ‫קנאה צו‬ ‫דעמאלט‬ ‫ר ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫אויבערשטן‪,‬אין‬ ‫ליכטיגקייט‬ ‫מ'שפירט א‬ ‫צוםאון‬ ‫ידידות‬ ‫וועןדי‬ ‫שירה‬ ‫מעראז‬ ‫שפירן‬‫געשוויסטערמיט‬ ‫אויסער‬ ‫פוןשלום‪,‬‬ ‫שטערקערער‬ ‫נשמה‪,‬‬ ‫דערביי‬ ‫קינדער‪ .‬אז‬ ‫הייסט‬ ‫פון‬ ‫קומט‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫גוטע‬ ‫דאס‬ ‫דיבור‬ ‫פאר‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫דער‬ ‫מסוגל‬ ‫נפש‪.‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫מצד‬ ‫איז‬ ‫פונעם‬ ‫רחל נישט דערלייגט פון דעם און‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫עמל‬ ‫אין אז די‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫מען‬ ‫זאל‬ ‫א‬ ‫אסאך‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫זענען‬ ‫וואס‬‫ווייל‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫"שלום‬ ‫קודם‬ ‫הייליגע‬‫מאמע‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫פארציילט‪,‬‬ ‫געווען‬ ‫זוכה‬ ‫יענקעלע‬ ‫האט‬ ‫רבי‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫האט‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ה יז‬ ‫ענדיגן‬ ‫קענעןתורה‪,‬‬ ‫זיסקייט אין‬‫מיר נישט‬ ‫יל ס'איז אסאך א‬ ‫להודות"‪ ,‬וועלן‬ ‫שפירן א‬ ‫מספיקים מיר זאלן‬ ‫האבן קייןרוחניות‪,‬‬ ‫רעדט‪ .‬א‬ ‫שלמה'קע‬ ‫וואסנישט‬ ‫בכלל‬ ‫רבי‬ ‫איז די‬‫זאלן‬ ‫הרה"ק‬ ‫נשמה‬ ‫דער‬ ‫איז זיי‬ ‫אזפון‬ ‫די מעגליך‬ ‫אחדות‪ ,‬די‬ ‫ממללא‪.‬‬ ‫נאך‬ ‫מ'זאגט‬‫געווארןאיז‬ ‫רוח‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן דעם‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫ב‪..‬םי‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫פאר א‬ ‫אויפפרעסן פון‬ ‫פסוק‬ ‫דער‬ ‫אונז‬ ‫זאל‬‫זאגט‬ ‫קנאה‬ ‫דערפאר‬ ‫אז‬ ‫אויס‬ ‫קיינמאל נישט‬ ‫פירט‬ ‫האבןשכל און‬ ‫ער‬ ‫איזזייפונעם‬ ‫וויבאלד‬ ‫דארפן‬ ‫תואר‪,‬‬ ‫רחל‪,‬‬ ‫יפת‬ ‫פון‬ ‫א‬ ‫קינדער‬ ‫געווען‬ ‫די‬‫איז‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫אלימלך‬ ‫און‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫ר'‬ ‫רבי‬ ‫פון‬ ‫ש‬ ‫ב‬ ‫ט‬ ‫וואסמיר‬ ‫ברכותאון‬‫טובים‪,‬‬ ‫פילע‬ ‫ומעשים‬ ‫אויף די‬ ‫מצוות‬‫אייבערשטן‬‫שמים‪ ,‬אין‬ ‫יראתדעם‬ ‫לויבן‬ ‫דיבור‬ ‫קשר‪ ,‬צו‬ ‫ישראל‪.‬דער‬ ‫אז אז‬ ‫אינערליכן‬ ‫כללדעם‬ ‫ראיה צו‬ ‫פסוק‬ ‫אר זאגט דער‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫המזון‬ ‫ברכת‬ ‫בענטשן‬ ‫דערפאר‬ ‫זי"ע‬ ‫זוועהילער‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון‬ ‫רחל‬ ‫באקומען‬ ‫איזצוזיין‬ ‫כדי‬ ‫נעכט נאר‬ ‫זויפיל ךיז‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫האטגרייט פון דער נשמה‪ ,‬קען מען‬ ‫(פרקזיין‬‫מ'דארף‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫איןווייט‬ ‫בריוו‪,‬‬ ‫דארטןווי‬ ‫דעם‬ ‫פון‬‫לשון‬ ‫לערנען‬ ‫דאסזיך‬ ‫רעל‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫עצמותמילי‬ ‫ומזוני‪ ,‬ובכל‬ ‫חיי"רקב‬ ‫בבני ל)‬ ‫(משלי יד‪,‬‬ ‫שענקען‪,‬‬ ‫ס'שטייט‬ ‫ער וועט אונז‬ ‫יעדערדערצו‪.‬‬ ‫עפעס‬ ‫געטוןאויף‬ ‫אדער און‬ ‫דערויףזען פון‬ ‫געארבעט א סידור‬ ‫דעם וואס‬ ‫כד‪,‬‬ ‫קדושים‬ ‫זאלן טון גוטס פאר א צווייטן איד‪ ,‬משפיע זיין און‬ ‫גוטע‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫מסוגל‬ ‫געשטאנעןאיז‬ ‫המקדש אין‬ ‫איז‬ ‫אינעווייניג‬ ‫דער בית‬ ‫גרויס‪ ,‬און‬ ‫פרשת אזוי‬ ‫זאגט אין‬ ‫געארבעט‬ ‫מדרש‬ ‫דאך‬ ‫האט‬ ‫דער‬ ‫יעקב‬ ‫רחל‪.‬‬ ‫טאטק‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫תמיד‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫זאל‬ ‫פלעגן‬ ‫צווייטער‬ ‫איינוואוינער‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫ערותוואו‬ ‫פון‬ ‫שענק‪-‬הויז‬ ‫אוועקצוגעבן‬ ‫"ולא איראה בך‬ ‫געהאט‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ע‬ ‫וצ‬ ‫דמיטבפון‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫מויל‪,‬‬ ‫געטוןא‬ ‫און‬ ‫גארגל‪,‬‬ ‫מיט א‬ ‫צונג‪,‬‬ ‫האט א‬ ‫בעל חי‬ ‫דיבור"‪ ,‬אויב‬ ‫דבר‪ ,‬ערות‬ ‫ז)‪,‬‬ ‫דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫אנשטאטרעים‬ ‫מ'זאל‬ ‫ווערן זיין‬ ‫וועןצו‬ ‫גארנישט‬ ‫אנדערע מענטשן‪ ,‬און אלעס‬ ‫רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬‫חברים‪ ,‬אים‬ ‫ון צוויי‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫אוועקגעבן פאר‬‫צוויי‬ ‫זיך‬ ‫ס'האנדלטזיך‬ ‫ס'שטייט‬ ‫אהבה‬ ‫ווייל‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬‫האטא‬ ‫געוועןגוטע‬ ‫נישטדאס‬ ‫ברודער‬ ‫בעצם איז‬ ‫דער איז‬ ‫קינדער‪.‬‬ ‫שכינה‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫מיט'ן‬ ‫אויסנארן‬ ‫קענען‬ ‫שט‬ ‫סארטבאהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫זאל‬ ‫מרבה זיין‬ ‫דעראון אקנאה צו‬ ‫וואס‬ ‫ברודער‪,‬אןנאר ס'איז א פרט‬ ‫ברודער'ס‬ ‫זיין‬ ‫קומען טרינקען בראנפן און שיכור'ן‪ ,‬פלעגט זי‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫אודאי‬ ‫און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫פארשעמט‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ש‬ ‫ע‬ ‫גרעסערער‬ ‫קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫סידור‪ .‬ועומד לימין רבינו‬ ‫א הקהילה‬ ‫לכל אין‬‫בענטשן‬ ‫מ'זאל‬ ‫חינוךמסור‬ ‫געווען‬ ‫שוין‬ ‫איןאיז‬ ‫המקדש‬‫ווערן שוין‬ ‫ביים צווייטן בית‬ ‫ובהרחבה‬ ‫גדולים איך‬ ‫וחסדים‬ ‫רחמים‬ ‫מתוך‬ ‫קומען‬ ‫זאל‬ ‫לבן‬ ‫כדי‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫חתן‬ ‫גייןאיר‬ ‫סימנים פון‬ ‫מעןןיילא‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט‬ ‫נפלאה‪,‬‬ ‫במסירות‬ ‫שליט"א‬ ‫קדשי‬ ‫בלב ונפש‬ ‫לזולתו‪,‬‬ ‫ומטיב‬ ‫החשוב‪ ,‬טוב‬ ‫לידידנו‬ ‫טובזאל‬ ‫פנים מזל‬ ‫ברכת‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫פלאץ פאר‬ ‫"ר' איד‪,‬‬ ‫זאגן‪,‬‬ ‫אים‬ ‫און‬ ‫יענעם‬ ‫צו‬ ‫געבוירן‬ ‫זענען‬ ‫זיי‬ ‫אז‬ ‫צוגעפירט‬ ‫האט‬ ‫באשעפער‬ ‫סחורה‬ ‫נתבייש‬ ‫שטיקל‬ ‫אזא‬ ‫צווייטער‬ ‫אז א‬ ‫אויפ'ן‬‫גורמים‬ ‫אנגעהאנגען‬ ‫די‬ ‫אליין‬ ‫יד‬ ‫ס'איזי " ואסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬ד וב ר א ב י ה‬ ‫ר‬ ‫כ‬ ‫ש‬ ‫י‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז מ ו " ה‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫ביים‬ ‫שוין‬ ‫האלטרוזיד‬ ‫ר חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫אמן‪".‬איך בין דיך מקנא‬ ‫לציון גואל‪,‬‬ ‫מאוד‪ ,‬ובא‬ ‫זעלבערגדולה עד‬ ‫ברענגט‬ ‫פאלאג'י‪,‬‬ ‫חיים‬ ‫רבי‬ ‫פון‬ ‫חי‬ ‫כל‬ ‫נפש‬ ‫אין‬ ‫שלעפעריג‪,‬‬ ‫אזוי‬ ‫גערעדט‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫פנים‪,‬‬‫דורך‬ ‫אויפ'ן‬ ‫נוא ך‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫רעים מן האחים"‪,‬‬ ‫דו‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫דער‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫לרג ל ש מ חת ה ו ל דת ב ת ו ל מ ז ל ט וב‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫געברענגט‬ ‫מאמען‪,‬עס‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט‬ ‫ה חכ כח האחדות האט‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫און ממילא‬ ‫שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫מיט‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך‬ ‫קול מתנהג בחסידות‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫און אכציג וואס‬ ‫שכינההוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫הרעות‬‫והארות‬ ‫הערותשם‬ ‫וועלכע"אבל‬ ‫סיי א‬ ‫איזפאר‬ ‫אויך‬ ‫ביתגליון‪ ,‬ווי‬ ‫צו באקומען דעם‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫געמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין טוסט"‪.‬‬ ‫גילוי‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫געווען‬ ‫המקדש‬ ‫העג געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫הוראה של רבינו‪:‬‬ ‫להתקשר אל חדר‬ ‫עמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫‪845.777.6777‬‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫קדוש‬ ‫קדושנו‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫גאנצער ס'איז א‬ ‫דער אהבה‪.‬‬ ‫אנדערש‪ ,‬וויבאלד‬ ‫בייםאיז‬ ‫א חבר‬ ‫ענין ביי‬ ‫דעם –‬ ‫אימעיל צו‪:‬‬ ‫שיקט אן‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫ערשטן‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫מסביר‬ ‫איז ער‬ ‫‪718.851.2299‬‬ ‫‪Misnahegbachasidus@gmail.com‬‬ ‫ז א פנימיות'דיגער‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫פיזישעצוויי‬ ‫דאך אז‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫יעקב‬ ‫באקומען‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫אוסט אז‬ ‫עכטע‪,‬איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫אןזאל זיך‬ ‫מענטש‬‫זאך‪ ,‬אבערא ס'איז‬ ‫מיינטקיין‬ ‫מציאות פון פריינטשאפטנישט‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫רופט‪:‬‬ ‫אדער‬ ‫ער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫און זיך‬ ‫צווישן צווייא צעטל‬ ‫פארבינדונג חיבור‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו האבן א‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן האבן‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫ר רחל‬ ‫דרוקט ‪9‬‬ ‫מענטשן וואס איז‬ ‫רבינו‬ ‫וואס איז‬ ‫חדר‬‫מענטשן‬ ‫צו‬ ‫אז‬ ‫באזירטאאויף דעם‬ ‫א‬ ‫וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫‪347.378.9482‬‬ ‫חמורות‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫שלשד')‬ ‫די(פרק‬ ‫נצח צו‬ ‫איןמיט‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫לגדולה" און זי גייטדער‬ ‫מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫איד‪.‬‬ ‫אזויאיין‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬פאר‬ ‫ווארט‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫ישראל‬ ‫מהר"ל‬ ‫רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫קען זיין‬ ‫קשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫'ווייערלעס‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪4‬‬ ‫ען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫נה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬