בקודש פנימה - פאפא · Bakodesh Pnima - Pupa — נח (2026-10-12)

נח-לך לך שנה ו'
תשפ"ז לפ"ק גליון קי"ד
בקודש פנימה
בעזהשי"ת
שיחות קודש מכ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
י"ל ע"י 'מערכת פאפא' גליון פנימי לאנ"ש חסידי פאפא
שיחת קודש של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א עם המחותן
כ"ק האדמו"ר מקיוויאשד שליט"א בעת שמחת פדיון הבן א מדור שיחות קודש
להנין הילד ישכר בעריש נ"י בן פרע"ח הרב יחזקאל לויפער
שליט"א חתן הרה"צ רבי מאיר שליט"א דומ"ץ קהלתנו בתוכן:
דבש מוצ"ש בראשית /זמן של מוצאי שבת
מוצאי שב"ק בראשית תשפ"ז לפ"ק /עניני קידוש לבנה /כתיבת שמות נשים
/אודות מה שמצויין בחומשים ,שני שלישי
וכו' /מחליים נאמנים דליתנו /כח מישוש
כ"ק מרן שליט"א נטל ידים לסעודה. היד של מרן מהר"ש זי"ע /צאצאי אברהם
אבינו /קדושת הסוכה והשלחן של הרה"ק
האדמו"ר מקיוויאשד :מ'טינקט נאך איין מוצאי שבת אין האניג? ר' הירצקא מרצפערט /לימוד חסידות
על פי בקשת מרן הויגד יעקב /חילופי
מרן שליט”א :יא. מכתבים עם המריי"צ מליובאוויטש /
שענסטע חסידות גמרא תוספות /הישיבה
האדמו”ר מקיוויאשד :ס'איז דא א רמז אז מ'זאל נאך איינטינקען שבת הק' באנטווערפן /הבריחה מהקאמוניסטן /
בראשית אין האניג ,ווייל דער צירוף פון חודש חשון איז דער פסוק (דברים כו, דרשות אתי"ן שבתורה /פרידת מרן הויגד
יעקב מאחיו לפני הנסיעה לאמעריקא /
טו-טז) ודבש היום הזה. הצלה בזכות מצות כיבוד אב /ועוד
מרן שליט”א :אז מ'מאכט מוצאי שבת א פדיון הבן האט עס א חשיבות יג מדור דברות קודש
מיוחדת ,ווייל ס'איז דא א ווארט פון כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע אז
בתוכן:
ס'שטייט ביי די מן (שמות טז ,ל-לא) וישבתו העם ביום השביעי ויקראו בית דברות והדרכת קודש אצל שלחן הטהור
ישראל את שמו מן ,דארף מען פארשטיין אז פריער שטייט דאך שוין (שם, 'נעילת החג' שמחת תורה העעל"ט
במקהלות אלפי אנ"ש שבאו להסתופף בצל הקודש
טו) ויאמרו איש אל אחיו מן הוא ,נאר דאס איז געווען נאך שבת אזויווי ענין נעילת החג /הנוטל לולב באגודו /
שמחה שיש בה שביעה /אכילה ושתיה
ס'שטייט וישבתו העם ביום השביעי ,און נאך שבת האט די מן געהאט אן עבודה בפני עצמן /תאוה להשי"ת /כל
אנדערע טעם. עבודה בפני עצמה /בקשה להשיג האמת
/ונהיה אנחנו וצאצאינו /הקפדה בכל ענין
ממילא אז מ'גייט צו אזא מצוה ווי פדיון הבן נאך שבת ,איז דאס א דק /תכלית הידיעה שלא נדע /בדרכי
החינוך /תקנות הישיבה אינן תקנות /
געוואלדיגע זאך. התחזקות בעניני לבוש /קונטרס הדרכות
והוראות /לימודי והגית /ועוד
האדמו”ר מקיוויאשד :מ'זעט דאך ביי קידוש לבנה אז ס'איז אן ענין צו
מאכן מוצאי שבת. כה חסידים דערציילן
ימי הבחרות /שיהא מחודדים בפיך /לחלץ עני
מרן שליט”א :דעם קומענדיגן מוצאי שבת וועט אויסקומען אז ס'וועט מעניו /צנים ופחים בדרך עיקש /זה הקטן
נישט זיין קיין ז' שלימים.
נח-לך לך תשפ"ז א עלון בקודש פנימה
נאכט נאכ'ן תענית איז עפעס וואס ס'שטייט ארויס אין האדמו”ר מקיוויאשד :מ'פלעגט דאך נישט ווארטן דווקא
שלחן ערוך. אויף ז' שלימים.
איך זאג נישט קיין דיעות ,אבער ס'קען זיין אז ס'איז א מרן שליט”א :כ'פארשטייט אזוי פון מיין סברא ,אז מוצאי
חילוק צווישן ארץ ישראל און אנדערע פלעצער ,אין ארץ שבת ווארט מען נישט ,אבער סתם אזוי אינמיטן די וואך
ישראל רעגנט נישט אזויפיל קען מען זיך ערלויבן נישט ווארט מען יא.
צו מחדש זיין די לבנה אין אזעלכע טעג. האדמו”ר מקיוויאשד :ס'איז דא וואס ברענגען אז על פי
האדמו”ר מקיוויאשד :איך האב אמאל געהערט פונעם קבלה איז אליין דא צוויי דיעות צו מ'דארף ווארט זעקס
אלטן פאיע רב הגה"צ רבי משה דוב וויינבערגער זצ"ל אז מעת לעת צי זיבן מעת לעת.
דער טעם פון ז' שלימים איז ווייל דעמאלטס זעט מען אין מרן שליט”א :דעם קומענדיגן וואך איז אבער דא נאך א
די לבנה אז די האלבע לבנה איז שוין גאנץ. זאך ,ווייל אין בעלזא האט מען נישט מחדש געווען די
לבנה בה"ב ,סיי א נאכט פאר בה"ב און סיי א נאכט נאך
*
בה"ב ,ממילא דעם קומענדיגן זונטאג איז א נאכט פאר
האדמו”ר מקיוויאשד :ווען מיין שוואגער הגה"צ רבי ברוך בה"ב און מאנטיג איז א נאכט נאך בה"ב.
אברהם פריעדמאן שליט"א דומ"ץ סאטמאר-העריסאן
האדמו”ר מקיוויאשד :אפילו א נאכט נאך בה"ב אויך
האט חתונה געהאט צו מיין שוועסטער ,בין איך געווען
נישט?
ביי כ"ק מרן זצוק"ל פרעגן וויאזוי מ'שרייבט אין די כתובה
די נאמען 'פרידא' ,האב איך דעמאלטס אויך געפרעגט מרן שליט”א :אזוי שטייט אין רמ"א (או"ח סימן תכו סעיף ב) אז
וועגן די נאמען פון מיין טאכטער 'טויבא' .האט זיך דער מוצאי תענית איז מען נישט מחדש די לבנה .אפילו ביי
מוצאי תשעה באב וואס מסתמא ביי רוב חסידים איז
השמים בעננים ולא היו יכולים לחדש הלבנה במוצאי תשעה באב, מען מחדש די לבנה מוצאי תשעה באב ,איז מען אבער
אמר כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א להמשמשים ,שיש לו הנאה מזה שלא אין בעלזא נישט מחדש די לבנה מוצאי תשעה באבא .א
היו יכולים לקדש הלבנה במוצאי תשעה באב ,כי בזה יש הזדמנות
לקיים פעם מנהג בעלזא שלא לחדש הלבנה במוצאי תשעה באב (מפי
הרב יעקב יוסף אויש שליט"א שמסר את הדברים בשעתו). א .ויצויין שבמוצאי תשעה באב שנת תשע"ח לפ"ק עת אשר נתקדרו
פרשת לך לך תשפ''ז
סדר ב' -דף ליום סדר א' -עמוד ליום
זונטאג תולדות
בכורות קמא מסכת
מסכת זבחים מסכתבבא
סוטה מסכת
כ''ח חשון תשפ''ז לפ''ק
סדר א' -עמוד ליום
בחינה
ו .עז :לא טו
בבא קמא דף ג – :דף יג.
חזרה בחינה תורה טז
ו :עח .לב
ז .עח :חג
קידושין דף עה – .ב''ק ג.
~~~~~~~
סדר ב' -דף ליום
של יז
לג
בחינה
מס' בכורות דף כז – מד דראש עט .לד
פסח יח ז:
לה יט
חזרה בחינה
מס' בכורות דף יא – כו
של
ח.
השנה עט:
פסח
.
נח-לך לך תשפ"ז ב עלון בקודש פנימה
געהייסן טון" ,תיכף האט דער רב ז"ל זיך אנגערופן" :אויב רבי ז"ל אויפגעשטעלט און ארויסגענומען א ספר פון
אזוי האב איך גארנישט געזאגט". אונטער די שאנק און מעיין געווען דערין ,נאכדעם האט
ער מיר געהייסן אז איך זאל זאגן מיט'ן מויל די ווארט
*
'טויבא' ,דערנאך האט ער גע'פסק'נט אז מ'זאל עס שרייבן
מרן שליט"א :די וואך פרשת בראשית איז צוגעצייכנט אין 'טאבא'.
די חומשים 'שביעי' ביים פסוק ויתהלך חנוך את אלקים
ואיננו כי לקח אותו אלקים .דער מונקאטשער רב הרה"ק מרן שליט”א :ס'איז דא ספרים אויף דעם ,דברי חיים ,אהלי
המנחת אלעזר זי"ע רעדט דאך (קונטרס שיירי מנחה סוף שו"ת מנחת שם און נאךב .
אלעזר ח"ב בהערות לסימן סו – וע"ע בדברי תורה מהודרא קמא אות צח) פון
איינער האט מיר מעורר געווען און ער איז גערעכט
די פאר פלעצער וואו ס'איז נישט צוגעצייכנט ריכטיג
דערמיט ,אז מ'וואלט געדארפט איינפירן אין סקול אז
אין חומשג ,אזעלכע פלעצער וואס הייבט זיך אן אדער
ענדיגט זיך מיט נישט קיין דבר טוב ,אבער אין די מנהגי מ'זאל אויסלערנען די קינדער יונגערהייט די ריכטיגע
בעלזא ברענגען זיי אז מ'שטעלט זיך יא אפ ביי דעם פסוק, אופן וויאזוי צו שרייבן זייער נאמען ,ווייל ס'איז דאך נוגע
ווייל דער תרגום יונתן זאגט ס'מיינט אז עלה חי לרקיע. אויף שפעטער ,וואס דעמאלטס ווערט שוין די שאלה
צוטיילט אין צוויי ,איינס וויאזוי מ'זאל שרייבן די נאמען
האדמו"ר מקיוויאשד :למעשה איז דאך חנוך געווארן
מלאך מט"ט איז עס דאך נישט קיין דבר רע. און צווייטנס איז דא א שאלה אז מ'איז שוין צוגעוואוינט
צו שרייבן די נאמען אנדערש.
מרן שליט"א :אונזער פעטער דער אונגווארער רב הגה"ק
רבי אברהם יוסף זצוק"ל – א ברודער פון זיידן ז"ל ויגד אונז האבן א קאזין הרה"ח ר' מרדכי'לע וועבער הי"ו אין
יעקב -איז נסתלק געווארן ט"ו טבת פרשת שמות ,א ירושלים ,ער איז א קאזין דורך מיין מאמע ע"ה ,מיין מאמע
שבת פאר די הסתלקות ,שבת פרשת ויחי בשעת כ"ק מרן איז געווען א וועבער ,ער איז געווען משמש ביי כ"ק מרן
הקרן לדוד זי"ע האט געליינט אין די תורה האט ער זיך מבעלזא זי"ע.
טועה געווען און ער איז שטיין געבליבן אויף א פלאץ וואו
מ'בלייבט נישט שטיין .שפעטער אינמיטן וואך ווען ס'איז זיין טאטע הרה"ח ר' אלי' ז"ל איז אוועק ביים קריג,
געקומען די בשורה האט דער קרן לדוד געזאגט פאר'ן ער האט נישט געוואוסט ווען די יארצייט איז ,האט ער
טאטן ז"ל" :האסט עפעס באמערקט ביים ליינען? איך געפרעגט פון טאטן ז"ל ווען ער זאל האלטן די יארצייט,
האב מורא געהאט פון די וואך". האט אים דער טאטע ז"ל געפרעגט ווען איז די יארצייט
האדמו"ר מקיוויאשד :דער בני יששכר זאגט אין זיין פון זיין טאטנ'ס טאטע הרה"ח ר' יואל ז"ל ,האט ער געזאגט
ספר 'והיה ברכה' (משניות מסכת ברכות ה ,ה) אז די משנה זאגט אז ס'איז חמשה עשר בשבט ,האט אים דער טאטע ז"ל
דארט המתפלל וטעה סימן רע הוא לו ,לכאורה פארוואס געהייסן האלטן די יארצייט ביום חמשה עשר בשבט.
זאגן דאס אונז חכמינו ז"ל ,כדי מ'זאל וויסן דערפון און שפעטער ווען ער איז געקומען פון אנטווערפן קיין ארץ
ישראל איז אויסגעקומען אז ער האט געזאגט פאר'ן רב
ג .ראה שם חלק מדבריו בקונטרס שיירי מנחה :באמת הך דנהגו
העולם לסיים עפ"י הנדפס בחומשים סיום הז' קרואים ,וזה אין לו ז"ל אז ער האלט די יארצייט חמשה עשר בשבט ,האט זיך
מקור בפוסקים כלל לסיים שם דייקא ,ובספר שערי רחמים מהנהגות דער רב ז"ל געוואונדערט" :חמשה עשר בשבט איז מען
הגר"א זצ"ל מווילנא כתב דלא סיימו שם בבית מדרשו כהנדפס
בחומשים רק בפתיחה או סתימה ,וכן בס' מאורי אור בחלק קן טהור קובע א יארצייט?" האט ר' מרדכי'לע געזאגט פאר'ן רב
(במהודרא בתרא לאו"ח דף קנ"ו ע"א וכן בסופו במאמר סיומא דפרשיות) להה"ג מהר"א ז"ל" :איך האב געפרעגט פאפא רב און ער האט מיר אזוי
ווירמיישא הרעיש ע"ז המציין ,וכתב שהיה איזה מקרי דרדקי והאריך
שם ומראה טעותים רבים בהנדפס בחומשים לפי הבנת המקרא
דמסיים באמצע הענין להעולה ,וכן מקובל אצלי מאבותינו הקדושים ב .ספר דברי חיים להרה"ק מצאנז זי"ע ,ספר אהלי שם על שמות
זצ"ל בכמה מקומות לדייק לסיים שלא כפי הנדפס בחומשים משום גיטין נתחבר על ידי הגה"ק רבי שלמה גאנצפריעד זצ"ל בעמח"ס
דלא סיים בכי טוב כראוי. קיצור שלחן ערוך.
נח-לך לך תשפ"ז ג עלון בקודש פנימה
דער טאטע ז"ל האט געזאגט די תורה זענען אסאך אידן קענען מתפלל זיין ס'זאל זיך מהפך זיין לטובה ,ווייל דער
אייבערשטער איז א רחום וחנון און ער וועט עס מהפך
געהאלפן געווארן"ד .
זיין לטובה.
ד .דבר תורה זה רשם כ"ק מרן ז"ל בהקדמה לספה"ק ויגד יעקב מרן שליט"א :ביי נשמת זאגט מען 'ומחליים רעים
(במדבר) :ומענין לענין באותו ענין אמרתי לרשום עוד אמרי קודש
על מה שאנו אומרים בתפלת נשמת ומחליים רעים רבים ונאמנים
ורבים ונאמנים דליתנו ,האט כ"ק מרן מהר"י מבעלזא
דליתנו ,ושמעתי בשם הגה"ק מהר"י מבעלזא זי"ע שפי' ע"פ מה זי"ע געטייטשט אז די גמרא זאגט דאך (ע"ז נה ).נאמנים
שאמרו חז"ל (ע"ז נ"ה ).על פסוק (דברים כח ,נט) חליים רעים ונאמנים ,רעים בשבועתן ,אז די חלאים זענען נאמן מיט זייער שליחות
בשליחותן ונאמנים בשבועתן ,דבשעה שמשגרין יסורים על אדם
משביעין אותן שלא תלכו אלא ביום פלוני ולא תצאו אלא ביום פלוני וואס מ'האט זיי באשוואוירן ווען זיי זאלן קומען און ווען
ובשעה פלוני וע"י סם פלוני וכו' עיי"ש .אולם השי"ת נתן לישראל כח זיי זאלן גיין ,אויף דעם דאנקט מען דעם אייבערשטן אז
התפלה שיוכלו ע"י תפלה לפעול לשנות את השבועה ויסורו אף קודם
'מחליים נאמנים דליתנו' ,אז די חלאים זענען נישט געווען
הזמן שנצטוו לסור ,והיינו דאומרים מחליים רעים ונאמנים דליתנו,
כלומר הושעתנו שלא יהא החליים נאמנים בשבועתן ודליתנו מהם נאמן מיט זייער שליחות און זיי זענען אוועקגעגאנגען
קודם הזמן ,וראי' לזה דכמו כן מלפנים ממצרים גאלתנו לפני הזמן פאר די צייט וואס מ'האט זיי באשוואוירן צו גיין.
של ארבע מאות שנה ,עכד"ק .ומרן הגה"ק מהרי"ד זי"ע כאשר אמר
מאמר זה בשם אביו סיים על זה ,אבי ז"ל כשאמר תורה זו נוושעו ע"י
דיבורו הרבה חולים שהוצרכו לרפואה (ד"ז שמעתי מדו"ז הרה"ג החסיד מו"ה
אזוי האט דער מיטעלער רב ז"ל געטייטשט ,האט אויף
יעקב יחזקי' מחוסט זצ"ל). דעם כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע געזאגט" :בשעת
נח-לך לך תשפ"ז ד עלון בקודש פנימה
מרן שליט"א :מ'דערציילט נאך אז הרה"ק רבי ישעי'לע צדיקים האבן ממשיך געווען ישועות מיט זייערע דיבורים.
טשעחויבער זי"ע איז געווען אמאל אויף א שבת אין
האדמו"ר מקיוויאשד :בפרט מיט רפואה איז דאך געווען א
שטאט קאשוי ,און ס'איז געקומען אן עולם זיך געזעגענען
שטארקע כח אין בעלזא.
מיט קוויטלעך און פדיונות .איז איינער געגאנגען און אים
פאר'מסר'ט ביי די רעגירונג אז ער טראגט ארויס געלטער מרן שליט"א :דער ערשטער רב ז"ל האט געהאט א
פון די מדינה קיין פוילן .די משמשים זענען געווען זייער גרויסע כח רפואה דורכ'ן טאפן מיט זיין הענט.
באזארגט אויף דעם ,און ווען די אינספעקטאר פון די האדמו"ר מקיוויאשד :דער בארנובער רב הרה"ק רבי
רעגירונג איז אנגעקומען זענען זיי אריינגעלאפן צו ר' אברהם שמחה זי"ע איז געווען ביים מיטעלער בעלזער
ישעי'לע טשעחויבער פרעגן וואס צו טון ,האט ר' ישעי'לע רב און ער האט אים געפרעגט איבער די כח הרפואה פון
געזאגט אז מ'זאל אים אריינלאזן צו אים. זיין טאטן דער ערשטער בעלזער רב ,וואס וואו ער האט
א נאכט פארדעם איז געווען אן אינטערעסאנטע זאך נאר אנגעטאפט איז געווארן אויסגעהיילט ,האט דער
ביי דעם אינספעקטאר ,אז ער האט ער נישט געקענט בארנובער רב געוואלט וויסן וואסערע שמות און יחודים
איינשלאפן ,האט אים די ווייב געזאגט" :נעם א ביכל צו ער האט גענוצט ביי דעם .האט דער מיטעלער בעלזער
ליינען וועסטו קענען איינשלאפן" ,איז ער געגאנגען צו די רב געזאגט אז דער טאטע האט אים אלעס איבערגעגעבן
שאפע און ארויסגענומען א 'בייבל' און ער האט געליינט אבער דאס האט ער אים נישט געזאגט ,זעט זיך אויס אז
אינעם 'בייבל' איבער אברהם אבינו. ביי דעם האט ער נישט גענוצט קיין שום שמות נאר מרוב
קדושתו וואו ער האט נאר אנגעכאפט דעם חולה זענען
דעם קומענדיגן טאג ווען ער איז געווען ביי ר' ישעי'לע
די חיצונים אנטלאפן פון דארט.
טשעחויבער ,האט אים ר' ישעי'לע טשעחויבער
געזאגט" :אונז זענען קינדער פון אברהם אבינו ,וואס מרן שליט"א :דער ערשטער רב ז"ל האט באקומען דעם
האט אברהם אבינו געטון? ער האט באזארגט פאר די כח פונעם קאזניצער מגיד זי"ע .דער רוזינער זי"ע האט
נויטבאדערפטיגע ,אונז טוען אויך די זעלבע זאך" ...דאס געזאגט אויפ'ן ערשטן רב ,אז די ראשי תיבות פונעם פסוק
איז געווען זיין תשובה פאר די אינספעקטאר וואס ער טוט (תהלים קז ,כ) י'שלח ד'ברו ו'ירפאם איז 'ידו' ,אז ער איז ממשיך
מיט די געלט ,און דער אינספעקטער האט פארשטאנען א רפואה דורך טאפן מיט די האנט.
וואס ער זאגט ווייל א נאכט פארדעם האט ער געליינט האדמו"ר מקיוויאשד :הרה"ק רבי מנחם מענדיל מדעעש
אינעם 'בייבל' איבער אברהם אבינו. זי"ע איז אמאל געפארן מיט דער אונטערדאמער רב הגה"צ
נאכ'ן קריג איז אין ארץ ישראל געווען הרה"ח ר' משה רבי מרדכי יודא לעוו זצ"ל צום צאנזער רב זי"ע אויף שבת
זילבערמאן ז"ל ,זיין שוועסטער איז געווען די רביצין מסעי ,צאנזער רב איז געווען ערעגץ אונטערוועגנס .ביים
פון הגה"צ רבי חיים בערגער זצ"ל אב"ד מישקאלץ ,זיי ליינען האט צאנזער רב געהייסן געבן אן עליה פאר'ן
זענען געווען אייניקלעך פון הרה"ק רבי הירצקא'לע דעעשער רב'ס בעל עגלה ,צאנזער רב האט אליין געליינט
ראצפערטער זי"ע .איך געדענק אים ווען ער איז געווען און ער האט אויסגעלאזט ביים פסוק 'מות יומת הרוצח'.
דא ,אבער דעמאלטס נאכ'ן קריג איז ער געווען אין ארץ
אפאר וואכן שפעטער איז אריינגעקומען צו ר' מענדילע
ישראל.
דעעשער די ווייב פונעם בעל עגלה און געפרעגט" :וואס
ר' משה זילבערמאן איז געווען דעמאלטס א בחור נאכ'ן האסטו געטון מיט מיין מאן? ער פלעגט אלץ אהיימקומען
קריג און זיין שוואגער ר' חיים בערגער איז נאך געווען ביינאכט אויסגעמוטשעט און נערוועז און ער פלעגט
אין אונגארן .ווען זיי האבן געדארפט ארויסקומען פון שלאגן דאס ווייב ...פון דעמאלטס אן איז ער געווארן א
אונגארן האבן זיי געהאט א שאלה אז דארט איז געווען די בריה חדשה ,ער איז רואיג ,ער שלאגט נישט" .האט ר'
הויז און די סוכה פון ר' הירצקא'לע ראצפערטער ,די הויז מענדילע דעעשער געשריבן א בריוו צום אונטערדאמער
וועט מען פארקויפן אבער וואס טוט מען מיט די סוכה ,די רב ,אז דער צאנזער רב האט ארויסגענומען די כח הרציחה
שאלה איז געווען אז היות ס'וועט דאך ממילא אנקומען פונעם בעל עגלה.
נח-לך לך תשפ"ז ה עלון בקודש פנימה
עס איבערגעבן פאר א גוי ,ווייל מ'פארקויפט דאך די הויז צו א גוי ,צי זאל מען עס געבן בידים פאר א גוי אדער
וועט די סוכה ממילא אנקומען צום גוי ,אדער זאל מען נישט ,זיי האבן נישט געוואוסט וואס צו טון.
עס נישט פארקויפן בכלל .דער רב ז"ל האט געענטפערט אין ארץ ישראל א פרייטאג צונאכטס פארדעם האט דער
אז מ'קען נישט גיין בידים געבן די סוכה פון ר' הירצקא'לע רב ז"ל צוגערופן ביים טיש ר' משה זילבערמאן -דער רב
ראצפערטער פאר א גוי. ז"ל פלעגט אים רופן "משה'לע" בלשון חיבה – האט אים
אבער ס'איז אן אינטערעסאנטע זאך אז פרייטאג דער רב ז"ל געפרעגט" :משה'לע ,וואס טוט זיך מיט די
צונאכטס פארדעם האט שוין דער רב ז"ל דאס מרגיש סוכה פון ר' הירצקא'לע ראצפערטער?" ער האט נישט
געווען און צוגערופן ר' משה'לע פרעגן וואס ס'טוט זיך געקענט פארשטיין וואס דער רב מיינט מיט דעם ,האט
מיט די סוכה. ער געזאגט אז ער ווייסט נישט.
נאך אן אינטערעסאנטע זאך ,אז ווען דער פריערדיגער אינמיטן די וואך איז אנגעקומען די שאלה פון זיין שוואגער
רב ז"ל איז געווען אין ראצפערט האט מען אים אנגעגרייט ר' חיים בערגער וואס מ'זאל טון מיט די סוכה ,צי מ'קען
נח-לך לך תשפ"ז ו עלון בקודש פנימה
א' האבלים :זיי האבן נאכדעם נאך געהאט עפעס א א צימער מיוחד אין די אכסניא .ווען דער פריערדיגער רב
שטיקל קשר? איז ארינגעקומען אין צימער האט ער זיך אפגעשטעלט
מרן שליט”א :נישט פון וואס איך ווייס ,אבער כ"ק מרן אינדרויסן ביים צימער און געזאגט" :דא וויל איך
אאמו"ר זצוק"ל האט באקומען אין אנטווערפן א חיזוק פראווענען" .ס'האט זיך ארויסגעשטעלט אז דארט איז
בריוו פונעם מהריי"צ .דער מהריי"צ איז אוועק תש"י און געווען די טיש פון ר' הירצקא'לע ראצפערטער דערפאר
דער בריוו האט ער געשריבן תש"ח ,דער בריוו איז דא. האט ער געוואלט פראווענען ביי דעם טיש.
המשיכו בסדר הסעודה.
א' האבלים :ס'קען זיין אז צוליב זיין שייכות מיט'ן ויגד
יעקב האט ער געשיקט דעם בריוו צום רבי'ן ז"ל. ***
מרן שליט”א :חוץ מזה איז דאס געווען ,וויבאלד דער שיחת קודש של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
מהריי"צ האט זיך דערוואוסט פון ליובאוויטשע חסידים בעת ניחום אבלים אצל משפחת פאללמאן ע"פ
פון אנטווערפן אז ס'איז געקומען פון אונגארן א אחיהם הרה"ח ר' מרדכי צבי פאללמאן ז"ל
חסיד'ישער רבי מיט חסיד'ישע בחורים ,האט ער געשריבן יום ה' כי תבא תשפ"ו לפ"ק
א חיזוק בריוו ,ס'איז געגאנגען מכתבים פון ביידע זייטן,
א' האבלים :כ'האב געזען אין א ליובאוויטשע ספר אז אין
ער האט זיך נאכגעפרעגט איבער דער הישיבה און דער
די תר"צ יארן האט דער ליובאוויטשער רבי כ"ק האדמו"ר
טאטע ז"ל האט אים צוריקגעשריבן א בריוו איבער די
המהריי"צ זצ"ל ארויסגעגעבן א בריוו על פי בקשתו
השתלשלות הישיבה ,אז ער האט צאמגענומען בחורים
פון כ"ק מרן הויגד יעקב זי"ע אז בחורים זאלן לערנען
יתומים און ער לערנט מיט זיי און אזוי ווייטערז .
חסידותה .ס'איז מיר געווען א חידוש וויאזוי דאס האט זיך
צאמגעשטעלט.
מפי אחד מתלמידיו :הויגד יעקב נסע אל אדמו"ר מוהריי"צ ונכנס
אליו ,ואמר שהוא בא בשביל "שלום נעמען" ,שאל אותו האדמו"ר מרן שליט”א :דער מהריי"צ איז געווען ערגעץ נעבן
מוהריי"צ" :ורק בשביל זה?" והוא אמר" :כן" ,אחרי זה נזכר הויגד וויען אויף קור זיך אפצורוען ,און דער זיידע ז"ל איז אים
יעקב שיש לו ענין חשוב שהוא רוצה לדבר ,אבל המוהריי"צ אמר
שאם באים לשלום נעמען ,קשה לו אז לדון בשאלות אחרות. געגאנגען דארט באזוכן ,זעט זיך אויס אז דער זיידע ז"ל
ז .ראה בקובץ גנזי אור (קובץ ד' עמוד קכ) החילופי מכתבים .וז"ל מכתבו האט אים געוואלט קענען-לערנען דערפאר איז ער אים
של האדמו"ר מליובאוויטש :ב"ה ,י"ח שבט תש"ח ,ברוקלין .כבוד געגאנגען באזוכןו .
הרה"ג הנעלה אי"א [איש ירא אלקים] מוהר"ר יוסף שי' גרינוואלד,
שלום וברכה .ע"י מנהלי המוסד כולל קדוש השם אשר בלאנדסבערג
נודעתי מכת"ר שי' ,וכידיד נאמן לכל יראי ד' וחושבי שמו ית' הנני ה .ראה בקובץ היכל הבעש"ט (קובץ א עמוד קח) במאמרו של הרב ברוך
מתענין לדעת משלומו ומצבו ואיך הסתדר עצמו ,ואיך הוא מצב אבערלאנדער שליט"א מה שמביא מפי הרה"ח ר' מנחם זאב גרינגלאז
כללות אחב"י שי' שבמחנו הט' בגשמיות וברוחניות .ומאוד ינעם לי ז"ל מתלמידי ישיבת תומכי תמימים ליובאוויטש בשנת תרצ"ז,
לקרות מכתבו בפרטיות .והנני מברכו בהצלחה בכל עניניו בגו"ר. שאז בשנת תרצ"ז ערך המהריי"צ מכתב כללי אל תלמידי הישיבות
הדו"ש ומברכו ,יוסף יצחק שניאורסאהן. בהונגריה בדברי התחזקות ללימוד חסידות ,והוא זוכר שהיה אז
לאחר זמן ערך כ"ק מרן ז"ל מכתב ארוך ומפורט כדרכו בקודש ,וזל"ק: המדובר שהמהריי"צ כתב את המכתב על פי בקשתו של מרן הויגד
ב"ה ,ב' תזריע תש"ח .שלמא רבא ויקירא לכבוד קדושת רב האי גאון יעקב אחר שביקר מרן הויגד יעקב במעונו בעיר הבירה ווינה.
וקדוש יאמר לו ,המפורסם בתורתו וצדקתו ומסירת נפשו לטובת ו .ראה עוד שם בקובץ היכל הבעש"ט ,שמצדד שזה היה בשנת
ישראל וכו' האדמו"ר מליובאוויטש שליט"א .אחדשתה"ק באהבה תרצ"ז ,שבשנה ההוא היה האדמו"ר מוהריי"צ בעיר הבירה ווינה,
וכבוד הראוי ,אבוא בזה להודיע כי לנכון הגיעני שורות קדשו שנכתבו ומעתיק שם מכתבו של הגה"צ רבי יעקב יצחק ניימאן זצ"ל" :הנני
אלי בח"י שבט העעל"ט ,אבל מחמת שלא הייתי בביתי פה משך זוכר כאשר כ"ק אדמו"ר הויגד יעקב זי"ע סיפר לנו שבעת שהותו
שבועות אחדים לא הגיע זמנו להשיב בתשובה מפני הכבוד עד עתה, במרחץ זויערברון ,שהוא אצל וויען ,שמע שהאדמו"ר מליובאוויטש
ובמטותא מיני' דמר הדר"ג סליחה ע"ז. זצ"ל שוהה בוויען ,נסע לקבל פניו ,וסיפר שהבינו קשה את דיבורו,
ואמרו שאחר שעמד בסכנת נפשות נעשה זאת .ואחר שסיפר הויגד
כהדרג"ק מתענין לדעת את מצבינו ומצב חבורתינו ,והרבה הי' לי
יעקב שלומד עם תלמידים שאל אותו האם לומד עמהם גם חסידות,
להציע בזה ,אבל מחמת טירדא דישיבה והמסתעף לזה אציע רק
[וממשיך שם הרב ממאנטרעאל לכתוב :לא למדו ולא נצטוינו ללמוד
עיקרי הדברים .בטח שמע כהדרג"ק שהייתי מנהל במדינת אונגארן
ליקוטי אמרים] ,יותר לא שמענו שכ"ק אדמו"ר נסע אליו ,רק אז
בעיר פאפא ישיבה גדולה של כמה מאות תלמידים ,הישיבה שיסדה
בפעם אחת.
אאמו"ר זצ"ל שהי' גם כן אב"ד שם ,והדר"ג הזדמן עמו בוויען פעם
אחת ,ואחר החורבן הנורא שהי' שם ונשארתי ע"פ נסים גדולים בחיים עוד כותב שם הכותב :מקרה מעוניין שקרה בעת ביקור זה שמעתי
נח-לך לך תשפ"ז ז עלון בקודש פנימה
במעמד הלזה ,על כן מאוד נצרך לנו תמיכה גדולה ,הן בעצה הן בממון אשר לא יכלה הגליון לספר ,חזרתי וקיבצתי אלי בחורים צעירים אשר
מאחבנ"י דארצות הברית ,על כן אנו פונים גם לכהדרג"ק לעמוד אין להם משען ומשענה ,להצילם משטף מים רבים מים הזידונים
לימיננו ולהשתדל עבורינו תמיכה רבה ,כי אלמלי הי' מוכן לנו סכומים ר"ל ההולך וסוער בכל מקום ,ויסדתי ישיבה בעיר סאמבאטהעלי
של מעות לענינים אלה היינו יכולין הרבה להציל .וב"ה בני ישיבתינו ללמוד עמהם תורה ולהדריכם על דרך הישר ,אבל מחמת פחד
מתגדלים ברוח ישראל סבא להתרחק מכל רוח חדש ,וב"ה עלתה ממשלת הפאניע [-הקאמוניסטן] יצאתי משם ,ובקושי גדול וכמה
בידינו גם ללמד לבני יודא קשות ,כלומר הדברים שאחז"ל שהם הרפתקאות גדולות באתי לכאן עם חמישים תלמידים הלומדים תורה
קשים כקריעת ים סוף ,דהיינו ענין שידוכים וענין ליסד להם פרנסה. יום ולילה ,וביניהם כמה מופלגים שהגיעו ב"ה קרוב להוראה ,וגם נלוו
ובקשתי שטוחה קדם הדרג"ק לתמוך גם הישיבה במה דאפשר. לחבורתינו בעלי בתים ממדינה הנ"ל ומשאר מדינות אשר ברחו
וע"י שהענינים קשים בכאן ,ונוסף לזה שורר פחד גדול במדינות גם כן מפני חמת המציק ,ופרנסתם ופרנסת ישיבתינו הוא בצמצום
אלה מחמת שהמלכיות מתגרות זב"ז ,על כן עלתה במחשבה לפנינו ובדוחק ,ועיניהם נשואות לעזרת אחב"י שבמדינת אמעריקא .ועתה
לקבוע ישיבתינו במדינת אמעריקא ,והתחלנו לעשות צעדים לזה ,וה' זה איזה חדשים אשר ניתוספו פליטים שנפלטו ממדינות שונות ובאו
יגמור בעדינו לטובה. לכאן ,ויסדנו בעתים הללו חברת איחוד הפליטים לעזור לכל אחד
במה שנצטרך לגר בארץ נכרי' ,הן בעניני הפרנסה ,הן בעניני הכתבים
יסדנו פה ב"ה ביהמ"ד מיוחד להישיבה ,אשר בימות החול עיקרו הוא
להתעכב פה ,הן לעזור לאחבנ"י במדינות שונות ,אשר צעקתם באה
להבחורים שלומדים בו גמ' תוס' ושו"ע ,ובשבת קודש באים גם בע"ב
אלינו להיות בתומכי נפשם שיוכלו לצאת משם ולבוא לכאן מפני
בני תורה וחסידים לקבוע שם לימודם ,ואם הדרג"ק יוכל לפעול אצל
חמת המציק ,ה' ירחם ויחוס על שארית צאן מרעיתו.
החבורות המיוסדות שם לתמוך מוסדות התורה שיעמדו גם לימיננו
בתמיכה שי"ב ממש ,יהא זכותא דרבים תלוי בהג"ק .והמקום ירחם אבל היות כי האנשים האזרחיים אין להם הרגשה גדולה על נחיצת
על פליטת עמו בית ישראל ויוציאם לרוחה במהרה דידן .הכ"ד עבד החבורתא הדין ,והעסקנים הם אנשים אשר הם גופייהו בעצמם
נח-לך לך תשפ"ז ח עלון בקודש פנימה
גרשון מאיער ז"ל איז אויך געווען א שטארקע קאפ ,ער דארט אין אנטווערפן איז שוין טאקע געווען אביסל בעלזא
איז געווען א בעל הבית אבער א שטארקע תלמיד חכם. חסידים ,ס'איז געווען א בעלזער שטיבל ,וואס טאקע ווען
א' האבלים :אין גאנץ אייראפע איז דעמאלטס נישט דער טאטע ז"ל איז אנגעקומען קיין אנטווערפן איז ער
געווען אזא ישיבה. קודם געווען אינעם בעלזער שטיבל ,אבער בכלליות איז
מרן שליט”א :דער טאטע ז"ל איז באפרייט געווארן ראש אנטווערפן געווען א בעל הבת'ישע שטאט .אבער ווען
חודש שבט תש"ה ,אנפאנג תש"ו האט דער טאטע ז"ל דער טאטע ז"ל איז אנגעקומען דארט מיט זיינע בחורים
געמאכט די ישיבה אין סאמבאטעלי. איז געווארן א חסיד'ישע רוח אין שטאט.
א' האבלים :דער רבי ז"ל איז שוין געווען חתונה געהאט? אין אנטווערפן האט מען געהאט צוטון מיט די דזשוינט,
מרן שליט”א :ניין ,יעדער האט זיך טאקע געוואונדערט זיי האבן געמאכט א רוח אין שטאט ,ס'איז געווארן א
אויף דעם ,ווער האט יעצט א קאפ צו א ישיבה ,דער חסיד'ישע רוח ,און די דזשוינט האט עס נישט אזוי
עולם איז געווען צוטראגן ,אבער דער טאטע ז"ל האט זיך געשמעקט...
געזארגט אויף א ישיבה. ווען דער זיידע ז"ל איז געווען ביים מהריי"צ אין וויען,
אלול תש"ו האט זיך דער טאטע ז"ל ארויסגעשווערצט האט אים דער מהריי"צ געפרעגט צי די בחורים לערנען
מיט די בחורים פון אונגארן דורך וויען ,גאנץ תשרי איז חסידות.
דער טאטע ז"ל געווען אין דייטשלאנד און פון דארט איז
הגה"צ רבי יצחק שלמה אונגער זצ"ל רב דקהל חוג חת"ס
מען געפארן קיין אנטווערפן ,ס'איז נישט געגאנגען לייכט.
האט דערציילט ,אז ער האט אמאל געוואלט פארן פון
ווען מ'האט געשווערצט די גרעניץ איז געשען רחמנא פאפא קיין ראצפערט צו זיין שבת ביי הרה"ק רבי שלום
ליצלן אן אומגליק ,מ'האט געשאסן דארט אויפ'ן טראק אליעזר זי"ע ,איז ער געגאנגען זיך געזעגענען ביים זיידן
וואס האט דורכגעשווערצט די גרעניץ.
ז"ל ,האט אים דער זיידע ז"ל געזאגט" :דו ווייסט דאך אז
א' האבלים :דעמאלטס איז נעבעך אומגעקומען הרה"ח איך האלט אז די שענסטע חסידות איז א בלאט גמרא
ר' משה מנחם ווייס ז"ל דער טאטע פון הג"ר משה מנחם תוספות ,אבער איך וויל נישט מ'זאל זאגן אז איך לאז
טירנויער זצ"ל דומ"ץ סאטמאר מאנטרעאל. נישט פארן ,פאר געזונטערהייט"...
מרן שליט”א :יא ,ר' משה מנחם טירנויער האט געהייסן
ר' שלום אליעזר איז געווען עטליכע מאל אין פאפא,
נאך זיין טאטן.
ס'איז געווען א שטארקע שייכות ,דער זיידע ז"ל האט אים
מ'איז אנטלאפן פון אונגארן ווייל מ'האט געוואוסט אפגעגעבן די גרעסטע כבוד ,ער האט אים אוועקגעגעבן
אז מ'קען נישט בלייבן הינטער די קאמוניסטן ,מ'האט זיין פלאץ.
אנגעזאגט פארדעם איבער דעם און מ'האט פארשטאנען
אז ס'וועט נישט גיין ווייטער כשורה הינטער זיי ,אנפאנג א' האבלים :די ישיבה אין אנטווערפן איז געווען עפעס
האט מען זיך נאך געקענט אן עצה געבן אבער שפעטער א יחיד במינה ,מ'איז געזעסן און געלערנט דארט יומם
האט מען שוין געמוזט אנטלויפן. ולילה ,ס'איז ארויסגעקומען פון דארט גרויסע תלמידי
א' האבלים :דער רבי ז"ל האט נאך חתונה געהאט אין חכמים.
אונגארן? מרן שליט”א :הגה"צ רבי נתן געשטעטנער זצ"ל ר"מ פנים
מרן שליט”א :דער טאטע ז"ל האט חתונה געהאט אין מאירות ,הגה"ח ר' אליעזר דוד גרינוואלד ז"ל ,הרה"ח ר'
פעסט ערב שבת הגדול תש"ו.
דער טאטע ז"ל האט אונטערגעפירט אסאך יתומים לעבדי ה' ותורתו ,חותם בדשתה"ק כבוד ויקר – חתי"ק.
אונטער די חופה ,סיי אין אונגארן און סיי אין אנטווערפן, אחר כך הוסיף מרן ז"ל עוד איזה שורות :יש כאן ענין הצריך עבודה
רבה להציל ילדי ישראל שנטמעו בעת המלחמה בבתי נכרים ונשארו
דער טאטע ז"ל האט זיך שטארק אריינגעלייגט צו העלפן מבלי אבות ,והנכרים אינם רוצים להוציאם מתח"י ,ה' יעזור שנמצא
די יתומים ,ער האט געטראגן די דאגה פון געלט. אופנים להוציאם מתח"י.
נח-לך לך תשפ"ז ט עלון בקודש פנימה
ווען ס'איז ארויסגעקומען דעם ספר ויגד יעקב האט א' האבלים :נאכ'ן קריג האט דער רבי ז"ל געהאט עפעס
מען מיט דעם מיטגעדרוקט די דרשות אתי"ן ,וואו שייכות מיט ליובאוויטש דא אין אמעריקא?
דער ויגד יעקב דרש'נט יעדע 'את' אין די תורה .דער מרן שליט”א :נישט ספעציעל ,אבער דער טאטע ז"ל איז
דרוקער איז געווען א ליובאוויטשער חסיד הרה"ח ר' געגאנגען מנחם אבל זיין כ"ק האדמו"ר מליובאוויטש
זצ"ל ווען ער איז געזעסן שבעה נאך זיין מאמעח .
שלום בער פעוואזנער ז"ל פון בלשן-פרינטינג ,האט ער
אריינגעטראגן דעם ספר ויגד יעקב צום ליובאוויטשער ח .זה היה בערב יום הקדוש תשכ"ה .בין השיחה דיברו אז אודות
רבי'ן ,שפעטער האט דער ליובאוויטשער רבי דערמאנט לטבול במקוה בערב יום הקדוש בימי האבילות ,וכמו כן אמר לו מרן
ז"ל "בעלזער ווארט" על הפסוק בפרשת ויגש (מה ,ה) ועתה אל תעצבו,
ברבים אז ס'איז ארויסגעקומען א ספר וואס דרשנ'ט אלע שהיה נוגע לימי אבילות בתוך עשרת ימי תשובה; אין ועתה אלא
לשון תשובה (בראשית רבה כא ,ו) ,שתשובה צריך להיות מתוך שמחה( .מפי
אתי"ן שבתורה ,ער האט עס מפליא געווען. המשב"ק הרה"ח ר' אליעזר דוד אויש ז"ל – מרשימות הרה"ח ר' יוסף גדלי' מאנדל שליט"א).
נח-לך לך תשפ"ז י עלון בקודש פנימה
די רייכמאנ'ס האבן געהאט אן אינטערעסאנטע מעשה, אבער דאס אז דער זיידע ז"ל איז געווען ביים מהריי"צ אין
הר"ר שמעי' רייכמאן ז"ל האט געוואוינט אין וויען און זיין וויען איז וויבאלד פאפא איז דאך נישט ווייט פון די גרעניץ
טאטע הר"ר דוד ז"ל האט געוואוינט אין בעלעד. קיין עסטרייך.
ר' שמעי' האט געהאלטן פאר'ן בר מצוה מאכן א זון און אין יאר תרצ"ח פאר הגה"ק צעהלימער רב זצוק"ל איז
מ'האט צוגעגרייט א גרויסע רייכע בר מצוה אין שטאט געקומען קיין אמעריקא איז ער אויפ'ן וועג קודם געווען
וויען ,אויפאמאל האט ר' שמעי' געהערט אז זיין פאטער אין וויען ,ס'איז שוין געווען דעמאלטס צרות-צייטן און
ר' דוד איז נישט געזונט און נישט נאר וואס ער וועט נישט דער זיידע ז"ל איז געפארן קיין וויען זיך צו געזעגענען פון
קענען קומען צום בר מצוה דארף ער אויך אז מ'זאל אים אים.
קומען צוהילף דארט אין בעלעד .די גאנצע משפחה האט
א' האבלים :ס'איז שוין געווען די קריג?
אלעס איבערגעלאזט ,מ'האט מבטל געווען די גרויסע בר
מצוה און מ'איז געפארן קיין בעלעד צו ר' דוד. מרן שליט”א :עסטרייך איז שוין געווען איינגענומען,
צעהלימער רב האט געליטן דארט ,אבער אין אונגארן
ס'האט זיך ארויסגעשטעלט אז בשעת זיי זענען געווען
איז שוין אויך געווען צרות-צייטן .מ'האט פראבירט
אין אונגארן איז דער דייטש ימ"ש אריינגעקומען קיין
אפצורעדן דעם זיידן ז"ל אז ער זאל נישט פארן קיין
וויען ,דעמאלטס איז געווען קריסטאל-נאכט ,אזוי זענען
עסטרייך ווייל מ'וועט טשעפענען מיט אים ביים גרעניץ,
זיי אלע ניצול געווארן.
אבער דער זיידע ז"ל האט זיך נישט געלאזט און ער איז
כ"ק מרן שליט"א קם לנחם: געפארןט .
המקום ינחם אתכם בתוך שאר אבילי ציון וירושלים ,דער
באשעפער זאל אייך טרייסטן ,איר זאלט באהיטן ווערן ט .ראה מה שכתב כ"ק מרן ז"ל בהקדמה לספה"ק ויגד יעקב (דברים)
פון צער. בשם אמו הרבנית הצדיקת שרה רבקה ע"ה הי"ד :עוד סיפרה [הרבנית
שרה רבקה ע"ה] ,דכאשר ממשלת הרשעה הידועה דמדינת אשכנז
כבשו מדינת עסטרייך ,ודודי הגה"צ אבדק"ק צעהלים שליט"א הי'
בגולה בוויען ,נסע אאמו"ר זצ"ל מאונגארן לעסטרייך לעיר וויען
למען התראות עמו ,והנסיעה הי' מקושר בסכנה גדולה למי שהוא
בעל צורה כמותו כי הרשעים דשם דרכם הי' להכות ולצער בלי
חמלה למי שהוא יהודי ,וכל הידידים בקשו את אאמו"ר וצעקו עליו
שלא יסע ולא שמע לקולם ,ויהי לנס כי נתקיים בו מאה"כ וראו כל
לעשות לכל העובר על הגבול לא עשו אצלו ויראו ליגע בו. עמי הארץ כי שם ה' נקרא עליך ויראו ממך ,כי אף הבדיקה שהי' נהוג
מעומק הלב באנו בזה לאחל ברכותינו ואיחולינו ברכת מזל טוב מעומק הלב ,לכבוד ידידנו היקר ,לב
טוב נח לשמים ולבריות ,לבו הזהב פתוח ברווחה לעמוד בעין יפה ורוח נדיבה לימין פעולות הברוכות
של הארגון 'גשר לקשר' ,ובכל זמן ועידן מקבל את פני העסקנים החשובים בסבר פנים יפות ,ובזה נותן
חיזוק ועידוד להעסקנים להמשיך עם הפעולות למען הקים בתים נאמנים בישראל ,ה"ה
הרבני הנכבד הר"ר פנחס טויבער הי"ו
פטרון פרוייקט בין הזמנים ומחשובי תומכי ממלכת בית פאפא
שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך
דחסידי פאפא
לרגל שמחת ארוסי בתו הכלה למזל טוב בשעטו"מ
בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל ,יהא רעווא שיזכה לכל הברכות האמורות בתורה ,עושר ואושר ירוצו אחריו ,בני ברוכי חיי
ארוכי ומזוני רויחי מתוך הרחבת הדעת ,ויזכה לראות בנים ובני בנים עוסקים בתורה ובמצוות ,בביאת בן דוד גואלנו ,ומלכנו בראשנו בב"א.
המברכים מקרב הלב
ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא
נח-לך לך תשפ"ז אי עלון בקודש פנימה
נח-לך לך תשפ"ז בי עלון בקודש פנימה
י"ל הרמז בכפות תמרים ,כי לולב שעקום לפניו פסול,
והלולב צריך להיות איתן בעמידתו שלא לעקום לפניו ,כמו דברות קודש
כן היה יצחק איתן באמונתו והיה כפות על גבי המזבח בלי בעת שלחן הטהור נעילת החג שמחת תורה
שום פחד ומורא .וענין זה מרומז במגילת אסתר דכתיב (ג ,ב)
מוצאי שמחת תורה תשפ"ז לפ"ק
ומרדכי לא יכרע ולא ישתחוה' ,כרע' לא כתיב רק 'יכרע' שהוא
לשון 'להבא' ,כי זה היה ענין גם על להבא ,שאין שום דבר כזה, ענין נעילת החג
מרדכי בודאי לא יכרע ולא ישתחוה ,וזהו מה שאומרים (פיוט
ס'איז יעצט נעילת החג ,הכל הולך אחר החיתום .כ"ק אא"ז
אשר הניא -לפורים) נץ פרח מלולב ,שזה היה מעלתו של מרדכי
מרן הויגד יעקב זי"ע פלעגט צו פארלערנען רמב"ם הלכות
הצדיק שהיתה לו מדת הלולב שאין יכולים לעקמו .וכל זהו
תשובה בין כסא לעשור ,נאכ'ן פארלערנען פלעגט דער זיידע
עבודת 'סור מרע'.
ז"ל זיך אויפשטעלן און זאגן" :נו ,וואס טוט מען יעצט? וויאזוי
וממשיך המדרש ,מה הדס זה רחוש בעלין כך היה יעקב טוט מען תשובה?" דאס זעלבע דארפן מיר יעצט קלערן ,אז
רחוש בבנים ,בנים מרמז על מצוות ומעשים טובים ,שזהו מ'שטייט שוין ביי נעילת החג ,וואס טוט מען יעצט ,וויאזוי
עבודת 'עשה טוב'. גייט מען ווייטער.
אולם כדי לידע היאך לשלב שתי עבודות אלו יחד נצרך
אין א שולע לערנט מען זיך וויאזוי צו זיין א סאלדאט,
לזה כח התורה שמלמד לאדם את הדרך הישר ,וזהו הרמז
נאכדעם ווען מ'גייט שוין טאקע ארויס צו די מיליטער אין
בפרי עץ הדר זה אברהם שהדרו הקב"ה בשיבה טובה שנאמר
מלחמה דארף מען זען וויאזוי עס צו קענען אויספירן למעשה.
ואברהם זקן בא בימים וכתיב והדרת פני זקן ,זקן מרמז על
א איד דארף דאך לעבן מיט מחשבה ,ממילא אז מ'שטייט
חכמה כי זקן זה שקנה חכמה ,ומרמז על כח החכמה הגנוזה
שוין דא ,דארף א איד טראכטן און פרעגן פון זיך ,אז מ'האט
בתורה הקדושה ללמד את האדם תמיד אימתי להשתמש
געדאווענט די אלע טעג אזויפיל תפלות ,וויאזוי גייט מען דאס
במדת 'סור מרע' ואימתי להשתמש במדת 'עשה טוב' ,ולזה
יעצט אויספירן ווייטער.
אוגדים ההדס המרמז על בחינת 'עשה טוב' עם הלולב המרמז
על בחינת 'סור מרע' כנ"ל ,ללמד שצריכים לשלב שתי עבודות הנוטל לולב באגודו
אלו ביחד ולעבוד את ה' בכוחות אלו ,וכדי לזכות לזה צריכים איתא בגמרא (סוכה מה ).כל הנוטל לולב באגודו והדס בעבותו
למדת האתרוג המרמז על חכמת התורה כנ"ל. מעלה עליו הכתוב כאילו בנה מזבח והקריב עליו קרבן
ועל כן כשעומדים אחר חג הסוכות ונוטלים הביתה את שנאמר (תהלים קיח ,כז) אסרו חג בעבותים עד קרנות המזבח ,כל
הענין של לולב באגודו ,היינו שמחזיקים במדה זו של 'סור העושה איסור לחג באכילה ושתיה מעלה עליו הכתוב כאילו
מרע' להתחזק ולהתאמץ איתן בעבודת ה' בכל התוקף בלי בנה מזבח והקריב עליו קרבן שנאמר אסרו חג בעבותים עד
שום פחד ומורא ,ומשלבים בזה העבודה של ההדס לעבוד את קרנות המזבח.
ה' במדת עשה טוב ,ועל זה מוסיפים גם כח האתרוג שהוא
וצ"ב ,מהו מעלתו של הנוטל לולב באגודו והדס בעבותו,
כח התורה הק' המלמד ליהודי אימתי להשתמש באיזה מדה,
הלא כל איש יהודי נוטל הלולב באגודו והדס בעבותו בחג
אז עליו אמר הכתוב אסרו חג בעבותים ,היינו שיזכה שיהיה
הסוכות .עוד צ"ב מדוע נחשב נטילת הלולב ואיסור לחג
לעבודות אלו קיום גם להלאה במשך השנה.
באכילה ושתיה למעלה גדולה כזו ,שיהא נחשב לו כאילו בנה
שמחה שיש בה שביעה מזבח והקריב קרבן.
עוד ענין מרומז בנוטל לולב באגודו ,ועל פי זה יתפרש גם ויל"פ בהקדם על פי דברי המדרש (ויקרא רבה ל ,י) פרי עץ הדר
כן דברי הגמרא כל העושה איסור לחג באכילה ושתיה מעלה זה אברהם שהדרו הקב"ה בשיבה טובה שנאמר (בראשית כד ,א)
עליו הכתוב כאילו בנה מזבח והקריב עליו קרבן .שלכאורה ואברהם זקן בא בימים וכתיב (ויקרא יט ,לב) והדרת פני זקן ,כפות
קשה להבין הענין בזה ,כי הנה אצל חסידים ידעו שבכל תמרים זה יצחק שהיה כפות ועקוד על גבי המזבח ,וענף עץ
הזדמנות כשמתוועדים שותים יחד משקה יי"ש ,ומאחלים זה אבות זה יעקב ,מה הדס זה רחוש בעלין כך היה יעקב רחוש
לזה רוב ברכות ואיחולים ,וזהו גם כן עבודה ,אבל מדוע מגיע בבנים.
נח-לך לך תשפ"ז גי עלון בקודש פנימה
ענין א' בעבודת ה' להגיע לידי שמחה אמיתית הוא על מעלתו כל כך של העושה איסור לחג באכילה ושתיה כאילו
ידי ד' שמינין שבלולב ,המרמז על ד' עיקרי האיברים ,לולב הקריב קרבן.
נגד השדרה ,אתרוג נגד הלב ,הדס נגד העינים ,וערבה נגד ויל"פ על פי דברי המדרש (ויקרא רבה ל ,ב) תודיענו אורח חיים
השפתים .זה בא לרמז שכשיהודי מרגיל עצמו ומשעבד כל שובע שמחות את פניך נעימות בימינך נצח (תהלים טז ,יא) ,אל
עיקרי האיברים לה' יתברך ,אז יכול להגיע לידי שמחה שיש תקרי שובע אלע שבע אלו שבע מצוות שבחג ואלו הן ארבעה
בה כדי שביעה. מינין שבלולב וסוכה ,חגיגה ושמחה.
ענין ב' בעבודת ה' להגיע לידי שמחה אמיתית הוא על הענין של שובע שמחות היינו שמחה פנימית שמביא
ידי סוכה ,משל למה הדבר דומה לאב שרוצה לחנך את בנו, שביעה לאדם ,ושמחה פנימית אי אפשר כי אם על ידי
אז אומר לו" ,קום צו מיר עסן ,איך וויל זען וויאזוי דו עסט", תורה ומצוות ,כי שמחה חיצונית אינה שמחה כלל ,ודוגמת
והאב מדגיש שאינו מדקדק להביט אחריו איך שהוא מתפלל השמחה כהיום מה שעושים המון עם ,שמביאים למעמדי
ולומד ,כי הוא רוצה לראות איך הוא מתנהג בעת אכילה. שמחה כל מיני שטותים וקולות משונות אין לזה שחר כלל,
כמו כן הקב"ה מכניס אותנו בתוך צילא דמהימנותא ואומר, ואינה שמחה כלל וכלל ,כי שמחה אמיתית היא רק כשהיא
"קומטס אריין צו מיר" ,והקב"ה רוצה לחנך אותנו וללמד שמחה פנימית ,וזהו ענין שובע שמחות ,שמחה שמביא לידי
אותנו איך יהודי צריך לאכול. שביעה .והמדרש בא ללמד ,שהאופן להגיע לידי שמחה שיש
כמו כן מרמז סוכה על ענין של בטחון ,שרק הקב"ה הוא הזן בה שביעה ,הוא רק על ידי עבודת ה' ,בענינים הרמוזים בד'
והמפרנס לכל ,והוא מזמין לנו אכילה ושתיה כדת ,וזהו מה מינין שבלולב ,סוכה ,חגיגה ושמחה.
ומצדיקי הרבים ככוכבים
בשם הורי התלמידים באנו בזה בברכה מיוחדת לכבוד הני תרי צנתרא דדהבא ,מחנכים נפלאים ,אשר אין גומרים עליהם את ההלל ,מיראי' ה'
וחושבי שמו ,ממצדיקי הרבים ככוכבים אשר צדקתם עומדת לעד ,מכניסים בלב הילדים תורה עם יראת שמים משולב בחסידות ובמדות טובות
במדה גדושה ,אשר שוטף ממעיינם העשיר תדיר בלי הפסק ,הכל בהנהגה מושכלת ובתבונה רבה ,ברוב הצלחה וסייעתא דשמיא ,הלא המה
המחנכים החשובים
הרב אליעזר אבא מיללער שליט"א
הרב שרגא פייבל (בר"ב) לעווי שליט"א
אשר זכו להתעטר בנזר המלומדות לשמש כמרביצי תורה
ומחנכים בקרב מוסדותינו הק' ,ובשבועות מספר אלו ,כבר ניכרת
מומחיותם המופלגת בהרבצת תורה ובחינוך הילדים
אשריהם ואשרי חלקם שזכו להתעטר בנזר קדוש כזה אשר דורות תלמידי חכמים ויראי ה' יחשבו על זכותם ומשקלם ,ויהי רצון
מלפני אבינו שבשמים שיצליחו מאוד בעבודתם בקודש ,ויזכו להעמיד דורות ישרים ומבורכים יראי ה' חושבי שמו ,הנאמנים לה'
ולמשה עבדו ולתורתו ,ויהיה ביתם בית מלא ברכת ה' ,בבני ברוכי ,חיי ארוכי ומזוני רויחי ,ורחמיה מן קדמיה ,אמן כן יהי רצון.
המאחלים בברכה מיוחדת
המנהלים :אברהם חיים שפיטצער ,עמרם פישער ,שמואל בער כ"ץ
נח-לך לך תשפ"ז די עלון בקודש פנימה
אצל התפלה צריך לעמוד בישוב הדעת בכוונה רצויה ,ואם שכתוב (ויקרא כג ,מג) למען ידעו דורותיכם כי בסוכות הושבתי
מתפלל וראשו פורח למקומות אחרים זה אינה תפלה כדבעי, את בני ישראל ,שהקב"ה הקיפן בענני הכבוד לשמרם מכל
וכמו כן בענין קרבן חגיגה ,שעיקרו בא להקרבת קדשים קרבן פגע רע ,וכשיהודי בוטח בה' אז נתמלא עם שמחה אמיתית
לה' ,וענין 'כהנים אוכלים ובעלים מתכפרים' הוא רק ליתן ושלוה במהלך חייו.
משהו להגוף ,אבל עיקר הקרבן הוא לשם ה' ,ואין לשלב ענין וכל זה מרומז בנוטל לולב באגודו ,היינו שמשעבד כל ד'
השמחת יו"ט בזה ,משא"כ שלמי שמחה מיוחדים לעבודתם איברים לעבודתו יתברך שמו כמו שאמרנו ,וממשיך עבודתו
לשמח את הגוף בחג ולקיים מצות שמחה ,ולכן מקריבים שני בזה להלאה גם לאחר החג ,אז מבטיחים אותו חז"ל שיהיה
קרבנות נפרדים. קיום לעבודות אלו ועליו הכתוב אומר אסרו חג בעבותים.
וזהו ענין עושה איסור לחג באכילה ושתיה ,שיודע היאך
אכילה ושתיה עבודה בפני עצמן
לנצל עבודת האכילה כדבעי ,שלא לרמות עצמו ולידע בשעת
אכילה שעכשיו הוא עומד לעבוד את ה' באכילה ,וכמו כן אולם ,יש אופן שלישי בעבודת ה' להגיע לידי שמחה
בשאר ענינים גשמיים ,שהוא יודע היאך לנצלם לעבודתו אמיתית ,והוא על ידי חגיגה ושמחה ,שלכאורה יש להבין
יתברך שמו ומבין שכל זה היא עבודה בפני עצמה .מי שמקיים מדוע צריכים להקריב קרבן חגיגה ושלמי שמחה ,הלא
זה ,ומבין גם כן היאך להשפיע עבודה זו מימי החג על ימי יכולים לקיים מצות שמחה בבשר על ידי אכילת קרבן חגיגה.
החול ,שכשהולך לחוץ להביא פרנסה לביתו ,אז מתנהג גם אלא זה בא ללמד ענין נוסף ויסודי בעבודת ה' ,שיהודי צריך
כן כמו שיהודי צריך להתנהג ,הוא מתהלך ברחוב כמו שיהודי לעבוד את ה' בישוב הדעת ובאמת "און זיך נישט פאפן" ,למשל
ויאמר נחום ויאמר הננו!
בשם כל קהל אנשי שלומינו ,חסידים ואנשי מעשה ,ידידים אהובים וחברים יקרים ,נבא בזה בשער בת רבים בברכת מזלא טבא
וגדיא יאה ,לברך ולהודות להאי גברא רבא ויקירא ,ראש וראשון לכל דבר שבקדושה ,אהוב לשמים ולבריות ,רחום ומקיר רבנן
בכל לבו ונפשו ,ראש העסקנים ובריח התיכון של קהלתנו הק' ,כליל המעלות ,שמו הטוב הולך לפניו ,כבוד שמו תפארתו ,ה"ה
ידידנו האהוב ,הנדיב הנכבד והמפואר ,העסקן הנמרץ והנערץ לכל קהל אנ"ש
הר"ר נחום גרינוואלד הי"ו
חבר הנהלת קהלתנו הק'
ועמד בעוז ובגבורה כחבר ועד קרן הבנין דבית מדרשנו
לרגל השמחה השרויה במעונו בנישואי בנו הצעיר למזל טוב החתן המופלג אברהם ני"ו עם בת הר"ר ישעי' ביללער הי"ו
והזמן גרמא להודות ולהלל בפני עם ועדה על פעליו הכבירים בכל עת ועונה! הוא הגבר
שעמד כל השנים בעוז ותעצומות כגבור חיל לימין קדשו של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
לבנות את בנין המפואר של בית מדרשנו על תלה ,ולא נח ולא שקט לעשות הכל בהשכל
ובתבונה למען אשר יהא בנין מפואר כראוי וכיאות לבית פאפא ,ועומד להלאה במסירות
ונאמנות ,ומוסר נפשו ורוחו בכל עת ובכל זמן למען קהלתנו הק' בכל פרטיה ודקדוקיה!
ויהי רצון מן קדם אבוהון דבשמיא שיוכל להמשיך במעשיו הכבירים ,אך טוב וחסד ישכון באהלו ,אורך ימים בימינה
ובשמאלה עושר וכבוד ,מתוך בריית גופא ונהורא מעליא ,ונזכה לעלות לציון ברנה עם מלכנו בראשנו אמן.
המברכים מעומק הלב ,הנהלת הקהלה בשם
אנשי שלומינו תושבי מאנסי
נח-לך לך תשפ"ז וט עלון בקודש פנימה
יושבים בתוך הסוכה לשבעת ימים ,והוא ענין שבעת ימי צריך לילך ברחוב ,אז עליו הכתוב אומר אסרו חג בעבותים,
המילואים שישב אהרן הכהן באהל מועד ולא יצא משם ,כי ויזכה שיהיה קיום לעבודות אלו אף להלאה משך השנה.
בימים אלו מתעורר כוחו של אהרן הכהן להתאוות להשי"ת,
ועל ידי זה זוכים שיהיה שתולים בבית ה' ,שיהיה קיום לכוחות תאוה להשי"ת
אלו גם לאחר זמן ,אתד"ק. וכן איתא בספה"ק שפת אמת (סוכות תרנ"ח) על ענין הלולב,
שכוחו נתמשך גם אחר החג ,שמביא דברי המדרש (בראשית רבה
כל עבודה בפני עצמה מא ,א) צדיק כתמר יפרח (תהלים צב ,יג) ,מה תמר יש לו תאוה כן
לכן צריכים עכשיו להתחזק בכל ענינים ,בשעת לימוד הצדיקים יש להם תאוה להקב"ה ,ובכח תאוה זו מתדבקים
התורה צריכים ללמוד עם כל המח ,ובשעת התפלה צריכים אל השי"ת ,עוד איתא (בזוה"ק ויקרא טז ,א) שכח התמר נמשך לזמן
להתפלל בכל לב ,וגם בעת אכילה צריכים לעבוד את ה' עם רב.
האכילה ,הגם שיש בזה כמה מדריגות ,שאצל צדיקים היתה וענין זה היה כוחו של אהרן הכהן ,כדאיתא במדרש פרשת
האכילה עצמה עבודת ה' ,אבל אצלנו עכ"פ צריכה שתהיה שמיני (תנחומא פרק ג) צדיק כתמר יפרח זה אהרן שנאמר (במדבר
האכילה כהכנה לעבודת ה' ,לחזק כוחות הגופניים לעבודתו יז ,כג) והנה פרח מטה אהרן ,היכן נטע אותם ,שתולים בבית ה'
יתברך שמו. שנאמר (ויקרא ח ,לג) ומפתח אוהל מועד לא תצאו.
וכפי שכבר נתבאר ,צריכים לידע שכל עבודה היא עבודה הנה בהימים אחר יום כיפורים שנטהרו בני ישראל מכל
בפני עצמה .בעת הלימוד צריכים ללמוד ,ובעת התפלה עוונות ,מתעורר התאוה בלבות בני ישראל אל השי"ת,
צריכים להתפלל ,ובעת האכילה צריכים לאכול ,וצריכים ומגיעים למדריגת אהרן הכהן ,ולכן בימי הסוכות בני ישראל
ובאו בניך לחצרות קדשיך!
בימים אלו אנו עומדים אחר ירח האיתנים ,חודש השבע במצוות ,עת אשר אלפי חסידי פאפא
מקרוב ומרחוק כיתתו רגלם ובאו לחצרות בית פאפא ,להסתופף ולהתאבק בעפר רגליו הטהורים,
ולחזות בעבודתו בקודש של רעיא מהימנא קדישא הוד כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א ,מי ימלל תוקף
קדושת הזמנים ורושם עז אשר ישאר חקוק בלבם של אלפי אנ"ש ,כאשר זכינו לקבל כל מיני
השפעות טובות מאת הצינור לכל השפעות והמעיין הנובע חיים מבאר מים חיים ,ולבם של חסידי
פאפא מלאים על גדותיהם בהתרגשות ובתודה להבורא ברוך הוא ,וצעקה פורצת מעומקי הלב
"אשרינו שזכינו! מה טוב חלקנו! ומה
נעים גורלנו! ומה יפה ירושתנו!"
מאנדל הי"ו ולכל הבחורים הר"ר לוי יצחק בעת כזאת חובה עלינו לשגר
החשובים שעמדו לימינינו לעבאוויטש הי"ו ברכותינו מעומקא דלבא ומתוך
במסירות נפלאה שיהיה הכל הר"ר משה ניישלאס הי"ו
הכרת הטוב ,לכל העסקנים
מסודר על צד היותר טוב החשובים אשר עמדו הכן
~ לסייע למען הכנסת אורחים
וכל מי שעוסקים בצרכי ציבור
באמונה הקב"ה ישלם שכרם, העסקנים החשובים עוזרים דחסידי פאפא ,הלא המה
ויזכו לכל מיני השפעות טובות, ומסייעים בכל עת ,ה"ה המבשלים נאמנים שהכינו
וישלח ברכה והצלחה בכל
הר"ר יוסף כהן הי"ו כל המאכלים משך חודש
מעשי ידיהם ,ונאמר אמן.
תשרי עם לב ונשמה שיהא
המברכים ברגשי הכרת הטוב הר"ר צבי חיים וועבער הי"ו נותן טעם לשבח ,ה"ה
יוסף שפיטצער הר"ר דוד שפיטצער הי"ו
הר"ר יואל פישער הי"ו
הר"ר בנימין צבי קאהן הי"ו
בנימין אליעזר הר"ר שמעון
הר"ר קלמן פישער הי"ו
בר"מ מאנדל לאווענשטיין הי"ו
הר"ר מנחם פישער הי"ו
הר"ר דוד דייטש הי"ו
יעקב מאיר ~
בר"מ מאנדל תודה מיוחדת להבה"ח
~
בשם ועד הכנסת אורחים חיים ב"ר אברהם יואל משמשים דביהמ"ד הגדול
נח-לך לך תשפ"ז זט עלון בקודש פנימה
מדת יעקב שהיא מדת אמת מרמז על תורה כידוע ,תורה ליגש לכל עבודה עם ישוב הדעת לעבודה זו ,ולא לערב שתי
היא שעשועים של הקב"ה וחותמו של הקב"ה הוא אמת, עבודות זו בזו.
והענין בזה שתורה צריכה שתהיה משולבת ביראת שמים,
ואתן דוגמא בזה הענין ,כשאדם עוסק בעבודת הריקוד אין
ומרמז שיהודי צריך לקנות לעצמו הרגשה של אמת שהבעל
טעם שישיח שיחה באותה שעה ,ולפעמים אני רואה אדם
דבר לא יוכל לרמות אותו ,ושיוכל להרגיש תמיד מה נכון
שרוקד בעיגול עם חברים ,ובתוך כדי הריקוד הוא משוחח עם
לעשות ומה נכון שלא לעשות.
חבירו .ואם תאמר ,הרי רצונו להיות "ארנטליכער מענטש"
כי כמה פעמים מגיע הבעל דבר ומרמה את האדם" ,האסט
ואינו רוצה להיות פורש מן הצבור ולכך הוא רוקד עמהם;
שוין געדאווענט היינט ,האסט שוין געלערנט היינט ,ביזט
אולם צריכים לדעת שאין טעם לרמות את עצמו" ,פאפ דיר
שוין גוט" ,וכן מסית את האדם לומר לו" ,האסט שוין גענוג
געלערנט ,האסט שוין געלערנט א דף ,האסט שוין געלערנט נישט ,וואס טוסטו יעצט ,דו טאנצסט אדער דו שמועסט?"...
אן עמוד ,האסט שוין יוצא געווען" .אכן דבר זה חשוב מאוד,
בקשה להשיג האמת
אבל אל תחשוב שבזה יצאת חובתך כלפי שמיא ,כי כל כמה
שתוסיף בעבודת ה' עדיין לא תצא בזה חובתך כלפי שמיא. בסדר הקפות נדפס התפלה להחיד"א אחר כל הקפה,
וידוע מאמר הרה"ק מקאצק זי"ע ,מדוע נקראים חסידים ואחר הקפה שלישית מבקשים כמה תפלות שנזכה למדת
בשם 'חסידים' ,כי בתורה כתוב (ויקרא כה ,יז) ולא תונו איש את האמת ,ותזכנו לעסוק בתורתך הקדושה תורת אמת ותהיה
עמיתו ,וחסידים מתנהגים לפנים משורת הדין ואף את עצמם כל מגמתינו לבקש האמת וכו' ובזכות תורת אמת וזכות יעקב
לא מרמים. אבינו החתום במדת תפארת מדת אמת וכו'.
מעומק הלב באנו בזה לאחל ברכותינו ואיחולינו ברכת מזל טבא לכבוד הני אנשי שם ,ידידינו היקרים ,שלבם הזהב פתוח ברווחה לעמוד
לימין קדשי בית חיינו ,ובמיוחד עומדים בעין יפה ורוח נדיבה לימין פעולות הברוכות של הארגון 'גשר לקשר' ,ובכל זמן ועידן מקבלים את פני
העסקנים החשובים בסבר פנים יפות ,ובזה נותנים חיזוק ועידוד להעסקנים להמשיך עם הפעולות למען הקים בתים נאמנים בישראל ,הלא המה
הי"ו הר"ר נחום גרינוואלד
לרגל נישואי בנו
הי"ו הר"ר יוסף שפיטצער
לרגל אירוסי בנו
הי"ו הר"ר יושע העשיל כהן
לרגל אירוסי בתו
הי"ו הר"ר יצחק אהרן גראס שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך
דחסידי פאפא
לרגל אירוסי בנו
הי"ו הר"ר שלמה דוד קאהן
לרגל אירוסי בנו
בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל ,יהא רעווא שיזכו כולם לכל
הברכות האמורות בתורה ,עושר ואושר ירוצו אחריהם ,בני ברוכי חיי ארוכי ומזוני
רויחי מתוך הרחבת הדעת ,בביאת בן דוד גואלנו ,ומלכנו בראשנו בב"א.
המברכים מקרב הלב
ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא
נח-לך לך תשפ"ז זי עלון בקודש פנימה
געווארן פון מילכיגע סעודות ברית מילה ,פון אוועקמאכן די ולכן נחוץ מאוד לכל יהודי לקנות לעצמו מדת האמת,
קלייניגקייט איז דייטשלאנד חרוב געגאנגען. וכשקונה לעצמו מדת האמת אז יכול להרגיש מהו באמת
אמאל מישט זיך דער בעל דבר אריין אין א לבוש ,ער זאגט רצון ה' ,וכדי להגיע לעבוד את ה' במדת האמת אי אפשר כי
אז ס'איז נישט אזוי געפערליך צו אנטון פאר'ן קינד א הארטע אם בכח התורה ,כי על ידי התורה מקבלים הרגשה מיוחדת
געביגעלטע קאפעלע ,ער איז דאך נאר א קליינע יונגעלע, להרגיש האמת.
וואס מאכסטו אזא עסק דערפון ,נישט דאס איז דער עיקר...
ונהיה אנחנו וצאצאינו
אמאל פלעגט זיין אזא אויסדרוק וואס מ'פלעגט זאגן אויפ'ן
נישט נאר אין עבודת ה' טוט דער בעל דבר נארן דעם
קינד ווען ער איז נאך געווען יונג" ,מיין יונגל וועט שוין לערנען",
מענטש אז מ'האט שוין יוצא געווען ,נאר אויך ווען ס'קומט צו
האבן ערליכע אידן געזאגט" :איך וואלט ווען געוואלט זען די
יסודות הדת טוט דער בעל דבר אוועקמאכן די יסודות הדת.
קינדער ווי זיי לערנען"...
דאס זעלבע זאגט מען אויפ'ן קינד אז ער איז נאך קליין ,ער אונז זאגן יעדן טאג והערב נא ה' אלקינו את דברי תורתך
קען נאך גיין מיט א שמאלע הויזן ,ס'איז נאר אביסל שמאל, בפינו ובפיות עמך בית ישראל ,ונהיה אנחנו וצאצאינו וצאצאי
ס'איז נאר ווייניג שמאל ...מ'דארף צו וויסן אז ס'איז נישט שייך צאצאינו כולנו יודעי שמך.
קיין שיעור אויף דעם ,די הויזן דארף זיין ווי ברייטער! ס'דארף די מצוה פון לימוד התורה איז אנדערש ווי אלע אנדערע
זיין פארקערט פון די גאס! ס'איז א בושה אז מ'דארף בכלל מצוות ,אז מ'איז נישט יוצא מיט דעם וואס מ'לערנט אליין,
רעדן פון אזא זאך ,אז מ'האט נישט קיין ברייטע הויזן ,גייט נאר מ'דארף אויך לערנען תורה מיט די קינדער ,נישט נאר
מען נישט היינט אין חדר ,מ'בלייבט אין בעט ביז מ'קויפט א מיט די קינדער דארף מען לערנען נאר אויך מיט די אייניקלעך
נייע הויזן. אזויווי ס'שטייט (דברים ד ,ט) והודעתם לבניך ולבני בניך.
אין דעם ליגט צוויי נקודות ,איינס אז מ'דארף לערנען מיט
תכלית הידיעה שלא נדע די קינדער ,צווייטנס אז מ'דארף לערנען אין בית המדרש אויף
דאס זעלבע איז מיט בגדי נשים ,מ'דארף קענען זאגן אין אזא אופן אז אפילו שפעטער ווען מ'גייט אהיים צו די קינדער
שטוב אז ערליכע אידן האבן נישט געהאלטן דערפון ,איך ווייס זאל בלייבן די ווארעמקייט אין שטוב.
נישט פארוואס ,אבער זיי האבן נישט געהאלטן דערפון; דאס
דער אייבערשטער האט אונז געגעבן די תורה דורך משה
אליין דארף שוין זיין גענוג.
רבינו ,משה רבינו איז מדת נצח ,כ'וועל נישט דא רעדן פון קיין
מ'דארף קענען זאגן פאר'ן קינד" ,איך ווייס נישט ,איך טו הויעכע זאכן ,אבער נצח מיינט מען אז ס'בלייבט שטענדיג,
וואס ערליכע אידן האלטן" .ווייל איך קען נישט זאגן פאר לנצח על מלאכת בית ה' ,אז מ'לערנט אין בית המדרש און
מיין קינד 'פארוואס' ,ווער איך אויס קאפעלוטש מאכער?! מ'איז עוסק אין עבודת ה' ,דארף מען זען אז שפעטער ווען
מ'דארף קענען זאגן פאר'ן קינד" ,איך גיי נישט אריין אין די מ'גייט ארויס זאל מען ווייטער אנהאלטן די ווארעמקייט.
מחשבות פון ערליכע אידן ,למאי נפקא מינה פארוואס זיי
מ'זאל נישט קלערן א מחשבה" ,יעצט בין איך שוין
ווילן דאס נישט ,אז ערליכע אידן האלטן נישט דערפון מיינט
אהיימגעקומען פון בית המדרש ,יעצט קען איך שוין אויסטון
דאס אז אזוי דארף עס צו זיין".
די שטריימל און זיין פארנומען מיט אנדערע זאכן" .אודאי,
היינט איז דאך געווארן אזא זאך ,אז ס'איז דא צו הערן אונז זענען נישט קיין מלאכים ,מ'פארלאנגט נישט פון אונז
פארשידענע דרשות אויפ'ן טעלעפאן פון פארשידענע בעלי אז אונז זאלן נישט גיין יעצט צענעמען די סוכה און טון אלעס
דרשנים ,דער דרשן האט געזאגט אזוי און יענע דרשן האט וואס מ'האט צו טון ,אבער די ווארעמקייט פון דא דארף מען
געזאגט אזוי .מ'דארף זיך אבער האלטן וואס מ'האט ביי אונז אריינברענגען אין שטוב.
געלערנט ,און וואס ערליכע אידן האלטן נישט דערפון זאל
מען זיך האלטן צו דעם אינגאנצן. הקפדה בכל ענין דק
צי זאל עס זיין ווען עס קומט צו חתונה מאכן ,קען נישט אמאל קען זיין אז ס'איז דא א קלייניגקייט און אן ענין
זיין קיין ריכטיגע שמחה מיט סתם משוגעת'ן ,מ'צינדט אן דקה וואס מ'טוט אוועקמאכן און מ'פרעגט אויף דעם" ,ווער
אזעלכע סארט קולות וואס טוען סתם טויב מאכן די אויערן, זאגט אז ס'איז אזוי" .מ'דארף וויסן אז דייטשלאנד איז חרוב
נח-לך לך תשפ"ז חי עלון בקודש פנימה
האט מיר דער טאטע ז"ל געזאגט" :קום אהער ,איך וויל דיר דאס מאכט נישט פרייליך ,דאס איז גארנישט מיט גארנישט,
עפעס זאגן; דו ווייסט וויאזוי מ'האט אנגענומען א חסיד וואס עס ברענגט נישט קיין אמת'ע שמחה.
איז געקומען קיין סטרעליסק? דאס ערשטע זאך האט מען תורה איז א תורת אמת ,עס טוט אויסאיידלען די הרגשה
אים מכבד געווען 'גיי צום ברונעם און ברענג צוויי אמפער'ס וואס אונז האבן מקבל געווען פון אונזערע אבות אונזערע
וואסער'; אזוי האט מען מחנך געווען א חסיד"... רבי'ס ,וואס אונזערע עלטערן האבן מקבל געווען פון זייערע
האב איך שוין פארשטאנען וואס כ'האב צו טון ,און כ'האב עלטערן ,אזוי ווייטער ביז משה רבינו ביים בארג סיני ,תורה
אויפגעהויבן די 'היי-טשעיר' אויף די פלייצעס און געטראגן צוה לנו משה מורשה קהלת יעקב.
אויף ליע עוועניו .דאס איז חינוך! די אלע מדות וואס ס'שטייט אין מסכת אבות האבן אונז
ווען מ'האט געגראבן די מקוה אין בית המדרש דא אויף מקבל געווען און אונז האבן אויף דעם א הרגשה צו מרגיש
בעדפארד ,איז געווען דארט גרויסע שטיינער וואס מ'האט זיין וואס איז ריכטיג ,אזויווי א מענטש האט א הרגשה אויף
געדארפט אויסהאקן און ביי די זייט איז געווען דארט א א מאכל אז ס'איז נישט קיין גוטע מאכל ,אזוי האבן אונז
גרויסע בוילער .זייענדיג א יונגל האב איך מיר ארומגעדרייט אריינגעבאקן וואס ס'איז ריכטיג צו טון און וואס נישט.
קוקן אויף די בוי-ארבעט .אינמיטן איז דער טאטע ז"ל פארשטייט זיך אז דער בעל דבר קומט שטענדיג מיט א
אראפגעקומען און מיר געפרעגט" :וואס טוסטו דא?" און דער פרישע טענה אז "יעדער מאכט אזוי" ,אויך מיר א טענה 'יעדער
טאטע ז"ל האט מיר געזאגט" :קום ,איך וויל דיר עפעס ווייזן, מאכט אזוי' ...לאמיר שוין זאגן אז ס'איז טאקע 'יעדער' ,טוט
ווייסט וויאזוי די גיהנום זעט אויס? אזא פייער איז דא ,מיט עס נאכנישט בארעכטיגן וואס מ'טוט.
אזא גרוב איז דא". אזוי אויך דארף מען שטיין ווייט פון מותרות וואס מ'מאכט
תקנות הישיבה הן עצות טובות אין די דירה ,מיט'ן טענה אז 'יעדער' מאכט אזוי ,וואס דער
דאס אלעס איז נכלל אין דעם וואס מיר האבן מתפלל של"ה הק' זאגט דאך אז מ'זאל זיין נזהר פון מותרות.
געווען ונהיה אנחנו וצאצאינו ,אז ווען מ'גייט אריין אין שטוב בדרכי החינוך
זאל די ווארעמקייט מיטגיין אריין אין די קינדער.
עכ"פ מ'דארף צו וויסן אריינצוברענגען אין שטוב די
מ'שיקט דאך די קינדער אין ישיבה ,דארף מען צו וויסן
ווארעמקייט צו די קינדער.
אז ווען די ישיבה מאכט תקנות איז נישט פשט אז מ'דארף
כ'האב שוין דערציילט כמה פעמים די מעשה .ווען אונז
'פאלגן' די תקנות ,אזויווי איינער זאגט" ,כ'וועל פאלגן די
זענען געקומען קיין אמעריקא מיט'ן שיף בין איך געווען א
תקנות ,איך וויל זיין אן איינשטענדיגע מענטש ,איך וועל נישט
קליין יונגל ,כ'בין נאך געווען אין די האר ,ביים אראפקומען פון
עובר זיין אויף די תקנות" ...איך בעט אז מ'זאל מיר נישט טון
די שיף אין אמעריקא האב איך ארומגעשפרינגען כדרכם פון
קיין 'טובות' און מ'זאל נישט 'פאלגן' די תקנות ...דאס זענען
קינדער ,האט מיר כ"ק מרן אאמו"ר זצוק"ל געגעבן א קלאפ
נישט קיין תקנות וואס מ'דארף פאלגן ,דאס איז חינוך! דאס
זאגנדיג" :שפרינג נישט ארום" ,איז צוגעקומען א פאליציאנט
זענען ענינים וואס יעדער דארף אליין פארשטיין אז ס'איז פאר
און געזאגט" :דא איז אמעריקא ,דא קען מען נישט שלאגן קיין
די טובה און הצלחה פון יעדעם איינעם.
קינדער" .האט דער טאטע ז"ל געזאגט" :אה ,יעצט ווייס איך
התחזקות בעניני לבוש שוין וואס אמעריקא איז ,רש"י אין פרשת שלח (יג ,יט) זאגט יש
בכלל ,ווען ס'קומט צו עניני לבוש ,האב נישט מורא אז די ארץ מגדלת גיבורים ויש ארץ מגדלת חלשים ,אמעריקא איז
קאפל איז צו ברייט ,וואס האסטו מורא?! האסט מורא אז ארץ מגדלת עזות פנימ'ער"...
וועסט זיין צו כאניאקיש און וועסט נישט קענען א שידוך ווען כ'בין געווען א יונגל פון צען יאר צי עלף יאר ,האט מיר
טון? ...האב נישט קיין מורא דערפון ,פון דעם דארפסטו נישט מיין מאמע ע"ה געגעבן א צעבראכענע 'היי-טשעיר' אז כ'זאל
מורא האבן... עס טראגן אויף ליע עוועניו צו פאררעכטן .איך בין געווען א
אסאך מאל קען אריינפאלן אזא מחשבה'לע" ,דאס קינד יונגל ,און כ'האב מיר שטארק געשעמט זיך צו שלעפן מיט
איז דאך קוים דריי יאר ,ער דארף נישט אזא גרויסע קאפל, א 'היי-טשעיר' אויף די פלייצעס אויף ליע עוועניו ,און כ'האב
ס'איז דא וויכטיגערע זאכן ווי דעם" .איר ווייסט ווער ס'זאגט געצויגן מיט די אקסלען...
נח-לך לך תשפ"ז טי עלון בקודש פנימה
איך כאפ אן די לולב אזויווי מיין רבי האט אנגעכאפט דער דאס? דער בעל דבר זאגט עס! והא ראיה טאמער כ'וועל
לולב ,איך זוך נישט צו זיין קלוגער ,איך זוך נישט קיין חכמות, הייסן אנטון פאר'ן קינד א גרויסע קאפל וועסטו זאגן" ,ניין,
איך זוך נישט קיין בריסקע לולב וכדומה ...וואס דרייסטו א איך קען נישט" ...אויב דו קענסט נישט אנטון א גרויסע קאפל
קאפ?! איך נעם א לולב וואס מיין רבי האט גענומען! זעט זיך אויס אז די קאפל מאכט יא א חילוק אפילו ער איז נאר
דורכדעם קען מען האפן אז דער אייבערשטער וועט העלפן א קליינע יונגעלע...
ס'זאל מקויים ווערן די תפלה וואס אונז זענען מתפלל והערב די קאפלעך זאלן זיין ווי גרעסער און די שייטלעך זאלן זיין
נא ה' אלקינו את דברי תורתך בפינו ובפיות עמך בית ישראל ווי קורצער! ס'איז נישט שייך צו זאגן קיין שיעור אין די זאכן,
ונהיה אנחנו וצאצאינו וצאצאי צאצאינו און אזוי ווייטער, נאר מ'דארף עס טון מיט חשק.
מ'זאל זוכה זיין אז די תפלות זאלן אונז באגלייטן.
בזכות פון אונזערע עלטערן וואס מיט זייער כח שטייט קונטרס הדרכות והוראות
אלעס ,וואס אלע דורות און אלע אידישע שטובער פירט זיך מ'האט שוין מפרסם געווען די צעטלעך מיט די גדרים פאר
אין זייער כח און זכות ,זאל מען זוכה זיין בקרוב צו ישועות כל די נשים [הדרכות והוראות אחר מעמדי שלות החיים] ,אבער
ישראל און צו די גאולה שלימה בב"א. מ'דארף וויסן אז מ'קען נישט זאגן קיין פינקטליכע שיעור
אויף יעדע זאך ,נאר ווען מ'טוט עס בחשק וברצון טוט מען
לימודי והגית עס בשלימות.
אחר שלחן הטהור נעילת החג עמד כ"ק מרן שליט"א ואמר:
מ'הייבט יעצט אן (במסגרת מפעל והגית) מסכת בבא קמא ,בבא ברכות לרוב
מציעא ,בבא בתרא ,מסכתות וואס מ'לערנט אין ישיבה. ס'קומט א גרויסע ווינטער ,מ'דארף זיך אנכאפן מיט א
ס'שטייט דאך (בבא בתרא קעה ):הרוצה שיהחכים יעסוק בדיני שטארקע ווארעמקייט ,מ'נעמט מיט די לולב באגודו והדס
ממונות ,זאל מען אנהייבן די מסכתות מיט א שטארקע בעבותו ,אזוי אויך נעמט מען מיט דער ענין פון עושה איסור
הצלחה .ס'זאל זיין א געוואלדיגע הצלחה ,מיט א שטארקייט, לחג באכילה ושתיה ,אפילו וויאזוי צו עסן דארף מען טון אזויווי
מיט א פעסטקייט. ערליכע אידן טוען ,יעדע מצוה דארף זיין ווי ערליכע אידן טוען,
ישיבת בין הזמנים -בארא פארק
בנשיאות כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
בעמדנו בתום ימי בין הזמנים שעברו עלינו לטובה ברוב סייעתא דשמיא ,עלינו להביע תודותינו העמוקות מול הני אנשי שם שעמדו
לימיננו בכל ההצטרכיות בכל יום ויום למען שביעת לב בחורי אנ"ש שיוכלו לישב באהלה של תורה בלי שום מניעות ,ה"ה
מורינו הרה"צ הדומ"ץ שליט"א
שעמד בראש ישיבת בין הזמנים במסירות נפלאה לכל בחור ובחור בפרטיות
ויתברכו הני עסקנים חשובים שעמדו הכן בכל המצטרך ,ה"ה
הר"ר ישראל שלמה קנאפפלער הי"ו משמש בית מדרשנו ,הר"ר
קלמן פישער הי"ו מבשל מוסדותינו ,הר"ר בנימין אליעזר מאנדל
הי"ו מפקח כללי מוסדותינו ,הבה"ח שרגא פייבל ערענפעלד
הי"ו שעסק בליל ליאות למען הצלחת ישיבת בין הזמנים
וכל העוזרים והמסייעים מדי יום ביומו שיהיה הכל מוכן
ומזומן על צד היותר טוב למען הבחורים החשובים
יתן השי"ת שיזכו כולם להתברך ממעון הברכות ,וזכות הרבים יעמוד להם ולזרעם אחריהם ,ויצליחו בכל דרכיהם להגדיל
תורה וחסידות ולהאדירה ,עדי נזכה לעלות לציון ברנה ,בביאת משיח צדקנו ומלכנו בראשנו אמן.
המברכים לעומתם ברגשי הכרת הטוב
הנהלת ישיבת בין הזמנים ב"פ
נח-לך לך תשפ"ז כ עלון בקודש פנימה
בס"ד
נח-לך לך תשפ"ז אכ עלון בקודש פנימה
ויוסף הוא המשביר
בשם אנשי שלומינו חסידי פאפא תושבי מאנסי ,משגרים אנו בזה ברכותינו העמוקות
היוצאים מעומק הלב ,מול האי איש חי ורב פעלים ,איש אשר רוח בו ,כי לו נאה ולו
יאה כל שבח ותהלה ,נעים הליכות ,אהוב ונחמד לכל ,גברא דמרא סייעא וכל אשר
הוא עושה ה' מצליח בידו ,רץ כצבי וגיבור כארי לכל קדשי קהלתנו הק' ,מנצח על
מלאכת בית ה' בכל יום ויום במסירות נפלאה ,מקבל על אחד ואחד בסבר פנים
מיוחדת ,כולם אותו משבחים ומפארים ,אין גומרים עליו את ההלל ,ה"ה
ידיד כל אנ"ש העסקן הנמרץ
הר"ר יוסף דייטש הי"ו
גבאי נאמן דבית מדרשנו
לרגל השמחה הגדולה השרויה במעונו בנישואי בנו הבכור החתן החשוב
חיים שלמה דוב ני"ו ממצוייני תלמידי ישיבתנו הק' במתיבתא קרית פאפא
עם בת הר"ר מנחם אהרן שטארק הי"ו מחשובי אנ"ש פה מאנסי
בהאי זימנא מאוד נעלה ,יוצאים מפי כל אנ"ש איחולים נרגשים מול ידידנו ר' יוסף:
מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב!
וכל אנ"ש כולם יודו ויברכו וישבחו ויפארו בהכרת תודה מרובה על כל מה
שמתמיד לעשות ,ועל מה שעשה ויעשה למען קדשי בית פאפא פה עיר מאנסי
יהי רצון שתזכה לראות רוב תענוג ונחת דקדושה מכל יו"ח ,ותתברך בכל מיני השפעות טובות ,ותזכה
להמשיך בפעולותיך הברוכות למען בית פאפא ,עדי נזכה לעלות לציון ברנה עם מלכנו בראשנו אמן ואמן.
המאחלים והמברכים מעומק הלב
הנהלת הקהלה
בשם אנשי שלומינו תושבי מאנסי
נח-לך לך תשפ"ז בכ עלון בקודש פנימה
בס"ד
דברות קודש
שהשמיע כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
בענין קדושת יום השבת
ובמיוחד בעת רעווא דרעווין
בעת שלחן הטהור רעווא דרעווין בראשית תשפ"ז לפ"ק
דער אייבערשטער האט געזאגט פאר קין (בראשית ד ,ו) למה נפלו פניך .ס'שטייט אין מדרש (בראשית רבה יא ,ב) ויברך אלקים את היום השביעי (בראשית ב ,ג) ברכו במאור
פנים ,שבת האט א איד א פרישע צורה ,שבת קודש האט א איד א פרישע צלם אלקים.
שבת קודש קומען זיך אידן צוזאם אין בית המדרש און מ'זינגט שירות ותשבחות מיט א ווארעמקייט ,איזהו שוטה המאבד מה שנותנים לו ,אז
מ'נעמט זיך שמועסן ביים ליינען אדער ביי הויעך שמונה עשרה ,אדער אז מ'קומט שפעט וכדומה איז דאס א מאבד מה שנותנים לו.
כל שכן אז אידישע קינדער ווארעמען זיך ביי שלש סעודות מיט זמירות ,מ'זינגט שירות
ותשבחות ,און מ'שטעלט זיך שמועסן איז מען בגדר זה ,מ'רעדט נישט יעצט פון דעם אז
איינער האט א שאלה אז ער מוז עס טון ,ער זאל אודאי פרעגן א דיין ...אבער מ'רעדט יעצט
פון דעם אז מ'זאל נישט זיין בגדר פון דעם 'איזהו שוטה המאבד מה שנותנים לו'.
אז אידן ווארעמען זיך אן צוזאמען און איינער שטעלט זיך שמועסן ,קען עס זיין א
חשש פון א מחטיא את הרבים ,ווייל קעלט קומט פון איבעראל ,פון מזרח און פון
מערב ,פון צפון און פון דרום ,אז מ'עפענט אפילו נאר א קליינע פענסטער קומט
אריין א קאלטקייט.
אבער פון וואו נעמט מען די כח אויף דעם? דאס נעמט מען פון דעם וואס מ'גלייבט אין דעם 'ויברך אלקים את יום השביעי ברכו
במאור פנים' ,יעדער איד דארף זיך אין דעם טאג מחזק זיין זיך אויפצוהייבן .דאס קען זיין די כוונה וואס דער אייבערשטער האט
געזאגט פאר קין 'למה נפלו פניך' ,דו האסט דאך א מאור פנים פון שבת ממילא דארפסטו זיין בשמחה.
כח הרע ,ממילא האט געפעלט די מנוחה פון די גאנצע איז נגד רצון הבורא במחשבה דיבור ומעשה ,אבער עס דאס קען זיי די כוונה אין מדרש (שיר השירים א,
בריאה ,אבער אז ס'קומט שבת ווערט אלעס נשתנה, דארף זיין מיט א התבטלות ממש ,זיך אינגאנצן מבטל כח) למה פרט הקב"ה מעשי בראשית בכל יום מפני
דער דומם צמח חי און מדבר ,אלעס ווערט נשתנה פון זיין צום רצון הבורא. שהקדימו ישראל נעשה לנשמע .וויאזוי האט מען
שבת ,בא שבת בא מנוחה. דאס קען זיין די כוונה למה פרט הקב"ה מעשי געקענט זאגן נעשה ונשמע? נאר בשעת קבלת
דאס זעלבע איז ביי יעדע איד ,יעדע איד אפילו דער בראשית בכל יום ,כדי צו זען וואסערע דרגה מ'האלט התורה איז דאך געווען פסקו זוהמתן ,האט מען דאך
שוואכסטער איד וואס טוט עפעס נגד רצון הבורא, א גאנצע וואך ,און שפעטער ווען ס'קומט שבת איז געהאט א העכערע מדריגה ,דורכדעם וואס מ'איז
קלאפט אים דאס הארץ בפנימיות ,און אויב ער מען א מצב פון 'ברכו במאור פנים' ,מה היה העולם אנגעקומען צו אזא מדריגה אז מ'האט זיך מבטל
איז דאס נישט מרגיש איז דאס אליין א צרה ווייל חסר בא שבת בא מנוחה (בראשית רבה י ,י) ,מ'האלט געווען אינגאנצן צום רצון הבורא האט מען געקענט
די פנימיות פון יעדע איד קלאפט אים ,און דאס איז דאך שוין נאך די מעשי בראשית וואס דער ערד האט זאגן נעשה ונשמע.
מרומז אינעם 'נפשי חולת אהבתך' ,אז מ'איז נישט משנה געווען די רצון הבורא און די מאור הקטן האט אז א איד איז זיך מבטל צום רצון הבורא העלפט מען
מרגיש אהבתך ,אבער די פנימיות הלב איז יא מרגיש. געהאט א טענה צום מאור הגדול ,איז דאך שוין דא א אים פון הימל אז ער זאל נישט ציען צו טון עפעס וואס
אבער בא שבת בא מנוחה ,שבת ווערט יעדע איד א בריה חדשה ,אזויווי ס'שטייט (שבת קיט ):כל האומר ויכולו נעשה שותף עם
הקב"ה במעשי בראשית ,זאגט דער אור החיים הק' (ד"ה כי בו שבת) אז הקב"ה האט באשאפן די וועלט נאר אויף זעקס טעג און
יעדע שבת ווערט די בריאה נאכאמאל נתחדש.
אויב אונז גלייבן אין די הייליגע ווערטער פון אור החיים הקדוש אז די בריאה ווערט נתחדש שבת,
קומט דאך אויס אז אונז זענען דאך אויך א חלק פון די בריאה ,אויב אזוי ווערן אונז אויך נתחדש אויף
שבת און מ'קען בעטן לב טהור ברא לי אלקים ,וויבאלד מ'ווערט אינגאנצן נתחדש.
בפרט דער זמן פון רעווא דרעווין ,וואס ס'שטייט אין מדרש (מדרש תהלים עו ,ג –
הובא בספה"ק תפארת שלמה לסוכות ד"ה ויהי בשלם) אז קודם הבריאה האט זיך הקב"ה
אריינגעשטעלט אין א סוכה און מתפלל געווען יהי רצון שיכבשו רחמי את
כעסי ואתנהג עם בני במדת הרחמים .ווען איז דאס געווען? די בריאה איז
דאך געווען אויף זונטאג ,ממילא אז דאס איז געווען קודם הבריאה איז דאס
געווען שבת בעת רעווא דרעווין ,איז דאך דאס א העכערע זמן ,ממילא איז
דאס א זמן וואס א איד ווארעמט זיך אן.
מיט'ן כח פונעם זמן רעווא דרעווין קען מען ווייטער אנגיין מיט נאך א שבת און נאך א שבת ,נאך וואכנדיגע טעג און נאך וואכנדיגע טעג .מיט
דעם קען מען אנגיין אין די ווינטער נעכט ,די וואכן פון די ווינטער ,וואס אנו רצים והם רצים ,זיי גייען צו אלע שטותים און נארישקייטן והבלי
עולם הזה ,אבער אונז דארפן לויפן אין בית המדרש ,נישט 'גיין' אין בית המדרש ,נישט 'גיין' צום דאווענען ,נישט 'גיין' צום לערנען ,נאר מ'זאל
'לויפן' אין בית המדרש זיך אנצואווארעמען צוזאמען מיט אידישע קינדער.
זאל דער אייבערשטער העלפן מיר זאלן זוכה זיין אנצופירן די ווינטערדיגע זמנים וואס ס'שטייט פון צדיקים אז מ'קען ממשיך זיין קדושת חול המועד ,מ'זאל זוכה זיין צו א
שנת ברכה וישועה ,צו ישועות כל ישראל און צו די גאולה שלימה בב"א.
תשוח"ח למערכת "בקודש פנימה"
נח-לך לך תשפ"ז גכ עלון בקודש פנימה
בסייעתא דשמיא
חדשות על
המערכת
פרשת נח תשפ"ז
פאנעל בענין השתלשלות התייסדות 'קול פאפא'
-קו מודעות ושמחות בחצרות קדשנו -
אחר קריאת הקודש של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א להתנזר מ'טעקסט',
718.480.7872
עם הר"ר יואל קאלמאן הי"ו והר"ר דוד בר"נ גרינוואלד הי"ו
4דערנאך 7דערנאך 4
P U P A
מהנעשה והנשמע בחצרות קדשינו 1
סיום מסכת קידושין במסגרת מפעל והגית דחסידי פאפא באולם מדור 'דברות קודש' מכ"ק מרן אדמו"ר שליט"א 2
ברייטסטאון ניו דזשערסי ליל שישי בראשית 3 > 5 #1לבחורי הישיבות ובני הכולל
#2ביקורי האדמורי"ם שליט"א
כינוס בחורים 'יחד לבבנו' לחיזוק החבורות והתייסדות מפעל 'ספרן של #3הספדים
#4ניחום אבלים
צדיקים' ללימוד ספרי תלמידי בעש"ט ד' בראשית 8 >5 #5שונות
#6משנים קדמניות
דברות קודש פתיחת זמן החורף בהיכל הכולל יום ה' נח 7 >2 #7תפלות
#0דברות קודש בולעטין
הרה"צ רבי פינחס חיים שליט"א רב דקהלתנו מאנסי פתיחת מדור 'קולו בקודש' מכ"ק מרן אדמו"ר זצוק"ל 3
זמן החורף בהיכל הכולל מאנסי 3 >1 >4 >4 #1דרשות
#2מעמדים
הרה"צ רבי לוי יצחק שליט"א דומ"ץ בית מדרשנו ב"פ שיעור הלכה בענין שנים #3הספדים
מקרא ואחד תרגום חוה"ת סוכות בבית מדרשנו ב"פ 1 > 2 > 2 > 4 #4מועדים
#5תפלות
שאלות ותשובות בד' חלקי שו"ע עם הג"ר מיכל שטיינמעץ שליט"א דומ"ץ שיעורים ודרשות 4
סקווירא בב"פ חוה"מ סוכות בהיכל ביהמ"ד הגדול 0 > 2 > 4 #1שיעורי יומי ושבועי
#2שיעורי הלכה
שיחה מקפת בכל החומרות שהנהיג כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א בבית #3מועדים וזמנים
#4עניני תורה ועבודה
האופה דקהלתנו עם המשגיח הרה"ח ר' מאיר משה גרין הי"ו #5סיפורי צדיקים והיסטוריה
חוה"מ סוכות בבית מדרשנו מאנסי 2 > 4 > 3 > 4 #6עומדים על הפרק
#7שונות
#0דרשות ושיעורים בולעטין
הרה"ח ר' ליפא ווידער שליט"א ראש החבורה בירושלים עיה"ק
ת"ו בסעודה לאורחים הושענא רבא 4 > 8 > 3 > 4 תפילות טישן ומעמדים 5
#1מועדים וזמנים בצל רבותינו הק'
סדר עשיית ציצית מנופץ לשמה המיותר ע"י הרה"ח ר' מאיר צבי #2שמחות בית פאפא
#3סיומי והגית
גרינוואלד ז"ל ע"י בנו הר"ר אברהם יושע העשיל גרינוואלד #4דינערס לטובת מוסדותינו הק'
הי"ו חוה"מ סוכות בהיכל ביהמ"ד הגדול 4 > 7 > 4 #5מסיבות וטיי אווענט'ס
#6מעמדים ,קבלת פנים ,וחנוכת הבית
#7חומש סעודה'ס
#8שאר מעמדים
'עתיקא קדישא' מדור 'זכות אבות'
#1הספדים על רבותה"ק
ומשפחת המלוכה
#2יומא דהילולא של
רבותה"ק בצל הקודש
6
5 ←7 וועכענטליכע פראגראם ' #3נסיעות' של כ"ק מרן
אדמו"ר שליט"א
#4סיפורי צדיקים מפי
תלמידים וחסידים
נח בראשית חוה"מ סוכות ניגונים ונוסחאות 7
ניגון פארווא'זשע ניגון התעוררות מיוחס להרה"ק מרוזין בעלזא תורה הקדושה - שידור חי ,ולהשאיר הודעה 9
זי"ע -הושר ע"י חתנו הרה"ק הצמח נתחבר ע"י המשורר החסיד וויינסטו -מיוחס
צדיק מוויזניץ זי"ע על 'קה רבון עלם' להרה"ק ר'משה בראדער ז"ל בימי חדשות על המערכת 0
כ"ק מרן מהר"י מבעלזא זי"ע מבארדיטשוב זי"ע ומושר עד היום בחצרות בית וויזניץ
נח-לך לך תשפ"ז דכ עלון בקודש פנימה
חסידים דערציילן
עובדות ,מאמרים ,וסיפורי חסידים על כ"ק מרנן רבותינו הק' קמא קמא דמטא לידן
לקח מוסר פתח ואמר" :מ'קען זיך ארויסלערנען פון ימי הבחרות
דעם אז טאמער מ'בויט נישט גוט דעם יסוד ,האלט סיפר הרה"ח ר' שמואל
זיך עס נישט גוט אויף שפעטער" ,והפטיר מרן ז"ל חיים ליפשיץ ז"ל:
ואמר להבחורים" :די יסודות פון א איד איז זיינע הגעתי לשערי הישיבה הק' של כ"ק מרן זצוק"ל
בחור'ישע יארן". בשנת תשכ"א לפ"ק בימי הקיץ במחנה הקיץ ,מרן
זה היה המאמר הראשון אשר שמעתי מפה קדשו, ז"ל שהה אז בתחלת הקיץ בעיר הנופש 'סאראטאגע',
ודבר זה פעל עלי רושם עז ועמוק מאד. וכשהגיע מרן ז"ל לשערי המחנה ,נכנסתי אל הקודש
פנימה לברכת שלום.
*
זכורני ,כי הרושם הראשון שנחקק בקרבי ממרן ז"ל
היה אז בא' מהימים במחנה הקיץ .שם היו אכסניות
שיהא מחודדים בפיך
(-באנגעלוי'ס) רעועות אשר שקעו בקרקע ,והוצרכו
סיפר הר"ר יחיאל שרגא להגביהן על ידי כלי הגבהה המיוחדים לכך ,והבחורים
(מיכל) זיידנפעלד הי"ו: עמדו שם סביב מקום העבודה והביטו אחר הנעשה.
בעת חגיגה הגדולה סיום מסכת קידושין במסגרת פתאום הגיע שם מרן לראות על מה ולמה עומדים
מפעל והגית שהתקיימה ליל שישי בראשית שם הבחורים ,משהבחין בהנעשה שם פנה אל הרה"ג
העעל"ט ,אחר הדרשה ומבחן פומבי של בני הר"ר ר' חיים בן ציון פריעדלאנדער ז"ל חבר ועד החינוך
יהושע העשיל הי"ו ,עליתי לבימת הכבוד אל כ"ק של מוסדותינו ,וכדרכו בקודש להוציא מכל דבר קטן
בלב נרגש וברגשי הכרה ותודה ,משגרים אנו בזה כסא דברכתא ,וברכת מזלא טבא
וגדיא יאה ,מול ידידנו וידיד כל נפש חי ,עושה ומעשה בכל לב ונפש להביא אורה
ושמחה בבתי אנשי שלומינו ,ה"ה
הרב שמואל דוד גאלדבערגער הי"ו
שדכן נאמן בקרב אנ"ש
לרגל שמחת נישואי בנו החתן החשוב עקיבא מרדכי ני"ו ממצוייני תלמידי מתיבתא שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך
דחסידי פאפא
קרית פאפא עם בת הרה"ג ר' שלום פאללאק שליט"א ר"מ במתיבתא קרית פאפא
בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל ,יהא רעווא שהזיווג יעלה יפה יפה ,ויזכה לבנות בית מלא ברכת ה',
ובמהרה ישמע בערי יהודה ובחוצות ירושלים קול ששון וקול שמחה וגו' ,בביאת בן דוד גואלנו ,ומלכנו בראשנו בב"א.
המכירים פעולתיך הנשגבות
ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא
נח-לך לך תשפ"ז הכ עלון בקודש פנימה
בס"ד
וואו
אימער
ו ביסט
ד
10,000
פרישע סעטס פאר
כלל ישראל קומען אן
גלייך נאך יום טוב.
אונטער האלב פרייז!
כדי יעדער איד זאל קענען
פארמאגן דעם גאנצן אור
החיים הקדוש באידיש!
ערמעגליכט ע"י מזכי כלל ישראל
בהפצת ספר האוהחה"ק באידיש,
רבני הנגיד מוה"ר עקיבא הערש קליין הי"ו
רבני הנגיד מוה"ר יהודה ווייס הי"ו
רבני הנגיד מוה"ר חיים הערש אבעלענדער הי"ו
מיט
דיר!
דער אור
החיים הק'
דער קשר הייבט זיך אן יעצט
באשטעלט אייער סעט היינט!
845.678.8968
נח-לך לך תשפ"ז וכ עלון בקודש פנימה
כשחזרתי לישיבה עם ה'כתב' בידי נתקנאו בי מרן אדמו"ר שליט"א לקבל ברכת הקודש ,והראיתי
הבחורים מאוד ,אז פקד עלי אבי הרה"ח ר' צבי אז למרן שליט"א מכתב קודש שזכיתי לקבלו מידי
אלימלך ז"ל שהוא יחזיק את הכתב אצלו בבית ,ואחר קדשו של כ"ק מרן זצוק"ל בימי בחרותי.
חתונתי החזיר לי אבי את ה'כתב'. לשאלת הרבים אספר פה השתלשלות הדברים.
* בימי בחרותי בעת שלמדו בהישיבה הק' מסכת
קידושין ,חזרתי על כל המסכת הדק היטב עם כל
לחלץ עני מעניו התוספות ונכנסתי אל הקודש למרן ז"ל להיבחן
על כל המסכת ,מרן ז"ל נהנה מאוד מידיעתי בעת
סיפר הרה"ח ר' אהרן טויבער ז"ל:
הבחינה ,ואחר הבחינה שאל אותי" :וואס קען איך דיר
פעם כשהייתי לביקור בארה"ק נפגשתי באדם געבן במתנה?"
אחד אשר התעניין אצלי לאיזה חסידות אני משתייך,
לשמע שאלה כזו אזרתי עוז ואמרתי למרן ז"ל שאני
משאמרתי לי שאני 'חסיד פאפא' התרגש מאוד
משתוקק לקבל 'כתב' מאת הרבי שבחן אותי במסכת
וסיפר לי שלפני כמה שנים כשעמד לפני נישואי אחד
קידושין ,בשמעו זאת הגיב מרן ז"ל" :איך האב דיר
מצאצאיו עלו החובות למעלה מראש ,ויעצו אותו
נישט פארהערט על דעת זה ,אויב דארפסטו א כתב
ידידיו ליסע לאמעריקא לקבץ מעות.
דארף איך דיר נאכאמאל פארהערן" ...ואכן קבעתי
אותו יהודי מעולם לא היתה דרכו בכך ,אבל כשלרש אצל הגבאי תור שאכנס להרבי לבחינה שניה.
אין כל לא היתה לו ברירה אחרת והגיע לאמעריקא כשנכנסתי שנית לבחינה שאל אותי מרן ז"ל:
לקבץ מעות ,אבל לבו היה נשבר לרסיסים אודות "וואו קען איך דיר פארהערן?" עניתי" :די גאנצע
המצב שנתפס בו ,וכה הסתובב נעצב מאוד מחמת מסכת מיט רש"י תוספות ,מ'קען אפילו אנהייבן א
מצבו הדל. דיבור המתחיל פון תוספות און איך וועל ממשיך זיין
באחד מן הימים שמע שכ"ק מרן זצוק"ל מקרב ווייטער מיט די ווערטער פון תוספות" .אכן מרן ז"ל
מאוד את העניים בני ארץ ישראל ,על כן שם לדרך בחן אותי בבחינה קשה ונהנה מאוד מידיעתי ,ואחר
פעמיו לעבר ביתו נאוה קודש של מרן ז"ל .משנכנס כך כתב לי 'כתב' בכתי"ק שבחן אותי על כל מסכת
אל הקודש הבחין מרן ז"ל שאותו יהודי שרוי בעצבות, קידושין.
בשם כל קהל אנ"ש יעלה ויבא קדם מעלת כבוד ידידנו הרבני החשוב המפואר ,איש האשכולות ,מוכתר במעלות ובמדות רמות,
מסור ונתון להיטיב לזולת בטוב לב ובמסירות נאמנה ,עושה חסד לאלפים בסבר פנים יפות ,להושיט יד ועזרה בכל עת ועונה ,מסור
בלב ונפש למען קהלתנו הק' ,ומשקיע מיטב כוחותיו וכשרונותיו למען פריחת ושגשוג קהלתנו הק' בעוז ותעצומות ,ה"ה
הר"ר שלמה משה בערקאוויטש הי"ו
גבאי נאמן בבית מדרשנו רבות בשנים ומשקיע מיטב כוחותיו למען פריחת הקהלה זה כמה שנים במסירות נפלאה
לרגל שמחת נישואי בתו למזל טוב עם החתן החשוב יצחק בערגער ני"ו בן הר"ר יואל הלל בערגער הי"ו
יהי רצון מן קדם אבוהון דבשמיא ,שיזכה לראות רוב נחת והרחבת הדעת דקדושה ,ויזכה לראות בנים ובני בנים עוסקים
בתורה ובמצות ,לאורך ימים ושנים טובות ,אך טוב וחסד ישכון תמיד באהלו ,וכל ברכות התורה יחילו על ראשו ,וכל מי
שעוסקים בצרכי ציבור באמונה הקב"ה ישלם שכרם ,וישלח ברכה והצלחה בכל מעשי ידיהם ונאמר אמן.
המברכים מעומקא דלבא ,הנהלת הקהלה
נח-לך לך תשפ"ז זכ עלון בקודש פנימה
להתעטף בבגדים חמים .וסיפר אז מרן ז”ל ,כי בעת שאל אותו מרן ז"ל" :וואס זענט איר אזוי צעקלאפט?"
שהיה דודו כ”ק מרן הקרן לדוד זי”ע רבה של עיר פתח היהודי את לבו הנשבר לפני מרן ז"ל באמרו:
סאטמאר ,היה מתפלל בדרך כלל בבית המדרש "איך בין נאך אין מיין לעבן נישט געגאנגען נאך
החסידי ששם התפללו כמובן בהתלהבות וברגש געלט פאר מיינעט וועגן ,און דא מוז איך ארומגיין
קדושה ,אבל בתור מרא דאתרא היה צריך מפעם נאך געלט".
לפעם להתפלל בבית הכנסת עם הבעלי בתים שהיו
מפשוטי העם ,כגון בשבת מברכים בכדי לברך את כששמע מרן ז"ל את דברי היהודי ,קרא ואמר בקול
החודש ,וכדומה. רך מלא חיזוק ועידוד" :וואס הייסט אז איר גייט נאך
געלט? איר גייט דאך פאר הכנסת כלה ,זענט איר דאך
פעם בימות החורף אמרו ראשי וטובי הקהל לדו”ז מזכה אידן מיט די מצוה פון הכנסת כלה ,איר דארפט
מרן הקרן לדוד ז”ל ,כי מאחר ונוהגים שאין מחממים זיין פרייליך מיט דעם ,איר דארפט הנאה האבן אז איר
בבתי כנסיות כמובא בפוסקים ,על כן בימות החורף קענט מזכה אידן מיט אזא מצוה".
שבודאי הוא מצטער בבואו להתפלל בבית הכנסת
והקור חודר לתוכו במלוא עוזו ,אין צריך לבא לבית דבריו הק' של מרן ז"ל ירדו לתוך מצפוני לבבו
הכנסת ,ויכול להתפלל בבית המדרש החסידי כדרכו. ונהפך לאיש אחר ,הוא המשיך בחשק ובשמחה
בעבודת הקודש לזכות בני ישראל עם מצות הכנסת
אמר להם מרן הקרן לדוד“ :איך וועל אייך זאגן די כלה (גנזי אור – קובץ ח).
אמת ,אין די זומער איז מיר אויך קאלט צו דאווענען
דארטן” ...והפטיר מרן ז”ל“ :דערפאר אז מ’פארט אויף *
א קאלט פלאץ ,דארף מען זיך ווארעם אנפעלצן"א .
* צנים ופחים בדרך עיקש
סיפר הרה”ח ר’ משה
זה הקטן קריצלער שליט”א:
סיפר הרה"ח ר' אברהם פעם לפני שנסע כ”ק מרן זצוק”ל לעיר
אליעזר פייפער ז"ל: הנופש ‘פלארידא’ להינפש ,הכינו המשמשים את
זכורני שפעם אחת בא אדם לבקר בהישיבה ,ובצאתו ה’רעזשוואלקע’ של מרן ז”ל ליקח עמהם ,כי מחמת
בירך את כ"ק מרן זצוק"ל שהישיבה תלך ותתרחב, מזג האויר החם באיזור ההיא לא היו צריכים ליקח את
נענה לעומתו מרן ז"ל ואמר במדת ענותנותו“ :עה, ה’פעלץ’ שהשתמש בו מרן ז”ל בימות החורף .אך מרן
איך דארף נישט צופיל”... ז”ל ביקש שיקחו עמהם גם ה’פעלץ’.
בדרך לנמל התעופה הסביר מרן ז”ל מדוע ביקש
א .וכעין זה אמר מרן הקרן לדוד זי"ע לאחיו הגה"צ רבי יעקב
יחזקי' זצ"ל ,לאחר שכ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע התעניין באיזה
לקחת עמהם את ה’פעלץ’ ,כי מאחר שנוסעים עכשיו
ביהמ"ד מרן הקרן לדוד זי"ע קובע תפלתו .והדברים ידועים. לעיר שהמקום הוא קר ברוחניות ,על כן צריכים
מבקשים אנו מאנ"ש שכל מי שיש לו איזה עובדא או רשימה ממרנן רבותינו הק' ויבלחט"א כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
שישאיר הודעה להאספן הרב מנחם מענדל אבערלאנדער הי"ו על הקו המיוחד )646)450-5548
כל הזכיות שמורות ל'מערכת פאפא'
718.480.7872
להערות והארות ,אפשר להשאיר הודעה בקו המערכת כפתור 0 > 9
אריינצולייגן אייער מודעה אדער 'מזל טוב׳ פארבינדט אייך אויף:
929.441.0890ביז מיטוואך 2:00נאכמיטאג
