א חסידישע מלוה מלכה · A Chisidishe Melave Malka — נח (2026-10-12)

בעזהשי''ת
א חסידישע מלוה מלכה
מיט הרה''ח ר' אברהם צבי אונגער שליט''א
סיפורי צדיקים מקוריים בטוב טעם ודעת
גליון קמ"ג /סיפורי צדיקים יארצייטן השבוע /פרשת נח /מרחשון תשפ''ז
הולך תמים ופועל צדק כ''ק מרן דער מאור עינים זי''ע
עס שטייט אין ספר אדמור"י טשערנאביל :דער מאור עינים פלעגט
אסאך ארומפארן אויפטון פאר אידישקייט ,ער פלעגט מקרב זיין י"א חשון תקנ"ח
אידן צום אויבערשטן .אמאל איז ער אנגעקומען אין א שטאט וואו הרה"ק רבי מנחם נחום בן רבי צבי זצ''ל .רבי צבי איז געווען א זון
עס האבן געוואוינט פילע מתנגדים ,איז איינער פון זיי צוגעגאנגען פון הרה"ק רבי נחום זצ"ל ,מען רופט אים רבי אדם בעל שם .ער
צום מאור עינים און געפרעגט :דער רבי גלייבט דאך אין דעם איז געבוירן געווארן אין יאר ת"צ ,און נסתלק געווארן אין יאר
מאמר חז"ל ,אז פון ראש השנה איז באשטימט אין הימל וויפיל א תקנ"ח .ער איז אלט געווען אכט און זעכציג יאר ביי זיין הסתלקות
מענטש זאל פארדינען דעם קומענדיגן יאר ,אויב אזוי ,פרעגט ער, [דער רוזינער ,וואס איז געווען א איר-אייניקל ,איז געבוירן געווארן
פארוואס איז דער מאור עינים אוועקגעפארן פון שטוב ,זאל ער איין יאר פריער ,תקנ"ז].
בלייבן ביי זיך אינדערהיים ,און די פרנסה וועט אנקומען צו אים
אין שטוב אריין? רבותיו הקדושים
האט אים דער מאור עינים געענטפערט" :אויבן אין הימל איז מען דער מאור עינים איז געווען צוויי מאל ביים בעל שם הק' ,וואס
גוזר אויף יעדן איינעם ,אין וואס ער זאל עוסק זיין און פון דעם וועגן דעם הייסט ער א תלמיד פונעם בעל שם הק' .צוויי מאל
פארדינען .אז איינער איז א שניידער ,איז מען גוזר וויפיל קליידער ברענגט ער דעם בעל שם הק'' ,בשם מורי' .דער פריערדיגער
ער זאל מאכן דעם יאר; א שוסטער ,באשטימט מען וויפיל ער זאל בעלזער רב זצ"ל האט געזאגט אז וועגן דעם ברענגט ער צוויי מאל
פאררעכטן .איך בין נישט קיין שניידער און נישט קיין שוסטער, 'בשם מורי' ,ווייל צוויי מאל איז ער געווען ביים בעל שם הק'.
וויאזוי פארדין איך? דורכדעם וואס מענטשן קומען און שטיצן מיך, נאכדעם איז ער געווארן א תלמיד פונעם גרויסן מגיד זצ''ל.
האב איך דערפון צום לעבן .ווידעראום איז אויף יעדן איינעם רבים השיב מעון
באשטימט פון הימל וויפיל ער דארף מיר געבן ,אבער וויבאלד עס
זענען דא מענטשן וואס ווייסן נישט פון זיך אליין וואו צו ברענגען א איד איז אמאל געקומען צום שר שלום פון בעלזא זצ''ל ,און דער
דאס געלט ,וואס טוט מען פון הימל? איז מען גוזר אז יענער זאל בעלזער רב האט געזען אין קוויטל אז אמאל איז דער איד געווען
קראנק ווערן ,אדער אן אנדערע צרה זאל ח"ו אונטערקומען ,דאס א גרויסער בעל עבירה רח"ל ,און שפעטער האט ער תשובה געטון,
דערמאנט אים שוין ער זאל קומען צו מיר ,און דעמאלס ברענגט ער איז נתהפך געווארן לאיש אחר ,און ער איז זייער דערהויבן
ער שוין געלט". געווארן .דער בעלזער רב האט זיך זייער געוואונדערט וויאזוי ער
האט זוכה געווען צו אזא ריכטיגע תשובה ,האט ער אים געפרעגט
"איך וויל דאך אבער נישט אז עס זאלן קומען צרות אויף אידן
צי ער איז געווען אמאל ביי איינעם פון די צדיקים ,וואס אפשר זיי
חלילה" ,האט דער מאור עינים אויסגעפירט" ,ממילא פאָר איך
האבן אים מחזיר בתשובה געווען .דער איד האט געענטפערט אז
ארום צו זיי ,און איך נעם פון זיי דאס געלט וואס זיי דארפן געבן,
ער איז קיינמאל נישט געווען ביי קיין צדיקים.
אזוי וועלן זיי ח"ו נישט דארפן קומען צו מיר".
האט אים דער בעלזער רב געפרעגט צי אפשר איז ער דאך אמאל
חביבות המצוה געווען ביי איינעם ,אבער דער איד האט געענטפערט אז עס האט
דער רבי שליט''א האט דערציילט :הרה"ק רבי אשר'ל סטאלינער אים קיינמאל נישט אינטערעסירט ,אדרבה ,ער פלעגט אלץ
זצ"ל איז געווען פון די דריי גרעסטע תלמידים פון הרה"ק רבי אפלאכן און אפשפעטן פון די חסידים וועלכע פלעגן פארן צו
שלמה קארלינער זצ"ל [די אנדערע זענען געווען ,הרה"ק רבי אורי צדיקים.
סטרעליסקער זצ"ל ,און הרה"ק מסטרעטין זצ"ל]. האט אים דער בעלזער רב ווייטער געפרעגט ,אפשר האט ער
אמאל איז אויסגעקומען פאר רבי אשר'ל צו זיין אויף יום טוב אמאל 'געזען' איינעם פון די צדיקים.
סוכות אין טשערנאביל .סוכות פארטאגס איז ער אריבערגעגאנגען ענדליך האט זיך דער בעל תשובה דערמאנט ,אז אמאל איז ער
צום מאור עינים ,און ער האט געזען דער מאור עינים שטייט שוין געווען אויף א יריד ,און דער מאור עינים איז געווען פונדערווייטנס,
מיטן אתרוג אין האנט ,און פון געוואלדיגע חביבות און השתוקקות און דארט האט ער אים געזען ,אבער נישט זיין פנים פון פארנט,
צו די מצוה ,האט ער ארומגענומען דעם אתרוג און געקושט ,עס נאר פון הינטן האט ער אים געזען .אויסערדעם האט ער קיינמאל
גענומען פון איין האנט צו די אנדערע .עס איז געווען ממש עד נישט געזען קיין צדיקים.
כלות .ער האט קוים געקענט ווארטן עס זאל שוין ווערן ליכטיג ,אז האט דער בעלזער רב געזאגט" :אויב אזוי פארשטייען מיר שוין
ער זאל קענען מקיים זיין די מצוה פון ד' מינים. וויאזוי ער האט זוכה געווען צו אזא דרגה אין תשובה".
האט רבי אשר'ל סטאלינער געזאגט ,אז דער מאור עינים האט אזוי
א
געווארט מקיים צו זיין די מצוה" :אז עס האט אויסגעזען ווי א
דער זון איז נאכנישט זאט געווארן פון זיינע תאוות ,און ער האט מענטש וואס האט געהאט אן איינציגן זון ,וואס איז צוריקגעקומען
נישט געוואלט הערן פון צוריקפארן .האט דער איד געזאגט אז ער פון א ווייטן פלאץ ,וואס דער טאטע האט אים שוין לאנג נישט
קען בלייבן אליין ,און ער פארט אהיים. געזען".
דער איד איז אנגעקומען אהיים ,און דער פריץ האט געזען אז זיין רבי אשר'ל האט געזען די געוואלדיגע מדריגה אין חביבות המצוה
זון איז נישט דא ,האט ער חושד געווען דעם איד אז ער האט פונעם מאור עינים .האט ער געזאגט" :עס איז מיר אויפגעקומען
גע'הרג'עט זיין זון ,און אז ער האט גענומען דאס גאנצע געלט פאר אין די מחשבה א שטיקל הרהור אויף מיין רבי'ן" [רבי שלמה
זיך .פארשטייט זיך דער איד האט געלייקנט די גאנצע זאך ,אבער קארלינער ,ווייל די הויכע מדריגה האט ער נישט געזען ביי אים]'' .אזויווי די
דער פריץ האט אים נישט געגלייבט .דער פריץ האט באפוילן זיינע מחשבה איז מיר אריינגעפאלן ,בין איך תיכף אנטלאפן פון דארט,
משרתים מען זאל איינשפארן דעם איד אין תפיסה ,און אים האלטן ח"ו נישט עובר צו זיין אויף די הארבע עבירה פון 'כל המהרהר אחר
דארט ביז דער זון וועט אהיימקומען. רבו כאילו מהרהר אחר השכינה'".
יעדן טאג האבן די שומרים אריינגעווארפן אביסל ברויט און ער איז געבליבן אין זיין אכסניא ביז נאך יום טוב ,און תיכף אזויווי
וואסער אז דער איד זאל זיך קענען האלטן ביים לעבן. עס איז געווארן מוצאי יום טוב איז ער אוועקגעפארן פון
איין טאג איז אנגעקומען א שומר וואס האט זיך געקענט מיט דעם טשערנאביל.
איד ,און זיי זענען געווען זייער נאנט ,האט דער איד געבעטן דעם כרמי שלי -האלף לך...
שומר" :דו ווייסט דאך איך בין נישט קיין רוצח ,איך זאג דיר צו אז עס ווערט געברענגט אין סיפורים נפלאים [פון הרה"ח ר' ישעי' וואלף
איך וועל דיר נישט גורם זיין קיין שלעכטס ,איך בעט דיר א טובה, צוקערניק ע"ה] :אמאל איז געקומען קיין סקווירא ,א איד וואס האט
ברענג צוויי גוטע פערד מיט א וואגן ,און פיר מיך קיין טשערנאביל געהאנדלט מיט טייערע פעל ,פון וואס מען האט געקענט מאכן
צו מיין רבי'ן .מיר וועלן דארט זיין א קורצע צייט ,איך וועל מיך טייערע שטריימלעך .כ''ק מרן רבי איציקל סקווירער זצ"ל האט
מזכיר זיין פאר מיין רבי'ן ,און דאן וועלן מיר צוריקקומען" .ער האט געוואלט קויפן פון אים פעל צו מאכן א שטריימל .דער סוחר איז
גערעדט צו אים אז ער זאל נישט מורא האבן אז ער וועט אנטלויפן. געווען 'יענער סוחר' ,האט ער געבעטן גאר א הויכן פרייז .כאטש
דער שומר האט מסכים געווען .ער האט געברענגט א פאר גוטע רבי איציקל איז געווען גאר א גרויסער וותרן ,איז אבער דער סוחר
פערד און א וואגן ,און זיי האבן זיך ארויסגעלאזט אויפן וועג קיין געווען א גרויסער עקשן ,און א קרומער מענטש ,און ער האט
טשערנאביל. ווייטער פארלאנגט גאר גאר א הויכן פרייז ,פיל פיל מער פון דעם
אזויווי דער איד האט אריינגעקלאפט אין טיר ביים מאור עינים איז ווערד.
ער געפאלן חלשות .ווען מען האט אים דערמונטערט ,האט ער ווען רבי איציקל האט געזען אז ער קען זיך נישט דורכקומען מיט
אנגעהויבן זיך אויסרעדן פארן מאור עינים איבער זיין צרה אין אים ,האט ער געזאגט אז ער וועט אים דערציילן א מעשה וואס איז
וואס ער געפינט זיך .ער ליגט שוין פארשפארט אין א גרוב פאר א געווען ביי זיין זיידן ,דער מאור עינים:
תקופה ,און ווער ווייסט ווילאנג עס וועט נאך נעמען. אמאל האט מען געברענגט פארן מאור עינים א כלי ,און דער זיידע
דער מאור עינים האט אים געהייסן ער זאל זיך אראפלייגן אין זיין האט זיך אנגערופן" :די כלי איז געמאכט געווארן ספעציעל פאר
אייגענע בעט .ער האט זיך אראפגעלייגט ,אבער ער האט נישט מיר".
געקענט איינשלאפן ,ער איז געליגן בלויז מיט פארמאכטע אויגן. די זעלבע מעשה איז אויך פארגעקומען ביים טאטן ,דער
אינצווישן האט דער מאור עינים גענומען א שטעקן ,און זיך טשערנאבילער מגיד זצ''ל .מען האט אים געברענגט עפעס א כלי,
גענומען שמייסן אונטער זיין בענקל און אונטער דעם בעט ,און ער און ער האט זיך אנגערופן" :די כלי איז געמאכט געווארן ספעציעל
האט געשריגן" :פאשל דארמע" [פאר א הונט פלעגט מען שרייען אזוי ,עס פאר מיר ,און אלס א ראיה קען איך דיר זינגען דעם ניגון וואס דער
מיינט 'גיי אהיים'] .אזוי איז ער ארומגעגאנגען א לענגערע צייט, בעל מלאכה האט געזונגען בשעת ער האט פאבריצירט דעם כלי".
געשריגן 'פאשל דארמע' ,און געקלאפט אונטער די בעט און דעם האט רבי איציקל סקווירער אויסגעפירט צו דעם סוחר" :און דו
בענקל. פארלאנגסט נאך פון מיר פאר דעם פעל פיל מער ווי איך וויל דיר
אינצווישן איז דער שומר געקומען שרייען אז מען דארף שוין געבן?!" [ער האט געמיינט צו זאגן אז ער ווייסט אז דאס פעל קומט זיך פאר
צוריקפארן ,איז דער מאור עינים צוגעגאנגען צום איד ,און געזאגט אים].
אז ער זאל זיך נישט זארגן ,ער קען אהיימפארן ,און מיטן צוריק געברענגט דעם פריצנ'ס זון
אויבערשטנ'ס הילף וועט ער אויסגעלייזט ווערן פון די צרה.
עס ווערט געברענגט אין כתבי רבי יאשע שו"ב :איינער פון די
עטליכע טעג שפעטער איז דעם פריצנ'ס זון אהיימגעקומען .דער
חסידים פונעם מאור עינים האט געפירט א קרעטשמע וואס ער
פריץ האט זיך מורא'דיג געפריידט צו אים ,איז דער פריץ אליין
האט געדונגען פונעם פריץ .אמאל האט דער בן יחיד פונעם פריץ
געגאנגען צו די תפיסה באפרייען דעם איד.
געוואלט ארויספארן צו אנדערע ,ארומיגע לענדער זיך אומקוקן.
דעם פריצנ'ס זון האט דערציילט ,אז עטליכע טעג צוריק ,איז האט דער פריץ גערופן דעם איד ,און אים געבעטן ער זאל
געקומען צו אים אן אלטער איד און גענומען אים שמייסן מיט א מיטפארן מיט זיין זון .דער פריץ האט געגעבן פאר דעם איד א
שטעקן ,און געשריגן אויף אים אז ער זאל שוין אהיימפארן .און ער גרויסן סכום געלט פאר הוצאות הדרך ,ער זאל קענען געבן פאר
האט געוויזן אויף זיין קערפער די סימנים פון די קלעפ וואס ער זיין זון אויב עס פעלט זיך אויס.
האט געכאפט [צום סוף ברענגט ער ,אז עס איז א ספק צי די מעשה איז געווען
ביים מאור עינים ,צי ביים טשערנאבילער מגיד].
בשעת די נסיעה זענען זיי אנגעקומען אין א געוויסע שטאט ,וואו
דער זון פונעם פריץ איז תיכף געגאנגען באזוכן פארוויילונגס
עשה צדקה ומשפט ערטער זיך נאכגעבן זיינע תאוות .נאכדעם וואס זיי האבן זיך שוין
עס ווערט געברענגט אין כתבי קודש פון הרה''ח ר' משה מידנער אויפגעהאלטן א שטיק צייט אין די שטאט האט דער איד געבעטן
ע''ה :איינער פון דעם מאור עינים'ס חסידים איז אמאל געליגן אין דעם פריץ'נס זון אז זיי פארן שוין א לענגערע צייט ,און עס איז
'הינער פלעט' [נישט ביי זיך-אנקאנטשעס רח"ל] .ער האט געזען שוין צייט צוריקצופארן.
ב
אינמיטן די נאכט איז די נשמה געקומען צו מיר מיט א געוויין ,איך ווי מען איז אים דן אויבן אין הימל ביים בית דין של מעלה ,צי ער
זאל רחמנות האבן אויף אים .ער האט שוין מיטגעמאכט זאל בלייבן לעבן ,צי ח"ו פארקערט .האט ער זיך געבעטן אז זיין
פארשידענע שרעקליכע יסורים ביז ער האט זוכה געווען מגולגל רבי ,דער מאור עינים ,וועלכער איז נאך געווען בחיים ,זאל אים
צו ווערן אין א טהור'ן ,כשר'ן עוף ,און עס איז אנגעקומען אהער צו משפט'ן.
מיר .למעשה איז געקומען א טמא'נע קאץ און צוגערירט צו דעם. דער מאור עינים איז טאקע געקומען ,און זיך משתדל געווען .ער
די נשמה וואלט פארווארפן געווארן ,און נישט געקענט זוכה זיין האט גע'טענה'ט ,אז אויב דער איד וועט בלייבן ביים לעבן וועט ער
צו א תיקון .דעריבער האב איך דיר באלד געהייסן אריינברענגען קענען תשובה טון.
דעם עוף ,נאך איידער דער קאץ עסט פון דעם .אבער וויבאלד דער
קאץ האט שוין צוגערירט צו דעם האט עס שוין געשאדט פאר די ער האט טאקע גע'פועל'ט אז מען זאל אים לאזן ביים לעבן.
נשמה ,און כדי דאס מתקן צו זיין האב איך געמוזט אויפעסן דעם אזויפיל האט מען יא גע'פסק'נט ,אז ער דארף באקומען איין שמוץ.
גאנצן עוף ,מיט אלע ביינער ,כדי עס זאל נישט בלייבן קיין זכר האט דער איד געזען אין חלום ווי מען האט אים דערלאנגט א
דערפון ,און די נשמה זאל זוכה זיין צו איר ריכטיגן תיקון. שמוץ ,און פון די איינע שמוץ האט אים מורא'דיג געריסן ביי די
זייט ,וואס פון דעם אליין איז ער געליגן א שטיק צייט אין בעט.
מדי שבת בשבתו יבא אבער צום סוף איז ער געזונט געווארן.
עס ווערט געברענגט אין בית אברהם פון הרה"ק רבי אברהם כי לא ידח ממנו
סלאנימער זצ"ל :אמאל איז א נשמה געקומען צום מאור עינים
בעטן א תיקון ,האט אים דער מאור עינים געפרעגט צי ער איז עס ווערט געברענגט אין ספר התגלות הצדיקים :אמאל איז דער
געווען געוואוינט זיך צוזאמצוקומען מיט אנדערע אידן אום שבת, מאור עינים געקומען אויף שבת אין א שטאט .ערב שבת האט מען
כאטש איינמאל דורכן שבת .האט די נשמה געענטפערט אז שבת געברענגט אן עוף וואס האט געהייסן 'קארפאטעווע' .מען האט עס
ביינאכט איז ער געווען זייער אויסגעמוטשעט ,בייטאג אויך נישט, אפגעקאכט און צוגעגרייט לכבוד שבת.
און שלש סעודות אויך נישט .ער איז זיך קיינמאל נישט פרייטאג צונאכטס האט דער גבאי געוואלט אריינברענגען דעם
צוזאמגעקומען מיט אנדערע אידן. עוף ,און עס געבן פארן מאור עינים צו עסן ,אבער דער מאור עינים
האט אים דער מאור עינים געענטפערט" :אויב אזוי קען איך דיר האט געזאגט אז מען זאל עס אוועקלייגן אויף מארגן פאר די
נישט קיין טובה טון". סעודה .דער גבאי האט אזוי געטון ,ער האט גענומען דעם עוף,
פארשלאסן אין א שאנק ,און דאס שליסל האט ער געהאלטן ביי
ליהודים היתה אורה -פורים אין אלע עולמות זיך.
אין ליקוטים יקרים -פון הרה"ח ר' ארי' לייב ע"ה [ער איז געווען א אינמיטן נאכט ווען די חסידים זענען שוין געשלאפן ,האט דער
שוחט ,א חסיד פון הרה"ק רבי דוד'ל טאלנער זצ"ל ,און ער ברענגט אסאך מאור עינים אויפגעוועקט דעם גבאי'ן ,און אים געהייסן שוין
חסיד'ישע זאכן ,און אויך ווערטער וואס ער האט אליין געהערט פון רבי דוד'ל
ברענגען דעם עוף.
טאלנער] ברענגט ער א מעשה:
דער גבאי וואס איז געווען מיד האט זיך זייער געוואונדערט ,וואס
אמאל אינמיטן יאר האט דער מאור עינים נישט געקענט שלאפן,
איז געשען אינמיטן די נאכט אז דער רבי וויל דעם עוף ,מען האלט
האט ער גענומען א ספר צום לערנען .עס איז פונקט אויסגעקומען
דאך נישט יעצט אינמיטן די סעודה .דער גבאי האט געטראכט אז
א גמרא מסכת מגילה ,האט ער אנגעהויבן לערנען מסכת מגילה.
אפשר שטערט דעם רבי'ן אז דער עוף געפינט זיך נישט אין אן
ווען ער האט געענדיגט ,האט ער געזען א נשמה שטיין פארנט פון
אפגעהיטענעם ארט .האט ער געזאגט פאר דעם מאור עינים אז ער
אים .האט אים דער מאור עינים געפרעגט צי זי האט נישט קיין
האט גוט פארשפארט דעם עוף ,ער האט אפילו דאס שליסל ,און
מנוחה אויף יענער וועלט ,און דערפאר איז זי ג עקומען בעטן א
עס איז נישט דא וואס מורא צו האבן אז איינער וועט עס גנב'ענען.
תיקון.
האט דער מאור עינים געשריגן אויף אים" :יעצט איז נישט קיין
האט די נשמה געענטפערט ,אז זי האט ב"ה א מנוחה'דיגן פלאץ,
צייט צו רעדן ,ברענג אהער דעם עוף" .דער גבאי האט זיך
און האט דערציילט ,אז די נשמות האבן קיינמאל נישט קיין רשות
דערשראקן ,און טאקע שנעל געגאנגען ברענגען דעם עוף.
אוועקצוגיין פון זייער מחיצה אן רשות פון דעם שומר וואס איז
ממונה אויף זיי .אבער יעדעס יאר ווען עס קומט 'פורים' ,ווערט ווי נאר ער קומט אריין אין שטוב וואו דער עוף האט זיך געפונען,
נתגלה א געוואלדיגע שמחה און ליכטיגקייט אין די עולמות האט ער געזען דעם שאנק אפן ,און ער האט געזען ווי א קאץ האט
העליונים ,און מען גיבט רשות פאר אלע נשמות צו גיין וואו זיי שוין אנגערירט דעם עוף .פארשטייט זיך אז ער האט גלייך
ווילן ,און יעדע נשמה גייט זען אירע תענוגים אין די עולמות פארטריבן דעם קאץ ,גענומען דעם עוף ,און אריינגעברענגט צום
העליונים. מאור עינים.
"יעצט" ,האט די נשמה אויסגעפירט" ,ווען דער רבי האט געלערנט דער מאור עינים האט אנגעהויבן עסן פון דעם עוף ,בשעת ער איז
מסכת מגילה ,איז אויך נתגלה געווארן אזא אור און אזא שמחה, נאך געווען אויף זיין בעט .ער האט אויפגעגעסן דעם עוף ,צעקייט
ממש אזויווי פורים ,האט מען אונז געגעבן רשות מיר זאלן גיין וואו אלע ביינער ,און גארנישט איבערגעלאזט.
מיר ווילן ,און איך האב מיך מיישב געווען צו קומען מקבל פנים פארן גבאי'ן איז געווען א פלא ,וויבאלד ער איז נישט געווען
זיין דעם רבי'ן אליין". צוגעוואוינט צו זען זיין רבי'ן טון אזעלכע זאכן ,האט אים דער מאור
דער מאור עינים האט שטארק הנאה געהאט פון דעם ,האט ער איר עינים געזאגט אז ער וועט אים דערציילן וואס דא האט פאסירט:
געזאגט" :איך בין זיכער אז דו וועסט האבן א גרעסערע טובה מער אין דעם עוף איז געווען מגולגל א נשמה וואס האט זיך גענויטיגט
ווי אלע אנדערע נשמות". אין א תיקון ,און ער איז געקומען בעטן ,אז דורכדעם וואס איך וועל
בגבהי מרומים עסן פונעם עוף וועט ער האבן א תיקון .אבער וויבאלד בשעת די
סעודה בין איך געווען זייער אפגעשוואכט ,בין איך נישט געווען
רבי יאנקעלע זצ''ל האט דערציילט :נאך די פטירה פונעם מאור בכח מתקן צו זיין די נשמה ,האב איך געהייסן מען זאל עס
עינים ,פלעגט ער פון צייט צו צייט קומען צום זון ,דער אוועקלייגן פאר די מארגנדיגע סעודה ,דעמאלס וועל איך זיין מער
ג טשערנאבילער מגיד ,בהקיץ און בחלום .אמאל איז דורכגעגאנגען אויסגערוט ,און איך וועל עס קענען מתקן זיין.
אינצווישן איז ר' יהושע אלעזר דורכגעגאנגען ,און ער האט א לאנגע תקופה וואס דער מאור עינים איז נישט געקומען צו אים,
אנגעהויבן שמועסן מיט דעם סוחר .ער האט אים געפרעגט וויאזוי און א צייט שפעטער איז ער ווייטער געקומען.
דער טייסטער האט אויסגעזען ,האט ער נישט געוואלט זאגן .וואס האט דער טשערנאבילער מגיד געפרעגט דעם טאטן פארוואס ער
איז א נפקא מינה? אבער ר' יהושע אלעזר האט געזאגט אז ער האט קומט שוין מער נישט אזויפיל? האט אים דער מאור עינים געזאגט,
א השערה ,ער מיינט אז ער האט געטראפן דאס געלט ,אבער אז ער איז שוין ארויפגעגאנגען זייער הויך ,און ער קען מער נישט
איידער ער קערט צוריק דאס געלט מוז ער וויסן די סימנים. סובל זיין דעם גערוך פון עולם הזה .זיין נשמה איז שוין אזוי מזוכך
האט דער איד דערציילט אלע פרטים .אין איין בייטל איז געליגן און אויסגעלייטערט ,אז ער קען שוין נישט פארנעמען דעם עולם
כך וכך ,און א צווייטן בייטל כך וכך ,אין דעם דריטן בייטל כך וכך. הגשמי.
ער האט געגעבן אפאר סימנים .ר' יהושע אלעזר האט באקומען און פארוואס איז ער יעצט יא געקומען?
אלע סימנים .ער האט אלעס געדענקט ,האט ער געבעטן דעם איד
ווייל יעצט איז נפטר געווארן אין די שטאט בארדיטשוב א גרויסער
ער זאל ווארטן ,ווייל ער גייט אהיים קוקן צי עס שטימט.
איד ,ר' יהושע אלעזר ,א געוואלדיגער בעל חסד [דער ר' יהושע אלעזר
ער איז אהיימגעגאנגען ,ער האט גענומען זעקס הונדערט גאלדענע איז געווען א זון פון איינעם רבי גרשון ,וואס ער איז געווען אן איידעם פון די
רענדלעך פון זיין אייגענעם געלט ,און זיי אנגעהויבן איינפאקן אין שוועסטער פון הרה"ק רבי ליבער הגדול זצ"ל פון בארדיטשוב .רבי יהושע אלעזר
בייטלעך ,ממש אזויווי דער איד האט פארלוירן .ער קומט צוריק איז געווארן א יתום אלס יונגל ,און ער איז אויפגעוואקסן ביי רבי ליבער ,וואס
דורכדעם האט ר' יהושע אלעזר עטליכע מאל זוכה געווען צו זען דעם בעל שם
צום בעל אבידה און זאגט אים" :איך האב געטראפן דיין אבידה,
דיינע סימנים וואס דו האסט מיר געגעבן שטימען"... הק' ביי זיין פעטער רבי ליבער] ,האט מען אויסגערופן אין הימל ,אז
אברהם אבינו אליין ,דער מקור פון מידת החסד ,צוזאמען מיט אלע
צווישן די וואס זענען געשטאנען דארט ,איז אויך געשטאנען דער צדיקים וואס האבן עוסק געווען אין גמילות חסדים און פדיון
מענטש וואס האט טאקע געטראפן די אבידה ,אבער ער האט זיך שבויים ,זאלן ארויסגיין אנטקעגן אים און מקבל פנים זיין.
ליידער נישט געקענט מתגבר זיין אויף זיין יצר הרע ,האט ער עס
האט דער מאור עינים אויסגעפירט ,אז וויבאלד ער האט זיין גאנצע
ביז יעצט נישט געוואלט צוריקגעבן .יעצט אבער אז ער האט געזען
לעבן אויך עוסק געווען אין פדיון שבויים ,איז ער אויך
דאס מסירת נפש פון ר' יהושע אלעזר ,אז ער האט געגעבן אזא
ארויסגעגאנגען אים מקבל פנים זיין ,און וויבאלד איך בין שוין
סכום עצום פון זיין אייגענעם געלט ,איז נתעורר געווארן אין אים
א הרהור תשובה ,איז ער געגאנגען צום בעל אבידה ,און מודה אראפגעקומען אויף דער וועלט בין איך געקומען צו דיר אויך.
געווען אז ער איז דער ריכטיגער וואס האט געטראפן דאס געלט, עושה משפט וצדקה לכל עמו
און נישט ר' יהושע אלעזר. דעמאלס האט דער טשערנאבילער מגיד דערציילט איין דוגמא פון
דער סוחר האט נישט געוואלט נעמען דאס געלט ,ער האט געזאגט די מעשי החסד פון ר' יהושע אלעזר:
אז ער האט שוין צוריק באקומען זיין געלט פון א צווייטן .דער ר' יהושע אלעזר איז געווען באקאנט אלס גרויסער תלמיד חכם
מענטש האט אבער געוויזן די בייטלעך געלט וואס ער האט און בעל מעשים טובים .עס איז געווען א סוחר וואס האט
געפונען ,און דער סוחר האט דערקענט אז דאס זענען טאקע די געוואוינט נעבן בארדיטשוב ,וואס פלעגט אלץ אריינקומען אין
ריכטיגע בייטלעך וואס ער האט פארלוירן. בארדיטשוב איינקויפן סחורה ,און נאכדעם עס פארקויפן פאר
ער האט געזען אז ר' יהושע אלעזר מיט זיין גוט הארץ האט זיך קלענערע סוחרים .ער פלעגט קומען מיט זיין טייסטער געלט ,ער
איבערגעקלוגט ,און פון זיין אייגענעם געלט האט ער געגעבן דעם האט געהאט דערין זעקס הונדערט גאלדענע רענדלעך .א דריטל
גאנצן סכום .איז דער בעל אבידה געגאנגען צו ר' יהושע אלעזר און איז געווען זיין אייגנס ,א דריטל איז געווען פון מענטשן וואס האבן
געוואלט צוריקגעבן דאס געלט. געגעבן פאראויס פאר די סחורה וואס זיי האבן באשטעלט ,און א
ר' יהושע אלעזר האט געזאגט ניין ,ער וויל נישט צוריקנעמען דאס דריטל איז געווען געבארגט.
געלט .וויבאלד ער האט זוכה געווען צו אזא גרויסע מצוה וויל ער אמאל אין א חודש אלול איז ער אנגעקומען אין בארדיטשוב
עס נישט שאדן האבן. איינצוקויפן ,אבער דאס גאנצע געלט האט זיך פארלוירן .ער איז
זענען זיי געגאנגען צו א דין תורה ביים בארדיטשובער רב זצ''ל. געבליבן בעירום ובחוסר כל .פארשטייט זיך אז ער איז געווען
וואס דער פסק דין איז געווען ווייסט מען נישט ,אבער יענעם ראש אויסער זיך .ער האט געמאכט דעם חשבון ,אז נישט נאר זיין אייגן
השנה פאר די תקיעות ,האט דער בארדיטשובער רב אויסגענוצט געלט האט ער פארלוירן ,נאר אויך פון אנדערע ,דאס וואס ער האט
די מעשה פאר א לימוד זכות פאר אידנ'ס וועגן ,און ער האט געבארגט פון אנדערע .וויאזוי וועט ער קענען באווייזן זיין פנים
געזאגט" :רבונו של עולם ,ווען דו גייסט זיך זעצן אויף דיין כסא פאר די בעלי חובות?! ער איז געווען אן איש מכובד ,האט ער
משפט דן צו זיין די וועלט ,יעלה ויראה לפניך ,זאל ארויפקומען אויסגעבראכן אין א געוויין.
פאר דיר די דין תורה ,און נאכדעם זאלסטו משפט'ן די וועלט". די מענטשן האבן אים אנגעהויבן העלפן זוכן זיין אבידה .אבער
מען האט עס נישט געטראפן.
זכותם יגן עלינו ועל כל ישראל
עריכת והפצת הגליון סיפורי צדיקים של הרה"ק המאור עינים זצ"ל
נתנדב ע"י מוה"ר יונה ברי"י אונגער הי"ו
לכבוד זקינו הבעל מספר שליט"א ,ואביו עורך הגליון בטוב טעם ודעת
זכות הצדיקים יגן עליו ועל משפחתו להתברך בבני חיי ומזוני רויחי וכל מילי דמיטב
ד להערות והארות יפנו להמספר הרה''ח ר' אברהם צבי אונגער שליט''א 845-274-1658עריכה והגהה ע''י הרב יששכר יואל אונגער הי''ו 845-596-8865
