gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

וואכנשריפט · Vochenshrift — נח (2026-10-12)

מוציא לאור: וואכנשריפט · Vochenshrift

שבוע: נח (2026-10-12)

וואכנשריפט · Vochenshrift — נח (2026-10-12)

פתח את ה-PDF הורדה

‫פרייע‬ ‫בס"ד‬ ‫קרית יואל‬ ‫דע‬ ‫ער‬ ‫י‬ ‫ליוו‬ ‫‪& health food‬‬ ‫‪845.783.8711‬‬ ‫‪K J W E E K L Y‬‬ ‫‪21 Hayes Ct.‬‬ ‫‪845.783.8400 #1‬‬ ‫‪orders@cwfoodcenter.com‬‬ ‫‪we carry all major brands‬‬ ‫)‪Vol. 15 • # 5 (679‬‬ ‫ב"ה • פרייטאג נח ה' חשון תשפ"ז לפ"ק • ‪Friday Oct. 16, '26‬‬ ‫ה ָא ֶרץ‪ּ ָ ,‬ד ְמ ָתה ְל ָת ָמר‪:‬‬ ‫ֵּתל ַּת ְל ּ ִפיּוֹת‪ְ ,‬י ֵפה נוֹף ְמ ֽשׂוֹשׂ ׇּכל ָ‬ ‫התרוממות אין שטאָט דורכאויס לעכטיגע יו"ט סוכות זמן‬ ‫שמחתינו העעל"ט בראשות הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א‬ ‫חבוקה ודבוקה בך‪ :‬מחזה הוד ביי "כינוס דור דעה" מיט הונדערטער פני העדה‪ ,‬מדור דעה‪ ,‬תלמידי רביה"ק זי"ע‪ ,‬בראשות הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א‬ ‫פראספעקט גארדענס‪ :‬אט אט א פאקט!‬ ‫קאנגרעסמאן פעט‬ ‫פיבערדיגע סצענעס פון‬ ‫רייען באעהרט ביי‬ ‫הונדערטער סובס אין‬ ‫ערהאבענעם באזוך‬ ‫אויסנאמליכע גאלאפ צו‬ ‫אין קרית יואל רבתי‬ ‫ענדיגן אלע ‪ 280‬הייזער אין‬ ‫"פראספעקט גארדענס"‬ ‫הונדערטער מוחים באווייזן צו ראטעווען א חתן ‪ 2‬וואכן‬ ‫מאסיווע חלוקה ערב‬ ‫דעוועלאפמענט פאזע ‪#1‬‬ ‫פאר די חתונה פון ווערן ארעסטירט אין די שטאט מודיעין‬ ‫"צבע שחור" קלינג אנגעקומען ‪ 12:00‬ביינאכט; פאליציי אנטרונען פון ארט נאך לאנג‪-‬פארצויגענע מחאה‬ ‫סוכות דורך מפעל‬ ‫״שקל הטהור״ טראץ‬ ‫געריכטליכע קלאגע‬ ‫קעגן די תמיכה‬ ‫פאר די טויזנטער‬ ‫בני ציון היקרים‬ ‫קרוב צו ‪ 1.5‬מיליאן‬ ‫דאלאר פארטיילט‬ ‫ערשטמאליגע חלוקה‬ ‫דורך מגן חינוך הטהור‬ ‫פונעם גרויסן סכום פון‬ ‫בארץ ובגולה כ"ק מרן‬ ‫‪ 12,000‬שקל‪ ,‬פארטיילט‬ ‫"‬ ‫אדמו"ר שליט"א‬ ‫דורכן מפעל "כלא‪"1000‬‬ ‫מיט גרויס ערפאלג‬ ‫האסט ליב דיין‬ ‫צוויי משפחות פארשפעטיגט‬ ‫מעמד החלוקה באקומט אויסערלישע‬ ‫דעקונג ווען די פרעסע שימפט אויפן‬ ‫נייער ביליגערער ראטע פאר אראנדזש קאונטי‬ ‫טאטע? זייט‪54‬‬ ‫א פלייט – שומו שמים! זייט‪55‬‬ ‫געלונגענעם איינפאל פון "גיוס אינשורענס"‬ ‫איינוואוינער ביים מאריא קאומא בריק‬ ‫תמרים‪ ,‬ווער חוץ אירע אייגענטומער האט אמאל געטראכט‬ ‫ס'וועט נאך אויך זיין א ריזן שטעטל בתוך שטעטל‪ .‬מירון האט‬ ‫אפהאנדלונג‬ ‫געמיינט דער ציון פון התנא אלקי הרשב"י‪ ,‬און פראג האט‬ ‫פרישע שמחה'דיגע רעוואלוציע בקרב ק"ק סאטמאר‪:‬‬ ‫דערמאנט פון אלט‪-‬ניי שוהל‪ .‬אפילו א גרויסער טייל פילמאר‬ ‫און ווען ביורען איז נאך געווען א ליידיגער פוסטער וואלד‪.‬‬ ‫שפאגל נייע "תנאים זאלן" ווערט‬ ‫א טויש אויף‬ ‫דא רעדט מען פון ווייניארד אויף קערעסטיר‪ ,‬דאן קומט די‬ ‫נייע ווייניארד אויף קאונטי ראוד ‪ ,105‬דערצו ווארט מען אויף‬ ‫די פרישע פראיעקטן פון קארלסבורג ראוד און ארום‪ ,‬און די‬ ‫ארומיגע קליינע פראיעקטן דא און דארט האבן נאך א גוטע‬ ‫פאר הונדערט דירות אין פלאנירונג‪ .‬האלט מען מיט דעם‬ ‫קרית יואל'ער‬ ‫אהערגעשטעלט בביתו נאוה‬ ‫די מאפע‬ ‫איינעם פאראגראף שוין ביי כמעט אן אלפ'ל דירות'לעך‪.‬‬ ‫און דא איז געקומען דער ריזיגער דורברוך‪ ,‬ווען‬ ‫דער שטח פון אזויפיל ווי ‪ 68‬עיקער איז אריבער‬ ‫אונטער נייע אייגענטום מיט'ן פלאן צו בויען קרוב‬ ‫צו צוויי טויזנט דירות כ"י‪ .‬און אז די אנעקסעישאן‬ ‫קודש פון כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫גייט אדורך – מיט אדער אן די נייע טאון אוו נארט‬ ‫מאנראו פלענער – און דאס מיינט שוין נאך א‬ ‫שיינע פאר טויזנט דירות פאר זיך אויף די נייע‬ ‫הונדערטער עיקער‪.‬‬ ‫רעדנדיג פון גאס נעמען‪ ,‬וואלט געווען‬ ‫אינטערעסאנט צו קלערן אויב די נייע שכונה וועט‬ ‫מעגליך טראגן אזעלכע נעמען פון וויליאמסבורגער‬ ‫גאסן‪ ,‬פשוט צו מאכן באקוועמער פאר די אידן‬ ‫וואס ציען זיך אהער פון ברוקלין זיך צו שפירן‬ ‫בויען א בריקל אויך צו קענען כאפן א שפאציר א טפח העכערממש ווי ביי די עלטערן אין שטוב‪ .‬דארט איז‬ ‫כאטש געווען בעסער ווי די פריערדיגע ווערסיע פון אריינפאלן‬ ‫דער אויסקויף פונעם ריזיגן שטח איז א נייע בלעטל‬ ‫מירטל‪ ,‬דארטן קליימער‪ .‬פען‪ ,‬העוועש‪ ,‬הופער‪,‬‬ ‫די לויפנדע טראפיק‪.‬‬ ‫אין א טיפע בארג אראפ כמעט ביז דארפן גומל בענטשן‪,‬‬ ‫אין די געשיכטע פון אונזער שטאט קרית יואל בפרט‪ ,‬און‬ ‫אזא בריקל וועט העלפן נישט נאר אריבערגיין די אויטאראבלינג‪ .‬ס'קען געמאלט זיין מ'זאל אפילו טרעפן‬ ‫אבער אצינד ווען א דריטל קרית יואל איז אויף די אנדערע זייט‬ ‫פון גאנצן חרדישן אידענטום בכלל‪ .‬דער שטח געפינט‬ ‫טראפיק נאר אויך די פוסגייענדע‪ ,‬ווייל מ'קען זיך לייכטא ווינקל פון לי קארנער בעדפארד‪ ,‬וואו יעדער‬ ‫‪ 105‬וועט עכ"פ א גרויס חלק פון קרית יואל קענען פארן גראד‬ ‫זיך אין די אפיציעלע גרעניצן פון קרית יואל ווילעדזש‪,‬‬ ‫פארשטעלן וויאזוי "שכונת ויואל משה" וועט פונקציאנירן‪,‬פון אלע שיכטן און קרייזן וועלן שפירן העכסט‬ ‫רינדעכיג ביז צום עווענטועלן אריינגאנג‪.‬‬ ‫וואס באדייט ברייטע און גינסטיגע זאונינג געזעצן פאר‬ ‫קע"ה‪ ,‬מיט אזויפיל טויזנטער משפחות אין קנאפע זיבעציגבאקוועם און נאסטאלגיש‪ .‬זעהסט יענע בודקע‬ ‫אבער אין א שפעקולאציע שפיל פון "וואס וואלט געווען‬ ‫די דעוועלאפערס‪ ,‬אויפצובויען די טויזנטער דירות כפי‬ ‫עיקער‪ ,‬ווען ביז נישט לאנג צוריק זענען אפאר טויזנט משפחותפון ציגל? עס מאכט שיין די גאס‪ ,‬עס איז צו האלטן די מיסט‬ ‫ווען‪ "?...‬קען מען לאזן די פאנטאזיעס לויפן און פרעגן וואס‬ ‫הצורך‪ ,‬א גאנצע שכונה פאר זיך‪ ,‬מיט בתי מדרשים‪,‬‬ ‫בס"ד‬ Just zebragroup.media WALL CABINETS • BASE CABINETS • QUARTZ COUNTERTOPS • SINK • ALL INCLUDED White Acrylic Cabinets Choose a super matte or high gloss finish. Quartz Countertops 9 color options. Handles 3 styles to choose from. 8' Standard Layout $3200 All Included 10' Standard Layout $3500 All Included ‫ ה' חשון תשפ"ז‬,‫פרייטאָג פרשת נח‬ Call \Text Today! W Cabinetry 845.252.1117 #101 Lazer@LWcabinetry.com 2 ‫‪3‬‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫‪SAM KAY | 845.450.1715‬‬ ‫נישט אוועלעבעל‬ ‫ווען טאטי איז‬ ‫אפציע‬ ‫די צווייטע‬ ‫בעזהי"ת‬ ‫‪ 3,253‬קרן אלמנות ויתומים דארה"ב וקאנאדא‬ ‫נשאר חוב ס"ה ‪ -‬נ"ח‬ ‫הכנסות‬ ‫הוצאות‬ ‫שנת‬ ‫‪$0.00‬‬ ‫תשע"ו ‪ -‬תשע"ח ‪$0.00 ($4,707,678) $4,707,678‬‬ ‫‪$0.00‬‬ ‫‪$0.00 ($4,494,410) $4,494,410‬‬ ‫תשע"ט‬ ‫‪$0.00‬‬ ‫‪$0.00 ($6,276,555) $6,276,555‬‬ ‫תש"פ‬ ‫בשר ודגים ‪ -‬מדי יום ביומו ‪ -‬ומדי שבת בשבתו ‪ -‬ומועד במועדו‬ ‫משפחות‬ ‫קמחא דפסחא ‪ -‬מצות‪ ,‬וויין‪ ,‬גרעיפ דזשוס‪ ,‬קארטאפל‪ ,‬אייער‪ ,‬עפל‪ ,‬וכו' ~ לכבוד סוכות ‪ -‬ד' מינים‬ ‫‪6,180‬‬ ‫‪$0.00‬‬ ‫‪$0.00 ($8,027,057) $8,027,057‬‬ ‫תשפ"א‬ ‫‪$0.00‬‬ ‫‪$0.00 ($12,665,234) $12,665,234‬‬ ‫תשפ"ב‬ ‫הרב אברהם לויפער שליט"א אבד"ק דאראג מייסד ומנהל‬ ‫‪$1,051,725 $1,051,725 ($16,427,331) $17,479,056‬‬ ‫תשפ"ג‬ ‫‪25 Ross St. Brooklyn NY 11249 718-782-5349‬‬ ‫ילדים בבית‬ ‫‪$4,611,258 $3,559,533 ($18,776,894) $22,336,427‬‬ ‫תשפ"ד‬ ‫‪$6,469,660 $1,858,402 ($22,247,141) $24,105,543‬‬ ‫תשפ"ה‬ ‫סניף קרית יואל‬ ‫‪ 6,180‬ילדים בבית‬ ‫‪ 3,253‬משפחות‬ ‫‪$5,767,696 ($701,964) ($24,951,329) $24,249,365‬‬ ‫תשפ"ו‬ ‫‪ 284‬ילדים בבית‬ ‫‪ 155‬משפחות‬ ‫‪$124,341,325.00‬‬ ‫סך הכל הוצאות הקרן‬ ‫תשפ"ו‬ ‫תשפ"ה‬ ‫תשפ"ד‬ ‫תשפ"ג‬ ‫)‪($118,573,629.00‬‬ ‫סך הכל הכנסות‬ ‫‪$2,736,672.00 $2,396,742.00 $2,075,579.00 $1,775,551.00‬‬ ‫‪$5,767,696.00‬‬ ‫נשאר חוב‬ ‫פרנס משפחות אלמנה ויתומים לכל השנה‬ ‫לכל שבוע‬ ‫לכל חודש‬ ‫ס"ה לשנה‬ ‫גודל המשפחה‬ ‫לכל שבוע‬ ‫לכל חודש‬ ‫ס"ה לשנה‬ ‫גודל המשפחה‬ ‫‪$100.00‬‬ ‫‪$432.00‬‬ ‫‪$5,200.00‬‬ ‫אלמנה לכל השנה‬ ‫‪$460.00‬‬ ‫‪$2,000.00‬‬ ‫‪$24,000.00‬‬ ‫משפחה ברוכי ילדים‬ ‫‪$72.00‬‬ ‫‪$300.00‬‬ ‫‪$3,600.00‬‬ ‫אלמנה לשב"ק‪-‬ימי החול‬ ‫‪$360.00‬‬ ‫‪$1,500.00‬‬ ‫‪$18,000.00‬‬ ‫משפחה גדולה‬ ‫‪$50.00‬‬ ‫‪$216.00‬‬ ‫‪$2,600.00‬‬ ‫יתום לכל השנה‬ ‫‪$300.00‬‬ ‫‪$1,250.00‬‬ ‫‪$15,000.00‬‬ ‫משפחה רגילה‬ ‫‪$36.00‬‬ ‫‪$156.00‬‬ ‫‪$1,872.00‬‬ ‫יתום לשב"ק‪-‬ימי החול‬ ‫‪$230.00‬‬ ‫‪$1,000.00‬‬ ‫‪$12,000.00‬‬ ‫אלמנה עם ‪ 3‬יתומים‬ ‫‪$18.00‬‬ ‫‪$78.00‬‬ ‫‪$936.00‬‬ ‫ליום ‪ / $2‬לשבת ‪$8‬‬ ‫‪$185.00‬‬ ‫‪$800.00‬‬ ‫‪$9,600.00‬‬ ‫אלמנה עם ‪ 2‬יתומים‬ ‫‪$9.00‬‬ ‫‪$36.00‬‬ ‫‪$432.00‬‬ ‫ליום ‪ / $1‬לשבת ‪$4‬‬ ‫‪$150.00‬‬ ‫‪$650.00‬‬ ‫‪$7,800.00‬‬ ‫אלמנה ויתום‬ ‫הארציגע דאנק בריוו פון אלמנות שתחי'‬ ‫הונדערט אכט און אכציגסטער פארזעצונג‬ ‫כתיבה וחתימה טובה!!!‬ ‫מי כעמך ישראל‪.‬‬ ‫מכתב ‪)E01.001( 1064‬‬ ‫זאל דער אייבירשטער שענקען פאר אייך און פאר‬ ‫איך קען אייך נישט גענוג באדאנקען פאר אייער‬ ‫איך האב אייך נאר געוואלט באדאנקען פארן זיין אזא‬ ‫יעדן וואס איז פארמישט אין די געוואלדיגע חסד‬ ‫איבערגעגעבנקייט פאר אונז‪.‬‬ ‫חשובער שליח פון השם יתברך‪ .‬עס מיינט באמת אזוי‬ ‫אונטערנעמונג‪ ,‬פרישע כוחות ווייטער אנצוגיין מיט דעם‬ ‫גמר חתימה טובה‪.‬‬ ‫פיל‪ .‬עס איז געווען אזא הערליכער פעקל‪ ,‬געשמאק‪,‬‬ ‫דער באשעפער זאל בענטשן אייך און אייער משפחה‪ ,‬אומגעהויערן חסד‪ .‬זאל דער באשעפער אייך שענקען א‬ ‫פריש און מכובד'יג‪ .‬די מצות זענען געווען ממש די‬ ‫איר זאלט אלעמאל האבן בלויז שפע‪ ,‬נחת‪ ,‬און בריאות יאר פון שמחה‪ ,‬ברכה‪ ,‬הצלחה‪ ,‬נחת און געזונט!‬ ‫בעסטע און שענסטע‪ ,‬ווי אויך די פרוכט און גרינצייג‪.‬‬ ‫מיט פיל הכרת הטוב‪ ,‬מרת ‪ .....‬און די גאנצע משפחה‬ ‫השלימות‪.‬‬ ‫עס האט פשוט באשיינט אונזער יום טוב‪.‬‬ ‫‪/‬‬ ‫‪.....‬‬ ‫מרת‬ ‫שעצונג‪,‬‬ ‫מיט‬ ‫הצלחה‪ ,‬ברכה‪ ,‬סייעתא דשמיא פאר יעדן וואס איז‬ ‫מכתב ‪)Y03.002( 1067‬‬ ‫‪/‬‬ ‫אריין געטאן דערין‪.‬‬ ‫לכבוד הרב לויפער יחי'‬ ‫מכתב ‪)E03.112( 1066‬‬ ‫דער אייבירשטער וועט אייך בענטשן מיט אלעם גוטן‪.‬‬ ‫תודה על הנדיבות ועל הנתינה תמיד בשפע ובעין‬ ‫לכבוד הרב לויפער שליט"א‬ ‫מרת‪...‬‬ ‫‪/‬‬ ‫דאס איז א פארשפעטיגטע צעטעלע אויסצודריקן‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫טובה‪ ,‬וה' ישלם לכם כגמולכם הטוב באהבה‪ ,‬ושכל‬ ‫מכתב ‪)E02.116( 1065‬‬ ‫משאלות לבכם יומלאו לטובה‪.‬‬ ‫אונזער געוואלדיגן הכרת הטוב פארן אלעמאל שטיין‬ ‫גרייט פאר מיר און פאר מיין משפחה דורכאויס דאס‬ ‫לכבוד הרב לויפער‪,‬‬ ‫בברכת כתיבה וחתימה טובה!‬ ‫גאנצע יאר‪ .‬די פלייש און פיש אקאונט מאכט אונז פילן‬ ‫אויסצודריקן די ווערטער נאר שריפטליך‪ ,‬אדער צו‬ ‫משפחת ‪.....‬‬ ‫אזוי שטארק קעיר גענומען‪ ,‬און עס גיט אונז אסאך‬ ‫זאגן בלויז יישר כח‪ ,‬איז בלויז מילד גערעדט‪ .‬יעדעס‬ ‫‪/‬‬ ‫חיזוק וואך איין וואך אויס‪.‬‬ ‫מאל וואס איך זאג תהלים שפיר איך א מורא'דיגע הכרת‬ ‫מיר זוכן "גבאי צדקה" (פאנדרעיזער)‬ ‫הטוב פארן רבונו של עולם‪ ,‬פאר אייער גוטסקייט און‬ ‫און א גרויסן יישר כח פארן אונז שטיין צו די האנט‬ ‫שיין באצאלט אויף די שעה‬ ‫יעדן יום טוב‪ ,‬מיט אתרוגים‪ ,‬מצות‪ ,‬וויין‪ ,‬און וואס אימער‬ ‫זיך איבערגעבן דאס הארץ‪.‬‬ ‫(נישט פראצענט)‬ ‫נאך ס'איז נויטיג! אייער אומגלויבליכער חסד טוט אונז‬ ‫ווען איך דארף איינקויפן פיש אדער טוירקי‪ ,‬שפיר‬ ‫אלעמאל דערווארימען דאס הארץ‪ ,‬פארגרינגערט‬ ‫איך דאנקבאר צום רבש"ע אז עס איז פארהאן אזא‬ ‫ביטע רופט‪:‬‬ ‫ארגאניזאציע וואס פארשטייט די געברויכן פון אלמנות‬ ‫אביסל אונזער צער‪ ,‬און מאכט אונזערע שבתים וימים‬ ‫‪347-415-7949‬‬ ‫טובים אביסל ווייניגער איינזאם‪.‬‬ ‫און יתומים‪.‬‬ ‫לסדר מעמדות קבועים‬ ‫ליתן ישר מבאנק אקאונט שלו ע»י ‪ACH.‬‬ ‫יכולין לשלוח טשעק על שם‬ ‫יכולין לסדר תשלומין על האקאונט‬ ‫יכולים לקרוא ‪ 24‬שעה‬ ‫‪CONG. OHEL TORAH‬‬ ‫מדי שבוע בשבוע או חודש בחדשו‬ ‫שלו בחנות של בשר או של דגים‪ ,‬וכן‬ ‫נא לקרוא ‪718-782-5349 #2‬‬ ‫לקרוא ‪718-782-5349 #2‬‬ ‫ע"י ‪ O.J.C.‬או ‪Fidelity Charitable‬‬ ‫ע"י ‪Zelle / Quickpay‬‬ ‫‪718-782-5349 #1‬‬ ‫‪25 Ross St.‬‬ ‫או לשלוח אימעיל‬ ‫‪ The Donors Fund‬וכדומה‬ ‫‪kerenalmones@gmail.com‬‬ ‫וליתן נדבתו ע"י קרעדיט קארד‬ ‫‪Brooklyn NY 11249‬‬ ‫‪kerenalmones@gmail.com‬‬ ‫)‪(TX. I.D. 11-305-0300‬‬ ‫‪4‬‬ „‫בס״‬ Set up your weekly fish order, delivered auto- matically to your door. ‫אונזער געפילטע‬ ‫פיש זענען נישט‬ ‫קיין קניידלעך‬ 100% Gluten Free ‫ וו‡ס ‡יז ב‡˜‡נט מיט „עם ‡ויסטערלי˘ן רייכן טעם‬,˘‫„י ס‡מע בעסטע ‚עפילטע פי‬ Multiple sizes available /// Cooked /// Raw /// White /// Salmon Half & half /// Sugar-free /// Premium /// Simcha rolls Friday October 16, '26 Call + Text 504 Route 32 845.751.1414 Highland Mills, NY Email: Orders@rebfishel.com 5 ‫בלומינג גראוו האט‬ ‫עפעס פאר מיר אויך?‬ ‫קום כאפ א בליק‬ ‫דעם זונטאג לך לך‬ ‫‪1:00-3:00‬‬ ‫‪OPEN‬‬ ‫אונזערע בראוקערס וועלן אייך אויפנעמען ביי‬ ‫די פיר הערליכע לאקאציעס דעם זונטאג‪ ,‬קומט‬ ‫זעהן וואס בלומינג גראוו האט פאר אייך‪.‬‬ ‫‪HOUSE‬‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫‪12 HAWTHORNE DR.‬‬ ‫‪338 LAKE SHORE DR‬‬ ‫‪FLAT - 2500SF - 8 ROOMS + 1K BSMT‬‬ ‫‪FLAT - 2500SF - 8 ROOMS‬‬ ‫מיר האבן פאר אייך די איין דירה מיט אלע מעלות וואס איר זוכט‬ ‫‪845.456.6868 - SALES@MOUNTREALTY.COM‬‬ ‫‪6‬‬ ‫די שענסטע פאנאראמע אין‬ ‫די שענסטע‬ ‫בלומינגראוו קרית יואל‬ ‫פאנאראמע‪,‬‬ ‫אן קריכן די‬ ‫שטאקן‪.‬‬ ‫איר קענט זיך‬ ‫נאך מיטכאפן‬ ‫טשענגער איז‬ ‫א פ ר י ו ו אט ע גע ס ל או י ף ק או נט י‬ ‫ש כ ו נ ת ו י ו אל מ שה ‪ ,‬ק אנסט ר אק ש‬ ‫די אונטערשטע שטאק אין דימאנד‬ ‫אויפן וואגן‬ ‫אונטערוועגנס‬ ‫סירקל האט א שענערע וויו ווי די‬ ‫העכערע שטאקן אין גאנץ בלומגראוו‬ ‫‪ +‬יעדע דירה האט א פריוואטע אריינגאנג‬ ‫א מציאה‬ ‫‪ +‬א פריוואטע גאס אינעם בעסטן געגנט אין בלומיגנראוו‬ ‫וואס מאכט‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫‪ +‬נאנטסטע פראיעקט צו צענטער קרית יואל‬ ‫באנוס!‬ ‫‪ +‬הערליכע פינישינגס אריינגרעכנט‬ ‫‪ +‬גרייט צו קלאוזן בקרוב בעז”ה‬ ‫זיך נישט‬ ‫יעדן טאג!!‬ ‫‪2 KINGSVILLE DR‬‬ ‫‪IAMOND‬‬ ‫‪7 FORT WORTH PL‬‬ ‫צו די גרעסערע‬ ‫דירות קומט‬ ‫שמואל שאלילאף‬ ‫אברהם קויפמאן‬ ‫אברהם חיים לעווי‬ ‫אליעזר יחזקאל‬ ‫האנדלט אייך איין א ערשטע‪-‬שטאק דירה‬ ‫צו אן הערליך‬ ‫‪Lic# 10401310379‬‬ ‫‪Lic# 10991242854‬‬ ‫‪Lic# 10401367794‬‬ ‫שווימער‬ ‫אין דיאמאנד סירקל‪ ,‬בלומינגראוו‪.‬‬ ‫אויפגעפיקסטע‬ ‫‪CIRCL‬‬ ‫שמעון כ"ץ‬ ‫משה ראטה‬ ‫יואל לעווי‬ ‫‪Lic# 10311210861‬‬ ‫‪Lic# 10401334470‬‬ ‫‪Lic# 10401360674‬‬ ‫‪Lic# 10991242854‬‬ ‫איר וועט אייך נישט קענען גענוג אנזעטיגן פון די הערליכע‬ ‫אפיס אין די‬ ‫‪Lead Broker and‬‬ ‫פאנאראמישע וויו וואס נעמט ארום אייער לופטיגע דירה‬ ‫‪oject by‬‬ ‫‪Pr‬‬ ‫שמעון בערגער‬ ‫יחזקאל ווערצבערגער‬ ‫יואל קארנבלי‬ ‫‪DUPLEX - 3200SF - 9 ROOMS‬‬ ‫‪DUPLEX - 3200SF - 9 ROOMS‬‬ ‫‪Project Representative‬‬ ‫מיט אירע גרויסע ליכטיגע פענסטערס‬ ‫בעיסמענט‬ ‫‪Lic# 10401373440‬‬ ‫‪Lic# 10401377011‬‬ ‫‪Lic# 10401389250‬‬ ‫‪:‬‬ ‫‪845-456-6868 sales@mountrealty.com‬‬ ‫‪A PROJECT BY‬‬ ‫עטי‬ ‫ב‬ ‫אל‬ ‫אק‬ ‫קוו‬ ‫א‬ ‫‪THE FAMOUS:‬‬ ‫נט מיט זייער‬ ‫‪M‬‬ ‫‪O‬‬ ‫‪U‬‬ ‫‪N‬‬ ‫‪T‬‬ ‫> הערליכע אפגרעיטעד דירות > ‪6 ,5‬‬ ‫> פענסטערס אין אלע‬ ‫> גרויסע פראקטישע קאך > סטאר‬ ‫פארטשעס > קאמערשעל עלעוועי‬ ‫ה‬ ‫‪Upstate: 845-388-1155‬‬ ‫‪Brooklyn: 718-925-2262‬‬ ‫‪uit #419 Monroe, NY 10950‬‬ ‫‪om‬‬ ‫‪7‬‬ ‫‪WE NOW ACCEPT ESSEN CARDS,‬‬ ‫‪ALSO KNOWN AS THE SCN‬‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫מרדכי וואלף בראווער‬ ‫‪8‬‬ ‫פריינטשאפט‬ ‫און‬ ‫געטריישאפט‬ ‫הטוב‬ ‫הכרת‬ ‫ּ‬ ‫ּפעט רייען‬ ‫פאר אונזער געטרייער פריינט‬ ‫מיר מוזן ווידער‪-‬ערוועלן דער אוהב ישראל‬ ‫פעט רייען אין קאנגרעס‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫‪PAID FOR BY PAT RYAN FOR CONGRESS‬‬ ‫דינסטאג חיי שרה‬ ‫גאנץ קרית יואל געניסט פון אים‬ ‫‪NOVEMBER 3‬‬ ‫גאנץ קרית יואל שטימט פאר אים‬ ‫אונזער חוב‪ .‬הכרת הטוב‪.‬‬ ‫‪9‬‬ ‫‪10‬‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫‪pivotgroup.nyc‬‬ ‫איך בין‬ ‫אויפן וועג‪...‬‬ ‫‪2-Week‬‬ ‫‪Free Trial‬‬ ‫א פראגראם וואס פארזיכערט אז‬ ‫איר וועט אנהייבן אויפשטיין צייטליך‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫פאר אלע וואס‬ ‫סיינען אויף ביז‬ ‫ראש חודש כסלו‬ ‫טויזנטער האבן שוין געטוישט זייער לעבן דורכן זיך אנשליסן אינעם "בשעה" פראגראם‪ ,‬וואס ערמעגליכט‬ ‫מענטשן צו ווערן בעה"ב אויף זייער צייט‪ ,‬אויפשטיין און זיך לייגן באצייטנס‪ ,‬און גרייכן זייערע צילן‪ .‬דורך א‬ ‫סאפיסטיקירטן טיים מענעדזשמענט טעלעפאן סיסטעם‪ ,‬וועט איר אנהייבן יעדן טאג מיט סוקסעס‪.‬‬ ‫רופט אריין ‪929.284.1111‬‬ ‫‪ 80%‬סוקסעס ראטע‬ ‫פלעקסיבעל פראגראם‬ ‫‪ $12‬א וואך‬ ‫‪11‬‬ ‫שטימען פאר‬ ‫בלעיקמאן איז‬ ‫גרינגער און‬ ‫ביליגער ווי מופן‬ ‫קיין לעיקפראנט‬ ‫‪PAID FOR BY BLAKEMAN FOR NEW YORK‬‬ ‫אבער דאס אלעס‬ ‫דאס לעבן איז אונז ביטער טייער‬ ‫קען זיך טוישן ווען‬ ‫די שטאטישע טאטעס אין ניו יארק רוקן זיך עקסטרעם לינקס‬ ‫מיר אלע שטימען‬ ‫די ביטערע גזירת החינוך הויערט איבער אונזערע קעפ‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫אנטיסעמיטיזם שטייגט מיט שרעקליכע פראצענטן‬ ‫ברוס בלעיקמאן‬ ‫די אלגעמיינע וועלט מופט אוועק אין גרויסן‪,‬‬ ‫פאר גאווערנער!‬ ‫און דאס היימישע אידנטום זוכט אלטערנאטיוון‪.‬‬ ‫ראטעוועעעעעעעעעעעעעעעעעעעעט ניו יארק!‬ ‫ראטעוועעעעעעעעעעעעעעעעט אונזער עתיד!‬ ‫‪12‬‬ ‫‪RTVT NY‬‬ ‫'סקול‪-‬וואוטשערס' פאר יעדן‬ ‫א היסטאריע פון העלפן דעם כלל‬ ‫אראפברענגען די הויכע עלעקטעריק פרייזן‬ ‫נאנטע באציאונגען מיטן היימישן אידנטום‬ ‫נישט צורירן אונזער הייליגן חינוך‬ ‫א פלאן פאר א מער 'עפארדעבל' לעבן‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫באקעמפן אנטיסעמיטיזם און יעדן וואס שטיצט דאס‬ ‫שניידן סטעיט טעקסעס פאר מיטל‪-‬קלאס פארדינער‬ ‫דינסטאג חיי שרה‬ ‫‪NOVEMBER 03‬‬ ‫‪13‬‬ ‫פרייזן‬ ?‫געטוישט‬ 2 01 7-2 01 8 $ 6 0 0,0 0 0 WOODBURY VILLAS 2 0 26 $ 1 ,30 0,0 0 0 P R I VAT E H O U S E U P A N D D OW N + BA S E M E N T 2020 SMITH GARDENS $ 7 2 0,0 0 0 2 0 26 P R I VAT E H O U S E U P A N D D OW N $ 1 , 2 75,0 0 0 2 0 26 $ 75 0,0 0 0 2029 ??‫ווער ווייסט‬ ‫ערשטע‬ ‫הונדערט‬ HAVEN HEIGHTS ‫יעצט איז‬ ‫פאמיליעס‬ ‫מופן אריין‬ ‫ביז פסח‬ CHESTER NY P R I VAT E H O U S E ‫׳די מאמענט׳‬ ‫הבעל״ט‬ U P A N D D OW N + BA S E M E N T ‫ ה' חשון תשפ"ז‬,‫פרייטאָג פרשת נח‬ ‫ און באקענט אייך מיט אייער ׳חלום היים׳‬,‫קומט אריבער דעם זונטאג צום שפרודלדיגן טשעסטער‬ OPEN HOUSE THIS SUNDAY 1:00 - 3:30 845.782.0205 sales@mkrealtyusa.com T H I S S U N D AY | O C T. 1 8 | G P S A D D R E S S : 1 H I L LT O P L N , C H E S T E R , N Y 1 0 9 1 8 14 ‫בס"ד‬ Always a classic Friday October 16, '26 1 STRELISK CT. 845.781.6789 (NEXT TO RAMBAM CARE) HOURS: SUN 1pm-7pm N - WED 12pm-6pm MON 15 ‫ק‬ CLEANED. CHECKED. TESTED. READY FOR WINTER. ‫ ה' חשון תשפ"ז‬,‫פרייטאָג פרשת נח‬ Schedule preventive furnace maintenance now for reliable, efficient heating throughout the season. Experience the Flow. 845.244.5500 16 Family S. BROOK LYN, NY IS PROVIDING SCN Now hiring in our Monsey and Brooklyn T. locations: Family VEXO.team , NY Monsey Care Manager Supervisor IN YOUR In our Monsey and Flatbush locations AREA. Master's degree 2+ years with children and families Familiarity with the Family H. , NY Orthodox community Mo nroe preferred. Care Managers In our Monsey and WHAT IS SCN? Flatbush locations Friday October 16, '26 The Social Care Network (SCN) program is part of New York State’s Medicaid initiative focused on connecting eligible Medicaid members with services that address health-related social needs, including nutrition, housing, transportation, and other community- based supports. SCN Screeners In our Monsey and Flatbush locations BROOKLYN, STATEN ISLAND, SIGN UP TODAY TO APPLY QUEENS CALL US AT: (844) 335-4657 EXT. 4 PLEASE EMAIL US AT: MONSEY, Visit: SCNForm.LinksNetwork.com MONROE. OR SCAN THE QR CODE SCNJob@LinksNetwork.com AND ALL OF THE HUDSON VALLEY 17 BUILT ON CARE, DRIVEN BY HEART TM Viruses are going around. So is the doctor’s office. ‫ ה' חשון תשפ"ז‬,‫פרייטאָג פרשת נח‬ 845.208.2060 STREP CULTURES | FLU, COVID & RSV TESTING | FULL RESPIRATORY PANEL | EAR CHECKS URINE CULTURES | BLOODWORK | RASHES & PINK EYE | SEASONAL ALLERGIES 18 TH WORL BO D F S O CAR TOP-TIER LOCAL BEST PRENATAL CARE E DELIVERY IN MANHATTAN’S TOP HOSPITAL It’s The New Full- Service OB Department! Prenatal Care L&D Team in NYU ANDREW GARDNER, MD MICHAEL DWAITA PATEL, MD ABRAHAMS, MD Support Care ENTIRE PARCARE WOMEN'S NEW ADDITION! HEALTH NETWORK OF DOCTORS, KARINA CRUZ-KING, MSN, WHNP SPECIALISTS & MIDWIVES. WOMENS EXPECT THE BEST • SCREENINGS, ULTRASOUNDS & CHECK-UPS • TRUSTED L&D IN NYU MANHATTAN Friday October 16, '26 • HIGH-RISK MANAGEMENT • ACCESS TO TOP DOCTORS & SPECIALISTS HEALTH • POSTPARTUM CARE 1 STRELISK CT SEPARATE WOMEN'S KIRYAS JOEL, NY HEALTH ENTRANCE 845.783.1234 1 PRESHBURG BLVD PRIMARY CARE | AFTER HOURS CARE | SPECIALTY CARE | THERAPY CENTER | WOMEN'S HEALTH 19 ‫קאנגרעסמאן פעט רייען באעהרט ביי‬ ‫ערהאבענעם באזוך אין קרית יואל רבתי‬ ‫דעפארטמענט דעם פארגאנגענעם‬ ‫די פילע פאזיטיווע אנטוויקלונגען‬ ‫דערנאך איז דער קאנגרעסמאן‬ ‫ווייטערדיגע שטיצע פאר די געברויכן‬ ‫אין בעפארברייטונג צו די מיד‪-‬‬ ‫חודש ניסן‪ ,‬ווען ער האט אין די‬ ‫דורכאויס די צייט‪ .‬ער האט פיל‬ ‫אריבער צום היימישן ווילעדזש אוו‬ ‫פונעם היימישן ציבור‪.‬‬ ‫טוירם וואלן וואס וועלן פארקומען‬ ‫לעצטע מינוט געמוזט צוריקפארן קיין‬ ‫צוגעהאלפן און צוגעלייגט א האנט‪,‬‬ ‫סאוט בלומינג גראוו‪ ,‬וואו ער האט‬ ‫דעם קומענדיגן נאוועמבער‪ ,‬האט‬ ‫וואשינגטאן און זיך נישט געקענט‬ ‫סיי פינאנציעל און סיי מיט שתדלנות‬ ‫באקומען אן אפדעיטעד איבער די‬ ‫דער באזוך איז פארגעקומען דעם‬ ‫וועלכער‬ ‫רייען‪,‬‬ ‫קאנגרעסמאן‬ ‫באטייליגן‪.‬‬ ‫וואו עס האט נאר אויסגעפעלט‪ ,‬און ער‬ ‫הרחבת גבולי הקדושה וואס קומט‬ ‫פארלאפענעם זונטאג פרשת נח‪ ,‬ווען‬ ‫פארטרעט דעם היימישן ציבור פון‬ ‫דער קאנגרעסמאן מיט זיין סוויטע‬ ‫שטייט כסדר בקשר מיט די עסקנים‬ ‫פאר אינערהאלב די ווילעדזש גרעניצן‪.‬‬ ‫דער קאנגרעסמאן איז אראפגעקומען‬ ‫קרית יואל אין וואשינגטאן הבירה‪,‬‬ ‫האבן באקומען בכבוד הראוי א פולן‬ ‫און ווילעדזש באאמטע ארויסצוהעלפן‬ ‫דער קאנגרעסמאן איז נישט קיין‬ ‫קיין קרית יואל‪ .‬צווישן אנדערע האט‬ ‫אפגעהאלטן א רעספעקטפולן באזוך‬ ‫דעטאלירטן טור לארכה ולרחבה‬ ‫מיט וואס אימער מעגליך‪.‬‬ ‫גאסט אין בלומינג גראוו; ער באגלייט‬ ‫ער באזוכט די נייע הויפטקווארטיר פון‬ ‫אין די היימישע מוניציפאליטעטן פון‬ ‫פונעם ווילעדזש‪ .‬צווישן די אדרעסן‬ ‫אצינד איז ער געקומען באצאלן א‬ ‫דעם וואוקס שוין פון גאנץ אנפאנג‪.‬‬ ‫"מצילי אש" אויף מירון דר‪ ,.‬וואו ער‬ ‫קרית יואל רבתי‪ .‬דורכאויס דעם באזוך‬ ‫וואו מ'האט זיך אפגעשטעלט‪ ,‬איז ער‬ ‫באזוך וואס האט געזאלט פארקומען‬ ‫ער איז באקאנט מיט די שוועריגקייטן‬ ‫האט זיך געטראפן מיט די וואלונטירן‬ ‫האט ער זיך געטראפן מיט עסקנים‬ ‫געגאנגען באזוכן דעם ניי‪-‬אויפקומענדן‬ ‫ביים ערעפענונג פונעם פייער‬ ‫וואס מ'איז אלץ אריבער‪ ,‬ווי אויך מיט‬ ‫און עסקנים‪.‬‬ ‫און אישי הציבור‪ ,‬און פארשפראכן זיין‬ ‫דער קאנגרעסמאן געפלעפט צו זען ווי יעדער שטיקל אפאראטוס‪ ,‬פון‬ ‫מיליאן דאלארדיגע פייער טראקס ביז קלענערע מכשירים איז פולקאם‬ ‫ביים באזוך אינעם אויפקומענדן עקזעקיוטיוו סוירקל ביזנעס צענטער מיט הרבני‬ ‫געספאנסערט דורך די דעוועלאפערס נדיבים ותומכי בלומינג גראוו‬ ‫מו"ה שמעון עסטרייכער מגדולי התומכים לכל קדשי העיר להרחיב גבולי הקדושה‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫דעפיוטי טשיעף מו"ה אורי דייטש צייגט א גאר טייערן און העכסט‬ ‫פארגעשריטענעם ‪ Thermal Imaging‬קאמערא וואס נעמט ווי אן עקס‪-‬‬ ‫ביים טור אין די "פראספעקט גארדענס" דעוועלאפמענט‪ ,‬דער קאנגרעסמאן באקומט א פראגרעס רעפארט פונעם עומד על הפקודים ר' חיים הערש‬ ‫רעי פון פארמאכטע ווענט צו פארשפארן אין פאל עס פעלט נישט אויס‬ ‫שמילאוויטש פון די "סמילאו" קאנטראקטינג פירמע וואס פארפיגט צו פארטיגן דעם פראיעקט‪ .‬מערקט ווי ב"ה דער פראיעקט האלט שוין נאך די שיטראק‬ ‫פרס הכרת הטוב‬ ‫דער קאנגרעסמאן אין באגייסטערונג צו זען ווי יעדער אפאראט‪ ,‬איז‬ ‫געספאנסערט דורך די דעוועלאפערס נדיבים ותומכי בלומינג גראוו‬ ‫‪20‬‬ ‫סופערווייזאר פון די טאון אוו מאנרא‪,‬‬ ‫פאר די פייער דעפארטמענט‪ ,‬און‬ ‫ערשט‪-‬האנטיגן באריכט איבער די‬ ‫צו זיין פארטיג יעצט אין די ווינטער‬ ‫"עקזעקיוטיוו סירקל ביזנעס סענטער"‬ ‫מיט וועמען די ווילעדזש האט‬ ‫עס איז פארגעקומען א פארמאלע‬ ‫פרישע אויפקומענדע געגנטער כ"י‪.‬‬ ‫חדשים‪ ,‬ווען מען גרייט זיך אריינצומופן‬ ‫אויף רוט ‪ ,208‬קארנער מאונטען ראוד‪,‬‬ ‫אנגעקניפט פראדוקטיווע באציאונגען‬ ‫באערונגס צערעמאניע צו אנערקענען‬ ‫מען איז דערנאך אריבער צום‬ ‫אויף פסח‪ .‬עס איז געווען מערקווירדיג‬ ‫וואו מ'האלט שוין ביי די לעצטע‬ ‫צו ארבעטן אינאיינעם אויף "שעירד‬ ‫זיין הילף און מיטארבעט‪ ,‬און פאר‬ ‫פייער‪-‬הויז‪ ,‬וואו עס איז פארגעקומען‬ ‫צו הערן ווי דער קאנגרעסמאן האט זיך‬ ‫שטאפלען פון פארטיגן און עפענען‬ ‫סערוויסעס" און איניציאטיוון‪ ,‬א‬ ‫זיינע פילע לייסטונגען לטובת דעם‬ ‫אן אויפנאמע דורך דעם מעיאר‪ ,‬די‬ ‫אויסגעדריקט‪ ,‬אז דאס לעצטע מאל‬ ‫דעם בנין‪.‬‬ ‫שטייגער ווי פובליק טראנספארטאציע‬ ‫דעפארטמענט בפרט און פארן‬ ‫ווילעדזש טראסטיס‪ ,‬די פייער טשיפס‬ ‫וואס ער איז דא געווען איז דער פלאץ‬ ‫דער קאנגרעסמאן האט אויך‬ ‫וואס האלט אצינד אינמיטן א‬ ‫ווילעדזש בכלל‪.‬‬ ‫און די פייער מעמבערס‪ ,‬אינאיינעם מיט‬ ‫נאך געווען סך הכל א בארג מיט זאמד‪,‬‬ ‫באקומען אן אפיציעלע איינלאדענונג‬ ‫סוקסעספולע פראבע‪.‬‬ ‫אלס א פאזיטיוון אקט פון הכרת‬ ‫די עסקנים פון די יו‪ .‬דזשעי‪ .‬סי‪ .‬וואו‬ ‫און ער האט באוואונדערט ווי שנעל‬ ‫אנטיילצונעמען אין די קומענדיגע‬ ‫הטוב‪ ,‬האט מען איבערראשט דעם‬ ‫מ'האט געגעבן דעם קאנגרעסמאן א‬ ‫די ארבעט האט זיך גערוקט פאראויס‬ ‫וואכן ביי די אפיציעלע עפענונג פונעם‬ ‫דער קאנגרעסמאן ארבעט אצינד‬ ‫א דאנק די פראגרעסיווע און אקטיווע‬ ‫אויף גרענטס פאר פילע איניציאטיוון‬ ‫קאנגרעסמאן ווען דער מעיאר מיט די‬ ‫פונקטליכן באריכט איבער די סוקסעס‬ ‫"איילענד" סופערסענטער‪ ,‬וואס ווערט‬ ‫ווילעדזש טראסטיס האבן אויפ'ן ארט‬ ‫און די אפעראציעס פונעם פייער‬ ‫ווילעדזש פירערשאפט‪.‬‬ ‫געפירט דורך די בארימטע נדיבים‬ ‫אינעם ווילעדזש‪ ,‬צוגאב צו דעם וואס‬ ‫ער האט שוין געברענגט די צוויי‬ ‫אפגעשטימט א פארמאלע רעזאלוציע‬ ‫דעפארטמענט זינט מ'האט געעפנט‬ ‫פון דארטן איז מען געפארן צו די‬ ‫און דעוועלאפערס פון די "ליוולענד‬ ‫מיליאן דאלאר פאר די סיידוואלקס‪,‬‬ ‫אויפצונעמען דעם קאנגרעסמאן אלס‬ ‫דעם פארגאנגענעם חודש ניסן‪.‬‬ ‫קעפיטאל היל געגנט פאר א טור אין‬ ‫גרופע"‪.‬‬ ‫און האפנטליך וועט די השתדלות‬ ‫דער "האנארערי טשיעף" (עהרן‪-‬שעף)‬ ‫דער קאנגרעסמאן איז געווען גאר‬ ‫די "בלומינג גארדענס" און אין די‬ ‫פון דארטן איז מען צוגעפארן‬ ‫האבן א פאזיטיוון איינדרוק און עס‬ ‫פונעם דעפארטמענט‪.‬‬ ‫בייהילפיג מיט'ן ברענגען קרוב צו‬ ‫"גראוו וויא" דעוועלאפמענטס‪ ,‬וואו‬ ‫צו די "פראספעקט גארדענס"‬ ‫וועט בעזהשי"ת העלפן אויף ווייטער‪.‬‬ ‫אויך האט זיך באטייליגט די‬ ‫א האלב מיליאן דאלאר אין גרענטס‬ ‫דער קאנגרעסמאן האט באקומען אן‬ ‫דעוועלאפמענט‪ ,‬וואס איז ערווארטעט‬ ‫אומר ועושה‪ ,‬דער פרישער פייער טשיף נעמט די לייצעס אין די האנט‬ ‫דער קאנגרעסמאן ביים ווערן באשטימט און‬ ‫אויפגענומען אויף די פאזיציע אלס ‪- Honorary Chief‬‬ ‫עהרן שעף פון די פייער דעפארטמענט‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫‪21‬‬ ‫דער קאנגרעסמאן ביים געבן א רעפארט פאר די ווילעדזש באאמטע און די עסקנים איבער די איניציאטיוון לטובת דעם ווילעדזש אינעם נעקסטן טערמין‬ ‫ת ָמר‪:‬‬ ‫תה ְל ָ‬ ‫ה ָא ֶרץ‪ָּ ,‬ד ְמ ָ‬ ‫ש ׇּכל ָ‬ ‫שוֹ ׂ‬ ‫יְפה נוֹף ְמ ֽ ׂ‬ ‫ת ְל ִּפיּ וֹת‪ֵ ,‬‬ ‫ה ָבה‪ֵּ ,‬תל ַּ‬‫ָרצוּף ַא ֲ‬ ‫התעלות און התרוממות אין שטָאט דורכאויס‬ ‫לעכטיגע טעג יו"ט סוכות זמן שמחתינו‬ ‫העעל"ט בראשות הגה"צ אב"ד ור"מ שליט"א‬ ‫חסידים ואנשי מעשה היו מרקדין‪:‬‬ ‫ת ׁשוּעוֹת‪:‬‬ ‫הו ֵֹגֽי ׁ ַֽש ֲע ֻׁש ֽעוֹת‪ִ ,‬ק ְריַת ְּ‬ ‫שעות של תענוג וקורת רוח ביי‬ ‫התרוממות דקדושה ביי געהויבענע‬ ‫"שמחת בית השואבה" ברון‬ ‫תפלות‪ ,‬הלל הושענות ומוספין‪,‬‬ ‫שיר ושבח‪" ,‬ליל אושפיזא‬ ‫אין גרויסן ביהמ״ד ברוב עם הדרת מלך‬ ‫ספעציעלע "סוכות‪-‬זיצן" מאפע איינגערישט צום‬ ‫דאהרן" ברוב עם הדרת מלך‪ ,‬מיט‬ ‫פולסטן צופרידנהייט פון כל הקהל הקודש‬ ‫פלַאמעדיגע ריקודים נלהבים אין‬ ‫המוני תושבי העיר דערקוויקן זיך אינאיינעם בזמירות‬ ‫שירות ותשבחות ביי התאספות רבתי ושבת אחים לכבוד‬ ‫ביהמ״ד הגדול עד אור הבוקר‬ ‫נאכט יום טוב" אושפיזא דיצחק‬ ‫שמחת בית השואבה "מיטל ַ‬ ‫חבוקה ודבוקה בך‪:‬‬ ‫מחזה הוד ביי "כינוס דור דעה" ביום ג' דחוה"מ העעל"ט מיט באטייליגונג פון הונדערטער‬ ‫פני העדה‪ ,‬מדור דעה‪ ,‬תלמידי רביה"ק זי"ע‪ ,‬בראשות הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א‬ ‫האט ַאריינגעלייגט ממון ודמי״ם‬ ‫ָ‬ ‫איז צוגעשטעלט געווארן פילע‬ ‫האט די‬ ‫לקראת דעם זמן שמחתינו ָ‬ ‫זיך איז געווען א שטיק התרוממות‬ ‫קרית יואל‪ — .‬אשרי עין קהלתינו‪,‬‬ ‫תרתי משמע ַאהערצושטעלן די סוכה‬ ‫העקעלעך ארויפצוהענגען די לולבים‬ ‫הנהלת הקהלה ווירקליך אינוועסטירט‬ ‫פלאקערדיגע תפילות‪ ,‬די‬ ‫ַ‬ ‫הנפש; די‬ ‫בזמן שמחתינו! העיר המעטירה‪ ,‬הקרי׳‬ ‫הגדולה בכל ּפרטי׳ ודקדוקי׳ און עס‬ ‫האלטערס‪ ,‬אזוי אויך איז אויפ'ן‬ ‫מאקסימום כוחות אין דעם גרויסן‬ ‫די ַ‬ ‫הערליכע שבת אחים‪ ,‬די לעכטיגע‬ ‫האדירה‪ ,‬אתרא קדישא‪ ,‬קרית יואל רבתי‬ ‫ּפאסט‬ ‫באצירן הערליך‪-‬שיין ווי עס ַ‬ ‫ַ‬ ‫געווארן‬ ‫ָ‬ ‫ערשטן שטאק צוגעשטעלט‬ ‫וואס איז ב"ה‬ ‫בנין ביהמ"ד הגדול‪ָ ,‬‬ ‫דברי תורה ויראה‪ ,‬די פייערליכע‬ ‫יצ״ו די תל תלּפיות וגולת הכותרת איז‬ ‫צענטראלע סוכה הגדולה‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫פאר די‬‫ַ‬ ‫סּפעציעל דעזיגנירטע ּפלעצער פאר‬ ‫געווארן ביז'ן לעצטן‬ ‫ָ‬ ‫אויסגענוצט‬ ‫שמחת בית השואבות‪ ,‬די געהויבענע‬ ‫נאך אונטער די טיפע רישומא דקדושה‬ ‫די שטריימלעך און טליתים פונעם‬ ‫נטפאנגען‬ ‫ַ‬ ‫אינטש צו אויפנעמען און ַא‬ ‫ריקודים‪ ,‬והעולה על כולנה דער‬ ‫פון דעם געהויבענעם חג הסוכות‪,‬‬ ‫די סוכה איז געווארן איינגערישט‬ ‫האט מען אויף יעדן ריר‬ ‫ציבור‪ַ .‬אזוי ָ‬ ‫דעם ריזן ציבור אנ"ש וועלכע זענען‬ ‫וואס‬ ‫וואונדערבארער ״כבוד הציבור״ ָ‬ ‫בראשות מורינו כבוד הגאון הצדיק‬ ‫לאנגע שורות זיץ‪ּ-‬פלעצער‪,‬‬ ‫מיט ַ‬ ‫געטון ַאלעס ַאנטקעגנצוקומען דעם‬ ‫געקומען מיטצוהאלטן די געהויבענע‬ ‫די הנהלת הקהלה‪ ,‬ראשי׳ ועסקני׳‪,‬‬ ‫מ׳האט‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫נאך ָ‬ ‫אב"ד ור"מ שליט"א‪ָ ,‬‬ ‫ַא הערליכער בימת הכבוד‪,‬‬ ‫עולם און צופרידנשטעלן די ַאלע‬ ‫תפילות ברוב עם הדרת מלך‪.‬‬ ‫באוויזן צוצושטעלן אויף יעדן‬ ‫האבן ַ‬ ‫ָ‬ ‫זוכה געווען צו ַאזעלכע ימים המבורכים‪,‬‬ ‫ווען לענגאויס די צוויי זייטן‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫אלפי באי בית ה׳‪ ,‬זקנים עם נערים‪.‬‬ ‫האבן‬ ‫די געטרייע גבאים ושמשים ָ‬ ‫טריט און שריט‪ ,‬על כל צעד ושעל‪,‬‬ ‫גאנצע‬‫ַאזוינע ימים המקודשים‪ ,‬ווען די ַ‬ ‫זענען אויפגעשטעלט געווארן‬ ‫מאל ָאּפגעשּפיגלט‬‫ווידערא ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫וואס ָ‬ ‫ָ‬ ‫געווארן מיט ַא ״זמן‬ ‫ָ‬ ‫שטאט איז געהויבן‬ ‫ָ‬ ‫נאכצוקומען דעם‬ ‫זיך ַאוועקגעגעבן ָ‬ ‫וסוכה תהי'‬ ‫הויכשטאקיגע פארענטשעס צו‬ ‫וואס‬ ‫דעם חותם פון ק״ק קרית יואל‪ָ ,‬‬ ‫שמחתינו״ במלוא מובן המילה‪ ,‬מיט‬ ‫כבוד הציבור און ַאלעמען מכבד‬ ‫אקאמאדירן די אלפי אברכי ובחורי‬ ‫טוט שיינען און לייכטן בכל תנועה‬ ‫ַאזעלכע התרוממות׳דיגע תפלות‪ ,‬מיט‬ ‫אנ"ש פון קרית יואל‪ .‬טראץ די‬ ‫שטארקע מאסנאמען וואס איז היי‬ ‫לצל‪ :‬ריזיגער‬ ‫זיין כראוי וכיאות‪ָ .‬אנגעהויבן שוין‬ ‫האבן‬ ‫ממחרת יום הקדוש העעל"ט ָ‬ ‫מאס ״שלימות״‬ ‫ותנועה‪ ,‬מיט׳ן העכסטן ָ‬ ‫אזעלכע פייערליכע מאורעות‪ ,‬מיט‬ ‫יאר ספעציעל אריינגעלייגט געווארן‬ ‫'סוכה הגדולה'‬ ‫די געטרייע עסקנים אין שּפיץ פונעם‬ ‫איבערגעגעבענעם מענעדזשער פון‬ ‫כראוי וכיאות לכבוד הקהלה ולכבוד‬ ‫קהל עדתינו ולכבוד כל אנשי שלומינו‪,‬‬ ‫ַאזעלכע ריקודים נלהבים‪ ,‬מיט ַאזעלכע‬ ‫ווארעמע דברי תורה‪.‬‬‫ַ‬ ‫צו אונטערשטיצן די געבוי פון די‬ ‫סוכה‪ ,‬איז דער גרויסער סוכה ליידער‬ ‫ברחובה של עיר‬ ‫ביהמ״ד הגדול‪ ,‬הר"ר שלמה צבי‬ ‫קלאמערן‬ ‫חברי קהלתינו הק׳‪ ,‬וועלכע ַ‬ ‫זיך צו די הייליגע קהלה‪.‬‬ ‫גאנצער יום טוב אין דעם‬ ‫דער ַ‬ ‫יארן איז‬ ‫רלאפענע ָ‬ ‫פא ָ‬ ‫ַאזויווי אין די ַ‬ ‫ווייס הי"ו‪ ,‬נישט גערוהט קיין רגע‬ ‫פרעכטיגן היכל האדיר פון דעם בית‬ ‫צוזאמגעפאלן‪ ,‬צוליב די שטורמישע‬ ‫מטעם הנהלת הקהלה ווידעראמאל‬ ‫צוצושטעלן ַאלעס יעדן ריר על צד‬ ‫המדרש הגדול איז געווען איין שטיק‬ ‫בייזע ווינטן און רעגנס וואס האבן‬ ‫געבוזשעוועט אין די אומגעגנט אין‬ ‫דער‬ ‫געווארן‬ ‫אויפגעשטעלט‬ ‫מאקסימאלסטער‬ ‫ַ‬ ‫הושענא תל‬ ‫היותר טוב מיט דער‬ ‫כבוד הציבור‪.‬‬ ‫חיות דקדושה און געהויבנקייט‪ ,‬מיט א‬ ‫קרבת אלקים לי טוב‪ ,‬ווען א שמחה‬ ‫תלפיות‪ :‬דער‬ ‫לויף פון די ערשטע טעג יו"ט‪.‬‬ ‫גיגאנטישער 'סוכה הגדולה' וועלכע‬ ‫ַ‬ ‫איז ַארויפגעצויגן געווארן אויפ׳ן‬ ‫דער גאנצער ריזיגער היכל‬ ‫עלאה האט געהערשט ביי יעדן איינעם‬ ‫עס איז געווען גרויסע חסדי השם‪,‬‬ ‫גרויסן שטח אויף ווען ביורען דר‪.‬‬ ‫גרויסער ביהמ"ד אלטר יחזקאל‪ ,‬לארכה ולרחבה‪,‬‬ ‫שּפירנדיג ַא גליקליכקייט אין די‬ ‫אז דאס האט פאסירט אין א צייט ווען‬ ‫דאס אויפבוי פונעם סוכה הגדולה איז‬ ‫געווארן‬ ‫אויסגעשטעלט‬ ‫איז‬ ‫נגעזאּפט מיט‬ ‫ַ‬ ‫האבנדיג זיך ָא‬ ‫הערצער‪ָ ,‬‬ ‫די סוכה הגדולה איז געווען גענליך‬ ‫מיטגעהאלטן געווארן דורך תושבי‬ ‫אלס דער גולת מיט צענדליגער רייעס‪ ,‬שורות‬ ‫ַ‬ ‫גאזשן חיזוק‪ ,‬מיט הויפנס השּפעות‬ ‫בא ַ‬ ‫ַ‬ ‫ליידיג‪ ,‬אזוי אז עס איז געווען שפך‬ ‫חמתו על עצים ואבנים און נישט‬ ‫העיר מיט שמחה וחדוה צוזעענדיג די‬ ‫פאקטישע הכנות צום יום טוב סוכות‬ ‫שורות זיצן מיט די ימים נוראים‬ ‫בענק‪ ,‬צו אקאמאדירן דעם ריזן‬ ‫במשך‬ ‫הכותרת‬ ‫והתרוממות הנפש‪ ,‬אנ״ש ראו ושמחו‪,‬‬ ‫הלא למשמע אוזן תאב״ה נפשינו!‬ ‫געשאפן קיין פאטאליטען ל"ע‪.‬‬ ‫אין קרית יואל‪ .‬די הנהלת הקהלה‬ ‫גאנצן יום טוב ציבור‪ .‬לענגאויס די מעריב זייט‬ ‫דעם ַ‬ ‫יעדע תפילה און מאורע פאר‬ ‫‪22‬‬ ‫אשר בחר‬ ‫איבער אושפיזא דיצחק‪ ,‬מיט הערליכע‬ ‫רעגנס‪ .‬במשך דעם שבת אחים האבן‬ ‫"שבת אחים" אין דער סוכה שע"י‬ ‫זבול תפארתך‪,‬‬ ‫טייטשן מלאים זיו ומפיקים נוגה‪ ,‬פון‬ ‫די חשוב'ע משוררים אינאיינעם מיט'ן‬ ‫ביהמ"ד הגדול‪ ,‬בראשות הגה״צ דער‬ ‫בהר יראה‬ ‫האט זיך דערקוויקט‪.‬‬ ‫וואס דער ציבור ָ‬ ‫ָ‬ ‫גאנצן ציבור געזינגען מיט גרויס‬ ‫בנו ורוממתנו‪:‬‬ ‫ווארימקייט ניגוני יום טוב‪ .‬מיטן פיוט‬ ‫פארברענגט‬ ‫מ׳האט ַ‬ ‫ָ‬ ‫רב שליט״א‪ ,‬וואו‬ ‫מתוך שמחה וחדוה‪ ,‬לרגל שמחת בית‬ ‫— צווייטער‬ ‫נאך ַא געהויבענעם טאנץ לכבוד‬‫ָ‬ ‫שמחת בית השואבה איז דער ציבור‬ ‫ערשטע טאג‬ ‫האט דער רב מכבד געווען הרה"ג ר'‬ ‫השואבה‪.‬‬ ‫טאג יום טוב‬ ‫ָ‬ ‫צעגאנגען פיל מיט חיזוק און‬ ‫ַ‬ ‫זיך‬ ‫שלום יושע יאראסלאוויטש שליט"א‬ ‫עס איז געווען באמת ַא מחזה הוד‬ ‫יום טוב מתוך‬ ‫ר"מ בישיבתינו הק'‪.‬‬ ‫התרוממות וועלכע זענען געקומען מכל פינות‬ ‫התרוממות‪ ,‬מיט ַא פרישקייט צום‬ ‫צו זען דעם שיינעם קיבוץ פון אנ״ש‪,‬‬ ‫האבן אנשי שלומינו‬‫וביום השני ָ‬ ‫טאג‪ ,‬כמעשהו ביום‬ ‫ָ‬ ‫דערנאך האט דער רב שליט"א קומענדיגן‬ ‫מאל מיטגעלעבט‬ ‫ווידערא ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואס תושבי עירנו‬ ‫מיטצוהאלטן די געהויבענע געזאגט דברי תורה‪ ,‬ארומרעדנדיג הראשון כך מעשהו ביום השני‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫הנפש העיר‬ ‫גאנצע‬ ‫דאס ַ‬ ‫דאווענען ווען ָ‬ ‫ווארעמע ַ‬ ‫א ַ‬ ‫מ׳האט זוכה געווען מיטצולעבן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫הערליכע מאמרים מּפי ספרים וסופרים‬ ‫מאמענטן‪ ,‬טראץ די נאכאנאנדע‬ ‫ָ‬ ‫עס איז מיט ווערטער נישט שייך‬ ‫אראפצולייגן די רגשי הלב וואס האבן‬ ‫געפלאסן אין די אדערן פון אנ"ש‬ ‫ָ‬ ‫חסידים ואנשי מעשה היו מרקדין‪:‬‬ ‫מיטהאלטנדיג‬ ‫ַ‬ ‫במשך דעם יום טוב‪,‬‬ ‫דעטאל פונעם לעכטיגן זמן‬ ‫ַ‬ ‫יעדן‬ ‫שעות של תענוג וקורת רוח ביי "שמחת בית‬ ‫שמחתינו‪ ,‬אבער דאך פטור בלא כלום‬ ‫פאלגענד פראבירן‬‫אי אפשר‪ ,‬וועלן מיר ָ‬ ‫השואבה" ברון שיר ושבח‪" ,‬ליל אושפיזא דאהרן"‬ ‫אראפצולייגן בקוצר אמרים‪ ,‬לויט ַא‬ ‫לאגישן סדר‪ ,‬די טרוקענע ּפרטים‬ ‫נא ָ‬‫כרא ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואס איז‬ ‫פונעם געהויבענעם יום טוב ָ‬ ‫פלאמעדיגע ריקודים‬ ‫ברוב עם הדרת מלך‪ ,‬מיט ַ‬ ‫אריבער אויף תושבי קרתא דשפריא‪.‬‬ ‫די ערשטע נאכט יו"ט אין גרויסן‬ ‫נלהבים אין ביהמ״ד הגדול עד אור הבוקר‬ ‫ביהמ"ד האט זיך שוין אנגעזען א‬ ‫ריזיגער ציבור מכל ּפנות העיר הגדולה‪.‬‬ ‫צו תפלת מנחה האט דער רב שליט"א‬ ‫ספעציעלער פראגראם צוגעשטעלט פאר הונדערטער תשב"ר מיט רייכע‬ ‫יורד געווען לפני התיבה און מערבית‬ ‫האט פארגעדאווענט הרה"ח ר' ישראל‬ ‫מתנות און גורלות‪ ,‬אונטער געניטע הדרכה פון מלמדים חשובים‬ ‫חיים גרינהוט הי"ו‪ .‬א יו"ט'דיגע‬ ‫בק״ק קרית יואל לא ראה שמחה מימיו זיך‬ ‫ס׳פארמירן זיך צענדליגער רינגען‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫בילד ווי‬ ‫גאר דערהויבן איז געווען דער פייערליכער‬ ‫שטימונג האט געהערשט אינעם גרויסן‬ ‫יאר‪,‬‬ ‫גאנצן ָ‬ ‫אנזאפענדיג מיט השפעות אויפ׳ן ַ‬ ‫שטאנד פון הונדערטער‬ ‫בא ַ‬‫יעדער רינג אין ַ‬ ‫מעמד "שמחת בית השואבה" ליל אושפיזא‬ ‫ביהמ"ד ווען דער ציבור איז אריבער‬ ‫מתוך שמחה וחדוה‪.‬‬ ‫בעלי בתים ואברכים ובחורי חמד‪ ,‬רוקדים‬ ‫דאהרן‪ ,‬אין היכל ביהמ"ד הגדול‪ ,‬וואס איז‬ ‫וואונטשן א גוט יום טוב דעם רב‬ ‫שמחים וששים‪ ,‬אלעס טאנצט‪ ,‬אלעס הייבט‬ ‫געווען איבערגעפילט אין לויף פון דער נאכט‬ ‫שליט"א‪ ,‬ווען דער רב שליט"א במאור‬ ‫פאר די תשב"ר איז צוגעשטעלט געווארן א‬ ‫האט‬ ‫וואס ָ‬‫פנים וואונטשט יעדן צוריק‪ָ ,‬‬ ‫באזונדערע מעמד‪ ,‬אין די ערשטע שעות ווען‬ ‫זיך‪ ,‬לכבוד שמחת בית השואבה אשר משם‬ ‫מיט המוני תושבי קרית יואל‪ ,‬זקנים עם נערים‪,‬‬ ‫שואבין רוח הקודש ואשרי עין ראתה שמחת‬ ‫אין שפיץ פון רבני ודייני קהלתינו ועל צבאם‬ ‫ָאנגעהאלטן פאר א לענגערע וויילע‪.‬‬ ‫דער ציבור האט געהערט די דברי הכנה פון‬ ‫רב שליט"א‪ ,‬האבן די קינדער געטאנצט אונטן‬ ‫קהלינו‪ ,‬ולא ניכר שוע בפני דל‪ ,‬עס כאּפן זיך‬ ‫הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א‪.‬‬ ‫טאג יו"ט‪ ,‬שב"ק‬ ‫ָ‬ ‫דעם ערשטן‬ ‫אין די חדרי התפלה אונטער די אויפזיכט פון‬ ‫האנט אידן גבירים אדירים‪ ,‬בונים‬ ‫האנט ביי ַ‬‫ָאן ַ‬ ‫האבן שוין פון פריער‬ ‫ָ‬ ‫די עסקנים‬ ‫אינדערפרי האט זיך שוין אנגעזען‬ ‫חשובע מלמדים און מחנכים וואס האבן מעודד‬ ‫ומקימים‪ַ ,‬אקסל צו ַאקסל מיט ּפרחי אברכים‬ ‫אינהאלט‪ַ ,‬אלע טישן‬ ‫ַ‬ ‫גאנצן‬‫אויסגעלערט פון ַ‬ ‫א מאסן שטראם פון אידן איבער די‬ ‫געווען די ריקודין‪ .‬נאך א לענגערע צייט פון‬ ‫יושבי אהל‪ַ ,‬אלעס הייבט זיך אינאיינעם בקול‬ ‫גאנצן חלל‬‫איבערלאזנדיג דעם ַ‬ ‫ָ‬ ‫און ַאלע בענק‪,‬‬ ‫גאנצע שטאט וועלכע זענען געקומען‬ ‫פרייליכע טענץ‪ ,‬זענען די קינדער ארויפגעפירט‬ ‫גילה וצהלה‪ ,‬כולנו בני איש אחד אחים אנחנו‪.‬‬ ‫הביהמ״ד ״בלויז״ פאר די פייערליכע ריקודין‪.‬‬ ‫מיטהאלטן די געהויבענע תפילות‪.‬‬ ‫געווארן אויבן אין היכל הביהמ"ד‪ ,‬וואו זיי האבן‬ ‫א באזונדערע מחול לצדיקים איז געווען אין‬ ‫צו תפלת שחרית האט צוגעטרעטן‬ ‫בשעת ווען דער ציבור איז אריינגעקומען‬ ‫צום עמוד הגה"צ דער רב שליט"א‬ ‫אינאיינעם מיטן ציבור געטאנצט א לענגערע‬ ‫צענטער ווען הגה"צ דער רב שליט"א האט‬ ‫אין גרויסן ביהמ"ד האט מען זיך געזעצט צו‬ ‫צייט‪.‬‬ ‫אפגעראכטן די ריקודים מיט א דביקות און‬ ‫אנהויבנדיג מיט א נעימות דקדושה‬ ‫די רייעס טישן און בענק‪ ,‬וואו דער רב שליט"א‬ ‫״הקל בתעצומות עוזך הגדול בכבוד‬ ‫דערנאך זענען די קינדער צוריק אראפ צו‬ ‫שמחה זיך אנכאפענדיג מיט ורבני ודייני העיר‬ ‫האט צום ערשט משמיע געווען געהויבענע‬ ‫שליט"א‪ ,‬ווען עקסטער זעען זיך ָאן די פילע‬ ‫שמך״‪ ,‬ווען דער ריזיגער ציבור זינגט‬ ‫די חדרי התפלה אויפן קומת ישעי' שלום וואו‬ ‫דברי תורה ויראה בגודל קדושת הזמן‪ .‬נאך די‬ ‫דאס‬ ‫מיט מיט א רגש של שמחת יו"ט‪ָ ,‬‬ ‫די חשובע מלמדים האבן פארטיילט טייערע‬ ‫רינגען פון די הונדערטער בחורי חמד‪ ,‬תלמידי‬ ‫ערשטע דברי תורה האט דער ציבור געזינגען‬ ‫הישיבות‪ ,‬דער דור העתיד פון קרית יואל רבתי‬ ‫ווארימען‬ ‫כגעפאלגט מיט דעם ַ‬ ‫ָ‬ ‫נא‬ ‫האט ָ‬‫ָ‬ ‫ספעציעלע מתנות אין א סדר פון א רייע‬ ‫ווארימע ניגונים לכבוד יו"ט‪ ,‬און דערנאך‬ ‫הלל‪ ,‬ניגוני נענועים און התעוררות'דיגע‬ ‫גורלות‪ ,‬וואס די קינדער האבן אויפגענומען‬ ‫וואקסן אויף אין דעם הייליגן דגל‬ ‫עם‪ ,‬וועלכע ַ‬ ‫האט דער רב נאכאמאל גערעדט איבער די‬ ‫מחנה יהודא‪ּ ,‬פרי קודש הילולים פון אונזערע‬ ‫הושענות‪ ,‬ברגש אש קודש‪.‬‬ ‫מיט איבערראשונג און באגייסטערונג‪.‬‬ ‫גרויסקייט פון שמחת בית השואבה אשר משם‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫קלאמערן זיך צו די‬‫ַ‬ ‫הייליגע מוסדות‪ ,‬וועלכע‬ ‫שואבין רוח הקודש‪.‬‬ ‫ביי קריאת התורה זענען מכובד‬ ‫במשך די גאנצע צייט איז געווען‬ ‫קהלה קדושה‪ ,‬ווען די בחורים‪-‬קייטן טוען‬ ‫געווארן די חשוב׳ע נכבדי הקהילה‬ ‫געטראנקען‬ ‫ַ‬ ‫צוגעשטעלט הויפנס מיט קאלטע‬ ‫ָאּפשּפיגלען די ליכטיגע המשכה‪ ,‬ווי זיי וועלן‬ ‫די דברי תורה האבן נאכגעפאלגט מיט‬ ‫האבן זיך‬‫און בעלי שמחה וועלכע ָ‬ ‫אינעם סוכה שע"י ביהמ"ד הגדול זיך צו קענען‬ ‫ווייטער פלעכטן דעם שלשלת הזהב מעתה ועד‬ ‫געהויבענע פייערדיגע ריקודין‪ ,‬ווען דער‬ ‫ָאנגערופן מיט הערליכע סכומים למען‬ ‫הארץ‪ ,‬און דער ציבור האט‬ ‫דאס ַ‬ ‫דערכאּפן ָ‬ ‫ַ‬ ‫עולם‪.‬‬ ‫גאנתע ציבור לאזט זיך ארויס איין טענץ לקול‬ ‫קיום קהלתינו הק׳ והרחבת גבולי׳‪.‬‬ ‫זיך דערקוויקט אויסדריקנדיג א דאנק פאר די‬ ‫תרועות השמחה‪ ,‬הללוהו בנבל וכינור‪ ,‬ווען‬ ‫צו תפילת המוספין איז צוגעגאנגען‬ ‫געהאט‬ ‫ַ‬ ‫האבן אינזינען‬ ‫עסקני הקהילה‪ ,‬וועלכע ָ‬ ‫האט דער‬ ‫טאנצן ָ‬ ‫נאך ַא לענגערע צייט ַ‬ ‫ָ‬ ‫מוזיקאלישע אינסטרומענטן שּפילן זיך‬‫ַ‬ ‫די‬ ‫רב שליט"א זיך ַאוועקגעזעצט אויף זיין ָארט‬ ‫הרה"ח ר' ישראל חיים גרינהוט הי"ו‪.‬‬ ‫גאנצן יום טוב‪,‬‬ ‫דעטאל פונעם ַ‬ ‫ַ‬ ‫יעדן איינציגן‬ ‫צונויפגיסנדיג מיט די שירות ותשבחות פון די‬ ‫אויסלאזנדיג קיין‬ ‫ָ‬ ‫מבואו ועד צאתו‪ ,‬נישט‬ ‫מיטגעהאלטן די געהויבענע‬ ‫ַ‬ ‫און ווייטער‬ ‫קאּפעליע מנגנגי ומשוררי קהלתינו‬ ‫בארימטע ַ‬ ‫ַ‬ ‫האט מען זיכער‬ ‫שום הינזיכט‪ ,‬ווען אומעטום ָ‬ ‫טענץ פונעם ציבור‪ .‬ולא ראו שינה בעיניהם‬ ‫האבן עולה געווען על הדוכן‬‫הקדושה‪ ,‬וועלכע ָ‬ ‫ושמחת בחגיך‬ ‫קלאּפט אויפ׳ן‬ ‫געמאכט אז יעדע תנועה ותנועה ַ‬ ‫שענסטן און העכסטן אופן‪ ,‬כראוי וכיאות לקהל‬ ‫ַ‬ ‫כל אותו הלילה‪ ,‬ולילה כיום יאיר‪ .‬די ריקודין‬ ‫לאנג‪ ,‬ווען‬ ‫עילאין האבן אנגעהאלטן שעה׳ן ַ‬ ‫צו מהנה זיין בקול זמרם‪ ,‬אין שּפיץ פון האברך‬ ‫וואס‬ ‫בראווער הי"ו‪ָ ,‬‬ ‫וואלף ַ‬ ‫מטיב הכשרון הר"ר ָ‬ ‫והיית אך שמח‬ ‫עדתינו‪ ,‬אשר ממנו יתד וממנו פינה‪ ,‬להגדיל‬ ‫פאר צו‬ ‫מ׳שּפירט נישט ווי דער זייגער זעצט ָ‬ ‫קלאּפן‪ַ .‬אלעס איז פארוואנדעלט אין איין שטיק‬ ‫ַ‬ ‫האט ווי אויטאמאטיש אלעמען אריינגעכאּפט‬ ‫ָ‬ ‫— מסיבת ״שבת‬ ‫ק״ק סאטמאר ולהאדירה‪.‬‬ ‫פארזעצנדיג ַאזוי ביז צו די‬ ‫התרוממות הנפש‪ָ ,‬‬ ‫פלאקערדיגע רינגען פון לעבעדיגע ריקודין‬ ‫אין ַ‬ ‫נלהבים לכבוד היום‪.‬‬ ‫אחים ושמחת‬ ‫יצת ְק ָה ֵלנוּ!‬ ‫ַא ׁ ְש ֵרי ַעיִן ָר ֲא ָתה גִ ֵילנוּ‪ִּ ,‬ד ַ‬ ‫פריע פארטאגס שעה'ן ווען דער ציבור לאלפים‬ ‫הייבט זיך ומי שלא ראה שמחת בית השואבה‬ ‫ווי שיין איז געווען דעם אויג‪-‬פארכאפענדן‬ ‫בית השואבה״‬ ‫מיטל נאכט יום טוב 'אושפיזא‬ ‫‪23‬‬ ‫דיצחק' איז פארגעקומען דער מסיבת‬ ‫חבוקה ודבוקה בך‪:‬‬ ‫מחזה הוד ביי "כינוס דור דעה" ביום ג' דחוה"מ העעל"ט‬ ‫מיט באטייליגונג פון הונדערטער פני העדה‪ ,‬תלמידי‬ ‫רביה"ק זי"ע‪ ,‬בראשות הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א‬ ‫אפגעראכטן אין שנעל‪-‬אויפגעבויעטע "סוכה הגדולה" אויף משה גבאי דר‪.‬‬ ‫הערליכע דרשות געהערט פון הר"ר קלמן ווייס הי"ו‪,‬‬ ‫צייגט באשיינפערליך דאס שיינקייט און ספעציעלקייט פון ק"ק סאטמאר קרית‬ ‫מראה"ק דק"ק חרדים‪ ,‬הר"ר משה פריעדמאן הי"ו‪,‬‬ ‫יואל‪ ,‬וואס איז באשיינט מיט הונדערטער זקני העדה‪ ,‬וועלכע קלאמערן זיך‬ ‫מראה"ק דק"ק קרית יואל‪ ,‬הר"ר שמואל יאקאבאוויטש‬ ‫ווייטער בדרך רביה"ק זי"ע‪ ,‬אונטער די פליגלען פון די הייליגע קהלה‪ ,‬תחת‬ ‫שליט"א‪ ,‬מגי"ש בביהמ"ד הגדול‬ ‫דגלו פון כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‪ ,‬והגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א‬ ‫דברי תורה ויראה פון הגה"צ אבד"ק ור"מ‬ ‫שליט"א‪ ,‬וועלכער האט מחזק געווען די‬ ‫חשוב'ע פני העדה זיצן אינאיינעם בשבת אחים‬ ‫גם יחד‪ ,‬און פארברענגען באהבה ואחוה ורעות‪.‬‬ ‫בסוכות תשבו —‬ ‫קרית יואל‪ — .‬א הערליכער מחזה הוד האט‬ ‫זיך אפגעשפילט ביום ג' דחול המועד סוכות‬ ‫חשוב'ע פני העדה לחזור ולשנן תורתו של‬ ‫די שמחת יום טוב האט זיך צונויפגעגאסן מיט‬ ‫א סוכה מיוחדת‬ ‫העעל"ט‪ ,‬ווען הונדערטער חשוב'ע פני העדה‪,‬‬ ‫רבינו הקדוש זי"ע‪ .‬די ווארעמע דברות קודש‬ ‫האבן געגעבן פרישן חיזוק ווייטער צו מנחיל‬ ‫דער שמחה פונעם צוזאמקומען‪ ,‬פאראייניגט‬ ‫מיט דער התקשרות און בענקשאפט צו מאור‬ ‫לכבוד די פני העדה‬ ‫פונעם "דור דעה"‪ ,‬תלמידי מרן רבינו הקדוש‬ ‫זי"ע‪ ,‬זענען זיך צוזאמגעקומען צו א געהויבענעם‬ ‫זיין תורת אמת אשר היתה בפיהו פאר די‬ ‫עינינו‪ ,‬מרן רבינו הקדוש זי"ע‪.‬‬ ‫דער געהויבענער כינוס איז אפגעראכטן‬ ‫"כינוס דור דעה"‪ ,‬בראשות הגה"צ אבד"ק ור"מ‬ ‫קומענדיגע דורות וואס לעכצן צו הערן מער‬ ‫געווארן אין דער "סוכה הגדולה" אויפן שטח‬ ‫שליט"א‪ .‬אינעם צל הסוכה האט דער חשוב'ער‬ ‫איבער די לעכטיגע יארן בהלו נרו על ראשינו‪.‬‬ ‫שאל אביך ויגדך —‬ ‫המוסדות‪ ,‬אויף משה גבאי דר‪ ,.‬וועלכע איז‬ ‫אויפגעשטעלט געווארן אין גרויס איילעניש‪,‬‬ ‫ציבור פארברענגט ביי א רייכער סעודת יום טוב‪,‬‬ ‫באהבה ואחוה ורעות‪ ,‬מיט דברי תורה ויראה און‬ ‫דער ציבור האט פארברענגט מיט גרויס‬ ‫קורת רוח‪ ,‬געניסנדיג פון דער סעודה‪ ,‬די‬ ‫ווארעמע דרשות‬ ‫‪ -‬נאך וואס דער סוכה הגדולה אויף ווען‬ ‫שמחה של מצוה‪ ,‬לכבוד זמן שמחתינו‪.‬‬ ‫דרשות און דער ווארעמער התאספות‪.‬‬ ‫דער "כינוס דור דעה" איז געווען א שיינע‬ ‫לכבוד דעם דור דעה‬ ‫ביורען‪ ,‬וואו דער געהויבענער מעמד האט‬ ‫געזאלט פארקומען איז ארויס פון באנוץ ‪ -‬כדי‬ ‫דער כינוס האט באשיינפערליך‬ ‫דורכאויס דער מסיבה האט דער ציבור‬ ‫צו קענען אויפנעמען די חשוב'ע משתתפים‬ ‫ארויסגעברענגט דאס שיינקייט און די‬ ‫געלעגנהייט אפצוגעבן דעם פאסיגן כבוד פאר‬ ‫געהערט הערליכע דרשות פון הר"ר קלמן‬ ‫אויף א בכבוד'דיגן אופן‪ .‬די עסקנים האבן‬ ‫ספעציעלקייט פון קהלתינו הק' אין קרית‬ ‫די זקני העדה‪ ,‬און אינאיינעם מיטצולעבן די‬ ‫ווייס הי"ו‪ ,‬מראשי הקהל דק"ק חרדים; הר"ר‬ ‫אריינגעלייגט איבערמידליכע כוחות צוצוגרייטן‬ ‫יואל‪ ,‬וואס איז באשיינט מיט הונדערטער זקני‬ ‫שמחת יום טוב‪ ,‬אינאיינעם מיט כבוד הגה"צ‬ ‫משה פריעדמאן הי"ו‪ ,‬מראשי הקהל דק"ק‬ ‫דעם פלאץ און אהערשטעלן די געברויכן פון‬ ‫העדה‪ ,‬אידן וועלכע האבן זוכה געווען זיך צו‬ ‫דער רב שליט"א וועלכער איז דער איש על‬ ‫קרית יואל; און הר"ר שמואל יאקאבאוויטש‬ ‫דער מסיבה‪ ,‬אז די זקני העדה זאלן קענען‬ ‫דערווארעמען לאורו הגדול פון מרן רבינו‬ ‫העדה בתוככי קרית מלך רב קרית יואל‪,‬‬ ‫שליט"א‪ ,‬מגיד שיעור בביהמ"ד הגדול‪.‬‬ ‫פארברענגען אינאיינעם מיט הרחבת הדעת‪.‬‬ ‫הקדוש זי"ע‪ .‬מיט דער זעלבער געטריישאפט‬ ‫אנצוהאלטן די הייליגע דרכים פון מרן רביה"ק‬ ‫די דברי תורה וחיזוק האבן צוגעגעבן א‬ ‫א ברייטע סעודה איז צוגעשטעלט געווארן‬ ‫קלאמערן זיי זיך ווייטער בדרך רביה"ק זי"ע‪,‬‬ ‫זי"ע‪ ,‬תחת דגלו פון ממשיך דרכו בקודש כ"ק‬ ‫באזונדערן תוכן צום געהויבענעם כינוס‬ ‫פארן ציבור‪ ,‬באגלייט מיט מוזיק און רייכע‬ ‫אונטער די פליגלען פון דער הייליגער קהלה‪,‬‬ ‫מרן אדמו"ר שליט"א‪ ,‬עד ביאת הגואל‪ ,‬אמן‪.‬‬ ‫לכבוד די חשוב'ע תלמידי רביה"ק זי"ע‪.‬‬ ‫דרשות לכבוד יום טוב‪ .‬אינעם סוכה האט‬ ‫תחת דגלו פון כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א און‬ ‫חבוקה ודבוקה בך!‬ ‫דער הויכפונקט איז געווען די הערליכע‬ ‫געהערשט א ווארעמע אטמאספערע‪ ,‬ווען די‬ ‫הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א‪.‬‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫ווארעמט‪,‬‬ ‫דאס ַ‬ ‫דאס ערמוטיגט‪ָ ,‬‬ ‫און ָ‬ ‫דאן די הושענות מיט א געוואלדיגע‬ ‫ַ‬ ‫געדאוונט אינאיינעם‬ ‫ַ‬ ‫דער רב שליט"א‬ ‫האבן‬‫ביי די הושענות‪ ,‬אפילו אויב זיי ָ‬ ‫ביהמ"ד הגדול איז ָאנגעפולט געווען‬ ‫באלייכט כל קהלא קדישא‬ ‫דאס ַ‬ ‫ָ‬ ‫איבערגעלאזט‬ ‫ָ‬ ‫האט‬ ‫וואס ָ‬ ‫התעוררות ָ‬ ‫דאס ביהמ"ד‬ ‫ָ‬ ‫מיט'ן ציבור‪ ,‬ווען‬ ‫דאס איז ַאן‬ ‫די ארבע מינים‪ ,‬כידוע ַאז ָ‬ ‫פון ברעג צו ברעג מיט'ן ריזן ציבור‬ ‫הדין זיך ַאריינציענדיג אינעם גרויסן‬ ‫אן אויסערגעווענליכער רישומא‬ ‫הגדול איז פול מיט אברכים און‬ ‫נאר‬‫וואס איז ָ‬ ‫ענין פון 'אור המקיף' ָ‬ ‫אנשי שלומינו וועלכע זענען געקומען‬ ‫האבנדיג‬‫ָ‬ ‫לאנגן ווינטער הבעל״ט‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫קדישא‪.‬‬ ‫בעלי בתים און איבערהויפט בחורים‬ ‫נאך דער חתונה‪.‬‬‫שייך ָ‬ ‫שטאט‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫גאנצע‬ ‫צו גיין פון איבער די ַ‬ ‫גאזשן חיזוק‪,‬‬ ‫בא ַ‬ ‫נגעזאּפט מיט ַ‬ ‫ַ‬ ‫זיך ָא‬ ‫כלל בחורי קרית יואל ישיבה קטנה‬ ‫מיטצוהאלטן די תפלות‪ ,‬די נענועים‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫ּפגעראכטן‬ ‫ָ‬ ‫דאווענען איז ָא‬ ‫נאכ'ן ַ‬ ‫ָ‬ ‫וגדולה‪ ,‬וועלכע האבן אריינגעכאפט‬ ‫מיט תפלת מוסף איז מכובד‬ ‫די הושענות‪ ,‬ווען דער קול תפילה איז‬ ‫מיט הויפנס השּפעות והתרוממות‬ ‫געווארן דער הערליכער כינוס דור‬‫ָ‬ ‫א דערהויבענער יום טוב׳דיגע חול‪-‬‬ ‫געווארן הר"ר יואל ברא"ש ווייס הי"ו‪.‬‬ ‫בוקע ועולה‪.‬‬ ‫מ׳האט זוכה געווען‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫נאך ָ‬ ‫הנפש‪ָ ,‬‬ ‫דעה אין דער סוכה הגדולה אויפן‬ ‫דאווענען מיט'ן רב שליט"א‪.‬‬‫המועד ַ‬ ‫וועלכער האט פארגעדאווענט בקול‬ ‫צו ַאזעלכע ימים המבורכים‪ַ ,‬אזוינע‬ ‫צו תפלת שחרית האט יורד געווען‬ ‫שטח המוסדות‪ ,‬משה גבאי דר‪( .‬זע‬ ‫האט ַאריינגעברענגט‬‫וואס ָ‬ ‫אדיר וחזק ָ‬ ‫גאנצע‬‫ימים המקודשים‪ ,‬ווען די ַ‬ ‫פאר‬ ‫דאווענען איז געווען ַ‬‫דאס ַ‬ ‫ָ‬ ‫לפני התיבה‪ ,‬צוליב א שוואכקייט‬ ‫באזונדערער באקסל)‪.‬‬ ‫גאנצן ציבור‪.‬‬ ‫ַא שמחת יו"ט ביים ַ‬ ‫געווארן מיט ַא‬ ‫ָ‬ ‫שטאט איז געהויבן‬‫ָ‬ ‫זיך ַא באזונדערער תענוג ועונג‬ ‫האט דער רב שליט"א נישט געקענט‬ ‫ָ‬ ‫״זמן שמחתינו״ במלוא מובן המילה‪,‬‬ ‫זא געהויבענעם‬ ‫נאכ'ן מיטלעבן ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫רוחני‪ ,‬ובפרט ביי די נענועים‪ ,‬וואס‬ ‫צוגיין צום גאנצן דאווענען‪ ,‬נאר האט‬ ‫מיט ַאזעלכע התרוממות׳דיגע תפלות‪,‬‬ ‫מיט אזעלכע פייערליכע מאורעות‪,‬‬ ‫יום טוב בין כותלי בית המדרש‬ ‫האט גענומען א לענגערע צייט‪ ,‬און‬ ‫די רישומא‬ ‫יורד געווען לפני התיבה מיט ַאן‬ ‫מיט ַאזעלכע ריקודים נלהבים‪ ,‬מיט‬ ‫הגדול שּפירט זיך ביי אלפי בני‬ ‫קהלתינו ַאן אמת'ע התרוממות‬ ‫האט געזונגען מיט אזא‬‫דער ציבור ָ‬ ‫השתּפכות הנפש די הייליגע ניגונים‬ ‫קדישא פונעם‬ ‫אויסטערלישער מתיקות‪ ,‬ביי אמירת‬ ‫ההלל און נענועים‪ .‬אין ליכט פון דעם‬ ‫ווארעמע דברי תורה‪ ,‬אנ״ש‬ ‫ַאזעלכע ַ‬ ‫ראו ושמחו‪ ,‬אשרי העיר שככה לו!‬ ‫הלב‪ ,‬אשרינו מה טוב חלקינו ומה‬ ‫נעים גורלינו ומה יפה ירושתינו‪ .‬די‬ ‫מבית מדרשו של רבינו הקדוש זי״ע‬ ‫אויסגעגאסן די הערצער‬ ‫ָ‬ ‫און זיך‬ ‫לעכטיגן יום טוב‬ ‫האט דער‬ ‫זאגן‬ ‫אויסערגעווענליכן געדרענג ָ‬ ‫מ'זאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫רב שליט"א געבעטן ַאז‬ ‫געהויבענע השּפעה דערפון ליגט‬ ‫פאר׳ן רבוש״ע‪ .‬דער רב שליט״א איז‬‫ַ‬ ‫כפאלגנדן מיטוואך‬ ‫נא ָ‬ ‫אויך דעם ָ‬ ‫דא קיין‬ ‫פאר די בחורים ַאז ס'איז נישט ָ‬ ‫תהיינה אזניך קשובות רב ברכות!‬ ‫נאך אין די ביינער ביי יעדן איינעם‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫צוגעגאנגען צו אמירת ההלל און‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫חול המועד‪ ,‬אושפיזא דאהרן ָ‬ ‫שום ענין ַאז בחורים זאלן ַארומגיין‬ ‫‪24‬‬ ‫הכל הולך אחר החיתום‪:‬‬ ‫הונדערטער אנ"ש לעבן מיט געהויבענע "צווייטע טעג‬ ‫יו"ט" אין ביהמ"ד הגדול; "הקפות נלהבות" אפגעראכטן‬ ‫בראשות הגאון הגדול הדומ"ץ וחבר הביד"צ שליט"א‬ ‫געהויבענע תפלות און הקפות אפגעראכטן ברוב עם הדרת מלך מיט גרויס התרוממות הנפש —‬ ‫גאנצער יו"ט צוגעשטעלט מיט גרויס הרחבת הדעת דורך די געטרייע עסקני הקהלה — ספעציעלע‬ ‫פלאטפארמעס פאר די ילדי תשב"ר מיט רייכע מתנות מיטצוהאלטן די שמחת התורה‬ ‫דערנאך האט מען אנגעהויבן‬ ‫הציבור‪ .‬כאטש מען האט געדארפט‬ ‫און קענען מסדר זיין די נסיעה‬ ‫די פייערדיגע דרשת הושענא רבא‬ ‫קרית יואל‪" — .‬הכל הולך אחר החיתום!"‬ ‫די הקפות‪ ,‬מיט גרויס שמחה און‬ ‫פריימאכן דעם פלאץ פאר די הקפות‬ ‫אויפן געהעריגן אופן‪ .‬דער באס איז‬ ‫פון מרן רביה"ק זי"ע‪ ,‬ווען א גרויסער‬ ‫מיט געהויבענע תפלות און ווארעמע‬ ‫התרוממות הנפש‪ .‬דער ציבור אנשי‬ ‫נאך מעריב‪ ,‬האט מען פארן דאווענען‬ ‫ארויסגעפארן אין דער באשטימטער‬ ‫ציבור האט זיך צוגעהערט די דברות‬ ‫ריקודים לכבודה של תורה זענען אריבער‬ ‫שלומינו האט זיך ארויסגעלאזט‬ ‫איבערגעלאזט גענוג זיץ‪-‬פלעצער‪,‬‬ ‫צייט‪ ,‬און נאך דער דרשה און די‬ ‫קודש הנתונים מאש‪.‬‬ ‫די צווייטע טעג יום טוב אין ביהמ"ד‬ ‫אין ווארעמע ריקודים לכבודה של‬ ‫אז יעדער זאל קענען דאווענען‬ ‫הושענות ארום דער בימה אין ביהמ"ד‬ ‫הגדול דקהלתינו הק'‪ ,‬בראשות הגאון‬ ‫דער געטרייער מענעדזשער פון‬ ‫תורה‪ ,‬אין שפיץ פון הגה"צ דער דיין‬ ‫באקוועם‪ .‬ערשט נאכן דאווענען האט‬ ‫הגדול אין וויליאמסבורג האט מען‬ ‫הגדול הדומ"ץ וחבר הביד"צ שליט"א‪.‬‬ ‫ביהמ"ד הגדול‪ ,‬הר"ר שלמה צבי‬ ‫שליט"א‪ ,‬וועלכער האט דורכאויס די‬ ‫מען אינגאנצן אוועקגענומען די טישן‬ ‫זיך ארויסגעלאזט אויפן וועג צוריק‪.‬‬ ‫א גרויסער ציבור אנשי שלומינו תושבי‬ ‫ווייס הי"ו‪ ,‬האט זיך אפגעגעבן‬ ‫הקפות געטאנצט מיט א ספר תורה‪,‬‬ ‫און בענק פונעם פלאץ וואו די הקפות‬ ‫טראץ דעם טראפיק איז מען ב"ה‬ ‫עירינו‪ ,‬וועלכע זענען געבליבן וויילן אויף‬ ‫מיטן פארקויפן די הושענות פארן‬ ‫כראוי וכיאות לכבודה של תורה‪.‬‬ ‫זענען אפגעראכטן געווארן‪.‬‬ ‫אנגעקומען קיין קרית יואל בעוד‬ ‫די צווייטע טעג יום טוב אין שטאט‪ ,‬האבן‬ ‫ציבור‪ ,‬סיי אין די נאכט‪-‬שעות און‬ ‫צווישן די הקפות האבן די גבאים‬ ‫מועד‪ ,‬אז די רייזנדע האבן געהאט די‬ ‫אינאיינעם געפראוועט די הייליגע טעג‬ ‫סיי אינדערפרי‪ .‬הושענא רבא צופרי‬ ‫מכבד געווען די חשובי פני העדה‬ ‫מיט כבוד התורה‪ .‬די ווארעמע‬ ‫אתה הראת‬ ‫מעגליכקייט זיך צו קענען וואשן און‬ ‫עסן א סעודה לכבוד היום‪ ,‬און זיך‬ ‫איז צוגעשטעלט געווארן א פולער‬ ‫מיט התעוררות און התרוממות הנפש‪,‬‬ ‫בשמחה ובטוב לבב‪.‬‬ ‫ריקודים‪ ,‬מיט דער השתתפות פון די‬ ‫לדעת —‬ ‫גרייטן צום יום טוב‪.‬‬ ‫סדר המנינים‪ ,‬מיט באשטימטע‬ ‫בעלי תפלה פאר די געהויבענע‬ ‫די געהויבענע אטמאספערע האט‬ ‫ילדי תשב"ר אויף זייערע באזונדערע‬ ‫געהויבענע‬ ‫תפלות היום‪ .‬דער איבערגעגעבענער‬ ‫זיך געשפירט ביי די תפלות און ביי‬ ‫פלאטפארמעס‪ ,‬האבן צוגעגעבן‬ ‫תפלות און‬ ‫לכבוד התורה‬ ‫מסדר המנינים‪ ,‬הר"ר חיים שטעסל‬ ‫די הקפות‪ ,‬ווען דער ציבור האט זיך‬ ‫צו דער געהויבענער אטמאספערע‬ ‫אינעם היכל‪ ,‬ווען דער ציבור פריידט‬ ‫פארקויפן די‬ ‫ולכבוד הציבור‬ ‫הי"ו‪ ,‬איז ארומגעגאנגען צווישן די‬ ‫מנינים‪ ,‬זיכער צו מאכן אז אלעס‬ ‫מיט גרויס ווארימקייט מיטגעפריידט‬ ‫בשמחת התורה‪ ,‬אין שפיץ פון הגה"צ‬ ‫זיך אינאיינעם מיט דער הייליגער‬ ‫תורה‪ ,‬אשר בחר בנו מכל העמים ונתן‬ ‫זכותים‬ ‫— די הכנות‬ ‫גייט צו כשורה און דער ציבור קען‬ ‫דער דיין שליט"א‪ .‬די געטרייע‬ ‫לנו את תורתו‪.‬‬ ‫א דריי פערטל שעה נאכן זמן‬ ‫צו די הקפות‬ ‫דאווענען מיט יישוב הדעת‪ ,‬טראץ די‬ ‫פארנומענע ערב‪-‬יום‪-‬טוב שעות‪.‬‬ ‫עסקני הקהלה און גבאי ביהמ"ד‬ ‫הגדול האבן באגלייט דעם יו"ט מיט‬ ‫הדלקת הנרות האט מען זיך געשטעלט‬ ‫אין די נאכמיטאג‪-‬שעות פון‬ ‫זייער איבערגעגעבענער ארבעט‪,‬‬ ‫תפלת גשם‬ ‫דאווענען מנחה‪ ,‬ווען הגה"צ דער דיין‬ ‫הושענא רבא האט דער היכל ביהמ"ד‬ ‫הגדול געווירבלט מיט די לעצטע‬ ‫לשמועבקולדברו‬ ‫צושטעלנדיג די געברויכן פונעם‬ ‫ציבור און אכטונג געבנדיג אז יעדער‬ ‫— געהויבענע‬ ‫שליט"א איז יורד לפני התיבה‪ .‬צו‬ ‫קבלת שבת און תפלת מערבית האט‬ ‫הכנות צו די צווייטע טעג יום טוב‪.‬‬ ‫— ספעציעלע‬ ‫זאל קענען מיטהאלטן מיט הרחבת‬ ‫תפלות ביום‬ ‫פארגעדאוונט הר"ר יחזקאל מייזעלס‬ ‫שליט"א‪ ,‬בן הגה"צ אב"ד ריטשוואל‬ ‫דער געטרייער עומד על הפקודים‪,‬‬ ‫הר"ר ישראל עקשטיין הי"ו‪ ,‬וועלכער‬ ‫נסיעה צו די‬ ‫הדעת‪ ,‬כראוי וכיאות לכבוד יום טוב‬ ‫ולכבוד הציבור‪.‬‬ ‫שמיני עצרת‬ ‫שליט"א‪.‬‬ ‫האט באגלייט די טעכנישע און‬ ‫דרשה בצל‬ ‫ביום שמיני עצרת האט זיך‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫מעריב‬ ‫נאך‬ ‫לאגיסטישע דעטאלן דורכאויס די‬ ‫צווייטע טעג‪ ,‬האט צוגערישט דעם‬ ‫הקודש‬ ‫ליל הושענא רבא‬ ‫א שיינער ציבור אנשי שלומינו‬ ‫איבערגעגעבענער יו"ר הגבאים אין‬ ‫— תורה ותפלה‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫פארזאמלט אין ביהמ"ד הגדול צו די‬ ‫היכל פאר די הקפות בליל שמיני‬ ‫באזונדער האבן עסקני קהלתינו‬ ‫ביהמ"ד הגדול‪ ,‬הר"ר קלמן אליעזר‬ ‫תפלות היום‪ .‬צו תפלת שחרית האט‬ ‫וועבער הי"ו‪ ,‬ארויף צום ארון הקודש‬ ‫עצרת‪ ,‬מיט גרויס באקוועמליכקייט‬ ‫אין ביהמ"ד הגדול צוגעשטעלט פאר אנשי שלומינו‬ ‫יורד געווען לפני התיבה הר"ר יואל‬ ‫פארן ציבור‪.‬‬ ‫א ספעציעלער באס וואס איז‬ ‫צו פארקויפן די זכותים‪ .‬דעם זכות‬ ‫גאלדבערגער שליט"א‪ ,‬מרביץ תורה‬ ‫פון "אתה הראת" האבן געקויפט די‬ ‫באזונדער זענען צוגעגרייט געווארן‬ ‫אהערגעשטעלט געווארן הושענא‬ ‫דער סדר פון די געהויבענע טעג‬ ‫במוסדותינו הק'‪ ,‬לכבוד די יארצייט‬ ‫קינדער פון הגה"צ דעם דיין שליט"א‪,‬‬ ‫ספעציעלע פלאטפארמעס פאר די‬ ‫רבא אינדערפרי‪ ,‬אריינצופארן קיין‬ ‫האט זיך אנגעהויבן בליל הושענא‬ ‫פון זיין אומפארגעסליכן פאטער‪,‬‬ ‫און דערמיט מכבד געווען אביהם‬ ‫ילדי תשב"ר‪ ,‬אז אויך די קינדער זאלן‬ ‫וויליאמסבורג מיטצוהאלטן די‬ ‫רבא‪ ,‬ווען אין ביהמ"ד הגדול זענען‬ ‫הר"ר ישראל ארי' גאלדבערגער ז"ל‪,‬‬ ‫שליט"א‪ .‬דער זכות פון פתיחת הארון‬ ‫קענען מיטהאלטן די הקפות מיט‬ ‫געהויבענע תפלת שחרית און דרשת‬ ‫אנגעגאנגען די מנינים לקריאת‬ ‫מפארי מתפללי ביהמ"ד הגדול‪ ,‬וואס‬ ‫איז געקויפט געווארן לכבוד הר"ר‬ ‫הרחבת הדעת‪ ,‬אונטער דער אויפזיכט‬ ‫הושענא רבא פון כ"ק מרן רבינו‬ ‫משנה תורה‪ ,‬ווי אויך עטליכע מנינים‬ ‫איז אויסגעפאלן אין דעם טאג‪.‬‬ ‫קלמן אליעזר וועבער הי"ו‪ ,‬יו"ר‬ ‫פון די חשוב'ע מלמדים‪ .‬פאר די קינדער‬ ‫שליט"א אין ביהמ"ד הגדול‪ .‬דערמיט‬ ‫לאמירת כל ספר תהלים‪ ,‬כנהוג‬ ‫הגבאים‪.‬‬ ‫איז ספעציעל צוגעגרייט געווארן‬ ‫איז אויך פאר די אידן וועלכע האבן‬ ‫בתפוצות ישראל‪ .‬אין דער סוכה נעבן‬ ‫ביים פארקויפן די עליות און‬ ‫א גרויסע אויסוואל פון טייערע און‬ ‫נישט געקענט אריינפארן אויף יום‬ ‫ביהמ"ד הגדול זענען דורכאויס דער‬ ‫כיבודים צו קריאת התורה האט דער‬ ‫טוב‪ ,‬געגעבן געווארן די געלעגנהייט‬ ‫גאנצער נאכט געווען צוגעשטעלט‬ ‫ציבור בייגעשטייערט סכומים נכבדים‬ ‫למען החזקת ביהמ"ד הגדול‪ .‬מיט‬ ‫נגיל ונשיש בזאת‬ ‫שיינע מתנות זיי זאלן מיטלעבן די‬ ‫געהויבענע שמחת התורה‪ .‬דאס איז‬ ‫צו הערן די דברות קודש בקול ה' בכח‬ ‫משקאות להרוות נפש כל חי‪ ,‬פאר‬ ‫מפטיר איז מכובד געווארן הר"ר חיים‬ ‫התורה — הקפות‬ ‫געווען צו פארדאנקען פארן געטרייען‬ ‫עסקן הר"ר פישל ראזענבערג הי"ו‪.‬‬ ‫ובהדר‪ ,‬אלס הכנה צו די הייליגע טעג‪.‬‬ ‫די אידן וועלכע האבן געפראוועט די‬ ‫נאכט בתורה ובתפלה בקדושה יתירה‪.‬‬ ‫סופר הי"ו‪ ,‬לכבוד די בעפארשטייענדע‬ ‫יארצייט פון זיין פאטער‪ ,‬הר"ר פישל‬ ‫נלהבות לכבודה‬ ‫אויך ביים אויסשטעלן דעם היכל‬ ‫די עסקנים האבן פון פריער‬ ‫רעזערוואציע‪-‬‬ ‫א‬ ‫איינגעפירט‬ ‫באזונדער איז געווען צוגעשטעלט‬ ‫‪25‬‬ ‫סופר ז"ל‪ ,‬מחשובי תושבי קרית יואל‪.‬‬ ‫של תורה‬ ‫האט מען אינזינען געהאט דעם כבוד‬ ‫סיסטעם‪ ,‬צו וויסן מי ומי ההולכים‬ ‫אין חדר בית מנחם‪ ,‬צו קענען הערן‬ ‫אין א רינג ארום דעם היכל אלטר‬ ‫געקענט דערכאפן דאס הארץ און זיך‬ ‫ביז צען דרייסיג‪ ,‬ווען מען האט זיך‬ ‫ריקודים לכבודה של תורה‪.‬‬ ‫דערנאך האט מען געזאגט יזכור‬ ‫יחזקאל‪ ,‬מיט ריקודים נלהבים‪ .‬די‬ ‫גרייטן צו די געהויבענע שעות פון די‬ ‫געשטעלט דאווענען שחרית אין היכל‬ ‫ביי דער זעקסטער הקפה‪" ,‬עוזר‬ ‫לעילוי נשמת די נפטרים ע"ה‪.‬‬ ‫התרגשות איז נאך מער געשטיגן‬ ‫הקפות‪ ,‬מיט הרחבת הדעת‪.‬‬ ‫ביהמ"ד הגדול‪.‬‬ ‫דלים"‪ ,‬האט מען באזונדער פארקויפט‬ ‫צו תפלת מוסף און אמירת גשם‬ ‫ווען הגה"צ דער דיין שליט"א האט‬ ‫צו תפלת שחרית האט יורד געווען‬ ‫די זכותים צו האלטן די ספרי תורה‪.‬‬ ‫האט יורד געווען לפני התיבה הר"ר‬ ‫אויפגעהויבן די הייליגע ספר תורה‪,‬‬ ‫מיט וועלכער מרן רביה"ק זי"ע‬ ‫עוזר דלים‬ ‫לפני התיבה הר"ר יוסף פנחס שווארץ‬ ‫אנשי שלומינו האבן זיך אנגערופן‬ ‫יעקב יוסף קרויס שליט"א‪ ,‬מחשובי‬ ‫האט געטאנצט די הקפות‪ ,‬און וואס‬ ‫הושיעה נא —‬ ‫הי"ו‪ ,‬וועלכער האט אנגעהויבן כנהוג‬ ‫ביום שמחת תורה מיט "המלך"‪" ,‬הק‪-‬‬ ‫מיט שיינע סכומים‪ ,‬צו זוכה זיין‬ ‫מיטצוטאנצן מיט א ספר תורה ביי‬ ‫הרמי"ם בתוככי "מגדל הישיבות‬ ‫דקרית יואל"‪ ,‬וועלכער האט בקולו‬ ‫שטאמט נאך למעלה בקודש ביז‬ ‫צום הייליגן חתם סופר זי"ע‪ .‬די ספר‬ ‫דברי הכנה און‬ ‫ל" און "שוכן עד"‪ ,‬מיט די באקאנטע‬ ‫נוסחאות‪ .‬דאס גאנצע דאווענען‬ ‫דער ספעציעלער הקפה‪.‬‬ ‫הנעים פארגעזאגט די פיוטים מיטן‬ ‫נוסח המקובל‪ ,‬מיט א באזונדערער‬ ‫תורה איז געברענגט געווארן דורך די‬ ‫נענועיםמיטדער‬ ‫איז אפגעראכטן געווארן מיט גרויס‬ ‫נאך די געהויבענע הקפות האט מען‬ ‫געליינט די פרשה פון "וזאת הברכה"‪,‬‬ ‫ווארימקייט‪ ,‬ווען דער ציבור רייסט‬ ‫קינדער פון הגה"צ רבי מאיר שפיץ‬ ‫שליט"א‪ ,‬אב"ד ביסטריץ‪ ,‬חתן הגה"ח‬ ‫ספר תורה פון‬ ‫ווארימקייט‪ ,‬ווי עס פאסט בהאי יומא‬ ‫דקא גרים‪ .‬אין די חדרי התפלה איז‬ ‫און דערנאך איז פארגעקומען די‬ ‫איין אויף א יאר פון שפע וברכה‪,‬‬ ‫לברכה ולא לקללה‪ ,‬לחיים ולא למות‪,‬‬ ‫ר' יוסף אשכנזי ז"ל‪ ,‬משמש בקודש‬ ‫ביי מרן רביה"ק זי"ע‪.‬‬ ‫מרן רביה"ק זי"ע‬ ‫צוגעשטעלט געווארן א באזונדערער‬ ‫"הגבהה הפוכה"‪ ,‬כנהוג‪ .‬דער ציבור‬ ‫האט זיך צעגאנגען אין א געהויבענער‬ ‫לשובע ולא לרזון‪.‬‬ ‫דער גאנצער סדר ההקפות‬ ‫סדר המנינים ביז נאך אמירת הלל‪,‬‬ ‫שטימונג‪ ,‬אנגעזאפט מיט דער‬ ‫נאכן דאווענען איז צוגעשטעלט‬ ‫מיט דער הייליגער ספר תורה‬ ‫איז ווידער אפגעראכטן געווארן‬ ‫און דערנאך איז דער ציבור ארויף אין‬ ‫ווארימקייט און שמחה פון די הקפות‬ ‫געווארן א קידוש דורך איינעם פון‬ ‫האט דער דיין שליט"א אפגעראכטן‬ ‫מיט גרויס התלהבות‪ ,‬ווען דער‬ ‫היכל ביהמ"ד הגדול מיטצוהאלטן די‬ ‫לכבודה של תורה‪.‬‬ ‫די מתפללים לרגל הולדת הבת למזל‬ ‫די נענועים‪ ,‬אויפהייבנדיג דעם ספר‬ ‫ציבור אנשי שלומינו האט זיך מיט‬ ‫הקפות‪.‬‬ ‫טוב‪ .‬אזוי אויך האט הר"ר חיים סופר‬ ‫צו אלע פיר זייטן‪ ,‬בעת דער ציבור‬ ‫הייבט זיך מיט אין די ריקודים‪ .‬די‬ ‫ווארימקייט מיטגעפריידט בשמחת‬ ‫התורה‪ ,‬בראשות הגה"צ דער דיין‬ ‫טעמו וראו כי‬ ‫אהבת עולם‬ ‫הי"ו געגעבן קידוש לעילוי נשמת‬ ‫אביו ז"ל‪ ,‬שטייענדיג אין די טעג‬ ‫הערצער האבן גערוישט מיט שמחה‬ ‫און התרגשות‪ ,‬און מען האט זיך‬ ‫שליט"א‪.‬‬ ‫טוב — קידושא‬ ‫תביא להם‬ ‫בעפאר דער יארצייט‪.‬‬ ‫ממש נישט געקענט אפרייסן פון די‬ ‫ספעציעל געהויבן זענען געווען‬ ‫די מאמענטן בעפאר דער זעקסטער‬ ‫רבא און הכנות‬ ‫— א טאג פון‬ ‫דורכאויס דעם טאג זענען‬ ‫אנגעגאנגען די מניני מנחה מיט קריאת‬ ‫געהויבענע מאמענטן‪ ,‬ווען אהבת‬ ‫התורה און דער זכרון פון די הייליגע‬ ‫הקפה‪ ,‬ווען די מתפללים האבן זוכה‬ ‫צו די הקפות‬ ‫שמחה לכבודה‬ ‫התורה‪ ,‬צו דער באקוועמליכקייט פון‬ ‫הקפות בצל רבינו הקדוש זי"ע האבן‬ ‫זיך צונויפגעגאסן אין איין ווארעמער‬ ‫געווען צו הערן פייערדיגע דברות‬ ‫קודש פון הגה"צ דעם דיין שליט"א‪.‬‬ ‫נאך שחרית איז געווען א הפסקה‪,‬‬ ‫של תורה‬ ‫די מתפללים וועלכע האבן צעטיילט‬ ‫די סעודה כנהוג‪ ,‬כדי צו קענען מקיים‬ ‫שמחה לכבודה של תורה‪.‬‬ ‫בקול חנוק מדמעות האט דער דיין‬ ‫בעת די עסקנים האבן צוגערישט דעם‬ ‫ביום שמחת תורה איז דער גאנצער‬ ‫זיין די דריי סעודות שבת‪ .‬אויך אין‬ ‫שליט"א געשילדערט די הייליגע‬ ‫היכל פאר די הקפות‪ ,‬פריימאכנדיג‬ ‫טאג געווען איין לאנגע קייט פון אהבת‬ ‫די שפעטערע שעות‪ ,‬בעפאר מעריב‪,‬‬ ‫הקפות ביי מרן רבינו הקדוש זי"ע‪ ,‬ווי‬ ‫א גרעסערן חלל פאר די געהויבענע‬ ‫ושמחת התורה‪ ,‬מיט געהויבענע‬ ‫זענען נאך פארגעקומען עטליכע מניני‬ ‫שישו ושמחו‬ ‫דער רבי זי"ע האט זיך געהויבן אין‬ ‫ריקודים לכבודה של תורה‪ .‬אין דער‬ ‫תפלות און ווארעמע ריקודים‪ ,‬וואס‬ ‫מנחה‪ ,‬אז יעדער זאל קענען דאווענען‬ ‫בשמחת תורה‬ ‫די לופטן בשמחת התורה‪ ,‬טראץ זיין‬ ‫הויכן עלטער‪ .‬די ווארעמע ווערטער‬ ‫זעלבער צייט איז אין "פאליש —‬ ‫בית שמואל" ווייטער אנגעגאנגען א‬ ‫וועלן בלייבן איינגעקריצט ביי די‬ ‫מתפללי ביהמ"ד הגדול‪.‬‬ ‫אין דער צייט וואס איז אים פאסיג‪.‬‬ ‫— קריאת‬ ‫האבן אויפגעוועקט די הערצער מיט‬ ‫ספעציעלער סדר פון קריאת התורה‪,‬‬ ‫שוין פון אכט אזייגער אינדערפרי‬ ‫ליל שמחת‬ ‫התורה און‬ ‫רגשי אהבה והתקשרות צו רבינו‬ ‫הקדוש זי"ע‪ ,‬און אריינגעברענגט א‬ ‫צו ערמעגליכן פאר יעדן פון אנשי‬ ‫שלומינו עולה צו זיין לתורה ביום‬ ‫איז איינגעפירט געווארן א‬ ‫תורה — פרישע‬ ‫סיום התפלות‬ ‫פרישע התלהבות אין דער שמחת‬ ‫שמחת תורה‪.‬‬ ‫ספעציעלער סדר‪ ,‬צו געבן די‬ ‫געלעגנהייט פאר אנשי שלומינו עולה‬ ‫התלהבות‬ ‫היום‪.‬‬ ‫אונטן‪ ,‬אין די חדרי התפלה "מאיר‬ ‫צו זיין לתורה ביום שמחת תורה‪.‬‬ ‫צום שלוס פונעם סדר ההקפות‬ ‫זענען פארגעקומען עטליכע מנינים‬ ‫דערנאך האט מען אנגעהויבן דעם‬ ‫צבי" און "חיים צבי"‪ ,‬איז געווען‬ ‫עטליכע אנ"ש האבן זיך ברצונם הטוב‬ ‫בשמחת התורה‬ ‫לקריאת התורה‪ ,‬וואו דער ציבור האט‬ ‫באקאנטן ניגון פון דער זעקסטער‬ ‫צוגעשטעלט א ברייטער קידושא‬ ‫אוועקגעגעבן צו ליינען די קריאות אין‬ ‫אום אכט פופצן האט דער‬ ‫געקויפט די זכותים פון חתן תורה‪,‬‬ ‫הקפה‪ ,‬ווען דער ציבור האט זיך‬ ‫רבא‪ ,‬בנדבת לבם הטוב פון עטליכע‬ ‫פרשת "וזאת הברכה"‪ ,‬און דער סדר‬ ‫איבערגעגעבענער יו"ר הגבאים‪ ,‬הר"ר‬ ‫חתן בראשית און חתן כל‬ ‫ארויסגעלאזט‬ ‫אנשי שלומינו‪ .‬דער ציבור האט זיך‬ ‫אנגעגאנגען‬ ‫איז‬ ‫קלמן אליעזר וועבער הי"ו‪,‬‬ ‫הנערים פאר שיינע סכומים‬ ‫אנגעהויבן פארקויפן די‬ ‫למען החזקת ביהמ"ד הגדול‪.‬‬ ‫זכותים פון ליל שמחת‬ ‫די ממונים האבן פארטיילט‬ ‫תורה‪ ,‬צווישן זיי תפלת‬ ‫ממתקים פאר די תינוקות של‬ ‫מערבית‪ ,‬פתיחת הארון און‬ ‫בית רבן‪ ,‬וועלכע האבן מיט‬ ‫"אתה הראת"‪ .‬דער זכות פון‬ ‫זייער שמחה צוגעגעבן צום‬ ‫תפלת מערבית איז געקויפט‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫געהויבענעם טאג‪ .‬צו תפלת‬ ‫געווארן לכבוד האברך‬ ‫מוסף האט יורד געווען לפני‬ ‫החשוב הר"ר שלום ברי"ב‬ ‫התיבה הר"ר אביגדור נחום‬ ‫לויפער הי"ו‪ ,‬וועלכער‬ ‫שלעזינגער הי"ו‪ ,‬משמש‪.‬‬ ‫האט פארגעדאוונט מיט‬ ‫קרוב צו פינף אזייגער‬ ‫נעימות‪ .‬מיט "אתה הראת"‬ ‫האט זיך דער ציבור געאיילט‬ ‫איז מכובד געווארן הגאון‬ ‫אהיים צו פראווען די סעודת יום‬ ‫הגדול הדומ"ץ וחבר הביד"צ‬ ‫טוב‪ ,‬מיט הערצער וואס האבן נאך‬ ‫שליט"א‪.‬‬ ‫גערוישט פון די געהויבענע תפלות‬ ‫כמעשהו בראשונה כך‬ ‫און הקפות‪ .‬די ווארעמע שעות‬ ‫מעשהו בשניה‪ ,‬זענען‬ ‫אינעם ביהמ"ד הגדול האבן‬ ‫די הקפות ווידער‬ ‫באגלייט די מתפללים‪,‬‬ ‫אפגעראכטן געווארן‬ ‫אנגעזאפט מיט שמחת‬ ‫מיט גרויס התלהבות‬ ‫התורה און התרוממות‬ ‫און התרוממות הנפש‪,‬‬ ‫הנפש‪.‬‬ ‫בראשות הגה"צ דער‬ ‫דער‬ ‫שליט"א‪.‬‬ ‫דיין‬ ‫אשרי עין ראתה קהל‬ ‫ציבור האט זיך מיט‬ ‫קדושים רוגשים בבית‬ ‫פרישער ווארימקייט‬ ‫המדרש הגדול!‬ ‫ארויסגעלאזט אין די‬ ‫‪26‬‬ ‫‪27‬‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫ד ש מ י א‬ ‫ב ס י י ע ת א‬ ‫לבוא‬ ‫בשמחת התורה‬ ‫וביקרא דאורייתא‬ ‫הננו להזמין את מע''כ‬ ‫ולהתעלס‬ ‫יחד באהובים‬ ‫באי ומתפללי בית‬ ‫בחדותא‬ ‫מדרשינו 'ישמח משה'‬ ‫דאורייתא‬ ‫תל תלפיות לג' עמודי‬ ‫אצל מעמד‬ ‫העולם בדיבוק חברים‬ ‫המרומם‬ ‫התחלת‬ ‫ובקשר עליון דאורייתא‬ ‫לס''ת החדש והמהודרת הנכתב יחד לע ידי תמפללי בית מדרשינו‪ ,‬ויכנס בשמחות וגיל אל היכל בית מדרשינו‬ ‫כתיבת ספר תורה‬ ‫שיתקיים בעז"ה ברוב פאר והדר‬ ‫יום ג' שנכפל בו כי טוב פר' לך לך‬ ‫בהיכל בית מדרשינו‬ ‫בהאי שעתא נקדם בברכה את פני עטרת ראשינו‬ ‫ועתה כתבו‬ ‫שישו ושמחו‬ ‫לכם את‬ ‫בשמחת‬ ‫השירה הזאת‬ ‫הוד כ''ק מרן אדמו''ר לשיט''א‬ ‫התורה כי‬ ‫ולמדה את‬ ‫שאר יבקר כבוד בתוככי בית מדרשינו‬ ‫היא לנו עוז‬ ‫בינ ישראל‬ ‫ואורה‬ ‫וועד כתיבת ספר תורה‬ ‫פראספעקט גארדענס‪ :‬אט אט א פאקט!‬ ‫פיבערדיגע סצענעס פון‬ ‫הונדערטער סובס אין‬ ‫אויסנאמליכע גאלאפ צו‬ ‫ענדיגן אלע ‪ 280‬הייזער‬ ‫אין "פראספעקט גארדענס"‬ ‫דעוועלאפמענט פאזע ‪#1‬‬ ‫הנה זה בא אחר כתלינו‪:‬‬ ‫הייזער‪ ,‬גאסן‪ ,‬אינפעסטרוקטור‪ ,‬און ציבור'ישע בנינים אין די לעצטע‬ ‫שטאפלען דאס צו האבן גרייט צו באנייען בעז"ה ביז געציילטע חדשים‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫אנדערגראונד פלאמבינג ביים הויפט אריינגאנג‬ ‫דאבעל פארקד דעליווערי אפשטעל אויף פראספעקט גאס צום דעוועלאפמענט‬ ‫‪28‬‬ ‫פיבערדיגע סצענעס פון הונדערטער סובס אין אויסנאמליכע גאלאפ צו ענדיגן אלע ‪ 280‬הייזער אין "פראספעקט גארדענס" דעוועלאפמענט פאזע‪#1‬‬ ‫שיינע שטיינער ביים לעצטן שטאפל אויף‬ ‫דעטאלירטע ארבעט צו ערגענצן פראנט דעזיין פון די שיינע הייזער אין פראספעקט גארדענס‬ ‫דרויסענדיגע טייל פון די געביידעס‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫א גאס וואס לעבט! פילצאליגע סובס אויף אלע שטאפלען פונעם בוי פראיעקט אויף די כמעט פארענדיגטע הייזער אין פראספעקט גארדענס‬ ‫‪29‬‬ ‫פיבערדיגע סצענעס פון הונדערטער סובס אין אויסנאמליכע גאלאפ צו ענדיגן אלע ‪ 280‬הייזער אין "פראספעקט גארדענס" דעוועלאפמענט פאזע‪#1‬‬ ‫סטאקאו מבחוץ ושיטראק מבפנים‬ ‫די ערשטע ‪ 280‬פון די געפלאנטע ‪ 3,000‬דירות אין שכונת פראספעקט ווערט פארענדיגט‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫אנדערגראונד פלאמבינג געצויגן אונטערן סיידוואק‬ ‫קאנסטרוקציע סקעפאלדס אויף רייע געביידעס‬ ‫ביי 'זיו' צו ענדיגן סטאקאו און דעזיין‬ ‫‪30‬‬ ‫פיבערדיגע סצענעס פון הונדערטער סובס אין אויסנאמליכע גאלאפ צו ענדיגן אלע ‪ 280‬הייזער אין "פראספעקט גארדענס" דעוועלאפמענט פאזע‪#1‬‬ ‫שיטראק צום צווייטן שטאק‬ ‫עלעקטריק באקס פלאטפארמעס אינסטאלירט‬ ‫פארנט פון די הייזער‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫פארמאסקירטע פעינטער געזען אויף איינס פון די‬ ‫מערקט פייפס אונטער דער ערד געצויגן‪ .‬מערקט געגאסענע 'סיידוואק קורב' אונטערגעגראבן‬ ‫הונדערטער באלקאנען כאפן פרישע לופט‬ ‫אייער לעבנס באשלוס‪ .‬בגינך; בגין ביתך; ובגין בניך‪:‬‬ ‫צו רעזערווירן אייער 'פראספעקט גארדענס' רחבות'דיגע דירה אדער פאר סיי וועלכע אינפארמאציע‬ ‫איבער פראספעקט גארדענס צווייטע פאזע רופט‪ :‬מו"ה יואל אהרן שווארץ הי"ו‪718.233.1011‬‬ ‫‪31‬‬ ‫פרישע שמחה'דיגע רעוואלוציע בקרב ק"ק סאטמאר‪:‬‬ ‫שפאגל נייע "תנאים זאלן" ווערט‬ ‫אהערגעשטעלט בביתו נאוה קודש‬ ‫פון כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫צו קענען פראווען שמחות אויף א הערליכן אופן מיט אויסנאם ביליגע פרייזן‬ ‫נייע זאלן נתנדב געווארן דורך הרבני הנגיד מוה"ר יצחק זאב ראבינאוויטש הי"ו ובנו הנגיד מוה"ר רפאל הי"ו‬ ‫און איז מוקדש על שמה פון בתו הילדה היקרה שרה לאה ע"ה בת בנו יבלחט"א מוה"ר רפאל אלימלך הי"ו‬ ‫על ראש שמחתו‪:‬‬ ‫מיט דעם רעוואלוציאנישער דורכברוך וועט זיך אנהייבן א נייע גאלדענע תקופה צווישן תלמידי וחסידי‬ ‫סאטמאר מיט די זכי' נשגבה אז כ"ק רבינו שליט"א וועט זיך משתתף זיין ביי די שמחות און ליינען דעם תנאים!‬ ‫תלמידי וחסידי סאטמאר נעמען‬ ‫אויף מיט אומבאגרעניצטע שמחה‬ ‫וחדוה די היסטארישע רעוואלוציע‬ ‫בקרב הקהילה‪ ,‬ווען די הנהלת הקהילה‬ ‫"קהל יטב לב" האט גענומען אויף זיך‬ ‫אדורכצופירן א מאסיוון און גענצליכן‬ ‫איבערבוי‪-‬פראיעקט בביתו נאוה קודש‬ ‫פון כ"ק אדמו"ר שליט"א‪ ,‬וואו מען‬ ‫וועט בעז"ה אהערשטעלן פראכטפולע‬ ‫נייע "תנאים זאלן" לטובת מחותני חברי‬ ‫הקהילה‪ ,‬צו קענען פראווען די שמחה‬ ‫אויף א שיינעם און הערליכן אופן‪ ,‬פאר‬ ‫אויסנאם ביליגע פרייזן בדרך כבוד‬ ‫הראוי‪.‬‬ ‫אין די טעג פאר יו"ט סוכות איז‬ ‫אריבערגעקומען אל ביתו נאוה‬ ‫בני הנדיב הדגול מיט רירנדע ווערטער צום גרויסן זכי' פון אהערשטעלן די אולמי שרה לאה‬ ‫הגה"צ אבד"ק סיגוט שליט"א טרעט אויף‬ ‫קודש פונעם רבי'ן שליט"א דער‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫נגיד ובונה ומקים הרה"ח ר' יצחק‬ ‫זאב ראבינאוויטש הי"ו‪ ,‬מגדולי‬ ‫התומכים והנגידים‪ ,‬אינאיינעם‬ ‫מיט בנו היקר ההולך בדרכי‬ ‫אבות הנגיד מוה"ר רפאל הי"ו‬ ‫ובני משפחתו היקרים והחשובים‪,‬‬ ‫וואו זיי האבן אונטערגעשריבן‬ ‫א זעלטן פילאנטראפישן "שטר‬ ‫זכות" אפצוקויפן דעם נאמען פון‬ ‫די זאלן "אולמי שרה לאה"‪ ,‬וואס‬ ‫ווערט מוקדש על שמה פון זייער‬ ‫אומפארגעסליך קינד און אייניקל‪,‬‬ ‫הילדה היקרה שרה לאה ע"ה‪ ,‬בת בנו‬ ‫יבלחט"א מוה"ר רפאל אלימלך הי"ו‪.‬‬ ‫רעוואלוציאנישן‬ ‫דעם‬ ‫מיט‬ ‫דורכברוך וועט זיך אנהייבן א נייע‬ ‫גאלדענע תקופה צווישן תלמידי‬ ‫מנחה שלוחה ביים אויפליינען די פערזענליכע שורות פון מרן רבינו‬ ‫ווערט געזען הגה"צ אבד"ק זענטא שליט"א‪ ,‬און הגאון‬ ‫וחסידי סאטמאר‪ ,‬ווען מען וועט האבן‬ ‫שליט"א צום נדבן אינעם לעדערנעם באנד פון ספר קול יהודה‬ ‫הגדול רבי לייביש פרידמאן שליט"א‪ ,‬דומ"ץ ביהמ"ד הגדול‬ ‫די זכי' נשגבה אז כ"ק מרן אדמו"ר‬ ‫‪32‬‬ ‫שליט"א וועט זיך משתתף זיין ביי די‬ ‫שמחות און ליינען קריאת התנאים‪.‬‬ ‫חוץ די היסטארישע "תנאים זאלן"‪,‬‬ ‫טוט דער נדיב הדגול אויך שענקן‬ ‫זיין נדבה גענצליך איבערצובויען‬ ‫דעם ערשטן שטאק פון ביתו‬ ‫נאוה קודש‪ ,‬וואו עס וועט אי"ה‬ ‫אויפגעבויט ווערן א שפאגל‪-‬נייער‬ ‫ּפראווע‪-‬צימער פארן רבי'ן שליט"א‪.‬‬ ‫אויפ'ן ערשטן שטאק וועט זיין א‬ ‫גרעסערער ווארט‪-‬זאל‪ ,‬באזונדער‬ ‫פאר מענער און פאר נשים צדקניות‪,‬‬ ‫מיט אלע צוגעהערן‪ ,‬להרחיב‬ ‫דעתו של צדיק ולהרחבת הציבור‬ ‫הקדוש הבאים לקודש פנימה‪ .‬אזוי‬ ‫אויך וועט אויפגעשטעלט ווערן א‬ ‫הערליך‪-‬נייער פריוואטער ביהמ"ד‬ ‫פאר כ"ק אדמו"ר שליט"א פאר‬ ‫דער רבי שליט"א וואונטשט פאר הרבני הנגיד ר' רפאל הי"ו‬ ‫דער רבי שליט"א ביים אנוואונטשן דעם נדבן‬ ‫די תפילות אינדערוואכן ובזמנים‬ ‫מיוחדים במשך השנה‪ ,‬אינאיינעם‬ ‫מיט פילע אנדערע איינריכטונגען‬ ‫לתפארת ולטובת ביתו נאוה קודש‬ ‫של רבינו שליט"א‪.‬‬ ‫לאות הכרה פון דעם פאנטאסטישן‬ ‫נדבה הכבירה‪ ,‬איז פארגעקומען‬ ‫דעם פארגאנגענעם א' דחול המועד‬ ‫סוכות העעל"ט א ביקור הוד דורך‬ ‫כ"ק אדמו"ר שליט"א‪ ,‬אינאיינעם‬ ‫מיט בניו שליט"א און חברי הנהלת‬ ‫הקהילה‪ ,‬אין די פראכטפולע‬ ‫סוכה פון הנגיד מוה"ר יצחק זאב‬ ‫ראבינאוויטש הי"ו‪.‬‬ ‫ביי די פראכטפולע מסיבה האבן‬ ‫אויפגעטרעטן הגה"צ אב"ד סיגוט‬ ‫שליט"א‪ ,‬הגה"צ אב"ד בית יוסף‬ ‫צבי דושינסקי שליט"א‪ ,‬דער זון‬ ‫פונעם נדיב הרה"ג ר' מנחם מענדל‬ ‫ראבינאוויטש שליט"א ראש הכולל‬ ‫דושינסקי‪ ,‬און אן איידעם פונעם‬ ‫חשוב'ן נדיב מוה"ר שמעון זאב‬ ‫פערל הי"ו‪ .‬כ"ק אדמו"ר שליט"א‬ ‫האט אויפגעטרעטן מיט ווארימע‬ ‫דברי ברכה והערצה‪ ,‬און געוואונטשן‬ ‫אז די זכותים זאלן מגין זיין צו קענען‬ ‫ליכטיגע קינדערלעך אייניקלעך פונעם נדבן ביים אויפטרעטן מיט חרוזים לכבוד המאורע אינעם סוכה‬ ‫ווייטער אנגיין מיט די מעשי הצדקה‬ ‫והחסד ביתר שאת ועוז‪.‬‬ ‫דערנאך האט כ"ק מרן אדמו"ר‬ ‫לחיים‬ ‫געוואונטשן‬ ‫שליט"א‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫פארן נדבן שיחי' און די גאנצע‬ ‫משפחה‪ ,‬און אלע משתתפים‪ ,‬און‬ ‫איבערגעגעבן דעם ספר "קול‬ ‫יהודה" פארן נדבן ובנו החשוב‬ ‫שיחיו‪ ,‬וואו ער האט אריינגעשריבן‬ ‫ווארימע ברכות ותודות מרובות‪.‬‬ ‫דערנאך איז פארגעקומען א‬ ‫ווארימע פארשטעלונג דורך די‬ ‫אייניקלעך פונעם נדבן‪ ,‬וואס‬ ‫האבן אהערגעשטעלט א הערליכע‬ ‫פרעזענטאציע און געזונגען א‬ ‫שיינעם פזמון באזירט אויפן הייליגן‬ ‫סאטמארער נענועים ניגון‪.‬‬ ‫עס איז זיכער אז די זכותים וועלן‬ ‫באגלייטן דעם נדיב שליט"א און‬ ‫הרב שמואל טייטלבוים שליט"א משב״ק ביים אונטערשרייבן דעם שטר‬ ‫דער נדבן ביים אונטערשרייבן דעם שטר בביתו נאוה קודש אין די ערב יו״ט טעג‬ ‫זיין משפחה להתברך בכל משאלות‬ ‫‪33‬‬ ‫לבבם לטובה ולברכה עד עולם‪ ,‬אמן!‬ ‫מאסיווע חלוקה ערב יו״ט סוכות דורך מפעל‬ ‫״שקל הטהור״ טראץ געריכטליכע קלאגע קעגן‬ ‫די תמיכה פאר די טויזנטער בני ציון היקרים‬ ‫קרוב צו‪ 1.5‬מיליאן דאלאר פארטיילט דורכ'ן מגן חינוך הטהור בארץ ובגולה כ"ק מרן אדמו"ר‬ ‫שליט"א — טויזנטער טשעקס פארטיילט נאך איידער דער געריכט־באפעל איז ארויסגעקומען‬ ‫אנדערע צוועקן וואס ליגן אויפן‬ ‫ציבור‪ ,‬האט מען באוויזן אויפצוטרייבן‬ ‫די יעצטיגע‬ ‫״שקל הטהור״ איז געגרינדעט‬ ‫געווארן בחודש שבט תשע״ג‪ ,‬לקראת‬ ‫א גרויסע שטורעם גייט אן אין‬ ‫דער ציוניסטישע מדינה אין די טעג‪,‬‬ ‫איבער א מיליאן און פיר הונדערט‬ ‫חלוקה טראץ די‬ ‫דער היסטארישער נסיעה פון כ״ק‬ ‫נאך וואס מפעל "שקל הטהור"‪ ,‬די‬ ‫טויזנט דאלאר‪.‬‬ ‫שווערע מצב‬ ‫מרן אדמו״ר שליט״א קיין ארץ‬ ‫קופה פון כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫דער שוואכער ווערד פונעם דאלאר‬ ‫ישראל‪ .‬די ערשטע חלוקות‬ ‫מגן חינוך הטהור בארץ ובגולה‪ ,‬האט‬ ‫ווען די נייעס איבער א‬ ‫זענען געשטעלט געווארן צו‬ ‫פארגאנגענעם ערב סוכות העעל"ט‬ ‫האט דאסמאל נאך צוגעגעבן צום‬ ‫געריכט‪-‬‬ ‫צייטווייליגן‬ ‫עול‪ .‬די נדבות קומען פון אמעריקע‬ ‫מחזק זיין די מוסדות על‬ ‫אסטראנאמישע‬ ‫די‬ ‫פארטיילט‬ ‫זיך‬ ‫האט‬ ‫באפעל‬ ‫טהרת הקודש‪ .‬שפעטער‬ ‫סכום פון קרוב ‪ 1.5‬מיליאן דאלער‪,‬‬ ‫אין דאלארן‪ ,‬בעת די משפחות אין‬ ‫פארשפרייט פרייטאג‬ ‫ארץ ישראל דארפן באצאלן זייערע‬ ‫האט דער רבי שליט״א‬ ‫אריינטרעטנדיג אינעם ‪'14‬טן יאר זינט‬ ‫ערב יו"ט‪ ,‬האט זיך‬ ‫רצון‬ ‫אויסגעדריקט‬ ‫איר גרינדונג ביי די היסטארישע מסע‬ ‫הוצאות אין שקלים‪ .‬כדי די תמיכה‬ ‫ביי פילע געשאפן דער‬ ‫זאל בלייבן א דבר הראוי להתכבד‪,‬‬ ‫קדשו צו פארברייטערן‬ ‫המלכות בחודש שבט שנת תשע"ג‬ ‫איינדרוק אז די חלוקה‬ ‫די הילף אויך פאר‬ ‫לפ"ק‪.‬‬ ‫האט מען זיך געמוזט אריינלייגן צו‬ ‫אפגעשטעלט‪.‬‬ ‫ווערט‬ ‫שאפן נאך געלטער‪.‬‬ ‫פריוואטע משפחות‪.‬‬ ‫טויזנטער ערליכע משפחות אין‬ ‫די‬ ‫זענען‬ ‫למעשה‬ ‫ערשט ווען די פינאנציעלע‬ ‫טשעקס שוין געווען‬ ‫דער רבי שליט"א‬ ‫אר"י האבן פארלאפענעם ערב יו"ט‬ ‫געווען‬ ‫זענען‬ ‫צוגרייטונגען‬ ‫פארטיילט‪ .‬די עסקנים האבן‬ ‫טראגט פערזענליך דעם עול‬ ‫סוכות נהנה געווען פון דער גרויסער‬ ‫באשטעטיגט‪ ,‬איז ארויס די‬ ‫נאך דאנערשטאג‪ ,‬י״ג תשרי‪,‬‬ ‫פון שאפן די געלטער‪ .‬דער‬ ‫חלוקת ״שקל הטהור״‪ ,‬טראץ די‬ ‫"‬ ‫מודעה איבער דער חלוקה‪ .‬אין די‬ ‫פארענדיגט די חלוקה‪ ,‬און די‬ ‫משמש בקודש הר"ר שמואל‬ ‫פרואוון פון דער טרויעריג‪-‬בארימטער‬ ‫קורצע וואכן פאר יום טוב זענען‬ ‫תמיכות זענען בס"ד אנגעקומען‬ ‫פאר זיין‬ ‫טייטלבוים שליט"א באגלייט די‬ ‫באוועגונג ״התנועה למען איכות‬ ‫אריינגעקומען נישט ווייניגער ווי‬ ‫צו די משפחות צו קענען איינקויפן‬ ‫ארבעט‪ .‬הגם עס‬ ‫חלוקות פון אנהייב ביזן סוף‪ ,‬און‬ ‫השלטון״‪ ,‬א פאראייניגונג פון גאר‬ ‫‪ 8,581‬אפליקאציעס‪.‬‬ ‫אויף יום טוב‪.‬‬ ‫זענען פארהאן נויטיגע הוצאות פון‬ ‫הגה"צ רבי אהרן טייטלבוים שליט"א‪,‬‬ ‫אויסגעשפראכענע לינקע פערזאנען‪,‬‬ ‫ארגאניזירן די חלוקות‪ ,‬ווערט אבער‬ ‫אבד"ק קרית יטב לב‪ ,‬שטייט לימין‬ ‫אפצושטעלן די חלוקה דורכן אנגעבן‬ ‫די צוגרייטונגען האבן זיך‬ ‫עוזו צו העלפן אויספירן רצון קדשו‪.‬‬ ‫אן אפיציעלע קלאגע ביים פארזיצער‬ ‫דער טויש וואס‬ ‫אנגעהויבן אינמיטן זומער‪ ,‬ווען דער‬ ‫דער מפעל געפירט אן א גרויסן אפיס‪-‬‬ ‫אפאראט‪ ,‬מיט'ן ציל אז די נדבות זאלן‬ ‫פון דער "ועדת הבחירות המרכזית"‪.‬‬ ‫האט געעפנט די טיר‬ ‫רבי שליט״א האט אויסגעדריקט‬ ‫אנקומען בשלימות צו די משפחות‬ ‫אין ארץ ישראל ווערט די ארבעט‬ ‫געפירט דורך הר"ר יצחק ווייס הי"ו‬ ‫פאר נאך בני תורה‬ ‫רצון קדשו צו באנייען די חלוקות‬ ‫פאר פריוואטע משפחות‪ .‬טראץ דעם‬ ‫פאר וועמען זיי זענען געגעבן געווארן‪.‬‬ ‫אינאיינעם מיט די ארטיגע גבאים‪ .‬ר'‬ ‫מפעל הק' "שקל‬ ‫די חלוקות פון ״שקל הטהור״‬ ‫שווערן פינאנציעלן מצב און די פילע‬ ‫יצחק נעמט נישט קיין שום באצאלונג‬ ‫הטהור"‬ ‫זענען געשטעלט פאר נצרכים‬ ‫וואס זענען זיך נישט משתתף‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫אין די בחירות‪ ,‬זייערע קינדער‬ ‫לערנען אין מוסדות על טהרת‬ ‫הקודש‪ ,‬און די אברכים לערנען‬ ‫אין כוללים וואס נעמען נישט‬ ‫קיין שטיצע פון די טריפה'נע‬ ‫געלטער‪ .‬באזונדער ווערט אויך‬ ‫צוגעשטעלט הילף פאר אלמנות‬ ‫און יתומים‪.‬‬ ‫דאס מאל האבן זיך געקענט‬ ‫איינשרייבן נאך פילע בני תורה‪,‬‬ ‫וועלכע האבן ביז איצט נישט‬ ‫געקענט נהנה זיין פון די חלוקה‪.‬‬ ‫די דאזיגע אברכים זענען שוין‬ ‫פריער נישט געגאנגען צו די‬ ‫בחירות‪ ,‬און זייערע קינדער‬ ‫האבן שוין געלערנט אין מוסדות‬ ‫על טהרת הקודש‪ .‬דער פרט וואס‬ ‫האט זיי אפגעהאלטן ביז יעצט‬ ‫איז געווען דער כולל וואו זיי‬ ‫‪34‬‬ ‫האבן געלערנט‪ ,‬וואס האט באקומען‬ ‫שטיצע פון די ציוניסטישע רעגירונג‪.‬‬ ‫אבער אצינד שטייענדיג אין א‬ ‫תקופה ווען דער שלטון הרשע האט‬ ‫אפגעשטעלן די שטיצע פאר די דאזיגע‬ ‫אברכים‪ ,‬אין צוזאמענהאנג מיט די‬ ‫גזירת הגיוס‪ ,‬זענען זיי אויטאמאטיש‬ ‫געווארן בארעכטיגט צו נהנה זיין פון‬ ‫די חלוקת "שקל הטהור" וועלכער איז‬ ‫בלויז ריין געלט‪ ,‬און מיט דעם איינעם‬ ‫הייליגן ציל צו מחזק זיין די ברכים‬ ‫אשר לא כרעו לבעל‪.‬‬ ‫דער געמיינע‬ ‫אנקלאגע קעגן‬ ‫די חלוקה‬ ‫ווי נאר די חלוקה איז באקאנט‬ ‫געווארן‪ ,‬האבן זיך אנגעהויבן א‬ ‫העץ‪-‬קאמפיין אין דער פרעסע‪ ,‬אז‬ ‫עס ווערט געפירט א נייע אקציע צו‬ ‫באצאלן מענטשן נישט צו גיין צו‬ ‫די בחירות‪ .‬אן אלטער אפליקאציע‪-‬‬ ‫פארעם‪ ,‬מיט די באקאנטע תנאים פון‬ ‫״שקל הטהור״‪ ,‬איז גענוצט געווארן‬ ‫צו בויען א בילד פון ״שוחד בחירות״‪.‬‬ ‫אין איינעם פון די באריכטן‪,‬‬ ‫וואס איז שפעטער אויך בייגעלייגט‬ ‫געווארן צו דער קלאגע‪ ,‬איז אפילו‬ ‫דערמאנט געווארן א ציפער פון‬ ‫צוועלף טויזנט נייע איינגעשריבענע‪.‬‬ ‫די צאל אפליקאציעס איז למעשה‬ ‫דער געריכטליכער באשלוס צו פארמעקן די "שקל הטהור“ אנקלאגע‪ ,‬נאכדעם וואס די געלטער זענען שוין פארטיילט געווארן‪.‬‬ ‫געווען ‪ ,8,581‬און די חלוקה איז‬ ‫געווען געשטעלט פאר משפחות וואס‬ ‫אנווייזונג פאר דער פאליציי ווייטער‬ ‫דער ענטפער פון ״שקל הטהור״‬ ‫צו די גבאים‪ .‬דורכאויס דאנערשטאג‬ ‫לעגאלע קערפערשאפט‪ ,‬און האבן‬ ‫האבן זיך שוין ביז אהער געפירט אויף‬ ‫אריינצוקוקן אין דעם ענין‪ .‬דעם ציל‬ ‫האט זיך געשטעלט אויף דריי הויפט‬ ‫י״ג תשרי איז די חלוקה פארענדיגט‬ ‫זיך נישט קעגנגעשטעלט אז זי‬ ‫דעם וועג‪.‬‬ ‫פון דער קלאגע — אפצושטעלן די‬ ‫נקודות‪ :‬די קלאגע איז נישט געהעריג‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫זאל ארויסגענומען ווערן פונעם‬ ‫דער שטורעם איז אנגעקומען‬ ‫ערב יום טוב חלוקה — האט מען‬ ‫איבערגעגעבן געווארן; די אפיציעלע‪,‬‬ ‫פראצעדור‪.‬‬ ‫אין געריכט‪ ,‬ווען ״התנועה למען‬ ‫ערשט א טאג שפעטער‪ ,‬פרייטאג‬ ‫אבער נישט דערגרייכט‪.‬‬ ‫רעגיסטרירטע מטרות פונעם מפעל‬ ‫איכות השלטון״ האט אריינגעגעבן‬ ‫ערב יו"ט‪ ,‬איז ארויס דער ״צו ארעי״‬ ‫די אפיציעלע קלאגע‪-‬פאפירן‬ ‫זענען צו העלפן נצרכים‪ ,‬משפחות‪,‬‬ ‫א דרינגענדע קלאגע צום פארזיצער‬ ‫כלל ישראל האפט שלא ירעו ולא‬ ‫פון סאלבערג‪ .‬די אפיציעלע הודעה‬ ‫זענען‪ ,‬ווי ״שקל הטהור״ האט‬ ‫אלמנות און יתומים‪ ,‬אן דערמאנען‬ ‫פון דער ועדת הבחירות המרכזית‪,‬‬ ‫ישחיתו בכל הר קדשי‪ ,‬און די הייליגע‬ ‫האט איבערגעחזר׳ט די טענה אז‬ ‫שפעטער געמאלדן אין איר ענטפער‪,‬‬ ‫בחירות; און די חלוקה איז שוין‬ ‫שופט נ‪ .‬סאלבערג‪ .‬די קלעגער‬ ‫מען גיט שטיצע פאר מענטשן וואס‬ ‫נישט געהעריג איבערגעגעבן געווארן‬ ‫קאסע "שקל הטהור" זאלן בעז"ה‬ ‫פארענדיגט געווארן‪.‬‬ ‫האבן פארלאנגט א באלדיגן באפעל‬ ‫דערקלערן אז זיי וועלן נישט שטימען‪,‬‬ ‫צו דער ארגאניזאציע‪ .‬די עסקנים‬ ‫ווייטער אנהאלטן ביתר שאת וביתר‬ ‫אפצושטעלן די חלוקה‪ ,‬וויבאלד‬ ‫די תמיכות זענען געגעבן געווארן‬ ‫און אויף דעם יסוד איז ארויסגעגעבן‬ ‫זענען געוואויר געווארן פון דער‬ ‫עוז‪.‬‬ ‫פאר משפחות וואס האבן זיך שוין‬ ‫ס'איז געווען באשטימט פארצוקומען‬ ‫געווארן דער צייטווייליגער באפעל‪.‬‬ ‫קלאגע דורך די פרעסע‪ ,‬בשעת‬ ‫פריער געפירט על טהרת הקודש‪ .‬מען‬ ‫אבער די טויזנטער משפחות האבן‬ ‫מען האט געהאלטן אין די לעצטע‬ ‫דאנערשטאג י״ג תשרי‪ ,‬און נאכדעם‬ ‫דער יעצטיגער איבערקערעניש‬ ‫האט נישט געשטעלט פאר מענטשן‬ ‫שוין געהאט זייערע תמיכות אין די‬ ‫צוגרייטונגען צו פארטיילן די טשעקס‪.‬‬ ‫וואלט עס שוין געווען א ״מעשה‬ ‫האט אויסגערופן א גרויסע קידוש‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫קיין פארשלאג צו נעמען געלט קעגן‬ ‫הענט‪.‬‬ ‫עשוי״‪.‬‬ ‫השם‪ ,‬אז דער חלוקה "שקל הטהור"‬ ‫א צוזאג זיך צו מונע זיין פון די‬ ‫איז עפעס וואס די ציונים קענען‬ ‫בחירות‪.‬‬ ‫די קלעגער האבן זיך דערמיט‬ ‫די טשעקס זענען‬ ‫די קלאגע איז אריינגעגעבן‬ ‫געווארן אן זיך פריער צו ווענדן צו‬ ‫נישט אראפשלינגען‪ ,‬ויהיו לצנינים‬ ‫בעיניהם‪ ,‬טראץ דעם וואס עס איז‬ ‫כ׳ תשרי‪ ,‬חול המועד סוכות‪,‬‬ ‫נישט בארואיגט‪ .‬אין אן אפדעיט פון‬ ‫שוין געווען גרייט‬ ‫די פאראנטווארטליכע פון ״שקל‬ ‫ט״ז תשרי האבן זיי צוגעברענגט א‬ ‫פארהאן אנדערע גרעסערע חלוקות‪,‬‬ ‫איז ארויס דער פסק‪ .‬דער שופט‬ ‫פרישן פרעסע באריכט איבער דער‬ ‫אנגייענדיג מיט די צוגרייטונגען‪,‬‬ ‫הטהור״‪ .‬די קלעגער האבן דאס אליין‬ ‫איז אבער "שקל הטהור" וואס ווערט‬ ‫האט געברענגט דעם ענטפער אז‬ ‫חלוקה אלס נדבה און יום‪-‬טוב הילף‪,‬‬ ‫האבן די עסקנים באשלאסן נישט‬ ‫ערקלערט מיטן חשש אז בשעת מען‬ ‫פארטיילט און פינאנצירט דורכ'ן‬ ‫די תמיכות זענען שוין פארטיילט‬ ‫און געטענה׳ט אז אויב די געלטער‬ ‫צו ווארטן אויף דעם געפלאנטן‬ ‫וועט ווארטן אויף אן ענטפער‪ ,‬וועט‬ ‫רבי'ן שליט"א‪ ,‬דער ריש גולת אריאל‬ ‫געווארן י״ג תשרי‪ .‬וויבאלד די חלוקה‬ ‫גייען צו די זעלבע מענטשן אויף דער‬ ‫צענטראלן חלוקה‪-‬מעמד‪ .‬די טשעקס‬ ‫די חלוקה שוין דערווייל פארקומען‪.‬‬ ‫און מגן חינוך הטהור‪ ,‬איז עפעס‬ ‫איז שוין געווען א ״מעשה עשוי״‪,‬‬ ‫זעלבער ליסטע‪ ,‬קען מען נישט בלויז‬ ‫זענען שוין געווען גרייט‪ ,‬און מען‬ ‫פרט‬ ‫אינטערעסאנטער‬ ‫אן‬ ‫וואס זיי קענען נישט אויסהאלטן‬ ‫און זיין סמכות אין דעם פראצעדור‬ ‫טוישן דעם נאמען פון דער חלוקה‪.‬‬ ‫האט זיך אריינגעלייגט זיי באלד‬ ‫אינעם פראצעדור איז געווען דאס‬ ‫און שפירן אז דא ליגט זייער הויפט‬ ‫איז געשטעלט בעיקר צו פארמיידן‬ ‫זיי האבן ווידער פארלאנגט א שנעלע‬ ‫צו פארטיילן דורך די גבאים אין די‬ ‫אריינשרייבן ״חסידות סאטמר״ אלס‬ ‫שטער‪ .‬און עס איז צום האפן אז‬ ‫א פארלעצונג אדער די ווייטערדיגע‬ ‫הכרעה‪.‬‬ ‫שטעט און קהילות‪.‬‬ ‫א באזונדערן צד אין דער קלאגע‪.‬‬ ‫מען זאל בקרוב זוכה זיין כי תעביר‬ ‫פעולות‪ ,‬האט ער אויסגעמעקט די‬ ‫די שנעלע רע‪-‬ארגאניזירונג‬ ‫דער שופט האט פארלאנגט א הסבר‬ ‫ממשלת זדון מן הארץ‪ ,‬בביטול‬ ‫קלאגע‪.‬‬ ‫מלכות המינות מתוך רחמים וחסדים‬ ‫דער פסק האט נישט אויסגעפארשט‬ ‫קלאגע ווערט‬ ‫האט נאך פארגרינגערט די חלוקה‪:‬‬ ‫אנשטאט אלע גבאים זאלן דארפן‬ ‫וועלכע לעגאלע קערפערשאפט‬ ‫מען מיינט דערמיט‪ .‬שפעטער‬ ‫גלויים‪ ,‬בביאת משיח צדקינו ומלכינו‬ ‫אדער אפגע'פסק׳נט די עצם טענות‪,‬‬ ‫פארמעקט‬ ‫קומען צו איין צענטראלן פלאץ‪ ,‬האט‬ ‫האבן די קלעגער אנערקענט אז די‬ ‫‪35‬‬ ‫בראשינו במהרה בימינו אמן‪.‬‬ ‫און עס איז אויך געגעבן געווארן אן‬ ‫חול המועד‬ ‫מען אפגעליפערט די טשעקס דירעקט‬ ‫חסידות איז נישט קיין באזונדערע‬ ‫נעמען אין באטראכט די שווערע‬ ‫קאנסעקווענצן וואס דער געזעץ קען‬ ‫האבן‪ .‬פאר אידישע איינוואוינער אין‬ ‫די פאראייניגטע שטאטן וואלט דאס‬ ‫מען גרייט זיך צו רוקן דעם זייגער טראץ‬ ‫געקענט זיין זייער שווער‪ ,‬וויבאלד‬ ‫די צייט צו קענען דאווענען שחרית‬ ‫וואלט אין לויף פון די ווינטער טעג‬ ‫פרואוון צו מאכן זומער‪-‬זייגער פערמענאנט‬ ‫אויסגעקומען אין א צייט ווען א‬ ‫דעם קומענדיגן מוצאי שבת פרשת‬ ‫מערהייט ארבעטסגעבער פארלאנגען‬ ‫וירא אום ‪ 2:00‬ביינאכט וועט מען‬ ‫אז דער ארבעטער זאל זיך שוין‬ ‫צוריקרוקן דעם זייגער מיט א שעה‬ ‫געפינען אין די ארבעט‪.‬‬ ‫צו ‪ ,1:00‬אזוי ווי אין די פארלאפענע‬ ‫יארן‪ .‬כאטש וואס דאס רוקן דעם‬ ‫נאך וואס דער געזעץ איז‬ ‫זייגער פאראויס פאר די זומער‬ ‫אריבער אין קאנגרעס איז דאס‬ ‫מאנאטן און דאס צוריקרוקן ביים‬ ‫צום‬ ‫געווארן‬ ‫אריבערגעשיקט‬ ‫ענדע פונעם זומער איז געווען א‬ ‫סענאט‪ ,‬וואו די סענאטארן האבן‬ ‫רעגלמעסיגער סדר אין אמעריקע‪ ,‬איז‬ ‫דאס געדארפט באטראכטן און‬ ‫אבער היי‪-‬יאר דאס רוקן דעם זייגער‬ ‫עווענטועל באשליסן צי זיי ווילן דאס‬ ‫אן ערנסטע נייעס‪ ,‬נאך וואס אין לויף‬ ‫באשטעטיגן‪ .‬אין פאקט זענען אבער‬ ‫פון די פארלאפענע חדשים האט‬ ‫געווען א צאל סענאטארן וואס האבן‬ ‫אויסגעקוקט ווי דער זייגער וועט שוין‬ ‫אויסגעדרוקט קעגנערשאפט צום ביל‪,‬‬ ‫פארבלייבן ביי "דעי‪-‬לייט סעיווינגס‬ ‫אריינגערעכנט רעפובליקאנער אין די‬ ‫טיים" פערמענאנט‪.‬‬ ‫פירערשאפט פונעם סענאט‪.‬‬ ‫אין לויף פונעם פארלאפענעם‬ ‫דער פרעזידענט האט פרובירט‬ ‫זומער האבן קאנגרעסלייט געשטימט‬ ‫צו לייגן דרוק אויף די סענאטארן‬ ‫אויף א "סאנשיין פראטעקשאן‬ ‫אין די לעצטע וואכן‪ ,‬אריינגערעכנט‬ ‫עקט" וועלכע וואלט געמאכט דעם‬ ‫איין מעסעדזש אין וועלכע ער האט‬ ‫זומער‪-‬זייגער פערמענאנט פאר די‬ ‫ארויסגעלייגט די פריוואטע טעלעפאן‬ ‫פאראייניגטע שטאטן‪ ,‬כאטש וואס דער‬ ‫נומער פון סענאטאר טאם קאטאן‬ ‫געזעץ האט געגעבן די מעגליכקייט‬ ‫פון ארקענסאו‪ ,‬אבער די סענאטארן‬ ‫פאר סטעיטס צו באשליסן אז זיי‬ ‫האבן זיך געהאלטן שטאנדהאפטיג‬ ‫ווילן נישט אנטיילנעמען און לאזן אז‬ ‫און אפגעווארפן די רופן צו רוקן‬ ‫דער זייגער זאל יא צוריקגיין צו איר‬ ‫דעם זייגער‪ ,‬און אלס רעזולטאט וועט‬ ‫אידישע ארגאניזאציעס זענען אבער‬ ‫פולקאמע שטיצע פונעם פרעזידענט‬ ‫מערהייט פון ‪ 308‬אנטקעגן‬ ‫אריגענעלע צייט‪.‬‬ ‫היי‪-‬יאר נישט זיין אנדערש ווי די‬ ‫אין די זעלבע צייט ארויסגעקומען‬ ‫וועלכער האט פארשפראכן דאס‬ ‫‪ 117‬שטימען צו אננעמען דעם‬ ‫דעם ‪'14‬טן יולי האט קאנגרעס‬ ‫פארלאפענע יארן‪.‬‬ ‫מיט א רוף צו די געזעצגעבער צו‬ ‫אונטערצושרייבן‪.‬‬ ‫געזעץ‪ ,‬וואס האט אויך געהאט די‬ ‫געשטימט מיט אן איבערוויגנדער‬ ‫ניו יארק סטעיט טראנספארטאציע‬ ‫דעפארטמענט‪ ,‬זאגנדיג אין א‬ ‫סטעיטמענט איבער דעם איניציאטיוו‬ ‫סטעיט פאליציי פארטיילט טיקעטס אין "הארד‪-‬‬ ‫אז "ארבעטער ביי די זייט פון‬ ‫שאסייען דארפן זיין פארזיכערט מיט‬ ‫זייער לעבן"‪ ,‬צייגנדיג אויף די גרויסע‬ ‫העט" אונטערנעמונג צו פארזיכערן ראוד ארבעטער‬ ‫צאל פאטאליטעטן פון עקסידענטן‬ ‫מיטגלידער פון די סטעיט‬ ‫ראוד ארבעטער‪ ,‬מיט דעם ציל צו‬ ‫אונטערנעמונג איז געקומען אין א‬ ‫די סטעיט פאליציי האט געמאלדן‬ ‫נישט‪-‬פאראנטווארטליכע‬ ‫דורך‬ ‫אינצידענט‬ ‫טראפיק‬ ‫פאליציי‬ ‫באשיצן די ארבעטער פון עקסידענטן‬ ‫צייט וואס די פאליציי אינפארסירט‬ ‫אז זיי האבן פארטיילט ארום ‪400‬‬ ‫דרייווערס‪.‬‬ ‫מענעדזשמענט האבן גענומען די‬ ‫פאראורזאכט דורך שנעל‪-‬פארנדיגע‬ ‫די געזעצן פון פארזיכערט דרייוון‬ ‫טיקעטס פאר מאטאריסטן אלס טייל‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫שריט אין צוזאמענהאנג מיט דעם‬ ‫דרייווערס‪.‬‬ ‫אין געגנטער וואו עס געפינען זיך‬ ‫פון איר "הארד‪-‬העט" אפאראציע‪ .‬די‬ ‫ניו יארק סטעיט טרופערס האבן‬ ‫פארטיילט טיקעטס פאר פארשידענע‬ ‫פארלעצונגען‪ ,‬און דער גרעסטער‬ ‫טייל דערפון איז געגאנגען פאר‬ ‫ספידינג‪ .‬אזויפיל ווי ‪ 181‬טיקעטס‬ ‫זענען פארטיילט געווארן פאר‬ ‫מענטשן וועלכע זענען געפארן‬ ‫העכער דעם ספיד לימיט‪ ,‬און ‪24‬‬ ‫טיקעטס פאר מענטשן וועלכע האבן‬ ‫גערעדט אדער געטעקסט אויף‬ ‫זייער טעלעפאן‪ .‬אזוי אויך זענען‬ ‫פארטיילט געווארן ‪ 19‬טיקעטס פאר‬ ‫"מואוו‪-‬אווער" פארלעצונגען אין‬ ‫וועלכע די דרייווערס האבן זיך נישט‬ ‫אריבערגערוקט א לעין ווי פארלאנגט‬ ‫לויטן געזעץ‪ 12 ,‬פאר סיטבעלט‬ ‫פארלעצונגען‪ ,‬און נאך ‪ 145‬טיקעטס‬ ‫פאר אנדערע פארלעצונגען‪.‬‬ ‫‪36‬‬ ‫פראיעקט ווערט אנגעפירט דורך‬ ‫ארענדזש קאונטי‪ ,‬וועלכע באנוצט זיך‬ ‫פאר דער ארבעט מיט אירע אייגענע‬ ‫ארבעטער פונעם דעפארטמענט‬ ‫נייער בריק אריינגעשטעלט געווארן אויפן‬ ‫פון פובליק ווארקס‪ ,‬וועלכע נעמען‬ ‫אויף זיך באדייטנדע טיילן פון די‬ ‫קאנסטרוקציע‪.‬‬ ‫פלאץ פונעם באומאן בריק אין בלומינג גראוו‬ ‫דער אויסטויש פונעם ‪ 42‬פוס‬ ‫יולי צוליב די ארבעט‪ .‬ביים אנהייב‬ ‫אלטן בריק אויף טשערי היל ראוד‪.‬‬ ‫ארבעטער פונעם ארענדזש קאונטי‬ ‫א וויכטיגער שריט איז דורכגעפירט‬ ‫לאנגן בריק איז שוין יארן אין‬ ‫פונעם פראיעקט האבן די באאמטע‬ ‫דעפארטמענט פון פובליק ווארקס‬ ‫געווארן אינעם פראיעקט צו‬ ‫דער בריק‪ ,‬וועלכער געהערט צו‬ ‫פלאנירונג‪ .‬קאונטי רעקארדס האבן‬ ‫געשאצט אז די פארשליסונג וועט‬ ‫האבן מיט הצלחה אוועקגעשטעלט‬ ‫אוועקשטעלן דעם נייעם באומאן בריק‬ ‫דער קאונטי און געפינט זיך נעבן‬ ‫פריער אנגעוויזן אויף שעדיגונגען‬ ‫אנהאלטן אומגעפער ‪ 120‬טעג‪ .‬דער‬ ‫דעם נייעם בריק אויפן פלאץ פונעם‬ ‫אינעם טאון אוו בלומינג גראוו‪ ,‬ווען‬ ‫שאור דרייוו‪ ,‬איז פארשלאסן זינט סוף‬ ‫אינעם בריק‪ ,‬ווי אויך אויף זארגן‬ ‫איבער וואסער ארום די יסודות‪ .‬די‬ ‫פראבלעמען האבן געברענגט די‬ ‫באאמטע צום באשלוס אז מען דארף‬ ‫אינגאנצן צואווארפן דעם בריק און‬ ‫עס איבערטוישן מיט א נייעם‪.‬‬ ‫אין אקטאבער ‪ 2025‬האט די‬ ‫ארענדזש קאונטי לעגיסלאטור‬ ‫באשטעטיגט ביז ‪ 1.386‬מיליאן דאלאר‬ ‫פאר דעם פראיעקט‪ .‬יעצט‪ ,‬ווען דער‬ ‫נייער בריק איז שוין אויפן פלאץ‪ ,‬זאגן‬ ‫די קאונטי באאמטע אז די ארבעט‬ ‫גייט ווייטער לויטן פלאן‪ ,‬און מען‬ ‫ערווארטעט אז דער פראיעקט וועט‬ ‫פארענדיגט ווערן פריער ווי אריגינעל‬ ‫געשאצט‪ ,‬אין נאוועמבער‪ .‬דער נייער‬ ‫בריק וועט צושטעלן מער זיכערקייט‬ ‫און פעסטקייט אויף לאנגע יארן‪.‬‬ ‫דינאפאלי און סקופיס‪:‬‬ ‫ווילעדזש אוו סאוט‪-‬‬ ‫מיליאנען דאלארן‬ ‫בלומינגראוו פירט דורך‬ ‫פריוואטע געלטער ליגן‬ ‫רעגלמעסיגע פאררעכטונגען‬ ‫אין די סטעיט קאסע‬ ‫אויף די וואסער סיסטעם‬ ‫פאראורזאכט אז די וואסער זאל באקומען א קאליר‪.‬‬ ‫די וואסער סיסטעם פונעם ווילעדזש אוו סאוט‪-‬‬ ‫געווארן צום סטעיט אפיס‪,‬‬ ‫וואלקיל‬ ‫אוו‬ ‫טאון‬ ‫די‬ ‫בלומינגראוו האט דעם פארלאפענעם מאנטאג‬ ‫די ווילעדזש האט דעריבער אנגעזאגט פאר די‬ ‫וועלכער האלט אזעלכע סכומים‬ ‫מעדיקעל‬ ‫עמוירדזשענסי‬ ‫אדורכגעפירט נויטיגע פאררעכטונגען צו די וואסער‬ ‫איינוואוינער אז דעם קומענדיגן אינדערפרי זאל מען‬ ‫ביז די ריכטיגע בעלי בתים פאדערן‬ ‫סערוויסעס אין אראנדזש קאונטי‬ ‫סיסטעם‪ ,‬אין וועלכע א געוויסע מאטעריאל וואס האט‬ ‫לאזן רינען די וואסער פאר עטליכע מינוט ביז עס‬ ‫זיי צוריק‪ .‬מיט דער הילף פונעם‬ ‫האט צוריקבאקומען ‪16,035.32‬‬ ‫קערט זיך צוריק צו‬ ‫אפיס פון סקופיס האבן זיי ענדליך‬ ‫דאלאר אין געלטער וואס האבן‬ ‫איר געווענליכער‬ ‫געהערט צו דער אגענטור‪ ,‬אבער‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫באוויזן צוריקצובאקומען דאס‬ ‫קאליר‪ ,‬און אזוי‬ ‫געלט‪.‬‬ ‫זענען געבליבן אין די סטעיט‬ ‫אויך אז מען זאל זיך‬ ‫קאסע‪ ,‬אזוי ווי מיליאנען אנדערע‬ ‫נישט באנוצן מיט‬ ‫לויט די סטעיט באאמטע ווארטן‬ ‫געלטער וועלכע געפינען זיך דארט‪.‬‬ ‫וואש‪-‬מאשין‬ ‫די‬ ‫כמעט ‪ 107‬מיליאן דאלאר אין‬ ‫ניו יארק סטעיט קאמפטראלער‬ ‫דורכאויס די צייט‪,‬‬ ‫ענליכע געלטער אויף איינוואוינער‪,‬‬ ‫טאמאס דינאפאלי און סטעיט‬ ‫כדי צו פארמיידן‬ ‫געשעפטן און ארגאניזאציעס‬ ‫סענאטאר דזשעימס סקופיס האבן‬ ‫דאס פארפלעקן‬ ‫אין אראנדזש קאונטי‪ .‬דאס‬ ‫איבערגעגעבן א טשעק פאר דעם‬ ‫די קליידונג אדער‬ ‫קען ארייננעמען געלטער פון‬ ‫אגענטור אויף דער סומע‪ ,‬און‬ ‫וועש‪.‬‬ ‫אלטע באנק‪-‬קאנטעס‪ ,‬נישט‪-‬‬ ‫אויסגענוצט די געלעגנהייט צו‬ ‫איינגעקעשטע טשעקס‪ ,‬סטאק‪-‬‬ ‫אויפמערקזאם מאכן דעם ציבור‬ ‫מעלדונג‬ ‫די‬ ‫סערטיפיקאטן און אומבאנוצטע‬ ‫איבער ענליכע געלטער וואס‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫גיפט‪-‬קארטלעך‪ .‬דינאפאלי און‬ ‫ווארטן אויף זייערע באלעבאטים‪.‬‬ ‫הויפטזעכליך פאר‬ ‫סקופיס האבן אויפגעפאדערט‬ ‫איינוואוינער‬ ‫די‬ ‫די געלטער זענען געקומען‬ ‫וועלכע וואוינען‬ ‫דעם ציבור נאכצוקוקן צי עס‬ ‫פון אינשורענס‪-‬באצאלונגען און‬ ‫אין די לעיק‪-‬שאור‬ ‫געפינען זיך ביים סטעיט געלטער‬ ‫טשעקס וואס די אגענטור האט‬ ‫אומגעגנט‪.‬‬ ‫אויף זייער נאמען וואס זיי קענען‬ ‫קיינמאל נישט באקומען‪ .‬מיט‬ ‫‪37‬‬ ‫צוריקבאקומען‪.‬‬ ‫דער צייט זענען זיי איבערגעגעבן‬ ‫שוידערליכע קאנסעקווענצן וואס‬ ‫דאס אריבערפארן א סקול באס קען‬ ‫האבן‪.‬‬ ‫איבער ‪ 1,000‬סקול באסעס פארמאגן שוין‬ ‫אונטער דעם ניו יארק סטעיט‬ ‫געזעץ דארף א דרייווער זיך‬ ‫אפשטעלן ווען א סקול באס בלינקט‬ ‫קאמערעס צו כאפן דרייווער וועלכע פארן אריבער‬ ‫מיט רויטע לעמפלעך‪ ,‬אפגעזען דעם‬ ‫מיט קאמערע רעקארדירונגען וואס‬ ‫זענען די באסעס פון קרית יואל‪ ,‬ווי‬ ‫וואס שיקן אויטאמאטיש א שטראף‬ ‫דער אראנדזש קאונטי עקזעקוטיוו‬ ‫ריכטונג וואו דער דרייווער וויל פארן‪.‬‬ ‫זענען אפגעכאפט געווארן לעבעדיג‬ ‫אויך די מאנראו‪-‬וואודבארי סקול‬ ‫טיקעט פאר אזעלכע דרייווער‬ ‫און די קאונטי עמוירדזשענסי‬ ‫די ערשטע פארלעצונג טראגט מיט‬ ‫פון לאקאלע סקול באסעס‪ ,‬זאגנדיג‬ ‫דיסטריקט‪ ,‬וואשינגטאנוויל סקול‬ ‫וואס פארלעצן דעם געזעץ‪ .‬צווישן‬ ‫סערוויסעס דעפארטמענט האבן‬ ‫זיך א שטראף פון ‪ $250‬וואס ווערט‬ ‫אז די פעלער צייגן אן אלארמירנדע‬ ‫דיסטריקט און נאך‪.‬‬ ‫די פילצאליגע אנדערע סקול‬ ‫ארויסגעלייגט א רעקארדירונג‬ ‫דירעקט געשיקט צום אייגנטומער פון‬ ‫ראטע פון מענטשן וועלכע‬ ‫די באאמטע האבן זיך באנוצט‬ ‫דיסטריקטס אין די קאונטי וועלכע‬ ‫איבער סקול‪-‬באס זיכערהייט‪ ,‬מיט א‬ ‫דעם אויטא‪.‬‬ ‫זענען נישט באוואוסטזיניג צו די‬ ‫נעמען אנטייל אין דעם פראגראם‪,‬‬ ‫ווארענונג פאר מאטאריסטן איבער די‬ ‫געפאר פון אריבערפארן אומלעגאל‬ ‫ווען א סקול באס שטעלט זיך אפ‬ ‫צו אויפנעמען אדער אראפלייגן‬ ‫סטודענטן‪ .‬די רעקארדירונג האט‬ ‫געוויזן אינצידענטן ווי קארס פארן‬ ‫אריבער סקול באסעס‪ ,‬און די‬ ‫שרעקעדיגע פעלער וועלכע זענען‬ ‫פארמיטן געווארן אין די לעצטע‬ ‫מינוטן‪.‬‬ ‫אין דעם מעלדונג פארציילט‬ ‫די קאונטי אז איבער ‪ 1,000‬סקול‬ ‫באסעס איבער די קאונטי פארמאגן‬ ‫שוין אינפארסירונג קאמערעס‪,‬‬ ‫האדסאן ריווער‪ ,‬אלס טייל פונעם‬ ‫ברייטערן האדסאן טונעל פראיעקט‪ .‬די‬ ‫צוויי פאראלעלע טונעלן וועלן יעדער‬ ‫זיין ארום ‪ 5,100‬פוס לאנג‪ .‬פאר די‬ ‫ענדליך אנגעהויבן פאקטישע גראבונגען‬ ‫גראבונגען וועט מען נוצן צוויי ריזיגע‬ ‫טונעל‪-‬גראב‪-‬מאשינען‪ ,‬וועלכע וועגן‬ ‫יעדער ‪ 1,680‬טאן‪.‬‬ ‫ביים נייעם האדסאן טונעל‬ ‫גראבונגען אין נארט בערגען‪ .‬דער‬ ‫דזשערסי‪ ,‬מיט ארום ‪ 30‬פיס טעגליך;‬ ‫די ארבעט איז אריין אין קראפט‬ ‫נאך יארן פון פלאנירונג און‬ ‫עס איז צום האפן אז דער פראיעקט‬ ‫פראיעקט‪ ,‬וועלכע מען האט אנגעהויבן‬ ‫שפעטער וועלן אנדערע מאשינען‬ ‫נאך וואס די לעצטע טעסטס זענען‬ ‫פאליטישע קאמפן‪ ,‬גייט ענדליך‬ ‫וועט העלפן לינדערן די טראפיק‬ ‫בויען אין אויגוסט ‪ ,2024‬וועט בויען די‬ ‫גראבן אונטערן האדסאן ריווער‪.‬‬ ‫אדורכגעפירט געווארן‪ .‬די ערשטע‬ ‫אריין אין גאנג די פאקטישע ארבעט‬ ‫אנשטויסענישן אריין און ארויס פון‬ ‫ערשטע מייל פון די צוויי נייע טונעלן‬ ‫אין די פארלאפענע וואכן האט זיך‬ ‫פאזע וועט גראבן בערך איין מייל‬ ‫צו גראבן דעם נייעם טונעל אונטערן‬ ‫ניו יארק סיטי‪.‬‬ ‫אויף דער ניו דזשערסי זייט פונעם‬ ‫אנגעהויבן די ארבעט פון די טונעל‪-‬‬ ‫אונטער די פאליסיידס ראוד אין ניו‬ ‫האדסאן ריווער‪.‬‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫‪38‬‬ ‫זֵכר ַצ ִּדיק ִל ְב ָר ָכה‬ ‫ֶ‬ ‫יומא דהילולא קדישא פון כ"ק הגה"ק מ'שא ַרמא ַש זצללה"ה‬ ‫אָּפגעהא ַלטן געוואָרן מיט גרויס התעוררות און רגשי קודש‬ ‫ריזיגער ציבור ביים צענטראלן יארצייט סעודה וסיום הש"ס אינעם גרויסן סוכה שע"י בית‬ ‫מדרשו אין קרית יואל‪ ,‬בראשות בנו וממלא מקומו הגה"צ גאב"ד שארמאש שליט"א‬ ‫טויזנטער זענען שופך שיח ביים ציון הקדוש להפקד בדבר ישועה ורחמים ביום ההילולא‪ ,‬דאנערשטאג נאכמיטאג און הושענא רבא‬ ‫רב שליט"א געבענטשט על הכוס‪ ,‬און‬ ‫לשער ואין לתאר‪ .‬ווי אויך האט דער‬ ‫הגאונים הצדיקים שליט"א‪ ,‬און פילע‬ ‫מורה הוראה מובהק אין שטאט און‬ ‫קרית יואל‪ – .‬מיט רגשי געגועים‬ ‫דער ציבור איז אריבער נעמען לחיים‬ ‫רב שליט"א ארומגערעדט איבער זיין‬ ‫רבנים ודיינים שליט"א‪.‬‬ ‫דער חכם וצדיק צו וועמען מען פלעגט‬ ‫און מיט א דערהויבענע שטימונג האבן‬ ‫און מקבל זיין ברכות קדשו פונעם רב‬ ‫שטארקע צפיה לגאולה‪ ,‬ווי דער בעל‬ ‫גיין זיך שואל עצה זיין און מקבל זיין א‬ ‫תושבי קרית יואל בפרט‪ ,‬און תלמידים‬ ‫דער רב שליט"א האט געמאכט‬ ‫שליט"א‪.‬‬ ‫ההילולא פלעגט שטענדיג אריינקאכן‬ ‫ברכה בעת צר און בעת שמחה‪.‬‬ ‫וחסידים איבער דער גארער וועלט בכלל‪,‬‬ ‫דעם סיום הש"ס וואס איז געלערנט‬ ‫דערין און משמיע זיין הערליכע רמזים‬ ‫אפגעהאלטן די ‪'9‬טע יומא דהילולא‬ ‫געווארן אינאיינעם דורך די בני‬ ‫תפילת שחרית‪,‬‬ ‫אויף די גאולה יעדעס יאר‪.‬‬ ‫המשפחה והקהילה‪ ,‬און געזאגט דעם‬ ‫סעודת הילולא וסיום‬ ‫קדישא פונעם עמוד צלותהון דישראל‪,‬‬ ‫הלל והושענות‬ ‫דערנאך איז געהערט געווארן א‬ ‫הדרן און קדיש‪ .‬דאן האט דער רב‬ ‫הש"ס מיטוואך‬ ‫כ"ק מרן הגה"ק משארמאש זצ"ל‪ ,‬דעם‬ ‫פארלאפענעם חול המועד סוכות‪.‬‬ ‫ומסיבת לחיים‬ ‫גאר רייכע און באלערנדע דרשה‬ ‫דורך הרה"ח ר' יודל האללענדער‬ ‫שליט"א אויפגעטרעטן מיט א דרשה‪,‬‬ ‫אויפדערנאכט‬ ‫וואו ער האט ארומגערעדט איבער‬ ‫דער טאג פונעם יומא דהילולא‬ ‫דאנערשטאג אינדערפרי איז זיך‬ ‫הי"ו‪ ,‬לאנגיעריגער בעל קורא אינעם‬ ‫די עבודה פונעם טאטן זצ"ל אין די‬ ‫מיטוואך אויפדערנאכט‪ ,‬ליל יומא‬ ‫איז א זמן פון א געוואלדיגער עת‬ ‫א ריזן ציבור תלמידים וחסידים‬ ‫שארמאשער ביהמ"ד‪ ,‬וועלכער האט‬ ‫ג' עמודי עולם‪ ,‬ארויסברענגענדיג זיין‬ ‫דהילולא‪ ,‬איז זיך צוזאמגעקומען א‬ ‫רצון ווען עס ווערט דערמאנט זכרונו‬ ‫צוזאמגעקומען צו דאווענען בצוותא‬ ‫בחן ובלשון לימודים ארויסגעברענגט‬ ‫זעלטענע התמדה בתורה‪ ,‬ווי זיין מויל‬ ‫פילקעפיגער ציבור תלמידים‪ ,‬חסידים‬ ‫הבהיר‪ ,‬בפרט ביים ציבור תושבי קרית‬ ‫חדא בבית מדרשו של רבי – דעם‬ ‫די פילע מעלות‪ ,‬הנהגות ישרות און‬ ‫האט קיינמאל נישט אויפגעהערט צו‬ ‫ואנשי מעשה צום סעודת הילולא‬ ‫יואל וואס זענען אויפגעוואקסן בצילו‬ ‫מקום קדוש וואו דער בעל ההילולא‬ ‫מידות טובות וואס מען האט אלץ‬ ‫רעדן דברי תורה; זיין געוואלדיגע‬ ‫וסיום הש"ס‪ ,‬וואס איז אפגעראכטן‬ ‫פונעם רב זצ"ל‪ .‬די וועלכע האבן זיך‬ ‫האט מתפלל געווען רבות בשנים‪.‬‬ ‫געזען און געלערנט ביים רב זצ"ל‪.‬‬ ‫עבודה בתפילה‪ ,‬ווי ער האט שטענדיג‬ ‫געווארן אויף א גרויסן פארנעם אינעם‬ ‫געקלאמערט ארום אים‪ ,‬געדאוונט ביי‬ ‫דער רב שליט"א איז צוגעגאנגען‬ ‫מיט שיר המעלות זענען מכובד‬ ‫געקאכט און מקפיד געווען אויף‬ ‫גרויסן סוכה שע"י בית המדרש דקהל‬ ‫אים אין בית המדרש‪ ,‬און זיך גארנישט‬ ‫פארן עמוד און פארגעדאוונט שחרית‪,‬‬ ‫געווארן די חשוב'ע פני העדה‪ :‬הרה"ח‬ ‫זמן תפילה; און זיין גרויסע עבודה‬ ‫תפארת נפתלי שארמאש‪ ,‬בראשות בנו‬ ‫גערירט ָאן אים על כל דבר קטן וגדול‪,‬‬ ‫הלל‪ ,‬די נענועים‪ ,‬און די הושענות‬ ‫ר' יואל'יש גאנץ הי"ו‪ ,‬הרה"ח ר' יחיאל‬ ‫אין גמילת חסדים‪ ,‬די אומגעהויערע‬ ‫וממלא מקומו הגה"צ גאב"ד שארמאש‬ ‫קענען נישט פארגעסן זיין געטליכן‬ ‫מיט א התעוררות רב‪.‬‬ ‫גלויבער הי"ו‪ ,‬און הרה"ח ר' זלמן‬ ‫סכומים צדקה וואס ער האט‬ ‫שליט"א‪ ,‬צוזאמען מיט די קינדער און‬ ‫דמות‪ .‬דער ציבור האט יארן לאנג נהנה‬ ‫נאכן דאווענען איז פארגעקומען‬ ‫פאלאק הי"ו‪ .‬נאך די סעודה האט דער‬ ‫אוועקגעטיילט פאר אידן וואס איז אין‬ ‫איידעמער פונעם רב זצ"ל‪ ,‬הרבנים‬ ‫געווען מאור תורתו‪ ,‬זייענדיג דער‬ ‫א גרויסע מסיבת לחיים אינעם‬ ‫סוכה שע"י הביהמ"ד‪ ,‬וואו דער רב‬ ‫שליט"א האט פארציילט פארן ציבור‬ ‫גאר אינטערעסאנטע סיפורי קודש‪,‬‬ ‫הנהגות‪ ,‬ועובדות פונעם טאטן דער‬ ‫בעל ההילולא זצ"ל‪.‬‬ ‫נייער ביליגערער ראטע פאר אראנדזש קאונטי‬ ‫עלי' לציון הקדוש‬ ‫איינוואוינער ביים מאריא קאומא בריק‬ ‫בעצם יומא דהילולא‬ ‫גוטן צושטאנד און איז נישט אפגערופן אדער‬ ‫איינגעפירט‪.‬‬ ‫איינוואוינער פון אראנדזש קאונטי וועלן‬ ‫איבערגעגעבן געווארן פאר קאלעקשאן‪ .‬די‬ ‫לויט דער מעלדונג‪ ,‬וועט דער נייער "‪"MCRO‬‬ ‫אין דער נאנטער צוקונפט קענען געניסן פון א‬ ‫דאנערשטאג נאכמיטאג ביומא‬ ‫אדרעס וואס איז איינגעשריבן אויפן קאנטע‬ ‫פלאן ערמעגליכן פאר קוואליפיצירטע אראנדזש‬ ‫ספעציעלן ביליגערן ראטע ביים פארן איבערן‬ ‫דהילולא איז מען ארויף צום ציון‬ ‫דארף זיך געפינען אין אראנדזש קאונטי‪ ,‬און‬ ‫קאונטי איינוואוינער צו באצאלן בלויז ‪ 5.80‬דאלאר‬ ‫גאווערנאר מאריא מ‪ .‬קאומא בריק‪ ,‬אונטער א‬ ‫הקדוש אויפן בית החיים אין קרית‬ ‫דער לייסענס פלעיט פונעם אויטא דארף אויך‬ ‫פאר יעדע רייזע איבערן בריק מיט א פאסאזשיר‬ ‫נייעם פראגראם וועלכע ווערט יעצט אנטוויקלט‬ ‫יואל בראשות בנו הגדול הגה"צ‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫זיין רעגיסטרירט אין אראנדזש קאונטי און זיין‬ ‫אויטא‪ .‬דער פלאן וועט נישט פארלאנגען קיין‬ ‫דורך די ניו יארק סטעיט טראוועי אויטאריטעט‪.‬‬ ‫הגאב"ד שליט"א‪ .‬אום איינס דרייסיג‬ ‫צוגעלייגט צום אי‪-‬זי‪-‬פעסס קאנטע‪.‬‬ ‫מינימום צאל רייזעס‪ ,‬און דער איינוואוינער וועט‬ ‫אין די יעצטיגע טעג האבן איינוואוינער פון‬ ‫האט זיך דארט אנגעזאמלט א ריזיגער‬ ‫ציבור אידן וואס זענען געקומען‬ ‫פאר די וועלכע פארמאגן מער ווי איין אי‪-‬זי‪-‬‬ ‫קענען באקומען דעם דיסקאונט אפילו אויב ער‬ ‫קרית יואל רבתי אנגעהויבן באקומען בריוון פון‬ ‫מתפלל זיין לטובת הכלל והפרט‪.‬‬ ‫פעסס טעג‪ ,‬וועט יעדע בארעכטיגטע לייסענס‬ ‫באנוצט זיך נאר טיילמאל מיטן בריק‪.‬‬ ‫אי‪-‬זי‪-‬פעסס‪ ,‬אין וועלכע זיי ווערן אינפארמירט‬ ‫דער רב שליט"א האט פארגעזאגט‬ ‫פלעיט דארפן זיין פארבונדן מיט איר אייגענעם‬ ‫כדי צו קענען געניסן פונעם ביליגערן ראטע‪,‬‬ ‫אז זייערע קאנטעס טרעפן די פארלאנגטע‬ ‫די פרקי תהילים בהתעוררות רב און‬ ‫טעג כדי צו באקומען דעם דיסקאונט‪ .‬דער פלאן‬ ‫דארף דער באנוצער פארמאגן אן ניו יארק אי‪-‬‬ ‫באדינגונגען צו קענען אנטיילנעמען אינעם‬ ‫מיט השתפכות הנפש‪ ,‬איינרייסנדיג‬ ‫וועט נאר זיין גילטיג פאר פאסאזשיר אויטאס‪,‬‬ ‫זי‪-‬פעסס קאנטע וועלכע געפינט זיך אין א‬ ‫נייעם פראגראם‪ ,‬ווען עס וועט ווערן למעשה‬ ‫פאר ישועות הכלל והפרט‪ .‬דערנאך‬ ‫און וועט נאר קענען גענוצט ווערן אין אויטאס‬ ‫האט דער רב שליט"א מכבד געווען‬ ‫וועלכע זענען רעגיסטרירט אין אראנדזש קאונטי‪.‬‬ ‫אחיו הגה"צ רבי אברהם שליט"א‬ ‫פארצולערנען די משניות כנהוג‪ .‬דער‬ ‫דער פראגראם געפינט זיך דערווייל נאך‬ ‫ציבור האט נאך א לענגערע צייט‬ ‫אינעם אנטוויקלונג פראצעס‪ ,‬און אי‪-‬זי‪-‬פעסס‬ ‫שופך שיח געווען ביים ציון‪ ,‬אז זכותו‬ ‫האט אונטערגעשטראכן אז די קאסטומערס‬ ‫הגדול פונעם צדיק זאל מגין זיין‬ ‫דארפן יעצט גארנישט טון‪ .‬די בארעכטיגטע‬ ‫איבער גאנץ כלל ישראל‪.‬‬ ‫איינוואוינער וועלן באקומען א פרישע מעלדונג‬ ‫ווען דער פלאן ווערט למעשה איינגעפירט‪.‬‬ ‫זכר צדיק וקדוש לברכה לחיי העולם‬ ‫‪39‬‬ ‫הבא!‬ ‫הד"ר נאה‪ ,‬זי"ו העולם; מה"ר כי בא מוע"ד‪:‬‬ ‫אויסנאליכע קארדינאציע צווישן‬ ‫צענדליגער סובס און הונדערטער‬ ‫בוי מייסטער קארדאנירט אין בליץ‬ ‫שנעלקייט ערמעגליכט בס"ד פתיחת‬ ‫בנין ביהמ"ד הגדול אין קרית יטב לב‬ ‫צו די ימים נוראים העעל"ט‬ ‫צושטאנד געברענגט דורך די בארימטע אפסקעיל ‪ ARROW‬בילדערס אין שפיץ פון מו"ה אבא גרינהויט הי"ו‬ ‫שטאפל ביי שטאפל בילדער כראנאלאגיע‪:‬‬ ‫איבערזיכט אויף די אומגלויבליכע מחזה וואס האט געברענגט א רויע סטרוקטור צום גמר השלימות ביזן קביעות מזוזה! טויזנטער דעטאלן אין קארגע צוויי‬ ‫וואכן‪ :‬שיטראק‪ ,‬אינסאלעישאן‪ ,‬עלעקטריק‪ ,‬טיילס‪ ,‬שטיגן‪ ,‬פלאמבינג‪ ,‬קארידארן‪ ,‬עיר קאנדישאן‪ ,‬לייטס‪ ,‬ארון הקודש‪ ,‬פרעכטיגע מאלדינג על כותלי וגג ההיכל‪,‬‬ ‫אהערגעשטעלט דורך די בארימטע ‪ ARROW‬אפסקעיל בילדערס אין שפיץ פון מו"ה אבא גרינהויט הי"ו וועלכע האט נישט פארמאכט די אויגן און געארבעט רונדע‬ ‫דעם זייגער צו ברענגן פאר קרית יטב לב א הערליכע פראדוקט אין א בליץ שנעלקייט‪ .‬וואו די הונדערטער תושבים האבן געפראוועט דעם געהויבענעם ערשטן‬ ‫ימים נוראים בראשות הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א אין פרעכטיגן בנין ביהמ"ד הגדול לשביעת רצון תושבי העיר מיטן פולסטן באקוועמליכקייט און הרחבת הדעת‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫שטיגן געגאסן‪ ,‬טירן אינטאלירט‬ ‫פארנומענע קאנסטרוקציע זאנע אינעם עזרת נשים צו‬ ‫קאנעקטן לעצטע לייטס שוין נאכן ערשטן פייף!‬ ‫‪40‬‬ ‫ביים גיסן ספעציעלע זאמד אנצוהייבן (און ענדיגן)‬ ‫ריזיגע עיר קאנדישאן מאשינען אויפגעהויבן און אינסטאלירט בשעת צעמענט‬ ‫טיילס אין עזרת נשים‪ .‬מערקט פולע רויע דאך‬ ‫פירמע איז אקטיוו אויף די שטיגן ‪ -‬מערקט לייטער ביים פענסטער אין היכל ביהמ"ד‬ ‫ריזיגע עיר קאנדישאן מאשינען אויפגעהויבן און אינסטאלירט בשעת צעמענט פירמע איז אקטיוו אויף די שטיגן ‪ -‬מערקט לייטער ביים פענסטער אין היכל ביהמ"ד‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫רויע דאך און ווענט און רצפת ההיכל אן טיילס געציילטע טעג בעפאר יו"ט‬ ‫‪41‬‬ ‫פיבערדיגע ארבעט אום סאמע עריו"ט צו אינסטאלירן עלעקטריק אין ווייבער שוהל‬ ‫היכל ביהמ"ד זשומעט מיט ארבעטער‬ ‫גרויסע קארידארן צום היכל ביהמ"ד איינגעטיילט‬ ‫עוד מעט כי פנה יום‪ :‬מלאכת הבנוי' אין עזרת נשים כמעט פארענדיגט‪.‬‬ ‫צווישן מאנשאפט צו ענדיגן טיילס‪ ,‬לייטס‪ ,‬פעינט וכדו'‬ ‫מערקט אקטיווע בוי זאנע אין היכל ביהמ"ד‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫עשרה ראשונים באטראכטן געפלעפט אויסנאם‬ ‫נתוספו ספסלי ביהמ"ד‪ :‬ווארטן מיט געדולד צום גמר‬ ‫הערליכע און פלינקע ארבעט בהיכלו כולו אומר כבוד‬ ‫הבנין בשלימות גמור דורך די 'עראו' בילדערס‬ ‫‪42‬‬ ‫היכל הגדול פיבערט אין גרויסן‪ .‬ווערט געזען מו"ה אבא אין צענטער פונעם שטורעם‬ ‫מען פעינט דעם ברייטן קארידאר אין בנין ביהמ"ד הגדול‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫כותלי ההיכל באצירט מיט פרעכטיגע טיילס‬ ‫עלעקטריק באקס פארנט פון בנין ביהמ"ד אינסטאלירט‬ ‫‪43‬‬ ‫ילדי העיר באטראכטן די ארבעט ביים גיסן די ברייטע שטיגן צום בנין ביהמ"ד‬ ‫הייצונג אונטער די שטיגן בעפארן גיסן די צעמענט‬ ‫מו"ה אבא גרינהויט הי"ו פון ‪ ARROW‬פארטון אין די מלאכת הקודש צו‬ ‫קארדאנירן די עבודת הקודש צו זיין גרייט אויף יו"ט‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫מו"ה אבא גרינהויט הי"ו פון ‪ ARROW‬אפסקעיל בילדערס אין היכל ביהמ"ד על משמר העבודה‬ ‫ביים פלאסטערן די פריש געגאסענע צעמענט‬ ‫‪44‬‬ ‫תמרים‪ ,‬ווער ח‬ ‫ס'וועט נאך אוי‬ ‫אפהאנדלונג‬ ‫געמיינט דער‬ ‫דערמאנט פון‬ ‫און ווען ביורען‬ ‫א טויש אויף‬ ‫דא רעדט מע‬ ‫נייע ווייניארד‬ ‫די פרישע פרא‬ ‫‪#6‬‬ ‫ארומיגע קליינ‬ ‫פאר הונדערט‬ ‫קרית יואל'ער‬ ‫די מאפע‬ ‫איינעם פאראג‬ ‫און דא איז ג‬ ‫דער שטח פון‬ ‫אונטער נייע א‬ ‫צו צוויי טויזנט‬ ‫גייט אדורך – מ‬ ‫מאנראו פלענע‬ ‫שיינע פאר טו‬ ‫הונדערטער עי‬ ‫רעדנדיג פ‬ ‫אינטערעסאנט‬ ‫מעגליך טראגן‬ ‫דעעש‪ ,‬דעעש‪ ,‬ווי לאנג ביסטו‪...‬‬ ‫גאסן‪ ,‬פשוט צ‬ ‫וואס ציען זיך‬ ‫דער אויסקויף פונעם ריזיגן שטח איז א נייע בלעטל כאטש געווען בעסער ווי די פריערדיגע ווערסיע פון אריינפאלן בויען א בריקל אויך צו קענען כאפן א שפאציר א טפח העכערממש ווי ביי‬ ‫מירטל‪ ,‬דארט‬ ‫דערויף יעדן טאג מיט צופרידנהייט‪.‬‬ ‫בלאקאדעסטראפיק‪.‬‬ ‫זענען דידי לויפנדע‬ ‫בענטשן‪,‬‬ ‫פארלאפענעם גומל‬ ‫פרייטאג‬ ‫כמעט ביז דארפן‬ ‫אראפ‬ ‫זענען‬ ‫היטש‪-‬סטאנציעסבארג‬ ‫וועלכע‬ ‫און אין א טיפע‬ ‫טוישיואל בפרט‪,‬‬ ‫געשאפענע‬ ‫שטאט'אקרית‬‫אונזערקאלום‬ ‫צו מאל"‬‫מאלפון‬ ‫געשיכטע‬ ‫אינעם "פון‬‫אין די‬ ‫אסאךדי אויטא‬ ‫אנדערעראבלינג‪ .‬ס'קע‬ ‫אריבערגיין‬ ‫נאר‬ ‫נישט‬ ‫אלס א ביזנעס‪ ,‬אזוי ווי‬ ‫העלפן‬ ‫וועט‬ ‫בריקל‬ ‫אזא‬ ‫וויילע‪ ,‬וואס‬ ‫קורצע‬‫זייט‬‫אנדערעא‬ ‫די‬ ‫אויף‬ ‫באזייטיגט אויף‬ ‫איז‬ ‫יואל‬ ‫געווען‬ ‫קרית‬ ‫דריטל פון‬ ‫די אקארנער‬ ‫ווען‬ ‫אצינדביי‬ ‫אבער‬ ‫פארמירן‬ ‫געפינטזיך צו‬ ‫ערווארטעט‬ ‫שטח‬ ‫דער‬ ‫ערשיינט‬‫בכלל‪.‬‬ ‫אידענטום‬ ‫וועלכע‬ ‫חרדישן‬ ‫יואל'ער מאפע'‪,‬‬ ‫גאנצן‬ ‫קרית‬ ‫פון‬ ‫אויף די‬ ‫יואל‪,‬זיך לייכט‬ ‫מ'קען‬ ‫ווייל‬ ‫מאטאריסטן‬ ‫נייגעריגעטראפיק‬ ‫עטליכע גראד‬ ‫געברענגט‬ ‫פלייץפון האט‬ ‫ברענגען א‬ ‫וועטאון‬ ‫קוויקוועי‪,‬‬ ‫ווילעדזש‪,‬און ‪105‬‬ ‫אויסנאמספאלןיואלווען ביורען‬ ‫יאר אין‬ ‫אין עטליכע‬ ‫איינמאל די‬ ‫געדענקטא ווינקל פון ל‬ ‫קרית‬ ‫פוסגייענדע‪ ,‬אין‬ ‫נאר אויך די‬ ‫טויזנטער ביזנעסער‬ ‫קענען פארן‬ ‫קרית יואל‬ ‫גרויס חלק‬ ‫עכ"פ א‬ ‫גרעניצן פון קרית‬ ‫אפיציעלע‬ ‫זיך אין‬ ‫דעמאלטדיגעפונקציאנירן‪,‬‬ ‫מיטשענישןפון אלע שיכט‬ ‫ויואלדימשה" וועט‬ ‫קפיצתוויאזוי "שכונת‬ ‫'וואכנשריפט' גוט‬ ‫פארשטעלן‬‫דעעש ראוד צו שפירן דעם טעם פון‬ ‫עווענטועלן פון‬ ‫אריינגאנג‪.‬‬ ‫סופערמארקעט‬ ‫צום צום‬ ‫פארקאסטומערס‬ ‫רינדעכיג ביז‬ ‫פרישע‬ ‫זאונינג פון‬ ‫געזעצן‬ ‫גינסטיגע טויש‪,‬‬ ‫אוןאן ערנסטן‬ ‫דורך‬ ‫יואל גייט‬ ‫ברייטע‬ ‫באדייט‬‫וואסקרית‬ ‫ווען‬ ‫אלה‪...‬‬ ‫בזמנינו‬ ‫הדרך‬ ‫האבן‬ ‫מיר‬ ‫'שלוימי'ס'‪.‬‬ ‫ראוד‪,‬‬ ‫דעעש‬ ‫פון‬ ‫הארץ‬ ‫אין‬ ‫איז דעוועלאפערס‪ ,‬אויפצובויען די טויזנטער דירות כפי‬ ‫דעם‬ ‫איבער‬ ‫געווארן‬ ‫באריכטעט‬ ‫דאן‬ ‫עפאכע‪.‬קנאפע זיבעציגבאקוועם און‬ ‫משפחות אין‬ ‫דעעש ראוד‬ ‫טויזנטער‬ ‫אבער אין א שפעקולאציע שפיל פון "וואס וואלט געווען קע"ה‪ ,‬מיט אזויפיל‬ ‫בעפאר די‬ ‫נייעם 'דעעש ראוד' וואס וועט אויפלעבן די ווירקליך כמעט אלעס פאראויסגעזען דארט‪.‬‬ ‫די‬ ‫משפחות‬ ‫טויזנט‬ ‫אפאר‬ ‫זענען‬ ‫אונזער אפיס איז דאן געווען אויף אוהעלפון ציגל? עס מ‬ ‫צוריק‬ ‫לאנג‬ ‫נישט‬ ‫ביז‬ ‫א‬ ‫ווען‬ ‫דא‬ ‫עיקער‪,‬‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫וואס‬ ‫ווען‬ ‫פרעגן‬ ‫אז‬ ‫און‬ ‫זיך‬ ‫לויפן‬ ‫פארשטייט‬ ‫פאנטאזיעס‬ ‫די‬ ‫לאזן‬ ‫מען‬ ‫קען‬ ‫ווען‪"?...‬‬ ‫הצורך‪ ,‬א גאנצע שכונה פאר זיך‪ ,‬מיט בתי מדרשים‪,‬‬ ‫פארשלאפענע קוויקוועי און אנטפלעקן צום‬ ‫הונדערט עיקער‪ .‬און‪,‬‬ ‫עס זיבן‬ ‫קנאפע‬ ‫אבער נישט ממש אלעס‪ .‬מיר האבן זיך נישט פאטענציאל‪ ,‬איז 'וואכנשריפט' פון די ערשטע‬ ‫אויסגעשטעלטקאסטנס מסוד‬ ‫איז געווען‬ ‫אויףאבער‬ ‫מען וואלט ווען געבויט אויפ'ן ריזיגן שטח ווען עס וואלט געווען צושפרייטקט‪,.‬‬ ‫אימער‪.‬בנין 'עצי‬ ‫העיר דעם‬‫וואס‬ ‫ציבור‪,‬‬ ‫תושבי‬ ‫מאלצרכי‬ ‫פאר כל‬ ‫מקוואות‪,‬‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫ווי‬ ‫נאכמיטאג‬ ‫און‬ ‫צופרי‬ ‫יעדן‬ ‫באסעס‬ ‫טויזנטער‬ ‫קינדער‬ ‫די‬ ‫סטאנדארטןאונזערע‬ ‫כ'מיין‪,‬‬ ‫יענעברענגען פאר‬ ‫קענען‬‫לויט‬ ‫צוריק‪.‬צו‬ ‫יאר דאס‬ ‫ערשטער‬ ‫צען‬ ‫א‬ ‫געווארן בלויז דער‬ ‫אפגעקויפט‬ ‫געראכטן אז דאס איז‬ ‫אזוי אז די סעקרעטאר וועלכע האט געפירט די "קענט" ה‬ ‫ונעלם‪.‬‬ ‫טמיר‬ ‫געווען‬ ‫דאן‬ ‫ביז‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫חיים'‪,‬‬ ‫געמאכט‬ ‫ביזנעסמאן וואלט‬ ‫גוטער‬ ‫אליין‬ ‫בקרוב‬ ‫דאס‬ ‫וועלן‬ ‫וועלכע‬ ‫ליינער‬ ‫דעעש‬ ‫פון‬ ‫און‬ ‫בילד‪,‬‬ ‫גרעסערן‬ ‫פון‬ ‫אינעם‬ ‫רעדאקציע‬ ‫טרעפל‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫מציאות‬ ‫טרוקענעם‬ ‫צום‬ ‫צוגאב‬ ‫אין‬ ‫אפיספאליציי העליפ‬ ‫באזונדערן‬ ‫געזעסן אין א‬ ‫ביכערא איז‬ ‫וויינגארטן –‬ ‫די‬ ‫וואלט מען ווארשיינליך געבויט דערויף א קנאפע טויזענט טאטן אין‬ ‫ארטיגע‬ ‫עקספיריענסן‪.‬‬ ‫גלייך‬ ‫אריבערטאנצן‬ ‫יאר‬ ‫עטליכע‬ ‫ביז‬ ‫מיט‬ ‫מען‬ ‫וועט‬ ‫פרינט‪-‬ראן‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫בארירט‬ ‫הייבן‬ ‫דעמאלט‬ ‫וועט‬ ‫מען‬ ‫וואכנשריפט"‬ ‫האט‬ ‫אויך‬ ‫יואל‬ ‫אזוי‬ ‫"קרית‬ ‫נישטאון רייד‪ ,‬ווייל מ‬ ‫האטדימען‬ ‫פאר‬ ‫פארקינג‬ ‫(אמאל‬ ‫צענטער‬ ‫"וואלעי"‬ ‫צושטעלן ביזנעס‬ ‫דירות‪ .‬העט ווען דער שטח אפגעקויפט געווארן צוואנציג יאר א פלאן פון אינעם‬ ‫מען קען אלס ערווארטן איינמאל מען באקומט צום סטעיט פאליס ראוד‪ .‬אבער מיר האבן דאס‬ ‫דאסמיט'ן הכנסת‬ ‫מ'רעדט)‪ .‬וואס‬ ‫פריוואטע‬ ‫וועלכעבשעת די‬ ‫צום ציל‪,‬‬‫עולם פון‬ ‫געדארפט זאגן‬ ‫יאר טיילן פון דעעש‬ ‫איינוואוינער‪ ,‬צופירן דעם‬ ‫"צוואנציג"ביידע‬ ‫דאזאך זענען‬ ‫שויןאיין‬‫נאך צוויי אלפים צייטונגען‪ ,‬מידי שבוע בשבוע‪ ,‬וועט דער צוריק‪ ,‬צירקע תשנ"ו‪-‬נ"ז (א מינוט‪,‬מיט‬ ‫דערלעבט‪.‬‬ ‫ב"הלעבן און‬ ‫קיין דאס‬ ‫רימינובטוישן‬ ‫פון היבש‬ ‫אנצוקומען‬ ‫אלגעמיין‬ ‫הדרך" אין‬ ‫פראיעקט‬ ‫"קפיצת‬ ‫ריזן‬ ‫ראוד אייניג‪ :‬אז עס איז אויסגעשטאנען האט באדייט קען מען היינט נישט מסביר זיין;‬ ‫פון דעמאלט? ס'איז דאך ערשט נעכטן געווען‪ ,)!...‬וואלט עס קארס ווערן אוועקגעלייגט ערגעץ אפאר מייל ארויפציר –וועט שוין זיין‬ ‫געווען‬ ‫ביז דאן‬ ‫קרית איז‬ ‫מינוט‪ ,‬וואס‬ ‫אונטער א‬ ‫מירון‬ ‫מען‬ ‫וואס‬ ‫גוש'‬ ‫'דבר‬ ‫יעדער‬ ‫דאקומענט‪,‬‬ ‫יעדע‬ ‫פארט‬ ‫אבער‬ ‫קעגנערשאפט‪.‬‬ ‫אומגעהויערע‬ ‫אנטוויקלט געווארן פאר‪ ,‬לאמיר זאגן‪ ,‬געציילטע הונדערט און דאס איז שוין נאכ'ן אראפרעכענען די געציילטע באסעס‬ ‫האבן‬ ‫מיר‬ ‫נאר‬ ‫דערלעבט‪,‬‬ ‫סתם‬ ‫פארנעם‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫און‬ ‫טעגליכן‬ ‫אויפ'ן‬ ‫יואל‬ ‫תושבי‬ ‫פאר‬ ‫שאפן‬ ‫א אומגלויבליכע מציאות‪.‬‬ ‫פארן‬ ‫איבערגעבן‬ ‫קינדער אין‬ ‫פאקטיש‬ ‫צענדליגער‬ ‫געדארפטווייל‬ ‫וועלןאון האט‬ ‫אראפגיין פון ראוד‬ ‫מניעות‪,‬‬ ‫אלע וואס‬ ‫איבערגעקומען‬ ‫ווארט‬ ‫ווירקליך איז מען‬ ‫שפעקולאציע אויב מען‬ ‫בייגעוואוינט און‬ ‫למען ריינע‬ ‫משפחות‪ .‬און‬ ‫לעבעדיג‬‫וועט‬‫טרעפיקשוין‬ ‫ווי נאר די טויזענטער דירות ווערן פארטיג‪ ,‬דאס‬ ‫מיר האבן דאן פארגעשריבן איבער די ניי‪ -‬שוין אויספרובירט דעם נייעם דעעש ראוד‪ ,‬ווען הונדערטער אדער טויזנטער מאטאריסטן פארן סעקרעטערי איז געווען א לאנגע שפיל‪.‬‬ ‫ארויפגיין‪ ,‬אבער פרייזן וועלן אראפגיין‪ ,‬שטארק אראפגיין‪ ,‬נאך אביסל‪ ,‬וואלט מען גערעדט אויפן זעלבן שטיק לאנד דערנעבנדיגע תלמוד תורה אויף בני יואל דרייוו וועלן קענען‬ ‫נאך אזא פארציע פון ח"י מאות פעמים ח"י מאות סק‪ .‬פוס‪ ,‬פון פינעף טויזנט משפחות‪ ,‬אין ‪ 8-9‬שטאקיגע בנינים‪ ,‬אלע גיין צופוס ממש א שפאן אוועק‪ .‬אויך‪ ,‬אויב זיי פארשפעטיגן‬ ‫אין דורכשניט‪ ,‬און עס איז ערווארטעט און מען האפט אויף עלעוועיטירט‪ .‬בקיצור‪ ,‬וואס האט מען דעמאלט געוואוסט‪ ,‬אמאל א יובל‪ ,‬וועט מען נישט דארפן זוכן א מכניס אורח‬ ‫א סטאבילער 'דימענד' נאך אזא שטארקע מעגליכקייט פון ווער האט דעמאלט גע'חלומ'ט וויפיל א קוואדראט אינטש אין אדיסי ביי דעעש אדער פארק און רייד‪.‬‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫ווידעראום ישיבה גדולה מהרי"ט‪ ,‬וואס איז ביז יעצט‬ ‫קרית יואל ריעל עסטעיט וועט אמאל ווערד זיין אפילו נאך אין‬ ‫'סופליי'‪.‬‬ ‫געווען אינדרויסן פון שטעטל‪ ,‬טרעפט זיך שוין באלד צוריק‬ ‫רוב נעבנדיגע שטחים רינגס און ארום דער באדן‪ ,‬זענען סטאטוס פון רויע זאמד‪.‬‬ ‫און ווער האט אמאל געחלומט אז קאונטי ראוט ‪ 105‬וועט אין ישיבת כרכים און וועט דארפן זוכן א נייעם ווינקל ערגעץ‬ ‫אונטער אידישע אייגענטומער וועלכע האבן געווארט אויפ'ן‬ ‫טאג ווען דער הויפט באדן פון ‪ 68‬עיקער וועט אנטוויקלט זיך טרעפן אט‪-‬א פונקט אינמיטן הארץ פון קרית יואל‪ .‬אבער‪ ,‬ווייטער‪ .‬דאס פלאץ וועט ווארשיינליך דינען אלס א ביהמ"ד‬ ‫ווערן און דאן וועט אלעס צוזאמען ווערן א פרישער טייל ניין‪ .‬אנדערש ווי אלע אנדערע וועגן און שטעגן אין רבינ'ס פאר די סאמע ערשטע נחשונים אין שכנות ויואל משה‪ ,‬מיט‬ ‫פונעם עיר ואם בישראל קרית יואל מיט נאך פילע טויזנטער שטעטל‪ ,‬קען מען נאך נישט פארן אויף דעם ראוד מיט די א פיינע מקוה און א גרויסן לופטיגן ביהמ"ד‪.‬‬ ‫נישט אזוי לאנג צוריק‪ ,‬הערשט אין יאר תשנ"ט‪ ,‬האט קרית‬ ‫קינדערשע וועגעלעך שבת נאכמיטאג‪ .‬ווארשיינליך איז אין‬ ‫משפחות כ"י‪.‬‬ ‫פלאץ ערגעץ וואו צו מאכן א נייע טראפיק ליכט ביים טרעף‪ -‬יואל איבערגעשפרייזט דעם היסטארישן ציפער פון צוויי‬ ‫עפאכע‬ ‫די‬ ‫ענדיגן‬ ‫זיך‬ ‫וועט‬ ‫בענעפיט‪,‬‬ ‫באזונדערע‬ ‫אין נאך א‬ ‫וואס אריינקומען אין קרית יואל האט געמיינט א שארט‪ -‬פונקט פון ‪ 105‬און בעיקערטאון‪ ,‬בעסער געזאגט‪ ,‬ביים ליניע טויזנט משפחות כ"י‪ ,‬אין יענע תקופה האט "קארלין" געהייסן‬ ‫סטאפ ביים "טי‪ ",.‬אויפן ‪ 105‬און א שארפן לינקס עס איז צווישן אלט קרית יואל און ניי קרית יואל‪ .‬אפשר וועט מען גאר די "עק" פון שטאט‪ ,‬אויב נישט ממש ארויס פון געגנט‪ .‬עצי‬ ‫דעעש ראוד ביים שמאלסטן פונקט – נאכאלץ ברייטער ווי‬ ‫פירצה קורא לגנב‪...‬‬ ‫‪45‬‬ ‫די אלטע דעעש‪ .‬מערקט די אומאפיציעלע סיידוואקס‬ ‫ביז עטליכע וואכן צוריק געקענט נעמען ‪ 10‬מינוט‪ ,‬איז‬ ‫מען האט געברויכט ארומפארן א גאנצע שטאט‪:‬‬ ‫געשניטן געווארן צו געציילטע סעקונדען‪.‬‬ ‫אוהעל‪ ,‬גארפיעלד‪ ,‬העיס‪ ,‬סאטמאר‪ ,‬עיקערס‪,‬‬ ‫און אן אינטערעסאנטע מחשבה איבערן טויש אויף‬ ‫בעיקערטאון‪ .‬און ווען מיר זאגן בעיקערטאון‪ ,‬מיינען‬ ‫די מאפע‪ :‬זינט די נייע פירפאכיג אויסגעברייטערטע‬ ‫מיר בעיקערטאון‪ ...‬די שמאלע‪ .‬איי‪ ,‬איז דאס געווען‬ ‫בעיקערטאון ראוד – וועלכע קען נוצן א באזונדערע‬ ‫א רייזע!‬ ‫אפהאנדלונג פאר זיך – האט געברענגט א נייע‬ ‫ביי די צייט וואס מען האט געעפענט דעם נייעם‬ ‫מציאות פון א ליידיגע בעיקערטאון רוב שעה'ן פון‬ ‫דעעש ראוד‪ ,‬האבן מיר געמיינט אז יעצט קומט מנוחה‬ ‫טאג‪ ,‬ווען די גאנצע אנגעשטויסענע טרעפיק פון‬ ‫און זאכן וועלן נעמען שנעלער‪' .‬וואכנשריפט' וועט‬ ‫אמאל איז שוין אוועקגעפארן‪ ...‬און עס קומען נישט‬ ‫קענען אנהייבן ערשיינען טעגליך‪ ...‬אבער א מענטש‬ ‫קיין פרישע קארס‪.‬‬ ‫טראכט און‪ ...‬פונקט דאן האט זיך די סעקרעטאר‬ ‫אצינד‪ ,‬אינאיינעם מיט די פריש געשניטענע‬ ‫מסדר געווען אן אפיס אין בלומינג גראוו‪...‬‬ ‫דימענד ווען אזויפיל פון די אמאליגע בעיקערטאון‬ ‫אלזא‪ ,‬צום יעצטיגן דעעש ראוד אנטוויקלונג‪ :‬די‬ ‫טרעפיק איז געקומען פון דעעש אנצוקומען צו שכונת‬ ‫נייע דעעש ראוד המורחבת‪ .‬אייגענטליך איז דאס‬ ‫ויואל משה‪ ,‬איז מעגליך ערווארטעט צו פארוואנדלען‬ ‫נישט 'המורחבת'‪ ,‬עס איז לאו דוקא פארברייטערט;‬ ‫בעיקערטאון ראוד אלס א 'פיסגייער זאנע' מיט א‬ ‫מיר וואלטן עס ענדערש באצייכנט אלס דעעש ראוד‬ ‫פולקאמען פארבאט פאר קארס‪.‬‬ ‫'המאורכת'‪ ,‬ווען מען האט עס פארלענגערט אין א‬ ‫אבער נישט אלעס איז אזוי געשמאק ווי עס זעט‬ ‫בחינה פון דרך ארוכה וקצרה‪.‬‬ ‫מאנרא‪-‬וואדבורי סקול באסעס‪ ,‬פארלוירן צווישן די דעעש'ע געסט‪...‬‬ ‫אויס‪ .‬א נייע דעעש קאנעקטינג ראוד צום ניניגער ראוד‬ ‫פארנדיג אויפן נייעם דעעש ראוד איז דאס‬ ‫באדייט א פלינקע וועג אריין פאר די סטעיט פאליציי‬ ‫אויסנאם געשמאק‪ ,‬סמאוד און פליסיג‪ ,‬אן קיין שום‬ ‫גלייך פון די סטאנציע אריין אין הארץ פון קרית יואל‪.‬‬ ‫קראץ‪ .‬און אן קיין דירות ביי די זייטן (דערווייל) איז‬ ‫אידן‪ ,‬טוט אייך אן די סיט‪-‬בעלטס‪ ,‬וועט אייך גוט זיין‪.‬‬ ‫נישט ערווארטעט אזעלכע שנעלע גראב‪-‬ארבעט‪,‬‬ ‫אזוי אויך ביי סיי וועלכע מהומות‪ ,‬אויף קיין שום איד‬ ‫וועלכע זענען געווענליך די סיבה פאר די קפיצ"ת‬ ‫געזאגט‪ ,‬וועט מען דארפן רי‪-‬קאלקאלעיטען וויפיל‬ ‫הדרך ווען מען 'שפרינגט' אונטער צוליב די פילע‬ ‫צייט מען האט צו אנטרינען ווערן פון שטח‪.‬‬ ‫לאטעס אין רעזולטאט פון ציען אדער פאררעכטן‬ ‫אבער אין א גוטע נקודה‪" ,‬אור מתוך החושך"‪...‬‬ ‫אנדערגראונד פלאמבינג פאר די ארומיגע געביידעס‪.‬‬ ‫אנדערש ווי ביים אלטן דעעש ראוד וואו די פאליציי‬ ‫ביי דעם נייעם דעעש ראוד באמערקט א געניט‬ ‫זיצט פארשטעקט צווישן די ביימעלעך נאך שלוימי'ס‬ ‫אויג א נייע אפגרעיט וואס מען האט נישט געזען ביי‬ ‫גראסערי‪ ,‬קומט דער נייער דעעש ראוד דעזיינט אן‬ ‫די אלטע‪ :‬אזוינע אומאפיציעלע סיידוואקס וועלכע‬ ‫קיין שפאלטן און לעכער; עס איז נישטא וואו זיך צו‬ ‫פארמירן זיך העכער די הויכע 'בערינג' ווענט וואס‬ ‫באהאלטן‪.‬‬ ‫האלטן אונטער די גאנצע ראוד‪ ,‬וואס ברענגט אז‬ ‫אבער דעעש ראוד איז נישט בלויז א ישועה פאר‬ ‫עס וועט פאקטיש זיין מעגליך צו גיין ביי די זייטן‪,‬‬ ‫תושבי פאלם טרי‪ .‬דאס באדייט אויך אן ערנסטן‬ ‫אבער אויף אייער אייגענע אחריות; מיר האבן נישט‬ ‫שניט אינעם וועג וואס אידן פון ניי קרית יואל האבן‬ ‫געפרעגט בעפאר פאר אפיציעלע באשטעטיגונג‪.‬‬ ‫געהאט ביז היינט אנצוקומען קיין קרית יואל‪ .‬און מיר‬ ‫עס לאזט זיך גארנישט אראפלייגן דאס‬ ‫רעדן נישט פון אינדערוואכן מיט א קאר‪ ,‬נאר שב"ק‬ ‫איבערראשנדע געפיל ווען מען פארט קוים עטליכע‬ ‫ברייטע ראוד ביים סטעיט פאליס אינטערסעקשאן מיט מערערע ליניעס פאר‬ ‫וימים טובים‪ ,‬ווען אידן פון וואדבורי‪ ,‬העלף האלאו און‬ ‫צענדליגער פיס און מען טרעפט זיך פלוצינג פנים‪-‬‬ ‫טורנינג; מערקט עטליכע קארס וועלכע האבן זיך מיטגעכאפט מיט אונזער רייזע‬ ‫ווינטשעסטער פלעגן דארפן ארומצירקלען איבריגע‬ ‫אל‪-‬פנים מיט שכונת ויואל משה‪ .‬א רייזע וואס האט‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫‪46‬‬ ‫‪ 15‬מינוט אויף רוט ‪ ,105‬בעיקערטאון און מירון‬ ‫אנצוקומען צום גרויסן ביהמ"ד; יעצט קומען‬ ‫נייע צייטן‪" .‬שבת היא מלזעוק וקרובה לבוא"‬ ‫– הנהלת הקהילה קען שוין צולייגן פרישע ‪300‬‬ ‫זיצן אין ביהמ"ד‪.‬‬ ‫דער דזשי‪-‬פי‪-‬עס וועט דארפן אננעמען נייע‬ ‫טערמינען און אפיציעל שניידן די אנגענומענע‬ ‫'ערייוועל' צייט ווי לאנג עס נעמט פון די סיטי‬ ‫קיין קרית יואל‪ .‬מיר וועלן נאך קענען זאגן פאר‬ ‫אונזערע פארוואונדערטע אייניקלעך‪" :‬זיידי‬ ‫געדענקט נאך ווען דער וועג קיין קרית יואל האט‬ ‫גענומען איבער א שעה‪ ".‬דער נייער דעעש ראוד‬ ‫קען שניידן א גוטע פינף מינוט‪ ,‬אפגערעדט אויב‬ ‫מען רעכנט דאס לויט די אמאליגע בעיקערטאון‬ ‫און רוט ‪ 105‬אנזעץ ביז צום היינטיגן נייעם דעעש‬ ‫ראוד עפאכע‪.‬‬ ‫אמאל וואלטן מיר געשריבן אז 'שכונת ויואל‬ ‫משה' וועט גאנץ מעגליך לאזן גיסן שטיגן אראפ‬ ‫גלייך פון אויבן באר שבע און אוסטראה קעגן‬ ‫איבער דעם נייעם ראוד‪ ,‬צו שניידן דעם וועג‬ ‫צופיס צום שטאט צענטער‪ .‬אבער מיר האבן‬ ‫דאס שוין פאראויסגעשריבן פאר שכונת ברך‬ ‫משה מיט א וועג אראפ צו ירושלים און שכונת‬ ‫ויואל משה וואס האט דערווייל נישט פאסירט‪,‬‬ ‫דעריבער וועלן מיר דאס נישט שרייבן‪...‬‬ ‫פארשפעטיגן א חדר‪-‬באס ווערט אויס‬ ‫קאשמאר‪ .‬בסך הכל איז דער בנין הת"ת‬ ‫בלויז צוויי רויט‪-‬לייטס אוועק אין א וועג פון‬ ‫א בליק אויפן געפלאנטן דעעש ראוד אינטערסעקשאן‪ .‬רעכטס‪ ,‬וואו עס זענען פארקירט די טראקטארן‪ ,‬איז געפלאנט א נייע גרויסע פייער סטאנציע‬ ‫אונטער פינף מינוט‪ .‬די קאר‪-‬סערוויסעס וועלן‬ ‫אראפרוקן די טשארדזש אלס א לאקאל‪.‬‬ ‫אצינד בלויז אויף או‪-‬ענד‪-‬אר זאל רע‪-‬פלאצירן‬ ‫ווען די פאליטישע באאמטע זעען א גרויסע‬ ‫אדמיניסטראציע‪ ,‬וועלכע האבן אויספלאנירט‬ ‫בסך הכל וועט די נייע ראוד ברענגען גאר‬ ‫עטליכע זוילן וועלכע האבן "ארויפגעוואנדערט"‬ ‫אנוועזנהייט ביי די שטים‪-‬בודקעס‪ ,‬זוכט יעדער‬ ‫יעדן דעטאל שוין אזויפיל יארן אנצוקומען צו‬ ‫אסאך בענעפיטן אויף פילע אספעקטן וואס‬ ‫אויף די נייע ראוד‪ .‬האפנטליך וועלן זיי אונז נישט‬ ‫צו העלפן און צו ברענגען רעזולטאטן‪ ,‬וואס דאס‬ ‫דעם גליקליכן מאמענט בס"ד‪ ,‬ותשחח"ל‪.‬‬ ‫מען קען אפילו נישט פאראויסרעכענען‪.‬‬ ‫לאזן לאנג ווארטן‪ ,‬ווי זיי זענען געוואוינט צו טון‬ ‫באדייט אז יעדער יחיד האט א טייל אין דעם‬ ‫פארשטייט זיך אז עס קומט א גרויסן דאנק‬ ‫אלעס צוגעשטעלט אויף א באקוועמען‪,‬‬ ‫מיט אונזערע הייזער לענגאויס אלע פראיעקטן‬ ‫פראיעקט במישרים ובעקיפין‪.‬‬ ‫פאר די אלע טויזנטער תושבי העיר וועלכע‬ ‫ברייטן און געשמאקן פארנעם‪ ,‬אדאנק די‬ ‫אין קרית יואל‪.‬‬ ‫לויט ווי די זאך‪-‬קענער זאגן‪ ,‬ווארט מען‬ ‫זענען ארויסגעגאנגען שטימען ביי די וואלן‪.‬‬ ‫אומגעהויערע ארבעט פון די געטרייע ווילעדזש‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫‪47‬‬ ‫גרויסארטיגע מחאות איבערן גאנצן _לאנד‬ ‫היינטיגן דאנערשטאג בראשית‪ ,‬צו_ליב פרישע‬ ‫ארעסטן אויף בחורים און אברכים‬ ‫פי_ל מער ארעסטן זענען ב"ה אפגעהא_לטן געווארן אדאנק "צבע שחור" און "החוטפים הגיעו"‬ ‫הגולה‪ ,‬אויסצושרייען א קול מחאה‬ ‫מגייס זיין‪ ,‬מאביליזירט מען זיך אין‬ ‫דאס יהדות החדרית איז אבער‬ ‫און דערנאך ווען ער וועט בס"ד‬ ‫שטייענדיג נאך די ימים טובים‪,‬‬ ‫וזעקה קעגן די רדיפת הדת בארה"ק‪.‬‬ ‫א פרישע מערכה כבידה אפצושטעלן‬ ‫נישט מוותר אויף די חוצפה ועזות‬ ‫ארויסקומען זיך צו פארבינדן מיט די‬ ‫האט די מיליטערישע פאליציי ווידער‬ ‫הכונו עצמיכם למערכה אדירה‪ .‬לנו‬ ‫די פרישע כוואליע ארעסטן‪ ,‬סיי‬ ‫פון ארעסטירן אידישע קינדער‪ ,‬און‬ ‫שטאב פון 'קרן ויואל משה' זיך צו‬ ‫אמאל אנגעהויבן א כוואליע ארעסטן‬ ‫המלחמה ולה' הישועה‪.‬‬ ‫בחוצות ארה"ק און סיי בארצות‬ ‫טראץ וואס בעז"ה וועלן זיי זיך נישט‬ ‫מסדר זיין מיט א פטור‪.‬‬ ‫צו ארעסטירן עריקים‪ .‬איין בחור‬ ‫איז פון ישיבת חברון‪ ,‬און מען האט‬ ‫אים געגעבן ‪ 20‬טעג אין תפיסה‪ .‬א‬ ‫צווייטער ארעסטירטער איז א כולל‬ ‫יונגערמאן וואס איז שוין פיל לענגער‬ ‫אן עריק‪ ,‬און עס קען אים ווארטן‬ ‫לענגערע תקופות אין תפיסה היל"ת‪.‬‬ ‫דער דריטער ארעסטירטער איז‬ ‫א בחור פון באר שבע; די פאליציי‬ ‫האבן געקלאפט אויף זיין טיר‪ ,‬און‬ ‫זיין טאטע האט נישט געוואוסט אז‬ ‫געזעצליך דארף מען נישט עפענען‪,‬‬ ‫אויך האט ער מורא געהאט פון די‬ ‫פרייע שכנים וואס וועלן האבן טענות‬ ‫אז מען וועקט זיי אויף אינמיטן נאכט‪,‬‬ ‫און די פאליציי איז אריינגעקומען און‬ ‫אים ארעסטירט נאך פאר מען האט‬ ‫עספיעט צו רופן "צבע שחור"‪.‬‬ ‫אבער דער טאטע האט זיך שוין‬ ‫פארבינדן מיט "עם קדוש"‪ ,‬וואס‬ ‫גיבן די נויטיגע אנווייזונגען‪ ,‬חיזוק‬ ‫און הדרכה פארן בחור אין תפיסה‪,‬‬ ‫הונדערטער מוחים באווייזן צו ראטעווען א חתן ‪ 2‬וואכן‬ ‫פאר די חתונה פון ווערן ארעסטירט אין די שטאט מודיעין‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫ק_לינג איז אנגעקומען ‪ 12:00‬ביינאכט; די פא_ליציי איז אנטרונען פון ארט ‪ 1:30‬פארטאגס‬ ‫א חרד'ישע שטאט‪ ,‬און ‪ 1:30‬באישון‬ ‫אינעווייניג אז דער בחור וועט שוין‬ ‫גאס האט אנגעהויבן צו פארשפארן‬ ‫פארשפארט אין א צימער מיט א טעל‪.‬‬ ‫מאנטאג פר' בראשית‪12:00 ,‬‬ ‫לילה האט מען געטאנצן און געזונגען‬ ‫זיכער נישט ארעסטירט ווערן‪ ,‬ווייל‬ ‫די גאסן פארן פארקער‪ ,‬אבער דער‬ ‫און שנעל גערופן נאך הילף‪.‬‬ ‫ביינאכט‪ ,‬איז געקומען א "צבע שחור"‬ ‫"עוד ישמע" מיטן טייערן חתן‪ ,‬אים‬ ‫יעצט דארף מען פשוט זען א וועג‬ ‫עולם האט זיך נישט געלאזט‪ ,‬נאר‬ ‫קלינג פון א בחור‪ ,‬א חתן ‪ 2‬וואכן פאר‬ ‫וואונטשנדיג אלעס גוטס‪ ,‬לסימן טוב‬ ‫ארויס פאר די פאליציאנטן אליינס‪.‬‬ ‫אפגעשטיגן פון די אויטאס און‬ ‫ברוב סייעתא דשמיא האט א‬ ‫די חתונה‪ ,‬וועמען מען וויל ארעסטירן‪.‬‬ ‫ולמזל טוב‪.‬‬ ‫צוגעלאפן צופיס‪ ,‬ארומנעמענדיג די‬ ‫ציבור עצום אנגעהויבן שטראמען‬ ‫די פאליציאנטן האבן זיך געמאכט‬ ‫עלף‪-‬שטאקיגע געביידע‪.‬‬ ‫מיט טעקסיס‪ ,‬קארס און באסעס‪.‬‬ ‫די מעשה האט זיך אנגעהויבן אינעם‬ ‫דער מעיאר פון מודיעין האט א‬ ‫זייער שמאלע וועג ארויס און אנטלאפן‬ ‫קליינע קארס פון פינף פאסאזשירן‬ ‫מער פרייען שטאט 'מודיעין'‪ ,‬וואו "‪12‬‬ ‫טאג דערויף שארף פארדאמט די‬ ‫פון שטח כל עוד נשמתם בם‪ .‬און ווען‬ ‫מיט יעדער מינוט איז דער‬ ‫זענען געווארן איבערגעפילט מיט‬ ‫פאליציאנטן" האבן אריינגעשטורעמט‬ ‫מחאה‪" ,‬היתכן אז ביי אים אין שטאט‬ ‫דער שטח איז געווארן 'פאליציי‪-‬ריין'‪,‬‬ ‫מצב געווארן הייסער און הייסער‪.‬‬ ‫פיל מער מענטשן‪ .‬פון ירושלים‪ ,‬בית‬ ‫אין הויז‪ ,‬בשעת דער טאטע מיטן חתן‬ ‫קען אזאנס פארקומען?"‪ .‬און עס‬ ‫איז דער חתן אראפגעקומען און מען‬ ‫די פאליציי פון אינדרויסן האבן‬ ‫שמש און בני ברק איז מען געקומען‬ ‫זענען אויפגעשטאנען אין א בהלה‪.‬‬ ‫זענען צושפרייט געווארן ‪ 2‬זייער‬ ‫איז צוגעפארן קיין מודיעין עילית‪,‬‬ ‫איבערגעגעבן פאר זייערע ‪ 12‬חברים‬ ‫צו שטראמען‪ .‬די פאליציי אויף די‬ ‫דער בחור איז אריינגעלאפן און זיך‬ ‫‪48‬‬ ‫שיינע בילדער‪ )1 :‬ווי ‪ 12‬פאליציאנטן‬ ‫אנטלויפן; ‪ )2‬ווי הונדערטער מענטשן‬ ‫טאנצן פרייליך מיט א חתן אינדערמיט!‬ ‫אבער רבותי‪ ,‬מען איז טאקע‬ ‫פרייליך‪ ,‬אבער נישט רואיג‪ .‬א חתן‬ ‫‪ 2‬וואכן פאר די חתונה שטייט אויס‬ ‫חלילה ארעסטירט צו ווערן‪ ,‬רח"ל‪.‬‬ ‫דער חתן האט נאך ‪ 80,000‬אזעלכע‬ ‫חברים‪ .‬התעוררו נא!‬ ‫טעגליכער איבערבליק‬ ‫זיך געלאזט הערן אקעגן די הפקרות'דיגע שחיטות‬ ‫וועלט‪ .‬צווישן אלע שטארט ארויס‪ ,‬ווי אייביג‪,‬‬ ‫וואס די מדינה‪-‬קרעפטן פירן אדורך אין עזה אויף‬ ‫דער מתגרה באומות ומאבד נפשות ישראל‪ ,‬דער‬ ‫די ציווילע באפעלקערונג‪ ,‬און ער האט געהאט‬ ‫פרעמיער פון די מדינה‪ ,‬וועלכער האט צוזאמען‬ ‫די חוצפה צו זיין דער "ערשטער" מעיאר פון ניו‬ ‫יארק וואס האט זיך "נישט באטייליגט" ביי די ה'‬ ‫מיט אלע ציוניסטישע ארגאניזאציעס און‬ ‫פאליטיקאנטן אנגעהויבן א לאנג‪-‬פארצויגענע‬ ‫איבער דעם שטורמישן מצב אין ארה"ק‬ ‫אייר פאראדע אין מאנהעטן‪ ,‬איז ער אויטאמאטיש‬ ‫העץ‪-‬קאמפיין אקעגן דעם הויכגעשעצטן מעיאר‬ ‫באטיטלט געווארן אלס אנטיסעמיט‪.‬‬ ‫מאמדאני פון ניו יארק סיטי‪ ,‬אונטער וועמענס‬ ‫פירערשאפט וואוינען מיר‪ ,‬ווי די גזירת הגלות‬ ‫דאנערשטאג ברכה א'‬ ‫מיטוואך ברכה א'‬ ‫אבער כלל יהדות החרדית‪ ,‬ובפרט דאס יהדות‬ ‫איז פון השי"ת‪ ,‬צו אפגעבן כבוד און עהרע‬ ‫אין די טעג קומט פאר דער יערליכער‬ ‫"חשמונאים‪/‬מתיוונים" לייגן ארויס בילדער‬ ‫הנאמנה החונים על דגלה פון תלמידי וחסידי‬ ‫"בעיר אשר הגליתי אתכם שמה"‪.‬‬ ‫פון א גרויסע סוכה וואס וועט דינען במשך ימי‬ ‫סאטמאר‪ ,‬ההולכים לאורו של רביה"ק מסאטמאר‬ ‫גרויסער צוזאמענקום פון די יו‪-‬ען‪ ,‬וואו אלע‬ ‫הסוכות פאר די חרדי'שע סאלדאטן פון זייער‬ ‫זי"ע‪ ,‬האבן תיכף ומיד אפגעשלאגן די וויסטע‬ ‫צוליב דעם וואס דער מעיאר איז פון‬ ‫וועלט‪-‬פירער קומען זיך צוזאמען און לאזן הערן‬ ‫אפטיילונג‪ ,‬כאילו מצות סוכה ווערט געהיטן אין‬ ‫העצע אקעגן דעם מעיאר‪ .‬אנגעהויבן ביים מעלדן‬ ‫איסלאמישע אפשטאם‪ ,‬און בעיקר ווייל ער האט‬ ‫זייערע רעדעס און מיינונגען פאר די גאנצע‬ ‫דעם א‪.‬ג‪" .‬פרומען" אפטיילונג‪.‬‬ ‫אינטערעסאנט איז‪ ,‬אז אין די זעלבע צייט‬ ‫ערשטמא_ליגע ח_לוקה פונעם גרויסן סכום פון ‪ 12,000‬שק_ל‪,‬‬ ‫וואס "חשמונאים" פרובירט איינצורעדן אז מען‬ ‫קען בלייבן פרום אין מיליטער‪ ,‬קומט ארויס א‬ ‫פארטיי_לט דורכן מפע_ל "כ_לא ‪ "1000‬מיט גרויס ערפא_לג‬ ‫דעטאלירטע באריכט פון די מזרחי'סטישע א‪.‬ג‪.‬‬ ‫"ישיבות הסדר" וואו דינען אין מיליטער ליידער‬ ‫א "לכתחילה"‪ ,‬אבער ווי זיי ווייזן אויף‪ ,‬ווערט‬ ‫מען דארט ממש געצווינגען עובר צו זיין אויף‬ ‫מעמד הח_לוקה באקומט אויסער_לישע דעקונג ווען די פרעסע‬ ‫גופי תורה‪.‬‬ ‫שימפט אויפן גע_לונגענעם איינפא_ל פון "גיוס אינשורענס"‬ ‫איין משל איז די כסדר'דיגע חילולי שבת‪,‬‬ ‫מדי שבת בשבתו‪ ,‬ווען די פרייע אפיצירן קומען‬ ‫בפרט פון די קרייזן וואס האבן ליידער נישט‬ ‫מען נאך געלט‪ ,‬און נישט סתם געלט‪ ,‬נאר‬ ‫"אלף נכנסין" ‪ -‬מיט א טויזנטער גייט‬ ‫דירעקט צו די פרומע סאלדאטן און צווינגען‬ ‫קיין גואל הדם וואס זאל זיך אננעמען פאר‬ ‫א שיינעם סכום‪ ,‬און נאך אויף א מסודר'דיגן‬ ‫מען אריין! שוין איבער א חודש זינט מען‬ ‫זיי ארויסצושיקן א פעקס אדער פשוט שרייבן‬ ‫זייער אידיש בלוט‪.‬‬ ‫אופן מיט א גענויען פלאן‪ ,‬ממש ווי א "גיוס‬ ‫האט עטאבלירט דעם סיסטעם פון "כלא‬ ‫געוויסע זאכן מיט א תירוץ פון "פיקוח נפש"‪.‬‬ ‫'קרן ויואל משה' האט איבערגעגעבן אז‬ ‫אינשורענס"‪ .‬לעת עתה האלט עס שוין ביי‬ ‫‪ ,"1000‬וואס דער נאמען איז שוין אן ענטפער‬ ‫ביי איין פאל האט א פרייער סאלדאט אלס‬ ‫זיי האבן צוריקגעהערט פון די ווייטערע‬ ‫‪ 6,000‬מעמבערס‪ ,‬און "כלא ‪ "1000‬נעמט‬ ‫אויפן נאמען פון די תפיסה "כלא ‪ ,"10‬וואו‬ ‫"רחמנות" געוואלט איבערנעמען דעם פעדער‬ ‫קרייזן‪ ,‬וואו מען האט נישט געהאט די חיזוק‬ ‫ממש אראפ דעם פחד און שרעק פון זיצן‬ ‫עס שמאכטן צענדליגער חרד'ישע בחורים‪.‬‬ ‫און שרייבן אנשטאט דעם חרדי'שן סאלדאט‪,‬‬ ‫צו זיצן אין תפיסה‪ ,‬אז די נייעס ארום 'כלא‬ ‫אין "כלא ‪."10‬‬ ‫ווער עס שרייבט זיך איין נעמט זיך אונטער‬ ‫אבער ווען דער מפקד האט דאס געזען‪ ,‬האט ער‬ ‫‪ '1000‬האט ממש אריינגעבלאזן א נייע גייסט‪,‬‬ ‫ולשאלת הרבים‪ ,‬בפרט תושבי חו"ל וואס‬ ‫צו געבן איין שקל פער טאג פאר איין‬ ‫אלס אפיציר "באפוילן" אז דייקא דער חרדי'שער‬ ‫אנצוקוקן די תפיסה ווי א דורכגאנג און נישט‬ ‫ווילן זיין א חלק פונעם גרויסן קידוש ה'‬ ‫ארעסטירטן‪ ,‬וואס דאס איז א מינימאלער‬ ‫סאלדאט מוז דאס טון‪ ,‬צוגעבנדיג אז עס איז‬ ‫ווי א מקום פחד‪.‬‬ ‫אפאראט‪ :‬מען דארף נישט זיין קיין עריק‬ ‫סכום‪ ,‬און אין פאל מען ארעסטירט אים‪,‬‬ ‫"כשר למהדרין"‪.‬‬ ‫צו זיין א מעמבער‪ .‬אדרבה‪ ,‬גאר אסאך‬ ‫באקומט ער דעם פרס‪.‬‬ ‫זיך איינצושרייבן קען מען רופן אויפ'ן‬ ‫איינער פון די מזרחי'סטישע סאלדאטן‬ ‫נומער פון קול זעקה‪ ,605-313-6884 :‬און‬ ‫איינגעשריבענע זענען נישט קיין עריקים‪,‬‬ ‫דעם דינסטאג בראשית איז פארגעקומען‬ ‫דערציילט ווי ער האט שוין ליידער גענצליך‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫דרוקן ‪ 8-4‬פונעם מעין מעניו‪ .‬הבו גודל‬ ‫נאר יעדער מעמבער באקומט דעם זכות אז‬ ‫דער ערשטער מעמד החלוקה פאר אן‬ ‫אויפגעהערט היטן שבת רח"ל‪ .‬נאך אזויפיל‬ ‫למקדשי השם‪.‬‬ ‫אויף זיין נאמען זאל מען איינשרייבן אן עריק‬ ‫איינגעשריבענעם חבר‪ ,‬הב' אברהם אנג'יל‬ ‫"פיקוח נפש מעשיות"‪ ,‬און דאס כסדר'דיגע זיין‬ ‫וואס האט נישט די פינאנציעלע מעגליכקייט‪,‬‬ ‫ני"ו‪ ,‬וואס איז געזעסן פאר גאנצע ‪ 12‬טעג‪,‬‬ ‫אויף מאשינען און מיליטערישע קאמוניקאציע‬ ‫און במעמד די ‪ 3‬חשוב'ע רבנים‪ ,‬דער בית‬ ‫מיטלען‪ ,‬איז ליידער פארלאשן געווארן דער‬ ‫דין פון "כלא ‪ ,"1000‬האט מען אים ברבים‬ ‫ניצוץ פון שמירת שבת‪ .‬דאס אלעס קומט פון‬ ‫איבערגעגעבן דעם סכום פון ‪ 1,000‬שקל‬ ‫מזרחיסטן וואס געפינען זיך שוין ליידער ביים‬ ‫פער טאג‪ ,‬וואס אינאיינעם קומט דאס אויס‬ ‫סוף פונעם "שמד‪-‬צוג"‪ .‬וויל מען איינרעדן פאר‬ ‫‪ 12,000‬שקל‪.‬‬ ‫די שארית הפליטה‪ ,‬די חרדי'שע אידן וואס זענען‬ ‫די חלוקה איז אויפגענומען געווארן מיט‬ ‫מיט מסירות נפש איבערגעבליבן אינדרויסן‬ ‫שוידערליכן צארן דורך די פרעסע‪ ,‬זעענדיג‬ ‫פונעם מיליטער‪ ,‬אז "זיי וועלן יא בלייבן אידיש"‪.‬‬ ‫אז אויסער א שיינע קבלת פנים באקומט‬ ‫השם ישמרנו מהם ומהמונם‪.‬‬ ‫‪49‬‬ ‫זיין קאנדידאטור‪ ,‬האט מען אים אויפגענומען‬ ‫'אחים אנחנו' אפגעראכטן מאסיווע 'קב_לת פנים'‬ ‫מיט גרויס כבוד באופן יוצא מן הכלל‪ ,‬כדי צו‬ ‫שיקן א מעסעדזש פאר אלע "ציוניסטישע" און‬ ‫חוה"מ סוכות פאר איבער ‪ 50‬ארעסטירטע און‬ ‫"חרדי'שע" העצער אז ניין! מיר זענען מקבל דעם‬ ‫עול הגלות‪ ,‬און עס איז מער סעיף צו וואוינען אין‬ ‫פארטיי_לט הער_ליכע סכומים פאר די אסירי ציון‬ ‫ניו יארק ווי אין די א‪.‬ג‪ .‬אידישע מדינה‪.‬‬ ‫א באזונדערן שטורעם האט ארויסגערופן‬ ‫בשעתו‪ ,‬ביום דהילולא קדישא כ"ו אב‪ ,‬די‬ ‫דברות קודש פון כ"ק מרן אדמו"ר מסאטמאר‬ ‫תפיסה למען כבוד שמו יתברך‪.‬‬ ‫מיט אלע איינריכטונגען‪ ,‬אריינגערעכנט‬ ‫דינסטאג חוה"מ סוכות איז פארגעקומען‬ ‫שליט"א‪ ,‬וואו דער סאטמארער רבי שליט"א‬ ‫דער הערליכער מעמד‪ ,‬און בפרט די געלט‬ ‫די טויזנטער ילדי תשב"ר מיט פענער און‬ ‫א גרויסארטיגער מעמד קבלת פנים‪ .‬אויף‬ ‫האט זיך באצויגן צו די זינלאזע התגרות באומות‬ ‫תמיכה‪ ,‬האט ארויסגערופן בייז בלוט ביי די‬ ‫פעקלעך לכבוד דעם קבלת פנים‪.‬‬ ‫א הערליכע לאנגע לאסט‪-‬מאשין האט‬ ‫אנטקעגן דעם מעיאר פון ניו יארק‪ ,‬וואס דער‬ ‫ציונים‪ ,‬בפרט ביי די לינקע פירער‪ ,‬וועלכע‬ ‫נאך די טענץ האט זיך דער ציבור צוגעהערט‬ ‫געהאנגען א מלכות'דיג דעקארירטער טאוול‪,‬‬ ‫אפיס‪-‬שטאב פונעם מעיאר האט זיך גאר‬ ‫האבן דאס אפן אראפגעריסן און פארדאמט‬ ‫צו די רייכע דרשות לכבוד המאורע‪ .‬מען האט‬ ‫און אויף א הויכן דאבל‪-‬דעקער אויטאבאס‬ ‫שטארק באדאנקט דערפאר‪ ,‬בשעת געוויסע‬ ‫וויאזוי עס קען זיין אז אינערהאלב דעם‬ ‫געהערט א ספעציעלע דרשה דורך א חשובן‬ ‫זענען געזעסן ברוב פאר והדר די איבער‬ ‫אלטגעזעסענע חרדי'שע מדינה‪-‬סימפאטיקער‬ ‫חרד'ישן ציבור איז מען גאר "מחזק" די‬ ‫גאסט פון אמעריקע‪ ,‬הרה"ג רבי שלמה ניסן‬ ‫‪ 50‬אסירי ציון פון די לעצטע תקופה‪ .‬די‬ ‫פון די בארא פארק אומגעגנט האבן ממש‬ ‫עריקים‪ .‬און די לינקע חברה האבן זיך טאקע‬ ‫דאמב שליט"א‪ ,‬און דערנאך זענען אדורך די‬ ‫תהלוכה האט זיך אנגעהויבן אויף רחוב מלכי‬ ‫געשוימט פאר כעס‪ ,‬זאגנדיג‪" :‬זיין פארגייער‬ ‫געלאזט הערן אז אויב זיי געווינען די וואלן‪,‬‬ ‫קרוב צו ‪ 60‬מקדשי שם שמים פארן ספרדישן‬ ‫ישראל‪ ,‬און פון דארטן איז מען צוגעפארן‬ ‫רבי יואל וואלט נישט גערעדט אזוי‪ ,‬ווייל ער‬ ‫וועלן זיי מיט צוואנג נעמען יעדן איינעם אין‬ ‫ראש ישיבה‪ ,‬חכם משה צדקה שליט"א‪,‬‬ ‫צו כיכר השבת‪ ,‬וואו מען האט פאר לאנגע‬ ‫זעלבסט איז דאך געראטעוועט געווארן דורך‬ ‫מיליטער‪ ,‬היל"ת‪.‬‬ ‫וועלכער האט משמיע געווען דברי חיזוק פאר‬ ‫שעות געזינגען און געטאנצן‪ ,‬ווען עס ווערט‬ ‫דעם קאסטנער‪-‬באן‪"...‬‬ ‫די אסירי ציון און דער רב שליט"א האט יעדן‬ ‫באגלייט מיט הערליכע כלי זמר און בעלי‬ ‫כלל ישראל רופט אויס‪ :‬חזקו ואמצו פאר‬ ‫מנגנים לשמחת החג ולשמחת בית השואבה‪,‬‬ ‫אצינד ביים יו‪-‬ען‪ ,‬ווען אלע פירער‬ ‫די חשוב'ע עסקנים פון "אחים אנחנו" פארן‬ ‫געגעבן א קאנווערט מיט א סכום נכבד‪ ,‬מיט‬ ‫אן עקסטערע מתנה וואס "אחים אנחנו" האט‬ ‫לכבוד די אלע ארעסטירטע בחורים וואס‬ ‫זענען זיך צוזאמענגעקומען‪ ,‬האט מוסד הק'‬ ‫שליסן די אסירי ציון לשנת תשפ"ו מיט‬ ‫זענען שטאלצע ארמיי‪-‬דעזערטירער‪.‬‬ ‫'נטרונא' אפגעדינגען א מאסיוון בילבארד און‬ ‫אזויפיל כבוד און שטיצע‪ ,‬און בעז"ה וועט די‬ ‫אהערגעשטעלט פון די נדבת לבם פון תושבי‬ ‫חו"ל‪ ,‬לעשות יקר וגדולה וכבוד פאר די בעלי‬ ‫באזונדערע כוחות זענען אריינגעלייגט‬ ‫אויפגעשפילט פאסיגע מעסעדזשעס מיט קורצע‬ ‫גזירת הגיוס בטל ווערן בביאת משיח צדקינו‬ ‫און שארפע סטעיטמענטס‪ ,‬אויסגעארבעט על‬ ‫במהרה בימינו‪ ,‬אמן‪.‬‬ ‫מסירות נפש וועלכע זענען מוכן צו זיצן אין‬ ‫געווארן אויפצונעמען דעם ציבור היקר‬ ‫פי משנתו הטהורה של רביה"ק מסאטמאר זי"ע‪,‬‬ ‫וויאזוי איבערצוגעבן די סארט מעסעדזשעס‬ ‫פאר די גוי'אישע פעלקער‪ .‬ב"ה עס האט געהאט‬ ‫אן אומגעהויערן אפקלאנג ביי די לאקאלע און‬ ‫וועלט‪-‬פרעסע לקדש שם שמים‪ .‬באזונדער איז‬ ‫פארגעקומען א משמרת מחאה אינדרויסן ביים‬ ‫יו‪-‬ען דורך 'ועד הפעולה'‪ ,‬מיט א צאל אידן וואס‬ ‫האבן ארויסגעברענגט דעם ריכטיגן מעסעדזש‬ ‫פאר די פילע פרעסע‪-‬לייט‪.‬‬ ‫ערב סוכות‬ ‫חג הסוכות זמן שמחתנו! אין תפיסה זיצן ‪45‬‬ ‫בחורים תחת מנעול ובריח‪" .‬קרן ויואל משה"‪ ,‬ווי‬ ‫יעדע וואך‪ ,‬איז מפרסם די וועכנטליכע ליסטע‬ ‫אז מ'זאל מתפלל זיין בתפילה ובתחנונים לפני‬ ‫בוכ"ע שיצאו במהרה מאפילה לאורה‪.‬‬ ‫די מיליטער האט מפרסם געווען אז די‬ ‫אסירים ווערן באהאנדלט ביותרת הכבוד‪ ,‬און‬ ‫זיי האבן א סוכה מיט אלע געברויכן לכבוד יום‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫טוב‪ .‬אין א שמועס מיט אן ארעסטאנט זאגט ער‬ ‫אבער אז די אלע "געברויכן" וואס די תפיסה‬ ‫האט צוגעשטעלט איז געווען‪ ...‬אביסל סאדע!‬ ‫א הערליכע מעמד שמחת בית השואבה איז‬ ‫וואס זענען געבויט אומלעגאל‪ .‬איין אינספעקטאר‬ ‫שולדיג אין די טעג‪.011-972-504-114-842 :‬‬ ‫א געלעגנהייט צו שטיצן א חשוב'ן יונגערמאן‬ ‫פארגעקומען אין טעלזסטאן ביים אסיר ציון‪ ,‬הב'‬ ‫גיבט איבער אז ער דערוואגט זיך נישט אריינצוגיין‬ ‫וואס האט געכאפט א "שאק באמבע" אין זיין‬ ‫אין די חרדי'שע שטעט אויס מורא פון מחאות!‬ ‫פוס‪ ,‬און היות עס איז געווארן אנטצינדן‪ ,‬זיצט ער‬ ‫אפ אין שפיטאל‪ .‬יום כיפור האט ער געדארפט‬ ‫חוה"מ סוכות‬ ‫אינטערעסאנט אז ער האט נישט געזאגט אז‬ ‫ער האט מורא פון די ‪ 7‬בענקלעך פון "יהדות‬ ‫קריכן גאנצע ‪ 13‬שטאק צו מיטהאלטן די תפילות‬ ‫התורה" אין כנסת; זעט אויס אז ער ווייסט אויך‬ ‫בציבור‪ ,‬און ער איז געבליבן אויף סוכות אין‬ ‫כוחה של מחאה‪.‬‬ ‫אין די "אידישע" מדינה זענען די אינספעקטארס‬ ‫שפיטאל‪ ,‬בשעת אינדערהיים ווארט אויף אים א‬ ‫פון די בוי‪-‬ארבעט באאויפטראגט ארומצוגיין‬ ‫גאנצע משפחה בלי עין הרע‪ .‬מען קען רופן צו‬ ‫טיילן טיקעטס און געבן "צווי הריסה" פאר סוכות‬ ‫נעמען א טייל אין די הוצאות וואס מען איז נאך‬ ‫‪50‬‬ ‫אברהם יצחק בן ברכה בריינדל קאהן ני"ו‪ ,‬וועלכער‬ ‫הער_ליכער מעמד 'שמחת בית השואבה'‬ ‫איז געזעצן קרוב צו ‪ 3‬חדשים אין תפיסה אלס א קרבן‬ ‫ציבור פון די מחאות אויף בר אילן‪.‬‬ ‫פארנט פון תפיסה נומ' ‪ ,10‬מיטוואך חוה"מ‬ ‫אצינד דארף ער זיצן אויף הויז‪-‬ארעסט‪ .‬יקירי‬ ‫ירושלים ובית שמש זענען געקומען אפרעכטן א‬ ‫מעמד שמחת בית השואבה לכבודו און לכבוד זיינע‬ ‫סוכות‪ ,‬בתופים ובמחו_לות _לכבוד די ‪ 40‬אסירים‬ ‫עלטערן וועלכע וואוינען ארגינעל אין באלטימאר‪.‬‬ ‫ביים מעמד זענען געהערט געווארן הערליכע דרשות‬ ‫באגלייט מיט פייערדיגע טענץ‪.‬‬ ‫"אחים אנחנו" אראנזשירט דעם הער_ליכן מעמד‪ ,‬באג_לייט מיט טראנספארטאציע פון א_לע שטעט‬ ‫מאנטאג חוה"מ איז געקומען א געווענליכע רוף‬ ‫המועד קומען אידן ארויס טאנצן לכבודם‪,‬‬ ‫"ושמחת" מיט "האדרת והאמונה"‪ ,‬זיצן‬ ‫ביים מעמד שמחת בית השואבה האט‬ ‫אין "צבע שחור"‪ ,‬דער ציבור איז אנגעקומען און די‬ ‫גיבט זיי שוין חיזוק זיך צו דערהאלטן‪ .‬א‬ ‫ליידער ‪ 40‬אידן אין תפיסה צוליב'ן זיין‬ ‫זיך באטייליגט א שיינער ציבור‪ ,‬וואס‬ ‫פאליציי האט געלאזט דעם בחור פריי‪.‬‬ ‫פייערדיגע דרשה איז געהערט געווארן‬ ‫געטריי צום "חי העולמים"‪.‬‬ ‫האט אין די ימי המועד נישט פארגעסן‬ ‫דורך המשפיע הרה"ג רבי שאול סירוטה‬ ‫"אחים אנחנו" האט אהערגעשטעלט‬ ‫אז בשעת כלל ישראל בכל ארצות הגולה‬ ‫שליט"א‪ ,‬מען האט געדאוונט מנחה‬ ‫זיצט רואיג אין די סוכה‪ ,‬מאכן ליידער‬ ‫נאך די קבלת פנים המונית דורך "אחים אנחנו"‪ ,‬איז‬ ‫א פראכטפולן מעמד אין די גאס נעבן‬ ‫ערשינען אין איינע פון די צייטונגען א שמועס מיט‬ ‫מעריב בציבור‪ ,‬און דערנאך האט זיך‬ ‫די תפיסה‪ ,‬און ווי די ארעסטאנטן‬ ‫די אידן אין ארץ ישראל מיט א שווערע‬ ‫איינע פון די אסירים‪ .‬ער זאגט ווי פאלגנד‪" :‬באמת בין‬ ‫אנגעהויבן דער געהויבענער מעמד שמחת‬ ‫האבן איבערגעגעבן‪ ,‬האבן זיי אלעס‬ ‫גזירת הגיוס‪ .‬הגם ביי די א‪.‬ג‪' .‬בעסערע'‬ ‫איך געווען טויט דערשראקן‪ ,‬אבער ווי נאר 'נותנים‬ ‫בית השואבה‪" ,‬חסידים ואנשי מעשה היו‬ ‫אריינגעהערט אינעווייניג אין תפיסה‪.‬‬ ‫קרייזן זיצט אויך יעדער אין א סוכה אדער‬ ‫גב' האט מיר איינגעמאלדן אז זיי זענען דא‪ ,‬בין איך‬ ‫מרקדין"‪.‬‬ ‫דער עצם פאקט אז זיי ווייסן אז תוך ימי‬ ‫שטייט אויף א פארענטשע און טאנצט‬ ‫געווארן איבערגעדרייט מפחד לשמחה‪ .‬זיי האבן מיר‬ ‫גע'עצה'ט וואס צו טון – סיי ברוחניות מיט די פילע‬ ‫נסיונות און קאמפליקאציעס אין תפיסה בנוגע כשרות‬ ‫און אלע הלכות‪ ,‬און סיי בגשמיות זיך אן עצה צו געבן‬ ‫קרן ויוא_ל משה ‪ -‬הצ_לה מגיוס שיקט אריין‬ ‫מיט די תפיסה‪-‬שטוב‪ ,‬וועש‪ ,‬אא"וו‪".‬‬ ‫דער אסיר ציון ענדיגט צו‪" :‬איך גיי מער נישט‬ ‫מהודר'דיגע ד' מינים פאר די איבער ‪40‬‬ ‫וועלן! אזוי ווי נאך טויזנטער פון מיין געגנט‪ .‬איך האב‬ ‫באמת געגלייבט דרעי‪ ,‬אבער ווען איך בין אנגעקומען‬ ‫ארעסטירטע אין כ_לא ‪_ 10‬לקראת חג הסוכות‬ ‫אין תפיסה‪ ,‬ווער האט מיר געהאלפן? נאר 'נותנים‬ ‫גב'!"‬ ‫הער_ליך רייכער בראשור מיט די פעו_לות הקודש פון א‬ ‫מיטוואך חוה"מ זענען חשוב'ע עסקנים ערלויבט‬ ‫געווארן אריינצוגיין אין די תפיסה ווענט צו משמח‬ ‫גאנץ יאר‪' ,‬פאדיום'‪ ,‬צעשפרייט אין א_לע חרדי'שע צענטערן‬ ‫זיין די ארעסטירטע בחורים‪ .‬עס איז אויך ערלויבט‬ ‫געווארן מיטצוברענגען כלי זמר לכבוד החג‪ ,‬און מען‬ ‫באזונדער איז צעשפרייט געווארן דער‬ ‫די אנדערע זייט גרייט מען זיך אויף נאך‬ ‫שטייענדיג נאך א יאר וואס דיו אילו‬ ‫האט א לענגערע צייט משמח און מחזק געווען די‬ ‫'פאדיום' וואס ווערט כסדר פארשפרייט‬ ‫א יאר צו באקעמפן די גזירת הגיוס ביתר‬ ‫ימי‪ ,‬קען מען נישט באשרייבן די טויזנטער‬ ‫בחורים לכבוד חג הסוכות‪.‬‬ ‫מיט פולזייטיגע באריכטן מהנעשה‬ ‫שאת וביתר עוז‪.‬‬ ‫בחורים וואס האבן זיך אדורך געדרייט‬ ‫והנשמע אינערהאלב די הצלה פעולות פון‬ ‫היי‪-‬יאר סוכות‪ ,‬ווען פערציג בחורים‬ ‫די 'הצלה מגיוס' אפיסעס פון קרן ויואל‬ ‫קרן ויואל משה‪ .‬במשך די ימי המועד האט‬ ‫זענען געזעסן אין תפיסה‪ ,‬האט קרן ויואל‬ ‫משה‪ .‬נאך א יאר פון זיצן אויף אזויפיל‬ ‫ליל הושענא רבה איז אנגעקומען א קריטישער רוף‬ ‫דער ציבור באקומען א טיילווייזן באריכט‬ ‫משה אראנזשירט אריינצושיקן מהודר'דיגע‬ ‫קאמפליצירטע קעיסעס און ראטעווען‬ ‫פון "צבע שחור" פון א גאז סטאנציע‪ .‬די פאליציי האט‬ ‫פון די העפטיגע פעולות להציל נשמות‬ ‫ד' מינים סעטס פאר די אסירים‪ ,‬אז כאטשיג‬ ‫נשמות ישראל משמד הגיוס‪ ,‬רייסט זיך‬ ‫געוואלט ארעסטירן א בחור‪ ,‬אבער ב"ה דער ציבור‬ ‫ישראל משמד הגיוס‪ ,‬כה לחי‪.‬‬ ‫דארט אין תפיסה זאלן זיי קענען מקיים זיין‬ ‫פון איין זייט ארויס א שיר ושבח להשם‬ ‫האט גובר געווען און דער בחור איז באפרייט געווארן‪.‬‬ ‫די מצוה פון "ולקחתם לכם"‪.‬‬ ‫יתברך על כל החסד שעשה עמנו‪ ,‬און פון‬ ‫נאך אן אינטערעסאנטער רוף פון "צבע שחור"‪:‬‬ ‫די פאליציי האט אפגעשטעלט א קאר‪ ,‬גענומען די‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫לייסענס פונעם דרייווער‪ ,‬און נאכ'ן זען אז ער איז אן‬ ‫עריק‪ ,‬האבן זיי גערופן די מיליטערישע פאליציי‪ .‬דער‬ ‫דרייווער האט תיכף פארמאכט דעם פענסטער און‬ ‫געקלונגען צו "צבע שחור"‪ .‬די פאליציי זענען געווארן‬ ‫ווילד און געהאקט אין פענסטער‪ ,‬אבער דער דרייווער‬ ‫בשלו ער עפנט נישט‪ .‬למעשה‪ ,‬נאכ'ן זען אז א ציבור‬ ‫וואקסט צוביסלעך ארויס‪ ,‬האבן די פאליציי געבעטן‪:‬‬ ‫"נעם צוריק דיין קארטל און לאז אונז ארויס פון דא‪",‬‬ ‫אבער דער דרייווער האט נישט געעפנט‪ .‬בלית ברירה‬ ‫האבן זיי צוריקגעשמיסן דעם קארטל אויפ'ן ווינט‪-‬‬ ‫שיעלד און אפגעצויגן פון ארט‪.‬‬ ‫‪51‬‬ ‫דעם פולן פרייז) וואס דער קעפל איז‪" :‬שקויעך‬ ‫רעבע פאר די שיינע הקפות"?‬ ‫שריפטן‬ ‫איז דען נישטא א גרעניץ ביז וואו מ'קען שרייבן‬ ‫לשונות פון טפשות מיט חוצפה‪ ,‬געמישט מיט‬ ‫משכילי'שע ליצנות? עס וועט נישט לאנג דויערן‬ ‫און עמיצער וועט שרייבן‪ :‬ש שק שקו שקוי‬ ‫שקויע שקויעך (דעם המשך טאר מען אפילו נישט‬ ‫שרייבן אפי' אלס ווערטל)‪ ,‬און אויב מ'וועט פרעגן‬ ‫היתכן? וועט די תשובה זיין‪" :‬וואס איז דען‪ ,‬ס'איז‬ ‫נאר אן אדווערטייזמענט מיט א וויץ צו ציען דאס‬ ‫צום וואכנשריפט‬ ‫מענטשליכע אויג"‪ .‬וכדי בזיון וקצף!‬ ‫זלמן ש‪.‬‬ ‫ּפ ָאסט‪:‬‬ ‫פעקס‪:‬‬ ‫אימעיל‪:‬‬ ‫טעלעפאן‪:‬‬ ‫ָ‬ ‫*‬ ‫‪POB 113, Monroe ny 10949‬‬ ‫‪845.501.0246‬‬ ‫‪Letters@kyweekly.com‬‬ ‫‪845.774.6234 #6‬‬ ‫שופר העיר ‪ -‬די שיינקייט‬ ‫פון קרית יואל‬ ‫ווען ר' משה דוד האט חתונה געמאכט איינעם‬ ‫גרויסע געלטער וואס ווערן געשאפן ביי נדיבים‬ ‫לכבוד די חשוב'ע רעדאקציע פון די אויסגאבע‬ ‫פון זיינע זין דא אין קרית יואל‪ ,‬איז רבי דוד‬ ‫בעם בשעת זיי געפינען זיך אין ביהמ"ד‪.‬‬ ‫די ווערד פון אן אינדערפרי‬ ‫'קרית יואל וואכנשריפט'‪.‬‬ ‫דער סדר פון די וועלט איז‪ ,‬אז ווען מ'זעצט‬ ‫שמידל פונקט דעמאלט געווען אין חו"ל צוליב‬ ‫פארשידענע ענינים פון "אתרא קדישא" און דעם‬ ‫און נאכאמאל‪ ,‬איך בין נישט געגאנגען אין‬ ‫אין ביהמ"ד הגדול‬ ‫קיין פארנומענעם טאג‪ .‬עס זענען דא טעג ווען‬ ‫זיך שרייבן א בריוו איז עס געווענליך קריטיק‪,‬‬ ‫בית חינוך לבנות "אם בישראל"‪ .‬אינמיטן טאנצן‬ ‫לכבוד די וואכנשריפט‪.‬‬ ‫עס גייען פיל מער צדקה‪-‬גייער‪ ,‬ובפרט אין‬ ‫אדער אין בעסערן פאל סתם הערות‪ ,‬צי אויף דער‬ ‫ביי די חתונה איז אומערווארטעט ערשינען אין‬ ‫פארשידענע זמנים מיוחדים ווי עשי"ת‪ ,‬ערב‬ ‫איך וויל ארויסברענגען מיינע רגשי הלב‬ ‫אויסגאבע צו וועם מ'שרייבט אדער פאר כלל‬ ‫זאל די ריינע געשטאלט פון רבי דוד זצ"ל‪ .‬ער איז‬ ‫סוכות און נאך‪ ,‬ווען אידן גיסן ממש געלט; אין‬ ‫פון דעם וואס איך האב אליינס מיטגעהאלטן‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫באלד צוגעגאנגען צו רמ"ד און צום חתן ווינטשן‬ ‫אזעלכע טעג איז צום גלייבן אז די סכומים וואס‬ ‫אין ביהמ"ד הגדול‪ .‬מיט א צייט צוריק איז מיר‬ ‫איך וויל אביסל משנה זיין און שרייבן א בריוו‬ ‫מזל טוב‪ ,‬מיטגעטאנצט א צען מינוט‪ ,‬און שוין‬ ‫ווערן געשאפן אין ביהמ"ד הגדול זענען פיל‬ ‫אויסגעקומען צו גיין נאך געלט לטובת א וויכטיגן‬ ‫פון בלויז פאזיטיוויטעט‪ ,‬סיי לגבי אייער גליון און‬ ‫ארויס פון זאל אן זיך אפילו אראפזעצן פאר א‬ ‫העכער ווי די דערמאנטע סומע‪.‬‬ ‫צוועק‪ .‬ווי וויכטיג דער צוועק איז‪ ,‬האב געוואוסט‬ ‫סיי כלפי כלל ישראל (און כאטש איך האב עטליכע‬ ‫מינוט‪.‬‬ ‫נאר איך אליינס צוזאמען מיט מיין שותף לדבר‬ ‫דאס זאגט זייער אסאך‪ .‬מ'זעט קלאר די‬ ‫הערות צו זאגן‪ ,‬וועל איך עס 'נישט' שרייבן יעצט‪ ,‬וויבאלד‬ ‫האבנדיג די זכי' צו זיין אביסל באקאנט מיט‬ ‫מצוה מיט וועמען איך בין ארומגעגאנגען‪ .‬פארן‬ ‫ווארעמקייט ביים ציבור‪ .‬אמת‪ ,‬עס ליגט דערין‬ ‫יעצט וויל איך שרייבן נאר גוטס‪ ...‬אפשר ביי א צווייטע‬ ‫אים‪ ,‬האב איך אים געפרעגט אויב ער האט‬ ‫ציבור האב איך אבער גארנישט געזאגט‪ ,‬נאר איך‬ ‫דער כח הצדקה וואס מרן רביה"ק זי"ע האט‬ ‫געלעגנהייט וועט מען שרייבן די הערות)‪.‬‬ ‫אויך עפעס צו ערלעדיגן אין קרית יואל און צי‬ ‫בין געגאנגען פשוט ווי אלע געלט‪-‬גייער‪.‬‬ ‫איינגעפלאנצט ביים ציבור‪ ,‬וואס איז קאי וקיימי‬ ‫קודם כל פותחין בכבוד האכסניא; איך וויל‬ ‫ער בלייבט אפשר איבערנעכטיגן‪ .‬האט ער מיר‬ ‫ביזן היינטיגן טאג‪ ,‬אבער איך קלער אז עס ליגט‬ ‫איך בין אבער געווען טיף איבערראשט פון‬ ‫אנהייבן בשבח פון דער אויסגאבע‪ ,‬וואס איז א‬ ‫געענטפערט‪" :‬איך בין שטארק פארנומען אין‬ ‫דערין פיל טיפערס‪ .‬מען זעט די ערליכקייט פון די‬ ‫דעם שיינעם סכום וואס איך האב מצליח געווען‬ ‫זאך וואס כמדומה געפינט זיך נישט אין די גאנצע‬ ‫שטאט‪ ,‬כ'האב נישט קיין צייט בכלל‪ ,‬נאר ווי‬ ‫תושבי עירינו בכלל און פון די מתפללי ביהמ"ד‬ ‫צו שאפן במשך די עטליכע שעה וואס איך בין‬ ‫וועלט‪ :‬אן אויסגאבע אויף אזא הויכע ניווא וואס‬ ‫כ'האב געהערט אז ר' משה דוד מאכט חתונה‪,‬‬ ‫הגדול בפרט‪ .‬אידן וואס זענען אפגעקילט אין‬ ‫ארומגעגאנגען נאך געלט‪ .‬פארשטייט זיך אז‬ ‫ווערט פארטיילט גענצליך בחינם‪.‬‬ ‫האב איך באשלאסן צו נעמען א טעקסי אהין און‬ ‫אנדערע ענינים‪ ,‬האבן געוויס נישט די ווארעמקייט‬ ‫דער ריבוי עם פון אזא גרויסן מספר מתפללים‪,‬‬ ‫צוריק‪ ,‬ווייל ווען ר' משה דוד מאכט א שמחה מוז‬ ‫צו טיילן צדקה מיט אזא ברייט האנט‪.‬‬ ‫וואס שפירן זיך אזוי באקוועם צו דאווענען‬ ‫די וואכנשריפט איז אנגעפילט מיט בלויז‬ ‫אין די ברייטע לופטיגע שטיבלעך פון ביהמ"ד‬ ‫מען מיטהאלטן‪ .‬מ'דארף אים מחזק זיין פאר אלע‬ ‫תוכנ'פולע ארטיקלען‪ ,‬היסטארישע באשרייבונגען‪,‬‬ ‫אז מען האט די ווארעמקייט צו טיילן צדקה‪,‬‬ ‫זיינע געוואלדיגע פעולות"‪ .‬ער האט געדונגען א‬ ‫הגדול‪ ,‬גיט אסאך צו – וואס דאס אליינס ברענגט‬ ‫ציענדע אויפפאסונגען‪ ,‬באלערנדע מאמרים‪,‬‬ ‫צייגט דאס אויפן גאנצן מהות; ווי מען געפינט‬ ‫קאר סערוויס און געפארן לכל הפחות דריי שעה‪,‬‬ ‫אז מען זאל שיין פארדינען – אבער וואס איך‬ ‫אינטערעסאנטע און אינפארמאטיווע בילדער‪,‬‬ ‫זיך צווישן א ציבור אידן‪ ,‬יראים ושלמים‪ ,‬חסידים‬ ‫נאר כדי זיך צו באטייליגן צען מינוט ביי די חתונה‪.‬‬ ‫האב צוגעזען איז געווען‪ ,‬אז בעיקר איז עס די‬ ‫יסודות'דיגע חינוך שמועסן‪ ,‬אויסנאמליך קלארע‬ ‫ואנשי מעשה‪ ,‬וואס עס איז א כבוד צו זיין א חלק‬ ‫דערפאר ווערן די ווערטער דא איבערגעגעבן‪,‬‬ ‫ווארעמקייט וואס הערשט ביים ציבור‪ .‬ישראל‬ ‫השקפה ארטיקלען‪ ,‬און וועכנטליכע דעטאלירטע‬ ‫פון אזא חשוב'ן און ערליכן ציבור‪.‬‬ ‫ווייל רמ"ד זעלבסט ווייסט אויך נישט דערפון‪...‬‬ ‫קדושים הם נתבעים ונותנים; אידן געבן מיט אזא‬ ‫באריכטן פונעם געראנגל אויפן פראנט אין‬ ‫זאל השי"ת העלפן אז דער זכות הצדקה זאל‬ ‫חשק און מיט אזא ברייטקייט‪ ,‬מ'זעט ווי דאס געבן‬ ‫ארה"ק‪ ,‬ועוד ועוד‪.‬‬ ‫מדי דברי וואלט איך געוואלט מעורר זיין‬ ‫מגין זיין אויף קרית יואל און אויף אלע אידן‪,‬‬ ‫צדקה איז טיף איינגעבאקן אין די הערצער‪ ,‬און‬ ‫ווער רעדט נאך ווען עס קומט א יו"ט‪ ,‬וואס‬ ‫איבער די לעצטיגע אדווערטייזמענטס וואס שוין‬ ‫להיפקד בדבר ישועה ורחמים‪.‬‬ ‫מען גיט בחפץ לב‪.‬‬ ‫דאן שטעלט איר אהער ממש מייסטערהאפטיגע‬ ‫אינגאנצן ארויס פונעם גדר נארמאלקייט‪ .‬אסאך‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫א‪ .‬ל‪.‬‬ ‫ווי מען קען זיך געוויס פארשטעלן‪ ,‬בין איך‬ ‫אויסגאבע פול מיט תוכן‪ ,‬און דאס ווערט נאך‬ ‫מאל זוכט מען צו מלמד זכות זיין אז מ'האט נישט‬ ‫באמערקט אדער נישט געכאפט (באמת איז דאס‬ ‫*‬ ‫מיט מיין שותף נישט געווען די איינציגסטע וואס‬ ‫אריינגעווארפן אין פאסט‪-‬קעסטל פאר בחינם!‬ ‫זענען יענעם אינדערפרי ארומגעגאנגען נאך‬ ‫און יא‪ ,‬תושבי קרית יואל זענען אייך מכיר טובה‬ ‫נישט ריכטיג‪ ,‬מ'דארף יא באמערקן און מ'דארף יא כאפן)‪,‬‬ ‫געלט‪ ...‬עס זענען געווען נאך פילע צדקה‪-‬גייער‪,‬‬ ‫דערפאר און ווייסן דאס צו שעצן (איך האף אזוי‪...‬‬ ‫אבער אין סוכות'דיגן "וואכנשריפט" איז ערשינען‬ ‫א מודעה וואס איז ממש א חוצפה כלפי שמיא‪ ,‬און‬ ‫א טיפה מן הים פון אן אדם גדול‬ ‫און קיינער איז נישט ארויס מיט קיין שאדן‪...‬‬ ‫עכ"פ די אלע מענטשן מיט וועמען איך שמועס און ס'קומט‬ ‫ס'איז מסתבר אז מ'קען נישט פארענטפערן אזא‬ ‫צו די רעדאקציע פון קרית יואל וואכנשריפט‪,‬‬ ‫פון א באקאנטן מיינער וואס איז ארומגעגאנגען‬ ‫צומאל אויס צו רעדן וועגן "קרית יואל וואכנשריפט"‪ ,‬הער‬ ‫שרעקליכע ליצנות'דיגע שפראך‪.‬‬ ‫רב ברכה עד עולם‪.‬‬ ‫נאך געלט‪ ,‬און זיין צוועק איז יא געווען אביסל‬ ‫איך נאר פאזיטיוו)‪.‬‬ ‫באקאנט‪ ,‬האב איך געהערט אז ער האט פארדינט‬ ‫לקראת דעם יערליכן אפיל פאר "אתרא‬ ‫אבער מיט איין זאך זענט איר אביסל אנדערש‬ ‫אויף איינע פון די אדווערטייזמענטס איז‬ ‫ביים ארומגיין כמעט דאפלט פון וויפיל איך האב‬ ‫קדישא" אום ערב יום כיפור‪ ,‬איז ערשינען אין‬ ‫ווי אנדערע אויסגאבעס‪ :‬דאס איז אינעם חלק‬ ‫געשטאנען אזוי‪" :‬שקויעך אויבערשטער פאר די‬ ‫געמאכט‪ ,‬און אזוי זענען דא פילע אנדערע וואס‬ ‫"וואכנשריפט" אן אינטערוויו מיט העסקן הדגול‬ ‫הרוחניות‪ .‬עס לאזט זיך זאגן אז אייער גליון‬ ‫רואיגקייט אין בלומינג גראוו"‪.‬‬ ‫האבן שיין פארדינט‪.‬‬ ‫המפורסם לשם ולתהלה מוהר"ר משה דוד‬ ‫שטייט אויף די העכסטע ניווא‪ ,‬ווען נאר הונדערט‬ ‫ערשטנס‪ ,‬אלס חיוב הודאה לה' זאגט מען‬ ‫נידערמאן ני"ו‪ ,‬אין וועלכן ער האט מדגיש געווען‬ ‫לויט מיין ארימען חשבון איז בלויז אין יענעם‬ ‫פראצענט אויסגעהאלטענע זאכן געפינען דאס‬ ‫נישט "יישר כחך" פאר הקב"ה‪" .‬דיין כח זאל זיין‬ ‫אז וואס ער האט צו דערציילן אויפן גאון וקדוש‬ ‫איין אינדערפרי‪ ,‬נאר אין ביהמ"ד הגדול‪ ,‬געשאפן‬ ‫פלאץ צווישן אייערע בלעטער‪ .‬וכן יעזור ה'‬ ‫שטארק" זאגט מען פאר א חבר‪ ,‬נישט פאר הקב"ה‬ ‫רבי דוד שמידל זצ"ל איז נאר א 'טיפה מן הים'‪.‬‬ ‫געווארן דער פאנטאסטישער סכום פון צווישן‬ ‫להלאה‪.‬‬ ‫אשר לו הכח והממשלה‪ .‬צווייטנס‪ ,‬אפילו אויב יא‬ ‫און געוויס איז דאס ריכטיג‪ .‬איז צו דעם 'ים' כדאי‬ ‫פופצן און צוואנציג טויזנט דאלאר! דאס איז‬ ‫איך האב נאר איין ווארט אייך צו זאגן‪ :‬כה‬ ‫זאגן יישר כח כלפי שמיא‪ ,‬קען מען נישט שרייבן‬ ‫צוצוגעבן נאך א 'טיפה' וואס ר' משה דוד ווייסט‬ ‫אויסער וואס מען האט געשאפן אין אנדערע‬ ‫לחי! זייט ממשיך מיט אייער געוואלדיגע ארבעט‪,‬‬ ‫נארמאל "יישר כח"? וואספארא משוגענע ווארט‬ ‫נישט‪ .‬די מטרה פון שרייבן איז נישט נאר אז רמ"ד‬ ‫בתי מדרשים‪ ,‬און איך רעד בעיקר פון סכומים‬ ‫און זייט ווייטער מהנה די שטאט מיט אזעלכע‬ ‫איז דאס "שקויעך"? אזוי רעדט מען? וואלט די‬ ‫זאל דאס וויסן‪ ,‬נאר בעיקר אז אלע וואס קענען‬ ‫וואס זענען צוזאמגעקומען פון "פרוטה ופרוטה‬ ‫אינהאלטסרייכע און אינטערעסאנטע תוכן‪.‬‬ ‫רעדאקציע אריינגענומען א מודעה (אפי' באצאלט‬ ‫אים זאלן וויסן דערפון‪.‬‬ ‫מצטרפת"‪ .‬איך רעד נישט פון די פארשידענע‬ ‫‪52‬‬ ‫סצענעס לאזן איבער אויפן מוח‪.‬‬ ‫אז מען רעדט בשבח כלל ישראל‪ ,‬און בפרט פון‬ ‫מען קען זאגן אין א געוויסע זין‪ ,‬אז די שמיני עצרת‬ ‫אונזערע אידעלעך דא אין קרית יואל‪ ,‬וואלט איך געוואלט‬ ‫ארויסברענגען א שיינע נקודה לטובה (כאטש איך האב פיל מער‬ ‫טעראר אטאקע אין אר"י האט געהאט א שווערע ווירקונג‬ ‫וואס צו שרייבן‪ ,‬אבער היות דער בריוו האט זיך שוין פארצויגן‪ ,‬וועל‬ ‫אויף די מוחות אפי' אין אמעריקע‪ ,‬מער ווי די טעראר‬ ‫‪The #1‬‬ ‫‪choice for‬‬ ‫אטאקעס אין יענע צייט‪ .‬ווייל עס האט פאסירט היינט‪ ,‬מיט‬ ‫איך מוזן איבערלאזן די איבריגע פאר א קומענדיגע געלעגנהייט)‪.‬‬ ‫‪Schools, Offices‬‬ ‫‪Shuls, Retail,‬‬ ‫‪& Hospitality.‬‬ ‫‪From your post-‬‬ ‫‪construction‬‬ ‫די מעגליכקייטן מיטצוהאלטן יעדן ריר פון יעדן רוצח‪ ,‬און די‬ ‫זיך געפינענדיג אויף יו"ט העעל"ט אין א צווייטן מקום‬ ‫‪cleanup to your‬‬ ‫‪facility’s daily‬‬ ‫נאכפאלגן זענען ביטער‪ ,‬ווי די אנקעטע צייגט אז ‪ 15%‬ליידן‬ ‫— פארשטייט זיך אויך צווישן היימישע אידן — האב איך‬ ‫‪wash, get your‬‬ ‫‪place sparkling‬‬ ‫פון גייסטישע שאדנס‪.‬‬ ‫אויפגעמערקט א שטארקע חילוק צווישן קרית יואל און‬ ‫‪in no time.‬‬ ‫אנדערע מקומות‪ .‬נעמליך‪ ,‬אז די אחדות און ברידערליכקייט‬ ‫מען דארף שטיין ווייט פון אלע קוועלער פון ענדלאזע‬ ‫וואס איז דא אין קרית יואל איז נישטא אין קיין שום אנדערע‬ ‫נייעס און פון מיטהאלטן אלעס וואס פאסירט אין די וועלט‪,‬‬ ‫פלאץ‪.‬‬ ‫וואס איז א סגולה און א הבטחה צו זיין אפגעהיטן ברוחניות‬ ‫ובגשמיות צוגלייך‪.‬‬ ‫נעמט למשל אזא ביישפיל ווי זיך גריסן אויפן גאס‪ :‬בעת‬ ‫וואס דאהי איז עס א נארמאלע ערשיינונג זיך צו גריסן‬ ‫ובחרת בחיים‪.‬‬ ‫"גוט שבת" אפילו מיט אידן וואס מ'קען נישט פערזענליך‪,‬‬ ‫(‪)-‬‬ ‫נאר צוליב דעם פאקט אז ער איז א היימישער איד‪ ,‬איז אין‬ ‫*‬ ‫אנדערע מקומות נישט אזוי 'אנגענומען' דעם מנהג טוב‪ .‬איך‬ ‫בין זיכער אז דאס שאפט א געוואלדיגע נחת רוח בשמי מעל!‬ ‫די אקטיווע סגולה‪ :‬בלויז‬ ‫ד‪.‬ג‪.‬‬ ‫שכונת בלומינג גראוו‬ ‫אויב מען צאלט‬ ‫*‬ ‫לכבוד די "וואכנשריפט" אויסגאבע‪,‬‬ ‫איך ווייס נישט אויב דאס וועט פובליצירט ווערן אינעם‬ ‫אלה תולדות נח‪ :‬נ"ח‬ ‫ערשטן נומער נאך יו"ט‪ ,‬אבער ביטע לייגט אריין מיין בריוו‬ ‫לכבוד די רעדאקציע‪,‬‬ ‫ביי די ערשטע געלעגנהייט‪.‬‬ ‫איך שרייב די שורות כדי צו מזכה זיין די ליינער מיט א‬ ‫‪RESIDENTIAL & COMMERCIAL‬‬ ‫איך וויל דא אויפברענגען א וויכטיגע נושא‪ ,‬וואס אפשר‬ ‫גאר שיינעם טייטש פונעם הייליגן חת"ס אויף די פרשה‪,‬‬ ‫‪Daily/Weekly Cleaning Post-Construction Power Washing‬‬ ‫אויבנאויף זעט עס אויס ווי נישט קיין וויכטיגע זאך‪ ,‬אבער‬ ‫וואס עס איז ממש יעצט געווען זיין יארצייט‪.‬‬ ‫‪Exclusive Services! Carpet Cleaning | Stripping & Waxing | Linen Service‬‬ ‫רעדנדיג מיט גבאים פון בתי מדרשים הערט מען אז עס איז‬ ‫דער הייליגער אבן עזרא אין זיין פירוש על התורה מאכט‬ ‫גאר קריטיש‪.‬‬ ‫א חשבון‪ ,‬אז ווען נח איז נפטר געווארן פון די וועלט איז‬ ‫‪845.783.0099‬‬ ‫דאס איז איבער דעם פאקט וואס מ'האלט יעצט נאך‬ ‫אברהם אבינו שוין געווען געבוירן‪ ,‬און איז געווען אין די‬ ‫‪Theluckyservice@gmail.com‬‬ ‫יו"ט‪ ,‬א צייט ווען אידן קויפן עליות אין גרויסן אדער שנדר'ן‬ ‫עלטער פון ‪ 58‬יאר‪.‬‬ ‫בשעת'ן עולה זיין‪ ,‬און דאס איז א גרויסע איינקונפט פאר‬ ‫קען זיין אז דאס איז מרומז אין די ווערטער מיט וועלכע‬ ‫א ביהמ"ד‪ .‬כידוע פון די גבאים איז חודש תשרי דער חודש‬ ‫די פרשה הייבט זיך אן‪ ,‬ווייל די תורה וויל מרמז זיין אז‬ ‫מיט די גרעסטע הוצאות — דארפנדיג צושטעלן אזויפיל‬ ‫די תולדה פון נח איז געווען אז עס איז ארויסגעקומען פון‬ ‫סערוויסעס פארן עולם — אבער דאגעגן אויך די גרעסטע‬ ‫אים אזא חשוב'ער און דערהויבענער אייניקל ווי אברהם‬ ‫בס”ד‬ ‫הכנסות‪ ,‬ווען ישראל קדושים לאזן זיך קאסטן גרויס געלט‬ ‫אבינו‪ .‬דערמיט טייטשט דער הייליגער חתם סופר זי"ע אז‬ ‫פאר החזקת ביהמ"ד‪ ,‬יעדער כפי יכולתו‪.‬‬ ‫דאס זאגט די פסוק‪" :‬אלה תולדות נח" — ווייסטו ווער עס‬ ‫בעלי‬ ‫די פראבלעם הייבט זיך אן ווען מען באצאלט נישט‪ ...‬יא‪,‬‬ ‫איז ארויסגעקומען פון דעם צדיק נח? "נח" — דער אייניקל‬ ‫וויכטיגע‬ ‫ליידער זענען דא אידן וואס קויפן עליות במשך דעם גאנצן‬ ‫אברהם אבינו וואס איז אלט געווען ‪ 58‬יאר ווען נח איז נפטר‬ ‫מיטטיילונג‬ ‫חודש‪ ,‬אבער ווען עס קומט צו באצאלן זענען זיי — מאיזה‬ ‫פאר‬ ‫געווארן‪ ,‬כמנין נ"ח (‪.)58‬‬ ‫שמחה!‬ ‫סיבה שהיא — מער נישט אזוי ברייט; די רחבות שרינקט‬ ‫איין‪ ,‬און די גבאים עסן מרור מיט זיי ביז מען באקומט דאס‬ ‫צוגעזאגטע געלט‪.‬‬ ‫ולעומת זה דארף מען ארויסברענגען די חלק הרוב‬ ‫א פרייליכן שבת‪ ,‬נח‬ ‫*‬ ‫בעת איר מאכט חתונה אייער קינד‪ ,‬מאכט‬ ‫זיכער אז אייער שמחה ווערט געזעהן דורך‬ ‫וועלכע צאלן יא צייטליך און זענען מקיים "את אשר תדור‬ ‫גייסטיש אפעקטירטע פון די‬ ‫אייערע גוטע פריינט און באקאנטע‬ ‫שלם"‪ .‬דאס זענען ריכטיגע מזכי הרבים‪ ,‬און אלע סגולות פון‬ ‫כל הנערים‪ ,‬חתן בראשית‪ ,‬קויפן א 'שטאט'‪ ,‬וכדו'‪ ,‬האבן אויף‬ ‫שמיני עצרת אטאקע‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫ווען איר אדווערטייזט אייער חתונה‬ ‫וואס חל צו זיין‪.‬‬ ‫עס איז די וואך באריכטעט געווארן איבער א זעלטן הויכע‬ ‫איינלאדענונג אין‬ ‫“קרית יואל‬ ‫צאל פון ‪ 15%‬פון די איזרעלישע באפעלקערונג וועלכע‬ ‫וואכנשריפט”‬ ‫רבותי‪ ,‬עס שטייט אין פסוק‪" :‬טוב אשר לא תדור משתדור‬ ‫מוטשען זיך ביז היינט מיט גייסטישע טראומא אין רעזולטאט‬ ‫ולא תשלם" — עס איז בעסער נישט צוצוזאגן ווי צוצוזאגן‬ ‫פון די שמיני עצרת טעראר אטאקע מיט ‪ 3‬יאר צוריק‪.‬‬ ‫קענט איר זיין רואיג אז דאס‬ ‫און נישט באצאלן‪ .‬און זאל מען מיר נישט זאגן אז דאס איז‬ ‫וועט געזען ווערן דורך אלע‬ ‫דאך סך הכל א ריווח פארן בית המדרש‪ ,‬און אז איך האב‬ ‫דאס האט ארויסגערופן א וואונדער ביי עקספערטן‪,‬‬ ‫תושבי קרית יואל רבתי‬ ‫דאך געקויפט פון מיין אייגענעם ווילן און כ'וואלט פונקט‬ ‫וויבאלד די טעראר אטאקע אויף די צווילינג געביידעס‬ ‫אזוי געקענט נישט קויפן‪ ...‬די טענה איז קיין טענה נישט‪,‬‬ ‫האט אין יענע צייט בלויז געוויזן ‪ 4%‬פון די אמעריקאנער‬ ‫כדי דאס צו ערמעגליכן פאר יעדן בעל שמחה‪ ,‬האבן מיר‬ ‫ווייל דער וואס האט דיך געבידט איז דאך געווען גרייט צו‬ ‫באפעלקערונג וואס האבן זיך געמוטשט מיט גייסטישע‬ ‫איינגעשטעלט דעם ספעציעלן סייז חתונה איינלאדונגען‬ ‫צאלן כמעט די זעלבע ווי דיר (מיט צען דאלאר ביליגער‪ ,)..‬טא‬ ‫נאכפאלגן‪.‬‬ ‫פאר א צוגענגליכן פרייז פון ‪$100‬‬ ‫האסטו דאך שאדן געמאכט פארן ביהמ"ד‪.‬‬ ‫הערנדיג דערוועגן איז דער ענטפער זייער פשוט‪ :‬אין יענע‬ ‫לאמיר האפן אז מיין בריוו וועט אויפטון און מענטשן וועלן‬ ‫צייט איז עס געווען פיל בעפאר די סאשעל מידיא עפאכע‪.‬‬ ‫ביטע‪ ,‬לאזט דאס נישט‬ ‫פארשטיין די וויכטיגקייט פון צאלן צייטליך‪ ,‬ובזכות מצוות‬ ‫מען האט זיך נישט געווייקט אין לעבעדיגע רעקארדירונגען‬ ‫אויף די לעצטע מינוט!‬ ‫צדקה וועט מען זוכה זיין צו די גאולה השלימה בקרוב‪.‬‬ ‫פון די גרויזאמע אטאקעס; מיליאנען מענטשן האבן דאס‬ ‫בלויז מיטגעהאלטן דורך צייטונגען אויף טרוקענע פאפיר‪.‬‬ ‫שיקט עס אריין צייטליך אויף אימעיל‪Ads@kyweekly.com :‬‬ ‫יישר כח פאר אייער הערליכע אויסגאבע און בפרט פארן‬ ‫משא"כ ביי די שמיני עצרת אטאקע‪ ,‬וואו מענטשן האבן‬ ‫פאר סיי וועלכע פראגע רופט אריין אין אפיס‪845.774.6234 :‬‬ ‫פארעפנטליכן מיין בריוו‪.‬‬ ‫פרובירט מיטצוהאלטן אלעס לעבעדיג‪ ,‬און מען באגרייפט‬ ‫‪53‬‬ ‫(‪)-‬‬ ‫נישט די פראמינענטע שאדנס וואס די אלע בילדער און‬ ‫א וואך מיט וואכנש‬‫פון רעדאקציע טישל‬ ‫אין וואס מיר זענען אלע יארן נתגדל געווארן‪ ,‬און קען זיך לייכט‬ ‫נייגעריג צו וויסן‪ ,‬צי יענער רבי זי"ע פון וועמען ער רעדט איז‬ ‫גרעניצן מיט מסלף זיין דברי צדיקים להתיר את האיסור‪.‬‬ ‫דער זעלבער רבי זי"ע וואס מיר קענען‪ ,‬און צי יענער רבי זי"ע‬ ‫האט געשריבן דעם הייליגן ספר 'על הגאולה ועל התמורה'‪...‬‬ ‫הושענא שלוש שעות?‬ ‫ניתי ספר ונחזי‪.‬‬ ‫א לאקאלע מעשה‪ ,‬פריש פאסירט אין די יעצטיגע עפאכע‪ ,‬אין‬ ‫וואס א יאר שפעטער עס גייט פארביי‪ ,‬זעט מען די סייעתא‬ ‫די היינטיגע אינסטענט וועלט ווען אלעס איז אנגעשטעלט אויף‬ ‫דשמיא אז ס'איז ב"ה פארבליבן די אריגינעלע העתקות פון די‬ ‫'פליי' – אלעס פאסירט שנעל‪ ,‬יעצט‪ ,‬על אתר‪ ,‬אן קיין צעגערנישן‪.‬‬ ‫האסט ליב דיין טאטע?‬ ‫הייליגע תורות‪ ,‬און אז רוח הקודש הופיע בבית מדרשו אפצושרייבן‬ ‫מיט א לויטערע קלארקייט הוראות קדשו אין זיינע הייליגע ספרים‪.‬‬ ‫א משפחה דערציילט אז זייער קליין קינד האט בטעות‬ ‫געדרוקט דעם ‪ 911‬עמערדזשענסי נומער‪ .‬די מאמע האט שנעל‬ ‫כאטש עס איז היבש א האקעלע שורה‪ ,‬וועלן מיר זיך ערלויבן‬ ‫חלילה אויב וואלטן די הוראות פארבליבן בלויז דורכ'ן דאס‬ ‫ארויסגעכאפט דעם טעלעפאן און אראפגעהאקט‪ .‬א לאנגע וויילע‬ ‫דאס נאכצוברענגן בשם אומרו נאכן דאס הערן פון עטליכע‬ ‫איבערגעבן מדור לדור אין פארעם פון מימרות און מעשה'לעך‪,‬‬ ‫האט געהערשט דארט אין שטוב א היבש אנגעצויגענע שטימונג‬ ‫מלמדים ומרביצי תורה‪.‬‬ ‫ווייסט איין באשעפער וואס פאר א טשטוש ובלבול אזעלכע סארט‬ ‫מיט אן ערווארטונג אויף 'די געסט' וועלכע וועלן ווארשיינליך‬ ‫ווען א קינד גייט אריין אינעם נייעם יאר צו א פרישן זמן‪ ,‬מיט‬ ‫מימרות וואלטן אנגעמאכט אין די מוחות פון ערליכע אידן‪.‬‬ ‫קורצליך ערשיינען ביים טיר‪ ,‬און מען וועט זיי דארפן מסביר זיין‬ ‫פרישע האפענונגען פון די עלטערן פאר א יאר מיט הצלחה‪,‬‬ ‫וואס האט דער רבי יא געזאגט איבער דעם ענין?‬ ‫אז עס איז געווען א טעות‪.‬‬ ‫אז דאס קינד זאל קונה זיין תורה ויראת שמים פון זיין מלמד‬ ‫אין אגרות מהרי"ט (חלק א'‪ ,‬דף שכ"ט)‪ ,‬אין א לענגערן שמועס‬ ‫עס איז אריבער א האלבע שעה און דאן א שעה‪ ,‬און יעדער‬ ‫שליט"א און שטייגן מעלה מעלה מיט מידות טובות‪ ,‬ערליכקייט‬ ‫מיט'ן תולדות אהרן רבי'ן זצ"ל‪ ,‬זאגט דער רבי‪ :‬לעולם וואלט איך‬ ‫האט זיך בארואיגט‪ ,‬מיינענדיג אז ווייזט אויס זיי האבן עס נישט‬ ‫און התמדה – איז אנגענומען צו פרעגן דאס קינד נאכן ערשטן‬ ‫נישט געשריבן דערוועגן‪ ,‬איך האב יא גאנץ גוט געוואוסט דערפון‬ ‫גענומען ערנסט‪ ,‬און מען איז ווייטער געווארן פארטון אין די‬ ‫טאג‪" :‬האסט ליב דיין רבי?" מיר וואונדערן זיך – זאגן די מלמדים‬ ‫[שנוגע לאנשי ארץ ישראל עד דכדוכה של נפש שילכו להכותל]‪,‬‬ ‫טאג‪-‬טעגליכע ווירטשאפט‪ .‬אזוי האט מען פארברענגט דעם‬ ‫– וואספארא ענטפער ערווארט מען אויף אזא פראגע? אפגעזען‬ ‫ר' אשר זעליג [מרגליות זי"ע] האט מיר געהאט געשריבען און‬ ‫גאנצן טאג‪.‬‬ ‫אויב די תשובה איז לטב אדער למוטב‪ ,‬איז דאס פארקערט פון‬ ‫טעלעפאנירט "כשם שמצוה לומר דבר הנשמע כך מצוה וכו'"‬ ‫חינוך פאר הכנעה‪ .‬אנשטאט צו זאגן "איך האף אז דו וועסט האבן‬ ‫שעות שפעטער! כמעט א גאנצער טאג איז פאראיבער‪ .‬אין‬ ‫[שלא לומר דבר שלא נשמע]‪ ,‬אז מען וועט מיך נישט פאלגן‪ ,‬און‬ ‫די אוונט שטונדן הערט זיך א שטרענגער קלאפ אויפן טיר‪.‬‬ ‫א גוטן רבי'ן"‪ ,‬פירן זיך אסאך צו זאגן‪" :‬איך האף אז דיין רבי וועט‬ ‫וויבאלד מען וועט נישט פאלגן זאל איך נישט שרייבן וכו'‪.‬‬ ‫האבן א גוט אינגל‪".‬‬ ‫ביים שוועל באווייזט זיך אן ערנסטע אפיציעלע משלחת פון די‬ ‫אבל נתיישבתי בדעתי וכתבתי מזה‪ ,‬ראשית‪ ,‬בין איך ביי דער‬ ‫פאליציי מיט עטליכע באאמטע מיט א שטרענגן טאן‪" :‬איינער‬ ‫עס צו לייגן אין פערספעקטיוו‪ :‬וואס וואלט איר געזאגט‬ ‫האט אונז גערופן?"‪...‬‬ ‫מיינונג אז דאס איז אן עקסטערע זאך‪ .‬והשנית‪ ,‬אפילו אם לא‬ ‫דערצו אויב א מלמד זאל פרעגן א קינד אין קלאס‪" :‬האסט ליב‬ ‫יועיל וההמון ילך לכותל מערבי‪ ,‬אבל עם כל זה הייתי צריך‬ ‫עס האט גענומען צייט פאר די משפחה צו כאפן פארוואס זיי‬ ‫דיין טאטע?"‪...‬‬ ‫לכתוב נגד זה מטעם דלהלן וכו'‪ ...‬דאס האט זיכער אויפגעטאן‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫זענען דא‪ ,‬ביז מען האט זיך דערמאנט אז יא‪ ,‬שעה'ן צוריק האט א‬ ‫משה מורשה קהלת יעקב‪ .‬שמע בני מוסר אביך‪.‬‬ ‫כי אף אותם שלא יצייתו וילכו להכותל‪ ,‬אבל גם אצלם לא יהיה‬ ‫קינד בטעות געדיילט זייער נומער‪ .‬מען האט זיי דאס שיין מסביר‬ ‫הסמיות עינים כל כך וכו'‪ ...‬ע"כ מאגרות מהרי"ט‪ ,‬ועיי"ש באריכות‬ ‫געווען‪ ,‬און ב"ה ונפרדו לשלום‪...‬‬ ‫די הסברים וואס מיר האבן נישט מעתיק געווען במילואו‪.‬‬ ‫א מזל דאס פאסירט היינט; אמאל וואלט אזא מעשה גענומען‬ ‫איך מעג אים שוין‬ ‫עס איז ברור אז דער רבי האט קיינמאל נישט געזאגט אז "זיין‬ ‫עיקר כוונה דערמיט איז געווען אפצוקילן די התלהבות"‪ .‬דער רבי‬ ‫אסאך לענגער‪ ,‬און איר וואלט דאס געליינט הערשט עטליכע‬ ‫חדשים פון יעצט‪...‬‬ ‫אויסזאגן?‬ ‫האט געהאפט אז יעדער וועט פאלגן‪ ,‬ווייל ער האט געהאלטן אז‬ ‫דאס איז דער אמת און אזוי איז די הלכה; נאר "אפילו אויב עס‬ ‫אין סאמע ברען פונעם קריג‪ ,‬ביים הויכפונקט ווען די דייטשן‬ ‫האבן געליטן איין מפלה נאכן צווייטן‪ ,‬איז אריינגעקומען א פויער‬ ‫צום גלח און זיך מתוודה געווען אויף זיין טאט פון אויסבאהאלטן‬ ‫וועט נישט העלפן און מען וועט נישט פאלגן" האט ער עס אויך‬ ‫"געדארפט" שרייבן‪ ,‬ווייל עס וועט ברענגען א תועלת 'אויך' פאר‬ ‫לדעתי לדעתי!‬ ‫די וואס וועלן נישט פאלגן‪ ,‬און עס גייט נישט אן דער כלל פון‬ ‫צווישן די הויפנס ליין‪-‬מאטעריאל דעם לעצטן יו"ט סוכות‪,‬‬ ‫א איד ביי זיך אין שטאל דורכאויס די מלחמה יארן‪.‬‬ ‫"כשם שמצוה לומר" וכו'‪.‬‬ ‫איז פובליצירט געווארן א מימרא בשם דעם רבי'ן זי"ע איבער‬ ‫"האסט נישט געהערט אז דער קריג האט זיך געענדיגט און‬ ‫אויך האט דער רבי זיכער נישט געזאגט דאס לשון "אז ער‬ ‫דעם איסור פון גיין צום כותל המערבי‪ ,‬אז ער זאל האבן געזאגט‪,‬‬ ‫ווער עס האט געראטעוועט א איד ווערט אויסגעלויבט און מען‬ ‫האט געוויסט אז די אנשי ירושלים וועלן אים נישט פאלגן‪ ,‬און‬ ‫אז ער האט געוויסט אז די אנשי ירושלים וועלן אים נישט‬ ‫באקומט א געשאנק?" זאגט אים דער גלח‪" .‬לויף שוין אפנעמען‬ ‫זיין עיקר כוונה איז בלויז געווען אפצוקילן"‪ .‬פון די העתקות זעט‬ ‫פאלגן‪ ,‬אבער זיין עיקר כוונה דערמיט איז געווען אפצוקילן דעם‬ ‫דיין באלוינונג!"‬ ‫מען אז דער שומע אדער מעתיק שמיעה האט נישט מדייק געווען‬ ‫התלהבות פון די 'טובה' וואס די ציונים האבן געטאן‪ .‬און דער‬ ‫"טאקע דאס וויל איך וויסן!" זאגט דער פויער‪" .‬זאל איך‬ ‫פונקטליך דעם לשון; וואס כידוע איז יעדע מינדעסטע שינוי‬ ‫שרייבער אדער בעל מספר פירט אויס‪" :‬און מיט דעם האט ער‬ ‫שוין אויסזאגן פאר דעם איד אין שטאל אז די מלחמה איז שוין‬ ‫משנה די גאנצע משמעות און די הארבקייט דערפון‪ .‬אזעלכע‬ ‫טאקע מצליח געווען!"‬ ‫געענדיגט?"‬ ‫שינוי לשונות זענען עלול חלילה אפצוקילן דעם אמבוטי רותחת‬ ‫יעדער סאטמארער איד וואס ליינט די שורות בלייבט זייער‬ ‫‪54‬‬ ‫שריפט‬ ‫נתנדב געווארן דורך‬ ‫יעצט‬ ‫אט אזוי זענען פארהאן צומאל אידן וואס בלייבן זיצן אין‬ ‫הרבני הנגיד ר' משה‬ ‫איז צייט פאר א קל וחומר‪ :‬אויב פאר‬ ‫אומעטיגע אומשטענדן‪ .‬זיי זענען זיך מצער מיט די משפחה‬ ‫נפתלי הירצקא פריעדמאן‬ ‫'צוויי' משפחות וועלכע האבן בלויז 'פארשפעטיגט' זייער‬ ‫ארום; מען זוכט זיי אויף שמחות‪ ,‬מען זוכט זייער פרייליכע צורה‪,‬‬ ‫הי"ו‪.‬‬ ‫פלייט איז געקומען אזא אויפברויז‪ ,‬יעצט שטעלט אייך פאר‬ ‫אבער עס האט זיך נאכנישט געטראפן קיין קאנדידאט זיי צו‬ ‫ווי אויפגעברויזט מען דארף זיין שמונים אלף פעמים ככה‪,‬‬ ‫מעלדן אז די מלחמה איז שוין ב"ה פאראיבער‪.‬‬ ‫נייער אולם "עטרת רישא" (מיט א חיריק) – די‬ ‫ד ע ר‬ ‫סאמע ערשטע היימישע חתונה זאל אין שטאט ‪ -‬איז א שטאלץ‬ ‫ווען ‪ 80,000‬בחורים קענען בכלל נישט ארויספארן פון לאנד;‬ ‫עס איז שוין נישט יארע ‪ ,1939‬און אזוי אויך איז שוין אריבער‬ ‫פאר ק"ק סאטמאר מאנטריאל‪ ,‬דורכברעכנדיג א יארן‪-‬לאנגן‬ ‫ווען הונדערטער האבן פארשפעטיגט זייער פלייט קיין אומאן;‬ ‫העכער דרייסיג יאר זינט ‪!1993‬‬ ‫געברויך פאר א חתונה זאל אין שטאט‪ ,‬ווען ביז היינט האט מען‬ ‫ווען הונדערטער אינגעלייט פארשפעטיגן אהיימצוקומען פון‬ ‫לאמיר נישט אויסזען ווי די רעשטלעך נאאיווע‪ ,‬פאר'עקשנ'טע‬ ‫געמוזט פארן כמעט א האלבע שעה(!) צו דער נענטסטער חתונה‬ ‫די מיליטערישע אפטיילונגען אויף שבת צו די דערשראקענע‬ ‫יאפאנעזער סאלדאטן וועלכע זעצן פאר מיט פארביסענע קאמפן‬ ‫זאל‪ ,‬און יעצט דינט עס אלס דער איינציגסטער היימישער זאל‬ ‫משפחה; ווען מען צילט אז הונדערטער בחורים זאלן בכלל נישט‬ ‫אין די בלאטיגע וועלדער‪ ,‬בעת וואס די פירער פון יאפאן‬ ‫אין דער געגנט‪.‬‬ ‫אנקומען אויפצושטעלן א היים‪.‬‬ ‫און אמעריקע שמייכלען צו די קאמערעס און האמערן אויס‬ ‫מיר דארפן דאס אויסשמועסן‪ ,‬ווייל זיי האלטן דעם גרעסערן‬ ‫געמיינזאמע האנדלס‪-‬אפמאכן‪ .‬לאמיר נישט אויסזען ווי דער‬ ‫אנשי שלומינו בפרט און תושבי מאנטריאל בכלל לויבן‬ ‫אויפברויז ביי זיך‪ .‬דעריבער איז וויכטיג איר זאלט וויסן ווי‬ ‫פארצרה'טער איד אין שטאל ביים גוי‪.‬‬ ‫דעם נדיב פארן ברענגען אזא פרעצעדענטלאזע רעוואלוציע‬ ‫כעס'יג זיי זענען אין אלגעמיין אויף אזעלכע סיטואציעס‪ ,‬און מיר‬ ‫אידן‪ ,‬די מלחמה איז שוין געענדיגט!‬ ‫און אויסטערליכע דערלייכטערונג פאר אלע איינוואוינער‪.‬‬ ‫דארפן אליין מאכן דעם קל וחומר צו באגרייפן זייער צער און‬ ‫דאס טוט איבערשרייבן די געשיכטע פון מאנטריאלער חתונות‬ ‫ווייטאג אויף דעם מצב הנורא אין ארה"ק‪.‬‬ ‫אין אלגעמיין‪ ,‬און וועט אייביג געדענקט ווערן דורך די‬ ‫הונדערטער בעלי שמחה און טויזנטער משתתפים‪ .‬אייגנטליך‬ ‫איז דער גאנצער בנין "בית אסתר" געבויט געווארן אויפן זעלבן‬ ‫רעדט ארויס!‬ ‫צוויי משפחות‬ ‫איניציאטיוו פונעם פטרון האולם‪ ,‬וועלכער איז דאן געשטאנען‬ ‫אלס דער גענעראל פונעם ריזיגן בוי‪-‬פראיעקט לטובת די‬ ‫ערשטע חתונה אינעם‬ ‫פארשפעטיגט א‬ ‫סאטמארער תלמידות‪.‬‬ ‫די אפיציעלע חנוכת הבית פונעם נייעם זאל ווערט געפלאנט‬ ‫היימישן מאנטריאל‬ ‫פלייט – שומו שמים!‬ ‫פארלאפענע וואך האט זיך איבערגעדרייט די חרדי'שע‬ ‫אין די קומענדיגע וואכן‪ ,‬אין צוזאמענהאנג מיט די הכנות פון‬ ‫א לעכטיגע תקופה האט זיך אנגעהויבן אינעם חרדי'שן‬ ‫פרעסע‪ .‬יעדער מיט א מייק אדער מיט א קנעפל אויף סיי וועלכע‬ ‫דער קהילה צו דער עפענונג און חנוכת הבית פונעם נייעם‬ ‫מאנטריאל‪ ,‬ווען דעם פארגאנגענעם מאנטאג פרשת נח איז‬ ‫פלאטפארמע האט געשימפט מיט כעס און אויפברויז ווען‬ ‫פראכטפולן "ביהמ"ד ויואל משה" אין מאנטריאל‪ ,‬וואו דער נדיב‬ ‫געפראוועט געווארן די ערשטע חתונה אינעם נייעם חתונה זאל‬ ‫צוויי משפחות האבן פארשפעטיגט זייער פלייט צוריק אהיים‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫הנעלה האט אויך געשפילט א באדייטנדע ראלע אינעם אויפבוי‪,‬‬ ‫"עטרת רישא" – דער סאמע ערשטער היימישער חתונה זאל‬ ‫קיין אמעריקע נאכן וויילן ביי זייער רבי'ן אויף יו"ט אין ארץ‬ ‫אפקויפנדיג דעם זכות "היכל משה מנחם" און נאך עטליכע‬ ‫אין דער חרדי'שער שטאט מאנטריאל‪ .‬דער נייער זאל געפינט‬ ‫ישראל‪ ,‬אין דירעקטער רעזולטאט פון פארשלאסענע שאסייען‬ ‫זכותים אדירים אינעם נייעם בית המדרש‪.‬‬ ‫זיך מאיעסטעטיש אינעם בנין הבית רחל פון די סאטמארער‬ ‫דורכאויס א שטורעמישע פראטעסט צו באפרייען א בחור וואס‬ ‫מזל טוב‪ ,‬מקודשת!‬ ‫מוסדות "בית אסתר דסאטמאר" אין מאנטריאל‪ ,‬וואס איז‬ ‫איז פארכאפט געווארן אין תפיסה אריין‪.‬‬ ‫‪55‬‬ ‫ספעצ‬ ‫תיבת‬ ‫נח‬ ‫היינט צוטאגס‬ ‫איז נאך עפעס‬ ‫א‬ ‫אררט״‪ ,‬אויף איין בארג‪ ,‬נאר ״על הרי אררט״‪,‬‬ ‫לאבאראטאריעס‪ .‬אבער איז דאס שוין די תיבה?‬ ‫ויף איינע פון די הויכע בערג‬ ‫אויף די בערג פון אררט‪.‬‬ ‫ניין‪ .‬די באווייזן זענען דערווייל נישט גענוג‪,‬‬ ‫פון מזרח טערקיי‪ ,‬געפינט זיך א‬ ‫געבליבן פון‬ ‫און א טייל פון די באריכטן קומען דירעקט פון‬ ‫מיסטעריעזע פארמירונג‪ .‬ווען מען‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫דאס איז א וויכטיגער אונטערשייד‪ .‬ווען מען‬ ‫דער גרופע וואס גלייבט אז מען וועט עס טאקע‬ ‫קוקט דערויף פון אויבן‪ ,‬זעט עס‬ ‫דער תיבה?‬ ‫הערט היינט ״אררט״‪ ,‬טראכט מען געווענליך פון‬ ‫דארט געפינען‪.‬‬ ‫אויס ווי א ריזיגע שיף‪ :‬א לאנגער קערפער מיט‬ ‫דעם באקאנטן ‪ Mount Ararat‬אין טערקיי‪ ,‬א‬ ‫די שאלה צי די תיבה‪ ,‬אדער שטיקלעך‬ ‫די גאנצע מעשה איז פיל ברייטער‪ .‬עס נעמט‬ ‫בויגנדיגע זייטן און א שפיץ ביי ביידע עקן‪.‬‬ ‫וואולקאנישער בארג וואס דערגרייכט בערך‬ ‫דערפון‪ ,‬זענען געבליבן פאר שפעטערע דורות‪,‬‬ ‫‪ 16,854‬פיס‪ .‬אבער דער נאמען ״אררט״ אין די‬ ‫אונז צוריק צום חומש‪ ,‬צו חז״ל‪ ,‬צו אלטע‬ ‫פאר צענדליגער יארן האבן מענטשן‬ ‫טרעפט מען שוין אין חז"ל‪.‬‬ ‫פסוקים איז אויך א געאגראפישער נאמען פון א‬ ‫היסטאריקער‪ ,‬צו רייזנדער און זעלנער‪ ,‬און צו א‬ ‫גע'טענה'ט אז דא ליגט די תיבת נח‪ .‬אנדערע‬ ‫אין סנהדרין (צ״ו ע״א) ווערט דערציילט‬ ‫לאנד אדער א מלכות‪ .‬אין ירמיהו (נ״א‪ ,‬כ״ז) ווערן‬ ‫פארשער וואס האט אמאל מיט גרויס התלהבות‬ ‫האבן געלאכט פון דעם געדאנק‪ ,‬און געאלאגן‬ ‫וועגן סנחריב און זיין עבודה זרה ״נסרך״‪ ,‬אין‬ ‫דערמאנט ״ממלכות אררט מני ואשכנז״; אין‬ ‫געשריגן אז ער האט געפונען די תיבה — ביז ער‬ ‫האבן ארויסגעגעבן שטודיעס אז דאס איז בלויז‬ ‫פארבינדונג מיט א ״נסר״ (א ברעט) פון תיבת‬ ‫מלכים ב׳ (י״ט‪ ,‬ל״ז) און ישעיהו (ל״ז‪ ,‬ל״ח) ווערט‬ ‫האט אליין שפעטער געחתמעט אויף א שטודיע‬ ‫א נאטירליכע ערד־פארמירונג‪ .‬אבער יעצט‪ ,‬אין‬ ‫נח‪ .‬אין מדרשי חז״ל אויף מגילת אסתר ווערט‬ ‫דערמאנט ״ארץ אררט״‪.‬‬ ‫וואס זאגט פונקט פארקערט‪.‬‬ ‫יאר תשפ״ז‪ ,‬זענען פארשער צוריקגעקומען מיט‬ ‫דערמאנט א ברעט פון דער תיבה אין דער‬ ‫לאמיר דורכגיין די געשיכטע פון אנהויב‪.‬‬ ‫ראדארן‪ ,‬ספעציעלע סקענערס‪ ,‬בויער־מאשינען‬ ‫אין תרגום אונקלוס ווערט דער ארט גערופן‬ ‫געשיכטע פון המן‪.‬‬ ‫און א קליינעם ראבאט וואס קען אריינקריכן אין‬ ‫״טורי קרדו״‪ .‬די נעמען קרדו‪ ,‬קארדואן און די‬ ‫שמאלע לעכער אונטער דער ערד‪.‬‬ ‫די מאמרים זענען א טייל פון אונזער מסורה‬ ‫בערג פון דער ברייטערער געגנט האבן במשך‬ ‫און זענען פאר זיך גאר אינטערעסאנט‪ :‬עס ווערט‬ ‫הדורות געשפילט א גרויסע ראלע אין די מסורה‬ ‫״ותנח התבה ‪...‬‬ ‫פארלאפענעם חודש האבן צייטונגען פון‬ ‫דערמאנט אז ברעטער פון דער תיבה זענען‬ ‫שפעטער אנגעקומען אין מענטשליכע הענט‪.‬‬ ‫איבער דער תיבה‪ .‬דער היינטיגער בארג אררט‬ ‫איז דערפאר נישט דער איינציגער פלאץ וואס‬ ‫על הרי אררט״‬ ‫פארשידענע לענדער ווידער באריכטעט איבער‬ ‫די זוכענישן‪ .‬מען רעדט פון אומגעווענליכע‬ ‫אבער זיי זאגן נישט אז די גאנצע תיבה מוז נאך‬ ‫קומט אין באטראכט‪ .‬א נאמען אויף א היינטיגער‬ ‫אין פרשת נח זאגט די תורה הק'‪ :‬״ותנח התבה‬ ‫אונטערערדישע ליניעס‪ ,‬מעגליכע הוילע‬ ‫שטיין אויף א בארג‪ ,‬און זיי אידענטיפיצירן נישט‬ ‫מאפע איז נישט אליין קיין הוכחה וואו די תיבה‬ ‫בחדש השביעי בשבעה עשר יום לחדש על הרי‬ ‫לעכער‪ ,‬ארגאנישע מאטעריאלן אין דער‬ ‫די היינטיגע דורופינאר‪-‬פארמירונג‪.‬‬ ‫האט גערוהט‪.‬‬ ‫אררט״ (בראשית ח׳‪ ,‬ד׳)‪ .‬עס שטייט נישט ״על הר‬ ‫ערד‪ ,‬און מוסטערן וואס ווערן געשיקט צו‬ ‫‪56‬‬ ‫ציעלער באשרייבונג לכבוד פרשת נח‬ ‫די רוסישע פליגער‬ ‫באשמירט‪.‬‬ ‫תכלנה מלמעלה״; און אויך ״תחתים שנים ושלשים‬ ‫תעשה״‪.‬‬ ‫פארוואס איז דאס וויכטיג? ווייל ווען‬ ‫און די פארשוואונדענע‬ ‫געוויסע פארשער האבן געזוכט צו צושטעלן א‬ ‫דאס גיט אונז א לאנגע תיבה מיט דריי‬ ‫בילדער‬ ‫שטיינערנע פארמירונג אין דער צורה פון א שיף‪,‬‬ ‫האבן זיי אמאל פארגעשלאגן אז די תיבה קען‬ ‫שטאקן‪ ,‬און אן אויבערשטן חלק וואס ווערט‬ ‫שמעלער‪ .‬די גענויע אויסערליכע צורה איז א‬ ‫איינער פון די מערסט באקאנטע קאפיטלען‬ ‫האבן געווען געמאכט פון א מאטעריאל ענליך‬ ‫נושא אין די מפרשים‪ .‬דער אבן עזרא שרייבט אז‬ ‫איז די רוסישע מעשה פון די צייטן פון דער‬ ‫צו צעמענט‪ .‬מען קען אבער נישט אוועקדרייען‬ ‫מען רופט עס א ״תיבה״ און נישט א ״ספינה״‪,‬‬ ‫ערשטער וועלט מלחמה‪.‬‬ ‫דעם פשוט'ן פשט פון ״עצי גופר״ בלויז ווייל א‬ ‫ווייל זי איז נישט געווען אין דער געווענליכער‬ ‫לויט דער דערציילונג האט א רוסישער‬ ‫געוויסע אנטדעקונג זעט נישט אויס ווי האלץ‪.‬‬ ‫צורה פון א שיף און האט נישט געהאט קיין‬ ‫מיליטערישער פליגער‪ ,‬בעת'ן אריבערפליען‬ ‫משוטים — קיין רודערס‪ .‬דאס איז א וויכטיגער‬ ‫איבער די הרי אררט‪ ,‬באמערקט א גרויסע‬ ‫געדאנק‪ :‬די תיבה האט נישט געדארפט פארן‬ ‫שיף צווישן די שניי און אייז‪ .‬שפעטער זענען‬ ‫די באריכטן פון‬ ‫צו א באשטימטן פארט; איר תפקיד איז געווען‬ ‫סאלדאטן ארויפגעגאנגען צום פלאץ און‬ ‫בלויז צו ראטעווען וואס איז געווען אינעווייניג‪.‬‬ ‫געמאכט בילדער און באריכטן‪ ,‬אבער די‬ ‫אלטע רייזנדער‬ ‫דער גרויסער‬ ‫די מאסן זענען אויך נישט אזוי פשוט‪.‬‬ ‫דאקומענטן זענען פארשוואונדן געווארן אין די‬ ‫אין די לעצטע הונדערטער יארן האבן זיך‬ ‫מיסטעריע אין‬ ‫וויפיל אינטשעס איז אן אמה? עס זענען דא‬ ‫אומשטענדן פון דער רוסישער רעוואלוציע‪.‬‬ ‫פארשפרייט פילע לעגנדעס פון מענטשן‬ ‫וואס זאלן האבן געזען א גרויסע האלצערנע‬ ‫פארשידענע שיעורים‪ .‬אויב איינער נעמט אן‬ ‫די הרי אררט‪:‬‬ ‫די מעשה איז איבערדערציילט געווארן אין‬ ‫אן אמה פון בערך ‪ 20.6‬אינטשעס‪ ,‬קומט אויס‬ ‫אלטע מסורות‪,‬‬ ‫פארשידענע אויסגאבעס מיט פארשידענע‬ ‫געביידע אויפן בארג 'אררט'‪ .‬א טייל זענען‬ ‫אז דריי הונדערט אמות זענען בערך ‪ 515‬פיס‪.‬‬ ‫נעמען און פרטים‪ .‬אבער עס איז ווייטער נישטא‬ ‫פארעפנטליכט געווארן אין צייטונגען‪ ,‬ביכער‬ ‫פארשוואונדענע‬ ‫דאס איז דער חשבון וואס די שטיצער פון דער‬ ‫קיין באשטעטיגטער אפיציעלער מיליטערישער‬ ‫אדער שפעטערע אינטערוויוס‪ .‬די מעשיות זענען‬ ‫שיף־פארמירונג האבן שטארק ארויסגעברענגט‪.‬‬ ‫עדות‪ ,‬א בארג‬ ‫רעפארט‪ ,‬קיין אריגינעלע בילדער וואס מען קען‬ ‫אן אינטערעסאנטער טייל פון דער היסטאריע‪,‬‬ ‫אבער מיט אן אנדערן שיעור אמה קומט אויס אן‬ ‫אין א צורה‬ ‫אבער נישט אלע זענען פארלעסליך‪.‬‬ ‫איבערקוקן‪ ,‬און קיין זיכער אידענטיפיצירטער‬ ‫אנדערע לענג‪ .‬מען קען דעריבער נישט ערשט‬ ‫פון א שיף‪,‬‬ ‫ארט וואס שטימט מיט דער מעשה‪.‬‬ ‫איין דערציילונג רעדט פון דריי בריטישע‬ ‫אויסקלייבן א שיעור כדי די מאס זאל שטימען‪,‬‬ ‫און די פרישע‬ ‫אין די יארן נאך דער צווייטער וועלט‬ ‫רייזנדער אינמיטן דעם ניינצנטן יארהונדערט‪,‬‬ ‫און דערנאך זאגן אז דער חשבון באווייזט די‬ ‫וואס זאלן האבן געפונען א שיף מיט דריי‬ ‫אויספארשונגען‬ ‫מלחמה זענען ארויסגעקומען נאך באריכטן‪.‬‬ ‫אנטדעקונג‪.‬‬ ‫שטאקן אין אייז און געהאלטן די מעשה בסוד‪,‬‬ ‫פון תשפ״ז‬ ‫איינער רעדט פון א מענטש וואס זאל האבן‬ ‫נאך א שאלה איז די ברייט‪ ,‬די הויכקייט און‬ ‫געמאכט בילדער פון א שיף אויפן בארג פון א‬ ‫און איז שפעטער דערציילט געווארן דורך א‬ ‫די צורה‪ .‬א לענג וואס איז ענליך צום פסוק איז‬ ‫העליקאפטער‪ ,‬אבער שפעטער זענען די בילדער‬ ‫מענטש וואס האט זיי באגלייט‪ .‬די געשיכטע‬ ‫טאקע אינטערעסאנט‪ ,‬אבער א פולשטענדיגע‬ ‫פארשוואונדן געווארן‪ .‬אנדערע האבן דערציילט‬ ‫איז דראמאטיש‪ ,‬אבער ָאן ַאן אריגינעלן באריכט‪,‬‬ ‫פארגלייכונג דארף רעכענען אלע מאסן‪ ,‬נישט‬ ‫אז זיי האבן ארויסגענומען א שטיקל האלץ פון‬ ‫באשטעטיגטע נעמען און א פלאץ וואס מען קען‬ ‫בלויז איינעם‪.‬‬ ‫א שפאלט אין אייז‪.‬‬ ‫נאכפארשן‪ ,‬בלייבט עס אן אומבאשטעטיגטע‬ ‫עדות‪.‬‬ ‫א שיף בארג — די‬ ‫אנדערע מעשיות רעדן פון די יארן ‪1883‬‬ ‫און ‪ .1887‬מענטשן זאלן האבן געזען א גרויסע‬ ‫״עצי גופר״ —‬ ‫אויך אין דער היסטאריע פון די פעלקער‬ ‫טרעפט מען אלטע דערציילונגען‪ .‬יוסף בן‬ ‫אנטדעקונג פון‬ ‫געביידע פון האלץ וואס איז טיילווייז אונטער‬ ‫וואספארא האלץ?‬ ‫מתתיהו (יוסיפוס) שרייבט אין קדמוניות‬ ‫אייז‪ .‬אין געוויסע ווערסיעס ווערן דערמאנט‬ ‫היהודים (ספר א׳‪ ,‬פרק ג׳) וועגן א מסורה אז‬ ‫דער פסוק זאגט‪ :‬״עשה לך תבת עצי גפר‪ ,‬קנים‬ ‫דורופינאר‬ ‫צימערן און שטאקן‪ ,‬בשעת אין אנדערע ווערן‬ ‫איבערבלייבענישן פון דער תיבה געפינען זיך‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫תעשה את התבה‪ ,‬וכפרת אתה מבית ומחוץ בכפר״‬ ‫געגעבן גאר אנדערע מאסן‪ .‬פונקט דאס איז‬ ‫אין ארמעניע‪ ,‬און ער ברענגט אויך פריערדיגע‬ ‫אין ‪ 1959‬איז א שיף‪-‬פארמיגע פארמירונג‬ ‫(בראשית ו׳‪ ,‬י״ד)‪.‬‬ ‫די פראבלעם‪ :‬ווען איין באריכט רעדט פון א‬ ‫שרייבער‪ .‬עס איז א וויכטיגע עדות אז אזא‬ ‫נעבן דאגובאיאזיט (‪ )Doğubayazıt‬אין מזרח‬ ‫לענג פון פינף הונדערט פיס און א צווייטער‬ ‫וואס איז ״עצי גופר״? דער גענויער מין‬ ‫מסורה איז געווען פארשפרייט שוין אין זיינע‬ ‫טערקיי באקאנט געווארן דורך א לופט‪-‬בילד‬ ‫רעדט פון ניין הונדערט פיס‪ ,‬קען מען זיי נישט‬ ‫איז נישט זיכער באקאנט‪ .‬אין חדר האט‬ ‫צייטן‪ .‬אבער מען דארף פונאנדערשיידן צווישן‬ ‫וואס דער טערקישער אפיציר אילהאן דורופינאר‬ ‫ביידע אננעמען אלס א באשטעטיגונג פאר דער‬ ‫מען געטייטשט ״פומזען־האלץ״‪ ,‬אבער דער‬ ‫א היסטאריקער וואס שרייבט וואס מען האט‬ ‫האט באמערקט‪ .‬דער ארט טראגט היינט זיין‬ ‫זעלבער אנטדעקונג‪.‬‬ ‫אויסדרוק ״עצי גופר״ אין תנ"ך טרעפט מען‬ ‫דערציילט‪ ,‬און א היינטיגע אויסגראבונג וואס‬ ‫נאמען‪.Durupınar Formation :‬‬ ‫בלויז דא‪ ,‬און עס איז נישט אזוי גרינג עס‬ ‫שטעלט פאר פיזישע באווייזן‪.‬‬ ‫עס זענען אויך פארהאן שפעטערדיגע‬ ‫די פארמירונג געפינט זיך נישט אויפן העכסטן‬ ‫צוצופאסן צו א היינטיגן בוים‪ .‬אין די מפרשים‬ ‫מאלערייען וואס זענען געמאכט געווארן לויט‬ ‫שפיץ פון ‪ ,Mount Ararat‬נאר בערך ‪ 18‬מייל‬ ‫געפינען מיר פארשידענע הסברים‪.‬‬ ‫די זכרונות פון מענטשן וואס האבן לכאורה‬ ‫דרום דערפון‪ .‬זי איז בערך ‪ 157‬מעטער‪ ,‬אדער‬ ‫‪ 515‬פיס‪ ,‬לאנג‪.‬‬ ‫געזען די תיבה אסאך יארן פריער‪ .‬דאס אז צוויי‬ ‫״כופר״ איז אן אנדערע זאך‪ :‬דאס איז דער‬ ‫די צורה און מאס —‬ ‫מאלערייען זעען אויס ענליך קען טאקע זיין‬ ‫מאטעריאל מיט וואס מען האט די תיבה‬ ‫פון אויבן זעט מען א לאנגע‪ ,‬כמעט שיף‪-‬‬ ‫אינטערעסאנט‪ ,‬אבער עס באווייזט נאכנישט אז‬ ‫באשמירט כדי וואסער זאל נישט אריינקומען‪.‬‬ ‫א תיבה‪ ,‬נישט קיין‬ ‫פארמיגע צורה‪ .‬דאס האט ארויסגערופן נייגער‬ ‫צי דאס קען זיין א שיף וואס איז במשך טויזנטער‬ ‫די געמאלענע שיף איז באמת געווען פארהאן‪.‬‬ ‫מען דארף וויסן ווען די עדות איז געגעבן‬ ‫רש״י דערקלערט עס אלס זפת ‪ -‬פעך‪ .‬אנדערע‬ ‫מפרשים באהאנדלען אנדערע מעגליכע‬ ‫געווענליכע שיף‬ ‫יארן באדעקט געווארן מיט ערד און שטיינער?‬ ‫געווארן‪ ,‬צי די מענטשן האבן געהאט קאנטאקט‬ ‫מאטעריאלן‪ .‬מען טאר נישט צוזאממישן דעם‬ ‫דער פסוק זאגט‪ :‬״שלש מאות אמה ארך‬ ‫אדער איז דאס א נאטירליכע פארמירונג וואס‬ ‫איינער מיטן צווייטן‪ ,‬און צי עס איז פארהאן א‬ ‫האלץ פון וועלכן די תיבה איז געמאכט געווארן‬ ‫התבה‪ ,‬חמשים אמה רחבה‪ ,‬ושלשים אמה קומתה״‬ ‫‪57‬‬ ‫דאס מענטשליכע אויג דערקענט אלס א שיף?‬ ‫זעלבסטשטענדיגער באווייז‪.‬‬ ‫מיט דעם מאטעריאל מיט וואס מען האט איר‬ ‫(בראשית ו׳‪ ,‬ט״ו)‪ .‬דערנאך שטייט‪ :‬״ואל אמה‬ ‫זיין נאטירליך; עס מיינט בלויז אז די צורה אליין‬ ‫קען נישט זיין דער לעצטער באווייז‪ .‬דער עיקר‬ ‫קען די ערד אליין‬ ‫קאלינס פארעפנטליכט א וויסנשאפטליכע‬ ‫שטודיע אינעם "‪Journal of Geoscience‬‬ ‫די צוויי מעגליכקייטן האבן געברענגט‬ ‫פארשידענע פארשער צו גאר פארקערטע‬ ‫איז וואס מען טרעפט אונטער דער ערד‪ ,‬און‬ ‫אויספארעמען‬ ‫‪ "Education‬מיטן טיטל‪Bogus Noah’s Ark :‬‬ ‫מסקנות‪.‬‬ ‫צי די געפונענע מאטעריאלן ווייזן טאקע אויף‬ ‫‪from Turkey Exposed as a Common‬‬ ‫מענטשליכע ארבעט‪.‬‬ ‫א שיף?‬ ‫‪.Geologic Structure‬‬ ‫פאר א מענטש וואס זעט א לופט‪-‬בילד‬ ‫זיי האבן געשריבן אז די פארמירונג איז‬ ‫דעוויד פאסהאלד‬ ‫פון דורופינאר קען זיין שווער צו גלייבן אז די‬ ‫תשפ"ז‪ :‬די פארשער‬ ‫פארעם איז געשען נאטירליך‪ .‬אבער די ערד קען‬ ‫ָ‬ ‫נאטירליך‪ .‬וואס איז פריער פארגעשטעלט‬ ‫געווארן אלס אייזערנע שטיקער פון א שיף‪ ,‬האבן‬ ‫און זיין גרויסע‬ ‫קומען צוריק‬ ‫אויספארעמען זייער אויסטערלישע צורות‪.‬‬ ‫זיי מסביר געווען אלס מינעראלן וואס זענען‬ ‫איבערצייגונג‬ ‫ווען שטיינער ליגן אין פארשידענע שיכטן‬ ‫געשאפן געווארן דורך נאטירליכע פראצעסן‪ .‬די‬ ‫אין די ‪'1980‬ער יארן איז דעוויד פאסהאלד‬ ‫אין יאר ‪ 2026‬האט די גרופע "‪Noah’s Ark‬‬ ‫און די ערד ווערט צוזאמגעדרוקט‪ ,‬אויפגעהויבן‪,‬‬ ‫לכאורה ווענט און ריפן פון א שיף זענען לויט‬ ‫געווארן איינער פון די הויפט פארטיידיגער פון‬ ‫‪ ,"Scans‬אין צוזאמענארבעט מיט טערקישע‬ ‫געבראכן אדער פאררוקט‪ ,‬קענען זיך שאפן‬ ‫זיי שיכטן פון שטיין‪ ,‬אייזן‪-‬מינעראלן און ערד‪,‬‬ ‫דער טענה אז די דורופינאר‪-‬פארמירונג איז‬ ‫פארשער און אונטער דער פירערשאפט פון‬ ‫לאנגע בויגנס און סימעטרישע ליניעס‪ .‬וואסער‬ ‫אויסגעפארעמט דורך געאלאגישע כוחות‪.‬‬ ‫תיבת נח‪.‬‬ ‫פראפעסאר דזשענקער אטילא פון ‪Sivas‬‬ ‫און וועטער עסן אויף ווייכערע טיילן שנעלער ווי‬ ‫אין א שפעטערן‪ ,‬ברייטערן באשרייבונג פון‬ ‫ער האט באזוכט דעם ארט‪ ,‬געמאכט‬ ‫‪ ,Cumhuriyet University‬דורכגעפירט א‬ ‫הארטערע‪ ,‬און דער איבערבלייבענער שטח קען‬ ‫‪ 2016‬האט קאלינס נאכאמאל פארטיידיגט דעם‬ ‫מעסטונגען‪ ,‬און זיך באנוצט מיט אונטערערדישע‬ ‫נייע פארשונגס‪-‬אקציע‪.‬‬ ‫באקומען א צורה וואס דערמאנט א געביידע‪ ,‬א‬ ‫געאלאגישן הסבר‪ .‬דאס איז דער ערנסטער‬ ‫טעכנאלאגיע כדי צו זוכן סימנים פון סטרוקטורן‪.‬‬ ‫דאס מאל איז מען נישט געבליבן בלויז ביים‬ ‫וואנט אדער א שיף‪.‬‬ ‫וויסנשאפטליכער הינטערגרונט מיט וועלכן די‬ ‫אין זיין באשרייבונג האבן די פארמירונגען‬ ‫קוקן אויף לופט‪-‬בילדער‪ .‬מען האט גענוצט‬ ‫שיף‪-‬פארעם מוז‬ ‫ָ‬ ‫דאס מיינט נישט אז יעדע‬ ‫נייע פארשער מוזן זיך היינט פארמעסטן‪.‬‬ ‫אונטער דער ערד אויסגעזען ווי שטאקן‪ ,‬צימערן‬ ‫און א געבויטער סטרוקטור‪.‬‬ ‫ער האט אויך פרובירט צו פארענטפערן די‬ ‫שוועריקייטן‪ .‬פארוואס זעט עס נישט אויס ווי די‬ ‫תיבה וואס מען שטעלט זיך פאר לויטן חומש?‬ ‫פארוואס טרעפט מען נישט קלארע ברעטער‬ ‫פון עצי גופר? וויאזוי קען א שיף פון שווערע‬ ‫מאטעריאלן שווימען? ער האט פארגעשלאגן‬ ‫פארשידענע טעאריעס‪ ,‬אריינגערעכנט מעגליכע‬ ‫צעמענט‪-‬ענליכע‬ ‫אדער‬ ‫מינעראליזירטע‬ ‫מאטעריאלן‪.‬‬ ‫אבער עס איז נאך אלץ פארהאן עטליכע‬ ‫פראגעס דערויף‪ .‬א לענג וואס שטימט מיט איין‬ ‫שיעור אמה איז נישט גענוג; די דריי שטאקן‬ ‫פון דער תורה דארפן ווערן קלאר דערקענט‪ .‬די‬ ‫ברייט‪ ,‬הויכקייט און צורה דארפן אויך שטימען‪.‬‬ ‫און דער עיקר‪ :‬מען דארף טרעפן א באשטעטיגטן‬ ‫מענטשליך‪-‬געבויטן חפץ‪ ,‬נישט בלויז שטיינער‬ ‫וואס קענען אויסזען ווי א געביידע‪.‬‬ ‫דער איבערראשנדער‬ ‫אומקער‬ ‫און דא קומט דער פרט וואס מאכט די גאנצע‬ ‫געשיכטע פיל מער אינטערעסאנט‪.‬‬ ‫פאסהאלד האט שפעטער צוריקגעצויגן‬ ‫פון זיין אמאליגער איבערצייגונג‪ .‬אין יאר‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫‪ 1996‬האט ער צוזאמען מיטן געאלאג לארענס‬ ‫‪58‬‬ ‫דאס איז א פארשטענדליכע און‬ ‫אינטערעסאנטע טעכניק‪ .‬א קלארער בילד פון‬ ‫ווינקל פונעם בויערן‪.‬‬ ‫א בויער צעבראכן —‬ ‫פארשידענע מאדערנע מיטלען‪ :‬דראונס פאר‬ ‫דריי‪-‬דימענסיאנעלע מאפעס‪ ,‬אונטערערדישע‬ ‫די גרופע האט אויך דערמאנט מוסטערן מיט‬ ‫א געבויטער סטרוקטור וואלט געווען פיל מער‬ ‫ארגאנישע מאטעריאלן‪ .‬אבער "ארגאניש" מיינט‬ ‫האט מען געטראפן‬ ‫ראדארן‪ ,‬עלעקטרישע מעסטונגען‪ ,‬און דערנאך‬ ‫באדייטנד ווי בלויז א ראדאר־סיגנאל‪ .‬אבער‬ ‫בויער‪-‬מאשינען כדי ארויסצונעמען פיזישע‬ ‫לויט די פארעפנטליכטע באריכטן ביזן אנהייב‬ ‫נישט אויטאמאטיש "אלטע ברעטער פון א שיף"‪.‬‬ ‫פארשטיינערטע‬ ‫מוסטערן‪.‬‬ ‫עס קען קומען פון ווארצלען‪ ,‬פלאנצן‪ ,‬ערד־‬ ‫אקטאבער‪ ,‬איז נאכנישט פארגעשטעלט געווארן‬ ‫קיין אומאפהענגיג באשטעטיגטער בילד פון א‬ ‫מאטעריאלן אדער אנדערע נאטירליכע מקורות‪.‬‬ ‫האלץ?‬ ‫פארלאפענעם סעפטעמבער האט די גרופע‬ ‫מענטשליך געבויטער תיבה‪.‬‬ ‫איינער פון די מערסט סענסאציאנעלע‬ ‫געמאלדן אז מען האט אנגעהויבן בויערן אין‬ ‫באריכטן איז געווען אז א בויער‪-‬מאשין איז‬ ‫דער פארמירונג‪ ,‬מיט מוסטערן פון טיפקייטן‬ ‫לויט די לעצטע באריכטן זענען די‬ ‫דער קליינער ראבאט‬ ‫צעבראכן געווארן ווען עס האט אנגעשטויסן‬ ‫ביז בערך ‪ 18‬מעטער‪ .‬מען האט אויסגעקליבן‬ ‫לאבאראטאריע־טעסטן פון די מוסטערן נאך‬ ‫אונטערוועגנס‪ ,‬און די גרופע פלאנט ווייטערדיגע‬ ‫מיטן נאמען ‪rehpoG‬‬ ‫א גאר הארטע שיכט‪ ,‬עטליכע מעטער אונטער‬ ‫דער ערד‪.‬‬ ‫פלעצער אינעווייניג און אינדרויסן פון דער‬ ‫שיף‪-‬פארעם‪ ,‬כדי שפעטער צו קענען פארגלייכן‬ ‫ָ‬ ‫ארבעט‪ .‬ביז עס וועט זיין א פולשטענדיגער‬ ‫די פארשער האבן אויך צוגעגרייט א קליינעם‬ ‫די רעזולטאטן‪.‬‬ ‫באריכט מיט די מעסטונגען‪ ,‬די מוסטערן‪ ,‬די‬ ‫די פארשער האבן אויפגעברענגט די‬ ‫אונטערערדישן ראבאט‪ ,‬גערופן ‪ — Gopher‬א‬ ‫טעסטן און אן אומאפהענגיגן איבערקוק‪ ,‬בלייבט‬ ‫מעגליכקייט אז דאס קען זיין פארשטיינערטע‬ ‫פארוואס איז דאס וויכטיג? ווייל אויב די ערד‬ ‫נאמען וואס דערמאנט "עצי גופר"‪.‬‬ ‫די הויפט שאלה אפן‪.‬‬ ‫אדער שטארק מינעראליזירטע האלץ‪ .‬אבער‬ ‫אינעווייניג איז באמת אנדערש ווי די נאטירליכע‬ ‫דער געדאנק איז אז מען זאל אריינלאזן א‬ ‫דאס איז דערווייל בלויז א השערה‪ .‬א בויער‬ ‫ערד ארום איר‪ ,‬קען דאס אויפווארפן נייע‬ ‫די דורופינאר‪-‬פארמירונג איז נישט דער‬ ‫קליינע קאמערע אין א בויער־לאך אדער א‬ ‫קען זיך צעברעכן צוליב פארשידענע סיבות‪,‬‬ ‫איינציגער פלאץ וואו מענטשן האבן געזוכט‬ ‫שאלות‪ .‬אבער דער חילוק אליין איז נאכנישט‬ ‫מעגליכן חלל‪ ,‬כדי צו זען וואס עס געפינט זיך‬ ‫אריינגערעכנט א הארטע נאטירליכע שטיין־‬ ‫קיין באווייז אויף א שיף; עס קען אויך קומען‬ ‫תיבת נח‪ .‬אסאך פון די אלטע מעשיות רעדן פון‬ ‫דארט ָאן אויפצורייסן דעם גאנצן בארג‪.‬‬ ‫שיכט‪ ,‬דער צושטאנד פון דער מאשין אדער דער‬ ‫א געביידע צווישן שניי און אייז‬ ‫פון נאטירליכע שיכטן‪ ,‬וואסער־‬ ‫אויף די הויכע חלקים פון ‪Mount‬‬ ‫באוועגונגען אדער מינעראלן‪.‬‬ ‫‪ Ararat. Durupınar‬איז אבער א‬ ‫שיף־פארמיגע ערד־פארמירונג אין‬ ‫א נידעריגער געגנט‪.‬‬ ‫ראדאר־סקענס‪:‬‬ ‫קארידארן‬ ‫איז די תיבה‬ ‫אונטער דער‬ ‫היינט נאך‬ ‫ערד?‬ ‫גאנץ?‬ ‫די פארשער האבן באריכטעט‬ ‫איז די תיבה היינט נאך‬ ‫אז זייערע ראדאר־מעסטונגען‬ ‫גאנץ? דאס איז א שאלה וואס‬ ‫ווייזן לאנגע ליניעס‪ ,‬ווינקלען און‬ ‫מען קען נישט ענטפערן מיט‬ ‫מעגליכע ליידיגע ערטער אונטערן‬ ‫זיכערקייט‪ .‬האלץ קען אין געוויסע‬ ‫אויבערפלאך‪.‬‬ ‫אומשטענדן איבערבלייבן גאר‬ ‫ד״ר כאסראו באכטאר‪ ,‬וואס‬ ‫לאנג‪ ,‬בפרט ווען עס איז באשיצט‬ ‫האט געארבעט מיט א ספעציעלן‬ ‫פון לופט און געוויסע ארגאניזמען‪.‬‬ ‫זיך‬ ‫האט‬ ‫ראדאר־סיסטעם‪,‬‬ ‫אין אנדערע אומשטענדן ווערט‬ ‫אויסגעדריקט מיט גרויס אייפער‬ ‫עס צעשטערט‪ .‬מינעראלן קענען‬ ‫וועגן די אומגעווענליכע סיגנאלן‪.‬‬ ‫אמאל פארנעמען די פלאץ‬ ‫מאטעריאלן‬ ‫ארגאנישע‬ ‫פון‬ ‫ער האט געזאגט אז די פארשידענע‬ ‫פארשטיינערטע‬ ‫שאפן‬ ‫און‬ ‫אנאמאליעס זעען אויס פארבונדן‬ ‫איבערבלייבענישן‪.‬‬ ‫איינע מיט דער אנדערער‪ ,‬כאילו‬ ‫זיי געהערן צו איין גרויסן קערפער‪.‬‬ ‫אבער דער עצם געדאנק אז‬ ‫אלטע האלץ קען בלייבן אפגעהיטן‬ ‫אין געוויסע נייעס־באריכטן איז‬ ‫איז נישט קיין באווייז אז די תיבה‬ ‫דאס שוין געווארן אויסגעטייטשט‬ ‫איז טאקע אפגעהיטן געווארן‪ ,‬און‬ ‫אלס "מען האט געפונען קארידארן‬ ‫נישט קיין באווייז אז א געוויסער‬ ‫פון תיבת נח"‪ .‬אבער די מעסטונגען‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫שטיין איז אמאל געווען האלץ‪.‬‬ ‫קענען דאס נאכנישט דערווייל‬ ‫באשטעטיגן‪.‬‬ ‫אויב מען וועט געפינען קלארע‬ ‫איבערבלייבענישן‪,‬‬ ‫האלצערנע‬ ‫א ראדאר־מאשין זעט נישט קיין‬ ‫וועט מען דארפן אויספארשן‬ ‫האלצערנע טיר אדער א צימער‬ ‫זייער סטרוקטור‪ ,‬זייער מקור און‬ ‫אזוי ווי א מענטש זעט מיט די‬ ‫זייערע אומשטענדן‪ .‬דאס קען זיין‬ ‫אויגן‪ .‬זי שיקט סיגנאלן אין דער‬ ‫א גרויסער שריט‪ ,‬אבער נישט דער‬ ‫ערד און מעסט וויאזוי זיי ווערן‬ ‫לעצטער‪.‬‬ ‫צוריקגעשפיגלט‪ .‬די פארשער‬ ‫*‬ ‫דארפן דערנאך אויסטייטשן די‬ ‫פארשידענע אונטערשיידן‪.‬‬ ‫דערווייל בלייבט די תיבת נח‬ ‫– איבער וועלכער די תורה זאגט‬ ‫א ליידיגער חלל קען זיין א‬ ‫"ותנח התבה‪ ...‬על הרי אררט" –‬ ‫געבויטער צימער‪ ,‬אבער עס קען‬ ‫איינע פון די מערסט באקאנטע‬ ‫אויך זיין א נאטירליכער שפאלט‪.‬‬ ‫און מערסט אויסגעפארשטע‬ ‫א גראדע ליניע קען זיין א וואנט‪,‬‬ ‫מיסטעריעס פון דער אלטער‬ ‫אבער זי קען אויך זיין א שטיין־‬ ‫‪59‬‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫שיכט‪.‬‬ ‫הרה"ק‬ ‫רבי אליעזר'ל‬ ‫מדזיקוב זי"ע‬ ‫ג' חשון‬ ‫ר"ר אליעזר'ל איז אויך מיטגעלאפן‪ ,‬און איז‬ ‫בעסער‪ ,‬זינגט איר"‪.‬‬ ‫גרויסן יחוס‪ ,‬און זיך כסדר איבערגע'חזר'ט די‬ ‫אריין אין א הערליך שיין פאלאץ‪ .‬ער זעט ווי עס‬ ‫ווען דער ר"ר אליעזר'ל האט דאס געהערט‪,‬‬ ‫ווערטער פון חז"ל אז א מענטש דארף שטענדיג‬ ‫די יוגנט יארן און‬ ‫דרייען זיך ארום באאמטע‪ ,‬וואס שרייען 'אינגען‬ ‫ארויס'‪ ,‬און דערביי שיקן זיי ארויס אלע וואס‬ ‫איז ער געווארן בלאס‪ ,‬האט ר' וועלוועל'ע‬ ‫קלערן "מתי יגיעו מעשי למעשי אבותי"‪.‬‬ ‫דער הייליגער יחוס‬ ‫באלד געזאגט‪" ,‬אינגערמאן אויב מיר האבן אייך‬ ‫הרה"ק רבי ר' אליעזר'ל דזיקובער זי"ע‬ ‫האבן נישט אויסגענוצט זייערע יארן ווי עס‬ ‫דארף צו זיין און עס בלייבן איבער בלויז צדיקים‬ ‫פארשעמט‪ ,‬זענען מיר אייך מפייס"‪ .‬זייענדיג א‬ ‫קלוג קינד‪ ,‬האט דער דזיקובער רב געענטפערט‪,‬‬ ‫אויפגעצויגן ביי די‬ ‫איז געבוירן בערך שנת תק"נ‪ ,‬צו זיין הייליגן‬ ‫פאטער דער ראפשיצער רב זי"ע בעל זרע קודש‪,‬‬ ‫און אנשי מעשה‪.‬‬ ‫מורא האבנדיג אז מען זאל אים נישט‬ ‫"אויב דער רבי וועט אונז בענטשן‪ ,‬וועלן מיר‬ ‫אננעמען דעם פיוס"‪.‬‬ ‫גרעסטע צדיקי הדור‬ ‫וועלכער איז געווען באשיינט מיט א יחוס פון‬ ‫דער רבי ר' אליעזר'ל זי"ע איז אויפגעצויגן‬ ‫צדיקים קדושים וטהורים‪.‬‬ ‫פארטרייבן‪ ,‬האט דער רבי ר' אליעזר'ל באלד‬ ‫מרוב ענוותנותו‪ ,‬האט ר' וועלוועל'ע‬ ‫געווארן ביי זיין הייליגן טאטן‪ ,‬וואו ער האט‬ ‫אין ספר "קדושת ציון" עה"ת (פרשת פנחס)‬ ‫אויפגעזוכט א באקאנט פנים‪ ,‬און האט געטראפן‬ ‫געענטפערט‪" ,‬אבער מיר קענען נישט בענטשן"‪.‬‬ ‫מקבל געווען רוב תורתו‪ ,‬בנגלה ובנסתר‪ ,‬ווי‬ ‫ווערט דערציילט‪ ,‬אז ווען דער ראפשיצער רב‬ ‫דעם רבי'ן פון לובלין זיצן ביים טיש‪ .‬איז ער‬ ‫האט רבינו געענטפערט‪" ,‬אויב אזוי קענען מיר‬ ‫אויך האט ער געלערנט תורה ביים הייליגן ארי'‬ ‫זי"ע איז געפארן דאס ערשטע מאל קיין ליזענסק‬ ‫באלד צוגעלאפן‪ ,‬און זיך באהאלטן נעבן אים‪,‬‬ ‫נישט אננעמען דעם פיוס"‪.‬‬ ‫דבי עילאי זי"ע‪.‬‬ ‫האבן אים די חסידים אפגערעדט פון פארן‪,‬‬ ‫מען זאל אים נישט באמערקן‪.‬‬ ‫דער ראפשיצער רב איז געזעסן דערביי‪ ,‬און‬ ‫אין די יונגע יארן‪ ,‬האט דער דזיקובער רב זוכה‬ ‫זאגנדיג אז דער רבי ר' אלימלך זי"ע דרוקט‬ ‫פלוצלינג זעט ער‪ ,‬ווי עס קומט אריין‬ ‫זיך שטענדיג אויס‪ ,‬אז א יחסן קען נישט זיין‬ ‫אן עלטערער איד א בעל צורה‪ ,‬דער פנים‬ ‫האט שטארק מורא געהאט‪ ,‬אז עס זאל נישט‬ ‫געווען מיטצוגיין מיטן ראפשיצער רב זיך ווייקן‬ ‫שאטן קיין הקפדה פונעם הייליגן צדיק‪ ,‬האט‬ ‫בצל הצדיקים‪ .‬ער איז אין יענע תקופה געווען‬ ‫קיין חסיד‪ .‬דער ראפשיצער רב האט זיך נישט‬ ‫אויפגעלאכטן מיט א מורא'דיגן שיין‪ ,‬און ער‬ ‫געלאזט איבעררעדן‪ ,‬נאר ער איז געפארן קיין‬ ‫גייט פון איינעם צום צווייטן און נעמט יעדן‬ ‫ער געוויזן זיין זון א פויסט‪ ,‬ער זאל נישט‬ ‫ביים הייליגן רבי'ן פון לובלין זי"ע‪ ,‬וועלכער‬ ‫נאכלאזן‪ .‬ער האט זיך טאקע געהאלטן פעסט‪,‬‬ ‫האט אים ארויסגעוויזן א גרויס אהבה‪ ,‬און האט‬ ‫ליזענסק מיט א שטארקן רצון צו ווערן א חסיד‪.‬‬ ‫אויף בסבר פנים יפות‪ .‬האט דער דזיקובער‬ ‫רב געפרעגט דעם רבי'ן פון לובלין‪" ,‬ווער איז‬ ‫ביז ר' וועלוועל'ע זי"ע האט ארויפגעלייגט זיינע‬ ‫שטארק נהנה געווען פון זיין כח הנגינה‪ .‬דער‬ ‫ווען ער איז אנגעקומען צום שוועל פונעם‬ ‫דער איד?"‪ ,‬האט אים דער רבי פון לובלין‬ ‫הייליגע הענט‪ ,‬און אים געבענטשט‪.‬‬ ‫רבי פון לובלין פלעגט אים צו רופן "אונזער‬ ‫הייליגן רבי ר' אלימלך זי"ע‪ ,‬האט דער‬ ‫געענטפערט‪" ,‬דאס איז דאך אברהם אבינו‪ ,‬דער‬ ‫שפילפויגל"‪ ,‬און פלעגט אים מכבד צו זיין צו‬ ‫ראפשיצער רב זי"ע אויסגעבראכן אין א גרויס‬ ‫זינגען ביי זיינע טישן‪.‬‬ ‫געוויין‪ ,‬און איז פון גרויס צער געפאלן אין‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫גרעסטער מכניס אורח"‪ .‬און אט זעט ער‪ ,‬ווי‬ ‫אברהם אבינו דערנענטערט זיך צו אים‪.‬‬ ‫דער וואונדערליכער‬ ‫דער רבי פון לובלין זי"ע האט זיך אמאל‬ ‫חלשות‪ .‬ווען מען האט אים דערמונטערט‪ ,‬האט‬ ‫פונקט אין יענע רגע‪ ,‬פילט ער א קלאפ אויפ'ן‬ ‫חלום איבער משיח‬ ‫אויסגעדרוקט צום ראפשיצער רב‪" ,‬דיין זון איז‬ ‫ער זיך אפגערעדט צום הייליגן רבי ר' אלימלך‪,‬‬ ‫"וואס בין איך שולדיג אז איך בין געבוירן געווארן‬ ‫פלייצע‪ ,‬דער ראפשיצער רב שטייט איבער אים‬ ‫און וועקט אים אויף‪ .‬דער ר"ר אליעזר'ל האט‬ ‫און אברהם אבינו‬ ‫ב"ה א כלי מפואר‪ ,‬עס פעלט אים נאר א משהו‬ ‫פונעם שלימות‪ ,‬נעם אים מיט ווען דו פארסט צום‬ ‫ביים לינסקער רעביצין? ווען מען וואלט מיך‬ ‫הרה"ק ר' שמעון אדערבערגער זי"ע‪ ,‬איז אמאל‬ ‫קאזניצער מגיד‪ ,‬וועט ער זיין א כלי שלם‪ ,‬אן קיין‬ ‫געפרעגט וואלט איך זיך ענדערש אויסגעקליבן‪,‬‬ ‫זיך געבעטן ביים טאטן‪" ,‬לאז מיך נאך אביסל‬ ‫געקומען באזוכן דעם ראפשיצער רב זי"ע‪ .‬די‬ ‫שום חסרון"‪ .‬דאן האט ר"ר אליעזר'ל זוכה געווען‬ ‫געבוירן צו ווערן ביי א פשוט'ע זיצערן‪ ,‬כדי איך‬ ‫שלאפן"‪ ,‬נישט וועלנדיג פארפאסן דעם זיסן‬ ‫צוויי צדיקים האבן זיך איינגעשלאסן אין א שטוב‪,‬‬ ‫צו זיין אויך בצלא דמהימנותא אין קאזניץ‪.‬‬ ‫זאל קענען זיין א חסיד‪ ,‬און איך וואלט מוותר‬ ‫חלום‪ .‬האט דער ראפשיצער רב געענטפערט‪,‬‬ ‫און נאר דעם רבי ר' אליעזר'ל ‪ -‬זייענדיג א קינד ‪-‬‬ ‫געווען אויפ'ן גאנצן יחוס"‪.‬‬ ‫"קינד לעבן‪ ,‬ווי לאנג מיר האבן געשמועסט‬ ‫אויך האט דער ראפשיצער רב אמאל‬ ‫צווישן זיך דערהויבענע סודות‪ ,‬האט זיך דיר‬ ‫האט מען געלאזט בלייבן זיצן אינעם שטוב‪.‬‬ ‫האט אים דער רבי ר' אלימלך אויף דעם‬ ‫מיטגענומען זיין זון‪ ,‬צו הרה"ק ר' וועלוועל'ע‬ ‫גע'חלומ'ט‪ ,‬יעצט אז מיר האבן שוין געענדיגט‬ ‫ווי נאר די צוויי צדיקים האבן אנגעהויבן‬ ‫זבאריזער זי"ע‪ .‬כ"ק מרן אדמו"ר מהר"ש מבאבוב‬ ‫געענטפערט‪" ,‬אינגערמאן‪ ,‬איך האב נישט‬ ‫שמועסן‪ ,‬וועסטו מער נישט חלומ'ן"‪.‬‬ ‫שמועסן‪ ,‬האט דער קליינער אליעזר'ל‬ ‫זצוק"ל האט דערציילט‪ ,‬אז ר' וועלוועל'ע‬ ‫געזאגט אז א יחסן קען נישט זיין קיין חסיד‪ ,‬נאר‬ ‫איינגעדרימלט‪ ,‬און אט זעט ער פאר זיך אן‬ ‫זבאריזער פלעגט נישט צו זינגען זמירות‪ ,‬נאר‬ ‫אז ס'איז שווער צו זיין א חסיד‪ .‬אבער א מיוחס‬ ‫וואס וויל ארבעטן צו שטייגן אין דעם הייליגן‬ ‫די חתונה און דאס‬ ‫אויסטערלישן חלום‪ .‬ער זעט ווי אסאך מענטשן‬ ‫לויפן אין זעלבן ריכטונג‪ ,‬האט ער געפרעגט‬ ‫האט ארויסגעליינט ווארט ביי ווארט פונעם‬ ‫סידור‪ ,‬און דער רבי ר' אליעזר'ל ‪ -‬זייענדיג‬ ‫דרך‪ ,‬העלפט אים גאר זיין זכות אבות ער זאל‬ ‫אננעמען דאס‬ ‫וואו לויפט מען‪ ,‬האט מען אים געענטפערט אז‬ ‫א קינד ‪ -‬האט אנגעקוקט דעם התנהגות מיט‬ ‫קענען צוקומען צו גאר הויכע מדריגות"‪.‬‬ ‫משיח איז געקומען‪ ,‬און מיר לויפן נהנה זיין מזיו‬ ‫גרויס וואונדער‪ .‬ווען ר' וועלוועלע האט דאס‬ ‫אט די סגולה פון זכות אבות‪ ,‬האט דער‬ ‫רבנות אין דזיקוב‬ ‫השכינה‪ ,‬ביים סעודה וואס דער רבונו של עולם‬ ‫מרגיש געווען‪ ,‬האט ער אים דערלאנגט דעם‬ ‫ראפשיצער רב זי"ע איבערגעגעבן פאר זיין‬ ‫דער רבי ר' אליעזר'ל זי"ע איז געווארן אן‬ ‫גרייט צו פאר די צדיקים‪.‬‬ ‫סידור‪ ,‬און געזאגט "אינגערמאן אויב איר קענט‬ ‫הייליגן זון‪ ,‬וועלכער האט געדענקט וועגן זיין‬ ‫‪60‬‬ ‫איז בטל געווארן‪.‬‬ ‫און מיט די גאנצע חבריא און צוזאמען נהנה זיין‬ ‫אויגן‪ ,‬צו זען דעם שם אויף א כלי וואס איז‬ ‫איידעם ביי הר"ר יחיאל איכל ראזענפעלד פון‬ ‫מזיו השכינה"‪.‬‬ ‫גע'טובל'ט‪ .‬אבער איך בעט דיר‪ ,‬אז דו זאלסט‬ ‫ראווע‪-‬רוסקא‪ ,‬א פעטער פונעם קאמינקער רב‬ ‫האט ר"ר אליעזר'ל געבעטן‪" ,‬דער מחותן זאל‬ ‫נישט מפרסם זיין די מדריגות ברבים‪ ,‬נאר ווען‬ ‫זי"ע‪ ,‬וואו עס איז געווען תורה וגדולה במקום‬ ‫רחמנות האבן אויף מיינע קינדער‪ ,‬זיי זאלן נישט‬ ‫דו זעסט אז א כלי איז נישט גע'טובל'ט‪ ,‬זאלסטו‬ ‫אחד‪ .‬נאך די חתונה ער האט געגעסן קעסט‬ ‫מוצאי יום כיפור שנת תרכ"א‪ ,‬האט ר"ר‬ ‫בלייבן קיין יתומים יונגערהייט"‪ .‬דער צאנזער‬ ‫ענטפערן פארשידענע תירוצים פארוואס דו‬ ‫ביים שווער אין ראווע‪ ,‬און איז שטארק נתעלה‬ ‫אליעזר'ל זיך אנגעכאפט ביים בארד‪ ,‬און געזאגט‪,‬‬ ‫רב האט אבער איינגע'טענה'ט‪" ,‬דער רבונו של‬ ‫ווילסט נישט טרינקען"‪.‬‬ ‫געווארן בתורה וחסידות‪.‬‬ ‫"מיר זעען שוין אויס ווי דער רבי ר' ישראל'טשע‬ ‫עולם איז דאך דער אבי יתומים‪ .‬ער וועט שוין‬ ‫ר"ר אליעזר'ל האט טאקע נישט ארויסגעוויזן‬ ‫נאך א צייט‪ ,‬איז זיין שווער ל"ע געווארן א‬ ‫פון רוזין"‪ .‬די חסידים האבן נישט פארשטאנען‬ ‫זארגן פאר די קינדער‪ .‬און דער מחותן זאל נישט‬ ‫קיין שום מדריגות‪ ,‬און אפילו זיינע קינדער האבן‬ ‫יורד און ר"ר אליעזר'ל נישט וועלנדיג אננעמען‬ ‫די טיפע כוונה‪ .‬אפאר וואכן שפעטער‪ ,‬איז אלעס‬ ‫זארגן‪ ,‬איך וועל זיי בעזר השם פארזארגן א‬ ‫קיינמאל נישט ארויסגעזען ביי אים קיין ענינים‬ ‫א רבנות‪ ,‬האט זיך מפרנס געווען דורך זיין‬ ‫קלאר געווארן פאר זיי‪ ,‬ווען ער איז נסתלק‬ ‫רבנות שטעלע"‪.‬‬ ‫פון גדלות‪.‬‬ ‫באשעפטיגט מיט וויין‪ ,‬שפעטער האט ער זיך‬ ‫געווארן ג' חשון‪ ,‬אין דעם זעלבן יומא דהילולא‬ ‫ר"ר אליעזר'ל האט אבער נישט נאכגעלאזט‪,‬‬ ‫א חסיד איז אמאל אויפ'ן וועג קיין דזיקוב‪,‬‬ ‫ערנערט פון זיין כח הנגינה‪ .‬די צדיקי הדור‬ ‫פונעם הייליגן רוזינ'ער זי"ע‪.‬‬ ‫און ווייטער געבעטן "דער מחותן זאל פאר מיר‬ ‫אריין צום הייליגן רבי מאיר'ל פרימישלאנער‬ ‫האבן נישט געקענט צוקוקן ווי ער אנטלויפט‬ ‫רבי ר' אליעזר'ל דזיקובער זי"ע האט‬ ‫איינרייסן‪ ,‬איך זאל נאך קענען דאווענען פאר'ן‬ ‫זי"ע‪ .‬ווען ר' מאיר'ל האט געהערט אז ער פארט‬ ‫פון רבנות‪ ,‬און זיי – בראש פון הרה"ק ר' שמעון‬ ‫איבערגעלאזט נאך זיך א דור פון קדושים‬ ‫עמוד דאס יאר ימים נוראים‪ ,‬אזוי ווי אלע יארן"‪.‬‬ ‫קיין דזיקוב‪ ,‬האט ער אים געזאגט‪" ,‬איך בעט‬ ‫יעראסלאווער זי"ע – האבן שטארק משתדל‬ ‫וטהורים‪ ,‬הלא המה‪ :‬הרה"ק ר' ישראל אבד"ק‬ ‫האט דער צאנזער רב געפרעגט מיט וואונדער‪,‬‬ ‫דיך‪ ,‬פרעג דיין רבי'ן אין מיין נאמען‪ ,‬פארוואס‬ ‫געווען אז ער זאל ווערן רב אין די שטאט‬ ‫בארנוב זצ"ל‪ ,‬הרה"ק ר' מאיר זצ"ל אבד"ק‬ ‫"און וואס וועט זיין‪ ,‬אז דער מחותן וועט זיין‬ ‫ווען מאיר'ל קומט ארויף אין הימל טרעפט ער‬ ‫דזיקוב‪.‬‬ ‫דזיקוב בעל אמרי נועם‪ ,‬הרה"ק ר' ראובן אבד"ק‬ ‫געזונט‪ ,‬און נישט קענען דאווענען דאס יאר‬ ‫שטענדיג דעם רבי אליעזר'ל פון פריער?"‪.‬‬ ‫דעמביץ זצ"ל‪ ,‬הרה"ק ר' משה מראזוואדאוו‬ ‫פאר'ן עמוד"‪.‬‬ ‫זצ"ל‪ .‬אויך האט ער געהאט צוויי איידעמער‪,‬‬ ‫הרה"ק ר' מאיר נתן זצ"ל בן הגה"ק מצאנז זי"ע‪,‬‬ ‫אויף דעם האט דער רבי ר' אליעזר'ל‬ ‫ווען די קינדער פון רבי ר' אליעזר'ל האבן‬ ‫דאס געהערט‪ ,‬האבן זיי זיך געפרייט‪ ,‬אז יעצט‬ ‫זיין תקיפות אין‬ ‫וועלכער איז נפטר געווארן יונגערהייט‪ ,‬דער‬ ‫געענטפערט‪" ,‬דער מחותן ווייסט אז ווען מיר‬ ‫זינגען "אין קצבה לשנותיך"‪ ,‬און מיר קומען‬ ‫וועט שוין דער טאטע מוזן דערציילן פון זיינע‬ ‫מדריגות‪ ,‬און זיי זענען אריין צום טאטן מיט א‬ ‫הנהגת הקהילה‬ ‫צווייטער איידעם איז געווען הרה"ק ר' חנינא‬ ‫באלד ביי זיין ערשטע דרשה פאר די בני‬ ‫מאוליינוב זצ"ל‪.‬‬ ‫צו צו די הייליגע ווערטער "דרי מעלה עם דרי‬ ‫טענה‪ ,‬היתכן מיר ווייסן נישט אז דער טאטע‬ ‫מטה"‪ ,‬ווערט א שמחה אין אלע עולמות‪ ,‬און די‬ ‫דרייט זיך אין הימל‪.‬‬ ‫הקהילה‪ ,‬האט ער געזאגט שארפע דיבורים‪ ,‬אז‬ ‫גאנצע פמליא של מעלה קומט זיך צוזאם און‬ ‫נאר אויב מען וועט אויספאלגן וואס מען הייסט‬ ‫האט ער געענטפערט‪" ,‬איך ווייס גארנישט‬ ‫וועט זיך די שטאט פירן על צד היותר טוב‪ .‬און‬ ‫די פארלוירענע‬ ‫זיי פאטשן צו‪ ,‬הא! הא! הא! און אז איך וועל‬ ‫נישט דאווענען וועט פעלן דער נחת רוח ביים‬ ‫וואס ער זאגט‪ ,‬איך בין אזוי אין הימל אזוי ווי‬ ‫אויב נישט‪ ,‬וועט ער נישט מוותר זיין על דברי‬ ‫ער איז אין הימל"‪ .‬דערנאך האט ער צוגעלייגט‪,‬‬ ‫כתבי יד‬ ‫אייבערשטן"‪.‬‬ ‫"איינמאל בין איך יא געווען אין הימל"‪ ,‬די‬ ‫תורה‪ ,‬נאר זיך שטעלן מיט א תקיפות‪ ,‬אז מען‬ ‫זאל זיך פירן על דרך התורה והיראה‪ .‬ער איז‬ ‫ר"ר אליעזר'ל האט נישט געוואלט מען זאל‬ ‫"אזוי"‪ ,‬האט דער צאנזער רב געזאגט‪" ,‬דער‬ ‫קינדער האבן זיך צוגעבויגן צו הערן דעם סוד‬ ‫טאקע כל ימיו געווען עומד על המשמר נישט‬ ‫דרוקן זיינע דברי תורה‪ ,‬אבער בגנזי נכדו כ"ק‬ ‫מחותן איז גערעכט‪ ,‬זאל מען גיין ווארימען די‬ ‫וואס ער גייט זיי מגלה זיין‪ ,‬דאן האט ר"ר‬ ‫צו לאזן קיין שום פירצות אין די שטאט‪ ,‬און‬ ‫מרן אדמו"ר מהר"ש מבאבוב הראשון זצוק"ל‬ ‫מקוה"‪ .‬דער צאנזער רב איז געגאנגען אין מקוה‪,‬‬ ‫אליעזר'ל אויסגעפירט‪" ,‬ווייסט עטץ ווען?‬ ‫אויך אויף די גאנצע געגנט האט ער געהאט אן‬ ‫זענען געווען צוויי בענדער כתבי קודש פון‬ ‫און צוריקגעקומען און געזאגט‪" ,‬מחותן‪ ,‬מיר‬ ‫איידער איך בין געבוירן געווארן"‪.‬‬ ‫השפעה אויסצולערנען די דארפס אידן דעם דרך‬ ‫זיינע הייליגע דברי תורה‪ .‬כ"ק מרן אדמו"ר‬ ‫האבן אייך אויסגעבעטן‪ ,‬איר זאלט נאך דאווענען‬ ‫הרה"ח ר' פנחס באקאן דערציילט‪ ,‬אז ר"ר‬ ‫ד'‪.‬‬ ‫מבאבוב שליט"א דערציילט‪ ,‬אז דער ערשטער‬ ‫אסאך מוספים פאר'ן עמוד"‪.‬‬ ‫אליעזר'ל האט צום סוף פארענטפערט די‬ ‫באבובער רב ז"ל איז אמאל געזעסן און געלערנט‬ ‫בכלל איז ר"ר אליעזר'ל געווען א שטארקע‬ ‫ווערטער פון ר' מאיר'ל פרעמישלאנער בזה‬ ‫די כתבים אלס הכנה צו חנוכה לעכט צינדן‪,‬‬ ‫און עס איז אנגעקומען א אידענע וואס האט‬ ‫חסיד פון הרה"ק מצאנז זי"ע‪ ,‬ווי ער האט זיך‬ ‫הלשון‪" ,‬איך בין דאך א בנן של קדושים‪ ,‬דערפאר‬ ‫זיינע באהאלטענע‬ ‫ווען איך פלאפל די ווערטער פון דאווענען‪ ,‬גייען‬ ‫געדארפט געהאלפן ווערן מיט א ישועה‪ ,‬און זי‬ ‫אמאל אויסגעדרוקט‪" ,‬אז דער מחותן וועט‬ ‫זינגען מיינע ניגונים‪ ,‬וועט ער מיך געדענקען‪,‬‬ ‫מיינע ווערטער ארויף אין הימל‪ ,‬דאכט זיך אים‬ ‫מדריגות און גילויים‬ ‫איז געקומען צום ערשטן רב צוזאמען מיט זיין‬ ‫און אז דער מחותן וועט מיר געדענקן וועט מיר‬ ‫אז איך בין אין הימל"‪.‬‬ ‫דער הייליגער דזיקובער רב זי"ע האט זיך‬ ‫מאמע הרבנית בילא ע"ה‪ .‬האט דער ערשטער רב‬ ‫זיין גוט‪ ,‬און אז ס'וועט זיין גוט‪ ,‬איז דאך מיר‬ ‫געפירט בהצנע לכת‪ ,‬און האט נישט ארויסגעוויזן‬ ‫זיך אנגערופן‪" ,‬מאמע‪ ,‬איך לערן דא יעצט אין‬ ‫שוין גוט"‪.‬‬ ‫קיין שום מדריגות אין קדושה‪ .‬די מדריגה האט‬ ‫דיין טאטנ'ס כתבים‪ ,‬איך בין דא מעיין און איך‬ ‫זע די גרויסע מדריגות‪ ,‬ער איז געווען א שטיק‬ ‫דער געהויבענער‬ ‫ער זיך געלערנט ביי זיין הייליגן טאטן‪ .‬ווען‬ ‫בעל שם‪ ,‬וואס דארפסטו מיך צו בעטן‪ ,‬דו ביסט‬ ‫זיין כח צו מבטל‬ ‫נוסח התפילה‬ ‫הרה"ק ר' שמעון אדערבערגער זי"ע איז אמאל‬ ‫געווען אין ראפשיץ‪ ,‬האט מען דערלאנגט אויפ'ן‬ ‫דאך זיין טאכטער‪ ,‬זאג איר צו א ישועה‪ ,‬וועט זי‬ ‫געהאלפן ווערן"‪.‬‬ ‫זיין גזירות‬ ‫'אין קצבה'‬ ‫טיש עפעס צו טרינקן‪ ,‬האט ר' שמעון געזאגט‪:‬‬ ‫"איך קען דערפון נישט טרינקען‪ ,‬ס'איז נישט‬ ‫דער רבי ר' אליעזר'ל זי"ע איז אמאל‪ ,‬פאר‬ ‫גע'טובל'ט"‪ .‬ר"ר אליעזר'ל‪ ,‬זייענדיג א אינגל‪,‬‬ ‫די כתבי הקודש זענען אריבער בירושה צו‬ ‫דער הייליגער דזיקובער רב האט געהאט א‬ ‫די הייליגע טעג‪ ,‬געווארן שטארק נישט געזונט‪,‬‬ ‫האט געפרעגט מיט וואונדער‪" :‬פון וואנעט‬ ‫כ"ק מרן אדמו"ר מהרב"צ זצוק"ל הי"ד‪ ,‬דערנאך‬ ‫שטארקן כח פון "ותגזר אומר ויקם לך"‪ .‬אמאל‬ ‫און די דאקטוירים האבן אים נישט געגעבן‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫צו בנו כ"ק מרן אדמו"ר מהר"ש מאבוב זצוק"ל‬ ‫איז געווען א שווערע גזירה אויף כלל ישראל‪,‬‬ ‫ווייסט איר אז עס איז נישט געטובלט?" האט ר'‬ ‫קיין גרויס האפענונג‪ .‬ער האט באלד געשיקט‬ ‫שמעון געענטפערט‪" :‬פארוואס זאל איך נישט‬ ‫וואס האט זיי מיטגענומען מיט זיך גולה אחר‬ ‫און ער האט דערפון געהאט גרויס עגמת נפש‪.‬‬ ‫א שליח צום הייליגן צאנזער רב זי"ע‪ ,‬ער זאל‬ ‫וויסן? יעדע כלי וואס ווערט גע'טובל'ט האט‬ ‫גולה‪ ,‬און האט נישט אראפגענומען קיין אויג‬ ‫יענעם יאר שמחת תורה פאר די הקפות‪ ,‬איז ער‬ ‫שוין קומען באזוכן‪ .‬ווען דער צאנזער רב איז‬ ‫אויף זיך דעם שם הוי'‪ ,‬און אז איך זע נישט‬ ‫פון זיי‪ .‬ביז ווען ער איז פארכאפט געווארן אין‬ ‫צוגעגאנגען צו פתיחת הארון און געטייטשט בזה‬ ‫אנגעקומען האט ר"ר אליעזר'ל געבעטן אז‬ ‫דעם שם אויף דעם‪ ,‬ווייס איך אז עס איז נישט‬ ‫ניימארק בשנת תש"ג לפ"ק‪ ,‬צוזאמען מיט בנו‬ ‫הלשון‪:‬‬ ‫יעדער זאל ארויסגיין פון שטוב‪ .‬עס איז קיינער‬ ‫געטובל'ט"‪.‬‬ ‫כ"ק מרן אדמו"ר מוהרנ"צ מבאבוב‪ .‬און דארט‬ ‫אתה הראת ‪ -‬דו באשעפער ווילסט ווייזן‪,‬‬ ‫נישט געבליבן‪ ,‬נאר די טאכטער‪ ,‬הרבנית בילא‬ ‫זענען זיי בדרך נס ארויס מיטן לעבן‪ ,‬אבער דעם‬ ‫לדעת ‪ -‬עס זאל יעדער וויסן‪ ,‬כי ד' ‪ -‬אז פון דעם‬ ‫ע"ה‪ ,‬וועלכע איז געווען א שנור ביים הייליגן‬ ‫נישט גלייבנדיג וואס ער הערט‪ ,‬איז דער‬ ‫הייליגן אוצר האט מען פון זיי צוגענומען‪.‬‬ ‫שם הוי'‪ ,‬וואס איז מדת הרחמים‪ ,‬הוא האלקים‬ ‫צאנזער רב (די אלמנה פון הרה"ק רבי מאיר נתן‬ ‫קליינער אליעזר'ל שנעל געלאפן קויפן צוועלף‬ ‫כ"ק מרן אדמו"ר מבאבוב שליט"א האט‬ ‫‪ -‬קען ווערן אלקים‪ ,‬מדת הדין‪ .‬אויף דעם זאג‬ ‫זצ"ל) האט זיך ערלויבט צו בלייבן אין שטוב‪,‬‬ ‫נייע גלעזער‪ ,‬זעקס האט ער גע'טובל'ט און‬ ‫דערציילט אז זייענדיג אין פולין בשנת תשל"ה‬ ‫איך דיר‪ ,‬אין ‪ -‬עס איז נישט אזוי‪ ,‬עוד מלבדו ‪-‬‬ ‫ווייל זייענדיג נאנט ביי ביידע צדיקים‪ ,‬האט זי‬ ‫זעקס נישט‪ .‬ער האט זיך געמאכט א סימן און‬ ‫לפ"ק‪ ,‬האט כ"ק מרן אביו זיך אויסגעדריקט‪ ,‬אז‬ ‫עס זענען דא אנדערע‪ ,‬אויסער דעם באשעפער‬ ‫געקלערט אז זיי וועלן זיכער נישט מקפיד זיין‪.‬‬ ‫זיי אויסגעמישט‪ .‬ווען ער האט אראפגעלייגט‬ ‫נישט נאר עס איז נישט אדורך קיין טאג וואס‬ ‫כביכול‪ ,‬דאס זענען די צדיקים וואס וועלן מבטל‬ ‫די גלעזער פאר ר' שמעון‪ ,‬האט ער תיכף‬ ‫דער דזיקובער רב האט זיך געווענדט צום‬ ‫כ"ק מרן אדמו"ר מהרב"צ מאבוב זצוק"ל זאל‬ ‫זיין די גזירה‪ ,‬אבער לעושה נפלאות גדולות ‪-‬‬ ‫אויסגעקליבן וועלכע זענען גע'טובל'ט און‬ ‫צאנזער רב און געזאגט‪" ,‬מחותן‪ ,‬איך האב זייער‬ ‫נישט רעדן פון דזיקוב‪ ,‬נאר עס איז נישט אדורך‬ ‫ווען דער אייבערשטער וויל באווייזן וואונדער‬ ‫וועלכע נישט‪ .‬פון גרויס התפעלות‪ ,‬איז ער‬ ‫מורא‪ ,‬בעטס איך זאל האבן א רפואה שלימה"‪,‬‬ ‫קיין פאר שעה פון טאג וואס ער זאל נישט‬ ‫לטובה כלל ישראל‪ ,‬לבדו ‪ -‬דאס קען ער טון‬ ‫געלאפן פארציילן פאר'ן טאטן‪.‬‬ ‫האט דער צאנזער רב געענטפערט‪" ,‬ס'וועט דאך‬ ‫עפעס רעדן פונ'ם דזיקוב'ער זיידן‪.‬‬ ‫אליין‪ ,‬כי לעולם חסדו‪.‬‬ ‫זיין אסאך בעסער אויף יענע וועלט‪ .‬דער מחותן‬ ‫האט אים דער ראפשיצער רב געזאגט‪" ,‬קינד‬ ‫‪61‬‬ ‫זכותו יגן עלינו ועל כל ישראל‬ ‫צומארגנס איז באקאנט געווארן אז די גזירה‬ ‫וועט זיך טרעפן מיטן הייליגן ראפשיצער רב‪,‬‬ ‫לעבן‪ ,‬איך האף אז דו וועסט אויך האבן לעכטיגע‬ ‫אייגענארטיגע‬ ‫קאלירפולער‬ ‫אריינבליק אינעם‬ ‫הויפן פובליקאציעס‬ ‫וועלכע ערשיינט‬ ‫רעגלמעסיג איבער‬ ‫עיר רבתי קרית יואל‬ ‫• אבזערוואציעס • קרישקעלעך אויסשניטן • נאטיצן‬ ‫ציטאטן • אויסצוגן‬ ‫מ‪ .‬גראסמאן‬ ‫היכל התורה‬ ‫מיום עמדי על דעתי;‬ ‫נאך די חתונה האב איך געוואוינט אין וויליאמסבורג‪ ,‬דארט זענען די סאטמארער בתי‬ ‫איז קיין מינוט‬ ‫מדרשים אין יענע צייט‪ ,‬ביהמ"ד תהלות יואל‪ ,‬אברכים זופניק‪ ,‬מיוחד אויף צום לערנען‪.‬‬ ‫בשנת תשנ"ט האב איך זיך געצויגן קיין קרית יואל און עס האט מיר געשטערט אז ס'איז‬ ‫נישט פארהאן א מקום וואו מ'קען זיך סיי ווען אריינזעצן אין לערנען‪.‬‬ ‫ָאן א רבי'ן‬ ‫מיין טאטע ‪ -‬הרב בנש"ק רבי אלעזר משה שיף ז"ל ערשטער גבאי‬ ‫אין ביהמ"ד איז געווען געווען איין ווינקל‪ .‬וואו עס געפינט זיך היינט 'חדר שמואל בנימין'‬ ‫ביי הרה"ק רבי איציקל זי"ע ‪ -‬האט געהאט אמאל אן אינטערסאנטע‬ ‫וואס איז געווען דארט אפגעטיילט מיט פארעדיגע ווענט‪ ,‬דארט האט מען געקענט לערנען‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫איבער די וואך‪ ,‬אויך נאר ביז זיבן אזייגער פארטאגס‪ ,‬ווייל דערנאך האט מען עס שוין גענוצט‬ ‫צום דאווענען‪ ,‬און פארשטייט זיך אז אויף שבת איז עס געווען איינס מיטן היכל ביהמ"ד‪ .‬איך‬ ‫עס איז געווען א איד ר' רפאל שטערן ז"ל‪ .‬א סטראפקובער חסיד‬ ‫האב כסדר אריינגעטראכט וואס מען קען טון אהערצושטעלן א מקום מיוחד לתורה‪.‬‬ ‫וואס האט געוואוינט אין אר"י‪ .‬כאטש ער האט געהאט קינדער האט ער‬ ‫פאר זיין פטירה גענומען צען אויסגעקליבענע אידן צווישן זיי אויך מיין‬ ‫דער יונגערער עולם וועט שוין נישט געדענקן אבער יארן צוריק איז געווען א חתונה‬ ‫טאטע און זיי געבעטן מ'זאל נאך זיין פטירה זיך טובל'ן פאר אים ערב‬ ‫זאל דארט וואו דער היכל התורה געפינט זיך היינט‪ .‬איך האב געטראכט אז דער 'פאראדייס'‬ ‫שבת אין מקוה און געבן א פרוטה לצדקה דעם ערשטן יאר‪.‬‬ ‫זאל שטייט שוין‪ ,‬מען האט שוין גערעדט דעמאלט פון איבערבויען דעם זאל אינעם בנין‬ ‫הת"ת אויף געציל בערגער‪ ,‬און בכלליות איז דעמאלט נאכנישט געווען אזא פארלאנג פאר‬ ‫ווינטער איז דער טאטע אוועקגעפארן קיין אנטווערפן און זיי האבן זיך‬ ‫צוויי חתונה זאלן אין שטאט‪ .‬דעריבער איז מיר בייגעפאלן אז דארט קען מען אויפבויען א‬ ‫געזעגנט‪ .‬ר"ח אלול איז מיין טאטע געווען ביי רבי איציקל אין אמעריקע‪.‬‬ ‫היכל התורה‪.‬‬ ‫איין נאכט חלומ'ט ער ווי ער זעט ר' רפאל שטערן אין מאה שערים און‬ ‫ער גריסט אים‪ .‬אבער ר' רפאל דרייט זיך אויס דעם קאפ‪ .‬מיין טאטע‬ ‫(הרה"ג רבי איתמר מייזליש שליט"א מייסד פון היכל התורה אין‬ ‫האט זיך געוואונדערט‪ .‬ער האט אים גארנישט שלעכטס געטון‪ ,‬וואס‬ ‫קרית יואל‪ .‬אין א שמועס מיט טועמי' לכבוד יו"ט)‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫קען דאס זיין? אפשר איז ער שוין נישט אויף דעם עולם‪ ,‬ווי די גמ' זאגט‬ ‫"שמא מת לא חיישינן"? אויף יעדן פאל האט ער זיך אנגעהויבן טובל'ן‪.‬‬ ‫צוויי וואכן נאכדעם איז געקומען א בריוו פון מיין מאמע וואס האט‬ ‫געשריבן אז מיט צוויי וואכן צוריק איז ר' רפאל נפטר געווארן‪.‬‬ ‫מיין טאטע איז אריין און דאס דערציילט פאר רבי איציקל וואס איז‬ ‫געווארן ווייס ווי קאלעך זאגנדיג‪" :‬די גרעסטע נשמה אויף יענער וועלט‬ ‫דארף צוקומען צו די קלענסטע נשמה אויף דער וועלט"‪.‬‬ ‫רבי איציקל האט אמאל געזאגט פאר מיין טאטן‪ :‬מיום עמדי על‬ ‫דעתי איז נישט געווען ביי מיר קיין מינוט וואס כ'בין געווען אן א רבי'ן‪.‬‬ ‫דער שינאווער רב‪ ,‬שפעטער רבי משה'לע שינאווער‪ ,‬דער ציעשנובער‬ ‫רב‪ ,‬קאלאשיצער רב‪ ,‬בעלזער רב‪ ,‬סאטמאר רב‪.‬‬ ‫(דערציילט אין 'דער איד' דורך בנו הגה"צ גאב"ד אנטווערפן שליט"א לרגל ‪'50‬טע‬ ‫יומא דהילולא פון רבי איציקל זי"ע)‬ ‫די ארגינעלע היכל התורה בעפארן פארדאפלען‪ .‬אויפן אונטערשטן שטאק נעבן די מקוה‬ ‫‪62‬‬ ‫בזכות אבותי 'ורבותי הקדושים'‬ ‫טאוול‪ ,‬ועפ"י פקודתו פון פשעווארסקער רבי'ן שליט"א‬ ‫האבן מיר דאס אפגעקויפט להוציא יקר מזולל‪ .‬ווען מיר‬ ‫קומען ווען נישט אן פונקט דארט וואלט עס געגאנגען‬ ‫לטמיון‪.‬‬ ‫וואונדער איבער וואונדער די גאסן זענען נאך די זעלבע‪.‬‬ ‫דער רבי זי"ע האט געזאגט פאר ווייטצענער רב אז‬ ‫גענוי ווי דער חתם סופר צייכנט אן אין די תשובה‪ .‬יעדע‬ ‫דאס וואס ער שרייבט אויפן שער בלאט פון ספה"ק ויואל‬ ‫זייענדיג דארט האבן מיר אנטדעקט א גילוי נפלא‪ :‬די‬ ‫הויז האט די סימנים וואס דער חת"ס שרייבט‪ .‬יעדע‬ ‫משה "בזכות אבותי ורבותי הקדושים"‪ ,‬האט ער געמיינט‬ ‫מקוה שטייט נאך! כ'האב דארט געזען אויף די מאפעס‬ ‫איינציגע סימן שטימט‪.‬‬ ‫זיינע צוויי רבי'ס און מורי דרך‪ ,‬דער הייליגער חתם סופר‬ ‫איין הויז נומער ‪ 27‬וואס שטייט דערויף 'געמיינדע באדע‬ ‫און דער הייליגער צאנזער רב זכותם יגן עלינו‪.‬‬ ‫דער חת"ס איז אוועק פון דרעזניץ תקנ"ח‪ .‬דאס הויז‬ ‫הויז'‪ ,‬נאכן אויסרעכענען וועלכע הויז איז ‪ 27‬האבן מיר‬ ‫האבן מיר געטראפן ‪ 230‬יאר שפעטער‪ .‬אן עלנדער גוי האט‬ ‫ס'איז מיר דעמאלט איינגעפאלן א געדאנק‪ ,‬אז 'ורבותי‬ ‫אריינגעקלאפט צום גוי‪ ,‬און מיר זענען געבליבן געפרוירן‪.‬‬ ‫דארט געוואוינט ביז לעצטנס ווען ער איז געשטארבן ביי‬ ‫הקדושים' איז בגימ' 'החתם סופר ודברי חיים'‪ ,‬חושבנא‬ ‫ר' שמואל (ראזענבערג שליט"א) איז געווען מיט מיר מיט‬ ‫'קאראנא' און זיינע פלימעניקעס האבן דאס ארויסגעלייגט‬ ‫דדין כחושבנא דדין‪.‬‬ ‫נאך א חשוב'ער איד א ת"ח‪ .‬ממש דאס התרגשות איז‬ ‫'פאר סעיל'‪ .‬פונקט זענען מיר געפארן דאן און געזען דעם‬ ‫ווי באקאנט שרייבט דער‬ ‫געווען אין לשער‪ .‬די מקוה טהרה‬ ‫שטייט נאך גאנץ! א מעיין הנובע!‬ ‫הייליגער יעב"ץ אין זיין סידור אז‬ ‫א ספר וואס איז נתחבר געווארן‬ ‫מיר האבן אראפגערופן דעם‬ ‫ברוח הקודש‪ ,‬טרעפט מען דארט‬ ‫גרויסן מומחה הרב איטשע טריגער‬ ‫רמזים וואס אפילו דער מחבר האט‬ ‫שליט"א‪ ,‬זאגט ער אונז אז ער האט‬ ‫דאס אפשר נישט מכוון געווען‪ .‬דער‬ ‫שוין געזען בערך ‪ 4,000‬מקוואות‪.‬‬ ‫יעב"ץ גיט א דוגמא‪ :‬הל' שופר איז‬ ‫אבער אזא מעיין מקוה מיטן העכסטן‬ ‫אין שו"ע או"ח סי' תקפ"ו‪ ,‬וואס איז‬ ‫כשרות סטאנדארט‪ ,‬די גרעסטע‬ ‫בגימטריא "שופר"‪.‬‬ ‫מעלות וואס נאר מעגליך זענען אלע‬ ‫כ"ק אדמו"ר בעל ויחי יוסף‬ ‫דא אין דעם מעיין‪ .‬עס פליסט אדורך‬ ‫מפאפא זצ"ל האט אין א שמועס‬ ‫‪ 500‬גאלאן א שעה‪ .‬די העכסטע און‬ ‫מיט מרן רביה"ק הברך משה זי"ע‬ ‫גרעסטע מעלה פון א מעיין מקוה‪.‬‬ ‫דערמאנט דאס וואס די זיידע דער‬ ‫(גייסטרייכער געשפרעך מיט‬ ‫ערוגת הבושם האט געזאגט אז‬ ‫אויסגערופענע מומחים אויף תורות‬ ‫אין ש"ך (יו"ד) סימן ר"א הלכות‬ ‫ותולדות מרן החת"ס זצ"ל‪ :‬הגאון רבי משה‬ ‫שלאמיוק שליט"א‪ ,‬הג"ר ברוך יודא קליין‬ ‫מקוואות איז דא קנ"א סעיף קטנ'ס‪.‬‬ ‫שליט"א‪ ,‬הג"ר מענדל מאיר יאקאבאוויטש‬ ‫וואס קנ"א איז בגימטריא מקו"ה‪.‬‬ ‫שליט"א‪ .‬אינאיינעם מיט הרה"ח מו"ה‬ ‫יעקב עקיבא הירש שליט"א‪ ,‬דאפלטע‬ ‫*‬ ‫אייניקל פון חתם סופר ‪ -‬נאכן אפקויפן‬ ‫קיין דרעזניץ האבן מיר‬ ‫דאס הייליגע הויז און מקוה אין שטאט‬ ‫דרעזניץ)‬ ‫מיטגענומען אלטע מאפעס‪ .‬און‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫פון קוויקוועי ביז‬ ‫סאטמאר דרייוו‬ ‫קרית יואל איז דעמאלטס באשטאנען פון קוויקוועי ביז‬ ‫סאטמאר דרייוו‪ ...‬דער ווינקל פון עיקערס‪ ,‬פארעסט דארט וואו‬ ‫מאונטען ראוד הייבט זיך אן‪ .‬ווי ר' יצחק שווארץ האט אמאל‬ ‫געוואוינט‪ ,‬איז שוין געווען אינדרויסן פון שטעטל ממש‪ ...‬א‬ ‫טריפ דעמאלטס האט טאקע נאר געקאסט דריי דאלאר‪ ,‬אבער‬ ‫פון די אנדערע זייט האט מען דעמאלטס געקענט מאכן פיל מער‬ ‫טריפס ווי היינט אין א קורצע צייט‪.‬‬ ‫(ר' שמעון ליבערמאן הי"ו אין א שמועס אין טועמי' אלס איינע פון די‬ ‫ערשטע פיאנערן אויפן פעלד פון היימישע קאר סערוויס)‬ ‫‪63‬‬ ‫ר' ליפא פר"מ‪" :‬איך בוי דאס בית המדרש‬ ‫פאר דיר‪ ,‬נישט פאר מיר"‪...‬‬ ‫געציילטע ענגע מנינים וואס מ'וועט אריינלאזן צום רבי'ן‬ ‫ווען יענער האט געעפענט ברייטע אויגן צו פארשטיין‬ ‫איינער האט דעמאלט פארגעהאלטן ר' ליפא‪ ,‬דער‬ ‫וועט מען מיך אויך אריינלאזן‪ ...‬אבער איך בין נישט זיכער‬ ‫וואס ר' ליפא מיינט דערמיט‪ ,‬האט אים ר' ליפא‬ ‫אנפירער פונעם ביהמ"ד פראיעקט‪" :‬וואס עפעס פעלט‬ ‫צי מ'וועט דיך אויך אריינלאזן‪ ..‬ממילא אויב איך וויל אז‬ ‫אויפגעקלערט‪:‬‬ ‫אויס צו בויען אזא נייע גרויסע ביהמ"ד‪ ,‬דער רבי איז שוין‬ ‫אויך די זאלסט קענען דאווענען אינאיינעם מיט'ן רבין‪ ,‬בוי‬ ‫נישט אזוי געזונט ווי אין די אמאליגע יארן"‬ ‫איך פאר דיר דאס גרויסע ביהמ"ד‪.‬‬ ‫דאס איז זיכער אז דער רבי וועט נישט קומען דאווענען‬ ‫די הייליגע טעג אין אלטן ביהמ"ד‪ .‬אויב ער וועט דאווענען‬ ‫האט אים ר' ליפא געענטפערט‪" :‬איך בוי דאס ביהמ"ד‬ ‫(שמועס אינעם ערב ר"ה נומער פון דער 'דער איד' איבער די‬ ‫ביי זיך אין קליינעם ביהמ"ד‪ ,‬האלט איך אז צווישן די‬ ‫פאר דיר‪ ,‬נישט פאר מיר"‪.‬‬ ‫היסטאריע פון בניית ביהמ"ד הגדול אין וומס"ב)‬ ‫אפגעווארפן דרייסיג מיליאן‬ ‫פאר א וואסער‪-‬פארק‪ .‬פאר אונז האט דאס געמיינט‪:‬‬ ‫נעמען א ריזיגן פראפיט‪ ,‬פארמאכן די קאמפליצירטע‬ ‫דאלאר אפפער‬ ‫פארהאנקערטע פיילס‪ ,‬און מארגן אינדערפרי זיך‬ ‫אויפוועקן מיט א מנוחה אן דעם גאנצן קאפ ווייטאג‪.‬‬ ‫עס איז גרינג היינט צו זאגן 'מיר זענען געווען‬ ‫פאר דעם ריזן סכום פון ‪ 20‬מיליאן דאלאר‪ .‬שפעטער איז‬ ‫אין איינס פון די שווערסטע תקופה וואס האט‬ ‫שטארק און דאס אפגעזאגט'‪ .‬אבער ווען דרייסיג מיליאן‬ ‫אנגעקומען א טעקסט מעסעדזש מיט א דראמאטישע‬ ‫אנטשידן דעם גורל פונעם טשעסטער פראיעקט איז‬ ‫ליגט באמת אויפן טיש‪ ,‬איז דאס געווען א מאמענט פון‬ ‫שפרינג ווען דאסמאל איז געשטאנען אז מען אפפערט‬ ‫געווען די באקאנטע 'דרייסיג מיליאן דאלאר' פארשלאג‪.‬‬ ‫ערנסט איבערטראכטן אונזער ווייטערדיגע טריט‪ .‬אזא‬ ‫'‪ 30‬מיליאן'‪.‬‬ ‫ציפער קען מען נישט אזוי אוועקמאכן‪ .‬איבערהויפט אז‬ ‫מיר האבן אפגעקויפט דעם פראיעקט פאר ארום ‪13‬‬ ‫מיר האבן געהאנדלט מיט נאך אינוועסטירער‪ ,‬אחריות'ן‪,‬‬ ‫דער פלאן איז געווען אז דער גאנצן שטח וועט‬ ‫מיליאן דאלאר‪ .‬אינמיטן די איבערגאנג מיט די טאון איז‬ ‫און שווערע קאמפליצירטע געראנגל מיטן טאון וואס איז‬ ‫פארקויפט ווערן פאר א גרויסע מעדיקל פירמע אדער‬ ‫אנגעקומען אן אפפער אויסצוקויפן דעם שטח פון אונז‬ ‫טעגליך געווארן שווערער‪.‬‬ ‫ביי דעם פונקט זענען מיר ווידעראמאל אריין אנפרעגן‬ ‫ביי גדולי ישראל‪ ,‬ובראשם כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‪ .‬די‬ ‫שאלה און גלייכצייטיגע תשובה איז געווען קלאר‪ .‬וואס‬ ‫וועט פאסירן ביים קומענדיגן פראיעקט אינעם קומענדיגן‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫טאון‪ .‬אויב א לאקאלע רעגירונג וועט זען אז מען קען‬ ‫אויפהעצן די איינוואוינער‪ ,‬פארשלעפן פערמיטן‪ ,‬מאכן‬ ‫דעם לעבן ביטער‪ ,‬און צום סוף וועלן די אידן נעמען א‬ ‫טשעק און אלעס אפלאזן‪ .‬וועט דער זעלבער מהלך געטון‬ ‫ווערן איינמאל און נאכאמאל‪ .‬זיי וועלן וויסן אז מיט גענוג‬ ‫דרוק קען מען חלילה פארשליסן יעדן טיר‪.‬‬ ‫דער נסיון איז געווען גרויס‪ ,‬זייער גרויס‪ .‬אבער דער‬ ‫חשבון איז שוין געווען ברייטער ווי בלויז אונזער פראפיט‪:‬‬ ‫מיר טראגן יעצט די אחריות פאר אלע צוקונפטיגע‬ ‫דעוועלאפמענטס צו צייגן אז מען קען נישט ארומשלעפן‬ ‫און געווינען א דעוועלאפמענט אויף אזא צוגאנג‪.‬‬ ‫(רוגזו של יוסף‪ :‬א שמועס מיט ר' יוסף יוזפא לאנדא ושותפו ר' לוי‬ ‫יצחק שווארץ פון די ליוולענד טיעם אין טועמי' איבער די סייעתא‬ ‫דשמיא פון גרינדן די נייע טשעסטער געגנט‪).‬‬ ‫קינדער פארן געשמאק אויפן ראוד אין נייעם טשעסטער געגענט וואס האט געזאלט פארקויפט ווערן פאר א וואסער‪-‬פארק‬ ‫‪64‬‬ ‫גרעיפ דזשוס‬ ‫א גוטער נאמען בלייבט‬ ‫פון תפיסה‬ ‫אויף אייביג‬ ‫ארויס‬ ‫עס איז מיר אויסגעקומען צו‬ ‫רעדן די אנדערע וואך מיט אן ערל‬ ‫איבער דעם אויפקום פון גרעיפ‬ ‫אין א גויאישע געגנט צוליב ביזנעס‬ ‫דזשוס איז אינטערסאנט צו דערציילן‬ ‫אנגעלעגנהייטן‪ .‬א ווארט פֿאר א‬ ‫אז די היינט ברייט בארימטע‬ ‫ווארט‪ ,‬דערציילט ער‪ ,‬אז מיט‬ ‫פראדוקט וואס ווערט געטרונקען אין‬ ‫יארן צוריק האט ער געוואוינט אין‬ ‫די גאנצע וועלט‪ ,‬איז געווען א בייפאל‬ ‫די וויליאמסבורג אומגעגנט‪ ,‬און‬ ‫וואס האט זיך אנגעהויבן נאכדעם‬ ‫איז שטארק באהאוונט מיט דעם‬ ‫וואס מיר האבן באקומען א ווענדונג‬ ‫היימישן לעבנסשטייגער רעדנדיג‬ ‫פון אידישע ארעסטאנטן אז זיי האבן‬ ‫פון זיינע זכרונות ערווענט ער‬ ‫נישט מיט וואס קידוש צו מאכן‪ ,‬צוליב‬ ‫אז פֿאר דרייסיג יאר צוריק האט‬ ‫די שטרענגע תפיסה געזעצן וואס‬ ‫ער געארבעט פֿאר א חסידי'שן‬ ‫ערלויבן נישט אריינצוברענגן קיין‬ ‫איד‪" .‬זיין נאמען איז יעקב מאיר‬ ‫שום אלקאהאלישע געטראנקען‪.‬‬ ‫פערענץ‪ ,‬ער איז זייער א וואוילער‬ ‫מענטש‪ ,‬א ריעל 'נייס גיי'‪ .‬לאמיר‬ ‫מיר זענען דאן אויפגעקומען‬ ‫דיך זאגן‪ ,‬אז ווען ער זאל מיך‬ ‫מיט א געדאנק צו פראדוצירן ריינע‬ ‫אגרופן היינט אז ער וויל איך זאל‬ ‫טרויבן זאפט וואס איז נישט משכר‪,‬‬ ‫צוריקקומען ארבעטן פֿאר אים‪ ,‬זאג‬ ‫אבער דאן האבן מיר זיך אנגעשטויסן‬ ‫איך מיך שוין אפ פון מיין פאזיציע‬ ‫מוזן‬ ‫אין א נייע פראבלעם‪ :‬די דזשוס וועט‬ ‫און איך גיי צו אים‪- ".‬ער האט‬ ‫דורכגיין די די הענט פון די גוי'אישע באאמטע און עס וועט ווערן יין נסך‪ .‬אויף‬ ‫ווייטער פֿארגעזעצט רעדן מיט‬ ‫דעם איז דער צעהלימער רב אויפגעקומען מיט א לייזונג‪ ,‬אז מיר זאלן עס מאכן‬ ‫נאסטאלגיע פון זיינע געשמאקע צייטן ביי די ארבעט פון יענע יארן‪ .‬איך האב‬ ‫מבושל‪ .‬און איז שפעטער געווארן שטארק אויפגעכאפט און איר פארוואנדלט‬ ‫אים געזאגט אז איך קען נישט דעם איך פערזענליך‪ ,‬אבער זיין נאמען איז ברייט‬ ‫אלס איינס פון אונזערע שטערקסטע פראדוקטן‪.‬‬ ‫באקאנט פֿאר א גרויסן היימישן ציבור פון גרעיטער ניו יארק‪.‬‬ ‫(זכרנו ימים מקד"ם‪ :‬ערשטמאליגער שמועס מיט הרבני הישיש ר' פייש‬ ‫שפעטער אין טאג האב איך געשפירט אלס א גלייכע זאך צו לאזן וויסן פאר‬ ‫הערצאג הי"ו ובנו ר' יוחנן הי"ו זכרונות פון לעגענדארע 'קדם' גרינגונג‬ ‫דעם וועטעראן עסקן און בארימטער לב טוב הרה"ח ר' יעקב מאיר פערענץ הי"ו‬ ‫דורך הרבני ר' יונה הערצאג ז"ל געשילדערט אין 'דער איד')‬ ‫פון קרית יואל איבער דער באגעגעניש וואס איך האב געהאט מיט זיין געוועזענער‬ ‫ארבייטער‪ .‬ר' יעקב מאיר האט באשטעטיגט אז דער ערל האט טאקע געארבעט‬ ‫פֿאר אים א לענגערע תקופה‪ ,‬און אז ער איז געווען זייער אן אנשטענדיגער‪ .‬נו‪,‬‬ ‫דאס קומענדיגע מאל ווען עס איז מיך אויסגעקומען צו רעדן מיט דעם ערל‬ ‫האב איך אים דערציילט אז איך האב איבערגעגעבן א לעבעדיגן גריס פֿאר זיין‬ ‫לאנג יעריגער ארבעטס‪-‬געבער און אז ער האט אים אויסגערימט אלס א גוטער‬ ‫מענטש‪ .‬ער איז געווען זייער איבערגענומען דאס צו הערן‪ ,‬ווען דערביי האט‬ ‫הצל"ת רבינו‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫ער צוגעלייגט מיט סארקזאם‪" ,‬מיסטער לאנדא‪ ,‬נישט אלע גוים זענען גוט‪ ,‬עס‬ ‫זענען אבער דא פיינע פון זיי‪"...‬‬ ‫ר' הערשל (וועבער) האט מייסד געווען די ארג‪ .‬מיט ‪ 58‬יאר צוריק בשנת‬ ‫ווען א איד פירט זיך וואויל און ערליך און גיט אפ דעם גרעסטן מאס רעספעקט‬ ‫תשכ"ז‪-‬כ"ח‪ ,‬נאכן מיטהאלטן ווי א איד פאלט צוזאם פאר זיינע אויגן‪ .‬און‬ ‫פאר יעדן מענטש ווערט עס געדענקט אויף שטענדיג‪ .‬יארן קענען פֿארביי לויפן‬ ‫דורכאויס די קריטישע דרייסיג‪-‬פערציג מינוט ביז די אלגעמיינע אמבולאנס‬ ‫אבער די נאבעלע באנעמונג וויאזוי א איך איז זיך באגאנגען צו אים ווערט נישט‬ ‫סערוויס איז ערשינען אויפן ארט‪ ,‬האט דער איד איינפאך אויסגעהויכט זיין נשמה‪.‬‬ ‫פארגעסן‪ .‬עס איז איבריג צו באטאנען אז מען קען שטענדיג זעען אז די אידן‬ ‫ער האט דאן באשלאסן אז עפעס דארף מען טון צו ראטעווען אידישע קינדער‪.‬‬ ‫וואס פֿארמאגן א "שם טוב' איז עס נישט באגרעניצט בלויז צו אונזער ציבור‪ ,‬נאר‬ ‫עס איז דאן געווען שבועות צייט‪ ,‬ער איז דאן אריין צו מרן רביה"ק מסאטמאר‬ ‫אפילו להבדיל פארשוינען פון אנדערע פעלקער לערנען אפ דעם מענטש גענוי‬ ‫זי"ע וועלכער האט אים אנגעוויזן צו געבן דעם נאמען 'הצלה' פאר די הייליגע‬ ‫די זעלבע‪.‬‬ ‫ארגאניזאציע‪ ,‬עפעס וואס איז פארבליבן דער נאמען גלאבאל איבערן גאנצן ערד‬ ‫דער 'חכם מכל האדם' האט עס גוט קאטעגאריזירט אין פיר קורצע ווערטער‪,‬‬ ‫קוגל‪ .‬איבער יעדע איינציגסטע לאנד וואו עס וואוינען היינט אידן איז פארהאן‬ ‫טוב שם משמן טוב!‬ ‫דארט 'הצלה'‪.‬‬ ‫(ר' ישעי' בערנאטה הי"ו ‪ -‬הצלה קארדינעיטאר אין וויליאמסבורג פארציילט)‬ ‫(שאר ירקות – דער איד)‬ ‫‪65‬‬ ‫געענטפערט‬ ‫דורך‪:‬‬ ‫הרה"ג רבי‬ ‫נחום‬ ‫אַבראַהאַם‬ ‫שליט" ַא‬ ‫אַקטועלע און‬ ‫דומ"ץ במאָנסי‬ ‫אינפאָרמאַטיווע שמועסן‪,‬‬ ‫באַגלייט מיט יסודות'דיגע‬ ‫פניני דעת ותבונה‪ ,‬און‬ ‫מיט ַא אידישן בליק‬ ‫דארף מען זיך שטעלן‬ ‫אויף זמן קריאת שמע ווען‬ ‫עס ברענגט קריגעריי?‬ ‫פון די תורה קען מען נישט שטיקלען‪ ,‬אבער עס‬ ‫דארף קומען מיט חינוך‪ ,‬נישט נאר מיט מלחמה!‬ ‫ס'איז אזוי‪ ,‬ווערט אלעס אנדערש און מען קען‬ ‫ער גייט שלאפן צייטליך און טוט פארשידענע‬ ‫האבן אויף אים א גוטע השפעה‪.‬‬ ‫פעולות צו קענען איינשלאפן‪ ,‬למשל‪ :‬לערנען‬ ‫שאלה‪:‬‬ ‫א שווערע תוספות אין בעט וואס שלעפט גוט‬ ‫אבער אויב יעדן אינדערפרי ווערט דער זמן‬ ‫איינע פון די עיקרי התשובה איז חרטה; עס זאל וויי טון דעם מענטש וואס ער האט זיך אזוי‬ ‫איין‪ ,‬נעמען מעלאטאנין‪ ,‬וכדו'‪ .‬דער סיסטעם פון‬ ‫קריאת שמע א מלחמה – דער טאטע שרייט‪,‬‬ ‫איין זאך אויף אמאל ארבעט זייער גוט אויך ביי‬ ‫מיר האלטן נאך די ימים טובים אנהייב יאר ווען ס'איז נאך דא א שטיקל התחדשות‪ ,‬אבער‬ ‫דער בחור ווערט בייז‪ ,‬די מאמע ליידט‪ ,‬און די‬ ‫גרויסע מענטשן און איז גוט ביי יעדע שווערע‬ ‫איך ווייס אז התחדשות וועפט אויס שנעל; מערסטענס האלט דאס אן ביז פרשת תולדות‪,‬‬ ‫רוגזה בלייבט אין שטוב א גאנצן טאג – דארף‬ ‫אונטערנעמונג‪.‬‬ ‫דעמאלט הייבט מען שוין אן צו זוכן חיזוק‪ ,‬און ביי פרשת וישב הייבט מען שוין אן צו זוכן נייע‬ ‫מען זיך ערנסט פרעגן צי דער וועג פון חינוך‬ ‫העלפט טאקע דעם בחור מקיים זיין די מצוה‪,‬‬ ‫עס איז זיכער אז לכתחילה קען מען זיך נישט‬ ‫התחדשות‪ .‬פארוואס דארף איך ווארטן ביז דעמאלט? איך וויל בעטן אביסל חיזוק שוין יעצט‪,‬‬ ‫אדער מאכט עס אומווילנדיג אז דער בחור זאל‬ ‫פארלאזן אויף א שפעטערן זמן‪ .‬ס'איז קלאר אז‬ ‫אז איך זאל קענען אנהאלטן מיין גוטן ווילן און טאן צו דער זאך יעדן טאג‪ ,‬און נישט נאכלאזן‬ ‫פארבינדן קריאת שמע‪ ,‬תפילה‪ ,‬און אידישקייט‬ ‫א מענטש טאר זיך נישט לייגן שפעט און מיט‬ ‫צוליב דורכפעלער אדער דורך די טאג‪-‬טעגליכע געוואוינהייטן‪ .‬אויך האב איך א פראבלעם מיט‬ ‫מיט דרוק‪ ,‬פרעשור‪ ,‬כעס‪ ,‬און מלחמה‪.‬‬ ‫דעם זיך לכתחילה אויסשטעלן צו זיין אין א מצב‬ ‫א לערנען‪-‬דיסאביליטי; איך קען נישט לערנען בעיון‪ ,‬און דאס קלאפט מיר זייער שטארק אראפ‪.‬‬ ‫פון אונס‪ .‬ער דארף גיין שלאפן אזוי פרי אז ער‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫באשטראפן מיט א קנס איז געווענליך נישט‬ ‫קיין אויפטו‪ .‬א קינד דארף וויסן אז ער האט א‬ ‫זאל זיכער קענען געהעריג ליינען קריאת שמע‬ ‫ווארימע היים און ליבשאפט אין יעדן מצב אן‬ ‫ביים זמן פון מגן אברהם‪ .‬אויך אויב ער זאגט‬ ‫קיין תנאי‪ ,‬בפרט אין אונזערע שווערע צייטן‬ ‫קריאת שמע האלב שלאפנדיג אונטערן דאכענע‪,‬‬ ‫וואך צו קענען‬ ‫דארף מען וויסן צי ער איז גענוג ַ‬ ‫תשובה‪:‬‬ ‫ווען די טמא'נע גאס זוכט אריינצוכאפן אידישע‬ ‫קינדער אין איר נעץ‪.‬‬ ‫מכוון זיין יוצא צו זיין‪ .‬אבער סיי וויאזוי איז דאס‬ ‫און שוין‪ .‬אה‪ ,‬קוק‪ ,‬די באס קומט שוין און‬ ‫דא זענען פארמישט געווארן צוויי ענינים‪ ,‬און‬ ‫א דיעבד און נישט קיין לכתחילה'דיגע וועג פון‬ ‫ברענגט אהיים אברהמ'עלע‪ ",‬און אזוי כאפט‬ ‫עס איז וויכטיג זיי אפצוטיילן‪.‬‬ ‫חינוך מיינט נישט נאר אז דאס קינד זאל‬ ‫ליינען‪.‬‬ ‫דאס קינד אריין‪ .‬נאכדעם וואס ער האט שוין‬ ‫היינט אינדערפרי זאגן קריאת שמע‪ ,‬נאר אז ער‬ ‫פון איין זייט איז קלאר און זיכער אז זמן קריאת‬ ‫פון די צווייטע זייט איז אבער די שאלה‪:‬‬ ‫אראפגעשלונגען‪ ,‬זאגט זי‪" :‬נאך איין לעפעלע‬ ‫שמע איז נישט קיין קלייניקייט‪ .‬דאס איז נישט‬ ‫זאל וועלן זאגן קריאת שמע אויך ווען דער טאטע‬ ‫און שוין‪ .‬אה‪ ,‬קוק דארט‪ ,‬עס פליט א פייגעלע‪",‬‬ ‫וועט שוין נישט שטיין איבער זיין בעט‪ .‬חינוך‬ ‫אפילו דער טאטע איז טאקע מחויב מחנך צו זיין‬ ‫עפעס וואס מ'קען מוותר זיין דערויף; א בחור‬ ‫זיין זון‪ ,‬אבער וויאזוי דארף מען דאס טון?‬ ‫און דאס קינד כאפט אריין אא"וו‪ .‬הכל ריווח‬ ‫דארף זיין מחונך דערויף און זיך צוגעוואוינען צו‬ ‫מיינט אויפבויען אין א קינד גוטע שטרעבונגען‪,‬‬ ‫וויפיל ס'איז אריין אין אים‪.‬‬ ‫א תורה'דיגן מהלך המחשבה‪ ,‬ס'זאל ליגן אין זיין‬ ‫כדי א טאטע זאל קענען משפיע זיין אויף א‬ ‫נעמען קריאת שמע בזמנה זייער ערנסט‪ ,‬אפילו‬ ‫הארץ א ווארימקייט צו תורה און עבודה און‬ ‫קינד‪ ,‬דארפן די באציאונגען צווישן זיי זיין זייער‬ ‫דאס זעלבע איז מיט אויפשטיין‪ :‬מען טראכט‬ ‫ווען ס'איז אים שווער‪ .‬ער דארף ארבעטן דערויף‬ ‫א דראנג צו זיין נאנט מיט השי"ת‪ .‬דאס גייט‬ ‫גוט‪ .‬פאר אלעס דארף דאס קינד וויסן אז זיין‬ ‫נישט פון מער ווי איין טאג אויפאמאל‪ .‬מען זאגט‬ ‫מיט דעם זעלבן סיסטעם ווי א מאמע וואס‬ ‫נישט אויף איין פוס; דאס איז א שווערע עבודה‬ ‫טאטע האלט שטארק פון אים‪ ,‬ער קוקט אים‬ ‫אים אזוי‪" :‬ווייסט וואס בחור'ל‪ ,‬נאר היינט מאך‬ ‫פיטערט איר קינד איין לעפעלע אויפאמאל‪ .‬זי‬ ‫וואס ווערט דעוועלאפט פון זיין יוגנט אן‪ ,‬דורך‬ ‫ארויף און ווייסט זיינע מעלות‪ ,‬און האט אים‬ ‫זמן קריאת שמע און שוין‪ .‬קוק‪ ,‬היינט גייט זיין די‬ ‫ווייסט ביי זיך אז זי וויל ער זאל אויפעסן דעם‬ ‫שיינע ווארימע באלערנדע שמועסן וואך איין‬ ‫זייער ליב אפילו ער האט עטליכע חסרונות דא‬ ‫אינטערעסאנטע זאך‪ ,‬מארגן איז א פרישע זאך‪",‬‬ ‫גאנצן טעלער‪ ,‬אבער זי ווייסט אז זי טאר דאס‬ ‫וואך אויס‪ ,‬און דורך דינען אליין אלס א גוטע‬ ‫דארט‪ .‬אויך דארף דאס קינד שעצן זיין טאטן‬ ‫און צוביסלעך ווערט דאס ביי אים א נארמאלע‬ ‫נישט זאגן פון פאראויס‪.‬‬ ‫ביישפיל‪.‬‬ ‫און זען אין אים א ריכטיגן ערנסטן מענטש‪ .‬ווען‬ ‫זאך‪ .‬פארשטייט זיך אז דאס ארבעט נאר אויב‬ ‫זי זאגט אים‪" :‬יאנקעלע‪ ,‬נאך איין לעפעלע‬ ‫‪66‬‬ ‫דיינע אויערן וואס דו זאגסט מיט דיין מויל;‬ ‫זיי מסביר פאר דיין קינד אז א זאך וואס א‬ ‫זיין 'וועקער זייגער'‪ .‬דער ציל דארף זיין אז דער‬ ‫דעריבער וואלט איך נישט געזאגט פארן‬ ‫פאר דיין פרנסה שטרענגסטו יא אן דיין מוח צו‬ ‫מענטש וויל אמת'דיג‪ ,‬האט ער א חשק דערצו‬ ‫בחור זאל אנטוויקלען אייגענע אחריות‪ .‬דער‬ ‫טאטן‪" :‬לאז אים אפ‪ ,‬עס איז נישט וויכטיג‪".‬‬ ‫פארשטיין וויאזוי צו מאכן א נעץ כאטש ס'איז‬ ‫און דאס שטופט אים ארויס פון בעט‪ .‬למשל‪ ,‬אין‬ ‫טאטע קען העלפן‪ ,‬דערמאנען און שטיצן‪ ,‬אבער‬ ‫פארקערט‪ ,‬עס איז יא זייער וויכטיג; אבער‬ ‫נישט אזוי גרינג‪ ,‬נאר ביי תורה‪ ,‬וויבאלד ס'איז‬ ‫דעם טאג פון זיין חתונה קריכט ער נישט ארויס‬ ‫א טעגליכע מלחמה קען אמאל דערגרייכן פונקט‬ ‫דווקא ווייל עס איז וויכטיג‪ ,‬דארף מען זוכן א‬ ‫דיר נישט אזוי וויכטיג‪ ,‬נוצטו פוילע תירוצים אז‬ ‫פון בעט מיט פוילקייט‪ ,‬נאר ער שפרינגט ארויס‬ ‫דאס פארקערטע פונעם געוואונטשענעם חינוך‪.‬‬ ‫וועג וואס קען ארבעטן אויף א לאנגע צייט‪.‬‬ ‫דו האסט נישט קיין קאפ דערצו‪".‬‬ ‫מיט פלינקייט‪ .‬אויב אזוי איז די עצה קלאר‪:‬‬ ‫די וויכטיגסטע נקודה איז‪ :‬טאטע און מאמע‬ ‫אפשר זאל דער טאטע קודם מאכן א גוטע‬ ‫מ'זאל זיך אריינטון אין די חשיבות און מעלה פון‬ ‫זאלן נישט ווערן צוויי קעגנזייטיגע צדדים –‬ ‫פארבינדונג מיטן זון‪ ,‬ווערן זייער צוגעלאזן‬ ‫ווען א בחור ראנגלט זיך מיט נסיונות און‬ ‫אויפשטיין פרי און זיך לייגן פרי‪ ,‬די מעלה פון‬ ‫פאלט אדורך‪ ,‬נעמט דאס ממש ארויס פון אים‬ ‫איינער "פאר קריאת שמע" און איינער "פארן‬ ‫און היימיש‪ ,‬העפליך און פריינטליך אין אלע‬ ‫קריאת שמע בזמנו (עי' ספר קריאת שמע כתיקונה)‪,‬‬ ‫בחור"‪ .‬ביידע ווילן דאס זעלבע‪ :‬א בחור וואס‬ ‫אנדערע הינזיכטן‪ .‬הערשט נאכדעם זאל ער זיך‬ ‫דאס חיות‪ .‬זיין מוח ווערט פארמאכט‪ ,‬און ס'קען‬ ‫דעמאלט וועט ער אליין ארויסשפרינגען פון‬ ‫נעמט זיין אידישקייט ערנסט און האט א‬ ‫אראפזעצן מיטן בחור אין א רואיגע צייט – נישט‬ ‫אמאל ברענגען א צייטווייליגע מענטל קרענק‬ ‫בעט‪ .‬און אפילו א זאך וואס א מענטש טוט יעדן‬ ‫געזונטע‪ ,‬ווארימע שייכות מיט זיינע עלטערן‪.‬‬ ‫אינדערפרי ווען יעדער איז אנגעצויגן – און‬ ‫וואס ער איז נישט אין די אייגענע הענט‪ .‬דאס קען‬ ‫טאג‪ ,‬אויב האט ער חשק דערצו וועט ער דאס‬ ‫זאגן‪" :‬טייער קינד מיינס‪ ,‬דו ווייסט גאנץ גוט‬ ‫מען נאר היילן מיט חיזוק און פריינטליכקייט‪ ,‬און‬ ‫טון; למשל ברענגען פרנסה‪ ,‬דארט איז ער יא‬ ‫ס'איז מעגליך אז דיין בחור האט דערשפירט‬ ‫אז איך האב דיר זייער ליב‪ .‬איך בין נישט דא‬ ‫אים מאכן מסיח דעת זיין פון זיין יצר הרע דורך‬ ‫פונקטליך און אויסגערעכנט ווייל דאס געלט‬ ‫אז דו נעמסט זיך אן פאר אים‪ ,‬און דאס איז‬ ‫זיך צו קריגן מיט דיר‪ ,‬אבער דו ווייסט דאך אויך‬ ‫צוציען זיין הארץ צו שיינע ענינים וואס זאלן‬ ‫איז זייער וויכטיג‪ .‬קומט אויס אז דער עיקר איז‬ ‫גורם אז ער זאל זיך קריגן מיטן טאטן און נישט‬ ‫זייער גוט אז קריאת שמע בזמנה איז א חיוב‬ ‫פארנעמען זיין מוח און אים אוועקשלעפן פון די‬ ‫אויפצובויען אין זיך די אנערקענונג אז קריאת‬ ‫וועלן זיך אנשטרענגען אויפצושטיין‪ .‬ער וועט‬ ‫מדאורייתא‪ ,‬און איך ווייס אויך אז דו ווילסט‬ ‫פארשלעפעניש פונעם יצר הרע‪ .‬ווען ער איז אין‬ ‫שמע און תפילה זענען פיל וויכטיגער פארן‬ ‫דיר דאס נישט זאגן ווייל ס'קען זיין ער אליין‬ ‫נישט מקיים זיין מצוות בדיעבד‪ .‬חנוכה צינדסטו‬ ‫אזא סארט מצב מוז מען אמאל אוועקקוקן פון‬ ‫מענטש ווי זיין פרנסה‪ ,‬און אז די פרנסה איז‬ ‫ווייסט נישט אז דאס איז די סיבה‪ ,‬אבער ס'איז‬ ‫מער ווי איין ליכטל יעדע נאכט כאטש ס'איז‬ ‫געוויסע פרטים און לאזן זאכן זיך אויסגראדן‪,‬‬ ‫נאר געוואנדן אין דעם; ממילא וועט ער דאס‬ ‫אים אונטערן באוואוסטזיין‪.‬‬ ‫נישט מער ווי א הידור דרבנן‪ ,‬און אזוי ביי אלע‬ ‫אבער דאס דארף ווערן גוט דורכגערעדט און‬ ‫טון מיט חשק‪.‬‬ ‫די שאלה איז נישט צי מ'זאל אים 'וועקן'‬ ‫מצוות‪ ,‬איז דאך זיכער אזוי ביי א דאורייתא‪ .‬נאר‬ ‫דורכגעטראכט ווייל יעדער פאל איז אנדערש;‬ ‫אדער 'לאזן שלאפן'‪ ,‬נאר וועק אים אויף א וועג‬ ‫דער תנא דבי אליהו ברענגט אז אליהו הנביא‬ ‫וואס דען? עס קומט דיר אן שווער‪ .‬איך וויל‬ ‫אסאך מאל איז אדרבה‪ ,‬דאס נאכלאזן די לייצעס‬ ‫וואס לאזט די אחריות ביסלעכווייז אריבערגיין‬ ‫האט אמאל געפרעגט איינעם פארוואס ער איז‬ ‫דיר העלפן טרעפן א וועג וויאזוי דו קענסט דאס‬ ‫גורם אז ער זאל זיך מער נאכלאזן ווייל ער האט‬ ‫פונעם טאטן צום בחור אליין‪.‬‬ ‫נישט באשעפטיגט מיט תורה‪ .‬האט ער אים‬ ‫אליין באווייזן‪ ".‬דער בחור אליין זאל אויסשטעלן‬ ‫שוין אויך נישט דעם שטופ פון זיין טאטן‪.‬‬ ‫געזאגט אז ער האט נישט קיין כשרונות דערצו‪,‬‬ ‫יעדער בחור אין די יארן געפינט זיך אין א‬ ‫א צוגעפאסטן פלאן פאר בין הזמנים‪ .‬מען קען‬ ‫ער איז געבוירן מיט א פארשטאפטן קאפ און ער‬ ‫מצב פון מלחמה מיט זיינע נסיונות היצר‪ .‬זיי‬ ‫נישט לעבן הפקר אן קיין מהלך פאר די טעג פון‬ ‫בין הזמנים‪ :‬ווען מען לייגט זיך‪ ,‬וויפיל שלאף ער‬ ‫מוותר זיין אויף איין‬ ‫איז פטור פון תורה‪ .‬האט אים אליהו געפרעגט‪:‬‬ ‫"וואס טוסטו פאר פרנסה?" זאגט ער‪" :‬איך פאנג‬ ‫מסביר פאר דיין בחור אז דאס איז א צייטווייליגע‬ ‫תקופה אין די יארן‪ ,‬וואס א בחור ווערט צוליב זיין‬ ‫דארף‪ ,‬וויפיל וועקער זייגערס מען דארף‪ ,‬וואו‬ ‫מצוה צוליב דעם תועלת‬ ‫פיש‪ ".‬פרעגט ער אים‪" :‬און פון וואו האסטו א‬ ‫אנטוויקלונג אראפגעשווערט און אומוטיג‪ ,‬און‬ ‫מען לייגט אוועק דעם טעלעפאן פארן שלאפן‪,‬‬ ‫און וואס דער טאטע זאל יא אדער נישט טון‬ ‫פון קענען משפיע זיין‬ ‫נעץ צו כאפן די פיש?" זאגט ער‪" :‬איך מאך דאס‬ ‫אליין‪ ",‬און ער ערקלערט אים פונקטליך וויאזוי‬ ‫ס'איז אים שווער אויפצושטיין‪ .‬אויב מ'ברעכט‬ ‫דאס דורך ווערט דאס גרינגער; ס'האלט נישט‬ ‫אויב ער שטייט נישט אויף‪.‬‬ ‫אויף אנדערע זאכן‬ ‫ער מאכט די נעץ‪ .‬זאגט אים אליהו‪" :‬הער מיט‬ ‫אן לאנג‪ ,‬מ'דארף עס נאר דורכשוויצן‪.‬‬ ‫מען קען נישט אייביג מאכן דעם טאטן פאר‬ ‫‪Marc Feder,‬‬ ‫‪We accept Fidelis‬‬ ‫‪D.M.D., P.C.‬‬ ‫‪and UHC and MVP‬‬ ‫‪Community Plans‬‬ ‫‪Pediatric Dental Specialist‬‬ ‫‪ABPD Board Certified‬‬ ‫‪Laser Tongue & Lip-Tie Expert:‬‬ ‫‪A MALE‬‬ ‫‪Newborns, Infants, & Children‬‬ ‫‪hygienist is‬‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫‪available upon‬‬ ‫‪George Blumenthal, DDS‬‬ ‫‪request when‬‬ ‫‪Adult Dentistry‬‬ ‫‪booking your‬‬ ‫‪KINDERCARE DENTISTRY OF MONROE, P.C.‬‬ ‫‪appointment.‬‬ ‫‪52 Mill Pond Parkway Monroe, N.Y. 10950‬‬ ‫‪P:(845) 395-0225 - F:(201) 608-5046 - babyteethdentist@gmail.com‬‬ ‫‪67‬‬ ‫מנחה צייט (קודם מנחה און נאכדעם תשלומין); נו‪,‬‬ ‫אז א צדיק מעג אזוי טון‪ ,‬מעג ער אויך אזוי טון‪,‬‬ ‫דאווענען‪ ,‬אדער אפכאפן‬ ‫מוסר ספרים און ספרי חסידות‪.‬‬ ‫יעצט‪ ,‬לגבי די צווייטע שאלה וואס איר באציט‬ ‫זיך צו די וואס זאגן אז מ'זאל מוותר זיין אויף‬ ‫בפרט אז ער איז עוסק אין ברענגען פרנסה וואס‬ ‫דאס דאווענען?‬ ‫איין זאך‪ ,‬און בכלל נישט רעדן פון אויפשטיין‬ ‫איז א גרויסע מצוה‪ ,‬און "עוסק במצוה פטור מן‬ ‫די סיסטעם פונעם יצר‬ ‫איז דער יצר א בארג‬ ‫צו זמן קריאת שמע כדי מ'זאל נישט פארלירן די‬ ‫המצוה"‪ .‬און סוף כל סוף איז תפלה א דרבנן (ער‬ ‫השפעה אויף אים מיט אסאך אנדערע זאכן‪ ,‬אין‬ ‫האט פארגעסן אז ק"ש איז א דאורייתא‪ ,‬און אויך תפלה‬ ‫הרע איז "צוביסלעך"!‬ ‫אדער א קליינע‬ ‫א בחינה פון "גדולה עבירה לשמה"‪.‬‬ ‫בעצם איז א דאורייתא נאר דער נוסח איז א דרבנן לויט‬ ‫איינער וואס האלט שוין ביי דעם מצב אז ער‬ ‫דינע הארעלע?‬ ‫דאס איז א מעכטיגער און שרעקליכער‬ ‫כמה פוסקים; אבער ס'איז נישט קיין נפק"מ‪ ,‬מיר זענען‬ ‫דאווענט נישט שחרית אינדערפרי – כאטש ער‬ ‫טעות‪ .‬ווען מ'לערנט זיך אויס אז מ'קען מוותר‬ ‫נישט קיין צדוקים‪ ,‬מיר גלייבן אין תורה שבעל פה און‬ ‫רבי יהודא זאגט (סוכה נב‪ :):‬ווען משיח וועט‬ ‫גייט נאך אנגעטון מיטן חסידישן לבוש – פשוט‬ ‫זיין אויף איין זאך‪ ,‬בלייבט עס קיינמאל נישט‬ ‫מיר זענען מקיים אלע דרבנן'ס)‪.‬‬ ‫קומען וועט השי"ת שחט'ן דעם יצר הרע‪ .‬פאר‬ ‫ווייל ער שטייט אויף לכתחילה אזוי שפעט אז‬ ‫שטיין נאר ביי דעם אליין‪ .‬די משכילים זענען‬ ‫די צדיקים וועט ער אויסזען ווי א הויכער בארג‪,‬‬ ‫דער יצר הרע ארבעט פונקט ווי פרעה אין‬ ‫ער מוז תיכף לויפן צו דער ארבעט און ס'איז‬ ‫געגאנגען אויף דעם מהלך אראפצוציפן פון‬ ‫און זיי וועלן זיך דערמאנען דעם גרויסן צער‬ ‫מצרים‪ .‬דער פסוק (שמות א‪ ,‬יד) זאגט‪" :‬את כל‬ ‫שוין נישט דא קיין צייט צו דאווענען; און‬ ‫די תורה דא און דארט כדי צו ברענגען מער‬ ‫וואס זיי האבן געהאט בייצושטיין זיין רייץ וואס‬ ‫עבודתם אשר עבדו בהם בפרך"‪ ,‬און די גמרא‬ ‫איינמאל ער האט זיך שוין צוגעוואוינט דערצו‪,‬‬ ‫תועלת פון די צווייטע זייט‪ ,‬און פון דעם זענען‬ ‫ער האט זיי געוואלט אנרייצן‪ .‬פאר די רשעים‬ ‫(סוטה) זאגט אז דאס מיינט "בפה רך"‪ .‬פרעה‬ ‫גייט ער שוין נישט דאווענען אפילו ווען ער האט‬ ‫ארויסגעקומען גרויסע חורבנות‪ .‬די תורה איז‬ ‫וועט ער אויסזען ווי א דינע הארעלע‪ ,‬און זיי‬ ‫איז געקומען מיט כיטרעשאפט; מען האט נישט‬ ‫יא צייט‪ .‬אבער מ'דארף וויסן אז דאס האט זיך‬ ‫א גאנצע תורה‪ ,‬נישט קיין געשטיקלטע; מיר‬ ‫וועלן וויינען‪" :‬וויאזוי האבן מיר נישט געקענט‬ ‫געצוואונגען די אידן צו ארבעטן‪ ,‬נאר מ'האט זיי‬ ‫נישט אנגעהויבן אויף איינמאל; עס איז נישט‬ ‫האבן נישט די בעלות צו מוותר זיין אויף קיין‬ ‫בייקומען אזא קליינע הארעלע?" פרעגט די‬ ‫צוגעזאגט געלט און אזוי אריינגעשלעפט אין‬ ‫אז איין שיינעם טאג איז ער אויפגעשטאנען און‬ ‫שום מצוה‪ .‬איך געדענק מיט דרייסיג יאר‬ ‫וועלט‪ :‬וואס איז דער אמת מיטן יצר הרע‪ ,‬איז‬ ‫נעץ‪ ,‬ביז מ'האט זיי אויפגעהערט צאלן און יא‬ ‫באשלאסן אז ער הערט אויף צו דאווענען‪ ,‬נאר‬ ‫צוריק ווען איינער‪ ,‬אן אויבער‪-‬חכם וואס האט‬ ‫ער א בארג אדער א הארעלע?‬ ‫געצוואונגען‪ .‬מיט דעם פארשטייט מען וואס‬ ‫עס איז געגאנגען זייער שטייט און צוביסלעך‪.‬‬ ‫זיך פאררופן אלס מחנך און געעפנט א קליינע‬ ‫דער רמב"ם שרייבט אין אגרת מוסר צו זיין זון‬ ‫די גמרא אליין פארענטפערט דאס דארט‬ ‫ישיבה‪ ,‬איז געווען דער ערשטער צו מבטל זיין‬ ‫ר' אברהם‪" :‬וויסן זאלסטו מיין קינד‪ ,‬אז פרעה‬ ‫עס האט זיך אנגעהויבן מיט דעם וואס ער‬ ‫ווייטער ווען רב אסי זאגט‪ :‬דער יצר הרע פון‬ ‫דעם פארטאגס אין ישיבות‪ ,‬זאגנדיג אז דער‬ ‫מלך מצרים איז באמת דער יצר הרע וכו'"‪ .‬ער‬ ‫האט אויפגעהערט צו מקפיד זיין צו דאווענען‬ ‫אנפאנג איז ער גלייך צו א דינעם פאדעם‪,‬‬ ‫פארטאגס ברענגט אסאך פראבלעמען‪ ,‬מ'דארף‬ ‫מיינט דערמיט צו זאגן‪ ,‬אז דער יצר הרע ארבעט‬ ‫בזמן קריאת שמע‪ ,‬כדי צו קענען ליינען קריאת‬ ‫נאכדעם ווערט ער א בענדל‪ ,‬און נאכדעם א‬ ‫זיך שטענדיג שלאגן מיט די בחורים פארוואס זיי‬ ‫אויפן זעלבן סיסטעם ווי פרעה‪.‬‬ ‫שמע צוזאמען מיט די ברכות בזמנו‪ .‬שפעטער‬ ‫דיקע שטריק‪ .‬זאגט דער מהרש"א אז דאס‬ ‫זענען נישט געקומען צייטליך‪ ,‬און דאס מאכט‬ ‫האט ער געטראפן אין שולחן ערוך אז ס'איז‬ ‫באציט זיך אויף די פריערדיגע מימרא צו זאגן‬ ‫אן אנגעצויגנקייט צווישן די מגידי שיעור און די‬ ‫נישט מעכב אויב מ'ליינט קריאת שמע אן‬ ‫אז ביידע זענען אמת‪ .‬אין אנפאנג איז דער יצר‬ ‫בחורים; זאלן זיי נישט קומען פארטאגס‪ ,‬אזוי‬ ‫אז מ'האלט זיך‬ ‫די ברכות פארן דאווענען‪ ,‬און מען איז יוצא‬ ‫בדיעבד‪ .‬האט ער טאקע אנגעהויבן דאווענען‬ ‫הרע נישט מער ווי א דינע הארעלע‪ ,‬און אין‬ ‫וועט זיין א גוטע רילעישנשיפ צווישן די ישיבה‬ ‫דעם ליגט די גאנצע כיטרעשאפט פונעם יצר‬ ‫און דעם בחור‪ .‬איך האב דעמאלט געטענה'ט‬ ‫אפגעזונדערט פון די‬ ‫שפעטער און געליינט קריאת שמע אן די ברכות‬ ‫הרע‪ :‬ער בעט נישט קיין גרויסע זאכן אויפאמאל‬ ‫אז דאס וועט גורם זיין אז אלע ישיבות זאלן‬ ‫גוים‪ ,‬פארלירט מען‬ ‫פארן דאווענען‪ ,‬ווייל אים איז גענוג צו זיין א‬ ‫"דיעבד איד"‪ .‬נאך א שטיקל תקופה האט ער‬ ‫ווייל ער ווייסט אז מ'גייט אים נישט פאלגן;‬ ‫דאס נאכטון‪ ,‬און מ'וועט מער נישט קענען‬ ‫ער בעט יעדע מאל נאר א קלייניקייט‪ ,‬מ'זאל‬ ‫צוריקברענגען דעם פארטאגס ווייל מ'וועט זיי‬ ‫נישט די הרגשה‬ ‫אנגעהויבן נאכצולאזן דעם זמן קריאת שמע‬ ‫מוותר זיין אויף עפעס וואס אין די אויגן פונעם‬ ‫געוואוינען צו גיין שלאפן שפעט; מ'וועט גיין‬ ‫פון מגן אברהם‪ ,‬טראכטנדיג אז עס איז דאך‬ ‫מענטש זעט דאס נישט אויס אזוי געפערליך און‬ ‫צו חתונות וכדו' ווייל ס'יאגט שוין גארנישט‬ ‫וויאזוי האט שבט לוי זיך נישט געלאזט‬ ‫דא א צווייטער זמן קריאת שמע פון תניא און‬ ‫מ'קען טרעפן א היתר‪ .‬דער רשע ווערט טאקע‬ ‫אויפצושטיין‪ .‬און פונקטליך אזוי איז טאקע‬ ‫איבעררעדן? ווייל זייער הרגשה האט נאך‬ ‫דעם גר"א; אויב אזוי‪ ,‬פארוואס דארף ער גיין‬ ‫באאיינפלוסט פון אים אז ס'וועט גארנישט‬ ‫ליידער היינט געווארן‪ ,‬און יעצט איז שוין זייער‬ ‫געארבעט און זייער "סענסאר" איז נאך געווען‬ ‫לחומרא? אים איז גענוג דער צווייטער זמן‪.‬‬ ‫געשען אויב ער וועט דאס מאל מוותר זיין אויף‬ ‫שווער דאס צוריקצודרייען‪.‬‬ ‫גוט‪ ,‬וויבאלד זיי האבן זיך קיינמאל נישט‬ ‫ממילא דארף מען זיך נישט איילן צו גיין שלאפן‪,‬‬ ‫זמן קריאת שמע אד"ג‪ ,‬אבער נאך דעם ערשטן‬ ‫אויסגעמישט מיט די גוים‪ .‬ביי די אידן שטייט‬ ‫און צופרי דארף מען זיך נישט ארויסיאגן‪ .‬נאך א‬ ‫ויתור קומט דער צווייטער און נאכדעם א‬ ‫"ותמלא הארץ אותם"‪ ,‬און דער מדרש זאגט אז‬ ‫זיי האבן באזוכט אין די טעאטערס און שפיל‪-‬‬ ‫שטיקל תקופה איז ער שוין צום צווייטן זמן אויך‬ ‫דריטער‪ ,‬ביז ווען מ'כאפט זיך האלט מען שוין‬ ‫הפקירות ברענגט‬ ‫אויפגעשטאנען אין די לעצטע מינוט‪ ,‬און שנעל‬ ‫פלעצער פון די גוים‪ .‬דאס זעלבע פאסירט ווען‬ ‫אפגעכאפט קריאת שמע נאך מיט די שלאף‪-‬‬ ‫צו ווייט‪ .‬קומט אויס אז פון די קליינע הארעלע‬ ‫איז געווארן א הויכער בארג‪ .‬אבער דער צדיק‬ ‫הפקירות‬ ‫מ'ליינט זייערע געשרייבעכטס און מ'קוקט זיך‬ ‫קליידער‪ .‬איינמאל האט ער געהערט אז ס'איז‬ ‫פאלגט אים נישט פון דעם ערשטן מאל ווען‬ ‫דאס מאכן חשבונות פון איין זייט כדי‬ ‫איין אין זייער לעבנסשטייגער; מען ווערט נאנט‬ ‫דא א שיטה פון "שעות שוות"‪ ,‬וואס כאטש ער‬ ‫ער בעט נאר א קליינע זאך‪ ,‬קומט אויס אז ער‬ ‫אויפצוטון אויף די אנדערע זייט איז ענליך צו‬ ‫מיט זיי און מען האלט זיך פריינטליך‪ ,‬און אזוי‬ ‫ווייסט נישט פונקטליך וויאזוי מען רעכנט דאס‬ ‫בלייבט טאקע א קליינע הארעלע‪ .‬דער צדיק איז‬ ‫די שיטת 'המתירנות' וואס ווערט געברענגט‬ ‫פארלירט מען די ריכטיגע הרגשה צו פארשטיין‬ ‫און עס זענען דא פארשידענע שיטות דערין‪ ,‬איז‬ ‫א מבין‪ ,‬ער ווייסט דעם וועג פונעם יצר הרע –‬ ‫אין די פריערדיגע‪ ,‬אז עפעס א פילאזאף איז‬ ‫וואו דער יצר הרע שפרייט אויס זיין נעץ‪ .‬זיי‬ ‫אבער דער עיקר אז מ'דארף זיך שוין נישט יאגן‪,‬‬ ‫אז איינמאל ער שלעפט אריין דעם מענטש אין‬ ‫אויפגעקומען מיט א סברא אז די גאנצע סיבה‬ ‫האבן מער נישט געוואלט זיין איינגעשפארט‬ ‫מ'קען שוין טון וואס מ'וויל‪ .‬נאכדעם האט ער‬ ‫דעם מהלך אז מ'קען מוותר זיין‪ ,‬פארלירט מען‬ ‫פארוואס מענטשן טוען שלעכטס איז ווייל מ'טאר‬ ‫אין לאנד גושן‪ ,‬כאטש ס'איז געווען זייער א גוט‬ ‫געטראפן עפעס א חסידישע מימרא'לע אין איינע‬ ‫נישט – ס'איז דא א יצר הרע דוקא יא צו טון ווייל‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫לאנד‪ ,‬נאר זיי האבן געטענה'ט אז מען דארף‬ ‫די שליטה און די קאנטראל אויף זיך אליין‪ ,‬און‬ ‫פון די גליונות‪ ,‬אז ס'איז געווען עפעס א צדיק‬ ‫ס'פארט בארג אראפ ביז ס'קומט צו א מצב אז‬ ‫א מענטש וויל נישט שפירן באגרעניצט‪ .‬אבער‬ ‫זיין גוט מיט די גוי'אישע פאליטיקאנטן כדי צו‬ ‫וואס האט געדאווענט ביחידות; אויב אזוי‪ ,‬וואס‬ ‫דער מענטש קען שוין נישט זיין בעל הבית אויף‬ ‫אויב מ'וועט אלעס מתיר זיין‪ ,‬וועלן מענטשן‬ ‫באקומען פון זיי טובות‪ .‬וועגן דעם שטייט אין‬ ‫דארף ער זיך יאגן אין שול אריין ווען ער קען‬ ‫זיך אליין‪ .‬ער האט זיך פארקויפט אלס א קנעכט‬ ‫מער נישט וועלן טון דאס שלעכטס‪ .‬שרייבן די‬ ‫פרשת שמות אויף די אידן א לשון פון "וישרצו"‪,‬‬ ‫דאווענען ביי זיך אינדערהיים? שפעטער האט‬ ‫צו זיין יצר הרע; ער פירט אים ביי די נאז און‬ ‫פריערדיגע ספרים אז אין די מדינה וואו מ'האט‬ ‫אנדערש ווי אין פ' ויגש וואו עס שטייט "ויפרו‬ ‫ער געליינט אין א צווייטן גליון כאילו עפעס א‬ ‫הייסט אים וואס צו טון‪ .‬דער מענטש ווייסט אז‬ ‫דאס איינגעפירט‪ ,‬האט נישט געדויערט מער ווי‬ ‫וירבו"‪ .‬זאגט דער ספורנו‪ ,‬אז וויבאלד דער‬ ‫צדיק האט געזאגט אז ס'איז ענדערש תפלה שלא‬ ‫ס'טויג נישט‪ ,‬ער גייט אריין אין נעץ וויינענדיג‬ ‫עטליכע חדשים און די גאנצע מדינה איז געווען‬ ‫אלטער דור איז געשטארבן און דער יונגער דור‬ ‫בזמנה ווי בזמנה אן קיין תפלה‪ .‬דאס מיינט‪ ,‬אז‬ ‫ווי א ביבער‪ ,‬ווי די גמרא זאגט‪" :‬רשעים מלאים‬ ‫פול מיט גנבים און רוצחים‪ ,‬מיט געוואלדטאטן‬ ‫האט זיך געוואלט צושטעלן צו די גוי'אישע‬ ‫אויב בזמנה דאווענט ער נישט געהעריג‪ ,‬אבער‬ ‫חרטות‪ ".‬ער האט טאקע חרטה‪ ,‬אבער מארגן‬ ‫און מיאוסע מעשים‪ ,‬ווייל דער יצר הרע איז‬ ‫דרכים‪ ,‬ווערן זיי גערופן מיט א געמיינעם לשון‬ ‫שלא בזמנה (פאר חצות) וועט ער יא דאווענען‬ ‫וועט ער נאכאמאל חרטה האבן ווייל די חרטה‬ ‫אייביג דא‪" .‬מלך במשפט יעמיד ארץ" – ס'איז‬ ‫פון "שרצים"‪.‬‬ ‫געהעריג (?)‪ ,‬זאל ער דאווענען נאכן זמן‪ .‬ער‬ ‫העלפט אים נישט זיך אפצושיידן דערפון‪ ,‬ווייל‬ ‫נישט מעגליך אנצופירן א מדינה אן שטרענגע‬ ‫ווי מער אידן ווילן זיך דערנענטערן צו‬ ‫האט זיך צוגעכאפט צו דער אויפגעטראכטער‬ ‫ער איז שוין געבינדן מיט גראבע שטריק‪ .‬צוליב‬ ‫געזעצן מיט עונשים פאר דעם וואס איז עובר‬ ‫די גוי'אישע דרכים און זייערע פינסטערע‬ ‫מימרא און דאס טאקע מקיים געווען; ער‬ ‫דעם וועט ער זען דעם יצר הרע לעתיד לבא אזוי‬ ‫דערויף‪ .‬די משנה אין אבות זאגט‪ :‬ווען נישט‬ ‫מאדעס‪ ,‬אדער צו די מאדערנע וואס זענען שוין‬ ‫האט אנגעהויבן דאווענען אלס שפעטער און‬ ‫גרויס ווי א בארג – דאס איז דער בארג וואס ער‬ ‫די מורא פונעם מלכות‪ ,‬וואלט א מענטש‬ ‫פארגוי'אישט‪ ,‬דערמאנט אונז השי"ת אז מיר‬ ‫שפעטער‪ ,‬אינמיטן דער ארבעט ווען ס'איז שוין‬ ‫אליין האט אויפגעבויט‪.‬‬ ‫איינגעשלונגען זיין חבר לעבעדיגערהייט‪ .‬וועגן‬ ‫זענען ווי אויל אויף וואסער וואס קען זיך נישט‬ ‫געווען גרויס טאג‪ .‬ביז ער האט געהערט אז ס'איז‬ ‫דעם זענען מענטשן געגליכן צו פיש‪ ,‬וואו די‬ ‫אויסמישן‪ ,‬און ער וועקט אויף די שנאה פון די‬ ‫דא א שיטת הב"ח אז מ'קען אויך דאווענען ביז‬ ‫גרויסע שלינגען איין די קליינע‪ .‬אין אונזער‬ ‫גוים אויף אונז‪ .‬ווי דער מדרש (שמות רבה א‪ ,‬ח)‬ ‫זאגט אויפן פסוק "ותמלא הארץ אותם‪ ...‬ויקם‬ ‫א האלבע שעה נאך חצות‪ .‬שפעטער האט ער‬ ‫געהערט נאך בעסער‪ ,‬אז ס'איז געווען עפעס א‬ ‫וויאזוי קען זיך א‬ ‫צייט‪ ,‬ווען דעמאקראטיע ווערט פארברייטערט‬ ‫און איבערגעדרייט צו הפקירות‪ ,‬איז נישטא קיין‬ ‫מלך חדש"‪ ,‬אז ווייל אידן האבן זיך אנגעהויבן‬ ‫צדיק וואס פלעגט דאווענען גאנץ שפעט‪ ,‬בערך‬ ‫איד ערלויבן נישט צו‬ ‫וועג צו צוימען דאס שלעכטס נאר דורך לערנען‬ ‫‪68‬‬ ‫ווערן פארגוי'אישט‪ ,‬ווי מ'זעט אין מדרש אז זיי‬ ‫מיט גשמיות'דיגע תענוגים‪ ,‬וועט זי דיר פייניגן‬ ‫קומט אויס‪ ,‬אז נישט נאר דאס מאדערניזירן‬ ‫דרייען צווישן די גוים‪ ,‬האט השי"ת באנייט די‬ ‫האבן אפילו אויפגעהערט צו היטן מצות מילה‬ ‫מער און מער‪ ,‬און דו וועסט יעדע מאל פרובירן‬ ‫העלפט נישט‪ ,‬נאר דאס איז גאר די סיבה צו‬ ‫גזירות אויף זיי דורך פרעה‪ .‬ביי דער צווייטער‬ ‫און זיך געדרייט אין די גוי'אישע פלעצער‪ .‬אבער‬ ‫דאס צו פארשטילן און פארווישן דורך נאך מער‬ ‫אלע צרות‪.‬‬ ‫וועלט מלחמה האט די צרה זיך אנגעהויבן אין‬ ‫דער אמת איז‪ ,‬אז טאקע נישט מרצונם האבן זיי‬ ‫גשמיות‪ .‬למעשה אבער וועסטו קיינמאל נישט‬ ‫אין דער שבת תשובה דרשה (תשכ"א) זאגט‬ ‫דייטשלאנד וואו אידן האבן זיך מאדערניזירט‪.‬‬ ‫נישט געטוישט די מלבושים‪ ,‬נאר פון הימל האט‬ ‫זיין צופרידן און רואיג‪ .‬נישט ווי א גוי וואס‬ ‫רבינו הקדוש זי"ע‪ ,‬אז די וואס ווילן זיך צוגלייכן‬ ‫ווי לאנג אידן זיצן אפגעזונדערט‪ ,‬שטערן זיי‬ ‫מען אזוי צוגעפירט אז זיי זאלן דאס פשוט נישט‬ ‫איז צופרידן מיט זיך אזוי ווי ער איז; ביי א איד‬ ‫צו די גוי'אישע מאדעס פארגעסן אז אדרבה‪,‬‬ ‫נישט די גוים; אבער אז דו ווילסט ווערן "גוט"‬ ‫קענען פועל'ן ביי זיך‪ ,‬כדי זיי זאלן נישט ווערן‬ ‫ארבעט דאס נישט אזוי‪ .‬ווי די גמרא זאגט (מגילה‬ ‫די עיקר חשיבות פון אידן ווערט באטילט‬ ‫מיט מיר‪ ,‬טויג דאס נישט – איך דארף דיך נישט‬ ‫אינגאנצן אויסגעמישט מיט די גוים‪ .‬יא‪ ,‬מ'איז‬ ‫טז‪" :).‬כשהן יורדין‪ ,‬יורדין עד לעפר" – ווען א‬ ‫אין דער תורה מיט דעם וואס זיי האלטן זיך‬ ‫אונטער מיינע פיס‪ .‬דער משך חכמה (בחקותי)‬ ‫טאקע געגאנגען אין זייערע טעאטערס‪ ,‬געטאנצן‬ ‫איד פאלט אריין מיטן יצר הרע‪ ,‬גייט ער גאר‬ ‫אפגעזונדערט פון יעדע גויאישקייט‪" :‬הן עם‬ ‫זאגט‪ ,‬אז מ'זעט פון דער היסטאריע אז ווען‬ ‫און געהוליעט מיט זיי‪ ,‬אבער צוזאמען מיט'ן‬ ‫ווייט ביז צו דער ערד‪ ,‬ווייל ער ווערט נישט‬ ‫לבדד ישכון ובגוים לא יתחשב"‪ ,‬וואס נאר אזוי‬ ‫אידן האבן זיך דערנענטערט צו די גוים‪ ,‬זענען‬ ‫שטריימל און בעקיטשע‪.‬‬ ‫צופרידן מיט סתם תאוות עולם הזה‪ .‬ער האלט‬ ‫איז מען זוכה צום אנדערן פסוק‪" :‬ה' בדד ינחנו‬ ‫געקומען גזירות און צרות‪.‬‬ ‫אין איין זוכן מער און מער‪ ,‬בעסער און בעסער‪.‬‬ ‫ואין עמו אל נכר"‪.‬‬ ‫טויזנטער בעלי עבירה זאגן עדות אלס א‬ ‫דער חתם סופר (תורת משה וישלח‪ ,‬עה"פ‬ ‫דאס שטאמט פון דעם וואס פון זיין שורש‬ ‫פאקט‪ ,‬אז א איד וואס גייט אוועק פון דרך‬ ‫ואשלחה להגיד) זאגט‪ ,‬אז ווען א איד וויל זיך‬ ‫הנשמה זוכט ער עפעס העכערס‪ ,‬אבער וויבאלד‬ ‫התורה האט נישט קיין איין גוטן טאג; זיין‬ ‫חבר'ן מיט'ן גוי‪ ,‬באקומט דער גוי מער שנאה‬ ‫נשמה גיט אים נישט קיין מנוחה‪ .‬אויב וועט ער‬ ‫ער האט זיך אריינגעלאזט אינעם יצר הרע‪ ,‬האט‬ ‫פארפאלן! ס'וועט דיר‬ ‫אויף אים‪ .‬ווען יעקב האט געזאגט פאר עשיו‬ ‫ער אויפגעטוישט די נאטור פון רוחניות און זוכט‬ ‫נישט צוהערן צו זיין נשמה‪ ,‬וועט ער מוזן גיין‬ ‫דאס אין גשמיות‪ ,‬דעריבער ווערט ער קיינמאל‬ ‫גארנישט העלפן‪ .‬ביסט‬ ‫אז ער האט געארבעט ביי לבן צוואנציג יאר‬ ‫אלץ טיפער און טיפער און זוכן נאך און נאך‬ ‫און געשאפן פארמעגן‪ ,‬כדי עשיו זאל טראכטן‬ ‫תאוות ערגער ווי א גוי‪ .‬אויף דעם האבן צדיקים‬ ‫נישט זאט‪.‬‬ ‫געבוירן א איד‪ ,‬וועסטו‬ ‫אז ער האט שוין איבערגעלאזט די תורה‪ ,‬איז‬ ‫געטייטשט‪" :‬והיה 'עקב' תשמעון את המשפטים‬ ‫מיט דעם קען מען פארשטיין דעם מדרש אז‬ ‫שטארבן אלס איד; די‬ ‫עשיו געווארן מער בכעס אויף אים‪ .‬ער איז נישט‬ ‫האלה" – צום סוף וועסטו מוזן פאלגן די תורה‪,‬‬ ‫די אידן אין מצרים זענען אויסגעלייזט געווארן‬ ‫אינטערעסירט אז יעקב זאל זיין אייניג מיט אים;‬ ‫דו וועסט נישט האבן קיין ברירה ווייל דיין‬ ‫אין זכות וואס זיי האבן נישט געטוישט זייערע‬ ‫שאלה איז נאר וויאזוי?‬ ‫דו זיץ נאר אין בית המדרש און צאל מיר טעקס‪,‬‬ ‫נשמה וועט דיר נישט צורוה לאזן‪ .‬אויב אזוי‪,‬‬ ‫נעמען‪ ,‬לבוש און שפראך‪ .‬עס איז דאך שווער‪:‬‬ ‫אויב ביסטו געבוירן געווארן מיט א אידישע‬ ‫זיי נכנע אונטער מיר‪ ,‬אבער ווער נישט מיין חבר‬ ‫וואס ווארטסטו? פאלג שוין‪ ,‬והכל על מקומו‬ ‫ווער האט זיי געשטערט צו טוישן זייער לבוש‬ ‫נשמה‪ ,‬וועט זי אייביג לעכצן צו תענוגים‬ ‫און ידיד‪ .‬וועגן דעם האט יעקב שנעל געשיקט‬ ‫יבא בשלום‪.‬‬ ‫און שפראך? אדרבה‪ ,‬זיי האבן דאך געזוכט צו‬ ‫רוחניים‪ .‬אפילו דו וועסט דאס וועלן פארטוישן‬ ‫א מתנה צו ווייזן אז ער איז נכנע אונטער אים‪.‬‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫‪Fidelis, MVP, and United Healthcare Community plans accepted‬‬ ‫‪69‬‬ ‫מעמד "קבלת פנים" ‪ -‬ברחובות העיר קרית יטב לב ‪ -‬לכבודו פון הגה"צ אבד"ק קרית יטב לב שליט"א‬ ‫הוא אהר"ן אשר אבחר בו‪ :‬דער רב שליט"א האט זיך דעם דינסטאג פרשת בראשית העעל"ט פערמענאנט ארויסגעצויגן‬ ‫לקבוע משכנו בתוככי העיר בשליחות הקודש פון אביו הגדול כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א להנהיג את עיר הקודש והמחוזות‬ ‫ושם אוה למושב לו להנהיג קהל עדת ישורון ק"ק ומוסדותי' והנהגת העיר בדרך הסלולה לנו ממרן רביה"ק זי"ע‬ ‫שעריף פון סאליווען קאונטי פאר זיכערהייט‬ ‫הכנה צום גרויסן קבלת פנים על פני חוצות העיר‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫לעכטיגע תלמידי המוסדות אויסגע'שורה'ט לענגאויס די גאסן פון הויפט אריינאנג ביזן רב'ס שטוב‬ ‫‪70‬‬ ‫מעמד "קבלת פנים" ‪ -‬ברחובות העיר קרית יטב לב ‪ -‬לכבודו פון הגה"צ אבד"ק קרית יטב לב שליט"א‬ ‫הונדערטער תלמידי המוסדות ביים אנקומען צום היסטארישן קבלת פנים אונטער די אויפזיכט פון די געטרייע מרביצי תורה ומנהל שליט"א‬ ‫אשר בח"ר בו‪ :‬לעכטיגע בחורי חמד תושבי העיר ביים קבלת פנים‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫דער רב שליט"א טרעט אויף ביים מעמד‬ ‫הרה"ג הדומ"ץ שליט"א טרעט אויף אין רב'ס הויז מיט פני‬ ‫‪71‬‬ ‫חשובי העדה מקבל פנים צו זיין דעם רב שליט"א‬ ‫ושמחת בחגיך ‪ -‬שמחת יו"ט פאר תושבי בלומינג גראוו ‪ -‬קינדערלאנד פארק‬ ‫אויסנאמליכע חוה"מ האלטן פארברענג אהערגעשטעלט אינעם ווילעדזש 'קינדערלאנד פארק' אין אנוועזנהייט פון לאקאלע בלומינג גראוו הילפס‬ ‫אגענטורן פאליציי‪ ,‬הצלה‪ ,‬פובליק סעיפטי און פייער דעפארטמענט צו די צופרידנהייט פון די הונדערטער עלטערן תושבי העיר‬ ‫הילפס אגענטורן טראקס ביים חוה"מ פארברענג צו געבן א געלעגנהייט פאר אלעמען אריינצוגיין און זיך באקענען מיט די פילע העכסט פארגעשריטענע איינריכטונגען‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫ווילעדזש באאמטע אינעם פארק צו פארזיכערן אז אלעס קלאפט עצהיו"ט‬ ‫‪72‬‬ ‫'סעקשאן וואן לעיק' אין ווייטן פלארידע‬ ‫ריקודים אויף די גאסן אין לעיק פראנט צום אנהייב פון ערשטן ווינטער זמן אין ת"ת‬ ‫הויכע שטייערן אפדעיט‪ :‬ערווארט אין די פאסט‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫נייע פירמע נאמען פלאצירט אויפן פרעכטיגן 'אייקאן מאלל'‬ ‫שאטן פון א פלייסיגער מתמיד איבער א שטענדערל אין 'היכל שמואל'‬ ‫‪73‬‬ ‫היכל התורה‪ .‬שפיגלט זיך אראפ אויף צענטראלן פארעסט ראוד‬ ‫זוכט איר אייער שטאפן היט? געטראפן זיך שאקלען אויף די פארענטשעס טראק‬ ‫ווילעדזש ארבעטער ביים פלאסטערן געשעדיגטע אספאלט ביים הצלה גאראדזש‬ ‫איר קענט נישט מופן קיין לעיקפראנט? אבער איר קענט מופן אין א רחבות'דיגע דירה רופט 'חיים גליק' ריעלטי ‪ -‬לעצטע הייזער אויף שטילע גאס 'גרייט צו מופן'‪.‬‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫פנים חדשות אויף די מענגין גאס נעבן ביהמ"ד צאנז זימיגראד‬ ‫שלוימיס דעליווערי אויף דועלק גאס צווישן 'טרעזע' און 'מענפיעלד' דעוועלאפמענטס‬ ‫‪74‬‬ ‫עיר‪-‬זי פלאטע פארקינג לאט אויף מענגין ראוד אין בלומינג גראוו‬ ‫העפטיגע קאנסטרוקציע אויף מעריוואלד קארנער מענגין‬ ‫קאנסטרוקציע אויף רעיוואד קעגן איבער די טהרה שטיבל ביים ביה"ח קרית יואל‬ ‫מיסטריעזע גאזאלין דעקל‬ ‫?‪INJURED‬‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫‪Car Accident – Falldowns Construction Accidents‬‬ ‫‪Medical Malpractice Product Liability – Personal Injury‬‬ ‫‪Call Now:‬‬ ‫)‪718-400-9LAW(529‬‬ ‫שמואל נתנאל יאזשעף‬ ‫קינדער פארברענגן געשמאק מיט די שיירי מצוה פון די פילע ערליי סכך בעפארן באלק פיק‪-‬אפ‬ ‫‪75‬‬ ‫וואלונטיר פון לעיקוואד טיילט מיט קאמישע עפיזאד‪ .‬ווען אנטיסעמיטישע פאציענט האט‬ ‫זיך נישט געלאזט באהאנדלען ביי הצלה‪ .‬און ביים רופן ‪ 9-1-1‬זענען אנגעקומען צוויי אידישע‬ ‫נייע תקנה שטריימלעך שטארק אויפגעכאפט ביי די פרישע אינגע דור חתנים‬ ‫וואלונטירן‪ .‬און ביים אנקומען אין שפיטאל האט ער באקומען א אידישן דאקטאר‪ ...‬כן יאבדו‬ ‫'חברים' ‪' -‬חביבים' און אצינד 'חסדים'‪ :‬ערשטע הילפס רוף אין לעיקפראנט‬ ‫גראסערי פארקינג לאט אויף ניקלעשבורג געפלאסטערט‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫אומגלויבליך בילד אויף 'אלד טאון' ראוד נעבן ביהמ"ד בית יעקב‬ ‫אין צייט וואס די ווילעדזש פייער דעפארטמענט פארטיילט‬ ‫עקסטינגיזשערס באגעניגן זיך די אלגעמיינע מיט א בילד דערפון‬ ‫‪76‬‬ '‫ פאליציאנטן אין מדנ"י פירן דורך 'טשאקינג‬6 :‫רוצחים עליך ישראל‬ ?‫ אדער ניי בלומינג גראוו‬...‫אלט קרית יואל‬ ‫מעטאד אויף א איד ביז ער האט פארלוירן זיין באוואוסטזיין‬ ...‫שטעלט זיך א מנין שחרית אויפן גארבידזש הויז‬ ‫ בנין ביהמ"ד הגדול המפוארה שפיגלט זיך אינעם שאפינג צענטער‬.‫ הוא זיווה‬,‫הוא הודה‬ WE'LL JUMP UP TO FIX YOUR Friday October 16, '26 BACK UP CLOGGED TOILETS • SHOWERS BATHTUBS WE SEWER MAINS BASEMENT PUMPS • TREE SERVICE: ROOTS IN SEWER LINES • CAMERA INSPECTIONS SEWE R SER V ICE 845.237.4836 Flooding? Sewer Backup? Don't Panic! 845.777.8660 V ICE R SER SEWE S E W E R P R O N Y@G M A I L.CO M upstate@swappliances.com UPSTATE’S PREMIER SEWER SERVICE 101 Carpenter Place, Monroe NY 10950 77 ‫שטורעמישע פראטעסטן אויסגעבראכן נאך פרישע ארעסטן דורך די רשעי ישראל‬ ‫באזונדערע פראטעסטן פארנט פון 'קדקוד' אפטיילונג וואו מען‬ ‫שיעורי תורה ברבים פון צווישן די רעדער‬ ‫שמד'ט אויס נשמת ישראל רח"ל באונס ובפתי'‬ ‫כאפט נישט יענעמס‪ ...‬איר קענט קויפן אייגענע ציצית‬ ‫פרייטאָג פרשת נח‪ ,‬ה' חשון תשפ"ז‬ ‫באוואפנט מיט זעלבסטמארד געצייג קעגן פרידליכע מוחים‬ ‫מכות נמרצות מיט אכזריות דורך צענדליגער מחבלים קעגן די‬ ‫מוחים אז זיי לאזן נישט שמד'ן זייערע חברים‬ ‫‪78‬‬ ‫‪Great‬‬ ‫קרית יואל‬ ‫'פאלם טרי והגלילות'‬ ‫אינדער‬ ‫‪45‬‬ ‫א טויש אויף די קרית יואל'ער מאפע‬ ‫!‪news‬‬ ‫‪48‬‬ ‫משמרת חומותינו‬ ‫‪K J W E E K L Y‬‬ ‫‪K J W E E K L Y‬‬ ‫‪52‬‬ ‫שריפטן צום וואכנשריפט‬ ‫‪P.O. Box 113 • Monroe NY 10949 • Tel. 845-774-6234‬‬ ‫נייעס און באריכטן‬ ‫‪P.O.Fax:‬‬ ‫‪Box845-501-0246‬‬ ‫‪113 Monroe NY•10949‬‬ ‫‪E-Mail: ads@kyweekly.com‬‬ ‫פון קהילות‪,‬‬ ‫‪54‬‬ ‫א וואך מיט וואכנשריפט‬ ‫מוסדות‪ ,‬און‬ ‫אינהאלט‬ ‫וואוילטעטיגע‬ ‫וואוילטעטיגע‬ ‫באריכטן פון קהילות‪ ,‬מוסדות‪ ,‬און‪845-774-6234‬‬ ‫נייעס און‬ ‫ניזאציעס‪,‬‬ ‫ציעס‪ ,‬מוז ַאריינגעשיקט ווערן דורך אי‪-‬מעיל‪,‬‬ ‫רגא ַ ַ‬ ‫ניזא‬ ‫רגא ַ‬ ‫ָא ַ‬ ‫מוז ַָא‬ ‫‪We now‬‬ ‫‪56‬‬ ‫תיבת נח היינט צוטאגס‬ ‫‪accept‬‬ ‫‪845-501-0246‬‬ ‫ריינגעשיקט‬ ‫א‬ ‫באשטעטיגונג‪.‬‬‫פאר ַ‬‫פארבינדן מיט'ן ָאפיס ַ‬ ‫זיך ַ‬ ‫דערנאך‬ ‫דורך‬ ‫ָ‬ ‫ווערן‬ ‫און‬ ‫‪60‬‬ ‫הרה"ק רבי אליעזר'ל מדזיקוב זי"ע ‪ -‬ג' חשון‬ ‫אי‪-‬מעיל‪ ,‬און‬ ‫‪legal‬‬ ‫אדווערטייזמענט‪:‬‬ ‫אויסגאבע‪ ,‬ווי אויך בריוו אין‬ ‫ַ‬ ‫אויסגאבע‪ ,‬ווי אויך בריוו אין‬ ‫ַ‬ ‫די מיינונגען פון שרייבער אין אונזער‬ ‫זיךשרייבער אין אונזער‬ ‫מיינונגעןךפון‬ ‫דערנא‬ ‫ָ‬ ‫די‬ ‫‪Ads@kyweekly.com‬‬ ‫רעדאקציע‪.‬‬‫ַ‬ ‫פאר די מיינונג פון די‬ ‫רעדאמיט'ן‬ ‫קציע‪ ,‬שטעלן נישט ָ‬ ‫רבינדן ַ‬ ‫פאדער‬‫ַ‬ ‫‪62‬‬ ‫אלו ואלו‬ ‫נייעס‪:‬‬ ‫פאר די כשרות פון ַארטיקלען און‬ ‫‪News@kyweekly.com‬‬ ‫פאר‬ ‫נישט קיין אחריות ַ‬ ‫ָאפיס ַ‬ ‫טראגן‬ ‫באמיר ָ‬ ‫שטעטיגונג‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫‪notices‬‬ ‫בריוון‪:‬‬ ‫וואס ווערן ַאדווערטייזט אין אונזער צייטונג‪.‬‬ ‫ּפראדוקטען ָ‬ ‫ָ‬ ‫די מיינונגען פון שרייבער אין‬ ‫אויסגאבע‪ ,‬ווי אויך‬ ‫ַ‬ ‫אונזער‬ ‫‪for LLC‬‬ ‫‪66‬‬ ‫שאלת חכם‬ ‫‪Letters@kyweekly.com‬‬ ‫‪Mailing List & Subscription‬‬ ‫רעדאקציע‪,‬‬ ‫פאר די‬ ‫ַ‬ ‫בריוו אין דער‬ ‫שטעלן נישט ָ‬ ‫רעדאקציע‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫מיינונג פון די‬ ‫!‪formation‬‬ ‫‪70‬‬ ‫בילדער‬ ‫טראגן נישט קיין‬ ‫ָ‬ ‫מיר‬ ‫‪MailingList@kyweekly.com‬‬ ‫פאר די כשרות פון‬‫אחריות ַ‬ ‫‪79‬‬ ‫לוח הזמנים לעיר קרית יואל‬ ‫ּפראדוקטען‬ ‫ָ‬ ‫ַארטיקלען און‬ ‫וואס ווערן ַאדווערטייזט‬ ‫ָ‬ ‫אין אונזער צייטונג‪.‬‬ ‫‪Contact us at:‬‬ ‫‪classifieds@kyweekly.com‬‬ ‫‪79‬‬ ‫וועטער פון קרית יואל‬ ‫‪KJ Weekly (USPS #22640) is published weekly by Vuchenschrift Inc. "Periodicals Postage Paid at‬‬ ‫‪Monroe, NY" Postmaster: Please send address changes to KJ Weekly, PO Box 113 Monroe NY 10949‬‬ ‫‪845.774.6234‬‬ ‫וועטער‬ ‫זמנים‬ ‫זונטאג‬ ‫שב"ק‬ ‫פרייטאג‬ ‫מוצאי יו"ט‬ ‫סוף זמן קרי"ש‬ ‫הדלקת הנרות‬ ‫‪55/35‬‬ ‫‪49/32‬‬ ‫רעגן‪71/42‬‬ ‫‪7:25‬‬ ‫‪9:20‬‬ ‫‪5:59‬‬ ‫בס"ד‬ ‫‪WE KNOW MENSWEAR‬‬ ‫‪Book Your Home‬‬ ‫!‪Simcha Today‬‬ ‫קע‬ ‫סאטמאר פלייש‬ ‫וואכנאכט‬ ‫יט‬ ‫ערינג‬ ‫געש מאק‬ ‫פעקעדזש‬ ‫ט עם‬ ‫די וואך נאכט איז ערלעדיגט‬ ‫•א‬ ‫מל‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ע טיט ל ע ך •‬ ‫מיטן שענסטן און בעסטן‪,‬‬ ‫‪New location:‬‬ ‫איר דארפט נאר‬ ‫‪10 MORDCHE‬‬ ‫‪Free delivery‬‬ ‫‪SCHER BLVD‬‬ ‫‪845.782.6756‬‬ ‫‪845.782.2900 #6‬‬ ‫‪events@satmarmeatkj.com‬‬ ‫אפנעמען מזל טוב!‬ ‫‪$1599‬‬ ‫פון אנגרייטן די טישן ביזן אפרוימען‬ ‫קוגל און קישקע‪ ,‬סעסעמי און גרילד טשיקען‪,‬‬ ‫פיש‪ ,‬קעיק און פרוכט‪ ,‬ניסלעך און שאקלאד‪,‬‬ ‫טשיפס‪ ,‬סאדא‪ ,‬וואסער און ביר‪ ,‬סעודה פאר‬ ‫א מנין‪ ,‬פעיפער גודס‪ ,‬טישן און בענק‪ ,‬וועיטער‬ ‫אויך אוועיליבעל קלענערע פעקעדזש אנגעהויבן פון ‪$499‬‬ ‫ווינטער ספעשיל!‬ ‫‪845.782.2900‬‬ ‫‪#5‬‬ ‫דערווארימט אייך און אייערע‬ ‫‪comments@satmarmeatkj.com‬‬ ‫איר קענט אויך צופאסן דעם פעקעדזש לויט אייער געברויך און געשמאק‬ ‫‪50‬‬ ‫געסט מיט אונזער באקאנטע‬ ‫‪cups‬‬ ‫העכסט רייכע טיי‬ ‫געטראנק‬ ‫פאר יעדע קעיטערינג פעקעדזש‬ ‫באשטעלונג ביז ר"ח ניסן‬ ‫‪Friday October 16, '26‬‬ ‫אין פאל פון אן‬ ‫די נומער פאר אלע‬ ‫עקסידענט ח"ו‪,‬‬ ‫רופט גלייך‪:‬‬ ‫אייערע שמחות!‬ ‫‪492.3333‬‬ ‫‪845‬‬ ‫‪24 Hour Towing‬‬ ‫‪Car Rental‬‬ ‫‪Auto Body Repair‬‬ ‫‪845-782-2426‬‬ ‫‪783.6863‬‬ ‫‪845‬‬ ‫אינפארמאציע‬ ‫רטאציע רוטס ָ‬ ‫נספּא ַ‬ ‫טרא ָ‬ ‫ַ‬ ‫‪ #1 845.782.1340‬דערנאך דרוקט ‪#9‬‬ ‫‪79‬‬ AT AFFORDABLE PRICES HIGH END FURNITURE $599 $499 Master Bed $740 / Nightstand $670 / Dresser $1075 / Armoire $740 $999 Master Bed $599 / Nightstand $595 / Dresser $960 / Armoire $660 Master Bed $560 / Nightstand $485 / Dresser $1380 $399 Quality Mattress Kids $200 $168 Adult $450 Master Bed $740 / Nightstand $699 / Armoire $775 MANY MORE PIECES ON DISPLAY AT OUR SHOWROOM DINING - DINETTE BEDROOM - LIVING 128 Bailey Farm Road, Monroe, NY 10950 (Last store in the Target shopping mall) 8 6 2-2 03 - 4 2 3 9 H o u r s: S u n .-T h u r. 1 1 - 6 , We d . N i g h t 8 -1 0