דעם רבינס מעשיות - אידיש · Dem Rabines Masyois - Yiddish — נח (2026-10-12)

גליון301
149 גליון
תשפ"ז
תשפ"ג נח
מטות מסעי
ת'דיגֶ ער גְ ִל ְיק ִליכֶ ער ֶמענ ְְטש
ֶדער ֱא ֶמ ִ
אטןִ .מיט גְ רוֹ יס ִש ְמ ָחה ִאיז ֶער
עבן ַפאר זַ יין ַט ְ
ועקגֶ עגֶ ְ ּ
עהאט ָהאט ֶער ַאוֶ ְ
גֶ ַ עֹורר גֶ עוָ ְ
וארן צּום ַשיין פּון ֶדעם נָ אְך לַ אנְגֶ ע ֳח ָד ִׁשים וָ ואס ִׁמיר זֶ ענֶ ען נִׁ ְת ֵ
יבת ֵ ּבין ַה ְּז ַמ ִ ּנים.
ערנֶ ען ִאין ִדי יְ ִש ַ
ַא ַריין ִאין ֵ ּבית ַה ֶמ ְד ָרש ֶל ְ ֶעצט ָאן צּום סֹוף פּון
ְ י יר מ
ִׁ ען קּומ
ֶ א'דיגֶ ע ַמ ֲע ֶשה פּונֶ עם ַב ַעל ְת ִׁפילָ ה,מֹור ִׁ
ָ
ָא ֶ ּבער ֵאיין זַ ְ יטל י"ט!אפ ְ
ִׁדי ַמ ֲע ֶשה – ַק ִׁ
ערע
ערט" :וָ ואס ִאיז ִמיט ִדי ַאנְ ֶד ֶ
אד ְ
עב ֶ
ארק גֶ ַ ּאך ָהאט ִאים ְש ַט ְ
עפט? וָ ואס וֶ ועט עש ְעא ְר ֶ ּבעט ִמיט ִאים ִאין גֶ ֶ
אבן גֶ ַ ְצוֵ ויי ִאינְ גְ ֶל ְ
עך וָ ואס ָה ְ ּ אבןערן צּו ִׁדי ַמ ֲע ֶשה :גְ לַ ייְך נָ אכְ ֶדעם וָ ואס זֵ יי ָה ְ צּור ְיק ֶק ְ
אמיר זִׁ יְך ִׁ לָ ִׁ
זַ יין ִמיט זֵ יי? וֶ וער וֶ ועט זֵ יי ַמ ְס ִ ּביר זַ יין ַאז ֶעס ִאיז ַא בּ ו ָּשה ַפאר ִקינְ ֶדער צ ּו אבן ַפאר עמט אּון זִׁ יְך ַבאגְ ָר ְ עש ְ ייער גֶ ֶ
אבן זֵ יי זִׁ יְך זֵ ֶ
עסן ִׁדי ַמ ֲאכָ לִׁ יםָ ,ה ְגֶ עגֶ ְ
ערנֶ עןִ ,איז יבער ,גְ ַל ְ
ייך נָ אכְ 'ן ֶל ְ ער ֶ ּ
עלט?" ֶד ִעבן ִמיט גֶ ְ עטן אוּן זִ ְ
יך ָא ּ ְפגֶ ְ ּ ַא ְר ֶ ּב ְ יאּוס'ע זַ אְך .וֶ וער ֶעס אבן ַסיי וֶ ועלְ כֶ ע ַשייכּות צּו ַאזַ א ִׁמ ֶ אר'ן ָה ְבּושה ַפ ְ ָ
עפ ֶרעגְ ט ַפאר ֵמ ִאיר אוּן יוֹ ָאב" :זָ אגְ ט ִמיר
עפט אוּן גֶ ְ
עש ְ
יבער ִאין ִדי גֶ ֶ
ֶער ַא ִר ֶ ּ ערע אּון עבן נָ אְך ַאן ֶע ְרגֶ ֶ רֹויסגֶ עגֶ ְ
אר ָמאגְ ט ֶמער ֲע ִׁשירּותָ ,האט ַא ְ ָהאט ַפ ְ
עע ְפנְ ט ַא ֵס ֶפר?
ערנְ ט ַהיינְ ט? ָהאט ִאיר גֶ ֶ
על ְ
ֶדעם ֱא ֶמתָ ,האט ִאיר ֶע ּ ֶפעס גֶ ֶ אבן ִׁבכְ לַ ל
יסן ִׁדי ָהאר פּון ָקאפ אּון ָה ְ אבן זִׁ יְך גֶ ִׁ
ער ְ עקלִׁ יכֶ ער ֵר ַיח .זֵ יי ָה ְְש ֶר ְ
עדאוְ ונְ ט ִמיט ַא ִמנְ יָ ן?"
ָהאט ִאיר גֶ ַ בּושהעס ֶטע ָ ייבן ֶדעם ָקאפ ,וַ וייל ֲע ִׁשירּות ִׁאיז ִׁדי גְ ֶר ְ אֹויפ ֵה ְ
ְ עקענְט ישט גֶ ֶ נִׁ ְ
וייטן ִׁאין
קּוקן ֶדעם ְצוֵ ְ עקענְט ְ ישט גֶ ֶ וָ ואס ֶקען נָ אר זַ יין ,אּון ֵקיינֶ ער ָהאט נִׁ ְ
ישט.
ויסט ַאז נִ ְ
אבן גוּט גֶ עוִ ְ
יט ְלט .זֵ יי ָה ְ ּ
אררוֹ ְ
יידע ַפ ְ אבן זִ ְ
יך ֵ ּב ֶ זֵ יי ָה ְ ּ
ָפנִׁ ים ַפאר גְ רֹויס ֶח ְר ָפה.
יך ִ ּבין אוֹ ְ
יך "א ְ
ערט אוֹ יסָ ",האט ֶער זֵ יי גֶ עזָ אגְ ט ִמיט ְפ ֵריידִ , ערט אוֹ יסֶ ,ה ְ "ה ְֶ אס ְירט וֶ וען ֵאיינֶ ער ָהאט גֶ ִׁ
עפינֶ ען ַא ִׁדינָ ר ַביי זִׁ יְך? ָהאט אּון וָ ואס ָהאט ַפ ִׁ
עלטַ .היינְ ט ,נָ אכְ ֶדעם וָ ואס ִא ְ
יך יפן גֶ ְַא ָמאל גֶ עוֶ וען ִאין ֶדעם ּ ְפ ַלאץ ,נָ אכְ צוּלוֹ ְ ועקגֶ עוָ ְ
ואר ְפן אּון עהאלְ ְטן? ַחס וְ ָשלֹום! ֶער ָהאט ֶעס גְ לַ ייְך ַאוֶ ְ ֶער ֶעס גֶ ַ
וערט
עלט וֶ ְ
ָהאבּ ַאיינְ גֶ עזֶ ען ַאז ַא ִקינְ ד וָ ואס ַא ְר ֶ ּבעט אוּן זוּכְ ט גֶ ְ ערט וַ וייט ַאוֶ ועק. ייד ְ ִׁמיט גְ רֹויס ַאיילֶ ענִׁ יש ָדאס ַאוֶ ועק גֶ ְ
עשלַ ֶ
יסן ָחכָ ם,
ישט ָאן וִ וי ֵקיין גְ רוֹ ְ
ערפוּן ,אוּן ֵקיינֶ ער קו ְּקט ִאים נִ ְ 'מיאו ְּס'ט ֶד ְ
אר ִ
ַפ ְ
עלאזְ ט". ערגֶ ָיב ְ אוּן ַאז ָדאס ִאיז ֱא ֶמ ֶת'ע ּפו ְּס ְט ַקייטָ ,האבּ ִא ְ
יך ַא ֶלעס ִא ֶ ּ עטן ֶדעם גִׁ יבֹור ֶער זָ אל ְב ֶרענְגֶ ען ִׁדי ַמ ֲאכָ לִׁ ים צּו זֵ יי ִׁאין לַ אנְד, עב ְאבן גֶ ֶזֵ יי ָה ְ
אר ֶע ְקלְ ט פּון גֶ עלְ ט ,וַ וייל זֵ יי ָה ְ
אבן וערן ִׁאינְגַ אנְ ְצן ַפ ְ כְ ֵדי זֵ יי זָ אלְ ן אֹויְך וֶ ְ
ערנֶ ען אמיר ֶל ְאמיר ַא ַריינְ גֵ יין ִאין ֵ ּבית ַה ֶמ ְד ָרשָ ,ל ִיךָ ,ל ִ "קו ְּמט ִאיר אוֹ ְ
אבןֶ .ער ייער ְמ ִׁדינָ ה זָ אלְ ן ֶעס ַפיינְט ָה ְ ענְט ְשן ִׁאין זֵ ֶ גֶ עוָ ואלְ ט ַאז ַאלֶ ע ֶמ ְ
ייבן צ ּו
ער ֵה ְ ּ ְ יסן ַט ַעם פוּן ִדי ְ ּג ָמ ָראָ ,ל ִ
אמיר זִ יך ֶד ְ ארזוּכְ ט ֶדעם זִ ְִאינְ ֵאיינֶ עםַ ,פ ְ ענּומען צּו זִׁ יְך ִׁאין לַ אנְד.ֶ אבן ֶעס גֶ
עבן ,אּון זֵ יי ָה ְ אקע גֶ עגֶ ְ ָהאט ֶעס זֵ יי ַט ֶ
ילן ֶדעם ַט ַעם פוּן ַ ּגן ֵע ֶדן".
זַ יין נָ אנְ ט צ ּו ַה ּ ֵשיִ "ת ,אוּן ֶ ּב ֱא ֶמת ִפ ְ ערלִׁ יְך צּו
ְ עפ
ֶ גֶ ן עהֹויב
ְ נְגֶ א
ָ ס עֶ אט הָ ט, ענְגְ רֶ עב
ְ גֶ ין הִׁ א
ַ סעֶ אבןוִׁ וי נָ אר זֵ יי ָה ְ
עש ַמאקִ .די ערנְ ט הוֹ ְ
יך אוּן גֶ ְ על ְ
יידע גֶ ֶ
אבן זֵ יי ֵ ּב ֶ
ֶדעם קו ֶּמענְ ִדיגְ ן ָטאגָ ,ה ְ ּ
עב ֶרענְגְ ט ֶדעם ַב ַעל ְת ִׁפילָ ה צּו זֵ יי אּון ֶער אבן גֶ ְעקן ַביי זֵ ייִׁ ,ביז זֵ יי ָה ְ ְש ֶמ ְ
יסגֶ עוִ ויזְ ן גְ רוֹ יס ַה ֲע ָר ָצה צ ּו זֵ יי אוּן זֵ יי ְמ ַח ֵּזק
אבן ַארוֹ ְ ערע ִקינְ ֶדער ָה ְ ַּאנְ ֶד ֶ
טֹובים.שּובה אּון ַמ ֲע ִׁשים ִׁ עבן ְת ִׁפיּלֹותִׁ ,תּקּונִׁ יםְ ,ת ָ ָהאט זֵ יי גֶ עגֶ ְ
אר'ן טוּן ִדי ִריכְ ִטיגֶ ע זַ אךְ.
גֶ עוֶ וען ַפ ְ עא ְר ֶ ּבעט ִאין ַא ֶלע
ערט וֶ ועגְ ן דּ וֹ ב ,וָ ואס ָהאט גֶ ַ
עה ְ
אבן ִמיר גֶ ֶ אריגֶ ע וָ ְ
ואך ָה ְ ּ ָפ ִ
עפינֶ עןָ ,א ֶ ּבער זַ יין הוֹ י ּ ְפט
עקענְ ט גֶ ִ
ארט ַא ְר ֶ ּבעט וָ ואס ֶער ָהאט נָ אר גֶ ֶ
ָס ְ
עטאן אוּן
אבן צוּם סוֹ ף ְּתשו ָּבה גֶ ָ
עלט ְמ ִדינָ ה ָה ְ ּ
ֲא ִפיל ּו ִדי ֶמענְ ְט ְשן פוּן ִדי גֶ ְ
עפט .נָ אכְ ֶדעם וָ ואס ֶער ָהאט גֶ עזֶ ען
עש ְ
ַא ְר ֶ ּבעט ִאיז גֶ עוֶ וען ִאין ַא סו ָּּכה-גֶ ֶ
יח אוּן ַא ְש ֶלעכְ ְטן
עלט ְ ּב ֶרענְ גְ ט ַא ִמיאו ֶּס'ע ֵר ַ
יפן גֶ ְאר ְש ַטאנֶ ען ַאז נָ אכְ צוּלוֹ ְ
ַפ ְ
עבט זִ ְ ערע ִאיז ֶער צ ּו ְש ּ ָפאט אוּן ֶמען ַלאכְ ט פוּן ִאים ,אוּן
ַאז ִאין ִדי אוֹ יגְ ן פוּן ַאנְ ֶד ֶ
יך ָא ּפ ִמיט ּתוֹ ָרה אוּן ְּתשו ָּבה ִאיז ֶדער ְש ֶמעק ,אוּן נָ אר וֶ וער ֶעס גֶ ְ ּ
ישט ַארוֹ יף ַפאר ֶדעם וָ ואס ַא ִּכ ָּתה ז' ִאינְ גְ ל ַא ְר ֶ ּבעט, ֵקיינֶ ער קו ְּקט ִאים נִ ְ
ער ְס ֶטע נָ אנְ ט צ ּו ַה ּ ֵשיִ "ת.
יק ִליכְ ְס ֶטער ֶמענְ ְטש ,אוּן ָדאס ֶמ ְ
גְ ִל ְ
יך ָא ּפ ִמיט עבט זִ ְ אשלוּס ַאז ַא ִקינְ ד וָ ואס גֶ ְ ּ
עס ֶטע ַ ּב ְ
ָהאט ֶער ָאנְ גֶ ענו ֶּמען ַא ֶפ ְ
עלאזְ ט ַא ֶלע
ערגֶ ָ
יב ְ
עלט ִאיז ַא בּ ו ָּשה אוּן ַא ֶח ְר ּ ָפה! צו ִּליבּ ֶדעם ָהאט ֶער ִא ֶ ּ
גֶ ְ
עלט ,א ּון ַא ֶלעס וָ ואס ֶער ָהאט
יפן גֶ ְ
ערט נָ אכְ צוּלוֹ ְ
עה ְ
יפגֶ ֶ
זַ יינֶ ע ַא ְר ֶ ּבעט ,אוֹ ְ
ּפּורי ַמ ֲע ִשּיֹות ִמ ָׁשנִ ים ַק ְדמֹונִ ּיֹות
ִס ֵ
שה י"ב – ֶׂדער ַב ַעל ְּת ִפ ָּלה ()19
ַמ ֲע ֶׂ
בּושה אּון וָ ואס
רֹויסע ָ
ייער ַא גְ ֶ
ארט זֵ ֶ
ָד ְ אבין
עסין פּון ִדי ַמ ֲאכָ לִ יםָ .ה ִ
אבין גִ יגֶ ִ
וִ וי זֵ יי ָה ִ
עמט ֶער זִ יְך
ֵאיינֶ ער ָהאט ֶמער גֶ עלְ ט ֶש ְ ואר ִפין פּון
יהֹויבין ַאוֶ ועק צּו וַ ְ
ִ זֵ יי ֵתיכֶ ף ָאנְ גִ
אבין
אבין זֵ יי זִ יְך ַבאגְ ָר ִ
ֶמערִ .א ֶיבער ֶדעם ָה ִ זִ יְך ָדאס גֶ עלְ ט .אּון ִא ְיטלִ יכֶ ער ָהאט זִ יְך
בּושה.
ַמ ְח ַמת גְ רֹויס ָ אבין ַא גְ רּוב .אּון ָהאט זִ יְך
אֹויסגִ יגְ ָר ִ
ישט גִּ ֶיקענְ ט
יטלִּ יכֶ ער ָהאט נִּ ְ
אּון ִּא ְ בּושה
אבין ִאין ֶדעם גְ רּוב ַמ ְח ַמת גְ רֹויס ָ
ַבאגְ ָר ִ
ייבין ָדאס ָפנִּ ים ַּא ִּפילּו ַּפאר ֶדעם
אֹויף ֵה ִּ וארין
עמט .וָ ִ
יש ְ
ייער גִ ֶ
אבין זִ יְך זֵ ֶ
וָ ואס זֵ יי ָה ִ
עריןִ .מכָ ל ֶשכֵ ןַ .פאר ֶדעם גִ בֹור .אּון
ַּאנְ ֶד ִּ ער ִפילְ ט וִ וי ָדאס גֶ עלְ ט ְש ִטינְ ְקט
אבין ֶד ְ
זֵ יי ָה ִ
וֶ וער ֶסע ָהאט נָ אְך ַביי זִ יְך גִ יפּונֶ ען ֶע ֶפעס ארזּוכְ ט פּון ִדי
אבין ַפ ְ
ייער .וַ וייל זֵ יי ָה ִ
זֵ ֶ
אשין ָהאט ֶער ִאים
ֵאיין גִ ילְ ִדין ָא ֶדער ַא גְ ָר ִ ַמ ֲאכָ לִ ים.
ְמ ַב ֵער גִ יוֶ וען פּון זִ יְך ֵתיכֶ ף אּון ֶער ָהאט ִאים יסין ָדאס ָפנִּ ים
צּור ִּ
אבין זִּ יְך ִּ
אּון זֵ יי ָה ִּ
וארף גִ י ָטאן פּון זִ יְך.
ַא וָ ְ אבין
אבין .אּון ָה ִ
אבין זִּ יְך ַּבאגְ ָר ִּ
אּון זֵ יי ָה ִּ
יקּומען
ֶ ערנָ אְך ִּאיז ֶדער גִּ בֹור צּו זֵ יי גִּ
ֶד ְ ייבין .אּון
ָדאס ָפנִ ים גָ אר נִ יט גִ ָיקאנְ ט אֹויף ֵה ִ
ייע ֶרע
ינּומען פּון זֵ ֶ
אּון ָהאט זֵ יי ַארֹויס גִ ֶ ערין ָהאט זִ יְך
ֵאיינֶ ער ַפאר ֶדעם ַאנְ ֶד ִ
אבין
ארט ַבאגְ ָר ִ
אבין זִ יְך ָד ְ
גְ ִר ֶיבער וָ ואס זֵ יי ָה ִ עמט( .וָ ִ
וארין ַאזֹוי ִאיז ִדי ְסגּולָ ה פּון ִדי ַמ ֲאכָ לִ ים. יש ְ
גִ ֶ
קּומט
בּושה .אּון ֶער ָהאט צּו זֵ יי גִ יזָ אגְ ט ְ
ַפאר ָ ייער ַפיינְ ט
ַאז וֶ וער ֶסע ֶע ְסט פּון ִדי ַמ ֲאכָ לִ ים ָהאט ֶער זֵ ֶ
אר ְפט ִאיר שֹוין
אד ְ
וארין ַהיינְ ט ַב ַ
ִמיט ִמיר .וָ ִ ארט ִאין ֶדעם ָא ְרטִ .איז ָדאס
וארין ָד ְ
גֶ עלְ ט) וָ ִ
אבין ַפאר ֶדעם גִ בֹור.
מֹורא נִ יט צּו ָה ִ
ֵקיין ָ בושה פּון ַאלֶ ע בּושֹות.
עס ֶטע ָ
גֶ עלְ ט ִדי גְ ֶר ְ
וארין ִאיְך ִבין ָדאס ַאלֵ יין ֶדער גִ בֹור.
וָ ִ ערין
אּון ַּאז ֵאיינֶ ער וִּ ויל ֶדעם ַּאנְ ֶד ִּ
עטין ֶדעם גִּ בֹור ַאז ֶער אבין זֵ יי גִּ ֶ
יב ִּ ָה ִּ ואר ְפט ֶער ִאים
ואר ִּפין .וַ ְ
ֶע ֶפעס אֹויס וַּ ְ
זָ אל זֵ יי גִ ִיבין פּון ִדי ַמ ֲאכָ לִ ים כְ ֵדי זֵ יי זָ אלִ ין ארין גֶ עלְ ט ִאיז
אסט גֶ עלְ ט .וָ ו ִ
אֹויס דּו ָה ְ
ֶדעם ֵר ַיח ַרע פּון גֶ עלְ ט ַאזֹוי וִ וי פּון ִטינּוף וארין זֵ יי
ייער ְמ ִדינָ ה ַא ַריין .וָ ִ
ִפ ִירין ִאין זֵ ֶ
ואר ִפין
אבין זֵ יי ַאלֶ ע ַאוֶ ועק גִ יוָ ְ
פּונְ ְקטָ .ה ִ אבין
ַאלֵ יין וֶ ועלִ ין שֹוין בְ וַ ְוד ַאי ַפיינְ ט ָה ִ
ייער גָ אלְ ד אּון זִ ילְ ֶבער.
ייער גֶ עלְ ט .אּון זֵ ֶ
זֵ ֶ אבין גִ יוָ ואלְ ט ַאז ִדי
לּוש ִמיר זֵ יי ָה ִ
גֶ עלְ טְ .
ערנָ אְך ָהאט ֶמען זֵ יי גִּ ִּ
יש ְיקט ֶדעם ֶד ְ גַ אנְ ֶצע ְמ ִדינָ ה זָ אלִ ין ַארֹויס פּון ֶדער ַת ֲאוָ ה
ַּב ַּעל ְת ִּפלָ הָ .האט ֶער זֵ יי אֹויס גִ יגִ יבְ ן פּון גֶ עלְ טָ .האט ֶדער גִ בֹור זֵ יי גִ יגִ ִיבין פּון ִדי
ְתשּובֹות אּון ִתיקּונִ ים .אּון ֶער ָהאט זֵ יי ַמ ֲאכָ לִ ים.
וארין ַא ֶמלֶ ְך
גִ ֵיריינִ ְיקט אּון ֶדער ֶמלֶ ְך ִאיז גִ יוָ ִ אבין זֵ יי גִּ ִּ
יפ ְירט ִּדי ַּמ ֲאכָ לִּ ים ִּאין ָה ִּ
ִא ֶיבער גָ אר ֶדער וֶ ועלְ ט .אּון גָ אר ִדי וֶ ועלְ ט אבין
ייער ְמ ִּדינָ ה ַּא ַּריין .אּון ֵתיכֶ ף וִ וי זֵ יי ָה ִ
זֵ ֶ
ערט צּו גָ אט ָברּוְך הּוא.
ָהאט זִ יְך אּום גִ ֶיק ְ אבין זֵ יי ַאלֶ ע
זֵ יי גִ יגִ יבְ ן פּון ִדי ַמ ֲאכָ לִ יםָ .ה ִ
עֹוסק גִּ יוֶ וען נָ אר
אבין ַּאלֶ ע ֵ
אּון זֵ יי ָה ִּ ייער
ואר ִפין זֵ ֶ
יהֹויבין ַאוֶ ועק צּו וַ ְ
ִ ֵתיכֶ ף ָאנְ גִ
שּובה אּון
תֹורה אּון ְת ִּפלָ ה אּון ְת ָ
ִּאין ָ אבין ִאין ֶדער ֶע ְרד
אבין זִ יְך ַבאגְ ָר ִ
גֶ עלְ ט אּון ָה ִ
טֹוביםָ :א ֵמן כֵ ן יְ ִהי ָרצֹון ָברּוְך ה'
ַּמ ֲע ִּשים ִּ רֹויסע ַע ִש ִירים
בּושה .אּון ִדי גְ ֶ
ַפאר גְ רֹויס ָ
לְ עֹולָ ם ָא ֵמן וְ ָא ֵמן. אטין.
אּון ִדי גָ ִ
עמט .אּון ִדי אבין זִּ יְך ֶמער גִּ ֶ
יש ְ ָה ִּ
ייסין ַביי זֵ יי
ְקלֵ יינֶ ע לַ ייט וָ ואס זֵ יי ְפלֶ עגִ ין ֵה ִ
עמט
יש ְ
אבין זֵ יי זִ יְך אֹויְך גִ ֶ
ַחיֹות אּון עֹופֹות ָה ִ
נָ אְך וָ ואס זֵ יי זֶ ענֶ ען ִביז ַא ֶהער ַביי זִ יְך ַאזֹוי
אֹויבין ִאין ֶדעם ָא ְרט אּון
ֶסע ְש ֵטייט ִאין ָפסּוק ַאז ַה ֵשם יִ ְת ָב ַרְך ָהאט ֵאיין ִ
אבין ֵקיין גֶ עלְ ט נִ יט.
ְקלֵ יין גִ יוֶ וען וַ וייל זֵ יי ָה ִ
יש ַעיָ ה ל"א)" :נְ אּום
(ב ְ
ייער ִאיז אֹויף ֵאיין ַאנְ ֶדער ָא ְרט .כְ מֹו ֶשכָ תּוב ִ
ָדאס ַפ ֶ
ירּושלַ יִ ם":
ה' ֲא ֶשר אֹור לֹו ְבצִ ּיֹון וְ ַתנּור לֹו ִב ָ אוּוסט
אבין זֵ יי שֹוין גְ ְ
וארין ַּהיינְ טָ .ה ִ
וָ ִּ
אפ ֶיטל יְ ַש ְעיָ ה ל"א ע"ש.
רּומז ִאין ֶדעם ַק ִ
ִדי גַ אנְ צֶ ע ַמ ֲע ֶשה ִאיז ְמ ָ
ֶדער ֵס ֶדר פּון ֶדעם ֶמלֶ ְך ִמיט זַ יינֶ ע לַ ייט ִאיז ַאזֹוי ֶדער ַב ַעל ְת ִפלָ ה ִמיט ֶדעם ערט גֶ עלְ ט ִאיז ֶדער ִע ָיקר
אר ֶק ְ
ַאז ַא ְד ַר ָבא ַפ ְ
אֹוהב
גִ בֹורֶ .דער ְממּונָ ה ַעל ָהאֹוצְ רֹות ִמיט ֶדעם ָחכָ םֶ .דער ֵמלִ יץ ִמיט ֶדעם ֵ
נֶ ֱא ָמןִ .די ַבת ַמלְ כָ ה ִמיט ֶדעם ִקינְ דֶ .דער ֶמלֶ ְך ִמיט ֶדער ַמלְ כָ ה .אּון זֵ יי
אבין ִאין זִ יְך ַאזֹוי
וארין ִדי ַמ ֲאכָ לִ ים ָה ִ
בּושה .וָ ִ
ָ
עמען
עהן ַפאר ֶרעכְ ִטין גָ אר ִדי וֶ ועלְ ט .אּון נֶ ֶ
עהן זַ אכִ ין .וָ ואס ִדי צֶ ְ
זֶ ענֶ ען צֶ ְ ַא ְסגּולָ ה ַאז וֶ וער ֶסע ֶע ְסט פּון ִדי ַמ ֲאכָ לִ ים.
ערין אּום ַאלֶ ע צּום ֶרעכְ ִטין
יש ֵקייט .אּון ֶק ִ
אר ְ
ַארֹויס ִא ְיטלִ יכְ ן פּון זַ יין נַ ִ
ֶא ֶמת. וארין ֶער ִפילְ ט
ייער ְמ ַמ ֶאס גֶ עלְ ט .וָ ִ
ִאיז ֶער זֵ ֶ
()19 די צוועלעווטע מעשה -דער בעל תפילה
❑ אז ער זאל קומען צו זייער מדינה ווערן קעניג א .וואס האבן זיי געטון ווען זיי האבן געגעסן פון די עסן פון
❑ אז ער זאל זיי געבן פון די עסן צו טראגן אין זייער די קאך?
מדינה ❑ זיי האבן אנגעהויבן אוועקווארפן די געלד
ה .וואס איז די סגולה פון די עסן ,אז ווער ס'עסט פון דעם? ❑ זיי האבן זיך באגראבן פאר בושה
❑ ווערט געלד נישט אזוי חשוב ביי אים ❑ ביידע תשובות זענען ריכטיג
❑ איז ער ממאס געלד ב .וואס איז די גרעסטע בושה אין יענע פלאץ?
❑ איז ער זייער ממאס געלד ❑ פרייליכקייט
ו .שאלת זכות :אין וועלכע קאפיטל איז מרומז די מעשה? ❑ ארימע קליידער
❑ ישעי' ב' ❑ געלד
❑ ישעי' ל' ג .וואס האט דארטן געטוהן ווער ס'האט געטראפן ביי זיך
❑ ישעי' ל"א געלד?
❑ האט דאס אוועק געלייגט פאר ווען ער וועט דאס
ז .האסטו געלערנט די מעשה פון די וואך? דארפן
❑ איינמאל ❑ ער האט עס געגעבן פאר זיין חבר
❑ צווימאל ❑ ער האט עס מבער געווען און אוועק געטון פון זיך
❑ איך האב געוואלט ד .וואס האבן זיי נאכדעם געבעטן פון דעם גבור?
❑ אז ער זאל זיי געבן א וועג צו תשובה
טיפער געטראכט
וויפל מאל ווערט דערמאנט "תורה" אין די מעשה פון דער בעל תפילה ?
אויף די מעשה פון דער בעל תפילה תשובות אויף די מעשה פון דער בעל תפילה ()18
א .וואספארא סדר האט דער בעל תפילה דערמאנט די אנשי המלך ? און וועמען האט ער נישט
דערמאנט?
מלך ,מלכה ,בת מלכה ,גבור ,קינד ,מליץ ,חכם ,אוהב נאמן – ממונה אויף די אוצרות האט ער נישט דערמאנט
ב .וועלכע סדר פון די כתות האט דערמאנט איינער פון די גבורים פארן בעל תפילה ? און וועלכע כתה
האט ער נישט דערמאנט ?
כבוד ,רציחה ,איידלע עסן ,ישוב העולם ,דיבור ,שמחה ,חכמה ,גרויסן איברים ,תפילה – תאות ממון האט ער נישט דערמאנט
ג .וואספארא סדר האט דער בעל תפילה דערמאנט די אנשי המלך פארן גבור ? און וועמען האט ער
נישט דערמאנט ?
מלך ,מלכה ,בת מלכה ,קינד ,מליץ ,חכם ,ממונה אויף די אוצרות – אוהב נאמן האט ער נישט דערמאנט
ד .וועלכע סדר האבן די כתות געטראפן די אנשי המלך ? און וועלכע כתה האט נישט געטראפן ?
חכמה – דער חכם, מדינה של עשירות – דער ממונה, תפילה – דער בעל תפילה, גרויסן איברים – דער גבור,
איידלע עסן – דער קינד, ישוב העולם – די בת מלכה, שמחה – דער אוהב נאמן, דיבור – דער מליץ,
מהאט געטראפון אלעמען - כבוד – דער מלך אין פעלד רציחה – די מלכה,
