מעשה של פרנסה · Maiseh Shel Parnuseh — נח (2026-10-12)

נערך על ידי הרב שלום ווייס שליט"א פרשת נח תשפ"ז | שנה ד' | מעשיות האיך שהצדיקים זי"ע שהיארצייט חל השבוע
מרביץ תורה בישיבת סאטמאר מאנסי נ.י. גליון ק"י השפיעו פרנסה שידוע כוחן להשפיע פרנסה להמספר
ולהשומעים
הגה"ק רבי אליעזר ב"ר נפתלי צבי הורוויץ זצוק"ל מדזיקוב
ג' חשון
ואלה תולדות :דער הייליגער רבי אליעזר זי"ע איז געבוירן געווארן בשנת תק"נ אין גאליציע צו זיין גרויסן פאטער ,דער ראפשיצער רב זצוק"ל.
פון יונגווייז אן האט ער זיך געפירט מיט גרויס פשטות און האט נישט געוואלט אננעמען קיין רבנות אדער אדמו"רות ,ביז זיין פאטער האט אים
געהייסן קומען וואוינען נעבן אים אין ראפשיץ .דארט איז ער געזעסן בצל פונעם פאטער ,און ער איז אויך געווען א תלמיד פונעם "סבא קדישא"
פון ראדאשיץ און פון רבי הערש'עלע רימאנובער זצוק"ל .ער איז געווען באוואוסט מיט זיין הערליכער שטימע און פלעגט דאווענען פאר'ן עמוד
אלס בעל תפילה אין ראפשיץ .ער האט חתונה געהאט מיט הרבנית חיה ע"ה ,די טאכטער פון רבי יחיאל מיכל ראזנפעלד פון ראווא-רוסקא .ער
האט נישט געדינט אין קיין שום רבנות ביזן יאר תר"ח – ארום צוואנציג יאר נאך זיין פאטער'ס פטירה – ווען ער האט אנגעהויבן פירן די עדה אין
דזשיקוב (טארנאבזשעג) ,וואו טויזנטער חסידים האבן זיך געקלאמערט ארום אים ,צווישן זיי זיין גרויסער ידיד און מחותן הרה"ק דער "דברי
חיים" מצאנז זצוק"ל .ער איז נסתלק געווארן ג' חשוון תרכ"א.
דער דין תורה האט זיך געצויגן ,און דער פסק "קויף איין א זאק מעל ,און הייב אן צו משפיע געווען פרנסה בחייו און
איז ארויסגעקומען ערב שבועות אינדערפרי .ר' פארקויפן".
נפתלי איז געשטאנען פאר א שווערער פראגע:
זיך אויך געזארגט פון עולם האמת
פאר א פשוט'ן מענטש וואלט דאס געווען א אין דער שטעטל גארליץ האט געוואוינט א
זיין געוואוינהייט איז דאך צו פארן קיין דזשיקוב וואונדער :פון וואו זאל איך האבן געלט צו קויפן איד א גרויסער תלמיד חכם און עובד ה' ,ר'
אויף יום טוב ,אבער ער געפינט זיך יעצט אין א זאק מעל? און ווי קען מען מאכן א פרנסה פאר נפתלי מיללער ז"ל .ר' נפתלי איז געווען
צאנז! וויאזוי קען א איד פארלאזן די שטאט אן לאנגע יארן פון איין איינציגן זאק? אבער זי ,מיט פארנומען טאג און נאכט מיט תורה און תפילה,
זיך געזעגענען פונעם מרא דאתרא ,דער תמימות און א שטארקע אמונת חכמים ,האט און ער איז געווען דבוק בלב ונפש אין זיין
הייליגער צאנזער רב? און ערב יום טוב איז שוין נישט געפרעגט קיין קשיות .זי האט מיט מסירות הייליגן רבי'ן ,דער הייליגער רבי אליעזר
נישט געווען קיין צייט צו גיין צום צאנזער רב נפש פארשאפט געלט פאר איין זאק מעל ,עס דזיקובער זי"ע .זיין קביעות איז געווען צו פארן
און נאכדעם נאך אנקומען קיין דזשיקוב פאר אהיימגעברענגט ,און אנגעהויבן פארקויפן פאר קיין דזשיקוב יעדעס יאר אויף יום טוב שבועות,
שקיעה .על פי הלכה און דרך ארץ האט ר' נפתלי די קונים אין שטאט. און אויך אויף די צווייטע טעג.
באשלאסן צו בלייבן אויף שבועות אין צאנז ,און
ערשט אויף די צווייטע טעג פארן קיין דזשיקוב. דא האט זיך אנגעהויבן א וואונדערליכע אין שטוב איז אבער געווען א גרויסע דחקות.
ברכה :זי מעסט און פארקויפט ,און דער זאק די נויט האט געדריקט ,און זיין ערליכע פרוי האט
ווען ער איז אנגעקומען קיין דזשיקוב ,האט ווערט נישט ליידיג! די מעל גייט נישט אויס! מיט אים עטליכע מאל געבעטן" :פארוואס
אים דער רבי באלד געפרעגט" :וואו ביסטו גרויס פארשטאנד און חכמה האט זי פאר קיינעם דערמאנסטו נישט אונזער שווערע לאגע ביים
געווען שבועות?" נישט אויסגעזאגט דעם סוד ,כדי עין הרע זאל רבין? בעט א ברכה אויף פרנסה!" ר' נפתלי ,מיט
האט ר' נפתלי דערציילט דברים כהווייתן: נישט שולט זיין ,און יארן לאנג האט די משפחה זיין דערהויבענע דמות ,ווי א פארצייטישער
איבער דעם דין תורה ,און אז צוליב כבוד התורה געהאט ברייטע פרנסה פון דעם זעלבן זאק מעל. דערהויבענער חסיד ,האט געענטפערט" :איך
פונעם צאנזער רב האט ער נישט געקענט ר' נפתלי אליין האט גארנישט געוואוסט פון דעם שעם זיך אריינצוגיין צום רבי'ן מיט אזעלכע
פארלאזן די שטאט אין צייט. נס; ער האט געמיינט אז זיין פרוי פירט סתם א גשמיות'דיגע זאכן; איך קען נישט רעדן פון
האט דער דזשיקובער רבי אים אנגעקוקט און געווענליכן מסחר. פרנסה".
געזאגט" :אזוי? זאל דיר דער צאנזער רב געבן יארן זענען פאריבער ,און אין דער שטאט ווען די נויט איז געווארן צו שווער צו
פרנסה!". צאנז האט זיך געמאכט א שווערע דין תורה .היות דערטראגן ,האט זיין אשת חיל געזאגט מיט א
ר' נפתלי איז אהיימגעפארן מיט א שווער די לאקאלע צאנזער דיינים זענען געווען פעסטקייט" :אויב דו קענסט נישט רעדן ,וועל
הארץ ,אבער ער האט נאך אלץ נישט מקורבים און נאנט פארבינדן צו די בעלי דינים, איך אליין פארן צום רבין!" ר' נפתלי האט מסכים
פארשטאנען דעם פולן באדייט פון די ווערטער. האט מען געזוכט אן ערליכן ,נייטראלן דיין פון געווען" :פאר געזונטערהייט".
דער פרעמד .איינער פון די צדדים האט געבעטן
ווי נאר ער איז אנגעקומען אהיים ,איז זיין פרוי זי איז געקומען קיין דזשיקוב ,אריין צום
ר' נפתלי מיללער ער זאל קומען דינען אלס דיין
צו אים צוגעלאפן מיט גרויס שרעק" :קוק וואס הייליגן רבי'ן ,און פארציילט מיט א צעבראכן
אויף זיין צד.
ס'האט פאסירט! דער זאק מעל ,וואס איז שוין הארץ איבער די דחקות אין שטוב .דער
דזשיקובער רבי האט איר געזאגט בזה הלשון:
| א גליון ק"י פרשת נח תשפ"ז מעשה של פרנסה
נאך געווען וואס צו עסן ,זונטאג האט מען האט ער בכוונה משפיע געווען" :זאל דיר דער יארן נישט אויסגעגאנגען בזכות דעם דזשיקובער
געגעסן אביסל שריים וואס איז איבערגעבליבן צאנזער רב געבן פרנסה!" — דורך דעם וואס דער רבי'נס ברכה ,האט זיך פלוצלינג אויסגעליידיגט!
פון שבת ,מאנטאג איז שוין געווען פיל ווייניגער, צאנזער רב וועט הייסן אים אויפנעמען אלס דיין, עס איז גארנישט מער געבליבן!"
און דינסטאג איז שוין כמעט גארנישט געווען. וועט ער האבן א קבועות'דיגע און בכבוד'יגע ערשט דעמאלט האט זי אים פארציילט דעם
האב איך ביי מיר געטראכט :וויבאלד ס'איז פרנסה עד זקנה ושיבה. גאנצן סוד פונעם זאק מעל .ווען ר' נפתלי האט
ממילא נישט דא קיין עסן ,און איך בין נישט וואס האט אויסגעזען ווי א קפידא ,איז אין דאס געהערט ,איז אויף אים באפאלן א ציטער.
אינגאנצן זאט און אויך נישט אין א געהעריגן אמת'ן געווען א טיפע ברכה און דאגה פון א צדיק ער האט זיך דערמאנט וואס דער דזשיקובער רבי
תענית ,איז שוין בעסער צו פאסטן! האב איך וואס האט באזארגט זיין חסיד מיט פרנסה בריוח. האט אים געזאגט — "זאל דיר דער צאנזער רב
אפגעמאכט צו פאסטן ברציפות פון שבת צו געבן פרנסה!" — און ער איז געווען זיכער אז
שבת. הרה"ק רבי יהודה צבי (הירש) ב"ר משה דער רבי האט אויף אים געהאט א שווערע קפידא
איין פרייטאג ,נאכ'ן גיין אין מקוה לקראת אייכנשטיין מראזלא זצוק"ל פאר'ן נישט קומען אויף שבועות ,און דערפאר
שבת ,בין איך אריינגעקומען אין בית המדרש ז' מרחשון תר"ח האט זיך די ברכה אפגעשטעלט.
יחוס :זון פון הרה"ק רבי משה מסאמבור זי"ע ,און איידעם
פונעם שווער .מיין כוח איז געווען גאר שוואך ביי זיין פעטער און רבי ,הרה"ק דער 'עטרת צבי' פארצווייפלט און דערשראקן איז ר' נפתלי
נאכ'ן פאסטן א גאנצע וואך .איך בין צוגעגאנגען מזידיטשוב זי"ע. ארויסגעלאפן אין גאס ,נישט וויסנדיג ווי זיך
צום הייסן אויוון זיך אביסל אנווארעמען ,און רבנות :געדינט אלס רב אין גלינא און ראדשין .אין יאר אהינצוטון .פלוצלינג זעט ער א וואגן מיט אידן
תקצ"א ,נאך דער פטירה פון זיין שוואגער הרה"ק רבי
אנגעהויבן זאגן 'הודו' פאר מנחה .פלוצלינג האב קומען צו פארן פון דערווייטנס.
משה חיים טויב זצ"ל (זון פונעם הייליגן קאלובער) ,איז
איך באמערקט אויפ'ן אויוון עטליכע טרוקענע ער נתמנה געווארן אלס אב"ד ראזלא. "פון וואו קומט איר?" האט ער זיי געפרעגט.
שטיקלעך ברויט. ספרים :מחבר פון די הייליגע ספרים 'דעת קדושים' און
'עמוד התורה' ,וועלכע האבן באקומען ווארעמע הסכמות "מיר קומען פון דזשיקוב ",האבן זיי
אין יענע מינוט האט מיך באפאלן א שווערע פונעם 'דברי חיים' מצאנז זי"ע (וואס ער אליין האט זיי א געענטפערט מיט טרערן אין די אויגן.
חולשה עד כדי סכנה ,א בחינה פון בולמוס וואס נאמען געגעבן).
קען קומען פון גרויס הונגער ,וואו די הלכה איז ממלא מקום און איידעמער :ער האט נישט איבערגעלאזט "וואס איז יעצט אין דזיקוב?"
דאך אז מען מוז גלייך עפעס טועם זיין צו קיין זין .זיין איידעם הרה"ק משינאווא זי"ע (דער 'דברי "ברוך דיין האמת ...דער רבי איז נסתלק
יחזקאל') האט איבערגענומען דאס רבנות אין ראזלא; זיינע
ראטעווען דאס לעבן .האב איך תיכף גענומען די אנדערע איידעמער זענען געווען הרה"ק רבי יעקב
געווארן לעולם שכולו טוב".
פאר שטיקלעך ברויט און אנגעהויבן עסן כדי צו מזאבליטוב ,הרה"ק רבי יעקב טויבש ,און הרה"ק רבי דער פחד איז געווארן נאך גרעסער .ר' נפתלי
בארואיגן דאס הארץ. שלמה טויב זצוק"ל (וואס האט שפעטער איבערגענומען
האט געטראכט :ווי קען מען יעצט נאך מתקן זיין
דאס רבנות).
מיין שווער ,דער עטרת צבי ,איז געשטאנען די קפידה? דער רבי איז שוין נישטא ,און די
ביים עמוד גרייט צו דאווענען .ער האט דאס דער שהחיינו אויפן זילבערנעם קפידא — אזוי האט ער געמיינט — איז געבליבן.
מרגיש געווען און עס האט אים מבלבל געווען לייכטער אבער דער אמת איז געווען גאר אנדערש.
דאס דאווענען .האט ער זיך אויסגעדרייט פונעם אין א געוויסן טאג איז געקומען א פרוי צום נישט קיין קפידא איז דאס געווען ,נאר רוח
עמוד צו מיר ,און מיט גרויס ווארעמקייט ראזלער רב ,הרה"ק רבי יהודה הירש אייכנשטיין הקודש און א טיפע דאגה פאר א תלמיד חכם אן
געזאגט: זצ"ל ,און געברענגט מיט זיך א שיינע ,גלאנציגע ערליכער איד זאל האבן ווייטער פרנסה בדרך
'יודא הערש ,זיי דיך מחזק! זארג נישט ,די זילבערנע לייכטער אלס מתנה ,אלס הכרת הטוב כבוד.
עניות וועט נישט בלייבן אויף אייביג .איך זאג פאר א ישועה וואס זי האט געהאט דורך זיינע
א קורצע צייט שפעטער האט די קהילה אין
דיר צו ,אז דו וועסט נאך האבן א זילבערנע הייליגע ברכות.
גארליץ געזוכט אויפצונעמען א שטאטישן דיין
לייכטער!' ווען דער רבי האט דערזען די לייכטער ,האט און מורה הוראה .די ראשי הקהילה זענען געפארן
"עס זענען דורכגעגאנגען פילע יארן ",האט ער זיך פלוצלינג אויפגעשטעלט מיט אן קיין צאנז אנפרעגן דעם הייליגן "דברי חיים"
דער ראזלער רב אויסגעפירט" ,און איך האב אויסערגעווענליכער התרגשות ,און מיט גרויס וועמען ער הייסט אויפנעמען פאר דעם פאסטן.
נאכאלץ נישט פארמאגט קיין זילבערנע שמחה און כוונה געמאכט א ברכת "שהחיינו".
האט דער צאנזער רב זיך אנגערופן מיט
לייכטער .אבער יעצט ,ווען די פרוי האט מיר די חסידים וואס זענען דארט געשטאנען ,האבן פליאה" :וואס זוכט איר אין דער פרעמד? איר
געברענגט דעם מתנה ,האב איך געזען מיט מיינע זיך שטארק געוואונדערט :פארוואס איז דער רבי האט דאך ביי אייך אין שטאט ר' נפתלי
אייגענע אויגן ווי די הייליגע הבטחה פון מיין אזוי איבערגענומען און פרייליך מיט א מיללער'ן! שטעלט אים אויף דעם פאסטן!"
שווער איז ענדליך מקוים געווארן במלואה! גשמיות'דיגע זאך ווי א זילבערנע לייכטער ,ביז'ן
די קהילה האט גלייך אויפגענומען ר' נפתלי
אויף דעם האב איך געמאכט די ברכה — נישט מאכן אזא ברכה מיט גרויס התעוררות?
אלס דיין ,און ער האט באקומען א פעסטע,
אויף דעם זילבער אליין ,נאר אויף דער שמחה צו האט זיך דער הייליגער ראזלער רב מכובד'יגע משכורת פאר זיין גאנץ לעבן.
זען ווי דברי צדיקים ווערן מקוים ,און אז די אומגעקוקט צו די ארומיגע און געזאגט" :איר
ברכה פונעם שווער זי"ע איז פונקטליך מקויים דעמאלט איז אלעס קלאר געווארן למפרע:
וואונדערט זיך זיכער פארוואס איך פריי זיך אזוי.
געווארן". לאמיר אייך דערציילן וואס ליגט אונטער דעם: דער דזשיקובער רבי ,מיט זיינע הייליגע אויגן,
האט געזען אז עס קומט שוין די צייט וואס ער
זכותו יגן עלינו ועל כל ישראל אמן! נאך מיין חתונה האב איך געגעסן קעסט ביים
גייט גיין פון דער וועלט ,און מיט זיין פטירה וועט
שווער ,הרה"ק דער 'עטרת צבי' מזידיטשויב
זיך די נס פונעם זאק מעל ענדיגן .דער רבי האט
זי"ע .יענע יארן איז געווען דארט א גרויסע
געוואוסט אז ער מוז פארזיכערן פרנסה פאר זיין
דחקות און נויט אין שטוב .אויף שבת קודש איז
געטרייען חסיד אויך נאך זיין פטירה .דעריבער
הגליון נתנדב ע"י מוה"ר יואל ווייס הי"ו לכבוד בנו כמר שמעון בער נ"י להצלחה בתורה ויר"ש ולע"נ זקינו הגה"צ ר' שבתי שעפטל ב"ר ישעי' יששכר זצ"ל אב"ד שימאני יא"צ ג' חשון ולע"נ הרה"ח
ר' ישראל דוד ב"ר אהרן צבי ז"ל ווייס יא"צ ה' חשון
יה"ר בזכות הצדיקים ,ובזכות אמונת הצדיקים יזכה להשפעות טובות ,פרנסה טובה בהרחבה ,ולהצלחה בכל הענינים ,ולכל טוב סלה ,אמן.
©כל הזכיות שמורות להמו"ל | לקבל הגליון באימעיל ,לכל עניני הגליון ,ולנדבות נא לפנות לאימעיל yw5703446@gmail.com :או לטעל347-452-3622 :
מעשה של פרנסה | פרשת נח תשפ"ז | גליון ק"י ב |
