מאמר מרדכי - אידיש · Ma'amar Mordechai - Yiddish — נח (2026-10-12)

פרשת נח
מאמר מרדכי
גליון
בטל רצונך מפני רצונו
שיעורי הרה”ג ר’ מרדכי הערש שפיטצער שליט”א
פילסט נישט גילטי אז דו גייסט יעצט נעמען די אלע משוגעת’ן די חדש עלינו שנה טובה
אלע פאריקטע פעיפער’ס דו גייסט עס געבן צו פיטערן דיין קינד, וועלן מיר אנהייבן די שיעור בסייעתא דשמיא פרשת נח מיר הייבן
עכ”פ נישט דארטן האב איך יעצט געוואלט אנקומען. אן מיט א התחדשות א נייע מחזור א נייע אנהייב.
והשענו תחת האילן כלל ישראל קוקט ארויס ,מ’האט מתפלל געווען מ’האט געבעטן די
בכלל איז סוכות צייט אביסל זיך אויסלופטערן ,איך וואלט מציע הייליגע באשעפער תחל שנה וברכותיה ,ס’זאל זיין א זיס לעכטיג יאר.
געווען יעדער איינעם ס’איז אין אידיש. מיר בעטן דעם אויבערשטן ,מ’זאל מתפלל זיין וועט דער
די אילנא דחיי איז דאך אזוי מין שיין דער ר’ שמואל ראזענבערג האט אויבערשטער אוודאי העלפן מ’זאל קענען אנקומען יעדע וואך צו
א סייעתא דשמיא פון הימל ,וואס ער האט זוכה געווען אז ס’איז אים קענען געבן די שיעורים כסדרן ,זאל דער אויבערשטער אוודאי העלפן.
בייגעפאלן דעם געדאנק. לתפארת ולזכרון
דאס ארום גיין צו עלטערע אידן ארום גיין צו אידן וואס האבן פאר מ’וועט אריינגיין אין די סדרה האב איך געטראכט נאכזאגן.
געקענט די רבי זיי האבן זיך געדרייט ביי די רבי אינדערהיים ,ס’דא איך האב געזען פאריגע וואך איז מיר אויסגעקומען צו זען א
מענטשן וואס זענען געווען הויז בחורים ,און ער נעמט פון יעדעם הייליגע שטיקל פון די רבי אין תפארת צבי.
איינעם יעדער איינער שרייבט זיין מיט לעבעניש מיט די רבי. איך האב שוין געזאגט אמאל אז תפארת צבי האט ביי מיר א
און ס’איז אויסטערליש אינטערעסאנט ,ווי יעדעם איינעמ’ס מורא’דיגע חשיבות ,ווייל דאס זענען תורות וואס מיין טאטע זאל זיין
קוק ווינקל און אסאך מאל איז דא די זעלבע מעשה הערסטו ,ווי געזונט האט געשריבן פון די אלע יארן וואס ער האט דאס געשריבן,
ער פארציילט און ער פארציילט און ער פארציילט אפאר אידן און די רבי אליינס האט יעדאס איינציגע בלעטל וואס מיין טאטע
פארציילן עס. האט געשריבן האט די רבי מגיה געווען צו געשריבן און ס’איז
די מעשה איז די זעלבע מציאות ,אבער יעדער איינער האט הערליכע הערליכע הערליכע תורות.
עס אויפגעכאפט אויף א אנדערע מין וועג ,ס’איז נישט נארמאל אונז זענען געווען קינדער מיר זענען געווארן אויפגעצויגן ,ס’איז
אינטערעסאנט ס’איז ממש אדיקטיוו. נאך נישט געווען געדריקט תפארת צבי ,ס’איז נאכנישט געווען א
מ’זעצט זיך אראפ מיט די אילנא דחיי מ’קען עס. געדרוקטע ספר.
איינמאל פאר מיינע קינדער האב איך געזאגט קינדערלעך ,דאס איז ס’איז געווען די בענדער ביי מיין טאטע מיר ,האבן יעדע וואך
א געהעריגע ספר דאס דארף מען לערנען ,און לערנען ,און לערנען געלערנט די הייליגע תורות ,ממילא ווען איך לערן א תורה אין
איינמאל און נאכאמאל. תפארת צבי דערמאנט עס מיך צוריק ,איך זעה די גאנצע היים ,די
כי האיש מרדכי הולך וגדל יוגנט ,ווי מיר זענען אויפגעוואקסן ביי מיין טאטע און מיין מאמע.
עכ”פ איז דא דארטן ווען איך שטויס מיך אן מיט א מעשה פון ר’ ס’קומט מיר ארויף די אלע לעכטיגע גוטע זכרונות די שבתים דער
מרדכי לייב טירנוער ז”ל איז עס ביי מיר א גרויסע חשיבות ,די זיידע אורות וואס מיר האבן געהאט.
פון ר’ חיים דוד זאל זיין געזונט ,איך קאנעקטעד אביסל צו דעם. המעובה כמין בית ....
איז ר’ מרדכי לייב שטייט דארטן אז ר’ מרדכי לייב באשרייבט די עכ”פ די רבי זאגט אזוי ביי שלש סעודות האב איך נאכגעזאגט דעם
רבי מורא’דיג שיין וויאזוי ער האט געקענט די רבי פון דערהיים ,און שטיקל און איך גלייך עס! פארוואס גלייך איך עס?!
דא ווייטער. איך וועל זאגן פארוואס איך האב געליינט יעצט סוכות אין
לבי ער ואני ישינה אילנא דחיי.
ס’איז יעדעם איינעם באקאנט ,אז תש”ז האט זיך די רבי אנגערופן און איך וויל ענק באמת זאגן טייערע אידן היינט איז א וועלט ,איך
אין סוכות ,איך מיין די ערשטע נאכט סוכות נאכן דאווענען נאכן מיין נישט חלילה אראפצורייסן גארנישט ,אין דרכי אראפצורייסן.
טיש ,נו! ווער שלאפט איבער מיט מיר?! ס’איז נאך בכלל נישט געווען אבער ס’איז געווארן א וועלט מ’קומט אריין אין סוכות איז געווארן
די רעיון דא אריינגעגעסן אז מ’שלאפט איבער אין א סוכה ,קיינער א וועלט באלד הונדערט דאלאר געספענדט אין ליין מאטריאל,
האט נישט געוואלט גיין. יעדער האט געהאט אזוי דיק אז מ’האט געקענט נוצן פאר א לייטער
זאגט ר’ מרדכי לייב איך וועל גיין! אראפ צו נעמען די נוי סוכה ,אזוי דיק איז געווען די ליין מאטריאל
עכ”פ ער איז געשלאפן מיט די רבי צוואנציג יאר זאגט ער ביז וואס יעדער איינער האט געהאט שטותים לשון הרע רכילות פיל מיט
תשכ”ח איז ער געשלאפן מיטן רבי’ן אין סוכה ,ביז די רבי איז געווארן אנגעליינטע זאכן ס’איז א ווייטאג א ווייטאג.
לא עלינו נישט געזונט ,האט ער געהאט די זכיה נישט פלעין ער איז איך האב געטראפן א איד אריין גיין ביי זיך אינדערהיים מיט בעג’ס,
געשלאפן מיט די רבי אין סוכה. זאג איך אים איך וויל דיר איין זאך פרעגן א שאלה ,דו האסט א שטוב
ער איז דארטן געווען ,די גאנצע הייליגע טעג האט ער זיך מיט בחורים ,לעכטיגע קינדער דו פילסט נישט גילטי?!
אריינגעצויגן ער איז דארטן געווען מיט די רבי ,ער האט משמש דו גייסט יעצט נעמען א הייליגע יום טוב ס’גייט קומען א יו”ט
געווען די רבי. סוכות ,מ’גייט זיין אין צילא דמהימנותא ,מ’זיצט ביים הייליגע
די רעבעצין האט אפילו פארציילט אז ס’איז געווען במשך די יארן באשעפער דער הייליגע באשעפער נעמט אונז אריין אין זיין שאטן,
אנגעהויבן שמים וארץ גיי ווייטער צו ביום עשות ה’ אלקים שמים האבן אנדערע מקורבים געזאגט אז זיי ווילן שלאפן מיט די רבי ס’איז
וארץ ,פארוואס גייסטו צו ארץ ושמים?! געווען א זכיה צו שלאפן מיט די רבי אין די סוכה.
כשם שאקבל שכר על הדרישה די רבי האט געזאגט נא נא ניין ,מרדכי לייב ער איז געקומען ווען
זאגט די רבי נאך די גמרא ,אין מסכת פסחים זאגט די גמרא דארטן קיינער האט נישט געוואלט ער בלייבט דא שלאפן.
אין פרק כל שעה שמעון העמסוני היה דורש כל אתין שבתורה, אזכרה ימים מקדם
שמעון העמסוני האט גע’דרשנט אלע אתין שבתורה כיון שהגיע עכ”פ פארציילט ר’ מרדכי לייב א אינטערסאנטע זאך ,און אויף דעם
לאת ה’ אלקיך תירא ,ער איז אנגעקומען צו ,את ה’ אלקיך תירא ארויף האב איך געזען די שטיקל פון די רבי ,ס’איז דא א שטיקל לימוד
פירש ,האט ער נישט גע’דרש’נט ,אמרו לו תלמידיו כל אתין שבתורה וואס מ’דארף זיך פון דא לערנען.
אלע אתין שבתורה האסטו גע’דרש’נט ,הייליגע רבי וואס עפעס האט ר’ מרדכי לייב געזאגט אזוי ,ער האט געהאט א שטוב מיט
יעצט שטעלסטו זיך אפ?! קינדערלעך פאר די קריג און ער איז נישט געווען קיין אינגערמאן,
האט ער געזאגט טייערע קינדערלעך ,אמר להם כשם שקיבלתי ער איז מסתם געווען דא נאך די קריג ,פונף און פוציג ,זעכציג ,פונף
שכר על הדרישה כך אני מקבל שכר על הפרישה ,פונקט ווי איך האב און זעכציג ,מסתם יענע יארן איז ער געווען ווי אלט איז ער געווען.
מקבל געווען שכר על הדרישה ,איך האב גע’דרשנ’ט אלעס יעצט די מעשה איז געווען תש”ז תש”ח איך ווייס נישט פונקטליך די יאר
באקום איך שכר אויפן זיין שטיל. וואס עס איז געווען ,ער שרייבט קליינע קינדערלעך איז לאמיר זאגן
פרעגט די רבי וואס איז די אריכות הלשון ער האט געדארפט זאגן, ס’איז געווען תשי”א.
כשם שקיבלתי שכר על הדרישה כך קיבלתי שכר .זאג קלאר איך גיי האט ר’ מרדכי לייב האט אמאל געזאגט פאר די רבי געב א קוק
באקומען שכר על הפרישה?! אן ,מיין טאטע און דער יארגאנג האט שוין ריטייערט ,געזיצן
כל התורה כולה על רגל אחת און געלערנט.
ברענגט די רבי נאך די גמרא אין מסכת שבת ,פארציילט דארטן די איך האב קליינע קינדערלעך ביי מיר אינדערהיים ,איך בין
גמרא די מעשה מיט די גר ,וואס איז געקומען צו שמאי הזקן ,אז ער פארנומען מיט זיי ער האט זיך אזוי מתוודה געווען מ’האט געהאלטן
וויל מקבל זיין די תורה ,ער וויל זיך מגייר זיין ,על מנת שתלמדינו כל נאך די קריג.
התורה כולה על רגל אחת! האט די הייליגע רבי געזאגט “ווער ווייסט” איך געדענק נישט די
גער בו ,האט ער אים אוועק געקאפעט זיי מוחל ,גיי דיר פון ווי דו לשון פונקטליך צו מ’טוט נישט מער אויף מיט דעם וואס מ’איז
קומסט ,גיי דיר לחיים ולשלום ,און טרעף דיר א צווייטן צו דרייען מחנך די קינדער באמונה תורה ויראת שמים ,אין די יעצטיגע דורות
א קאפ ,איז ער געגאנגען צו הלל הזקן ,ער איז אנגעקומען צו הלל ווי מ’האט אויפגעטון פאר דעם אלעס וואס מ’האט אויפגעטון פאר
הזקן ,האט אים הלל געזאגט ארלעדיגט איך וועל דיר לערנען די די קריג.
הייליגע תורה. עכ”פ דאס איז געווען די חיזוק וואס די רבי האט געהאט געגעבן אז
איז די ערשטע טאג האט ער איהם געלערנט א ב ג ד ה ו ער איז ער זאל גיין ווייטער.
געגאנגען אין די סדר ,ער האט איהם אויסגעלערנט די הייליגע תורה. ואיו ,קראן לו
די נעקסטע טאג וואס ער איז געקומען האט הלל אנגעהויבן בדרך אגב אז מ’רעדט פון ר’ מרדכי לייב א אינטערסאנטע מעשה
לערנען מיט איהם ,פארקערט צוריק צו וועגס. איך האב עס נישט געליינט אין די איד איך הער אבער אז אין די איד
האט איהם די גר געפרעגט ,האסטו מיך נעכטן נישט געלערנט איז דא פון הרה”ח ר’ מאיר שניצלער זאל זיין געזונט און שטארק ,ער
א ב אויף דער סדר ,זאגט ער יא זאגט ער איז נו! וואס איז יעצט?! איז געווען א הויז בחור ביים רבי’ן.
זאגט ער איך האב עס מיט דיר געלערנט ,דו האסט עס פון מיר פארציילט ער ,אז איין יאר ר’ מרדכי לייב איז געקומען מיט א
געהערט ,איך זאג דיך יעצט פארקערט ,יעצט זאג איך דיר אז די תורה קוויטל און די רבי האט געזאגט מ’זאל לאזן רופן ,דער וואס איז
גייט פארקערט. פריער דא געווען ,דער וואס איז פריער דא געווען ,און מ’האט נישט
רש”י איז מסביר דאס וואס האט ער איהם געלערנט די תורה ער פארשטאנען וועם האט די רבי געמיינט.
האט איהם געלערנט תשר”ק ,ת ש ר ק ער איז געגאנגען אזוי אויף אלע גבאים האבן אנגעהויבן צו זאגן ,אפשר האט ער געמיינט
צוריק צו וועגס. ר’ יוסל ,ער האט געזאגט ניין נישט דאס און מ’האט אנגעהויבן
פרעגט די רבי די תורה קען מען דאך לערנען א פאר מיני וועגן קען אלע נעמען וואס האט געקענט זיין ,קיינער האט נישט געקענט
מען זאגן די אלף בית מ’קען גיין מיט א”ת ב”ש ,פארוואס האט ער אויספיגערן וועמען די רבי האט געמיינט.
עפעס געוואלט גיין מיט תשר”ק ,וואס איז געווען דער לימוד?! און די רבי רופט זיך אן דער וואס דארף שידוכים טון מיט די קינדער.
לפי המקום ,לפי הזמן האט ר’ יוסל געכאפט ,אז ר’ מרדכי לייב ,יא יא זאגט די רבי ר’
זאגט די רבי יש לומר על דרך מוסר און איך פיל ס’איז א שטיקל מרדכי לייב.
נקודה ,ווען מ’גייט אריין אין די ווינטער ,וואס א איד דארף זיך עס ברענגט ער דארטן ארויס ,די רבי האט נישט געדענקט ר’ מרדכי
נעמען און גיין דערמיט “דרך מוסר על התנהגות האדם דרך ימי חייו”. לייב?! די רבי האט דאך געקענט ר’ מרדכי לייב ,נאר די רבי האט
אסאך מאל הערט מען א הנהגה טובה א מענטש איז זיך קובע א געוואלט ממשיך זיין א ישועה פאר ר’ מרדכי לייב ,און טאקע יענע
זאך ,ער פירט זיך איין און ער ווערט משוכנע צו יענע זאך וואס ער יאר האבן אלע קינדער שידוכים געטון ,אלעס איז געווארן א צדיק
האט גענומען ,ער גייט דערויף ארבעטן. האט געוואלט ארויס ברענגן א זאך.
אבער די מקום און די זמן טוישט די מציאות ,ער איז געווארן על ארץ ושמים
עלטער ,יעדער איינער און וועלכע מצב ער איז נאר דארף זיך אביסל עכ”פ מ’רעדט פון די נקודה ,אז א מענטש מוז זיך כסדר
מאדיפייען ,יעצט ווערט אויס. אדזשאסטען כפי המצב וויאזוי ס’קען נאר זיין ,און דאס האט ר’
דיין פרוי דארף העלף אינדערהיים ס’פעלט זייער וויכטיג אויס, מרדכי לייב געהאט.
זאלסט אהיימגיין העלפן ,זאלסטו אהיים גיין העלפן ,ממילא קענסטו ברענגט די רבי פאריגע וואך אויף אלה תולדות השמים והארץ
יעצט נישט בלייבן זאגן תהילים לאנג נאכן דאווענען. בהבראם ביום עשות ה’ אלקים ארץ ושמים ,די פסוק הייבט אן
ווייל דו מיסט יעצט אהיימגיין העלפן אויסרישן די קינדערלעך אויף שמים וארץ ,ער ענדיגט צו ארץ ושמים ,פרעגט די רבי פארוואס
די באס ,דאס איז דיין עבודה וועסט זאגן די תהילים שפעטער. איז די פסוק משנה די סדר פון וואס ער האט אנגעהויבן ,דו האסט
און דער שטייט און קוקט אהן די רבי ,הזאת נעמי דאס די טובים מאורות טעות
זאגסטו מיר?! אזוי איז דא זייער אסאך עבודות ,א מענטש קען בלייבן אמאל
רבי זאג מיך חיזוק ,זאג מיר ס’וועט קענען אנגיין ,זאגסטו אפגעהאקט ,א רגע א רגע דאס איז מיין סדר איך מוז יעצט! אזוי
לפעמים להיפוך. האב איך מיך אויסגעשטעלט! איך מוז טוהן אזוי.
האט די הייליגע חוזה געזאגט א מענטש דארף ביי יעדע זאך און אזוי טאמער נישט טובים מאורות! דריי זיך איבער! איך קען
וואס ער טוט וויסן ,ס’קען גיין ,ס’גייט גיין פונקט פארקערט ,פונקט גארנישט טוהן.
פארקערט קען זיין. אבער אמת גערעדט ס’איז נישט אמת ,א מענטש דארף זיך כסדר
הפך בה והפך בה דכולה בה קענען אדזשאסטען צו די מצב.
און דאס איז די מציאות פון א מענטש ,זאגט די רבי אז דאס האט די רבי זאגט טעות גדול לחשוב כן ,פארוואס?!
הלל הזקן געוואלט אויסלערנען די גר ,קומסט יעצט אריין אין ווייל דער אויבערשטער האט דיך געהייסן די זאלסט דאס טוהן ,און
כלל ישראל. טאמער דער אויבערשטער איז דיך יעצט מזמין.
א אינטערסאנטע זאך ,וואס פריער איז געווען פריער איז געווען א על החולים שיתרפאו ,ועל הבריאים...
סיום ,מ’האט געמאכט פאר ישיבה קטנה בחורים האט מען געמאכט ס’האט מיר א איד געזאגט ,ער איז געווען אין שפיטאל מיט א קינד
א סיום אין עטרת מאיר צבי און ס’איז געווען א זייער שיינע סיום. און ס’איז איהם אויסגעקומען צו זיין אין שפיטאל די גאנצע תקופת
די בחורים האבן געענדיגט מ’האט געלערנט א ריזיגע חלק פון בבא השנה ,איז ער געווען אין שפיטאל די גאנצע תקופת השנה.
מציעא און גאנץ מסכת סוכה האט מען גערופן די לימונבער רב ידידי ער איז געווען דארטן פסח ,ראש השנה ,יום כיפור ,סוכות ,שמחת
די לימונבער רב זאל קומען רעדן ,הערליך הערליך גערעדט עפעס א תורה ,חנוכה ,אלעס.
מייסטער האפטיגע דרשה אראפגעלייגט דארטן. זאגט ער מיר ,איך האב זיך אזוי אויסגעלערנט,
חילוק דמינכר מ’מיינט. ווי אנדערש אזוי איז לעבן די
האט ער געזאגט א אינטערסאנטע זאך ,איך האב נאך קיינמאל איך קען נאר צינדן חנוכה לעכט אין מיין גרויסע זילבערנע מנורה,
נישט געהערט ,א פלא! יעדער איינער ווייסט דאס אויך אז א איד אויב ס’איז געל ,ניין! זאל שוין א צווייטער דערין צינדן.
ווערט געבוירן מיט צוויי און דרייסיג ציינער ,און א גוי ווערט געבוירן איך קען נאר צינדן ווען דאס ליגט שיין אויפן פלאץ ,ווען יעדער
מיט איין און דרייסיג ציינער. איינער איז שיין אפגעבאדן ,און יעדער שטייט שיין אויסגעוואשן
ס’איז דא א שיינע שמועס אין חתם סופר אויף דעם א איד האט צוויי אלעס שטייט און ווארט אויפן פלאץ.
און דרייסיג ציינער ציינער. איך קען נאר צוגיין צו א סדר ווען ס’איז מאשא מאשא ,אלעס
לא עשה כן לכל גוי ל”א ציינער איז אויף אלע גוים ומשפטים ב”ל קלאפט אז ממש מ’קען זיך נישט רירן ,נאר אזוי קען איך צוגיין
ידעום ,ל”ב ציינער. צום סדר.
שוין האט ער פארציילט אז ער קען א גר וואס וואוינט אין LA בין איך געוואר געווארן ,אז ניין!
אזוי האט ער פארציילט ,א מעשה פלא ער וואוינט אין LAדער גר איך קען דירעקט פירן א סדר אין שפיטאל לעבן א בעט ,וואס
האט זיך מגייר געווען ער זאגט אז דער קאשוי רב ז”ל ער איז געווען סרח’ט פון מעדיקעישן ,און איך שטיי דארטן ביים שפיטאל בעט דא
אינוואלווד אין זיין גירות ער איז א עכטע עכטע שטארקע גר. קען מען זאגן עבדים היינו ,דא קען מען זאגן רבש”ע איך דאנק דיר
ציין ריפלעיסמענט פאר די חירות.
נו! וואס טוט מען מיט א גר ,ער איז דאך געווען א גוי ,האט ער דאך אין שפיטאל קען מען צינדן אסאך מאל לעכטעליך ער האט זיך
געהאט איין און דרייסיג ציין ,וואס טוט מען מיט צוויי און דרייסיג געדארפט באהאלטן ס’געווען א געשעפט וויאזוי ער האט עס
ציין?! זאגט ער ווען ער איז געווארן א גר אפאר וואכן דערויף ,איז געמאכט ,צינדן די לעכט אין שפיטאל האט ער ממליך געווען דעם
אים ארויסגעפאלן אינמיטן די ברייטע ציין איז איהם ארויסגעפאלן. אויבערשטן ,מלוך על כל העולם ,אלעס איז געווען אין שפיטאל.
במקום די ברייטע ציין איז געקומען צו קריכן צוויי נייע. האב איך מיך אויסגעלערנט ,אז יעדע מצב איז וואס דער
ער זאגט אז די גר איז גרייט צו קומען און עפענען די פיסק און אויבערשטער וויל יעצט.
יעדער קען איהם ציילן די ציין ,מ’וועט מאכן א מעמד קען זיין דאס טוה איך יעצט ,ס’האט גארנישט וויאזוי איך וויל גיין.
מ’וועט מאכן א מעמד אין ישיבה ,און איך וועל איהם אריבער רופן, זה סדר עבודת תמיד
און ס’וועט זיין יעדע וועט קענען דורך גיין און ציילן די ציינער עכ”פ די רבי ברענגט נאך די באקאנטע מעשה.
ס’קען זיין ,אבער אזוי צו אזוי ס’איז א אינטערסאנטע מעשה ס’איז זאגט די רבי אז דער הייליגע חוזה האט געהאט א תלמיד ,וואס האט
זייער אינטערסאנט. זיך אויסגעשטעלט א סדר היום אין וואס ער גייט גיין ,און ער האט
יסוד גדול געשריבן איך גיי אויפשטיין בעזרת ה’ פונף דרייסיג יעדן טאג ,אדער
עכ”פ לאמיר צוריק גיין צו די זאך ,איז הלל האט געזאגט פאר די גר. נאך פריער.
דו ווילסט אריינקומען אין די אידישע דאס זייער פיין ,זאלסט וויסן מ’וועט גיין אין מקוה ש”י טבילות ,נאכדעם וועט מען גיין לערנען
אז זונטאג איז א ב ג ד ה ו דער סדר מאנטאג איז ת ש ר ק ,ס’איז דער דריי שעה פארן דאווענען ,נאכדעם וועט מען גיין אראפלייגן א
סדר און ס’איז ווייטער גוט ,און אלעס איז ווייטער מסודר ,ווייל אזוי, קנאקעדיגע דאווענען אין סידור האר”י ,מ’גייט ווייטער גיין מיט אלע
אונז טוען די רצון פונעם אויבערשטן א גאנצע צייט ,די רבי זאגט כונות פון אר”י הקדוש מ’וועט אוועקשטעלן אזוי..
ס’איז א יסוד גדול! פרישטאג וועט מען פאסטן ,בה”ב איז אפגערעדט אז מ’וועט
שני הפכים בנושא אחד פאסטן ,נאר יעדע שני וחמישי וועט מען אויכעט פאסטן ,ווען
און דאס האט שמעון העמסוני געזאגט היה דורש כל אתין מ’וועט שוין יא עסן וועט מען עסן טרוקענע ברויט ,ער האט זיך
שבתורה ,האט ער געזאגט כשם שקיבלתי שכר על הדרישה ,דייקא אוועקגעשטעלט זיין גאנצע סדר וואס גייט זיין.
בין איך זייער א גוטע רעדנער איך טרעף יעדע “את” אין די תורה, ולפעמים להיפוך
האב איך א הערליכע דרשה געהאט ,איך בין א גוטע רעדנער איך ער קומט אריין צום רבי’ן ,זייער איבערגענומען מלא רגש.
גוטע רעדנער האט ער געזאגט שמעון העמסוני האב אויך די פאך פון די הייליגע רבי פון לובלין נעמט ארויס די הייליגע פעדער ,און ער
קענען זיין שטיל ,איך קען דאס אויך טוהן ,איך קען מקבל זיין שכר על שרייבט צו צוויי ווערטער צום שיינע צעטיל ,אלעס איז לעכטיג
הפרישה ,דאס איז א זאך וואס א מענטש דארף קענען. ולפעמים להיפך.
גאנצע וועלט ,ער האט מיר אלעס געגעבן ,מיט דעם אלעם האב איך די רבי האט א הערליכע מוסר’דיגע שמועס ,וועגן דעם הייבט די
נישט געקענט עומד בנסיון זיין ,איך בין געפאלן פאר דעם איינעם פסוק אן אלה תולדות השמים והארץ איך הייב אן מיט דעם ,דו
און ס’איז געווען גראד די זעלבע טאג וואס ער איז געבוירן געווארן, מיינסט שוין דו ביסט שוין רואיג ,דו האסט ארויס די סדרה וויאזוי
אלעס איז געשען די זעלבע טאג תיכף בין איך געפאלן. ס’גייט ווארט...
אדם הראשון האט זיך צוזאמגעלייגט וואס קען ,מען זאגט מיר יעצט וועל איך גיין ארץ ושמים ,ס’וועט גיין אויף די פארקערטע זייט.
פארשטייען בכלל נישט אדם הראשון וואס קען מען זאגן. ווען א מענטש איז פלעקסיביל ,און ער קען דערמיט גיין קומט ער
ק”ל שנה איז ער געווען צוזאמגעלייגט ,ק”ל שנה איז ער אהן זייער זייער ווייט.
געווען צוזאמגעלייגט. זאל דער אויבערשטער אוודאי העלפן פאר יעדעם איינעם ,ס’זאל
זיין זיס און לעכטיג ,איך האב געמוזט נאכזאגן די דבר תורה.
תתחדש כנשר נעוריכיי
אדם הראשון האט געזען אז עס איז דא אזא מציאות ,ווי א מענטש ואין להקשות
ווערט נתחדש מיט דעם וואס דו טוסט תשובה ,דו זאגסט איך גיי ס’געווארן אביסל שפעט ס’איז געווען פרשת בראשית.
מער נישט גיין ,איך הייב אהן א נייע וועלט ווערסטו א נייע בריאה. באמת שטייט איך האב געזען שטיין איך מיין אין חתם סופר
קין איז געווען שמח ער האט געזען א נייע קין ,האט ער איהם פארוואס טאקע קומט אויס זייער ווייניג אויס מ’זאל לערנען מיט
געפרעגט וואס איז געווארן פארוואס זעה איך דיך שמח?! די קינדערליך פרשת בראשית ,ס’קומט כמעט נישט אויס אין חדר.
האט ער איהם געענטפערט דו וויסט דען נישט טאטע ,ס’איז דא ווייל מ’קען אמאל פרעגן שאלות ,הגם מיר ווייסן אז אונז וויסן
אזא מין זאך פון נתחדש ווערן ,ס’איז דא אזא זאך ווי מ’טוט תשובה נישט ס’איז זייער קלאר ,ממילא קען איינעם אריינגיין ספיקות אין
דעמאלט ווערט מען נתחדש. קאפ ממילא קומט אויס אז מ’גייט ווייטער אויף די אנדערע סדרות.
ווען אדם הראשון האט געהערט ,אז ס’איז דא אזא זאך אז מ’ווערט ולשמחה מה זו עושה
נתחדש ,האט ער פארשטאנען ווי קען אויסקומען פאר יעדע איך וועל נאכזאגן א שטיקל מדרש א באקאנטע מדרש (מדרש רבה
איינציגסטע מענטש נתחדש צו ווערן. כ”ב י”ג) דער עולם קען עס.
אונז ווייסן ס’שטייט אין בני יששכר שבת וואס איז די גרויסקייט פון די מדרש זאגט ויצא קין לפני ה’ מהיכן יצא רבי אלחנן משמיה דרבי
שבת ,שבת איז א ענין וואס יעדע איינציגסטע איד ווערט אינגאנצען יהודה אמר יצא שמח ער איז ארויסגעגאנגען נאכדעם וואס ער האט
נתחדש ,שבת וינפש ,די גאנצע עבודה שטעלט זיך אפ ,און מ’הייבט געהרג’ט דעם ברודער ,און ער איז געווען כמעט פערטיג אינגאנצען,
אהן פון דאסניי. אדם הראשון זעהט איהם וואקן און ער האט געוואוסט אז ער איז א
ערד ליגער ,פון איהם וועט שוין קיימאל גארנישט זיין ,פון מיין קין
בריה חדשה
וועט שוין קיינמאל גארנישט זיין.
איך האב שוין נאכגעזאגט ס’שטייט פון די קדמונים ,פארדעם
און ער זעהט מיין קין’דיל דרייעט זיך שמח ,ער דרייט זיך פרייליך,
זעהט מען יעדער מאל פאר שבת איז אנגעצויגן אינדערהיים ,ס’איז
פרעגט ער איהם דו ביסט פון קאפ געפאלן ,דו דרייסט זיך שמח ,דו
א אנצועניש אינדערהיים.
ביסט געווען דו האסט געפרעגט גדול עווני מנשוא ,די אלע זאכן
ס’איז דא אפילו א סגולה אויך אז מ’זאל מאכן פאר חצות זאל שוין וואס דו האסט געהאט און דו דרייסט זיך ארום שמח?!
די גאנצע שבת זיין גרייט ,טרייבט מען אוועק אזוי.
מיינס עס ערנסט?!
שטייט אין זוהר ס’איז דא א עקסטרע פון יענע כוחות וואס
דרייען אהן ס’זאל זיין מחלוקת אינדערהיים פרייטאג ,אינדערהיים פגע בו אדם הראשון ,אמר לו ,זאג מיר מיין טייערע קין איך זעה דיין
איז אנגעצויגן. שמייכל אויף דיין פנים ,מה נעשה בדינך ,וואס איז געווארן מיט דיר.
אמר לו ,זייער קלאר מיט א מורא’דיגע פשטות ,עשיתי תשובה ,איך
ווען האבן אלע א מנוחה?! ס’ווערט שבת ס’ווערט שבת פאלט
האב געטוהן תשובה ,ונתפשרתי ,איך האב זיך מתפשר געווען מיטן
אראפ א מנוחה.
אויבערשטן איך האב תשובה געטוהן.
גוט שבת! די מאמע האט געענדיגט צו צינדן לעכט ס’ווערט
התחיל אדם הראשון ,אזוי זאגט די הייליגע מדרש ,אדם הראשון
פרייליך ,וואס איז געשעהן?!
האט זיך אנגעהויבן פאטשען אין פנים ,אמר כך הוא כוחה של
אונז ווייסן דער אויבערשטער האט באשאפן די וועלט פאר זעקס תשובה ,אזוי גרויס איז תשובה ,ואני לא הייתי יודע איך האב דאס
טעג ,יעדן פרייטאג גייט די גאנצע בריאה אריין אין א פחד ,אולי לעזט נישט געוואוסט.
זיך אויף דער וועלט ,אולי לעזט עס זיך אויף וואס דען ,און מגייט אונז מיד עמד אדם הראשון ,אדם הראשון איז אויפגעשטאנען ,ואמר
אלע מאנען לתשובה איך מיין ליום הדין. מזמור שיר ליום השבת ער האט געגעבן א שריי ארויס מזמור
ס’קומט אבער די זמן ס’ווערט שבת זעהט מען ניין! ניין! ניין! דער שיר ליום השבת פון התרגשות ,וואס איז די ענין פון מזמור שיר
אויבערשטער האט עס מחדש געווען נאכאמאל ,ס’איז דא א נייע ליום השבת?!
אנהייב יעדער קען אריינגיין ,יעדער קען ווערן א איש שמח יעדער אדם הראשון איז נתרגש געווארן ,ער האט געזען די אלע זאכן וואס
קען ווערן א פרייליכע מענטש נאכאמאל. איז דא וואס איז די ענין פון דעם?!
יחדשהו הקדוש ברוך הוא עלינו אין שום יאוש בעולם כלל
דאס האט אדם הראשון געזען ,ער האט געזען אז קין איז שמח ,איז דער ענין פון דעם איז אזוי ,אדם הראשון איז דורך א תקופה אין
מיד האט ער געזאגט מזמור שיר ליום השבת. לעבן ,ער איז דורך א תקופה וואס ער האט געהאט אלעס.
באשעפער איך דאנק דיר ס’איז דא די יום השבת. מיר האבן שוין גערעדט פון דעם עטליכע מאל מ’דארף דערפון רעדן.
איז ממילא א דבר המובן מאיליו ,יעדער איינער פארשטייט אליין די אדם הראשון האט גארנישט געפעלט ,אדם הראשון איין זאך האט
שבת איז נישט געמאכט געווארן צו עסן מארשמלאס און קידושים, אים דער אויבערשטער געזאגט ,פון דער עץ הדעת פון דעם זאלסטו
טרינקען ברוינפן ,נישט דאס איז שבת! נישט עסן ,טאמער גייסטו עסן גייסטו ענדיגן דיין געשעפט.
שבת איז א ענין ,ווען א טאטע ווייסט ס’קומט א שבת ,איך גיי אדם הראשון האט דער אויבערשטער צוגעשטעלט א חוה ס’איז
מיך אוועק זעצן מיט מיינע קינדער ,און מ’איז זיך מכין מיט א געווען א געוואלדיגע זאך ,און ער איז דורך געפאלן ער איז יא דורך
שטיקל הכנה. געפאלן ,ק”ל שנה האט ער זיך פורש געווען מאשתו.
יעדער איינער אפאר טעג פאר שבת גיי קוק א אינטערסאנטע זאך, ער האט געמיינט ס’איז פערטיג ,ער האט געמיינט אויב בין איך
קוק א אינטערסאנטע תורה ,קוק א אינטערסאנטע מעשה ,זעהסט דורכגעפאלן מיט אזא עבירה ,דער אויבערשטער האט מיר געגעבן די
און ער איז אנגעגאנגען און אנגעגאנגען און אנגעגאנגען ,ביז די עפעס א מעשה פון צדיקים ,לייג עס אוועק ,שבת גיי איך פארציילן
מבול איז געקומען און די תיבה איז געווען ,אונז ווייסן אין די תורה פאר מיינע קינדער.
וימח את כל היקום אלעס האט זיך געענדיגט. האסט געהערט עפעס א שיינע ניגון א אלטע ניגון לייג עס אוועק,
אפילו פעם אחת שבת וועל איך עס זינגן פאר מיינע קינדער ,גייט די שבת אריין אין די
זאגט די זוהר הקדוש ,ווען נח זאל איינמאל אין די הונדערט ביינער ווערט א חדשות ווערט ער נתחדש.
צוואנציג יאר ווען דו ביסט געשטאנען אין די היצן אין די קעלט רעיא שטיא
אין די רעגן אין די שניי ,ווען מענטשן זענען געקומען צו דיר רעדן ממילא דאס איז די ענין פון שבת וואס איז דא.
זאלסטו איינמאל אויפהייבן די הענט און זאגן הייליגע באשעפער ,דו אבער באמת דארפן אונז איין זאך וויסן ,איך וויל מיט דעם מסיים
זעהסט דיין צורודערט פאלק ,הצל ראטעווע זיי ,ברענג נישט די מבול. זיין די שיעור ,איך וועל מסיים זיין די שיעור אונז דארפן וויסן די
איינמאל ער זאל עס טוהן ,וואלט מען געווארן געראטעוועט איין געוואלדיגע כוחות וואס מיר האבן.
איינציגסטע מאל ,און נח האט עס נישט געטוהן ,אויף דעם האט דער איך וועל נאכזאגן א זוהר חדש ,ס’שטייט אין זוהר הקדוש ,ברענגט
אויבערשטער געהאט א טענה צו נח. ער דארטן אז ווען נח איז ארויס פון די תיבה און ער האט געזעהן אז
דו וויינסט! פארוואס האסטו נישט איינמאל מתפלל געווען?! די וועלט איז געווארן חרוב ,די וועלט איז געווארן חרוב!
אה! ממש נעבעך! אוי וויי! האט ער אנגעהויבן וויינען האט איהם דער אויבערשטער
וואס פאר א לימוד איז דאס פאר אונז ,אסאך מאל ווערט מען געזאגט ,נאכאמאל איך זאג נאר נאך ווערטער ,רעיא שטיא ,די
מיואש ,מ’זעהט א זאך מ’זאגט ניטאמאל תהילים אויף דער זאך. נארישע פאסטוך ,למה לא התפללת עליהם ,פארוואס האסטו נישט
געדאווענט פאר דיין דור.
די מענטש איז צוקלאפט ,דער שאדן וואס איך האב געהאט
ס’זעהט מער קיינמאל נישט אויס ווי איך קען דאס ראטעווען. איר זענט פאררוקט?!
מ’הערט נעבעך איינער האט באקומען סטעיזש פיר קענסער, איז לאמיר פארשטיין וואס איז געווען ,נח א איש תמים צדיק היה
ניטאמאל זאגסטו א קפיטל תהילים ,האסט שוין מחליט געווען דאס בדורותיו ,הונדערט צוואנציג יאר שטייט ער ,א אלטע איד מיט א
איז ,פערטיג די גייסט נישט מער אריין חלילה וחס! ווייסע בארד קיין ווייסע בארד האט ער נאכנישט געהאט ,ס’איז
ס’קומט די מנהל ,די רבי ,ער זעצט זיך מיט דיר אוועק און זאגט נישט געווען קיין ווייסע בארד.
דיר אין פנים אריין ,דיין קינד האט א פארשטאפטע קאפ ,גארנישט אבער א אלטע איד שטייט ,מיט א האמער מיט א זעג א סוזו
גייט נישט אריין. שטייט אויף דרייצן עוועניא ער בויעט א תיבה ,ער זעגט ,ער שניידט,
הייבסטו אהן נאר פיבערן וואס קען מען טוהן ,וועלכע ער דרילט ,יעדער וואקט איהם דורך און פרעגט איהם וואס גייט
פרייוועט טאטערינג. דא פאר?!
קען מען גיין איין תפילה צום הייליגע באשעפער איין עכטע תפילה זאגט נח ס’גייט קומען א מבול זאגט ער ,מבול הא ווי מבול וואס
אין יעדע מצב רעיא שטיא ,איין תפילה וואס מ’האט קען אזוי פיל רעדסטו נארישקייטן וועגן א מבול דו זעהסט נישט וואס דא
טוהן ,און מ’טאר זיך נישט מזלזל זיין אין די כוחות וואס מ’האט. גייט פאר?!
דא איז דא א מארק ,דא די גאסן מ’האנדעלט מ’וואנדעלט דער
אמור ואמרת!
עולם מאכט געלט אויף די סטאקס ס’איז דא איין קראך ,ס’קומט א
נח האט מזלזל געווען אין זיינע כוחות ,אויבן אין הימל האט מען
נייע פרעזידענט און נאך א פרעזידענט ,עס פארט א ווערטשאפט ,ער
געשטאנען און געווארט אויבן אין הימל.
שטייט איינמאל און ער זאגט ניין ,ס’דא א מבול.
דער מדרש זאגט ,משה רבינו זאל איינמאל מתפלל זיין ער איז
די נעקסטע טאג גייט די מענטש ווייטער ארויס ,און זעהט דער נח
געווען א כבד פה ,איינמאל מתפלל זיין ,דער אויבערשטער זאל איהם
שטייט ווייטער מיט די זעג שטייט מיט גלאו ,ער שטייט אהער ער
אויסהיילן ער זאל קענען רעדן גוט וואלט אלעס געווען פיין מ’איז
קריכט אויף א לייטער ,פרעגט ער איהם ר’ איד דארפסט א רופא,
מזלזל אין די כוחות.
איך זאל רופן !?911
לאמיר זיך צוזאמנעמען ,לאמיר פארשטיין אז דער אויבערשטער ס’גייט קומען א מבול! ס’גייט קומען א מבול! ס’ווערט דינסטאג
ווארט אויף אונזער תפילה ,אונז קענען נישט וויסן אויבן אין הימל נאכאמאל ,נעקסטע וואך זונטאג נאכאמאל ,נח שטייט ווייטער אלע
שטייט אלעס ,נו! זאג שוין זאג שוין איין קפיטל תהילים ,איין קינדער אין חדר יעדער האט שוין געוואוסט ,די אלטע טיפש נח
קפיטל תהילים. שטייט ביים קארנער ,ער בויעט א תיבה.
לאז אלעס אין דער זייט ,דאקטאר ,שמאדקער ,לייג אלעס א רגע ס’געווארן די זשאוק ,נישט נאר דאס איז געווארן די זשאוק.
אין די זייט ,זעץ דיך אוועק אמת’דיג רבש”ע דו ראטעווע מיך ,דו קינדער זענען געבוירן געווארן נייע זשענערעישענס ,די ערשטע
העלף מיך מיט א אמתדיג’קייט. זאך וואס איז געווען פאר סייט סיאינג.
נאר בשמחה יעדער איז געקומען דארטן אין די שטאט ווי נח האט געוואוינט,
זאל דער אויבערשטער אלע געבן שפע ברכה והצלחה ,מ’זאל האבן האסט שוין געזען די אלטע נער לאמיר אהין גיין זען וויאזוי ער בויעט
וואוילער לעכטיגע קינדערליך הרחבת הדעת מנוחה. די תיבה.
לאמיר אינוועסטן אין די שבתים לאמיר מאכן שיינע שבתים וועט מ’איז אהין געגאנגען האט מען געזעהן וויאזוי ער שטייט אין די
דער אויבערשטער העלפן ס’וועט זיין א עכטע התחדשות און מ’וועט היצן אין קעלט ,ער קלעבט ער ענדיגט נאך א שטאק ,ער לייגט נאך
באקומען פרישע כוחות וואס ס’קען גיין. א ביסל און יעדער וואס עס קומט צו איהם רעדן פאר יעדעם זאגט
לאמיר איין זאך וויסן ,אז אסאך מאל מאכט דער אויבערשטער ,דו ער ,ס’גייט קומען א מבול!
האסט גענומען איין וועג דער אייבשטער וויל דו זאלסט נעמען די זאגט ער דו ווייסט מיין עלטער זיידע איז דא געווען ,מיין זיידע איז
אנדערע וועג לאמיר אלעס טוהן מיט א שמייכל ,אלעס זאל זיין שמח דא געווען ,איך ווייס וויפיל יאר צוריק דו האסט איהם געזאגט די
פרייליכע מענטשן. זעלבע זאך ,דו כאפסט נישט וואס דא גייט פאר ,ס’פארט א רעדל,
זאל דער אויבערשטער אונז אלע געבן ,א לעכטיגע לעכטיגע דו קענסט אויפהערן די נארישקייטן ,ס’האט געהעריג אויסגעזעהן
ווינטער ,און מיר זאלן אלע געבענטש ווערן מיט בני חיי מזוני וואוילע ווי יא.
לעכטיגע קינדערליך מיט די גאולה שלימה במהרה בימינו אמן אזוי איז געגאנגען הונדערט צוואנציג יאר הונדערט צוואנציג יאר.
צו הערן די שיעורים אויפן טעלעפאן \ צו לאזן א מעסעדזש \ צו ספאנסערן א גליון רופט 845-777-9987
