gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

ויאמר אליהו - אידיש · Vayoimer Eliyahu - Yiddish — נח (2026-10-12)

מוציא לאור: ויאמר אליהו - אידיש · Vayoimer Eliyahu - Yiddish

שבוע: נח (2026-10-12)

ויאמר אליהו - אידיש · Vayoimer Eliyahu - Yiddish — נח (2026-10-12)

פתח את ה-PDF הורדה

‫אין‬ ‫ויאמר אליהו‬ ‫אי‬ ‫די‬ ‫ש‬ ‫ערב שב"ק פרשת‬ ‫דברי חיזוק‬ ‫נח‬ ‫באמונה ובטחון ועוד‬ ‫על פרשיות השבוע‬ ‫ו' חשון שנת תשפ"ז‬ ‫מאת הרב אלי' מאיר סמיט שליט"א‬ ‫ביהמ"ד תוס' יו"ט ירושלים ◆ ‪347-897-9968 ◆ 058-323-1459‬‬ ‫בס”ד‬ ‫יעדער מענטש דארף אריינטראכטן ווי האלט ער אין די מדת הבטחון‪,‬‬ ‫און זיך נאכקוקען צו איז ער נישט פון די וואס האלטן אויף די גאולה‪,‬‬ ‫ווייל נאר דורך בטחון אין אייבערשטען וועלן מיר זוכה זיין צו דערנענטערן די גאולה השלימה!!‬ ‫וואס די יונה האט געוויזן פאר נח מיטן ברענגען די בלעטל פון איילבירטן‪ ,‬צו זאגן‪,‬‬ ‫◆ הייסט עס כפיית טובה וואס די יונה האט געברענגט די עלה זית אין‬ ‫אז אין יעדער מצב וואס די אידן וועלן זיך געפונען אפילו אין די ביטערסטע צייט‬ ‫איר מויל צו נח??‬ ‫אזוי ווי א זית‪ ,‬זאלן זיי האפן צום אייבערשטען‪ ,‬און אזוי וועט ווערן פאר זיי לעכטיג‬ ‫שטייט אין די וואכענדיגע פרשה (ח‪ ,‬יא) ' ַוַ ָ�ָּתֹבֹ א ֵֵאָלָ יו ַַהּיֹּוֹ ָנָה ְלְ ֵֵעת ֶֶע ֶֶרב ְְו ִִה �ֵּנֵה ֲֲעֵלֵ ה‬ ‫מיט די גאולה שלימה‪.‬‬ ‫יָה ַוַ ֵ �ֵּי ַַדע ֹנ ַַֹח �ִִּכי ַַקּלּּוּ ַַה �ַַּמִיִ ם ֵֵמ ַַעל ָָה ָָא ֶֶרץ'‪ .‬דרשענען אויף דעם חז"ל (עירובין‬‫ַזַ ִיִ ת ָָט ָָרף ְ�ְּבִפִ ָ‬ ‫און דעריבער האט זי געברענגט ספיעציעל א בלעטעלע פון איילבירטן ווייל‬ ‫י"ח‪ ).‬אויף דאס ווארט 'טרף בפיה' – האט די יונה געזאגט פארן אייבערשטען‪,‬‬ ‫דאס לעכטיגקייט וואס קומט ארויס פון א זזית איז נאר דורכדעם וואס מען טוהט‬ ‫רבש"ע‪ ,‬בעסער זאל זיין מיין שפייז ביטער ווי איילבירטען אבער דורך דיינע הענט‪,‬‬ ‫איר צושטויסן און צוקוועטשען‪ ,‬דעמאלטס קומט ארויס איר גלאנץ איר שיין‬ ‫ווי איידער זיס ווי האניג אבער עס זאל ליגן אין די הענט פון מענטשן‪.‬‬ ‫און לעכטיגקייט‪ ,‬אזוי אויך אידישע קינדער וויפל מען טוהט זיי צושטויסן און‬ ‫שטעלט זיך אויף דעם הגה"ק רבי שלמה קלוגער זי"ע (חכמת התורה‪ ,‬תקפ"ג)‬ ‫צוקוועטשען ערשט דעמאלטס קומט ארויס זייער ליכטיגקייט און זיי זענען זוכה‬ ‫מען דארף צו פארשטיין די געבעט פונעם יונה פונקט אין די דאזיגע צייט ווען זי‬ ‫צו די גאולה‪.‬‬ ‫געפונט זיך נעבען נח‪ ,‬און זי ברענגט צו איהם די בלעטעלע פון איילבירט‪ ,‬איז עס‬ ‫אזוי איז אויך מרומז שפעטער אין פסוק ' ַוַ ֵ �ֵּי ַַדע ֹנ ַַֹח �ִִּכי ַַקּלּּוּ ַַה �ַַּמִיִ ם ֵֵמ ַַעל ָָה ָָא ֶֶרץ'‪,‬‬ ‫שיין צו בעטן אזא געבעט נאך דעם וואס נח פלאגט זיך א יאר צייט איר צו שפייזן‬ ‫ווייל מים ווייזט אויף די גויאישע פעלקער פון ארום‪ ,‬ווי עס שטייט אין מדרש (שיר‬ ‫צוזאמען מיט אלע באשעפענישן איינער אליינס‪ ,‬אזוי איז דארף מען פארשטיין‬ ‫השירים) אויפן פסוק ' ַַמִיִ ם ַַר ִ�ִּבים ֹל ֹא יּוְּכְ לּוּ ְלְ ַכַ ּבֹּוֹ ת ֶֶאת ָָה ַַא ֲֲה ָָבה' (שה"ש ח‪,‬ז) אלו אומות‬ ‫די חז"ל אין מדרש (תנחומא תצוה ה) וואס שטייט דארט‪ ,‬אז אזוי ווי די יונה האט‬ ‫העולם‪ .‬אנטפלעקט אונז די תורה אז נאכדעם וואס די יונה האט געוויזן אז די סוד‬ ‫געברענגט ליכטיגקייט אויף דער וועלט‪ ,‬אזוי אויך ברענגען אידן ליכטיגקייט אויף‬ ‫הגאולה ליגט אין דעם וואס אידישע קינדער וועלן זיך פארזיכערן אין אייבערשטען‬ ‫דער וועלט‪ ,‬און עס ווערט נישט ערקלערט דארט וועלכע ליכטיגקייט האט די יונה‬ ‫און וועלן זיין געוואנדן נאר אין אייבערשטען‪ ,‬דעמאלטס האט נח פארשטאנען ' �ִִּכי‬ ‫געברענגט אויף די וועלט‪ ,‬און טאמער וועט מען זאגן אז עס מיינט די עלה זית וואס‬ ‫ַַקּלּּוּ ַַה �ַַּמִיִ ם' אז אידן וועלן געראטעוועט ווערן פון די גלות און פון זיין אונטערטעניג‬ ‫זי האט געהאט אין איר מויל‪ ,‬און פון זית קומט ארויס אויל וואס טוהט באלייכטן‪,‬‬ ‫אינטער די גוים‪.‬‬ ‫דארף מען פארשטיין פארוואס האט זי געברענגט פונקט די סימן פון ליכטיגקייט‬ ‫לערנען מיר פון דעם אזז די גאנצע גאולה איז געוואנדען און די כח הבטחון‬ ‫און נישט א אנדערע סימן פון ליכטיגקייט‪.‬‬ ‫וואס די אידן וועלן האבען אין אייבערשטען‪ ,‬אזוי ווי עס ווערט געברענגט אין‬ ‫ערקלערט דער גאון‪ ,‬אזוי ווי מען טרעפט אין מדרש (בר"ר ל"ד ו) אז נח האט‬ ‫ספר הקדוש קב הישר (פרק פ"ב)‪" :‬חז"ל זאגן אונז אז אין זכות פון פיר זאכן זענען‬ ‫נישט געוואלט ארויסגיין פון די תיבה ווייל ער האט מורא געהאט טאמער וועט די‬ ‫אונזער עלטערן ארויס געגאנגען פון מצרים‪ ,‬און איינער פון די זאכן איז ווייל זיי‬ ‫אייבערשטער ברענגען נאך א מבול אויף די וועלט‪ ,‬האט ער געזאגט וויאזוי זאל‬ ‫האבען אנגעהאנגען זייער פארזיכערונג אין אייבערשטען און נישט און אנדערע‬ ‫איך ארויסגיין און בויען א וועלט און ברענגען קינדער ווען שפעטער וועט קומען א‬ ‫רעטונגען‪ ,‬און אזוי ווי דעמאלטס אין מצרים אזוי אויך וועט זיין די גאולה העתידה‪,‬‬ ‫פארפלייצונג וואס וועט ווידער פארניכטען אלעס‪ ,‬האט איהם דער אייבערשטער‬ ‫דערפאר דארף יעדער מענטש באגרייפן און אריינטראכטן ווי האלט ער אין די‬ ‫געשוואוירן אז ער וועט נישט שוין קייינמאל נישט ברענגען קיין מבול אויף די‬ ‫מדת הבטחון‪ ,‬און זיך איינווארצלען אנצוהענגען זיין פארזיכערונג נאר אין איין‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫איינציגסטען באשעפער‪ ,‬און יעדער איינער וואס איז אפגעהיטן אין די פיר זאכן‬ ‫מיט דעם קען מען אויך ערקלערן אז נח האט געהאט א שווער הארץ נאכדעם‬ ‫וועט ער זוכה זיין צוצוברענגען און צוצואיילן די גאולה העתידה במהרה בימינו ווי‬ ‫וואס ער געזעהן די אלע שווערע אומשטענדן וואס כלל ישראל וועט אריבערגיין‬ ‫ער שמועסט דארט אויס לענגערעהייט‪.‬‬ ‫במשך אלע דורות‪ ,‬האט ער געטראכט צו זיך‪ ,‬וויאזוי גיי איך יעצט בויען א וועלט‬ ‫ווי דאס הערליכע ערקלערונג פון הגה"ק דער בן איש חי זי"ע (בבן יהוידע)‬ ‫וואס דארט וועלן זיך די מענטשן פייניגען מיט שווערע צייטן‪ ,‬דעריבער אלס א‬ ‫אויף די גמרא (סנהדרין צ"ח‪ ):‬וואס זאגט‪' :‬בן דוד וועט קומען נאר נאכדעם וואס עס‬ ‫ענטפער אויף זיין צווייפל‪ ,‬האט די יונה געברענגט לעת ערב א בלעטעלע פון א‬ ‫וועט געזיכן ווערן א דג פון א קראנקע מענטש‪ ,‬און מען וועט נישט קענען געפונען‪,‬‬ ‫איילבירט‪ ,‬וואס ווייזט אויף די לעכטיגקייט וואס וועט קומען שפעטער ביי ביאת‬ ‫טייטשט ער אז דג איז מלשון 'דאגה'‪ ,‬אז עס מיינט צוזאגן אז בן דוד וועט קומען‬ ‫המשיח ווי די פסוק זאגט (זכריה יד‪ ,‬ז) ְְו ָָהָיָ ה ְלְ ֵֵעת ֶֶע ֶֶרב ִיִ ְְהֶיֶ ה אֹוֹ ר‪ ,‬און דעריבער איז‬ ‫אין אזא צייט וואס עס וועט נישט געפונען ווערן קיין דאגות ביי אידן‪ ,‬פון גרויס‬ ‫אלעס ווערד פאר דיר נח צו בויען א וועלט‪ ,‬ווייל אידן וועלן שפעטער זוכה זיין‬ ‫בטחון וואס וועט דעמאלטס הערשן ביי די אידן אויפן אייבערשטען‪ ,‬און אזוי וועט‬ ‫דעמאלטס ביי ביאת המשיח צו די גרויסע ליכטיגקייט‪.‬‬ ‫משיח זיך אנטפלעקן‪.‬‬ ‫און מיט דעם וואס זי האט געהאלטן דעם עלה של זית האט זי מרמז געוועזן‬ ‫◆ וויאזוי איז דער בעש"ט אריבער דעם טייך מיט זיין גארטל??‬ ‫אז די גאולה שלימה וועט זיין נאר נאכדעם וואס אידן וועלן זיך וועלן באשיצן נאר‬ ‫טראץ דעם וואס עס גייט ארויף אויפן אלגעמיינע אויסלייזונג וואס כלל‬ ‫דורכן אייבישטער אליין‪ ,‬ווי אין פסוק שטייט (צפניה ג‪ ,‬יב) ְְו ִִה � ְְׁש ַַא ְְר ִ�ִּתי ְְב ִִק ְְר ֵ�ֵּב ְְך ַַעם ָָעִנִי‬ ‫ישראל וועט זוכה זיין לעתיד לבוא‪ ,‬אבער אין אמת'ן איז דאס אויך געזאגט‬ ‫ָוָ ָָדל ְְו ָָחסּוּ ְ�ְּב � ֵֵׁשם ה'‪ ,‬זעהט פון דעם אז די הויפט זאך וואס וועגן דעם וועלן די אידן‬ ‫געווארען דאס זעלבע אויף די גאולה פרטית פון יעדער איינציגסטען איד אין‬ ‫איוסגעלייזט ווערן איז די ענין פון בטחון אין אייבערשטען‪ ,‬און דאס איז די סימן‬ ‫{א}‬ ‫◆ וואס איז די ענטפער פאר אזעלכע וואס פרעגן פארוואס ליידן זיי מער פון‬ ‫יעדער צייט און שווערקייט וואס ער געפונט זיך‪ ,‬און די ליכטיגקייט פונעם יונה ווערט‬ ‫אנדערע מענטשן??‬ ‫געברענגט צו יעדער איד מיט זיינע געברויכן‪ ,‬אויב נויטיגט ער זיך אין פרנסה אדער‬ ‫נאך א וויכטיגע פונקט וואס דער מענטש דארף אין זיך אריינעמען‪ ,‬אז אויך ווען‬ ‫געזונט און אויף יעדער צרה וואס זאל נישט קומען אויף קיין איד‪ ,‬אז ער זאל זיך‬ ‫דער מענטש האט שוין שטארקע אמונה אז אלעס איז באשערט פון הימל‪ ,‬קען א‬ ‫שטארקן מיט אקלארקייט און גלייבן אז נאך אביסל וועט איהם ווערן ליכטיג‪ ,‬און ער‬ ‫מענטש אריבערגיין שווערע צייטן אויף דער וועלט‪ ,‬וואס עס וועט זיך לוינען פאר זיין‬ ‫זאל נישט פארלירן זיין האפפענונג אויך אין די שווערסטע צייט זיינע‪ ,‬נאר ער זאל זיך‬ ‫נשמה און דורך די שווערקייטן טוהט ער פארעכטען פונקן פון די קדושה וואס האט‬ ‫ארויף ווארפען אויפן אייבערשטען און זיך פארזיכערן אין איהם מיט א פעסטקייט‪ ,‬אזוי‬ ‫זיך צושפרייט און קיין הייליגע ערטער‪ ,‬און דורך זיין צער ווערט עס צוריק געברענגט‬ ‫וועט ער געהאלפען ווערן מיט אשנעלקייט און ארויסגיין פון א ענגשאפטען‪.‬‬ ‫אויף איר ארט‪.‬‬ ‫אזוי ווי דוד המלך ע"ה זאגט אין תהילים ְ�'ְּב ַַטח ַ�ַּבה' ַוַ ֲֲע ֵֵׂש� ה טֹוֹ ב � ְְׁשָכָ ן ֶֶא ֶֶרץ ְּוְּר ֵֵעה‬ ‫אזוי פרעגט הגה"ק דער בן איש חי זי"ע (אין זיין ספר בן יהוידע עירובין י"ח) פארוואס‬ ‫ֱֱאמּוָּנָה‪ְְ .‬ו ִִה ְְת ַַע �ַּנַג ַַעל ה' ְְוִיִ ֶ�ֶּתן ְלְ ָָך ִִמ � ְְׁש ֲֲאֹל ֹת ִלִ ֶ�ֶּב ָָך'‪ ,‬וויבאלד ער האט געהאט א שטארקן‬ ‫האט די יונה צוגעגליכן דאס שווערקייט אין פרנסה צו די ביטערקייט פון א איילבירט‬ ‫אמונה אין אייבערשטען אז אלעס וואס ער מאכט איז נאר חסדים‪ ,‬דערפאר האט ער זיך‬ ‫און נישט צו קיין אנדערן ביטערקייט‪,‬‬ ‫שוין פון יעצט געקענט פרייען וויסנדיג אז דער אייבערשטער מאכט יעצט מיט איהם‬ ‫נאר גוטס‪ ,‬און דורך די גרויסע אמונה ענדיגט ער צו ְ'ְו ִִה ְְת ַַע �ַּנַג ַַעל ה' ְְוִיִ ֶ�ֶּתן ְלְ ָָך ִִמ � ְְׁש ֲֲאֹל ֹת‬ ‫ערקלערט ער די כוונה מיט א משל‪ ,‬צו צוויי ברודערס וואס האבן זיך‬ ‫ִלִ ֶ�ֶּב ָָך' שוין פון יעצט בעת די שווערקייט קען ער זיך פרייען‪.‬‬ ‫באשעפטיגט פאר פרנסה‪ ,‬איינער האט געארבעט אין א שמעלצעריי פון גאלד און‬ ‫זילבער‪ ,‬און ער האט געארבעט ביטער שווער און אסאך שעות יעדן טאג‪ ,‬צוליב וואס‬ ‫אזוי זאגט עדות דער הייליגע דגל מחנה אפרים זי"ע (אין זיין ספר פרשת וישלח)‬ ‫עס ברענגט נישט אריין צופיל געלט צו שפייזן זיין גרויסן משפחה‪ ,‬האט ער געדארפט‬ ‫ווען א ברענגט א געוואלדיגע עובדא וואס איז געשעהן מיט זיין זיידע דער אור שבעת‬ ‫אוועקגעבן מערערע צייט פונעם טאג פאר די ארבעט‪ ,‬וואס אלעס צוזאמען האט ער‬ ‫הימים דער הייליגע בעש"ט‪ ,‬און אזוי שרייבט ער דארט‪" :‬עס האט מיר דערציילט‬ ‫פארדינט יעדן טאג צוויי דינרים פון זילבער‪.‬‬ ‫מיין זיידע זי"ע זלה"ה (‪-‬דער בעש"ט‪ ‬הק')‪ ,‬אז איין מאל איז אריבער די טייך‬ ‫נעסטער אן קיין שום � ֵֵׁשם‪ ,‬נאר ער האט ארויפגעלייגט אויפן וואסער זיין גארטל און‬ ‫קעגן דעם האט דער צווייטע ברודער געארבעט מיט אויס‬ ‫איז אריבער‪ ,‬און דאס האט ער געטוהן מיט א גרויסן אמונה און אזוי איז ער אריבער"‪.‬‬ ‫סארטירן און צופאסן טייערע דיאמאנטן און פערל שטיינער‪ ,‬וואס האט‬ ‫געפאדערט פון איהם צו ארבעטן יעדן טאג נאר דריי שעה און געוויס‬ ‫ענדליך צו דעם שטייט אויך אין ספר עוד מאור ושמש (רמזי‬ ‫אויך א לייכטערע און ריינע ארבעט פון זיין ברודער‪ ,‬און האט פארדינט‬ ‫יום א' של סוכות ד"ה או יאמר ישמעו וכו') ווי ער שרייבט‪" :‬איך האב געהערט‬ ‫יעדן טאג א פאר גאלדענע דינרים אן זיך דארפן פלאגן‪,‬‬ ‫"‪...‬איך האב‬ ‫פון הרה"ק אבדק"ק נשחיז זצוק"ל (‪ -‬רבי מרדכי מנעשכיז זי"ע)‬ ‫איז דער ברודער די שמעלצער געגאנגען צו א חכם און זיך‬ ‫געהערט פון הרה"ק‬ ‫אז דורך אמונה קען א מענטש מחיה מתים זיין און איבערדרייען‬ ‫אויסגעוויינט זיין שווער הארץ‪ ,‬וויאזוי קען דאס זיין‪ ,‬מיר זענען ביידע‬ ‫אבדק"ק נשחיז‬ ‫זילבער צו גאלד און פארענדערן די וועגן פון די טבע‪ ,‬אזוי אויך דער‬ ‫וואס האט אמת'דיגע אמונה האט נישט קיין מורא פון קיין שום זאך‬ ‫קינדער פון איין טאטע‪ ,‬אויב אונזער פרנסה איז און זכות פון די עלטערן‬ ‫זצוק"ל אז דורך‬ ‫דארף מיר אויך גיין לייכט די ארבעט‪ ,‬און פארוואס דארף איך מיר מער‬ ‫אויף די וועלט און גארנישט קען איהם נישט שאטן‪ ,‬ווייל אמונה איז‬ ‫אמונה קען א מענטש‬ ‫טייטש פון אויפציען ווי עס שטייט 'ָוָ ֶֶא ְְהֶיֶ ה ֶֶאְצְ לֹוֹ ָָאמֹוֹ ן' (משלי ח‪ ,‬ל) א‬ ‫פלאגן פון מיין ברודער‪ ,‬און אויב איז עס באשערט לויט אונזער אייגענע‬ ‫מחיה מתים זיין‬ ‫לשון פון 'המשכה'‪ ,‬ווייל מיט אמונה קען דער מענטש ברענגען אויף‬ ‫זכותים‪ ,‬האב איך דאך מער מעשים טובים פון מיין ברודער‪.‬‬ ‫און איבערדרייען‬ ‫זיך געטליכקייט"‪.‬‬ ‫האט איהם דער חכם געענטפערט‪ ,‬מיין טייער קינד‪ ,‬די זעהסט‬ ‫זילבער צו גאלד און‬ ‫◆ קען דען זיין אז נח איז געווען שוואך אין אמונה??‬ ‫נאר די פארדינסט וואס דיין ברודער פארדינט מער פון דיר אין עולם‬ ‫הזה‪ ,‬אבער די קענסט נישט זעהן די פארדינסט אין די רוחיות'דיגע‬ ‫פארענדערן די טבע‪,‬‬ ‫ווי עס ווערט ערקלערט און אסאך חסידישע ספרים די ענין אויף א‬ ‫טייל‪ ,‬וויסן זאלסטו‪ ,‬אז דורך די פלאגעניש וואס דער מענטש מוטשעט‬ ‫אזוי אויך דער וואס‬ ‫העכערן און טיפערן פארנעם‪ ,‬אז דורך אמונה טוהט מען אויפטוהן אויבן‬ ‫זיך מיט פרנסה און דאס גלייכן‪ ,‬מאכט ער מיט דעם גרויסע זאכן אין‬ ‫האט אמת'דיגע אמונה‬ ‫אין הימל אז עס זאל זיך טוישן זאכן פון איר שטייגער און אראפברענגען‬ ‫די רוחניות'דיגע טיילן‪ ,‬און פארעכט די ניצוצי הקדושה וואס זענן‬ ‫האט נישט קיין מורא‬ ‫אויף די וועלט בפועל ממש‪.‬‬ ‫פארכאפט אין פאלשע ערטער‪ ,‬און לויט די שווערקייט פון די ארבעט‬ ‫פון קיין שום זאך אויף‬ ‫איינס פון די ביישפילן שטייט אין ספר אוהב ישראל פון‬ ‫אזוי פארדינט ער אסאך מער אויבן אין עולם הבא‪ ,‬דערפאר דארפסטו‬ ‫די וועלט און גארנישט‬ ‫הרה"ק דער אפטא רב זי"ע אין נאמען פון הרה"ק רבי ר' מיכל'ע‬ ‫זיין צופרידן מיט דיין ארבעט אומעטום‪ ,‬ווייל עס ווארט דיר אפ דיין‬ ‫קען איהם נישט שאטן‪,‬‬ ‫פון זלאטשוב זי"ע‪ ,‬די וואכענדיגע פרשה פרשת נח אויפן פסוק ' ַוַ ָ �ָּיֹבֹ א‬ ‫גרויסן חלק אויף א אנדערן פלאץ‪.‬‬ ‫ווייל מיט אמונה‬ ‫ֹנ ַַֹח וכו' ִִמ � ְְּפֵנֵי ֵֵמי ַַה �ַַּמּבּּוּל'‪ ,‬שטייט דארט אזוי‪" :‬רש"י טוהט ערקלערן‬ ‫און דאס שטימט זייער גוט מיט די ווערטער פון חז"ל (שמו"ר לו‪ ,‬א)‬ ‫אז נח איז געווען פון די שוואכע מענטשן אין אמונה‪ ,‬דארף מען דאך‬ ‫וואס טוהן צוגלייכן אידן צו איילבירטען אזוי ווי עס שטייט (ירמיה יא‪ ,‬טז)‬ ‫קען דער מענטש‬ ‫פארשטיין וויאזוי קען מען חושד זיין דעם צדיק נח אז ער האט געהאט‬ ‫' ַזַ ִיִ ת ַַר ֲֲעָנָן ְיְ ֵפֵ ה ְפְ ִִרי ֹתֹ ַַאר ָָק ָָרא ה' � ְְׁש ֵֵמ ְְך'‪ ,‬ווייל אזוי ווי א איילבירט נעמט‬ ‫ברענגען אויף זיך‬ ‫א פעלער אין זיין אמונה אין אייבערשטען‪ ,‬נאר זעהט מיר אויס די פשט‪,‬‬ ‫נישט ארויס די שמן נאר דורך דעם וואס מען צומאלט איר און מען‬ ‫געטליכקייט‪"...‬‬ ‫אז אין אמונה איז דא צוויי ערקלערונגען‪ ,‬איינס די נארמאלע פשט אז‬ ‫קוועטשט איר‪ ,‬אזוי אויך אידן טוהן באלייכטן דורך דעם וואס זיי ווערן‬ ‫מען גלייבט אז עס וועט אזוי זיין‪ ,‬די צווייטע פשט איז א לשון פון‬ ‫צודריקט און צוקוועטשט מיט יסורים וואס קומט אויף זיי‪.‬‬ ‫אויפציען ווי עס שטייט ' ַוַ ְיְ ִִהי ֹא ֵֵֹמן ֶֶאת ֲֲה ַַד �ָָּסה'‪ ,‬און די פשט איז אז דורך‬ ‫פארשטייט מען יעצט זייער גוט וואס די יונה האט געזאגט ווען זי איז צוריק‬ ‫אמונה באקומט מען א כח צו אראפשלעפען די זאך פון איר פלאץ און‬ ‫געקומען צו די תיבה 'מוטב יהיו מזונותי מרורין כזית'‪ ,‬ווייל אזוי ווי איילבירטען נעמען‬ ‫איר שטייגער‪ ,‬און צוזיך ברענגען‪.‬‬ ‫ארויס זייען אויל נאר נאכן ווערן צוקוועטשט און צודריקט‪ ,‬די זעלבע איז ווען א‬ ‫דעריבער‪ ,‬נח הצדיק איז זיכער געווען א מאמין מיטן גרעסטען מאס אמונה‪,‬‬ ‫מענטש פלאגט זיך אויף פרנסה און ווערט פארשווארצט פון די ארבעט‪ ,‬טוהט ער אויף‬ ‫און ווען דער אייבערשטער האט איהם געזאגט אז ער גייט ברענגען א מבול האט ער‬ ‫מיט דעם אז ער ווערט ריין און לויטער און ברענגט ארויס פון זיך די שיין פון זיין נשמה‪.‬‬ ‫געגלייבט מיטן גאנצען הארץ‪ ,‬און דערפאר וואס ער האט געוויסט אז ער האט א גאנצע‬ ‫און דאס איז א געוואלדיגע חיזוק פאר יעדער מענטש וואס ארבעט שווער פאר‬ ‫אמונה אין די אייבערשטער'ס ווערטער‪ ,‬האט ער מורא געהאט אז דורך זיין שטארקן‬ ‫זיין שפייז‪ ,‬טראץ דעם וואס א מענטש דארף דאווענען און בעטן ביים אייבערשטען‪,‬‬ ‫אמונה וועט ער צוברענגען און זיין שולדיג אז עס וועט מוזן טאקע קומען די מבול אויפן‬ ‫אז ער זאל אפגעהיטן ווערן פון א שוווער לעבן צער און דחקות‪ ,‬אבער פון די אנדערע‬ ‫וועלט‪ ,‬דעריבער האט ער דעזוכט עצות וויאזוי צו פארמינערן זיין אנטווארטליכקייט‬ ‫זייט דארף ער זיך פרייען אז אויב איז יא באשערט א שווערקייט אין פרנסה אדער א‬ ‫און זאל נישט זיין וואס האט פאראורזאכט די מבול אויפן וועלט‪ ,‬דאס מיינט רש"י‬ ‫שווערקייט מיט אויפציען קינדער אדער יסורים ח"ו און דאס גלייכן‪ ,‬זאל ער וויסן אז‬ ‫הקדוש צו זאגן 'מקטני אמנה היה' אז וועגן ער איז געווען א שטארקע מאמין אין‬ ‫דאס אלעס וועט איז נאר א פארדינסט און עס וועט איהם קומען צונוץ אויפגעהויבן צו‬ ‫אייבערשטען דעריבער האט ער מורא געהאט צו גלייבן מיטן גאנצקייט אזוי ווי זיין‬ ‫ווערן למעלות רמות‪.‬‬ ‫שטייגער‪ ,‬ווייל אפשר דורך דעם וועט טאקע קומען די מבול אויפן וועלט"‪.‬‬ ‫{ב}‬