צום פינטל - אידיש · Tzim Pintel - Yiddish — נח (2026-10-12)

צום פינטל · פרשת נח תשפ״ז · גליון ר״א
די אייגענע תיבה
אריינקומען אין זיך
ווי ער מוז ווייטער טראכטן דערפון .ווען ער דערמאנט זיך אין אין פרשת נח לערנט מען פון די 'תיבה' אין א וועלט וואס
דעם פשוטן כוח ,עפנט זיך אביסל פלאץ ,ער כאפט די געבוי איז פארפלייצט .אינדרויסן שטייגן די וואסערן ,און אינעווייניג
פונעם מענטש ,מקשר צו זיין און אפלאזן. אין דער תיבה ווערט דאס לעבן אפגעהיטן .די תיבה האט
גרעניצן ,זי האט א אינעווייניג ,א פלאץ וואו מ'קען
איך שטיי פאר דיר
אריינקומען' .תיבת נח' אין די ספרים הקדושים איז א משל
מען קען דאס שפירן בשעת' דאווענען .א מענטש שטייט אויף אלעס וואס מ'קומט אריין אין דעם אינגאנצן' .תיבה'
פאר השם יתברך ,אבער זיין נפש האלט נאך אן זיין מיינט אויך א ווארט ,א ווארט פון תורה און תפלה וואס
ארבעטער .ער ציט אים ער זאל טון אזוי און אזוי ,אין זיין מוח מ'קומט אריין אין דעם אינגאנצן .״בא אתה וכל ביתך אל
ענטפערט ער אויף זיינע טענות ,ער טראכט ווי צו ברענגען התבה״ .דער מענטש דארף אריינקומען אינגאנצן אין די
אים צו טון וואס ער וויל .דער ארבעטער איז נישט דא ,דאך ווערטער פון תורה ותפלה (בעל שם טוב על התורה ,פרשת
האט ער א גאר א שטארקע אחיזה אין אים .דער מענטש נח ,בענין ״צהר תעשה לתבה״).
שפירט די משיכה ,ווי ער וואלט יעצט געשטאנען פנים אל
א מענטש זאגט די ווערטער פון תפילה ,אבער ער אליין
פנים מיטן ארבעטער און פרובירט אים צו פירן.
איז פארכאפט אין אנדערע פלעצער .זיין מויל איז דא ,אבער
דערנאך קומט די משיכה צו נייעס ,חדשות .ער וויל וויסן זיינע כוחות זענען צעשפרייט צווישן זיינע געשעפטן און
וואס איז געשען ,וואס מען זאגט און וואס וועט זיין ווייטער. דאגות .כדי אריינצוקומען אין די ווערטער ,דארף ער קודם
דערנאך קומט די דאגה פאר די קינדער :ווי וועט זיך דער א אריינקומען אין זיך אליין .זיך צוזאמנעמען ,געבן אביסל
עצה געבן ,און וואס וועט זיין מיטן צווייטן? יעדע זאך ציט .עס פלאץ צווישן זיך און צווישן זיין ארום ,נאכדעם וועט ער
איז דא אהבה ,אחריות ,פחד ,מחשבות וואס לויפן פון זיך קענען נעמען דעם זיך ,און אריינברענגן אין די ווערטער
אליין .ער שטייט אינעם דאווענען ,און אריין.
זיין גאנץ לעבן קומט מיט אים און
דער מענטש איז מקושר א גאנצע
כאפט אים אן פון אלע זייטן.
צייט מיט זיין ארום .ער הערט מענטשן,
און ,מיטאמאל ,פאר א רגע ,געבט ער זעט וואס טוט זיך ,זארגט פאר
אלעס א לאז אפ .ער לאזט אפ דעם משפחה ,ארבעט ,פרנסה .יעדע זאך
ארבעטער ,די נייעס ,די דאגות און די וואס קומט אריין ,נעמט א פלאץ
חשבונות .ער דארף נישט יעצט מסדר אינעם נפש .די נפש איז א גאנצע צייט
זיין .פאר א רגע נעמט ער צוזאם זיינע מקושר צו זאכן ארום ארום .צומאל
כוחות :איך בין דא .פון דעם פלאץ שפירט מען ווי שטארק א זאך כאפט
ווענדט איך זיך צו דיר :רבונו של עולם, אן דעם מענטש .ווי שטארק א זאך
איך שטיי פאר דיר .אלעס איז נאך דא, נעמט ארום .צומאל איז עס עטליכע זאכן .צומאל
מ'דארף זיך נאך אפגעבן מיט זיי .אבער אין דעם רגע לאז באמערקט מען אפילו נישט ווי די נפש גייט פון איין פלאץ צום
איך אלעס אפ ,איך לאז אויס מיין אחיזה אין זיי .אין די נפש צווייטן ,און טראגט מיט זיך טיפע קשרים צו די ארום .אפילו
ווערט אביסל פלאץ צו שטיין פאר השם יתברך. ווען ער איז שוין ערגעץ אנדערש ,בלייבט ער פארבונדן מיט
א רגע שפעטער קומט אלעס צוריק און פארפלייצט אים. וואס ס'איז געווען פריער.
די מחשבות גייען צוריק צום ארבעטער ,די דאגות פון די ס'איז דא א פשוטע כוח :געבן פלאץ צווישן איין זאך און די
קינדער קומען ארויף ,ער ווערט ווידער געצויגן צו אלעס צווייטער .צווישן זיך און די סביבה .צווישן דעם 'איך' ,און די
וואס האט אים פארנומען פריער .און ,ווידער ,פאר א רגע זאכן מיט וואס איך בין פארנומען .איך קען זיך פארבינדן מיט
געבט ער א לאז אפ אלעס :איך שטיי פאר דיר .אזוי איז די זיי ,נעמען אחריות ,געבן פון מיינע כוחות .אבער איך קען
סדר התפילה .ער געבט זיך א כאפ און לאזט אלעס אפ פאר אויך פאר א וויילע זיי אפלאזן .די זאך איז נאך דא ,אבער
א רגע .נאכדעם ווערט ער נאכאמאל פארפלייצט ,און יעצט לאז איך אפ מיין אחיזה דערין .יעצט קען איך
דערנאך ווידער צוריק .יעדע צוריקקומען איז א ממשות. דערקענען וואו איך בין ,און אויסוועלן צו וואס זיך צו ווענדן.
אפילו עס האט געדויערט נאר א רגע ,אין דעם רגע איז ער
מ'זעט א קליין קינד אנכאפן א זאך און אפלאזן ,זיך ווענדן
געווען דא און האט זיך געוואנדן צו השם יתברך.
צו זיין מאמע און דערנאך צו עפעס אנדערש .ער באגעגנט
אמאל טראכט דער מענטש ,אז אויב אלעס איז צוריק, וואס עס איז ארום אים ,קומט נענטער ,ער איז זיך מקשר,
האט ער גארנישט אויפגעטון .אבער דאס צוריקקומען אליין און גייט צו די נעקסטע זאך .דורך די פשוטע באגעגענישן
ווייזט אז ס'איז דא אין אים א פלאץ וואו ער קען צוריקקומען. בויט זיך ביי אים אויף די הכרה פון זיין זיך ,און זיין סביבה .ער
ער הייבט אן דערקענען די תנועות הנפש :יעצט בין איך לערנט זיך צו אונטערשיידן צווישן זאכן ,אונטערשיידן צווישן
פארכאפט ,און יעצט לאז איך אפ .ער דארף נישט ווארטן ביז זיין זיך און זיין ארום .און מיט דער צייט אויך פארשטיין די
זיין גאנץ לעבן ווערט מסודר כדי צו שטיין בתפילה .אינמיטן ווערטער מיט וואס מען רופט זיי.
אלעס ,קען ער פאר א רגע אפלאזן ,קומען צו זיך און זיך
ווען דער מענטש ווערט עלטער ,ווערט אלעס מער
ווענדן צו השם יתברך.
קאמפליצירט .ער האט מחשבות ,ידיעות ,תפקידים און
אריינקומען אין א גאנצע וועלט דאגות ,און עס ווערט שווערער צו זען דעם פשוטן שורש
און אזוי קומט מען אריין אין די ווערטער' ,בא אל התיבה'. אונטער אלעם .אבער אויך יעצט איז זיין נפש זיך מקשר און
איידער מ'קען אריינקומען אין די ווערטער פון תפילה ,דארף לאזט אפ ,קומט נענטער און טרעט צוריק .צומאל בלייבט
מען קודם צוריקקומען צו זיך .ווען דער מענטש איז פארכאפט אין עפעס און קען עס נישט אפלאזן .ער שפירט
עמוד 1
צום פינטל · פרשת נח תשפ״ז · גליון ר״א
געפינט דעם טעות און מ'פרובירט אוועקצושטעלן די זאך ווי צעשפרייט צווישן אסאך זאכן ,איז שווער צו אריינלייגן דעם
עס דארף צו זיין. זיך אין די ווערטער .ווען ער נעמט זיך צוזאמען ,קען ער
ער שפאצירט אין די וועלטן פון תשובה .אזא ריזיגע תשובה נעמען דעם זיך ,מיט זיין דעת און הרגש ,און אריינברענגן אין
וועלט האט דער אייבישטער באשאפן .א מתנה פארן מענטש די תיבות .ער הייבט אן שפירן ווי ברייט יעדע ווארט איז .ווי
א מעגליכקייט צוריקצוקומען פון יעדע זאך .נאך התרחקות, יעדע ווארט איז וועלטן ,ער שפאצירט אריין אין זיי ,ער
קען קומען התקרבות .נאך רגילות ,קען מען זיך אויס מרגיל שפירט וויפיל לעבן עס ליגט דערין.
זיין .ס'איז פון יעדע זאך דא א מהלך פון צוריק .אזא ״אתה חונן לאדם דעת״ ,פאר א רגע שפירט ער די דעת
מעכטיגע זאך האט דער אייבישטער באשאפן אין זיין בריאה. פון די בריאה .די וועלט לעבט אויף דעת .א בריאה נפלאה,
פון די ריזיגע וועלט פון תשובה ,דאווען איך ארויס אויף מיין א ריזיגע עולם וואס הייסט דעת .מענטשן פארשטייען,
תשובה .בגשמיות ולהבדיל אלפי הבדלות ברוחניות. מענטשן זענען מבדיל ,מ'וועגט אפ ,מ'איז שוקל ,און
אזוי הייבט מען אן שפירן אז א ווארט ,א תיבה ,איז א מ'באשליסט .איינער האט די זכיה אז זיין דעת ווערט נתגלה
גאנצע וועלט .א ענין וואס לעבט און ארבעט אין אלעס, אין בית מדרש .א צווייטער אינדערהיים .דער דריטער ביי זיין
אלע צעשפרייטע חלקים נעמען זיך צוזאם צו איין גרויסער פרנסה .א בעל מלאכה זעט וואו עפעס שטייט נישט ווי עס
בריאה .די תיבה פון תפילה ווערט א ברייטער פלאץ פאר זיין דארף צו זיין .איינער הערט אויס זיין חבר און פארשטייט וואס
נפש ,א פלאץ וואו ער קען אריינקומען און שטיין פאר השם ער וויל .די דעת שטעלט אוועק דאס לעבן פונעם מענטש.
יתברך. ער זעט א הויז וואס ווערט געבויט ,א וועג וואס ווערט
און צומאל איז ער אינדערווייניג נאר פאר א רגע .די געמאכט ,און סחורה וואס גייט פון איין פלאץ צום צווייטן.
ברייטקייט אין די ווארט עפנט זיך פאר אים .דערנאך קומען וויפיל מחשבה און פארשטאנד ליגט אין יעדע זאך .אפילו אין
די דאגות צוריק ,און מ'פליט צוריק ארויס .און ,ער לאזט זיי א פשוטער פעולה ליגט אזויפיל דעת :דער מענטש ווייסט
ווידער אפ ,נעמט זיך ווידער צוזאם ,קומט צוריק צו וואס זיין וואס אנצוכאפן ,וואו עס אראפצולייגן ,ווען אנצוהייבן און ווען
מויל זאגט .די עבודה קען זיך איבערחזרן אסאך מאל אין איין אויפצוהערן .אין דעם רגע ממש ,איבער דער גאנצער וועלט,
תפילה .יעדעס מאל איז דא א נייע אריינקומען ,לויט זיין כוח לעבן די גאנצע מענטשהייט מיט די דאזיגע ריזיגע מתנה וואס
אין יענעם רגע .אמאל שפירט ער אסאך ,און אמאל איז דא הייסט דעת .ער שפאצירט אין די בריאה פון דעת וואס השם
נאר א פשוטע פנייה :רבונו של עולם ,איך שטיי פאר דיר. יתברך האט געגעבן אין דער וועלט .און פון דארט איז ער
מתפלל פאר דעת.
געבן פלאץ אינעם לעבן
אלע צעשפרייטע זאכן הייבן אן זיך צוזאמצונעמען.
דער זעלבער כוח רירט אויך אן דאס איבעריגע לעבן .ער לערנען ,פירן א שטוב ,מלאכה ,מסחר ,אלעס ווערט איין
קומט אהיים נאך דער ארבעט .זיין גוף איז אינדערווייניג אין גרויסע ענין וואס הייסט 'דעת' .ער שפירט די דעת וואס
שטוב ,אבער ער איז נאך אינדרויסן אין די געשעפטן .זיין פארשפרייט זיך אינעם לעבן פון דער וועלט ,ביי יעדן לויט זיין
משפחה רעדט צו אים ,און ער הערט די טענות און חשבונות ענין .מיט דעם הרגש זאגט ער ״אתה חונן לאדם דעת״ .דו
וואס פארפלייצן אים פון אינדרויסן .דא דארף מען אביסל גיבסט דאס אלעס .יעצט האט די תיבה ״דעת״ א ברייטקייט
פלאץ .ער טיילט זיך אפ ,ער לייגט אוועק פאר א רגע זיינע אין זיין נפש .ער קומט אריין דערין און בעט אויך זיין אייגענעם
געשעפטן :יעצט בין איך אין שטוב .מיין משפחה איז דא ,דא חלק אין דער גרויסער מתנה.
וויל איך זיין.
ער זאגט 'השיבנו' ,ער קומט צו תשובה ,ער שפירט עס
צווישן איין באגעגעניש און דער צווייטער .ער האט זיך פאר א ריזיגע מציאות ,א ריזיגע וועלט .נישט נאר אין
אויסגעטענה׳ט מיט א קינד ,יעצט קומט א צווייטע קינד. רוחניות .אלעס וואס קומט צוריק צו פאררעכטן .ווי ריזיג איז
אויב ער האלט נאך דעם ערשטן כעס ,באגעגנט ער דעם דאס אין די גאנצע בריאה .איינער האט געמאכט עפעס וואס
צווייטן דורך דעם ערשטן .געב אביסל פלאץ ,קום צוריק צו איז נישט גוט אויסגעקומען ,ער גייט צוריק זיך מתבונן זיין .דא
זיך ,און זע ווער עס שטייט יעצט פאר דיר .אין וועמענס האט ער נישט ריכטיג פארשטאנען ,דא האט ער זיך צו
וועלט קומסטו יעצט אריין .ער הערט די צער פון א חבר .ער שטארק געאיילט ,און דא איז ער נישט געווען גענוג נזהר .ער
קומט נענטער ,ער שפירט מיט ,אבער ער האלט זיך אין זיין לערנט זיך פון ניסיון חיים ,ער ענדערט זיך פון יעצט און
אייגענע תיבה .ער האלט זיך א פלאץ פון וואו ער קען ווייטער .איבעראל גייען מענטשן צוריק צו זייערע מעשים,
טראכטן ווי צו העלפן .דער פלאץ גיט אים כוח צו זיין נאנט דערקענען וואס ס'דארף א תיקון און פרובירן צו טון בעסער.
און זיך פירן מיט דעת. תשובה איז וועלטן ,ער שפאצירט ממש אריין אין תשובה
דאס לערנט מען זיך פון די תיבה ביי די מבול .אין א וועלט אריין.
וואס שטראמט ארום אונז ,האט דער מענטש א כוח צו בויען מען זעט דאס ביים בויען ,מסחר ,ביים פירן א שטוב .נאך
אן אינערליכע פלאץ און צוריקקומען אהין .ער איז זיך מקשר א מלחמה .ביי אלעס .מ'גייט צוריק ,מ'קוקט וואו מען איז
מיט זיין סביבה ,און לאזט איר אפ פאר א וויילע ,כדי זיך נישט געווען גענוג נזהר ,וואס מען האט נישט געזען און וואס
צוזאמצונעמען צו זיך .פון דארט קען ער ווידער זיך מען קען זיך לערנען .א טאטע טראכט איבער עפעס וואס
ארויסלאזן צום לעבן ,צו די משפחה ,ארבעט ,און אזוי ער האט געזאגט פאר זיין זון ,אפשר וואלט איך געדארפט
ווייטער .ער ברענגט אריין אין תפילה זיין זיך ,שפירט די רעדן אנדערש .איינער דערמאנט זיך ווי ער האט זיך געפירט
ברייטקייט פון די ווערטער ,די עולמות ,און דארט שטייט ער מיט זיין חבר און וויל עס פאררעכטן .דאס לעבן איז פול מיט
פאר השם יתברך. אזעלכע תנועות פון צוריקקומען :מען קוקט צוריק ,מען
עמוד 2
צום פינטל · פרשת נח תשפ״ז · גליון ר״א
דער וועג צוריק
א חול המועד אויספלוג
צו וואס איך טו .אויב איך וועל טוישן יעדעס מאל וואס איינער זאגט מאנטאג חול המועד איז אין שטוב אויפגעקומען א הצעה צו גיין
עפעס ,וועל איך קיינמאל נישט דערגיין וואס ארבעט .״לאמיר פרובירן מיטוואך צו בראנקס זאו ,ווען ס'איז אומזיסט .ארויסגיין אביסל מיט די
איין זאך פאר עטליכע מינוט״ .ער האט געהאלטן די רודער ,געמאכט קינדער .אבער דער טאטע איז נישט געווען אין דער גיסטע .למעשה
א תנועה ,געקוקט ווי דאס שיפל רעאגירט .דערנאך האט ער עס האט מען גארנישט אפגעמאכט .מיטוואך ביינאכט האט ער געטראכט
ווידער געטון אויפן זעלבן אופן. אפשר וואלט מען יא געדארפט גיין .זיין ברודער האט געהאט אזא
אבער ס'איז נישט געגאנגן ,נאך צען מינוט אזוי פראבירן ,האט כרטיס ווי מ'קען גיין פאר פרי צו עטלעכע זאוס ,נו ,אפשר קען מען גיין
איינער פון א אנדער שיפל געשריגען צו אים אז מ'דארף זיצן מיט די דאנערשטיג .אבער מ'האט נאכגעקוקט ,ס'נעמט נישט אריין בראנקס
רוקן צו דער ריכטונג וואו מען וויל פארן ,און געוויזן ווי צו פירן די רודער. זאו.
דער טאטע האט זיך צוגעהערט ,זיך מסדר געווען און פרובירט .איינס, שוין ,מ'האט געזוכט אנדערע פלעצער .אין יעזורו האט מען
דערנאך נאך איינס ,און דאס שיפל האט אנגעהויבן פארן פאראויס. געטראפן ווי מ'קען גיין פעדעל בָאוטס און רָאוינג בָאוטס ,אויף א לעיק
יעצט האט ער שוין אביסל געשפירט ווי זיינע הענט פירן עס. אין ניו דזשערזי .וואסער ,פרישע לופט ,שיפלעך ,א געשמאק לכבוד יום
די קינדער האבן זיך בארואיגט .מען פארט שוין .די מאמע האט אויך טוב .מ'האט גערופן ,מ'האט געזאגט אז די פלאץ איז אפן ,מ'זאל מאכן
אנגעהויבן זיך א עצה געבן אינעם צווייטן שיפל .דאס וואסער האט זיך רעזערוועישן אויפן קאמפיוטער .למעשה ,מ'איז געפארן אזוי ,מ'האט
אביסל געעפנט פאר זיי ,זיי האבן געקענט זען איינער דעם אנדערן, זיך פארלאזט אז מ'וועט זיך שוין א עצה געבן אויפן פלאץ .מ'האט זיך
צוזאמען פארברענגט אויפן לעיק לכבוד יום טוב. צוגעגרייט ,א זעקל נאש פאר די קליינע ,באשטעלט א טעקסי און
אינמיטן האט דער זון געבעטן אז ער וויל אביסל דרייוון ,ער וויל מ'פארט.
פרובירן צו דרייווען די רודער .דער טאטע האט געקוקט אויף אים און נאכן פארן א האלבע שעה איז מען אנגעקומען צום אדרעס ,א
דערנאך אויף די רודער .די צייט איז קורץ ,א גרויסע חלק פון די צייט גרויסע וואסער ,אביסל צו גרויס .מ'זוכט אהער אהין ,ווי קען מען
איז שוין אוועקגעגאנגן זיך צו לערנען פארן .אויב וועט ער יעצט לאזן געפונן שיפן די דינגן .אבער דער פלאץ איז שוין פארמאכט פאר די סיזן.
דעם קינד פרובירן ,וועט מען מסתמא ווידער זיך דרייען און שטיין .דאך מ'האט זיך ארומגעקוקט ,ס'איז די פלאץ פון יעזורו ,אבער ס'איז עפעס
האט ער אים געגעבן זיין פלאץ .דער קינד האט גענומען די רודער, נישט די פלאץ ווי מ'האט גערופן צופרי .מ'האט פראבירט נאכמאל צו
געצויגן ,געשלעפט ,פראבירט .די שיפל האט רופן פאר די אדרעס .קיינער האט נישט
זיך קוים גערירט. געענטפערט .די קינדער ווארטן ,די עלטערן
דער טאטע האט כמעט אויסגעשטרעקט די ווייסן נישט וואס צו טון .זאל מען פשוט
האנט צו צוהעלפן ,אבער ער האט זיך אהיימפארן? אינמיטן האט זיך די מאמע
אפגעשטעלט .ער האט אים געלאזט רואיג דערמאנט די נאמען פון די לעיק וואס יענער
פראבירן אויף אלע וועגן .ער האט געטראכט האט דערמאנט אויפן טעלעפאן ,״שעפער
אזויווי איך האב נישט ליב געהאט יעדמס לעיק״ .דער דרייווער האט געזוכט אויף זיין
עצות ,יענער דארף אויך נישט דיינע עצות, כלי ,און געפונען די פלאץ ,בערך צען מינוט
לאז אים זיך לערנען אויף די אייגענע האנט. אוועק פון ווי מ'איז .מ'דארף צוריקפארן א
בערך צען מינוט האט דער קינד פרובירט ,זיך שיין שטיקל וועג.
געדרייט און זיך געמוטשעט ,ביז ער האט מ'פארט .ברוך השם ,מ'איז אנגעקומען צו
עפעס געכאפט .א תנועה ,ער האט מצליח שעפער לעיק .דאס מאל האט מען שוין געזען
געווען צו פירן דאס שיפל. עפעס ,וואסער ,שיפלעך ,יודן וואס קומען און
ער האט געקוקט אויף זיין טאטע ,און ער האט זיך געפילט גייען .די קינדער האבן גלייך געוואלט אנטון די
געשמאק .און דער טאטע איז געווען צופרידן אז ער האט אים געגעבן לייף דזשעקעטס און אריינטאנצן אין די שיפן .אבער קודם האט מען
א פלאץ ווי זיך צו דערלערנען מיט א רואיגקייט .אינעם צווייטן שיפל געדארפט אויספילן א פאורם ,געבן א קרעדיט קארד ,א איי־די ,וואס
האט אויך די מאמע געלאזט די עלטסטע טאכטער נעמען די רודער .זי טוט מען אז מ'האט נישט געברענגט קיין איי די ,נישט געזארגט ,מ'האט
האט פרובירט ,און זיך אביסל דעלערנט .די געשמאק פון שפירן ווי די גענומען פון א צווייטע יוד דארט .ענדליך ,דער מענטש דארט האט
אייגענע פעולה רירט דאס שיפל .עס איז געווען א שמחה אין דעם געזאגט זיין סעיפטי דרשה ,און מען האט זיך צעטיילט אין צוויי רָאוינג
נייעם עקספיריענס. בָאוטס :דריי אין איינעם און פיר אינעם צווייטן ,צוזאמען מיט דער צוויי־
יעריגער .נאך דער גאנצער טירחה ,ברוך השם ,מ'איז אויפן וואסער.
מיט דער קליינער איז געווען באזונדער שווער .זי האט נישט
געוואלט רואיג זיצן ,און פונקט דעמאלט האט מען זיך דערמאנט אז זיך לערנען צו פירן דאס שיפל
דער זעקל נאש איז געבליבן אויפן ברעג אין די קערידזש .מען האט
דער טאטע האט גענומען די רודער און פרובירט זיך צו רירן .ער
געטראכט צוריקצוגיין עס נעמען ,אבער מ'האט מורא געהאט אז
האט עפעס געדענקט ווי מען טוט עס ,אבער די הענט האבן נישט
מ'וועט זיי נישט נאכדעם צוריקלאזן אינעם שיפל .בלית ברירה איז מען
געקענט כאפן גוט די זאך .ער האט געצויגן די רודער און
געבליבן און זיך אן עצה געגעבן אויף וויפל מ'האט געקענט .דער עיקר
צוריקגעברענגט ,און דאס שיפל האט זיך גערוקט אביסל .די קינדער,
אז די קינדער זענען ארויס מיט א גוטע געפיל ,זיי האבן געטון עפעס
יעדער פראבירט צו געבן זיינע עצות ,״טאטי פארקערט״ ,האט איין
ניי .און דער עיקר העיקרים ס'וועט זיין וואס צו דערציילן ,ס'וועט זיין
קינד געזאגט .א צווייטער האט פארגעשלאגן אריינצולייגן דעם רודער
גוטע זכרונות.
טיפער אין וואסער .דערנאך האט מען געטראכט אז אפשר זיצט מען
ביים ארויסגיין איז מען געשטאנען אביסל ביים וואסער ,די קינדער נישט אויף די ריכטיגע וועג .ער האט געטוישט דעם פלאץ און ווידער
האבן געפלאטשקעט אביסל מיט די קראקס .די עלטערן האבן זיך פרובירט .יעדער האט געהאט א דעה.
אפגערוט .דער טאטע האט באמערקט א וועג וואס גייט אריין צווישן די
ביי דער מאמע האט זיך אויך נישט גלייך אויסגעארבעט .זי האט
ביימער ,ער האט געפרעגט איינעם ,יענער האט געזאגט אז ס'פירט
פרובירט זיך צו דערמאנען די תנועה ,יארן צוריק איז די אמאל געווען
ארום די לעיק .ער האט פארגעשלאגן פאר די קינדער א קליינע הייק,
אויף אזא שיף .אבער אין די זעלבע צייט האט זי געדארפט אויפפאסן
מ'גייט ארום גיין די גאנצע וואסער און טרעפן די מאמע מיט די צוויי
אויפן קליינער צוויי יעריגער .מ'קען נישט איינסטראפן ,ווייל טאמער די
יעריגן ,אפווארטן אויף זיי.
שיפל דרייט זיך איבער איז דאס א סכנה .די עלטסטע טאכטער האט
דער וועג וואס האט געפירט טיפער פארגעשלאגן איין זאך ,דער אנדערע קינד האט געזאגט עפעס
אנדערש ,און דער טאטע האט גערופן פון די אנדערע שיף צו געבן
זיי זענען אריין אינעם טרעיל .אין אנהייב האט מען נאך געקענט זען
זיינע עצות.
דאס וואסער פון דער זייט ,און דער שפאציר איז געווען געשמאק.
דערנאך האט זיך דער וועג געדרייט אריין אינעם וואלד .דער טאטע דער טאטע האט זיך צוזאמגענומען ,קינדער האט ער געזאגט,
האט געטראכט אז ווייטער וועט עס צוריקקומען צום לעיק .ביי א יעדער זאל פראבירן צו זיין רואיג און שטיל ,לאמיר פאוקעסן אינגאנצן
עמוד 3
צום פינטל · פרשת נח תשפ״ז · גליון ר״א
האט מען געטון ,מ'האט דורכגעבראכן די שוועריגקייטן .די תענוג פון צעטיילונג האט ער אויסגעוועלט דעם וועג וואס האט אים אויסגעזען
אליינס דורכברעכן א זאך .ער האט געשפירט א סיפוק אין דעם וואס ריכטיג און ווייטער געגאנגען .״ווען קומען מיר שוין אן?״ האט א קינד
מ'האט דורכגעארבעט כדי אנצוקומען. געפרעגט .״באלד״ ,האט ער געענטפערט .אבער נאך דעם דריי איז
געווען נאך א שטיקל וועג ,און דאס וואסער האט מען שוין נישט געזען.
גיין דעם וועג צוריק ער איז געווארן אומזיכער צו מ'קען טאקע ארומגיין פון דא .איין
אויך דא אין וואלד ,אויפן וועג צוריק ,איז געווען וואס צו טון: קינד האט פארגעשלאגן אז מ'איז שוין געגאנגן ביז דא זאל מען שוין גיין
מ'דארף כח צו גיין נאכן דורכפאלן מיטן פלאן .נאכקוקן די סימנים ווי ווייטער ,מסתם קומט מען שוין באלד אן .מ'איז שוין אמאל
מ'דארף צוריקגיין .צומאל איז מען זיך טועה און מ'גייט נאכמאל בטעות דורכגעגאנגען עפעס ענליך .עס איז געווען שווער זיך צוריקצודרייען
נישט ריכטיג .מ'ריט זיך אפ און מ'גראד זיך פריש אויס .יעדעס שריט אין ווען ס'קען זיין יעדער רגע אז מ'ענדיגט שוין ,אט אט איז דער
דער ריכטיגער ריכטונג ,ברענגט זיי אביסל ווייטער ארויס פונעם וואלד. ארויסגאנג .אזוי איז מען געגאנגען א שיין שטיקל וואלד ,ביז דער טאטע
פלוצלינג איז אים ארויפגעקומען א מחשבה אויף תשובה .א מענטש האט זיך אפגעשטעלט .יעצט האט ער פארשטאנען אז ער ווייסט נישט
דערקענט אז ער האט געמאכט א טעות ,ער ווערט נתעורר ,פון יעצט וואו מען איז.
גיי איך גיין אויף די גוטע וועג .תשובה איז נאר א קער .אבער ,דא קומט אזוי קלעטערנדיג האט מען געהערט מאטארן .צוויי איי־טי־וויס
א גרויסע אבער .אבער במציאות ביסטו טיף טיף פארקראכן ,ריכטיג די האבן דורכגעשמועסן דארט דעם וואלד פארנדיג אויף דעם טרעיל .זיי
דרייסט זיך צוריק ,אבער ס'איז א שווערע עבודה די גאנצע וועג צוריק. האבן שנעל געגעבן א שפרינג צו די זייט פונעם טרעיל .די דרייווערס
ער שטייט נאך אויפן פלאץ וואו דער אלטער וועג האט אים געברענגט. האבן געהאט העלמעטס און די ריכטיגע קליידער ,דער טאטע האט
זיי קענען נישט יעצט אנהייבן פון אנהייב די גוטע וועג ,פון דעם געטראכט אז זיי זענען נישט קיין אידן .זיי האבן זיך אפגעשטעלט און
אליינס אז זיי האבן מכיר געווען אז זיי גייען נישט ריכטיג .ווייל זיי האבן פארנט פון זיי ,איינער האט אויפגעהויבן דעם העלמט פונעם פנים ,און
באשלאסן אויפצוהערן צו פארבלאנדזשען .מציאות איז מציאות. מ'האט געזען א היימישע חסידישע .דער צווייטער איז אויך געווען א
פארבלאנדזשט איז פארבלאנדזשט .קודם דארף מען צוריקגיין דעם חסידישער בחור.
גאנצן מרחק וואס מ'איז געגאנגען אויפן וועג אריין .נאר נאכדעם וואס מען האט זיך באגריסט מיט ״א גוטן מועד״ ,און דער טאטע האט
מען וועט ארויסקומען ,וועט מען קענען אויסוועלן א נייעם וועג. געפרעגט ווי מען קומט צוריק צו די שיפלעך .ער האט מסביר געווען אז
א מענטש איז איינגעוואוינט אין זיינע הרגלים ,ער האט ער האט געהאפט ווייטער צו גיין ארום דעם לעיק .די בחורים האבן
פארנאכלעסיגט זאכן ,מקלקל געווען ענינים ,עס איז דא מענטשן וואס געזאגט אז דער טרעיל גייט טיפער אריין אינעם וואלד .מען דארף זיך
ער דארף מפייס זיין .ער טוט תשובה ,זיין רצון איז שוין געווארן גוט, אומדרייען און צוריקגיין דעם וועג וואס מען איז געקומען .זיי האבן
אבער די מציאות איז מציאות .יעצט פאנגט זיך ערשט אן די עבודה ,צו מסביר געווען וואו צו גיין און אויף וועלכן דריי מען דארף אכטונג געבן.
ברענגן די תשובה צום מציאות ,מ'דארף דאס צוריקברענגען צום לעבן. דער טאטע האט ווידער געפרעגט כדי זיכער צו זיין אז ער פארשטייט,
ס'איז שווער דאס מקבל צו זיין .דער מענטש וויל שוין זיין ערגעץ און די בחורים זענען ווייטער געפארן.
אנדערש ,אבער ס'איז נישט דא קיין ברירה .דא ביסטו .ער דארף נאך ער האט זיי נאכגעקוקט .זיי זענען איבערגעשפרינגן איבער שטיינער
ארבעטן אויף אלעס וואס איז געווארן פארדרייט .מ'דארף אסאך כוח און ווארצלען .דער בחור האט געהאלטן דעם קידאן פעסט ,געגעבן
תשובה צו טון ,זיך האלטן ביים באשלוס פון תשובה ,און זיך דערהאלטן געז ,און געגאנגן ,אריבער .די רעדער זענען אריבער .דער צווייטער איז
ביים צוריקגיין די גאנצע וועג ,ביים צוריק גיין און פאררעכטן איין זאך געקומען נאך אים און אויך אריבער .אין אפאר רגעים האט דער קול
נאכן צווייטן. פון די מאטארן זיך פארלוירן צווישן די ביימער ,און די משפחה איז
אזוי אינמיטן זיך צוריק שלעפן און שמועסן מיט די קינדער ,האט מען געבליבן אויפן וועג.
אנגעהויבן זינגען צוזאמען דעם באקאנטן ניגון פון ר׳ יום טוב ערליך: יעצט דארף מען צוריקגיין .די קינדער זענען נישט געווען צופרידן.
״לאמיר זיך אומקערן יודעלעך צוריק צום ריכטיגן וועג״ .איינער האט דעם גאנצן וועג וואס מען איז געגאנגען ,נאך א מאל? דער טאטע
אנגעהויבן ,און די אנדערע האבן זיך צוגעכאפט .די קולות האבן זיך האט פשוט געזאגט אז ער האט געמאכט א טעות .ער האט געמיינט
געהערט צווישן די ביימער ,און מען איז געגאנגען און געזונגען .יעצט אז דער וועג גייט ארום דעם וואסער ,און למעשה האט עס זיי געפירט
האבן די ווערטער א ממשות׳דיגע טעם .מען האט זיך שוין אומגעדרייט, טיפער אריין .מען האט זיך אפגערוט ,געטרונקען פון די וואסער
אבער מען דארף נאך גיין דעם וועג צוריק. באטעל וואס מ'האט מיט געברענגט ,און זיך צוזאמגענומען די
די קינדער זענען געבליבן מיד ,אבער צוזאמען גיין איז געווארן שטארקייט און זיך ארומגעדרייט .אויפן וועג צוריק האט מען אפאר
אביסל גרינגער .איינער האט געזונגען הויך ,א צווייטער האט אביסל מאל גענומען א נישט ריכטיגע דריי ,און געדארפט צוריקגיין און
מיטגעזונגען ,און א דריטער האט זיך צוגעהערט .די פיס האבן געטון נאכקוקן .יעדער האט שוין גוט געשפירט דעם גאנצן טאג אין די פיס.
זייער ארבעט ,און דער ניגון האט געגעבן הארץ צו טראגן דעם וועג. די טאטע האט אויסגעלערנט פאר די קינדער אז ווי מער מ'האט
דער טאטע האט געטראכט ווי טייער דאס איז פאר א בעל תשובה. סימנים ,ווייסט מען בעסער ווי צוריק צו גיין .בשעתן גיין האט דער
אמאל ווייסט ער שוין אז ער האט געמאכט א טעות ,און אלעס וואס טאטע אריינגעטראכט ,וואס איז אזוי דער גרויסער תענוג פון פארן מיט
פעלט אים יעצט איז כוח צוריקצוקומען :איינער וואס זאל גיין מיט אים, איי־טי־וויס? וואס האט מען פון א וועג פיל מיט שטיינער און ווארצלען.
אביסל געדולד ,א ווארט וואס זאל אים געבן חיות. מיטאמאל האט ער געכאפט א פאפ .דוקא די שטיינערנע וועג גיט זיי א
ווידער האט ער זיך דערמאנט פונעם בחור וואס פליט מיט זיין כוח ארויסצוברענגן זייערע כוחות .מ'זעט א שטיין ,מ'שטעלט די
מאשין איבער די שטיינער ,בערגלעך ,ווארצלך אין וואלד .עפעס א ריכטונג ,און מען געבט א פאר איבער דעם .מ'טרעפט א ווארצל און
תענוג איז דא מיטן איבערקומען שוועריגקייטן .אויך דא אויפן וועג מ'געפינט א וועג ווי אזוי אים אריבערצופארן .מען האלט אן פעסט ,און
צוריק קענען אונז פארזוכן אביסל פון דעם תענוג .ברוך השם מ'איז דער מאשין פאלגט .יעדעס שטיקל וואס מען איז אריבער גיט נאך א
איבערגעקומען איין זאך און נאך א זאך .איין זאך האט מען פארראכטן, טעם אין דער אייגענער יכולת.
איין הרגל הייבט זיך אן זיך טוישן ,נאך א שטיקל פונעם נישט ריכטיגן ער האט זיך דערמאנט אינעם שיפל .אין אנהייב האט יעדע תנועה
וועג ,איז שוין פון הינטער אים .עס איז נאך דא וואס צו גיין ,אבער ער וואס איז נישט געלונגען געמאכט שווער .ווען ער האט עס געכאפט,
שפירט אז זיינע מעשים ברענגען אים באמת צוריק. איז געווען א תענוג אין דער הנהגה אליין .ער האט געצויגן און דאס
מען האט ווייטער געזונגען .דער טאטע האט שוין נישט צוגעזאגט אז שיפל איז געגאנגען אויף פאראויס .ער האט פארראכטן און עס האט
ביים קומענדיגן דריי וועט מען אנקומען .ער האט נאכגעקוקט דעם זיך געדרייט .און די תענוג פון זיין זון ,ער האט צען מינוט פרובירט און
וועג ,געהאלפן וואו מען האט געדארפט און געגאנגען מיט זיין משפחה. ענדליך געכאפט .די שמחה אויף זיין פנים אז ער האט אליין מצליח
ענדליך האט מען געזען דאס וואסער צווישן די ביימער .איין קינד האט געווען.
אויסגערופן אז ער זעט דעם לעיק ,און מען האט אביסל צוגעאיילט די דער טאטע איז געווען שטארק צופרידן אז ער האט נישט גלייך
טריט .נאך אפאר שריט ,און מען איז ארויסגעקומען צום באקאנטן צוריקגענומען די רודער .לאזן א קינד פרובירן מיינט מסכים זיין אז דאס
פלאץ ביי די שיפלעך. שיפל וועט זיין סטאק פאר עטליכע מינוט .דער קינד זוכט נאך .ער
ברוך השם .מען האט זיך אראפגעזעצט זיך אפרוען ,און דער טאטע דארף צייט צו קענען שפירן די זאך אין די אייגענע הענט.
האט געקוקט אויפן וועג פון וואו מען איז ארויסגעקומען .יעצט קען ער האט אנגעהויבן צו זען אנדערש די וועג ביז די שיפלעך .דער
מען אויסוועלן וואו צו גיין .ער האט געהערט ווי איין קינד זינגט נאך פארמאכטער פלאץ ,דער טעלעפאן וואס מען האט נישט
שטיל דעם ניגון ,און האט שטיל מיטגעזונגען. געענטפערט ,אלעס איז געווען א טירחה .אבער אינמיטן דעם אלעם
מכון מישרים — הרב שלום לאנגסאם | shalomlangs@gmail.com | 845-274-3516 :קול הלשון6053136803 :
עמוד 4
