gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

א שטיקל אוה"ח הקדוש · A Shtikul Or Hachayim Hakuddosh — נח (2026-10-12)

מוציא לאור: א שטיקל אוה"ח הקדוש · A Shtikul Or Hachayim Hakuddosh

שבוע: נח (2026-10-12)

א שטיקל אוה"ח הקדוש · A Shtikul Or Hachayim Hakuddosh — נח (2026-10-12)

פתח את ה-PDF הורדה

‫ליקוטים יקרים‬ ‫‪z‬‬ ‫מספר הקדוש‬ ‫אור החיים עה"ת‬ ‫על דרך מוסר וחסידות‬ ‫בעזהשי"ת | נח| שנה ב' | גליון כ"ז‬ ‫ווען דו ביסט געווען ארעם‪ .‬אזויווי דו וואלסט‬ ‫מיט די ווערטער נח איש צדיק ‪ -‬נח איז‬ ‫ֵא ֶּּלה ּתוֹ לְ דֹת נ ַֹח נ ַֹח ִא ׁיש ַצדִּ יק ָּּת ִמים ָּהיָּ ה‬ ‫אים דעמאלטס ליב געהאט‪ ,‬אזוי זאלסטו אים‬ ‫געווען א צדיק‪ .‬די ווארט "אלה" קומט צו‬ ‫ְ ּבדֹר ָֹּתיו ֶּאת ָּה ֱאל ֹ ִקים ִה ְת ַה ֶּּל ְך נ ַֹח‪:‬‬ ‫ליב האבן שטענדיג!‬ ‫פסל'ן און לאזן הערן אז פאר נח איז זיינע‬ ‫)בראשית ו' ט')‬ ‫מעשים טובים געווען חשוב'ער ווי זיינע‬ ‫ווי אזוי קען טאקע זיין אז די‬ ‫אייגענע קינדער‪.‬‬ ‫די וואכעדיגע פרשה הייבט זיך אן‪ :‬אלה‬ ‫עבודת השם פון א מענטש זאל‬ ‫ואהבת את השם – ליב האבן‬ ‫תולדות נח נח איש צדיק‪ .‬פרעגט דער אור‬ ‫זיין מער באליבט ביי אים מער‬ ‫דעם באשעפער מיט אלעס‬ ‫החיים הקדוש‪ :‬עס איז דאך דא א כלל אז א‬ ‫ווי אלעס אויף דער וועלט?!‬ ‫יעדע פלאץ וואו עס שטייט די ווארט אלה‪,‬‬ ‫קומט עס עפעס צו פסל'ן‪ .‬וואס קומט עס דא‬ ‫און די ענין זאגט שוין דער אור החיים‬ ‫פסל'ן?‬ ‫דער משל פונעם סוחר‬ ‫הקדוש אין פרשת ואתחנן (דברים ו' ה') אויף‬ ‫און דעם דיימאנט‬ ‫די ווערטער‪ -‬ואהבת את השם אלוקיך בכל‬ ‫איז דער אור החיים הקדוש מסביר‪ :‬די‬ ‫לבבך ובכל נפשך ובכל מאודך‪ .‬די דריי‬ ‫מדרש איז מבאר (ב"ר ל' ו')‪ ,‬דער פסוק הייבט‬ ‫דער אור החיים הקדוש איז מסביר מיט א‬ ‫ווערטער בכל לבבך ובכל נפשך ובכל מאודך‬ ‫זיך אן מיט אלה תולדות נח‪ -‬דאס זענען די‬ ‫משל‪ :‬א גרויסן עושר מיט א ריזיגע פארמעגן‬ ‫קומט אונז צו לאזן הערן ווי שטארק א‬ ‫קינדער פון נח‪ .‬דערנאך‪ ,‬אנשטאט‬ ‫האט זיך געוואלט אריבערציען צו א צווייטע‬ ‫מענטש דארף ליב האבן דעם באשעפער‪.‬‬ ‫אויסרעכענען זיינע קינדער‪ ,‬זאגט די פסוק‬ ‫לאנד‪ .‬היות ער האט נישט געקענט‬ ‫אז נח איז געווען א צדיק‪.‬‬ ‫מיטשלעפן זיין גאנצע פארמעגן מיט זיך‪,‬‬ ‫דער אור החיים הקדוש טוט דאס‬ ‫האט ער עס פארקויפט און געקויפט מיט‬ ‫צוגלייכן צו א מענטש וואס האט אסאך צרות‬ ‫זאגט די מדרש‪ :‬די פסוק וויל אונז דא לאזן‬ ‫דעם א גרויסע טייערע דיימאנט שטיין‪ .‬ער‬ ‫‪ -‬ער איז ארעם‪ ,‬ער קען נישט האבן קיין‬ ‫הערן אז די עיקר קינדער פון צדיקים זענען‬ ‫האט גוט איינגעפאקט די שטיין און זיך‬ ‫קינדער‪ ,‬ער ליגט אין בעט קראנק און האלט‬ ‫זייערע מעשים טובים‪ .‬וועגן דעם‪ ,‬אנשטאט‬ ‫ארויסגעלאזט אין וועג‪ .‬אינמיטן וועג‪ ,‬האט‬ ‫שוין אט אט ביים שטארבן‪ .‬שטעל זיך פאר אז‬ ‫אויסרעכענען זיינע קינדער‪ ,‬רעכנט די פסוק‬ ‫זיך אויסגענוצט זיין עסן‪ .‬אויסגעמוטשעט‬ ‫עס קומט צו אים א נביא און זאגט אים אז דער‬ ‫אויס אז נח איז געווען א צדיק‪.‬‬ ‫און אויסגעהונגערט‪ ,‬האט ער פארגעזעצט‬ ‫באשעפער גייט אים העלפן‪ ,‬ער גייט אים‬ ‫אויסהיילן און ווערן געזונט‪ ,‬ער גייט געבוירן‬ ‫דער אוה"ח הק' איז מדייק אין די‬ ‫זיין וועג ביז ער האט דערגרייכט די שטאט‪.‬‬ ‫ווערטער‪ :‬עיקר תולדותיהם של צדיקים‬ ‫ווען מען האט אים געפרעגט‪" ,‬ווי אזוי האסטו‬ ‫א יונגל און ער גייט ווערן זייער רייך מיט א‬ ‫גרויסע עשירות‪ .‬אזא מענטש וואלט זיכער‬ ‫מעשים טובים‪ ,‬די עיקר קינדער פון צדיקים‬ ‫דורך געמאכט אזעלכע שווערע צייטן פון‬ ‫זענען זייערע מעשים טובים‪ .‬עס שטייט‬ ‫הונגער און נויט?" האט ער געענטפערט‪,‬‬ ‫ליב געהאט דעם באשעפער באהבת נפש‪ ,‬ער‬ ‫וואלט ממש אויסגעגאנגען פון ליבשאפט‪.‬‬ ‫נישט סתם אז פאר צדיקים זענען זייערע‬ ‫"וואס הייסט? איך בין נישט געווען צובראכן‬ ‫מעשים טובים חשוב אזוי ווי זייערע קינדער‪,‬‬ ‫אז איך האב נישט קיין עסן‪ .‬נאר פארקערט‪,‬‬ ‫דאס זאגט דער פסוק‪ :‬ואהבת את השם‬ ‫נאר עס שטייט מער ווי זייערע קינדער‪ ,‬ווייל‬ ‫איך בין גאר געווען בשמחה‪ ,‬ווייל איך האב‬ ‫אלוקיך ‪ -‬דו זאלסט ליב האבן דעם‬ ‫פאר צדיקים זענען זייערע מעשים טובים‬ ‫געוואוסט אז איך שלעפ מיט זיך א טייערע‬ ‫אייבערשטען אזוי שטארק ווי כאילו ער האט‬ ‫חשוב'ער ווי זייער אייגענע קינדער‪.‬‬ ‫דיימאנט שטיין וואס איך וועל קענען‬ ‫דיר געגעבן אלעס וואס האט דיר געפעלט‪.‬‬ ‫פארקויפן פאר א ריזיגע פארמעגן ווי נאר איך‬ ‫מיט דעם פארענטפערט דער אור החיים בכל לבבך ‪ -‬כאילו ער האט דיר געגעבן‬ ‫וועל אנקומען אין שטאט‪".‬‬ ‫הקדוש‪ :‬וואס קומט די ווארט "אלה" צו קינדער (וואס זענען נאנט צום הארץ)‪ ,‬בכל‬ ‫פירט אויס דער אור החיים הקדוש‪ :‬די‬ ‫פסל'ן? עס קומט צו פסל'ן נח'ס קינדער‪ .‬נפשך ‪ -‬כאילו ער האט דיר געגעבן לעבן ווען‬ ‫זעלבע זאך איז מיט עבודת השם‪ .‬ווען א‬ ‫פרשת בראשית ענדיגט זיך מיט די ווערטער דו האסט שוין געהאלטן ביים שטארבן‪ ,‬ובכל‬ ‫מענטש פארשטייט די ווערד און טייערקייט‬ ‫ויולד נח את שם את חם ואת יפת ‪ -‬נח האט מאודך ‪ -‬כאילו ער האט דיר געמאכט רייך‬ ‫געבוירן דריי זוהן און פרשת נח הייבט זיך אן‬ ‫פאר הערות אדער צו באקומען דעם גליון שיקט אן אימעיל צו‪gilyonohr@gmail.com :‬‬ ‫א‬ ‫אזא גוטע זאך אויף די וועלט‪ .‬פאר אזא‬ ‫צובראכן ווייל ער ווייסט אז ער שלעפט מיט‬ ‫פון יעדע קליינע מצוה‪ ,‬קען ער זוכה זיין צו‬ ‫מענטש וועט נישט אנגיין וואס עס טוט זיך‬ ‫זיך גרויסע טייערע דיימאנטן פון מצוות און‬ ‫שפירן אן אמת'ע ליבשאפט און נאנטקייט‬ ‫אויף דער וועלט ווייל ער איז פרייליך און‬ ‫מעשים טובים‪ .‬ער ווייסט אז ער גייט‬ ‫צום באשעפער‪ .‬נישט קיין חילוק אין וועלכע‬ ‫בשמחה אז ער קען דינען דעם באשעפער‪.‬‬ ‫באקומען א מורא'דיגע שכר ווען ער גייט‬ ‫מצב די מענטש איז נאר‪ ,‬נישט קיין חילוק‬ ‫א לעכטיגן שבת!‬ ‫אנקומען אויף יענער וועלט‪ ,‬ער גייט קענען‬ ‫וואס פאסירט מיט אים‪ ,‬אויב ער האט יא‬ ‫נהנה זיין מזיו השכינה וואס איז נישט דא נאך‬ ‫געלט אדער נישט‪ ,‬וועט ער נישט ווערן‬ ‫לקוטים מספר אוחה"ק‬ ‫‪S‬אותיות מחכימות‪S‬‬ ‫‪ S‬בענין גודל מעלת התורה ‪S‬‬ ‫ֹלהים ִה ְת ַהלֶּ ְך נ ַֹח‪:‬‬ ‫ֵאלֶּ ה ּתֹולְ דֹת נ ַֹח נ ַֹח ִאיׁש ַצ ִדיק ָּּת ִמים ָּהיָּ ה ְב ֹדר ָֹּתיו ֶּאת ָּה ֱא ִ‬ ‫מעלות ישראל על כל העמים הוא בזכות‬ ‫אומרו אלה שיורה על פיסול זולתם‪ ...‬אכן יתבאר על דרך אומרם‬ ‫התורה‬ ‫ז''ל (ב''ר פ''ל) עיקר תולדותיהם של צדיקים מצות ומעשים טובים‬ ‫ודרך גם אמרו (ויק''ר ל''ו) בשביל ישראל שנקראו‬ ‫ע''כ‪ .‬דקדקו לומר עיקר ולא הספיק להם לומר שגם מעשים טובים‬ ‫ראשית דכתיב ראשית תבואתה‪ ,‬ואין מאמרם זה‬ ‫יתייחס להם שם תולדות‪ .‬לדייק תיבת אלה פירוש אלה הם העיקר‬ ‫מכחיש הראשון כי טעם עצמו שנקראו ישראל‬ ‫לצדיקים ופסל בערכם הבנים המוזכרים בפרשה הקודמת דכתיב‬ ‫ראשית הוא לצד קבלתם התורה ובזה נבדלו לשם‬ ‫(בראשית ו'‪ ,‬ט')‬ ‫ויולד נח וגו'‪.‬‬ ‫ולתהלה מהעמים‪( .‬בראשית א'‪ ,‬א')‬ ‫ֹלהיָך ְבכָּ ל לְ ָּב ְבָך ְּובכָּ ל נַ ְפ ְׁשָך ְּובכָּ ל ְמא ֶֹּדָך‪:‬‬ ‫וְ ָּא ַה ְב ָּּת ֵאת ה' ֱא ֶּ‬ ‫‪R‬‬ ‫או יאמר על זה הדרך כי בא הכתוב לשער שיעור האהבה שמחויב כל‬ ‫יראת השם יסוד התורה‬ ‫איש ישראל לאהוב הבורא‪ ,‬ואמר שהוא בשיעור ההרגש אשר יבא‬ ‫גם אמרו (שבת לו‪ ):‬בשביל יראה שנקראת ראשית‬ ‫בלב האדם בעת אשר תשיג ידו לג' דברים כא'‪ ,‬כמו שתאמר אדם‬ ‫דכתיב (תהלים קיא) ראשית חכמה יראת ה'‪ ,‬כי הוא‬ ‫שהיה חשוך בנים ועני ונטה למות ובא נביא בדבר ה' ובשרו כי יקום‬ ‫זה גם כן יסוד התורה כי אם אין חכמה אין יראה ואם‬ ‫מחליו גם אמר אליו הנה אשתך הרה ויולדת בן וכי ריוח גדול נזדמן‬ ‫אין יראת ה' אין תורה כי הוא אוצר נחמד לתורה‪.‬‬ ‫לו להעשיר בהם‪ ,‬אדם כזה מה מאוד יפליא אהבת האדון באין שיעור‬ ‫(בראשית א'‪ ,‬א')‬ ‫ותהיה האהבה מורגשת בלבו בחשק מופלא על אשר הטיב עמו כמה‬ ‫מעלות טובות‪ ,‬כמו כן יצו ה' על כל איש ישראל עשות באהבתו תמיד‪,‬‬ ‫‪R‬‬ ‫והוא אומרו ואהבת את ה' וגו' בכל לבבך פירוש כאילו נתן לך כל‬ ‫רשות לכל אחד לחדש בתורה כל שאין הדין‬ ‫מחסורך בכל לבבך שהם הבנים‪ ,‬ודקדק לו' בכל להעיר דמיון המשל‬ ‫משתנה‬ ‫שהוא חסר מהבנים ויתנם ה' לו‪ ,‬וכמו כן ובכל נפשך שנתן לך נפשך‬ ‫דע כי רשות לנו נתונה לפרש משמעות הכתובים‬ ‫אחר הגיעך לשערי מות‪ ,‬ובכל מאודך כאילו נתן לך כל ממונך שאתה‬ ‫בנתיבות העיון ויישוב הדעת הגם שקדמונו‬ ‫חפץ ואמר כל להעיר דמיון המשל‪:‬‬ ‫ראשונים ויישבו באופן אחר כי ע' פנים לתורה ואין‬ ‫אנו מוזהרים שלא לנטות מדברי הראשונים אלא‬ ‫והנה המשכיל בענין חשק ה' כל זה דבר קל הוא בערך מה שהנפש‬ ‫בפירושים שישתנה הדין לפיהן‪.‬‬ ‫חושקת בבורא‪ ,‬והמשלתי דבר זה לאדם גדול ומופלא בנכסים שרצה‬ ‫(בראשית ב'‪ ,‬א')‬ ‫ללכת למקום רחוק לצד סכנת מקום שהיה בו ואסף כל נכסיו בקנית‬ ‫מרגליות גדולה באלף אלפי דינרי זהב ושם לדרך פעמיו לעיר רחוקה‬ ‫אשר שם נכון לבו בטוח בממונו והונו וקודם שהגיע לעיר אשר פנה‬ ‫בדעתו ללכת שמה כלתה צידתו ואין דינר בכיסו והיה מסתפק בדלות‬ ‫ובעוני גדול ושפלות רב כי אפס כסף‪,‬‬ ‫והנה זה האיש הגם שהוא מתהלך בדוחק וצער עם כל זה לבו שמח‬ ‫וכליותיו עליצים כי רב אונו והונו ויצא ממקום המסתכן ובא יבא ברנה‬ ‫‪ S‬הגליון נתנדב ‪S‬‬ ‫נושא האבן גדולה יקרת הערך‪ ,‬כן הדבר הזה אדם שזכה בדביקותו‬ ‫יתברך ואהבתו ובו קבץ כל ממונו והונו ויבז בעיניו קנות דבר בעולם‬ ‫לעילוי נשמת רבינו הקדוש‬ ‫הזה לצד סכנת המקום נוסף על מיעוט שוויו ולקח לו ה' לאלהים אין‬ ‫לך קניה בעולם כקנין זה למעלה מהאבן יקרה שבמשל כי מי ידמה‬ ‫חיים ב"ר משה זיע"א‬ ‫לו ומי ישוה לו‪ ,‬ואדם כזה לו יהיה שיהיה דחוק ומצטער בימים‬ ‫בעל ה "אור החיים" הקדוש‬ ‫מועטים אלה לו בעה''ז נכון לבו בטוח בה' אור עולם וישמח לבו ויגל‬ ‫כבודו‪ ,‬ובהגיע למחוז חפצו שהוא עולם הקיים והבטוח הנה שכרו‬ ‫‪R‬‬ ‫אתו‪ ,‬ומעתה חיבת הקודש הוא היוצר ודבקותו בו הלא הוא בניו וחייו‬ ‫זכות רבינו הקדוש תגן בעדנו ובעד כל בית‬ ‫(דברים ו' ה')‬ ‫וממונו וביתר שאת‪:‬‬ ‫ישראל‪ ,‬להושע בכל מילי דמיטיב וכט"ס‪ ,‬אמן‬ ‫ב‬