א משל זוך צו לערנען · A Mushel Zich Tzi Lernen — נח (2026-10-12)

פרשת נח
ַו ֲאנִ י ִהנְ נִ י ֵמ ִביא ֶאת ַה ַּמ ּב ּול ַמיִ ם ַעל ָה ָא ֶרץ:
אוועקגעלייגט א חלק פונעם עסן אויף שפעטער. אין איינע פון די גרויסע שטעט אינעם קעניגרייך ,אין א
נישט יעדער האט אבער געהאט אזא קרוב ,און אפילו דער שמאלן געסל ,אביסל אפגעזונדערט פון די שיינע הויפטגאסן,
קרוב האט דאך נישט געקענט קומען יעדן טאג .די אנדערע האבן איז געשטאנען אן אלטע ,פארנאכלעסיגטע געביידע .דער
זיך דעריבער בעיקר פארלאזט אויף גוטהארציגע שכנים .אמאל קאלך איז שוין לאנג אראפגעפאלן פון די ווענט ,די האלצערנע
האט א שכינה אריינגעברענגט א טאפ ווארעמע זופ ,אן אנדער טיר האט זיך קוים געעפנט ,און יעדעס מאל וואס מען האט זי
מאל האט איינער געשיקט עטליכע קארטאפל אדער א שטיקל אויפגעמאכט ,האט זי ארויסגעגעבן א לאנגן קרעכץ .אויך די
ברויט .יעדעס מאל וואס מען האט געהערט טריט אינדרויסן, שטיינערנע טרעפ ביים אריינגאנג זענען געווען צעבראכן ,און
האבן זיי זיך צוגעהערט מיט האפענונג ,אפשר קומט איינער זיי ווער עס איז אריין אדער ארויס ,האט געדארפט גוט אכטונג
ברענגען עפעס צו עסן .אבער אסאך מאל זענען די טריט פשוט געבן וואו ער שטעלט אראפ דעם פוס.
פארבייגעגאנגען ,און אין הויז איז ווידער געווארן שטיל. אין דעם אלטן הויז האבן געוואוינט עטליכע בלינדע
ווען איינער האט באקומען אביסל מער עסן ,האט ער זיך מענטשן ,וואס האבן נעבעך געפירט א גאר שווער לעבן .זיי האבן
געפרייט עס צו טיילן מיט די אנדערע„ .קום אהער ,איך האב דא טאקע נישט געקענט זען די אפגעשיילטע ווענט און די אלטע,
נאך א שטיקל ברויט פאר דיר “,האט מען אמאל געהערט פון איין פארשמוצטע פענסטער ,אבער די שוועריקייטן פונעם הויז האבן
עק צימער .דער צווייטער איז צוגעקומען ,אויסגעשטרעקט די זיי גוט געשפירט ביי יעדן טריט .איינער האט זיך ארומגעדרייט
האנט און זיך באדאנקט .אבער עס זענען אויך געווען טעג ווען מיט זיין שטעקן ,א צווייטער האט זיך אנגעהאלטן אינעם וואנט
קיינער האט נישט געהאט קיין איבעריגע שטיקל .דעמאלטס און זיך פארזיכטיג גערוקט פון איין פלאץ צום אנדערן .יעדער
האט מען געמוזט צעטיילן דאס ביסל וואס איז נאך געבליבן, צעבראכענער טרעפ ,יעדע זאך וואס איז געלעגן אינמיטן וועג,
און זיך באגנוגען דערמיט ,כאטש דער הונגער האט נאך שטארק האט פאר זיי געקענט זיין א סכנה.
געדריקט. אויך אינעווייניג איז דער מצב געווען זייער נישט באקוועם.
אין די זומער־טעג איז דער מצב נאך געווען עטוואס די צימערן זענען געווען קליין ,ענג און פייכט ,און לענגאויס די
אויסצוהאלטן .מען האט געקענט זיצן ביים אפענעם טירל ,כאפן ווענט זענען געשטאנען אלטע בעטן ,איינס נאנט צום צווייטן,
אביסל פרישע לופט און זיך אביסל דערווארעמען פון דער זון. מיט דינע ,אפגענוצטע דעקעס .אינמיטן צימער איז געשטאנען
אבער ווען דער ווינטער איז אנגעקומען ,איז זייער מצב געווארן א קליינער טיש ,וואו מען האט אוועקגעלייגט דאס ביסל עסן
פיל שווערער .דער קאלטער ווינט האט אריינגעבלאזן דורך די וואס מען האט געהאט .מיט דער צייט האט שוין יעדער גוט
שפאלטנס פון די פענסטער ,און אויך אונטער דער טיר האט זיך געקענט דעם וועג פון זיין בעט ביזן טיש ,וואו עס שטייט א
אריינגעצויגן א שטארקע קעלט .זיי האבן פרובירט צו פארשטאפן בענקל ,און וויפיל טריט מען דארף גיין ביז מען קומט אן צו דער
די לעכער מיט אלטע שמאטעס ,אבער ווי שטארק זיי האבן זיך טיר.
נאר געמוטשעט ,האט דער קעלט ווייטער אריינגעדרונגען. אבער דער שווערסטער פראבלעם איז געווען דאס טאג־
אין א ווינקל פונעם צימער איז געשטאנען אן אלטער אויוון, טעגליכע ברויט .זיי האבן נישט געהאט קיין געהעריגע פרנסה,
אבער דאס האט זיי נישט פיל געהאלפן ,ווייל האלץ צום הייצן און האבן זיך געמוזט פארלאזן אויף דער גוטסקייט פון אנדערע
האבן זיי נישט אלעמאל געהאט .ווען א גוטער שכן האט אמאל מענטשן .איינער פון זיי האט געהאט א קרוב ,וואס פלעגט פון
אריינגעברענגט עטליכע שטיקלעך האלץ ,איז דאס געווען צייט צו צייט קומען און אים ברענגען א קליין פעקל מיט עסן.
פאר זיי א ממשות'דיגע שמחה .מען האט אנגעצונדן א קליין ווען ער האט געהערט ווי יענער קלאפט אין טיר און רופט זיין
פייער ,און אלע האבן זיך צונויפגעזאמלט ארום דעם אויוון, נאמען ,האט זיין פנים גלייך אויפגעלויכטן .ער האט מיט פרייד
אויסגעשטרעקט די פארפרוירענע הענט און זיך דערווארעמט. אנגענומען דאס פעקל ,זיך ווארעם באדאנקט ,און פארזיכטיג
דאס פאר זיי געווען א יום טוב .די באדינער האבן יעדן איינעם פאר א קורצע צייט האט מען געקענט אביסל פארגעסן פון די
ארומגעפירט ,אים געוויזן וואו זיין בעט שטייט ,וואו מען עסט, צרות ,און עס האט זיך אפילו געהערט א פרייליך ווארט צווישן
און ווי אזוי מען קומט אן פון איין צימער צום צווייטן .איינער די איינוואוינער.
האט מיט זיינע הענט אנגערירט די נייע ,ריינע בעטגעוואנט ,און אבער די פרייד האט נישט לאנג אנגעהאלטן .ווען עס איז
א צווייטער האט זיך אפגעשטעלט נעבן דעם ווארעמען אויוון געווארן נאכט און דאס פייער איז פארלאשן געווארן ,האט די
און הנאה געהאט פון דער אנגענעמער ווארעמקייט .זיי האבן קעלט זיך ווידער אריינגעכאפט אין אלע ביינער .די ארעמע
טאקע נישט געקענט זען ווי שיין דאס הויז איז ,אבער זיי האבן מענטשן האבן זיך איינגעוויקלט אין זייערע דינע דעקעס און
ביי יעדן טריט געשפירט ווי גוט מען האט זיך פאר זיי געזארגט. זיך פרובירט האלטן ווארעם .פון איין בעט האט זיך געהערט
ווען מען האט זיי צום ערשטן מאל גערופן צום עסן ,זענען א הוסט ,פון א צווייטן א שטילער קרעכץ .איינער האט שוין
זיי אלע געזעסן ארום א גרויסן טיש .פאר יעדן איינעם האט געוואלט וויסן צי עס ווערט באלד אינדערפרי ,און זיין חבר,
מען אוועקגעשטעלט א פולן טעלער מיט ווארעמע עסן ,פרישע וואס איז געלעגן נעבן אים ,האט אים פרובירט אביסל בעסער
ברויט און א גלעזל טרינקען .איינער פון די עלטערע מענטשן צו צודעקן.
האט גענומען דעם לעפל אין דער האנט ,אבער איידער ער האט
די ארעמע בלינדע מענטשן האבן זיך נישט געוואונטשן
אנגעהויבן עסן ,האט ער זיך פלוצלינג אפגעשטעלט„ .זאגט מיר
קיין גרויסע עשירות אדער באקוועמליכקייטן .זיי האבן בלויז
נאר “,האט ער זיך געוואנדן צום באדינער„ ,דאס אלעס האט דער
געוואלט האבן א שטיקל ברויט צו שטילן דעם הונגער ,א
קעניג געהייסן צושטעלן פאר אונז?“ ווען דער באדינער האט
ווארעמע שטוב זיך צו באשיצן פון דער קעלט ,און עמיצן וואס
אים באשטעטיגט אז יא ,האט דער אלטער אראפגענויגט דעם
זאל זיך דערבארעמען אויף זייער ביטערן מצב.
קאפ און גערעדט מיט גרויס התרגשות„ :מיר קענען דעם קעניג
אפילו נישט זען ,און דאך האט ער זיך דערמאנט אין אונז און זיך איינמאל איז דער ביטערער מצב פון די בלינדע מענטשן
אזוי שיין געזארגט פאר אונז!“ אנגעקומען צו די אויערן פונעם קעניג .ווען ער האט געהערט ווי
שווער זיי מוטשען זיך ,און אין וואס פאר אומשטענדן זיי דארפן
אזוי זענען פארביי טעג און וואכן ,און די בלינדע מענטשן
לעבן ,האט ער זיך שטארק דערבארעמט אויף זיי .ער האט גלייך
האבן זיך צוביסלעך צוגעוואוינט צו זייער נייעם ,באקוועמען
געלאזט רופן דעם באאמטן וואס איז געווען פאראנטווארטליך
לעבן .אבער איין זאך האבן זיי קיינמאל נישט פארגעסן :פון
איבער די קעניגליכע געביידעס ,און אים געגעבן א קלארן
וועמען עס קומט צו זיי דאס גאנצע גוטס .יעדעס מאל וואס
באפעל:
מען האט אריינגעברענגט האלץ צום אויוון ,האבן זיי מיט
דאנקבארקייט דערמאנט דעם קעניג .ווען א באדינער האט זיי „איך וויל אז מען זאל פאר די דאזיגע מענטשן בויען א נייע,
געהאלפן מיט עפעס ,האבן זיי געוואוסט ווער עס האט אים שיינע און באקוועמע וואוינונג “,האט דער קעניג געזאגט„ .דאס
אהערגעשיקט .דאס נייע הויז איז פאר זיי נישט בלויז געווען א הויז זאל זיין ווארעם ,ריין און גוט איינגעארדנט ,און מען זאל זיי
גוטע וואוינונג ,נאר א שטענדיגע דערמאנונג פון דער גרויסער צושטעלן אלעס וואס זיי דארפן ,כדי זיי זאלן מער נישט דארפן
גוטסקייט פונעם קעניג ,וואס האט זיך דערבארעמט אויף זיי. ליידן .איך וויל נישט אז עס זאל זיי עפעס פעלן!“
איין אינדערפרי ,בשעת די איינוואוינער זענען געזעסן מען האט זיך גלייך גענומען אויספירן דעם באפעל פונעם
אינעם הויז ,האט זיך פלוצלינג געהערט א גערודער פון דער קעניג .אויף א ברייטן שטח ,נישט ווייט פונעם וועג וואו די
גאס .מען האט געהערט פערד קומען נענטער ,און די רעדער קעניגליכע מרכבה פלעגט אפט דורכפארן ,האט מען אנגעהויבן
פון א גרויסער מרכבה האבן געקלאפט אויף די שטיינער פונעם בויען א שיינע ,באקוועמע וואוינונג פאר די בלינדע מענטשן.
וועג .איינער פון די באדינער איז צוגעגאנגען צום פענסטער ,און די ארבייטער האבן געמאכט ברייטע דורכגענג ,שטארקע טרעפ
ווען ער האט ארויסגעקוקט ,האט ער זיך גלייך אנגערופן מיט מיט גוטע הענטלעך ,און גרויסע ,ליכטיגע צימערן .אין דער קיך
התפעלות„ :דער קעניג! דער קעניג פארט דאך יעצט פארביי!“ האט מען אויפגעשטעלט א גוטן אויוון ,און אין די שלאפצימערן
ווי נאר די בלינדע מענטשן האבן דאס געהערט ,זענען זיי אלע האט מען אריינגעברענגט נייע בעטן מיט ווייכע קישנס און
אויפגערודערט געווארן„ .וואס זאגסטו? דער קעניג? אונזער ווארעמע דעקעס .מען האט זיך געזארגט אז אלעס זאל זיין
גוטער קעניג?“ האבן זיי געפרעגט ,און זיך גלייך אויפגעשטעלט צוגעפאסט פאר די בלינדע מענטשן ,כדי זיי זאלן זיך קענען
פון זייערע פלעצער .מיט דער הילף פון די באדינער זענען זיי באוועגן באקוועם און זיכער ,אן דארפן מורא האבן פאר יעדן
שנעל צוגעגאנגען צום אריינגאנג. טריט.
די בלינדע מענטשן האבן פארשטייט זיך נישט געקענט ווען עס איז ענדליך געקומען דער טאג וואס די בלינדע
זען די פראכטפולע מרכבה ,די שיינע פערד און די קעניגליכע מענטשן האבן זיך אריבערגעצויגן אין זייער נייעם הויז ,איז
חכמות ,כדי זיי זאלן קענען אויסנוצן זייער צייט מיט לערנען באגלייטער .אויך דעם קעניג אליין האבן זיי נישט געקענט זען.
און זיך אויסבילדן ,אן קיין שום דאגות פון פרנסה אדער אנדערע אבער זיי האבן געהערט דעם גערודער פון די פערד און די
באדערפענישן. רעדער ,און געוואוסט אז דער קעניג ,וואס האט אזוי פיל גוטס
געטון פאר זיי ,געפינט זיך יעצט נישט ווייט פון זיי .דאס אליין
ווי נאר דער באפעל איז ארויסגעגעבן געווארן ,האט מען זיך
האט שוין ארויסגערופן ביי זיי א געוואלדיגע התרגשות .זיי האבן
גענומען צו דער ארבעט .נאך א שטיקל צייט איז אויפגעבויט
זיך אויסגעדרייט אין דער ריכטונג פון דער גאס ,זיך געבויגן
געווארן א הערליכע געביידע ,וואס יעדער פארבייגייער איז
מיט גרויס דרך ארץ ,און אנגעהויבן אויסרופן מיט פרייד„ :לאנג
געבליבן שטיין עס צו באוואונדערן .גרויסע ,הויכע פענסטער
זאל לעבן דער קעניג! לאנג זאל לעבן אונזער גוטער קעניג ,וואס
האבן אריינגעלאזט פיל ליכט אין די צימערן ,דער אריינגאנג
האט זיך אזוי דערבארעמט אויף אונז און אונז געראטעוועט פון
איז געווען באצירט מיט שיינע שטיינער ,און אינעם ברייטן
אונזער ביטערן מצב!“
גארטן האבן געוואקסן ביימער און הערליכע בלומען .ווען די
נייע איינוואוינער זענען אנגעקומען ,זענען זיי געבליבן שטיין דער קעניג ,וואס איז געזעסן אינעווייניג אין זיין מרכבה,
ביים טויער און זיך נישט געקענט גענוג אפוואונדערן פון דער האט דערהערט די פרייליכע קולות .ער האט גלייך געגעבן א
גרויסער פראכט .איינער האט באטראכט די שיינע טירן ,א צייכן מען זאל פארלאנגזאמען די פערד ,און זיך געוואנדן צו
צווייטער האט באוואונדערט די טייערע מעבל ,און יעדער האט זיינע באגלייטער„ :וואס איז דאס דער גערודער? ווער זענען
הנאה געהאט פון דעם הערליכן פלאץ וואו ער וועט פון היינט די מענטשן וואס רופן אזוי אויס און דאנקען מיר מיט אזא
אן קענען וואוינען. התלהבות?“ איינער פון די באאמטע האט זיך מיט דרך ארץ
צוגעבויגן צום קעניג און געענטפערט„ :אייער מאיעסטעט,
אין די ערשטע טעג האט זיך טאקע געהערט צווישן די דאס זענען די בלינדע מענטשן פאר וועמען איר האט געהייסן
איינוואוינער אסאך ווערטער פון התפעלות .זיי האבן גערעדט אויפבויען דאס נייע הויז .זיי האבן געהערט אז דער קעניג'ס
איבער זייער גרויסן מזל ,און ווי גוט זיי וועלן דא קענען לעבן, מרכבה פארט פארביי ,און זענען ארויסגעקומען צו באגריסן
אן דארפן זארגן פאר זייערע באדערפענישן .יעדן טאג האבן די דעם קעניג און באדאנקען פאר אלעס וואס דער קעניג האט
באדינער זיי צוגעשטעלט גוטע ,געשמאקע מאלצייטן ,און ווען געטון פאר זיי“.
זיי האבן געוואלט לערנען ,זענען געווען פאר זיי געלערנטע
לערער וואס האבן זיי אויסגעלערנט פארשידענע חכמות .עס דער קעניג האט זיך אומגעקוקט און געזען ווי די בלינדע
האט זיי גארנישט געפעלט ,און זיי האבן זיך געקענט באשעפטיגן מענטשן שטייען ביים אריינגאנג פון זייער הויז און רופן אויס
מיט וואס זיי האבן נאר געוואלט .זיי האבן געהאט אפענע אויגן מיט אזא גרויסע פרייד און דאנקבארקייט .זיי האבן נישט
צו זען דאס גאנצע גוטס ,א באקוועם לעבן צו געניסן דערפון ,און געקענט זען דעם קעניג ,און האבן אפילו נישט געוואוסט
גענוג שכל און פארשטאנד צו דערקענען ווער עס האט זיי דאס גענוי וואו ער זיצט ,אבער דאס האט זיי נישט געשטערט פון
אלעס געשאנקען. ארויסווייזן זייער טיפע הכרת הטוב .דער קעניג איז געווארן
שטארק איבערגענומען פון דעם וואס ער האט געזען .ער האט
אבער ווי מער צייט עס איז פארביי ,האט זיך דער מצב אינעם זיך געוואנדן צו זיינע באגלייטער און געזאגט„ :קוקט נאר ווי
הויז אנגעהויבן טוישן .די גוטע זאכן ,וואס האבן זיי אין אנהייב דאנקבאר די דאזיגע מענטשן זענען! זיי קענען מיך נישט זען,
אזוי שטארק באוואונדערט ,זענען מיט דער צייט געווארן ביי זיי און דאך ווייסן זיי אזוי שטארק צו שעצן דאס גוטס וואס איך טו
א פשוט'ע ,געווענליכע זאך .די רייכע מאלצייטן האבן שוין מער פאר זיי .שטעלט אייך נאר פאר ,ווי גרויס די דאנקבארקייט וואלט
נישט ארויסגערופן קיין התפעלות ,און די שיינע צימערן האבן געווען ביי מענטשן וואס קענען יא זען! זיי וואלטן דאך געקענט
זיי שוין אנגעקוקט ווי עפעס וואס קומט זיך זיי .ווען א באדינער זען מיט די אייגענע אויגן די גאנצע שיינקייט און גוטסקייט וואס
האט זיך אביסל פארשפעטיגט מיטן עסן ,האט מען אים שוין מען שטעלט זיי צו!“
אנגעשריגן ,און אויב עפעס איז נישט געווען פונקט לויט זייער
דער געדאנק האט דעם קעניג שטארק באנומען ,און ווען ער
געשמאק ,האבן זיי זיך באקלאגט ווי מען וואלט זיי געטון א
איז צוריקגעקומען אין פאלאץ ,האט ער באשלאסן צו טון נאך
גרויסן עוולה.
א גרעסערע טובה .ער האט געלאזט רופן זיינע באאמטע און זיי
איין אוונט זענען עטליכע פון די איינוואוינער געזעסן אינעם באפוילן אויפצובויען נאך א הויז ,אבער דאס מאל זאל עס זיין
גרויסן זאל ,נאכדעם וואס זיי האבן געענדיגט עסן א רייכע א גאר פראכטפולע געביידע ,מיט גרויסע זאלן ,שיינע צימערן
מאלצייט .דער טיש איז נאך געווען פול מיט גוטע שפייזן ,און און א ברייטן גארטן .אין דעם הויז זאלן וואוינען מענטשן וואס
אלע זענען געזעסן אויף זייערע באקוועמע בענקלעך .פלוצלינג קענען זען ,און מען זאל זיי צושטעלן אלעס וואס זיי דארפן,
האט זיך איינער פון זיי אנגערופן מיט א טענה„ :איך פארשטיי מיט דער גרעסטער הרחבה .אויך זאל מען פאר זיי ברענגען
נישט ,פארוואס דארף מען אונז דא באהאנדלען ווי קליינע געלערנטע לערער ,וואס זאלן זיי אויסלערנען פארשידענע
זיין פראכטפולער מרכבה ,דעם זעלבן קעניג וואס האט זיי קינדער? מען שטעלט אונז צו א סדר ,מען זאגט אונז ווען די
צוגעשטעלט זייער גאנצע באקוועמע לעבן. לערער זאלן קומען ,און מען וויל אונז אלעמאל זאגן וואס מיר
אבער אנשטאט זיך צו פרייען און ארויסגיין באגריסן דעם זאלן טון .וואס איז דאס פאר א לעבן?“
קעניג מיט ווערטער פון דאנק ,איז געשען עפעס וואס קיינער זיינע ווערטער האבן גלייך געפונען אן אפקלאנג ביי די
וואלט זיך נישט געקענט פארשטעלן .איינער פון די איינוואוינער אנדערע„ .ער איז דאך גערעכט!“ האט זיך א צווייטער אנגערופן.
האט אויפגעריסן דאס פענסטער ,ארויסגעשטעקט דעם קאפ און „מיר זענען דאך נישט קיין קליינע קינדער ,נאר ערוואקסענע,
אנגעהויבן שרייען מיט חוצפה„ :קוקט נאר! דא פארט ער ,דער קלוגע מענטשן .מיר האבן שוין אזויפיל געלערנט און פארשטייען
קעניג וואס האט אונז דא איינגעשפארט און וויל אונז באפעלן אליין וואס עס איז גוט פאר אונז .פארוואס דארפן מיר האבן
ווי אזוי מיר זאלן לעבן!“ א צווייטער האט גלייך צוגעלייגט נאך אנדערע וואס זאלן אונז שטענדיג זאגן וואס צו טון?“ אזוי האט
שארפערע ווערטער ,און א דריטער האט שוין אנגעהויבן שעלטן איינער צוגעלייגט נאך א טענה ,און א צווייטער נאך א טענה ,ביז
דעם קעניג מיט אפענע בזיונות .אזוי זענען זיי געשטאנען ביי די עס האט זיך שוין אנטוויקלט א גאנצע שמועס איבער דעם וואס
פענסטער און ארויסגעשריגן זייערע טענות קעגן דעם קעניג, זיי זענען נישט גענוג פריי צו טון וואס זיי ווילן.
אן זיך אפילו צו דערמאנען אין די אלע טובות וואס ער האט זיי צוביסלעך האבן זיי שוין אינגאנצן פארגעסן ווער עס האט
געטון. זיי אהערגעברענגט ,און וועמען זיי האבן צו פארדאנקען זייער
די הויכע געשרייען האבן דערגרייכט די אויערן פונעם קעניג, גאנצע באקוועמע לעבן .אנשטאט צו רעדן פון דער גרויסער
וואס איז געזעסן אין זיין מרכבה .ער האט גלייך געהייסן אפשטעלן טובה וואס דער קעניג האט געטון מיט זיי ,האבן זיי נאר געזוכט
די פערד ,און זיך צוגעהערט צו די קולות .אין אנהייב האט ער זיך וואס עס פעלט זיי נאך .זיי האבן זיך אנגעהויבן גרויסהאלטן
אפילו נישט געקענט פארשטעלן אז די ווערטער מיינען טאקע מיט זייער חכמה און השכלה ,ביז זיי האבן זיך שוין געשפירט ווי
אים .אבער נאך איידער ער האט געקענט עפעס פרעגן ,האט זיך זיי פארשטייען בעסער פונעם קעניג אליין .די חכמה ,וואס דער
ווידער געהערט א הויכער געשריי פון די פענסטער„ :וויי צו דעם קעניג האט זיי געגעבן די מעגליכקייט זיך צו לערנען ,האבן זיי
קעניג ,וואס האט אונז דא אריינגעצוואונגען און וויל אונז נישט יעצט גענוצט צו טענה'ן קעגן אים .און דאס גוטס ,וואס ער האט
לאזן לעבן ווי אזוי מיר ווילן!“ די באגלייטער פונעם קעניג זענען זיי געשאנקען ,האט זיי געברענגט צו שפירן אז זיי דארפן אים
ערשטוינט געווארן פון אזא חוצפה .דאס איז שוין נישט געווען שוין בכלל נישט.
קיין פשוט'ע טענה ,נאר אן אפענע מרידה קעגן דעם קעניג. איינער פון די באדינער ,וואס איז געשטאנען אין דער זייט
דער קעניג האט אויפגעהויבן זיינע אויגן און באטראכט דאס און זיך צוגעהערט צו זייערע שמועס ,האט זיך נישט געקענט
פראכטפולע הויז .ער האט געזען די שיינע פענסטער וואס ער איינהאלטן .ער איז צוגעגאנגען צו זיי און זיך פארזיכטיג
האט געהייסן מאכן ,די טייערע טירן וואס ער האט באצאלט ,און אנגערופן„ :אבער רבותי ,איר געדענקט דאך נאך ווי אזוי אייער
די מענטשן פאר וועמען ער האט זיך אזוי שטארק געזארגט. לעבן האט אויסגעזען איידער איר זענט אהערגעקומען .איר
ער האט דאך אלעס געטון כדי זיי זאלן קענען פירן א גוט און האט דאך דעמאלטס נישט געהאט אפילו א קליינעם חלק
באקוועם לעבן ,און יעצט שטייען זיי דארט און שעלטן אים פון דעם גוטס וואס איר האט היינט .דער קעניג האט זיך
מיט די ערגסטע ווערטער .פון די פענסטער וואס ער האט פאר דערבארעמט אויף אייך און אייך צוגעשטעלט אלעס וואס איר
זיי געמאכט ,האבן זיי ארויסגעשריגן זייערע בזיונות קעגן אים. דארפט .ווי אזוי קענט איר יעצט האבן אזעלכע טענות?“ אבער
נאכדעם וואס זיי האבן געגעסן זיין ברויט און גענאסן פון זיין איינער פון די איינוואוינער האט אים גלייך איבערגעהאקט„ :דו
גוטסקייט ,האבן זיי זיך דערוואגט צו שעלטן דעם וואס האט זיי דארפסט אונז נישט אויסלערנען וואס מיר זאלן טראכטן! מיר
דאס אלעס געגעבן. פארשטייען שוין אליין גענוג גוט!“ דער באדינער האט געזען
דער קעניג איז געווארן זייער אויפגערעגט .ער האט געזען אז עס איז נישטא מיט וועמען צו רעדן ,און איז שטילערהייט
אז די מענטשן האבן נישט בלויז פארגעסן זיינע טובות ,נאר ארויסגעגאנגען פונעם זאל.
זענען שוין געקומען צו אזא מדריגה פון כפיות טובה ,אז זיי עטליכע טעג שפעטער ,ווען די איינוואוינער זענען
דערוואגן זיך אפן צו מורד זיין קעגן אים .ער האט גלייך געלאזט געזעסן אינעם הויז ,האט זיך פלוצלינג געהערט פון דער גאס
רופן דעם הויפט פון די קעניגליכע שומרים ,און אים געגעבן א דער באקאנטער גערודער פון פערד און רעדער .די קולות זענען
שארפן באפעל :די מענטשן זאלן געכאפט ווערן און באשטראפט געווארן אלץ נענטער ,און ווען די מענטשן זענען צוגעגאנגען
ווערן מיט מיתה ,ווי דער דין פון מורדים במלכות .די שומרים צו די פענסטער ,האבן זיי געזען ווי די קעניגליכע מרכבה פארט
האבן זיך גלייך גענומען אויספירן דעם באפעל ,און זענען אריין פארביי ,באגלייט מיט שיינע פערד און א גאנצע רייע קעניגליכע
אינעם פראכטפולן הויז צו כאפן די מורדים. באדינער .זיי האבן קלאר געקענט זען דעם קעניג זיצן אין
זייער גוטן קעניג ,פונקט ווי זיי האבן געטון דאס ערשטע מאל. מיטאמאל האט זיך דער גאנצער מצב אינעם הויז געטוישט.
די בלינדע מענטשן האבן נישט געוואוסט וואס עס האט זיך די זעלבע מענטשן ,וואס האבן זיך נאך מיט עטליכע מינוט פריער
נארוואס אפגעשפילט אינעם צווייטן הויז .זיי האבן נישט געזען אזוי גרויסגעהאלטן מיט זייער חכמה און וויכטיגקייט ,זענען
יעצט געשטאנען פארלוירן און דערשראקן .זיי האבן געזען ווי
די פראכטפולע מרכבה ,און אויך נישט דעם קעניג וואס איז
די קעניגליכע שומרים קומען אריין מיטן באפעל זיי צו כאפן,
געזעסן דערין .זיי האבן בלויז געוואוסט אז דער גוטער קעניג, און האבן זיך אומגעקוקט איינער אויפן צווייטן ,נישט וויסנדיג
וואס האט זיי ארויסגעהאלפן פון זייער ביטערן מצב און זיי וואס צו טון .זיי האבן דאך געמיינט אז זיי זענען אזוי קלוג און
צוגעשטעלט א גוט לעבן ,געפינט זיך יעצט נישט ווייט פון זיי. שטארק ,און אז קיינער קען זיי נישט זאגן וואס צו טון .אבער
דאס איז פאר זיי שוין געווען גענוג ,כדי ארויסצוקומען און אים יעצט ,ווען דער קעניג האט באשלאסן זיי צו באשטראפן ,האט
מיטן גאנצן הארץ באדאנקען פאר זיינע גרויסע טובות. זיי זייער גאנצע חכמה און גרויסקייט גארנישט געקענט העלפן.
די בלינדע מענטשן ,וואס האבן דעם קעניג קיינמאל נישט די קעניגליכע מרכבה איז דערווייל ווייטערגעפארן ,און נאך
א קורצער צייט איז זי אנגעקומען נעבן דעם ערשטן הויז ,וואו די
געקענט זען ,האבן געוואוסט צו דערקענען זיין גוטסקייט און
בלינדע מענטשן האבן געוואוינט .ווי נאר זיי האבן געהערט דעם
אים דאנקען מיטן גאנצן הארץ .אבער די מענטשן וואס האבן באקאנטן גערודער פון די פערד און די רעדער ,האבן זיי גלייך
געהאט אפענע אויגן ,און האבן קלאר געזען דאס גאנצע גוטס פארשטאנען אז דער קעניג פארט פארביי .זיי זענען מיט גרויס
וואס ער האט זיי געגעבן ,האבן נישט געוואלט אנערקענען זיין פרייד ארויסגעקומען צום אריינגאנג ,האבן זיך געבויגן מיט דרך
גוטסקייט ,און האבן זיך גאר אויפגעשטעלט קעגן אים. ארץ ,און אנגעהויבן אויסרופן ווערטער פון דאנק און שבח פאר
פונקט ווי די בלינדע מענטשן אינעם משל האבן נישט דער משל ,וואס ווערט געברענגט אין „דעת זקנים מבעלי
געקענט זען דעם קעניג ,אבער האבן דאך געוואוסט אז ער התוספות“ ,איז נישט בלויז א מעשה פון צוויי גרופעס
איז דער וואס האט זיי צוגעשטעלט זייער גאנצע טובה ,אזוי מענטשן וואס האבן באקומען טובות פונעם קעניג .אין
האבן אויך די וואסערן ,כאטש זיי פארמאגן נישט די כוחות דעם משל ליגט א טיפער יסוד ,וואס לערנט אונז פארוואס
פון א מענטש ,אויסגעפירט זייער תפקיד אין דער בריאה. דער אייבערשטער האט באשאפן דעם מענטש ,וואס פאר
זיי האבן ארויסגעברענגט דעם שבח פונעם באשעפער ,און א תפקיד א מענטש האט אויף דער וועלט ,און וואס עס
דערמיט מקיים געווען דעם צוועק פאר וועלכן זיי זענען איז געשען ווען דער דור המבול האט זיך דערווייטערט פון
באשאפן געווארן .זיי האבן נישט געהאט קיין מענטשליכן דעם תפקיד .כדי דאס גוט צו פארשטיין ,דארפן מיר קודם
פארשטאנד ,אבער זיי האבן דאך ארויסגעברענגט דעם זען ווער עס זענען די בלינדע מענטשן ,און ווער עס זענען
כבוד שמים וואס האט געדארפט ארויסקומען פון זיי. די מענטשן מיט די אפענע אויגן.
די צווייטע גרופע מענטשן ,די וואס האבן געהאט אפענע די בלינדע מענטשן פונעם משל זענען א רמז אויף די
אויגן און האבן געוואוינט אינעם פראכטפולן הויז ,זענען א וואסערן ,וואס האבן באדעקט די וועלט אין אנהייב פון דער
רמז אויף די מענטשן פונעם דור המבול .דער אייבערשטער בריאה ,נאך איידער השי"ת האט באשאפן דעם מענטש.
האט באשאפן דעם מענטש מיט גאר א הויכער מדריגה. די וואסערן האבן נישט קיין אויגן צו זען די שיינקייט פון
אנדערש ווי די וואסערן ,האט דער מענטש באקומען אויגן דער וועלט ,נישט קיין שכל צו פארשטיין דעם גרויסן חסד
צו זען ,אויערן צו הערן ,א שכל צו פארשטיין ,און א דעת פונעם באשעפער ,און נישט קיין בחירה צו דינען דעם
צו דערקענען דעם גרויסן חסד פונעם באשעפער .ער האט אייבערשטן ווי א מענטש .און דאך האבן די וואסערן ,אויף
אויך באקומען א בחירה ,כדי ער זאל קענען אויסקלויבן זייער אייגענעם אופן ,ארויסגעברענגט דעם כבוד פונעם
דעם גוטן וועג און דינען דעם אייבערשטן מתוך הכרה און אייבערשטן ,ווי דער פסוק זאגט„ :נָ ְשׂאּו נְ ָהרֹות ה׳ נָ ְשׂאּו נְ ָהרֹות
פארשטאנד. קֹולָ ם“.
האבן אים געלויבט און געדאנקט מיטן גאנצן הארץ .אבער דעריבער האט דער אייבערשטער צוגעגרייט פארן
די מענטשן וואס האבן געהאט אפענע אויגן ,און האבן מענטש א גאנצע וועלט ,פול מיט אלע גוטע זאכן וואס ער
קלאר געזען די פראכטפולע וואוינונג וואס דער קעניג דארף האבן .די זון שיינט ,די ערד גיט ארויס איר יבול ,עס
האט פאר זיי אויפגעבויט ,האבן זיך אויפגעשטעלט קעגן איז פאראן וואסער צו טרינקען ,לופט צו אטעמען ,און אלע
אים און אים באליידיגט .דאס זעלבע גוטס ,וואס וואלט זיי באדערפענישן וואס דער מענטש דארף צום לעבן .אלעס
געדארפט ברענגען צו א גרעסערער דאנקבארקייט ,האט איז אים צוגעשטעלט געווארן ,כדי ער זאל קענען לעבן מיט
זיי אנשטאט דעם געברענגט צו גאוה און מרידה. הרחבת הדעת ,באטראכטן די וואונדער פון דער בריאה ,און
דערקענען דעם וואס האט אים דאס אלעס געשאנקען .און
און דא קומען מיר צו פארשטיין דעם טיפן באדייט פון
איהם דינען.
דער פרשה פונעם מבול ,און די גרויסע לימודים וואס מען
קען ארויסנעמען דערפון. און דער דור המבול האט טאקע זוכה געווען צו אן
אויסערגעווענליכן שפע .זיי האבן געקענט איינמאל
די תורה דערציילט אונז ,אז ווען דער דור המבול האט
איינזייען די ערד ,און זי האט ארויסגעגעבן גענוג יבול אויף
זיך פארדארבן און אנגעפילט די וועלט מיט עבירות ,האט
פערציג יאר .מען קען זיך קוים פארשטעלן וואס פאר א
דער אייבערשטער באשלאסן צו ברענגען אויף זיי דעם
ברכה דאס איז געווען .א מענטש האט נישט געדארפט זיין
מבול .דער פסוק זאגט„ :וַ ֲאנִ י ִהנְ נִ י ֵמבִ יא ֶאת ַה ַמּּבּול ַמיִ ם ַעל
פארנומען יעדן טאג מיט שווערע ארבעט כדי צו פארדינען
ָה ָא ֶרץ“ .דא שטעלט זיך אבער א שטארקע קשיא :פארוואס
זיין ברויט .ער האט געהאט אלעס וואס ער דארף ,און נאך
האט דער אייבערשטער אויסגעקליבן דווקא וואסער ,כדי
גענוג פרייע צייט זיך צו פארטיפן אין חכמה און אין דער
צו באשטראפן דעם דור המבול? פארן אייבערשטן פעלט
הכרה פונעם באשעפער.
דאך נישט קיין וועג ווי אזוי צו ברענגען אן עונש .פארוואס
איז דער עונש געקומען דווקא דורך א מבול וואס האט אבער דא האט זיך ארויסגעשטעלט דער גרויסער
פארפלייצט די גאנצע וועלט? חילוק צווישן די צוויי .די וואסערן ,וואס האבן נישט געהאט
קיין אויגן און קיין מענטשליכן שכל ,האבן ארויסגעברענגט
חז"ל געבן אונז שוין א טעם אויף דעם ,ווי עס שטייט
דעם כבוד פונעם אייבערשטן .אבער די מענטשן ,וואס
אין מסכת סנהדרין„ :ברותחין קלקלו וברותחין נידונו“ .אזוי
האבן יא געהאט אפענע אויגן און א קלארן שכל ,האבן
ווי די מענטשן פונעם דור המבול האבן געזינדיגט מיט דער
נישט געוואלט אנערקענען דעם וואס האט זיי דאס אלעס
היץ פון זייערע תאוות ,זענען זיי באשטראפט געווארן
געגעבן.
מיט הייסע וואסערן .דאס איז געווען א מדה כנגד מדה,
אז זייער עונש זאל זיין צוגעפאסט צו זייערע עבירות. אנשטאט אויסצונוצן דעם גרויסן שפע צו דינען
אבער לויט דעם משל קענען מיר פארשטיין נאך א טיפערן דעם אייבערשטן ,האבן די מענטשן פונעם דור המבול
באדייט דערין :פארוואס דווקא די וואסערן ,וואס האבן זיך פארטון אין זייער אייגענעם גוטן לעבן .זיי האבן זיך
אמאל באדעקט די וועלט ,זענען צוריקגעקומען און האבן אזוי שטארק צוגעוואוינט צו די טובות ,אז זיי האבן שוין
פארפלייצט די ערד. אויפגעהערט טראכטן פון וואנעט אלעס קומט .די מתנות
האבן זיי גענומען פאר זיך ,אבער דעם נותן המתנה האבן זיי
כדי דאס צו פארשטיין ,דארפן מיר קודם וויסן א
פארגעסן .און נישט בלויז האבן זיי אויפגעהערט דאנקען
יסודות'דיגע זאך :פארוואס האט דער אייבערשטער בכלל
דעם אייבערשטן ,נאר זיי האבן זיך גאר באנוצט מיט די
באשאפן די וועלט? פארוואס האט ער באשאפן אזא גרויסע
כוחות און די מעגליכקייטן וואס ער האט זיי געגעבן ,כדי
און וואונדערליכע בריאה ,מיט אזויפיל באשעפענישן,
צו זינדיגן און טון קעגן זיין רצון.
אזויפיל שיינע זאכן און אזויפיל מעגליכקייטן? איז דען
דער גאנצער ציל בלויז אז מענטשן זאלן קענען עסן און דאס איז גענוי וואס עס האט פאסירט אינעם משל .די
טרינקען ,וואוינען באקוועם ,פארדינען געלט און הנאה בלינדע מענטשן ,וואס האבן נישט געקענט זען דעם קעניג,
צוגעגרייט א וועלט פארן מענטש .דער פסוק זאגט„ :יִ ָקּוּו האבן פונעם לעבן? אוודאי נישט! די גאנצע בריאה איז
ַה ַמּיִ ם ִמ ַת ַּחת ַה ָשּ ַׁמיִ ם ֶאל ָמקֹום ֶא ָחד וְ ֵת ָר ֶאה ַהיַ ּבָ ָּשׁה“ .די וואסערן האבן זיך באשאפן געווארן פאר א פיל העכערן און הייליגערן צוועק.
צוזאמגענומען אויף איין פלאץ ,די יבשה האט זיך באוויזן,
מען קען זיך דאס אביסל פארשטעלן מיט א גרויסער
און דער מענטש האט באקומען א ברייטע און שיינע וועלט,
פאבריק ,וואו הונדערטער ארבייטער זענען פארנומען
וואו ער זאל קענען לעבן און אויספירן זיין שליחות.
מיט פארשידענע ארבעטן .גרויסע מאשינען דרייען זיך
די וואסערן האבן כביכול אפגעגעבן זייער פלאץ ,כדי א גאנצן טאג ,לאסט־וועגענער ברענגען אריין סחורה ,און
עס זאל קענען ארויסקומען א נאך גרעסערער כבוד שמים פארטיגע פראדוקטן ווערן איינגעפאקט און ארויסגעשיקט.
דורך דעם מענטש .ווייל אויב די וואסערן ,וואס האבן נישט איינער וואס קומט אריין און זעט דעם גאנצן גערודער,
קיין מענטשליכן פארשטאנד ,קענען ארויסברענגען אזא קען מיינען אז דער ציל פון דער פאבריק איז פשוט אז די
שבח צום אייבערשטן ,איז דאך אוודאי אז דער מענטש, מאשינען זאלן ארבעטן .אבער דער בעל־הבית האט דאך
וואס האט באקומען אזויפיל העכערע כוחות ,וועט קענען אויפגעשטעלט די גאנצע פאבריק פאר א געוויסן צוועק,
ארויסברענגען א נאך גרעסערן שבח .ער וועט באטראכטן און אלע ארבעטן דארפן דינען דעם ציל פאר וועלכן ער
די וועלט ,דערקענען דעם חסד פונעם באשעפער ,און האט זי אויפגעשטעלט.
אויסנוצן אלע זיינע כוחות צו דינען דעם אייבערשטן.
ביים אייבערשטן איז ,פארשטייט זיך ,נישט שייך
אבער וואס איז למעשה געשען? דער מענטש האט קיין געשעפטליכע הנאה אדער א חסרון וואס אונזער
געטון פונקט פארקערט .דער דור המבול האט באקומען א עבודה דארף אויספילן .אבער דער פארגלייך העלפט אונז
וועלט פול מיט ברכה און שפע ,אבער אנשטאט דערמיט פארשטיין אז די וועלט איז נישט באשאפן געווארן אן קיין
צו דינען דעם אייבערשטן ,האבן זיי גענוצט דעם שפע תכלית .דער פסוק זאגטֹּ„ :כּל ָּפ ַַּעל ה׳ ַלַ ַּמ ֲֲּעֵנֵ הּו“ -אלעס וואס
צו זינדיגן .אנשטאט דאנקען דעם באשעפער פאר זיינע דער אייבערשטער האט באשאפן ,האט א ציל .און דער נביא
גרויסע חסדים ,האבן זיי זיך גרויסגעהאלטן מיט זייערע אִתיו ְיְ ַַצ ְְר ִּּתיו ַַאף ֲֲע ִׂׂש ִיִתיו“ .די גאנצע
בֹוִדי ְָּבָּר ִ
ישעיהו זאגטִ„ :לִ ְכְ ִ
אייגענע כוחות .און אנשטאט ארויסצוברענגען כבוד שמים, בריאה איז באשאפן געווארן כדי עס זאל ארויסקומען
האבן זיי מיט זייערע מעשים געטון פונקט דעם פארקערטן דערפון כבוד שמים ,און די מענטשן זאלן דערקענען דעם
זאך. אייבערשטן און טון זיין רצון.
זיי האבן באקומען אויגן כדי צו זען דעם גוטס פונעם יעצט פארשטייען מיר פארוואס דער אייבערשטער האט
אייבערשטן ,אבער זיי האבן נישט געוואלט זען .זיי האבן באשאפן דעם מענטש מיט אזויפיל כוחות און מעגליכקייטן.
באקומען א שכל כדי צו דערקענען דעם באשעפער ,אבער די וואסערן האבן שוין פריער ארויסגעברענגט דעם שבח
זיי האבן גענוצט זייער פארשטאנד צו גיין קעגן זיין רצון. פונעם אייבערשטן ,אבער זיי האבן נישט דעם פארשטאנד
און די בחירה וואס דער מענטש פארמאגט .דער מענטש
מיט דעם קענען מיר שוין פארשטיין פארוואס דער
קען דאך זען די שיינקייט פון דער וועלט ,פארשטיין די
עונש פונעם דור המבול איז געקומען דווקא דורך וואסער.
חכמה וואס ליגט אין יעדער זאך ,און מיט זיין אייגענעם
די וואסערן ,וואס האבן שוין פריער ארויסגעברענגט
שכל דערקענען אז אלעס קומט פונעם אייבערשטן.
דעם שבח פונעם אייבערשטן ,האבן זיך צוזאמגענומען
דערפאר איז זיין תפקיד נאך פיל גרעסער ,ווייל ער קען
און געלאזט פלאץ פארן מענטש ,כדי ער זאל קענען
דינען דעם אייבערשטן מיט דעת ,מיט בחירה און מיט א
אויספירן זיין העכערן תפקיד .אבער ווען דער מענטש האט
טיפער הכרה.
פארפעלט זיין שליחות ,און האט גאר גענוצט די מתנות
פונעם אייבערשטן צו מרידה זיין קעגן אים ,זענען דווקא און פונקט ווי אינעם משל ,וואו דער קעניג האט
די זעלבע וואסערן צוריקגעקומען און האבן פארפלייצט געוואלט צושטעלן א נאך שענערע וואוינונג פאר מענטשן
די וועלט. וואס קענען זען ,אזוי האט דער אייבערשטער ,כביכול,
ארבעט זיך נישט אויס פונקט ווי ער האט געוואלט ,קען ער דאס איז געווען א שרעקליכער מדה כנגד מדה .די
ווערן אזוי פארנומען מיט יענעם חסרון ,אז ער פארגעסט וואסערן ,וואס האבן נישט קיין אויגן און קיין מענטשליכן
פון די אלע טובות וואס ער האט יא באקומען .דער מענטש שכל ,האבן אויסגעפירט זייער תפקיד אין דער בריאה.
קען זיך אזוי שטארק פארטון אין דעם וואס עס פעלט אים, אבער דער מענטש ,וואס האט יא געהאט אפענע אויגן און
ביז ער באמערקט שוין כמעט נישט דעם גרויסן שפע וואס א פארשטאנד ,האט זיך דערווייטערט פונעם צוועק פאר
דער אייבערשטער גיט אים יעדן איינציגן טאג. וועלכן ער איז באשאפן געווארן .און ווען דער מענטש האט
נישט אויסגענוצט זיין העכערע מדריגה צו ברענגען כבוד
און דאס איז דער גרויסער לימוד פונעם משל :מיר טארן שמים ,זענען די וואסערן צוריקגעקומען און האבן ווידער
נישט ווערן אזוי געוואוינט צו די מתנות פונעם אייבערשטן, באדעקט דעם פלאץ וואס מען האט צוגעגרייט פאר זיי.
אז מיר זאלן פארגעסן דעם וואס האט אונז געשאנקען די
דערמיט ווערט דער משל אזוי קלאר .דער קעניג
מתנות.
האט געהערט ווי די בלינדע מענטשן לויבן אים ,און האט
אויך ווען א מענטש גייט דורך שוועריקייטן און דעריבער אויפגעשטעלט א נאך פראכטפולערע וואוינונג
אנטוישונגען ,דארף ער געדענקען אז זיין גאנצע לעבן האט פאר מענטשן וואס קענען זען .ער האט געהאפט אז זיי
א העכערן ציל .מיר קענען נישט פארשטיין דעם חשבון וועלן אים נאך פיל מער דאנקען ,אבער אנשטאט דעם
פון יעדן נסיון ,און מיר ווייסן נישט פארוואס א געוויסע האבן זיי זיך אויפגעשטעלט קעגן אים .אזוי אויך האט דער
אייבערשטער צוגעגרייט א וועלט פארן מענטש ,כדי דורך
שוועריקייט קומט אויף א מענטש .אבער מיר ווייסן יא
אים זאל ארויסקומען א נאך גרעסערער כבוד שמים .אבער
אז אונזער תפקיד איז נישט בלויז צו האבן א באקוועם
דער דור המבול האט זיך באנוצט מיט יענע מתנות צו גיין
לעבן ,נאר צו דינען דעם אייבערשטן אין יעדן מצב .אויך
קעגן דעם רצון הבורא.
ווען עס גייט נישט אלעס ווי מען האט זיך פארגעשטעלט,
קען א איד ארויסברענגען כבוד שמים דורך זיין אמונה ,זיין אבער דער לימוד פונעם משל ענדיגט זיך נישט בלויז
סבלנות און זיין גוטע התנהגות. מיטן דור המבול .עס ליגט דא אויך א גרויסער מוסר
השכל פאר יעדן איינציגן פון אונז .מיר לעבן דאך אלע אין
און ווען דער אייבערשטער שענקט א מענטש יא דעם גרויסן הויז וואס דער אייבערשטער האט פאר אונז
הרחבה און גוטע מעגליכקייטן ,דארף ער וויסן ווי אזוי זיי צוגעגרייט .קיינער פון אונז האט זיך נישט אליין געגעבן
אויסצונוצן .האט ער באקומען א גוטן שכל ,זאל ער אים זיינע אויגן ,זיין שכל ,זיין געזונט אדער זיין כח צו אטעמען.
נוצן צו לערנען תורה און פארשטיין דעם רצון ה' .האט יעדע זאך וואס מיר האבן ,יעדע מעגליכקייט וואס שטייט
ער באקומען פרנסה בהרחבה ,זאל ער דערמיט העלפן אונז צו דער האנט ,איז א מתנה פונעם אייבערשטן.
אנדערע און טון צדקה און חסד .האט ער באקומען געזונט און דא דארפן מיר זיך זייער אכטונג געבן ,ווייל דער
און כוחות ,זאל ער זיי אויסנוצן צו טון מצוות און גוטע מענטש האט א טבע זיך צוצוגעוואוינען צו גוטע זאכן .ווען
מעשים .יעדע מתנה וואס דער אייבערשטער גיט אונז ,איז ער באקומט א נייע טובה ,איז ער איז אין אנהייב פול מיט
אויך א געלעגנהייט אויסצופירן דעם הייליגן תפקיד פאר פרייד און דאנקבארקייט .אבער ווען די טובה האלט אן א
וועלכן מיר זענען באשאפן געווארן. לענגערע צייט ,ווערט זי שוין ביי אים א פשוט'ע זאך .ער
הייבט אן שפירן אז עס קומט זיך אים אזוי ,און ער פארגעסט
לאמיר נישט זיין ווי די מענטשן אינעם פראכטפולן
שוין פון וואנעט די טובה קומט .אזוי ווי די מענטשן אינעם
הויז ,וואס האבן געהאט אפענע אויגן צו זען אלע טובות פראכטפולן הויז ,וואס האבן זיך אזוי צוגעוואוינט צו זייער
פונעם קעניג ,אבער זענען געבליבן בלינד צו זיין גוטסקייט. באקוועמען לעבן ,אז זיי האבן שוין אינגאנצן פארגעסן
לאמיר זיך לערנען פון די בלינדע מענטשן ,וואס האבן דעם דעם קעניג וואס האט זיי דאס אלעס געגעבן.
קעניג נישט געקענט זען ,אבער האבן אים דערקענט דורך
זיינע טובות און אים געדאנקט מיטן גאנצן הארץ. א מענטש קען אויפשטיין אינדערפרי מיט א געזונטן
קערפער ,קענען גיין ,רעדן און זען ,האבן א שטוב וואו צו
דעת זקנים מבעלי התוספות וואוינען און ברויט אויפן טיש .אבער אויב עפעס איינס
כל הזכויות שמורות
להערות והארות או לקבל הגליון מדי שבוע במייל,
למכון א משל זיך צו לערנען
musheltolearn@gmail.com אין להעתיק שום חלק מגליון זה בלי רשות המערכת
