עלה נעלה - אידיש · Ale Na'aleh - Yiddish — נח (2026-10-12)

605 615 7777 #66
די זעלבע זאך זעהט ביי מרכי הצדיק עס
שטייט אין מגילת אסתר "איש יהודי הי'
בשושן הבירה ושמו מרדכי" מרדכי הצדיק
נאך די אלע 70יאהר זייענדיג אין שושן
הבירה איז ער נישט געווארן א "איש שושן "
ער איז געבליבן א "איש יהודי" ווי חז"ל זאגן
דאס מיינט ער איז געבליבן א ירושלימדגער
איד ,עס איז נאר געווען א מענטש וואס האט
געוואוינט אין שושן הבירה טשעכיי ,און רש"י האט געלעבט אין שטייט די וואך אין די סדרה "ויחל נח איש
פראנקרייך .און זיי האבן מסתמא געהאט א האדמה ויטע כרם" .זאגן חז"ל אין מדרש רבה,
שטיקל שייכות ,און זיי האבן אפילו אפשר רבי ברכיה זאגט חביב נח ממשה משה איז מער
ביי נח ,די אנפאנג פון זיין לעבן ,האט ער געקענט די שפראך פון די רעגירונג .אבער דאס
עוסק געווען אין "איש צדיק" ,את האלקים באליבט .ווייל נח פון אנפאנג האט אים דער
איז נישט די אפטייטש פון חתם סופר ,און דאס תורה גערופן "איש צדיק" ,און שפעטער האט
התהלך נח" .ער איז ארויס מיט מסירות נפש, איז נישט די אפטייטש פון רש"י.
ער האט געבויט א תיבה ,ער איז געגאנגען אים דער תורה גערופן "איש האדמה" .מה
פארקערט פון די זרם העולם ,און אין דעם די אפטייטש פון חתם סופר איז דער בעל שאין כן ביי משה רבינו איז געווען פארקערט:
האט ער געלעבט ,און דאס איז געווען זיין טון. שו"ת חתם סופר .אין דער אפייטש פון רש"י קודם ,ווען ער איז געקומען ראטעווען יתרו'ס
מה שאין כן ווען ער איז ארויס פון די תיבה, הק' איז זיין חיבור רש"י על התורה ,דאס איז טעכטער ,ווערט ער אנגערופן "איש מצרי",
ס'איז אמת אז ער האט געדארפט גיין דער מענטש .און דאס איז די אפטייטש פון אן און שפעטער זעט מען אז די תורה רופט אים
ראטעווען דעם דור ,און ער האט פריש "איש"" .איש" איז מגדיר די מהות פון דעם "איש האלקים" דאס איז פארקערט וואס האט
אוועקגעשטעלט די גאנצע וועלט ,די וועלט מענטש .דער חתם סופר איז נישט געווען קיין זיך אנגעהויבן ביי אים.
איז געווען חרוב ונחרב ,ס'איז נישט געווען טשעכישער מענטש ,און רש"י איז נישט
קיין הייזער ,ס'איז נישט געווען קיין פעלדער, געווען קיין צרפתי'שער מענטש.
ס'איז נישט געווען קיין וועלדער .ער האט
געדארפט אלעס פריש אויפבויען .עס שטייט צו פארשטיין די עומק הענין ,דארף מען
אין רש"י ,פון ווי האט נח געהאט פארשטיין וואס איז די אויסדרוק אויף א
איינצופלאנצן? ,נח האט געוואוסט אז דער מענטש אז ער איז א "איש מצרי" ,ער איז א
וועלט גייט חרוב ווערן און ווען ער איז אריין "איש האדמה"" ,איש האלקים"? איז רש"י הק'
אין די תיבה האט ער מיטגענומען צווייגלעך מסביר" ,איש האדמה" מיינט "אדון האדמה",
פון וויינגארטן ,פון תאנים ,צו קענען ,ווי ער איז דער געוועלטיגער פון די ערד .די פשט
מ'זאגט ,פריש אויפבויען די וועלט. איז אזוי :ווען מ'וויל ארויסברענגען אויף א
מענטש א געוויסע אפטייטש ווער דער
אבער פארוואס די ערשטע זאך וואס דו מענטש איז ,זאגט מען ער איז "איש פלוני",
טוסט מוז זיין איינפלאנצען א וויינגארטן?, למשל ,ווען מען רעדט פון אן אלטן קעניג פון
עס פארשטייט זיך אז ער האט געדארפט טשעכיי ,זאגט מען דער טשעכישער קעניג,
פריש איינפלאנצן אלעס ,אבער פארוואס איז ווען מען רעדט פון אן אלטן קעניג פון
ער געלאפן די ערשטע זאך איינפלאנצן גפן? פראנקרייך ,זאגט מען דער פראנצזשיער
ער איז נישט געגאנגען איינפלאנצען פייגן, קעניג ,משא"כ ווען מען רעדט פון הייליגן
עפלעך ,אדער סיי וואסערע אנדערע סארט? חת"ס אדער פון רש"י הק' כאטש דער חתם
דאס איז נישט קיין גוטע סימן ,דער מדרש ווען יתרו האט געטראפן משה רבינו ,איז סופר האט געוואוינט אין טשעכיי ,וועט מען
זאגט ,בו ביום נטע ,בו ביום שתה ,בו ביום זיין השגות זענען געווען זייער קליין .ממילא, נישט הערן" ,דער אלטער טשעכישער רב"
נתבזה .די זעלבע טאג האט ער ווען ער האט געזען משה רבינו ,האט ער נישט אויפ'ן חתם סופר .אדער אויף רש"י ,דער
איינגעפלאנצט ,די זעלבע טאג האט ער געזען זיין פנימיות ,זיין מהות .ער האט געזען א פראנצויזישער גאון ,מיט זיין פירוש אויף די
געטרונקען ,און די זעלבע טאג איז ער מענטש מיט א טראגע פון א מצרי'שע טראגע, תורה .און ווי אויך פאסט עס אפי' נישט,
פארשעמט געווארן .די זעלבע טאג וואס ער און דאס איז דאס גאנצע וואס האט אים פארוואס? כאטש דער חתם סופר האט
האט אזוי איינגעפלאנצט דעם וויינגארטן ,די אפגעשפיגלט ,האט ער געזען אן "איש מצרי". געוואוינט אין טשעכיי .און רש"י הק' האט
ערשטע זאך ,ווייל ער האט געהאט א מה שאין כן ווען דער רבונו של עולם רעדט פון געוואוינט אין פראנקרייך ,ווייל טשעכיי מיט
גלוסטעניש צו טרינקען .ס'איז נישט געווען משה רבינו ,ער האט כביכול געזען די פראנקרייך איז נישט דער אפטייטש אויף די
קיין סיבה וואס ער האט געמוזט פונקט אינערליכקייט און די פנימיות פון משה רבינו, גדולי ישראל ,ווייל דאס ברענגט נישט ארויס
אנהייבן מיט די וויין ,נאר דאס האט גורם ער האט געזען אן "איש האלקים" ,א געטליכער ווער זיי זענען .ער האט טאקע געוואוינט אין
געווען און ארויסגעברענגט אז זיין לעבן איז מענטש. טשעכיי ,און ער האט געלעבט זיינע יארן אין
ארום וויין ,זיין רייץ ,זיין געשמאק איז ארום וויין .ווען ער וואלט געגאנגען אויף אן
אנדערע זאך וואלט ער עס נישט אזוי געוויזן .דאס האט ער מקדים געווען און אים
פריער געלייגט פון אלעס .עס איז נישט קיין עבירה ,אבער דאס ברענגט ארויס
ווער ער איז.
איז דאס איז "איש האדמה" ,ער ליגט אין אדמיות" .ויחל" ,זאגט רש"י ,עשה :
עצמו חולין ,ער האט זיך פארביליגט .די ערשטע רוח פון א הארץ פון א מענטש,
דאס האלט ער און דאס איז וואס ער וויל .א מענטש זעט פארשידענע זאכן ,אבער ?
די זאך וואס כאפט אים אהן און טוט אים ארומנעמען ,איבערנעמען די ערשטע,
דאס איז די אפטייטש פון דעם מענטש.
דאס איז א מורא'דיגע מוסר השכל ,עס האט זיך אנגעהויבן א נייע זמן .דער פאר מ'מאכט סיי וועלכן שריט ,דארף א מענטש
רבונו של עולם גיבט אויף די נייע זמן נייע כוחות ,נייע רצונות ,יעדער קומט מיט ערשט אריינקוקן אין זיך אליין מיט אן ערליכן און אמת'ן
א פרישקייט ,מ'קומט אנהייבן א זמן ,מ'קומט אין ישיבה קונה זיין תורה ,קונה זיין בליק :אפשר ליגט דער פראבלעם ביי מיר? אפשר הייב
יראת שמים ,קונה זיין מדות טובות ,הרחבת הדעת .דער שכל זאל וואקסן ,דער איך אן צו שמועסן ביים לערנען ,אדער איך האב נישט
שכל זאל ווערן אויסגעלייטערט פון אלע פגימות און אלע וועלטליכע השקפות גענוג געדולד ,בין נישט מוותר און פאדער צו פיל פונעם
און פון אלע דעות כוזבות .מ'זאל האבן די כח זיך איינטון אין תורה ,די תורה זאל
ארומוואשן און אויסשווענקען דעם מענטש און אים אריינשלעפן אין חכמת צווייטן? ווייל אויב דער שורש ליגט אינעווייניג ,וועט
התורה מיט קדושה טהרה. דאך קיין שום נייע חברותא נישט העלפן — די זעלבע
פראבלעמען וועלן זיך בלויז איבערחזר'ן .
א בחור קומט אין א ישיבה ,דארף מען זיך מתבונן זיין ,פארוואס בין איך
געקומען אין ישיבה? איך בין געשיקט געווארן צו קומען אין ישיבה צו שטייגן .דער אויב אבער נאכ'ן זיך ערנסט מתבונן זיין זעט מען אז
וועג וויאזו י מ'שטייגט איז מיט התמדת התורה ,מ'ליגט אין לערנען ,דאס העלפט מען געבט טאקע דאס בעסטע ,דאן דארף מען קלאר
אז א מענטש זאל קולט זיין די תורה ,און די תורה זאל אים נאכדעם ברענגען צו אפטיילן דעם שכל פונעם געפיל .די סיבה פארוואס
דעת התורה און צו וויסן וויאזוי איך דארף זיך מתנהג זיין .יעדער בחור באקומט די מ'האלט זיך צוריק פון טוישן ,נעמט זיך געווענליך בלויז
כוחות ,און מ'דארף זען אויסצובויען די כוחות .ער זאל חלילה נישט אריינפאלן אין פון רגש און אומאנגענעמקייט .אבער פאר אלעם
קטנות .ווען א בחור קומט אריין אין ישיבה ,איז דא אפאר סארט בחורים .מ'קען פאדערט זיך א ניכטערער חשבון :צי איז פאראן א
לויפן די ערשטע זאך צו די דארמאטארי כאפן א גוטן בעט ,מ'קען לויפן די ערשטע בעסערע טויש? דארף מען דורכטראכטן בכובד ראש די
זאך צו האבן א גוטן פלאץ אין לאנטש רום .און נאכדעם איז דא בחורים וואס זיי
אנדערע מעגליכקייטן ,און בודק זיין צי די השגות און
גייען ,ז יי קומען אין בית המדרש ,זיי ווילן האבן א גוטן פלאץ וואו זיי זאלן קענען
מצליח זיין אין תורה .ער קומט אריין אין א נייע כתה ,ער זעט נייע בחורים ,ס'פאלט שטרעבונגען שטימען טאקע צוזאמען.
אים די אויג אויף דער בחור וואס לערנט פלייסיג .דער בחור ,וואס איך זע ,ער האט
התמדה ,מיט אים לוינט זיך זיך מקשר צו זיין .דער בחור לייגט אפ א ווארימע
דאווענען ,מיט אים לוינט זיך מקשר צו זיין .אדער קוקט ער ,דער בחור ,ער זעהט אויב זעט מען שכל'דיג אז די חברותא איז טאקע
אויס זייער א באטעמ'טע צוזאמגענומנע בחור ,ער זעט ווי אזוי א בחור וואס טויג נישט פאסיג ,און עס שטייט אויפן טיש א ריכטיגע
צו די זאך ,ער זעט ווי אזוי ער איז א געשמאקע פארברענגער .איז אויב זיין ציל איז געלעגנהייט צו שטייגן ,דאן טאר מען נישט לאזן דעם
צו אויסשטייגן אין תורה ,ער וויל ווערן אן איש האלקים ,דארף ער זען זיך געפיל איבערװעגן .כדי זיך צו שפארן די
אריינצוטון און ס'זאל אים ציען זאכן וואס ברענגען איהם צו ווערן א איש האלקים, אומאנגענעמקייט ,איז כדאי זיך ווענדן צום מגיד שיעור
מענטשן וואס ציען צו דעם. אדער משגיח ,וואס קען ערלעדיגן דעם שינוי אויף אן
איידעלן און באזעסענעם אופן .און אפילו ווען עס פאלט
אן שווער ,לוינט זיך נישט צו פארלירן א גאנצן זמן מחמת
טאמער אבער פאלט אים גראד די אויגן זיך צו באנעמען מיט די בחורים וואס חלישות הדעת; דער דרך החיים פאדערט אפטמאל
זיי זענען די געשמאקע בחורים ,מיט זיי קען מען גוט פארברענגען .ס'איז אמת אז איבערצוקומען אינערליכע שוועריגקייטן למען
מ'דארף האבן חברים וואס מ'קען זיך איבערשמועסן און פארברענגען .אבער די
שאלה ,וואס כאפט זיך די ערשטע אויג? צו וואס ציה איך צו? דאס איז תלוי אין התכלית.
דיין צוגאנג צום זמן .אויב די צוגאנג צום זמן גייט צו ,איך גיי מיך מסדר זיין ,איך
וויל טרעפן גוטע חברותות ,לאמיר די ערשטע זאך זען אז מיין חברותא זאל זיין
מסודר .מיינע חברים וואס איך וועל פארברענגען זאלן זיין די יראי אלקים ,און מיט עצה טובה למעשה :דאס בעסטע און קלוגסטע וואס
זיי וויל איך נאנט זיין ,און די זאך וויל איך קודם זיין מסודר .דעמאלטס איז צו האפן דו קענסט טון ,איז נישט צו האנדלען אויף די אייגענער
אז ס'וועט בלייבן ,און ס'קען זיין במשך הזמן וועלן געוויסע אנדערע חלקים, האנט נאר גיין זיך דורכשמועסן מיט איינעם פון די מגידי
זייטיגע זאכן ,נישט זיין מסודר .אבער אפילו חלילה ס'וועט זיך אזוי מאכן ,וועט ער שיעור ,דעם משגיח אדער א מנהל וואס קען גוט דעם
נישט פארשטערט ווערן ,ווייל ער ווייסט אז זיין ציל איז ער איז צו זיין אן איש מצב .ערשטנס ,ער וועט אייך העלפן אפשאצן מיט אן
תורה ,ער איז א בן תורה ,ער איז א ישיבה בחור .טאמער חלילה אבער פרובירט מען אביעקטיוון און ערפארענעם בליק צי עס איז באמת כדאי
זיך די ערשטע תקופה מסדר זיין מיט א געשמאקע פארברענג חבר ,א גוטן פלאץ און ריכטיג צו מאכן א טויש ,אדער צי מ'קען דאס יא
אין דארמיטארי ,דעמאלטס איז איינגעשטעלט זיין הצלחה אין זמן. פארעכטן .צווייטנס ,אויב פאלט טאקע אויס צו טוישן,
דער אייבערשטער זאל העלפן אז מ'זאל זיך קענען מיט פרישע כוחות טאקע קען ער נעמען די זאך אין די הענט אריין און עס אויספירן
אריינווארפן אין תורה ,מצליח צו זיין אין תורה ,צו זוכן די תורה ,און צו וועלן אויף א כבוד'יגן ,איידעלן און אומבאמערקטן וועג ,אז
לערנען די תורה ,דעמאלטס וועלן מיר זוכה זיין אז מ'וועט האבן א פרייליכע זמן. קיינער זאל זיך חלילה נישט באליידיגן אדער שפירן
און א גוטע זמן. שלעכט.
דאך נישט געקומען צו די חתונה ,מ'גייט סורפרייזן
ישראל יעקב ,מיין ברודער די אבי הכלה ,מ'גייט
סורפרייזן .וואס גייט דיין סורפרייז? ביי די מצוה
טאנץ רופט מען דיך ,און דו לאזט אראפ א גוטע
פופצן צוואנציג מינוט ,רייס שטיקער אז מ'זאל לאכן,
עס זאל זיין א מחיה .זאג איך אים ,איך דארף
אויספירגערן וויפיל א זייגער עס וועט זיין ביי מיר ,צו
איך האב נישט עפעס צו טון .זאג איך אים ,יא ,איך קינד ,און יעצט איז די חתונה .איך קום אהיים פון
וועל קענעןגלייך ,ווען די מצוה טאנץ הייבט זיך אן, ישיבה ,בערך א שעה שפעטער ,איך באקום א פאון איך האב א ברודער וואוינט אין אשדוד ,און דער
רופט מיך ,און איך וועל עס מסדר זיין זייער פיין, קאל ,איך נעם ארויס מיין סעלפאן ,און איך געב א ברודער האט געווארט פאר קינדער א שיינע פאר
קוק ,איך זע אז די נומער קומט ארויס אזא יאר ,און כמעט צען יאר ווארטן איז געבוירן געווארן
איזארעלי נומער. א צווילינג .און ווען ער האט חתונה געמאכט די
ערשטע פון די צווילינג .בשעה טובה ומוצלחת ,און
ס'גייט אריבער די צוויי שעה ,די חתונה ,ס'איז
איך האב נישט געקענט פארן ,ס'איז געווען אנהייב
לעבעדיג ,ס'איז פרייליך .איך באקום א פאון קאל
זמן .איך האב געוואלט אוועקלייגן די קרעדיט פאר
נאכאמאל ,איך פרעג וואס טוט זיך? יא ,מען האט איך עפן אויף ,העלא ,און איך הער בעקגראונד
די צווייטע.
יעצט אנגעהויבן מצוה טאנץ ,זאג איך אים ,ארייט, מוזיק" .אברהם מרדכי! ווער איז דאס? איינער פון
מ'וועט אויסרופן נאך צוויי זיידעס ,נאכדעם ענדיגן דיינע פלומעניקעס .זאגט ער ,מיר זענען ביי די
און איך שטעל זיך פאר אז ס'איז א לעבעדיגע
די צוויי זיידעס רוף מיך צוריק ,און איך נעם א חתונה מיר זיצן דא די גאנצע טיש צוזאמען ,און
חתונה ,א היסטארישע חתונה ,א איד איז זוכה נאך
צעטעלע ,איך שרייב אראפ אפאר דזשאוקס .און ס'איז איינגעפאלן א מורא'דיגע געדאנק .דו ביסט
אזויפיל יאר ווארטן ,ברוך השם ,זוכה געווען צו א
אפאר מינוט שפעטער באקום איך א פאון קאל,
אויף דער וועלט זעמיר דער טעלעפאן קאל,
"העלאו? יא ,מיר גייען דיך יעצט אויפרופן ".און
מ'שיקט אראפ א נשמה אויף דער וועלט ,און
איך הער ווי דער בדחן דארטן רופט מיך אויף" ,און
מ'זאגט אים ,טו א טובה ,הייב אן משמח זיין ,הייב אבער ווי נאר איך האב געענדיגט ,האט דער יעצט וועט מען מכבד זיין דער פעטער ר' אברהם
אן מהנה זיין אויבן אין הימל ,אבער דו גייסט זיין מוזישאן אראפגענומען די מיוט באטן .און ווען ער מרדכי ".און דערווייל ,מיין נעפיו געבט איבער די
אויף מיוט א גאנצע צייט ,די וועסט גארנישט הערן נעמט אראפ די מיוט באטן ,הער איך א הויכע טעלעפאן פאר די מוזישאן .און די מוזישאן זאגט
וואס דו טוסט ,די וועסט גארנישט וויסן וואס דו קלאטשעריי" ,שכוח אברהם מרדכי!" איך לייג אראפ מיר" ,הער מיך אויס ,איך גיי דיך לייגן אויף מיוט".
טוסט אויף .שיק פעקלעך ארויף ,שיק נאך די טעלעפאן .ס'גייט איבער נאך א שעה צוויי ,און די זאג איך אים" ,וואס הייסט?" זאגט ער" ,ניין ,דו
פעקלעך ,שיק ,שיק ארויף .און ערגעץ אינמיטן טעלעפאן קלינגט נאכאמאל ,מיין ברודער ,דער אבי גייסט נישט גארנישט הערן ,ווייל אויב איך לייג
שפירט ער ווי אזא פאול אסאך מאל ,פאר וועמען הכלה ,רופט" .אברהם מרדכי ,איך קען דיר נישט דיך נישט אויף מיוט קומט אריין נויז אין די
למען השם לייג איך תפילין? פאר וועמען טו איך גענוג באדאנקען ".זאג איך אים" ,סלאולי ,קודם כל טעלעפאן ,און דו וועסט נישט קענען הערן קיין
אזויפיל חסד? פאר וועמען בין איך זיך אזויפיל מזל טוב ".מזל טוב ,מזל טוב ,מזל טוב .זאגט ער מיר, ווארט .סאו איך זאג דיר ווען אנצוהייבן רעדן ,און
מקריב? פאר וועמען טו איך די אלע זאכן? און "ס'איז געווען מורא'דיג, געגאנגען ,יא? פיין ,נאו פראבלעם ".לייגט ער מיך
מ'פילט אסאך מאלוואס טו איך? פארוואס זאל איך
אויף מיוט.
אזויפיל משקיע זיין?
זאג איך אים" ,ישראל יענקל ,זאג מיר ,מ'האט
געהערט בכלל וואס איך רעד?" געהערט? דו ביסט און איך הייב אן זאגן דזשאוקס" ,מזל טוב ,מזל
אבער רבותי ,דער טעלעפאן אמאל ענדיגט זיך געווען דא! איך זאג דיר ,מ'האט דיך געהערט אזוי טוב ,צו מיין חשוב'ער ברודער "...און איך רעד
ביי א מענטש אמאל ,און דעמאלטס הערט ער א קלאר ,דו ביסט ממש דא געווען!" זאג איך אים" ,יעצט אזוי ,און רבותי ,איך וויל איר זאלט פארשטיין ,איך
הויכע קלאטשעריי ,און אלע שרייען אים שכוח, זאג מיר די עיקר ,מ'האט געלאכט?" זאגט ער מיר, בין אליינס אין מיין דיינינג רום ,פיר ווענט ,קיינער
שכוח ,שכוח .און דער מענטש קומט ארויף אויבן "געלאכט? מ'איז געפאלן פון די בענקלעך .דו זאלסט איז נישט אינדערהיים ,און איך זיץ ביי א
און ער פרעגט א קשיא ,מ'האט מיך דא געהערט? פארשטיין ,דער בדחן וואס אונז האבן מיר געהאט איז טעלעפאן און איך זאג דזשאוקס .טריי עס צו טון.
ענטפערט מען אים ,נישט נאר מ'האט דיך א הערליכער גראמער ,אבער דזשאוקס זאגט ער איך האב געפילט א פול .וואס טו איך? בין איך
געהערט ,דו ביסט דא געווען א גאנצע צייט .מ'האט נישט .ער האט גערעדט פון נאך א זיידע פון יענע משוגע? נאך צוויי מינוט האב איך געוואלט געבן
דיך דא געזען ,ס'איז געווען קלאר .און שפעטער וועלט ,וועם גייט עס אן? ,ער איז שוין אויף די עולם א קלאפ אראפ די טעלעפאן .למעשה האב איך
פרעגט ער ,צו מ'האט הנאה געהאט פון די מעשה, העליון". געטראכט ,אז איך וועל שוין מאכן די גאנצע
צו מ'האט הנאה געהאט פון וואס ער האט געטון,
ליסט ".און איך האב אין מיין קאפ א דמיון אז
זאגט מען אים ,נישט נאר מ'האט הנאה געהאט, זאגט ער מיר" ,דו זאלסט וויסן ,אז דו האסט קיינער הערט מיך נישט עניוועי .איך זאג נאך א
מ'איז געפאלן דא פון די בענקלעך ,ווייל די בדחנים געראטעוועט די מצב ,דו האסט געמאכט פרייליך,
דזשאוק .און דו ווייסט וואס ס'מיינט צו זאגן נאך
דא אויבן אין הימל ,די מלאכים ושרפים וחיות אה ,ס'איז געווען געוואלדיג .יישר כח ,אברהם א דזשאוק? נאך א פאנטשליין? "ששש ...און די
ואופני הקודש קענען זינגען זייער שיין ,אבער זיי מרדכי". שוויגער איז געגאנגען ,און די שוויגער איז
קענען נישט געבן דעם ריכטיגן בדחנות ,ווייל די
געקומען .שש ...און ער האט געטון דעס ,און ער
ריכטיגע בדחנות קען נאר איינער וואס געפינט זיך
האט געטון דעס .שש "...נאך איינס ,נאך איינס,
ממרחקים פון די ווייטענס אין אזא עולם השפל,
איך לייג אראפ דעם טעלעפאן ,און ביי מיר איז נאך איינס .איך האב אפגעענדיגט דעם ליסט ,איך
אין אזא ווייטע וויסטע וועלט ,נאר אזא איינער ווען
נאך פארנאכט .איך גיי אין שטיבל ,מורי ורבותי, האב שוין נישט געהאט קיין כח צו רעדן ,עס איז
ער ברענגט ארויף אויבן אין הימל ,דעמאלטס קען
פאלט מיר אריין א געדאנק .בעצם ,רבותי ,אונז אלע סיי ווי נישט אינטערעסאנט ,נישט גארנישט.
ער מעורר זיין אויבן אין הימל הרגשה.
מיט דער התחלה פונעם נייעם זמן הלימודים,
האבן עטליכע בתי מדרשים אנגעהויבן א הערליכן אין די געהויבענע טעג פון אנהייב זמן ,איז פארגעקומען א גאר רייכער און
סדר הלימוד בלילי מוצש"ק ,צו פארברענגען די אינהאלטספולער "ליל שישי" אינעם בית המדרש בנין געלבשטיין אין
לענגערע ווינטער-מוצאי שבתים בעמלה של וויליאמסבורג ,וואו עס האט זיך פארזאמלט א גרויסער ציבור בחורים זיך אנצוזאפן
תורה אין א געהויבענער אטמאספערע. מיט כוחות און התעוררות צום נייעם זמן הלימודים הבא עלינו לטובה.
דער קול תורה קלינגט אפ מיט א מורא'דיגן ביים המעמד האט אויפגעטרעטן דער חשוב'ער אורח דגול ,הגה"ק רבי יואל
פרישקייט ,ווען פילע בחורים לויפן זיך צונויף מאנדעל שליט"א דומ"ץ קראלי ,וועלכער האט משמיע געווען דברות קודש
אויסצונוצן די יקר'ע שעות במסגרת קבועה, פלאמפייערדיגע דיבורים והדרכה נכונה וויאזוי אריינצוגיין אין זמן מיט חיות
צוזאמען מיט פיינע כיבוד און געשמאקע מזונות דקדושה ,די פארזאמלטע האבן זיך אויפגעהויבן מיט גרויס התעלות און פרישע
מחזק צו זיין די לומדים .אשרי העם שככה לו! חיזוק.
