דורותינו - אידיש · Doiroiseini - Yiddish — נח (2026-10-12)

צו מנדב זיין א גליון,
פאר הערות ,און צו
באריכטן נייעס ,רופט:
845.237.4779
צו באקומען דעם גליון
אויף בליץ-פאסט שיקט
א אימעיל צו:
Doroiseiny@gmail.com
פאר בריוון און נדבות
Doroiseiny
199 Lee Ave #945
Brooklyn N.Y. 11211
פ' נח תשפ"ז לפ"ק | גליון קמ"ו
עדיטאריעל:
אויסשליסליכער ערשטמאליגער
אינטערוויו שטורעם איבערן ביטערן
דירעקט מיט לאנדאן'ע עסקנים מצב החינוך אין ענגלאנד
וואס שטייען אויפן פראנט:
האלט ווייטער אן און
פארבלייבט געשפרעך
שטייענדיג נאך אין סאמע ברען פון די אלוועלטליכע
שרעקליכה מהפיכה איבער די שווערן מצב החינוך אין
ענגלאנד ,האט מערכת 'דורותינו' זיך פארבינדען מיט
פון טאג אלוועלטליך
איינע פון די וועטעראן עסקנים אין ענגלאנד ,וועלכע
איז עוסק די לעצטערע יארן אינעם ברענעדיגן מצב
פון דעם גזירת החינוך אין ענגלאנד ,כדי צו באקומען
מער א קלארער און נענטערן בליק ,וואס איז די מצב
איצט בכלל ,און ווי אזוי האט מען זיך דערקייקלט צו
ד
אזא שווערן מצב בפרט .און ער וועט אונז פראבירן
איבערצוגעבן מהנעשה והנשמע איבער די גזירת אוודאי און אוודאי נישט לערנען בפועל. ער אלוועלטליכען ערד ציטערניש וואס
החינוך אין ענגלאנד :וואו עס ווערט אויפגעדעקט אצינד האט מען אבער געזעהן ,דעם געוואלדיגען האט באטראפן דעם גאנצן יהדות החרדית
האר-אויפשטעלדנע פאקטן און דאקומענטן: צוצואינגס קראפט וואס נעמען געלט פון א רעגירונג - דעם פארגאנגענעם חול המועד איבער
וואס מישט זיך שוין אריין אין חינוך -האט ,אז אפילו דעם שווערן מצב החינוך וואס אונזערע
ווען מען האלט שוין דארטן ,אז די רעגירונג פארלאנגט ברודער אין ענגלאנד גייען ליידער אדורך ובפרט אין
חלק א' שוין בפועל אז מען זאל אויסלערנען די קינדער איבער די לעצטערע צייטן ,איז נאך אלץ דער געשפרעך פון
שואל :שלום עליכם ,מיר האבן זיך פארבינדן עניני עבודה זרה ותועבה ,און כל מיני רעליגיעס ,און אז טאג ,און עס שפירט זיך נאך די שטארקע נאכווייען פון
צו אייך הערנדיג אז איר זענט איינע פון די מען ברויך דאס אלעס שעצן און רעספעקטירן רחמנא די נאכאנאנדע שאק כוואליעס ,ווי דאס טוט דאמינירן
חשובע עסקנים פון ענגלאנד וואס זענען שוין לצלן מהאי דעתא ,דאן ווערן די מוסדות וועלכע זענען די טעגליכע נייעס ביים גאנצן ערליכן אידענטום,
עוסק א לענגערע תקופה אינעם גזירת החינוך, נהנה פון די רעגירונג'ס קאסעס בלינד ,און זיי ווערן נאך וואס עס איז אפגעשיקט געווארן צו צענדליגער
ווילן מיר אייך קודם באגריסן א גוטן טאג.
נמשך נאך די שרעקליכע רייץ פון געלט ,און טוען טויזענטער פאסט קעסטלעך אין די וועלט ,קאפיעס
ת :א גוט יאר אויטאמאטיש נאכקומען אלע רעגירונג'ס פארלאנגן, פון גאר געפערליכע לימודים אסורים וואס עס ווערט
ש :צום אלעם ערשט האבן מיר געוואלט אריינגערעכנט די אויבענדערמאנטע שרעקליכע שוין געלערנט למעשה אין די חרדישע מוסדות התורה.
הערן פון אייך ווי פאלגענד ,ווען האט זיך לימודים ,גענוי אזוי ווי עס האט ליידער פאסירט אין און דאס מאל איז מען שוין ענדליך איבערצייגט
אנגעהויבן די גאנצע גזירות החינוך אין ענגלאנד! אז מען איז שוין איצט ליידער אריבער געטראטן די
ענגלאנד ,ווי מיר פארשטייען האט זיך עס דאס האט אויפגעשאקעלט אלע ערליכע אידן לעצטע רויטע ליניע ,וואס מען האט ביז היינט געמיינט
אנגעהויבן אין ענגלאנד פריער ווי עס האט וועלכע האבן קינדער און אייניקלעך אין די מוסדות אז דארט וועט קיין איין איינציגער מוסד זיך נישט
זיך אנגעהויבן דא אין ניו יארק ,אפשר קענט התורה דאהי אין ניו יארק וועלכע באקומען נאך אלס טרויען אריבער צו שפרייזן ,ווייל דארט רירט מען שוין
איר פארציילן אביסל מער איבער דעם? ריזיגע געלטער שטיצע פון די רעגירונגען וועלכע אן די סאמע שפיץ פון די ג' עבירות החמורות ממש,
ת :ריכטיג ,די גזירת החינוך דא אין ענגלאנד האט זיך זאגן דיעות אינעם ריינעם חינוך ,אנערקענענדיג די וואס אונזערע רבי'ס און עלטערן מדורות הקודמים,
אנגעהויבן א שיינע פאר יאר פריער ווי אין ניו יארק ,שוין געוואלדיגע גרויסע רוחניות'דיגע סכנה וואס עס האבן זיך געלאזט מוסר נפש זיין כפשוטו ,אפילו זיך
אזוי פרי ווי בערך אין שנת תשנ"ח ווען די רעגירונג האט הערשט אויף זייערע קינדערלעך און אייניקלעך רח"ל, נישט צו מקבל זיין צו לערנען די לימודים ,און אוודאי
אדורך געפירט דעם סקול-סטאנדארט-פרעימווארק ,ווי און פארשטייענדיג וואס עס קען ח"ו פאסירן פונקט און אוודאי נישט צו לערנען בפועל ממש די לימודים.
זיי האבן דאן איינגעזייעט די ערשטע קערנדלעך פאר די אזוי דאהי אדער אין אנדערע ערטער ווען די רעגירונג עס געדענקט זיך נאך גוט ,ווען מען האט דא אין ניו
איצטיגע גזירת החינוך ,מיט דעם וואס זיי האבן פארלאנגט וועט שטעלן א פוס בכל התוקף פאר די הנהלת המוסד, יארק פארשפרייט די 'מסורה' ביכלעך ,וואו עס זענען
אז אויך פריוואטע סקולס ברויכן זיין רעגיסטרירט ,און אז אדער וועלן זיי זיך צושטעלן ,און אנהייבן נאכקומען גענוצט געווארן די שטרענגע שפריך ווערטער ,אז אויב
אזוי ארום אויטאמאטיש ווערן אוסגעשטעלט צו ווערן אלע זייערע פארלאנגן ,און אז נישט וועלן זיי אפהאקן וועט קומען די טאג ווען די רעגירונג וועט פארלאנגן
אינספעקטעד דורך די רעגירונג. די אלע ריזיגע סומעס געלטער! אפענע כפירה ותועבה…דאן… וועט מען ארויסגיין אין
אין די זעלבע צייט האט דאס מורא'דיג שטארק א מלחמת חרמה מיט די רעגירונג ,און מען וועט דאס
מחזק געווען די אלע עלטערן און זיידעס וואס קיינמאל אפילו זיך נישט אונטערנעמען צו לערנען ,און
האבן שוין די זכי' אז זייערע קינדער און אייניקלעך ווערן
שוין מחונך אין מוסדות עטה"ק ,ווי אויך די אלע מנהלי
ש :וואס איז געווען די אנטווארט פון שפעטער בשנת תשס"ב האבן זיי צוגעלייגט המוסדות עטה"ק ,און די אלע שלוחי דרחמנא ,וועלכע
די מוסדות ווען די רעגירונג האט זיך דעם עדיוקעישאן-אקט פון 2002למס' ,וועלכע קלעטערן א גאנץ יאר אויף בערג און טאלן ,צו דעקן די
אנגעהויבן אריימישן און פארלאנגן די האט אוועקגעשטעלט א ברייטערע אינספעקשאן ריזיגע געלטער וואס עס קאסט אויפצוהאלטן אזא לגיון של
אלע סעקולארע סאבדשעקס? און ענפארסמענט סיסטעם ,ווי אינספעקטארס מלך פון קרוב צו עשרת אלפים צאן קדשים ,וועלכע ווערן
ת :ליידער האבן זיך מוסדות תיכף ומיד קענען קומען אפשאצן אויב די סקול קומט נאך די נתחנך אן צו נהנה זיין אפילו איין פרוטה פון די רעגירונג'ס
צוגעשטעלט צו לערנען אלע פארלאנגטע פארלאנגטע סטאנדארטן. קאסעס.
סאבדשעקס ,אריינגערעכנט לימודים פון סייענס, ווי אויך אז די רעגירונג קען אוועקשטעלן נאכדעם וואס אין די אלע מוסדות התורה עטה"ק ,איז
וועלכע אנטהאלט אויך חלקים פון כפירה און תועבה, סטאנדארטן אפילו פאר די פריוואטע סקולס ,דורך נישטא קיין שום שפור און זכר פון די אלע שווערע און
ווי אויך האבן טייל מוסדות אפילו אויפגענומען מאכן רעגולאציעס ,סיי אויף די קוואליטעיט פון די געמיינע פראבלעמען ,נישט די פראבלעמען איבער די
ספעציעלע שטודירטע פראפעסארן צו דינען אלס חינוך ,און סיי אויף העלט ענד סעפטי בנוגע די סטעף, 'אינהאלט' פון די אלע לימודים פסולים ,און אויך נישט קיין
העד-טיטשער וועלכע זאלן אנפירן מיטן אריינברענגן און איבער די זיכערהייט פון די בנינים. שפור פון די לעצטיגע אויפשטייג פון פרישע פראבלעמען,
די אלע פארלאנגטע סאבדשעקס ,כדי צופרידן צו אויך האבן זיי באקומען די רעכט אז אויב די אפסטע"ד ווי באו גוים בנחלתיך ,ווי גוים און שיקסעס זענען געווארן
שטעלן די רעגירונג ,און האבן מנוחה פון די אפסטע"ד רעפארט איז נישט געווען צופרידענשטעלענד ,קענען א טייל פון די וועלכע העלפן אויסלערנען וויאזוי מחנך זיין
אינספעקטארן. זיי פארלאנגן פון די מוסדות אן עקשאן-פלאן ,דורך אונזערע הייליגע צאן קדשים שלא טעמו טעם חטא ,סיי מיטן
דעם אלעם האט די רעגירונג באקומען מער מאכט צו געבן לעקציעס פאר מלמדים און טישטערס בנוגע לימודים,
ש :דאס אז די מוסדות האבן זיך דאן נישט
קאנטראלירן די מוסדות התורה. און סיי מיטן אריינקומען בתוך קודש הקדשים ,אין די פיר
קעגן געשטעלט נאר זענען אנטקעגן
געקומען די פארלאנגן פון די רעגירונג ,האט אויך האט די רעגירונג דורכגעפירט בשנת תשנ"ח ווענט פון די הייליגע מוסדות התורה ,און טוען זיך כסדר
זיי עפעס געהאלפן בנוגע אפסטע"ד? א געזעץ וואס הייסט "עדיוקעישאן-ענד-סקילס- אומקוקן אויף די סדר הלימודים ,אויב מען קומט נאך די אלע
עקט" ,מיטן ציהל אויסצוברייטערן זייערע רעכטן רעגירונג'ס געזעצן ,וואס מען ברויך נאכקומען און אויסטויש
ת :אוודאי נישט ,אויסער דעם וואס די רעגירונג און אנגעהייבן שטרענגער צו אינפארסירן די אלע פאר די אלע ריזיגע געלטער וואס זיי פארטיילן.
האט געקוואלן פאר נחת יעדעס מאל ווען די חרדישע פארלאנגן ,און בעיקר האבן זיי זיך גענומען די רעכטן
מוסדות האבן געוואלט נאכקומען זייערע פארלאנגן, און ווי אויך איבער די לעצטערע פירצה ,דאס וואס
אז די סעקרעטערי אף סטעיט וועט קענען מאכן "נייע פרוצים ופרוצות קענען זיך דרייען אין די הייליגע מוסדות,
זענען זיי ווייטער אדורך אלע סארט שוועריגקייטן סטאנדארטן" פאר די פריוואטע שולעס ,דורך מאכן
מטעם די רעגירונג ,ווי די רעגירונג האט געהאלטן מיטן אויסרייד ,אז מען ברויך מאכן פיזישע טערעפי מיט
נייע רעגולאציעס. געוויסע תלמידים ,די הייליגע קינדער שלא טעמו טעם חטא,
אין איין זאגן" :מיר האבן טאקע געזען אז איר האט
ש :וואס איז דעמאלטס געווען די פארלאנג און טייל מאל קענען זיי אפילו מטמא זיין און צוגרונד ליידן
געמאכט שטארקע פארשריט ,אבער… עס איז
צו לערנען מטעם דעם געזעץ? דאס קינד אויף אייביג רח"ל ואכמ"ל.
נאך אלס נישט גענוג…! ,די געזעץ פארלאנגט נאך
מער דעם!" ...און אז" :מיר האבן באקומען אייערע ת :בעפאר תשע"ד האט נאך די רעגירונג נישט אין א בחינה פון ויחד יתרו ,וואס פון איין זייט איז דער
פארפליכטונגען ,אבער ביים קומענדיגן אינספעקשאן, פארלאנגט גארנישט צו לערנען פון די אלע גאר פשט מלשון חדוה וישמח יתרו ,די עלטערן וועלכע שיקן אין
געפערליכע לימודים פון רעליגיעס ,און עבודה ריינע הייליגע מוסדות פרייען זיך אז זייערע קינדער זענען
וועלן די אפסטע"ד אינספעקטארן מאכן זיכער אז
זרה ,און איבער די אנשי דור המבול ,וואס איז היינט נישט אויסגעשטעלט צו די אלע שווערע פירצות ,און וועלן
מען האט טאקע מקיים געווען אלעס וואס מען האט
געפעקעדזשט אונטערן אומשולדיגן נאמען 'בריטיש- בעז"ה קענען זאגן מיט א פולע מויל ,אז ידינו לא שפכו את
צוגעזאגט פאר די רעגירונג!"...
וועליוס'. הדם הזה.
ש :נאכדעם וואס די מוסדות זענען שוין פון די צווייטע זייט אבער אזי ויחד יתרו ,נעשו בשרם חדודין
נאכגעקומען די אלע לימודים ,האבן זיי דעמאלטס האט דער געזעץ פארלאנגט אז מען
ברויך לערנען אין די סקולס -אריינגערעכנט די חדודין ,מיצר על איבוד נפשות מישראל ,די אלע עלטערן וואס
שוין געהאט עטוואס מנוחה פון זיי? שיקן נאך אין מוסדות התורה ,וואס צוליב די ריזיגע געלטער
פריוואטע סקולס -געוויסע סעקולארע סאבדשעקס,
ת :טיילווייז ,טייל האבן געהאט 'עטוואס' מנוחה פון ווי למשל ענגליש ,מאטאמאטיק ,סייענס, וואס די מוסדות געניסן ,זענען זיי אונטער די פולע בעלות
זיי ,אבער עס האט נישט אנגעהאלטן אויף צו לאנג, טעקנאלעדשי ,יומען-ענד-סאשעל ,פיזיקעל ,ארט, פון די רעגירונג ,זענען זייערע הערצער מלא פחד ודאגה,
ווייל אין די ערשטע מינוט האט טאקע אפסטע"ד מוזיק ,דראמא ,דענס ,אד"ג. צוקוקענדיג וואס עס גייט שוין פאר מיט אונזערע ברודער
געגעבן גוטע אויסצייכענונגן פאר די מוסדות וואס אין ענגלאנד ,ווי די הייליגע לעכטיגע תשב"ר זענען שוין
זענען געפאלן פאר זייערע פארלאנגן ,אבער ווען זיי אויסגעשטעלט צו אזוינע שרעקליכע לימודים אסורים ,וואס
האבן שוין געזעהן אז מער ווייניגער אלע מוסדות זענען מטמא דעם מוח מיט דיעות כוזבות און מינות וכפירה
זענען שוין אריינגעפאלן אין זייער פאסטקע ,האבן זיי און עניני תועבה ,וואס קינדער וועלן זיך קענען מוטשען די
דאן צוגעלייגט נאך אסאך מער שווערע פארלאנגן און גאנצע זיבעציג יאר פון זייערע לעבן רח"ל!
גזירות ,און די אלע מוסדות וועלכע האבן געמיינט אז אין די זעלבע צייט ,ציטערן זיי ,און זיי פרעגן במסתרים די
מיטן נאכקומען די אלטע פארלאנגן פון די רעגירונג ביטערע שווערע פראגעס:
וועלן זיי שוין האבן מנוחה ,האבן זיך געטראפן בלויז וואס וועט זיין מיט מיינע דורות?
וועלן זיי זיין ריין בשלימות מיט די הייליגע אמונה
הצרופה??
וועלן זיי ריין פון מחשבת תועבה???
וועל איך קענען זאגן בפה מלא ידינו לא שפכו את הדם
הזה??
עס איז זיכער אז דער אלוועלטליכע אויפשאקלונג ,האט
אריינגעברענגט א פרישע אויפוואכונג ביי אלע ערליכע
עלטערן וועלכע ווילן זעהן ווייטער די ריינע המשכת הדורות
אזוי ווי מיר האבן מקבל געווען פון אונזער רבי'ס און עלטערן,
בלי שום שינו כל שהוא ,וועלן וויסן את אשר לפניהם ,און
וועלן אריינשיקן זייערע קינדער נאר און אזעלכע מוסדות
התורה עטה"ק וועלכע זענען נישט אויסגעשטעלן צו די אלע
פאטאסטאט פון איינע פון די דאקומענטן ,ווי די פאטאסטאט ווי איינע פון די היימישע מוסדות שווערע נסיונות הזמן ,און דעם זכות פון מחנך זיין אונזערע
רעגירונג זאגט פאר א מוסד" ,איר האט טאקע געמאכט גיבן זיך אונטער פאר די אלע פארלאנגן פון די
צופרידענשטעלענדע פראגרעס ,אבער ...איר קומט רעגירונג רח"ל נאך אום אלול תשס"ח קינדער בטהרה ,מיט כסף טהור ,וועלן מיר זוכה זיין בקרוב
נאך אלס נישט נאך דעם געזעץ בשלימות!... צו די גאולה שלימה בב"א.
פארציילט וואס זיי האבן געזאגט פאר די אינספעקטארן פארכאפט אין די רעגירונג'ס נעץ…!
אז זיי לערנען אויס די קינדער צו מכבד זיין די אנשים ש :דהיינו ,וואס מיינט איר צו זאגן,
מתועבים רח"ל. וואס איז געשעהן נאכדעם?
דאן האט יענער רב הקהילה שליט"א געשטורעמט
און מוחה געווען כדת של תורה ,אזוי ווי איר האט שוין ת :ווי פריער דערמאנט ,האט זיך די רעגירונג גענומען
אראפגעברענגט ,אז אפילו דאס בלויז "זאגן" פארן גוי אז די רעכטן בשנת תשנ"ח צו מעגן מאכן נייע פארלאנגן און
מען גייט דאס לערנען איז איסור חמור ונורא. סטאנדארטן בלויז דורך מאכן רעגולאציעס[ ,ד.ה .נישט
ברויכן מאכן געזעצן אינעם פארלאמענט] ווען במשך
די פאר יאר זענען געגאנגען די בריוון אהין און צוריק,
ווען די מוסדות האבן 'צוביסלעך' גענצליך קאפיטולירט
[זעהט די דאטום'ס אין דאקומענטן בייגעלייגט] און
נאכדעם וואס אלע מוסדות זענען מער ווייניגער שוין
נאכגעקומען אלע פארלאנגן פון די רעגירונג ,און די
רעגירונג האט געזעהן אז די צייט איז שוין רייף צו גיין
מיט א טריט ווייטער האבן זיי בשנת תשע"ד געמאכט
פאטאסטאט פון איינע דאקומענטן ,ווי די רעגירונג
די ביטערע טרויעריגע רעגולאציעס ,וועלכע האט זאגט פאר א מוסד" ,מיר האבן געזעהן אייער פראגרעס
פארלאנגט די אזויגערופענע 'בריטיש וועליוס' ,ווי זיי בנוגע 'סייענס' און 'מאטאמאטיק' ,אבער אין צוגאב...
פארלאנגן מיר פון אייך איר זאלט זיך אויך צושטעלן
האבן פארלאנגט צו לערנען איבער אנדערע רעליגיעס, צו אנדערע פארלאנגטע סאבדשעקס ,ווי יומען ענד
און האבן טאלעראנץ און רעספעקט סיי פאר מענטשן סאשעל ,פיזיקעל ,עסטעטיק און קריעטיוו!... ,
וואס גלייבן אין אלע אמונות טפילות ,און אזוי פאר די
וועלכע גלייבן אין גארנישט ,די פאלנע כופרים און
אפיקורסים ,און אזוי אויך די זעלבע פאר די מענטשן פון
אנשי דור המבול וסדום ועמורה ,וואס טוען אריינברענגן
אינעם גאנצן ענגלישן באפעלקערונג ,אז די נידריגסטע
פון די בריאה ,האבן אויך א פלאץ אין געזעלשאפט רח"ל!
ש :און וואס איז דאן געווען די
אנטווארט פון די מוסדות התורה?
ת :די מוסדות התורה וועלכע זענען געפאלן ווי
די פליגן ביז דאן און זיך אלעס אונטערגעגעבן אנע
ווי אויך האט דאן דער רב הקהילה שליט"א
שאס ,זענען געכאפט געווארן אין שאק ,ווען זיי האבן
ארויסגעברענגט זיין גרויס ווייטאג איבער די היזיגע
באשיינפערליך געזעהן ,וואס דאס מיינט ווען מען גיבט
עסקנים וויאזוי זיי דערשטיקן די קול הרבנים שליט"א,
נאך א פינגער דאן וועלן זיי בעטן א האנט…! און זעהנדיג
און לאזן נישט די רבנים שליט"א זאגן זייערע אמת'ע דעת
די פרישע שרעקליכע פארלאנגן פון די רעגירונג ,וואס
תורה ,און טוען ככל מה שלבם חפץ ,און דא רעדט מען
די רעגירונג האט איצט מוסיף געווען אז אלע פריוואטע פאטאסטאט פון א בריוו ווי א מוסד מעלדט פאר די
פון עסקנים וועלכע ברויכן מכלומרשט זיין די וועלכע רעגירונג אייר תשס"ט ,אז מען האט שוין פארענדיגט מאכן
סקולס וועלן מוזן לערנען מהיום והלאה ,זענען זיי די סייענס ביכער ,און אז דער מוסד איז פארפליכטעט
שלאגן זיך 'קעגן' די גזירת החינוך ,אבער למעשה זענען
געווען ממש אובד עצות. אריינצוברענגן א סעקולארע קאריקולום וועלכע וועט
זיי נאר דא מיטצוארבייטן מיט די רעגירונג ,און זעהן נאכקומען די רעגירונג פארלאנגטע סטאנדארטן [רח"ל]!
טייל האבן אפילו אויפגעהויבן א וויי געשריי אין זאכן נעמען אבער צייט !..מען ברויך גייט צוביסלעך!..
וויאזוי די מוסדות זאלן יא קענען נאכקומען אלע זייערע
די מידיע קעגן די רעגירונג ,אז זיי האבן זיך אזוי
פארלאנגן ,אויף אן אופן פון 'קאלטשערלי-סענסעטיוו',
אנגעשטרענגט די לעצטערע פאר יאר נאכצוקומען
צו פראבירן עס זאל נישט ממש זיין אפענע כפירה
אלע פארלאנגן פון די רעגירונג ביז איצט ,און אלעס
ותועבה ,נאר אביסעלע כפירה ,און אביסעלע תועבה…!
נאר כדי צו באקומען א 'צופרידענשטעלע' צייכן פון די
ווי אויך האט זיך גאר שטארק ארויסגעשטעלט
אינספאקטארן פון אפסטע"ד ,און זיי האבן שוין טאקע
הגה"צ לוחם מלחמות ה' ברמה רבי אליקום שלעזינגער
באקומען ,און איצט ,מיט די נייע פארלאנגן ,וועלן די
זצ"ל וואס האט אנגעפירט דא א מערכה כבידה מיט
אלע מוסדות וועלכע וועלן נישט וועלן לערנען איבער
מערערע פעולות כבירות ממש ביזן לעצטן טאג פון
זיין לעבן ,פרובירענדיג אפצוהאלטן די מוסדות התורה די אלע ע"ז און תועבה ,פארלירן זייערע גוטע צייכענס,
און די עלטערן אז זיי זאלן נישט חלילה פאלן פאר די ומה הועילו בתקנתם…?
שרעקליכע רעגירונג'ס פארלאנגן.
ש :זענען געווען אנדערע רבנים שליט"א חלק ב'
מחוץ לעיר וועלכע האבן זיך געלאזט ש :איר האט דערמאנט אז די רעגירונג האט
הערן איבער דעם שרעקליכען נושא? פארלאנגט אז מען ברויך רעספעקטירן
ת :יא ,עס איז אויך דאן נתפרסם געווארן גאר א אנדערע רעליגיעס ,און די אנשי דור המבול,
שטארקע מכתב מחאה פון הרב שטערנבוך שליט"א זענען געווען גדולי ישראל וועלכע האבן
פון ירושלים עיה"ק ,אז מען טאר זיי ניטאמאל 'מכבד' געלאזט הערן זייער מיינוג דערויף?
זיין ,און אפילו ווען די רעגירונג פארלאנגט דאס ,ווייל עס ת :יא ,קודם כל איז דאך פארשפרייט געווארן די
איז נישטא קיין מקום פאר דינא דמלכותא ווען זייערע באקאנטע פייערדיגע דרשה פון א ארטיגן רב שליט"א פאטאסטאט פון איינע פון די דאקומענטן ,ווי די רעגירונג
געזעצן זענען קעגן די הייליגע תורה הקדושה. פון איינע פון די גרעסערע קהילות ,וואס איז געזאגט זאגט פאר א מוסד ,נאכן ערהאלטן זייערע עקשאן
פלאן "מיר האבן געזעהן אייער עקשאן פלאן ,און איז
ער האט אפילו ארויסגעברענגט זיין ווייטאג ,הלמאי געווארן ביי של"ס פ' לך תש"פ ,וואס דאן האט זיך באשטעטיגט ,אבער ...אפסטע"ד גייט נאכאמאל קומען
אז די אלע רבנים פון ענגלאנד נעמען זיך נישט צוזאם געהאנדעלט איבער דעם וואס עס איז נתפרסם געווארן באזוכן און מאכן זיכער אז דאס ווערט טאקע אינפארסירט,
און דאן ברויכט איר שוין נאכקומען אלע פארלאנגן"!!
באחדות צו ערקלערן פאר די ענגלישע רעגירונג אז א רעפארט פון א היימישע מוסד ,וואו די רעגירונג האט
געדעקט דעם גאנצן פעיראל פונעם מוסד פון א גאנץ יאר וויאזוי די מוסדות געניסן פון רעגירונגס פאנדינג ,אבער
מיט א שמוץ אריבער! [זעהט בייגעלייגטע דאקומענט] כדי צו קענען געניסן פון די אלע געלטער' ,מוז' דער מוסד
דאס איז אויסער די ריזיגע געלטער וואס די רעגירונג האבן א 'סטאטוס' פון א סקול ,און איינמאל די מוסד
פארטיילט פאר קינדער ביז פינף יאר ,און דאס איז האט א 'סטאטוס' פון א סקול ,פאלט אויטאמאטיש דער
אויסער די ריזיגע געלטער וואס מוסדות באקומען פאר מוסד גלייך אריין אונטער אלע געזעצן פון א סקול ,סיי
ספעשל עדיוקעישאן ,און דאס איז אויסער די ' 25%גיפט מיטן ברויכן זיין רעגיסטרירט ,און סיי מיטן נאכקומען
עיד' וואס מען קען באקומען אן הוספה ווען מען גיבט א אלע פארלאנגטע לימודים ,ווי אויך אונטער די פולע
נדבה פאר דעם טשעריטי. אינספעקשאן רעזשים פון אפסטע"ד!.
ש :אהא ,אצינד האט דאס בילד זיך טאקע ש :אויב איר קענט אויסשמועסן א דוגמא
אינגאנצן געטוישט…! אבער למעשה צו דען פון פראגראמען אדער געלטער וואס די
איז מען מסכים אדער צו לערנט מען טאקע מוסדות התורה אין ענגלאנד קענען געניסן?
די אלע שרעקליכע רעגירונג'ס פארלאנגן?
ת :דא אין ענגלאנד ,זענען בדרך כלל רוב מוסדות
ת :ליידער ליידער ,איז די מצב זייער ביטער ,און דאס התורה אונטער א 'טשעריטיבעל-טראסט' ,דאס הייסט
וואס עס איז געווען פארשפרייט אינעם קונטרס על בנינו אז דער מוסד געהערט פאר דעם טשעריטי טראסט,
ועל דורותינו איז בלויז א טיפה מן הים וואס עס גייט פאר און די טראסט קען לעגאל נעמען נדבות פון פריוואטע
אין די מוסדות .און ווער רעדט נאך פון די מוסדות וואס מענטשן ,און אזוי אויך געלטער וואס די רעגירונג גיבט
האבן זיך דאס אונטערגענומען צו לערנען ,צוליב הרחק פאר עדיוקעישאן ,און די טראסט קען פארטיילן די אלע מכבד זיין די מושחתים איז אסור על פי דת תורתינו הק',
מן הכיעור וכו' קען איך נישט מרחיב הדיבור זיין ,אבער געלטער וואס זיי האבן באקומען ,פאר דעם מוסד וואס און מיר וועלן זיך עקש'ן צו היטן די תורה"ק און אפילו
ווער עס וויל אביסל וויסן וואס גייט פאר ,קען ליינען די באלאנגט פאר זייער טראסט. גרייט זיין צו גיין אין תפיסה ,אבער מיר וועלן נישט מסכים
אלע רעפארטס וואס די רעגירונג לייגט ארויס אויף יעדן און א טראסט וואס נעמט געלט פון די רעגירונג פאר זיין צו מפקיר זיין אונזער זון און טעכטער!! און דאס וואלט
איינציגן מוסד באזונדער ,פונקטליך וואס עס גייט פאר עדיוקעישאן צוועקן ,וועט מאכן זיכער אז די מוסד פאר אוודאי געהאט א שטארקע השפעה אויף זיי ,צוליב דעם
אינעם מוסד. וועם זיי גיבן דאס געלט ,קומט נאך אלע רעגירונג'ס וואס זיי זענען א דעמאקראטישע רעגירונג ,ווי עס איז דא
ש :וואלט ווען שייך געווען אן אנדערע פארלאנגן פון א לעגאלע סקול ,ווייל זיי ווילן זיך נישט פרייהייט פון רעליגיע.
מציאות ,אז מוסדות זאלן נישט ברויכן פארפלאנטערן מיט די רעגירונג ,אז זיי האבן פארנוצט
אריינלאזן די אינספעקטארן ? געלט אומלעגאל ,ממילא וועט די מוסד וועלכע איז
ת :יא ,געב א קוק ,פונקט ווי די אלע ישיבה קטנות
אונטער דעם טראסט און וויל נהנה זיין פון די ריזיגע חלק ג'
געלטער ,פראבירן נאכצוקומען אלע געזעצן. ש :פון די דאקומענטן וואס מען האט
וואס זענען דא אין ענגלאנד און זיי גייען אן ,וואס כאטש ארומגעשיקט דעם פארגאנגענעם חוהמ"ס
וואס די בחורי הישיבות זענען נאך אינעם יארגאנג וואס ש :פון וויפיל געלט רעדט מען שוין דא?
זעהט בכלל נישט אויס ווי די מוסדות
ברויכן באקומען א סעקולארע חינוך ,און אדרבא ,זיי ת :איך וועל געבן א ביישפיל פון איינע פון די מוסדות הארכן אויס די דעת תורה אפילו פון זייערע
זענען שוין אין די היי סקול יארן וואס ברויכן לערנען אויף וועלכע עס איז ציטירט געווארן אינעם ביכל וואס אייגענע רבנים ,איז דאס ריכטיג?
פיל מער ,און אסאך מער שמוץ און תועבה ,פון וואס מען האט ארומגעשיקט דעם פארגאנגענעם חוהמ"ס ,אז ת :יא ,ליידער איז עס ריכטיג ,ליידער לערנט מען דאס
עס ווערט פארלאנגט אין די עלעמענטארע קלאסן ,צו זיי לערנען דברים אסורים. מיט די קינדער ,און באמת איז עס א בושה אז אויף אזוינע
האט איר דען איינמאל געהערט אז א ישיבה קטנה זאל דער מוסד איז אונטער א טראסט ,וועלכע זאגט הארבע לימודים זאל מען בכלל ברויכן צוקומען פרעגן א
לערנען מיט די בחורים די אלע פארלאנגטע לימודים? צו קלאר פאר די רעגירונג אין זייערע יערליכע לעגאלע דעת תורה…!
האט איר געזעהן אפילו איין אינספעקשאן רעפארט פון פאפירן ,אז דער מוסד שטעלט צו סיי רעליגיעזע און סיי
אפסטע"ד אויף א ישיבה קטנה? ש :וואס איז די סיבה אז מטעם די עמטליכע
סעקולארע עדיוקעישאן ,און אז די סקול האט געמאכט
עסקנים ארגענעזאציע איז נישטא קיין שום
ש :ניין ,מיר האבן טאקע נישט געזעהן, גאר שטארקע פראגרעס און באמיאונגען אין די לעצטערע קול מלחמה במחנה ,און מען פאלט גלייך
וואס איז די סיבה דערפאר? יארן ,נאכצוקומען די פארלאנגן פון די לעצטערע נייע פאר די אלע רעגירונג'ס פארלאנגן ,אפילו ווען
ת :די סיבה דערפאר איז זייער פשוט ,קודם כל מען עדיוקעישאן געזעצן! עס רירט שוין אן די ג' עבירות החמירות?
באקומט נישט קיין געלט… צווייטענס ,די ישיבה קטנות, און זיי זעלבסט באריכטן דארטן ,אז זיי האבן ערהאלטן
ת :אויף די שווערע שאלה איז דא דריי תירוצים)1 ,
צוליב דעם וואס זיי זעלבסט האבן נישט געוואלט לערנען רעגירונגס געלטער און גרענטס בלויז אין איין יאר ,א סך
געלט )2געלט ,און נאכאמאל )3געלט!...
קיין לימודי חול ,האבן זיי געטראפן דעם וועג ארויס, הכל פון קרוב צו פיר און האלב מיליאן פונט! [בערך 6
מיליאן אמעריקאנער דאלאר!!] וועלכע האט לויט זיי ש :פון וועלכע געלט רעדט איר דא? ,די
דהיינו זיי האבן זיך דערקלערט אז זיי זענען נישט קיין עסקנים פון לאנדאן האלטן דאך אין איין
סקולס ,נאר בלויז 'תורה-צענטערס' ,ממילא פאלן זיי שרייען אז זיי באקומען נישט די אלע
נישט ארונטער אינטער דעם גאנצען סימאטוכע פון געלט פראגראמען וואס מוסדות התורה
א סקול ,וועלכע ברויך זיך צו רעגיסטרירן ,לערנען ,און אין ניו יארק געניסן ,ווי למשל לאנטש
ווערן אינטערזיכט דורך אפסטע"ד. פראגראמען ,באסעס ,וואוטשערס אאזו"ו?
ש :די מוסדות התורה וואלטן ת :ריכטיג ,דערפאר האב איך נישט געענטפערט
דאס אויך געקענט נוצן? לאנטש פראגראמען ,באסעס ,וואוטשערס ,איך האב
ת :נישט זיי וואלטן געקענט ,נאר עס זענען פארהאן בלויז גענטפערט געלט ,געלט ,געלט…!
מוסדות התורה וועלכע האבן דאס גענוצט!. ש :אויב איר קענט אייך בעסער מסביר
זיין ,אויב די מוסדות באקומען נישט די
ש :וואס הייסט ,וועלכע מוסדות?
אלע אויסגערעכנטע פראגראמען ,דאן
ת :די אלע מוסדות התורה על טהרת הקודש! ,די אלע וואס מיינט אז די מוסדות אין ענגלאנד
וועלכע האבן נישט נהנה געווען פון די רעגירונג'ס קאסע, געבן זיך אונטער צוליב געלט?
די האבן ערקלערט אז זיי זענען בלויז תורה צענטערן און ת :געלט פאר מוסדות מוז נישט דוקא קומען דורך
נישט קיין סקולס ,און האבן גארנישט מיט אפסטע"ד. לאנטש פראגראם… עס קען קומען באיזה אופן וצורה
ש :דאן וואס איז טאקע די סיבה אז אלע מוסדות שהוא ,למשל דא אין לאנדאן ,איז דא עטליכע וועגן
פארלאנגן פון אייך ,דאס וואס די רעגירונג אין ענגלאנד ת :דאס איז א דבר פשוט ,דאס האט געפירט אז די התורה וועלכע זענען נישט עטה"ק פאלן ווי די
פארלאנגט שוין אצינד פון אונז רח"ל היל"ת! רעגירונג האט פארלאנגט די שרעקליכע 'בריטיש- פליגען פאר די אלע שרעקליכע פארלאנגן און
וועליוס' ,און דאס האט אצינד געפירט צום שרעקליכן זיך נישט דערקלערט אלס 'תורה צענטער'?
נייעם 'סקול-ביל' ,וועלכע שטעלט אריין אין א
צום שלוס: געפערליכן סכנה סיי די אלע צאן קדשים פון די מוסדות
ת :דאס איז צוליב דעם וואס עס האבן זיך
אוועגעשטעלט אזויגערופענע ארגענעזאציעס ,וועלכע
ש :צום שלוס ,וואס קענט איר אונז עטה"ק ,וועלכע ווי פארשטייט זיך ,האבן קיינמאל נישט האבן געשטעלט א מכלומרשטן טאן אז זיי גייען זיך
איבערגעבן אלס א מוסר השכל ,און א געלערנט די אלע שרעקליכע לימודים ,וואס איז נתפרסם
הדרכה און א בחינה פון שלא תמות כדרך שלאגן פאר די חינוך הטהור ,און האבן דארטן עסקנים
געווארן דעם חומה"ס ,און סיי די אלע בחורי חמד פון די פון עטליכע קהילות און מוסדות התורה ,און האבן אויך
שמת פלוני ,וואס יהדות ניו יארק זאל זיין
ישיבה קטנות. געארבעט זיך צו ערווארבן אן אזויגערופענע נאמנות ביי
באוואוסטזיין און שטיין על המשמר?
אלס א דוגמא וואס מיינט אז די עסקנים באהאלטן די היזיגע רבנים אז זיי קעמפן פארן חינוך ,אבער למעשה,
ת :די וויכסטיגסטע זאך ,איז אז מען מוז שטיין פעלזן די פאקטן פונעם ציבור ,קענט איר זעהן וויאזוי די חינוך שלאגן זיי זיך בכלל נישט פאר אונזער חינוך ,זיי פראבירן
פעסט און אומבויגזאם אפילו קעגן סיי וועלכע קליינע יו קעי עסקנים האבן איבערגעגעבן די נייעס פאר איינע נאר צו זעהן 'וויאזוי' די חרדישע מוסדות וועלן יא קענען
שינוי און רעגירונג'ס פארלאנגן צו טוישן אונזער הייליגע פון די היימישע צייטונגען דא אין ניו יארק ,נאכדעם וואס נאכקומען די רעגירונג'ס פארלאנגן רח"ל!
חינוך .די גרעסטע טעות דא אין ענגלאנד איז געווען ,דאס דער סקול ביל איז אדורך ,אז יהדות ענגלאנד איז ערנסט
וואס די מוסדות האבן געמיינט אז אויב מען וועט בלויז באזארגט איבערן עתיד פון ערליכען חינוך פאר… בחורי ש :עס הערט זיך אביסל מאדנע…
נאכגעבן די רעגירונג די ביסל סאבדשעקס ,וועט מען חמד בהיכלי הישיבות…! ווי כאילו די גאנצע פראבלעם ת :ביי אייך אין ניו יארק איז דען נישט געווען דאס
פטור ווערן פון זיי ,אבער די מציאות האט באשטעטיגט פונעם נייעם סקול ביל איז בלויז פאר די בחורי חמד ,און זעלבע? ווען עס האט זיך געגרינדעט די אזויגערופענע
אז ווייל מען האט זיי נאכגעבן און וויפיל מער מען האט וואס איז מיט די הונדערטער קינדער וועלכע לערנען הצלה ארגענעזאציע פערלס ,וועלכע האט הייס
זיי נאכגעגעבן ,האט דאס בלויז פארברייטערט זייערע אין מוסדות עטה"ק און האבן זיך נאך קיינמאל נישט פארשפראכן אז זיי גייען קעמפן 'פארן' חינוך ,און למעשה
אפעטיט נאך און נאך ,און מען זעהט שוין ליידער די סוף געטראפן מיט קיין איין אפסטע"ד אינספעקטאר און מיט האבן זיי אריינגעשלעפט די מוסדות התורה אז זיי זאלן
פונעם טונעל היל"ת. די אלע לימודי תועבה וע"ז ? זיך בייגן פאר די רעגירונג'ס פארלאנגן ,סיי מיטן נעמען
עס איז כדאי אנצוצייגן ,אז אפילו דער 'מייקל קאהען', נאר הוא אשר דברנו ,ווייל די עסקנים פארטרעטן א פעטוועי ,און סיי מיטן איבערעדן אז מען זאל אפילו
וועמען געוויסע מוסדות האבן אויפגענומען מיט די אלע 'לעגאלע' מוסדות וועלכע האבן זיך שוין לאנג אריינשיקן א פונקטליכע טיים ליין פלאן ,וויאזוי מען גייט
כמעט צוואנציג יאר צוריק אויף בלויז צו פארבעסערן אונטערגענומען דעם שווערן גזירת החינוך ,און נישט בלויז נאכקומען אלע פארלאנגן פון די משומדים און פון די
די ענגלישע סעקולארע לימודים ,האט זיך גאר שארף אונטערגענומען ,נאר מען לערנט דאס שוין ליידער אויך רעגירונג?!.
ארויסגעשטעלט ,נאכדעם וואס ער האט געזעהן אז די בפועל ,אזוי ווי מען האט געזעהן אין די קאפיעס פון די
רעגירונג שטעלט זיך נישט אפ און האבן אנגעהויבן אויך ש :ריכטיג ,דא אין ניו יארק איז עס טאקע
דאקומענטן וואס מען האט ארומגעשיקט איבער די וועלט.
פארלאנגן צו לערנען תועבה אין אנדערע רעליגיעס, אויך געשעה צוליב די ריזיגע געלטער וואס
נאר די איינציגסטע ווי זיי האבן זיך נאך נישט מען באקומט פון די רעגירונג .אבער דא
דאן איז אפילו ער אויך ארויס מיט א שארפן מאמר אין אונטערגעגעבן דערווייל איז אין די וועלט פון ישיבה אין נ.י .האבן זיי נישט ממש מצליח געווען
די ענגלישע שפראך ,מיטן קעפל" ,רויטע ווארענוג פארן קטנות ווי דערמאנט ,ממילא איז מען נאר באזארגט אריינצוכאפן יעדן אין זאק אריין ,ווי אזוי
חינוך" קעגן די פשרות וואס חינוך יו .קעי .און אנדערע איבער עתיד פון די בחורי חמד…! איז אבער געלונגען פאר 'חינוך-יו-.קעי'.
ארגענעזאציעס ,טוען פארהאנדלען מיט די רעגירונג. אריינצוכאפן אלע מוסדות התורה אפילו ווען
ש :איז דא עפעס וואס יהדות ניו יארק ברויך
און ווי ער פירט אויס ,אז פשרות איז בלויז שייך צו מאכן זיין ספעציפיש באזארגט נאכפאלגענדיג מען פארלאנגט שוין אזוינע הארבע זאכן?
ווען מען האנדעלט איבער דיני ממונות ,אבער נישט ווען פון דעם שווערן מצב אין ענגלאנד?
מען האנדעלט איבער דיני נפשות…! און פארהאנדלען ת :זייער הויפט סטראטעגיע איז געווען צו באהאלטן
איבער אונזער חינוך איז אזוי מען פארהאנדעלט איבער ת :זיכער ,איך וועל אייך בלויז צוטירן א הודאת בעל דין די פאקטן פונעם ציבור ,און די צווייטע טאקטיק איז
דיני נפשות…! וואס איינע פון די הויפטן פון פערל"ס ,מר .צוויבעל ,דער געווען צו געווינען די טראסט ביי די רבנים ,סיי דורך
און ער האט פארענדיגט מיט א ביטערע וויי געשריי, יו"ר אגודת ישראל באמעריקע האט געזאגט נישט אזוי חוש'ערייען ווי מען רופט עס… ,און אויך מיט פשוטע
פארוואס אונזערע הייליגע מוסדות התורה זאלן זיך נישט לאנג צוריק אין א אינטערוויא ,מיט א היזיגן אויסגאבע טעראר ,ווי שוין נאכגעברענגט די ווערטער פונעם רב
קענען האלטן פעלזן פעסט און זאגן פאר די רעגירונג, דא אין לאנדאן "מועד במועדו" ,ווי פאלגענד" :ביי אייך הקהילה שליט"א וואס האט מיט ווייטאג פארציילט ווי
נישטא קיין קאמפרעמייס! נישטא קיין פארהאנדלונגען! אין ענגלאנד איז שוין ביטער באקאנט איבער די גזירה מען דערשטיקט די קול פון די רבנים שליט"א.
נישטא קיין דעבאטעס! נישטא קיין קאנסעציעס! און פון "בריטיש וועליוס" ,מיט אלע אירע אפטייטשן… אויב עס איז געגאנגען אזוי ווייט ,אז זיי האבן באוויזן צו
נישטא קיין אויפטוישונגן!?? חלילה וועט נישט ווערן קיין טויש דא אין ניו יארק ,דאן איז מפרסם זיין א צעטל נישט מער און נישט ווייניגער ,אז עס
"אמעריקען וועליוס" אראונד דעי קארנער… עס איז פשוט איז פארבאטן פאר די אויסגאבעס און צעטל קלעבער'ס
ש :זייער שטארקע ווערטער ,עס איז טאקע א פראגע פון צייט" [זעהט בייגעלייגט דאקומענט]. צו אנאנסירן מודעות איבער די גזירות החינוך וואס קומט
צו האפן אז כלל ישראל וועט שטיין פעלזן
עס גייט דאך טאקע נישט פון די עסקנים פון חינוך יו קעי!
פעסט אויף די וואך בכל מקומות מושבותיהם,
און נישט אריינלאזן די רעגירונג אפילו אויף פארקומען בקרוב ש :וואספארא נייע געזעץ האט די
צו מאכן בלויז דאס מינדעסטע שינוים אין וואלן אין ניו יארק ,און רעגירונג לעצטענס דורכגעפירט?
אונזער הייליגע חינוך ,ובפרט אז מען וועט אויף וויפיל מיר ווייסן,
פארשטיין די געוואלדיגע סכנה וואס נעמען וועלן די עסקנים ביי ת :דאס איז די נייע ביטערע 'סקול-ביל' ,וועלכע
געלט פון א רעגירונג וואס מישט זיך אריין אין אייך אין ניו יארק האט זיך טאקע בעיקר קאנצטרירט אויף די אלע תורה
חינוך ברענגט ,און אז כלל ישראל וועט עפענען ווייטער הייסן אז מען צענטערן ,וועלכע זענען נאך נישט געווען אונטער די
די טאשן ,און גיסן ריזיגע געלטער פאר די זאל אריינוועהלן די פליגלען און אויפזיכט פון אפסטע"ד ,דאס נעמט אריין
מוסדות עטה"ק ,און ווי אויך מוטיגן די אנדערע אלע לינקע ליבעראלע סיי די תלמוד תורה'ס עטה"ק ,און סיי די אלע ישיבה
מוסדות התורה ,אז זיי זאלן אפהאקן די אלע קאנדידאטן ,ממילא ווי קטנות ,וואס נאכדעם וואס די רעגירונג האט געזעהן
געלטער ,און אז מען וועט שטייןצו זייערע צוויבל זעלבסט האט אז ביז אהין האבן זיך שוין רובא דרובא געבויגן פאר
רעכטע האנט ,און אין דעם זכות וועלן מיר זוכה זייערע שמד פארלאנגן ,זענען זיי געגאנגען צום נעקסטן
געזאגט ,אז אויב בלייבן
זיין בקרוב ממש צו די גאולה שלימה אמן שטאפל.
די לינקע ביים רעדל,
ת :אמן און א גוטן טאג איז עס בלויז א פראגע ש :הייסט דאס אז די אלע פשרות וואס די אלע
ש :א גוטן טאג פאר אייך אויך ,און נאכאמאל פון צייט ,ווען די ניו מוסדות התורה האבן געמאכט די לעצטע 20יאר
א גרויסן ישר כח פאר אייערע טייערע צייט. יארקער רעגירונג וועט האט געפירט צום איצטיגן פרישן שווערן מצב?
אפווארפן .ער איז געקומען כאילו לטובת די זאך .פלוצלינג, זכותו דיעקב שלימתא ,יעקב איש תם ,ער האט געטון
א בענקל רוקט זיך ארויס ,און דער זיידע שטעלט זיך אויף, בשלימות ,סיי פאר'ן עבר ,סיי פאר'ן עתיד ,סיי פאר'ן הווה,
ער וויל נעמען דאס ווארט ,ער וויל עפעס זאגן .זאגט ער
אזוי" ,גיב א קוק" -מען האט גערעדט דעמאלטס וועגן די
דברות ער איז געווען א שלימתא .זאל דער אייבערשטער העלפן ,די
זכות פונעם הייליגן יעקב ,אונזער הייליגע פאטער יעקב ,זאל
קודש מכ"ק
קינדער און די ישיבות -זאגט ער" ,גיב א קוק ,א קינד ,וואס מגין זיין אז די אלע בקשות וואס ער האט געבעטן פאר אידן,
ווילסטו פון א קינד? קודם מוזטו אים געבן א געלעגנהייט די אלע תחבולות וואס ער האט געטון פאר אידן ,פאר אונזער
אז ער דארף קענען תורה .זיי האבן דאך געוואלט נישט קיין דור פאר עקבתא דמשיחא ,דאס וואס ער איז געווען דארטן,
שום תלמוד תורה ,גארנישט ,גארנישט ,נו ווי אזוי זאל ער
וויסן אויסצואוועלן דעם וועג פון אפשר וועט ער וועלן זיין א אדמו"ר די אלע חכמות ,מיט די טריקס וואס ער האט אויסגעטריקט
דעם לבן ,דעם רמאי הדורות ,דעם לבן.
איד? ער קומט דאך ווי כאילו אונז צו העלפן וואס מ'וויל קען
מען זיין .מוזטו אים קודם לערנען תורה ,נאכדעם זאל ער גיין
מסקולען- וואס היינט איז דאך געפערליך ,דער רמאי וואלגערט זיך
און בודזשעוועט אין אלע ווינקלען ארויסצוטריקן נאך א נפש,
מאנסי
שטודירן און ער וועט געוואויר ווערן נאך זאכן .קענסט אים השם ישמרנו ויצילנו ,מיט אזעלכע מאדנע טריקס ,השם
נאכדעם זאגן ער זאל זיך וועלן וועלכס ער וויל?" ישמרנו ,אפגעהיטן ווערן ,אפגעהיטן ווערן.
האט ער אים געזאגט אין פנים" ,זעסט דאך דו אליין ,האסט איך האב יעצט געזען ,אין ענגלאנד איז דער חינוך אין א
קודם געלערנט ,דו ווייסט פון דעם דרך פון די תורה ,דו ווייסט
פון שבת ,דו ווייסט פון טהרה ,דו ווייסט פון כשרות .נאכדעם
ביסטו געגאנגען און האסט געהערט עפעס אנדערש ,האסט
שליט''א
חוה"מ סוכות דהאי שעתא תשפ"ז לפ"ק
סכנה ,איך ווייס נישט ,אזוי האב איך געזען ,קען זיין נישט
יעדער האלט אזוי ,ס'קוקט אויס אז מ'פארהערט דארטן צו
לערנט מען זאכן אז יעדער זאל וויסן פון אלעם .און דאס איז
דאך יענץ אויסגעוועלט .איז מוזט דאך געבן א געלעגנהייט. דאך ביי אונז פארבאטן .וואס מ'דארף נישט וויסן טאר מען
באושפיזא דיעקב שלימתא
אויב מ'ווייסט אלעס ,אויב אזוי ,גיב די געלעגנהייט פאר נישט וויסן .ס'איז נישט ערלויבט צו וויסן .וואס דו דארפסט
אלע אידישע קינדער זאלן קענען די תורה ,וועסטו געבן די וויסן ,וועסטו שוין זען ,וועסט לערנען ,וועסטו געוואויר
ריכטיגע פרייע בחירה פאר יעדן". אודות גזירת החינוך ווערן .דער אייבערשטער וועט שוין מאכן א וועג וויאזוי דו
ער איז געווארן גרין ,געל ,רויט ,און ברוין ,און אלע פארבן. בלאנדאן ובכל מקומות וועסט וויסן .וואס מ'דארף נישט וויסן ,טאר מען נישט וויסן.
און ענדליך האט ער געזאגט" ,דאס קען איך איבערגעבן ",אזוי און דארט איז מ'מוז לערנען ,השם ישמרינו ,מאדנע ,מ'מוז
גענומען דעם רע ,בעל כרחך יענה אמן. לערנען אלעס זאל מען וויסן .אלף ,השם ישמרנו ,עבודה זרות
דער אייבערשטער זאל העלפן ,היט אפ רבונו של עולם, אלעס ,השם ישמרנו ויצילינו .נו ,מה יעשה הבן? די איפכא
אידישע קינדער ,די קארגע קליינע הייפעלע אידן וואס זיי דומה לחמור" .נאר דער איז א מענטש ,אז ער ווייסט ניין איז מסתברא ,דו מאכסט געריכטן פאר גערעכטיגקייט .מ'זאל
ווילן נאך ,זיי ווילן נאך בענקען ,זיי ווילן וועלן ,רבונו של ניין ,יא איז יא .אן אוועקגעשטעלטע זאך ,מיוסד ,מבוסס, נישט גנב'ענען ,מ'זאל נישט ...ווייס איך וואס ,די אלע זאכן
עולם ,רעוה דרעווין ,מ'וויל וועלן ,מ'וויל וועלן וועלן .דאס פעסט .ער קען זיך באהערשן .ער קען נישט קוקן אויף וואס א גוי פארשטייט אויך .אויב וועט ער וויסן פונקטליך פון
פיצעלע הייפעלע ,רבונו של עולם ,וויפיל קען מען דאס שוין סקרינס ,ער קען נישט הערן טמא'נע ליינס ,ער קען .ניין איז אלע רציחות ,מיט אלע עבודה זרה'ס ,מיט אלע תועבות ,ווי
באטשעפען? ס'איז דאך דא וויפיל מיליאנען זענען אויסגעריסן ניין .וואס איך טאר נישט וויסן ,ס'איז נישט ערלויבט צו וויסן, שטעלסטו אים אפ? ווי שטעלסטו אים אפשטעלן?
פון די אלע קאנזערוועטיוו מיט רעפארם ,מיט ציונים ,פון אלע וויל איך נישט וויסן ,איך בין נישט אינטערעסירט .דאס איז א א איד טאר נישט וויסן "וְ ֹלא ָתתּורּו ַא ֲח ֵרי לְ ַב ְבכֶ ם וְ ַא ֲח ֵרי
דורות שבכל דור ודור עומדים עלינו .מיינט דאס? דאס מיינט איד .און זיי זענען זיי דאך די היפוך .איז געווען א געפערליכע ֵעינֵ יכֶ ם" .אונזער איינציגסטע פאלק וואס איז דא אין די וועלט
עס? מיליאנען? וואס ...די ביסעלע ...וואס ...איך ווייס נישט גזירה ,הלואי זאל דער אייבערשטער העלפן ס'זאל אונז אויך מיט יחוס .פארוואס? ווייל וואס מ'דארף נישט וויסן ,וויל איך
צו ס'איז א פאר הונדערט טויזנט ,רבונו של עולם ,לאמיר עס ניצן .אז מ'דערציילט סיפורי צדיקים ,העלפט עס פאר אלע נישט וויסן .נאר פון דעם ,און מ'איז פעסט .איין איינציג פאלק
לאזן ...לאמיר עס לאזן .די גוים זאלן זיי גיין צו די אלע אנדערע דורות ,פאר די גאנצע וועלט .דער אייבערשטער מאכט נישט וואס האט א כהן ,א לוי.
נעבעך ,און צו זיי אויך נישט ,זיי זאלן אלע צוריקקומען צו א נס נאר פונקט דארט ,פאר דארט .ניין ,ס'איז א נס ,ס'גייט ה' ישמרנו ויצילנו .דאס איז די קנאה ,די קנאה פון די אומות
אידישקייט .אבער דאס קליינע הייפעלע ,רבונו של עולם ,זאל עס אויף גאנץ כלל ישראל. העולם .זיי קענען דאס נישט סובל זיין אז ס'איז דא אזא זאך ווי
בלייבן לויטער ,זאל בלייבן ריין ,זאלן נאך וויסן וואס צו וועלן, האבן זיך צוזאמגענומען אלע רבנים ,ווייל ס'איז געווען אן עם קדוש .וואס הייסט ער קען זיך באהערשן? ניין! מ'מוז
וועלן וועלן ,רבונו של עולם. זייער שווער אין רומעניע אנהייב .שפעטער זענען זיי אינגאנצן אים ווייזן ,דו ביסט אויך א מענטש .נישט קיין מענטש ,נאר
הייליגער באשעפער ,בזכות פון יעקב אבינו ,הקול קול געווארן קאמוניסטיש ,האבן זיי נאך געוואלט עפעס ראטעווען. א חיה ,ה' ישמרנו .נו ,ה' ישמרנו ,מ'וויל צורייצן א מענטש,
יעקב ,בזמן שהקול קול יעקב ,דאס האט המן געזאגט .אז ס'האט געראטעוועט אזוי פיל אז אין איין פלאץ ,אין אראד, ווערט ער א חיה .אבער די תורה שטעלט דאך אונז אוועק,
ווי לאנג דו וועסט הערן ,אז דארט לערנען קינדערלעך, איז געווען א ישיבה מיט א חדר .ווער ס'האט געוואלט גיין אין ֹלהים "א ֶתּם ְקרּויִ ם ָא ָדם"" ,וְ ָה ֱא ִ "א ָדם ַא ֶתּם"ַ ,
בלייב מענטשָ .
וועט נישט האבן קיין שליטה קיינער ,איך קען נישט האבן. ישיבה איז געפארן קיין אראד .מיט דעם האבן זיי געוויזן פאר ָע ָשׂה ֶאת ָה ָא ָדם יָ ָשׁר" גייט מען זאגן יעצט אין קהלת.
די יונגעלעך זאלן כאטש לערנען ,רבונו של עולם ,ריינע די וועלט אז אידן זענען דארט צופרידן ,אפילו די פרומע האבן ….ווען ס'איז געווען נאך די קריג ,איז רומעניע געווארן
תורה ,ריינע הערצעלעך ,ריינע מוח'לעך ,ריינע געדאנקען, סערוויס דארטן .וואס האט זיך געטון אין אנדערע שטעט? קאמוניסטיש .און ס'איז דאך געקומען אויך מיט מעטאדן,
רבונו של עולם .הקול קול יעקב ,יעקב יעקב ,טאטע טאטע אפגעהיטן זאל מען ווערן ,מען האט באצווינגען פארקערט. אזעלכע רמאי מעטאדן פון לבן הארמי ,אז מ'קען נישט,
יעקב ,דייינע קינדער ,ס'איז דאך זייערע קינדער ,די אבות אבער געפערליך. מ'דארף דער מענטש זאל זיך קענען אויסוועלן דעם וועג וואס
הקדושים .לאמיר לאזן דעם קול יעקב ,וויפיל איז דער שיעור, על כל פנים ,זיי האבן דאך געוואלט אלעס מבטל זיין. ער וויל .דו קענסט אים נישט טרעינען נאר אויף דעם אז ער
רבונו של עולם .דאס וויל מען אויך באטשעפן ,דעם קול .א איז געווען רבנים אין דאס לאנד ,דאס פארשאלטענע לאנד, מוז נאר וויסן פון אידישקייט ,נאר ער מוז זיין פריי ,פרייוויליג,
קול האט דאך נישט קיין ממשות ,מילא די גופים האבן זיי האבן זיי אראפגעשיקט א גרויסן פיגור ,אז ער זאל זיך זיצן מענטשן רעכט .דו דארפסט אים געבן אלעס זאל ער וויסן,
געוואלט הרג'ענען .דאס קול ,וואס ווילסטו פונעם קול? זאלן מיט די רבנים ,להבדיל .ער איז נעבעך געווען א איד ,נעבעך און ער זאל זיך אויסקלויבן וואו ער וויל .השם ישמרנו ויצילנו.
זיי לערנען ,דאס וועט שוין משפיע זיין מיט'ן אייבערשטנ'ס א קאמוניסטישער איד .א שנה ופירש ,השם ישמרנו ,און דאס איז דאך היפוך תורה .וואס הייסט ווי ער וויל? אונז ווילן
הילף .קול מעורר הכוונה וועט עס שוין משפיע זיין אויף ער ווייסט וואס אידישקייט איז .אזוי אז טאמער וועט ער מיר עפעס? אונזער רצון איז די רצון התורה ,די רצון הבורא.
פנימיות .זאל דער אייבערשטער העלפן ,רחמנא אידכר לן פארשטיין אז זיי האבן א גערעכטע טענה ,איז פון איין זייט אונז זענען מיר זיינע באשעפענישן .לאמיר זיך פרייען ביז
זכותי' דיעקב שלימתא .ער איז דאך א שלימות ,זאל ער מאכן האט מען זיך געפרייט אז ער איז א איד ,אבער פון די צווייטע אין הימל אז ער האט באשאפן אידן .אונז זענען מיר זיינע
די ארבעט בשלימות ,ס'זאל שוין זיין גוט פאר אידן ,הייליגער זייט ,א געווארענער איז ארגער ווי א געבארענער .ווער ווייסט אידן ,זיין פאלק .צו אונז רעדט ער אין די תורה" ,דבר אל בני
באשעפער ,בכל ענינים ,בגשמיות וברוחניות ,בכלליות וואס דער וועט נאך אויסדרייען אלעס פארקערט ,השם ישראל" ,נישט צו די אומות העולם ,ס'איז נישט דא מיט וועם
ובפרטיות ,בגופניות ובנפשיות .יודן זאלן שוין ארויס נעבעך ישמרנו ויצילנו. צו רעדן דארט .דו קענסט זיי נישט זאגן "לא" ,ער וויל "יא".
פון די פיין וואס יודן האבן אזוי פיל ,נעבעך ,די נפשיות ,די למעשה איז מען אנגעקומען ,און דער זיצט דארטן, "לאו תגנוב" ,ער וויל "יא" .ווער ס'שטייט אים אין וועג ,השם
פחדים ,און אזוי ווייטער .שוין ,הייליגער באשעפער ,בזכות און מ'האט געשטעלט געוויסע רבנים וואס זענען געווען ישמרנו.
"אל ִת ָּירא ַע ְב ִדּי יַ ֲעקֹב" ,נישטא קיין פחדים
פון יעקב אבינוַ , רעדנערס ,און דער ,נעבעך דער אידישער געבוירענער ,האט נו ,דאס איז די גאנצע זאך פונעם איד ,אן אוועקגעשטעלטע
"אל ִת ָּירא ַע ְב ִדּי יַ ֲעקֹב" .דער אייבערשטער זאל ביי יודןַ , זיך נישט געשעמט ,און אלץ וואס מ'האט אים געזאגט האט זאך דורך די מצוות התורה ,דאס איז דער מבחר הבריאה.
העלפן אלע יודן ,ס'איז נאר פחד הבורא .דער אייבערשטער ער אפגעפרעגט .ער האט נאך נישט מיט וואס צוריקצוגיין, א איד ,דער מענטש איז דער מבחר ,און ער איז דער מבחר
זאל העלפן אלע יודן ,והבריאים יתמידו בבריאותם. ער האט נישט וואס צו זאגן ,אז זיי זאלן אים נישט תיכף אלעס צווישן די אלע מענטשן .זיי זענען נישט קיין מענטש "עם
פון הרב ד .בוים -ירושלים
געדאנקען
דער אמת'ער באדייט פון דעם
אייבערשטער איז דא ,און ער איז מעניש לעוברי מצותיו,
און ער שטראפט פאר ווער ס'פאלגט אים נישט ,ער
מבול און דער שרקעליכער
שטראפט פאר ווער ס'גייט נישט אין די ריינע וועגן ,און ער
איז נישט מוותר פאר די רשעים און עוברי רצונו ,און אז זיי
אפיקורסישער אפטייטש אין דעם
האבן נישט קיין קיום אויף די וועלט ,די אנשי דור המבול,
און מ'דארף זיי אלעמען פארפלייצן .ניין ,זיי האבן נישט
'קאדעש קוריקולים' וואס מען
מודה געווען אין די גאנצע זאך .זיי האבן עס אראפגעלייגט
זייער שכל'דיג ,און זייער פשוט ,זייער טעכניש.
גיבט פאר די רעגירונג רח"ל
און דאס זענען די תוצאות פון באטראכטן הייליגע
הימלישע זאכן מיטן טמא'נעם נארישן מענטשליכן שכל!
מה נאמר ומה נדבר ,ווען און אונזערע צייטן האט דאס
פאסירט דער שרעקליכער זאך ,ווען מען האט ליידער
נישט עומד געווען בנסיון און מ'האט אריינגעשיקט פאר
די רעגירונג וועגן געלטער ,ובעד בצע הכסף ,ממש מעשה אנשטאט דעם איז אויפגעוואקסן א נייע דור ,א דור ויהי אחר המבול...
דור הפלגה .מ'איז נישט געגאנגען מסביר זיין דעם גרויסן הפלגה! ,א דור וואס האט 'געלייקענט דעם האליקאוסט'... מען האלט נישט לאנג נאך דעם שרעקליכן מבול וואס
יד ה' ביי דעם מבול ,נאר מען האט דאס פארטיייטשט און אנגעהויבן צו מסביר זיין דעם מבול אויף א נייע האט אויסגעמעקט דעם גאנצען באשטאנד אויף אונזער
אין דעם קאדעש קוריקולים אז עס איז געווען א 'פלאד'! וועג .באו ונעשו לו סמיכות ,לאמיר אונטערלאנען ,דעם וועלטל ...אלעס איז חרוב ונחרב ...נישטא קיין זכר פון
א פארפלייצונג! רח"ל און דאס 'לערנט' מען גאר אין די הימל ,ווייל ער איז וואקלדיג ...עס איז פשוט געשעהן א קיין 'וועלט'ס מאפע' פון די ריזיגע 'מעכטיגע' לענדער
הייליגע תורה עפ"ל. 'נאטורליכע' קאטאסטראפע... און 'גיגאנטישע 'בנינים' ,און קעניגליכע פאלאצן ...קיין
ס'איז נורא נוראות ,מ'האט גענומען די גאנצע און דער דור הפלגה ,האבן גענומען די גרויסקייט פונעם געדענקמאל צייכן פון די ריזיגע 'מיליארדן' ,און 'שטארקע'
געטליכקייט פון די מבול ,די גאנצע גרויסקייט וואס דער מבול ,די גאנצע ג-טליכקייט ,די גאנצע יד ה' וואס דער קעניגרייכן ..נישטאמאל קיין 'סטאטוע פון די 'אנשי
אייבערשטער האט אריינגעלייגט אין די תורה אז מ'זאל אייבערשטער האט דא געטון ,ער האט איבערגעקערט די ענק' ...פון די ריזן וואס האבן געווארפן א שרעק אויף
לערנען פון די מבול ,מ'זאל עס לערנען .נאכאמאל און וועלט" ,ואני הנני מביא את המבול מים על הארץ" ,זענען די וועלט[ ...אויסער 'עוג' מלך הבשן' וואס האט זיך
נאכאמאל און נאכאמאל ,אז אידן זאלן וויסן אז מ'דארף געקומען די כושי מצרים ,פוטי כנען ,און מסביר געווען נאכגעשלעפט אויף די קלאמקע פון תיבה ווי א עני בפתח
ציטערן פון א גזל און עריות ,מ'זאל ציטערן פון עבירות אז איין מאל אין 1,656יאר שאקלט זיך די הימל ,די הימל במשך א קיילעכיגער יאר ]...אלע געצן דינער'ישע ריזיגע
וואס קען צוברענגען א חרון אף ה' וואס איז געווען ווארפט זיך ,און ס'גיסט זיך ארויס וואסער ,אזוי ווי ס'איז אימפעריעס זענען טאטאל אפגעווישט פון די מאפע…
דעמאלטס ביים מבול ,מ'זאל ציטערן פאר דעם. געשען בימי המבול ,ממילא דארף מען אונטערלאנען די נאר דא און דארט דרייען זיך ארום פריש געבוירענע
הימל ,ס'זאל נישט ארויסגיסן קיין וואסער. משפחות ,און בלויז די חיות און בהמות וואס האבן
ווי קען מען בכלל אפילו זיך אריינשטעלן אזעלכע
זיי זענען געקומען מורא'דיג שיין פאררעכטן די בריאה. איבערגעלעבט אין די תיבה דינען אלס א איבערבלייבעניש
ווערטער ווי פאר און זאגן פאר די רעגירונג ,זאגן פאר'ן
זיי קומען זייער שיין זיך אהערשטעלן א שיינע וועלט, פון דעם אמאל…
גוי ",איך בין אויך מיט די שיטה פון דור הפלגה"" ,איך גיי
מיט מיט די שרעקליכע דור הפלגה" ,מיט די מים הזדונים "וואטשן די וועלט פון פלאדס" ,...וואטשן די וועלט פון גארנישט איז איבגעבליבן ...זילטש ...נול!
וויאזוי מ'האט מסביר געווען די גאנצע מעשה פונעם שווערע וואסערן וואס קענען פארפלייצן.
בלויז איין נח איש צדיק און זיין משפחה! וואס איז
מבול ,די מבול וואס איז באמת געקומען אויסצולערנען זיי האבן 'קעיר' גענומען פון די וועלט ...און די וועלט געווען געטריי דעם אויבערשטען! השם אוהב צדיקים!
דעם היפוך דערפון ,דער ריכטיגער וועג ווי אזוי א איד איז זייער נתפעל געווארן פון זייער ארבעט ,פון זייער
דארף צו טראכטן ,ווי אזוי א איד דארף צו קוקן ,מען דארף נו ,נאך אזא שרעקליכע עונש און שטראף ,נאך אזא
'מורא'דיגע' ארבעט וואס זיי מאכן ...נישט נאר מ'איז נתפעל
כאפן א שאק פון צו הערן אזעלכע ווערטער? ווי קען מען אפענע גילוי אלקית אויף די אנשי רשע ,און די אפענע שכר
געווארן ,די גאנצע וועלט איז געווארן איינגעשפאנט!...
בכלל זאגן אזעלכע ווערטער? ס'איז ממש די ווערטער פון פאר ערליכע מאמינים ,וואלט זיך געדארפט אראפלאזן א
נאר מ'גייט דא אהערשטעלן א מורא'דיגע סיסטעם וואס
די הפלגה ,באו ונעשו לו סמיכו ,ס'איז א טעכנישע פלאט, גרויסער פארכט אןן אימה אויף די גאנצע בריאה! אך יש
גייט אונטערהאלטן די הימלען ,און ס'גייט זיין איינמאל
און ס'איז א טעכנישע זאך, אלקים שופטים בארץ! אז ס'איז נישט קיין שפיל ,און אויב
פאר אלעמאל ,אז מ'גרייט אן א זאך אויף טויזנטער יאר
איז דא חלילה גזל ועריות ,קומט אנדרלמוסיא בעולם!,
ס'איז דאך א פחד נורא ווי ווייט זיך צושטעלן צו שפעטער ,אז די זאכן וואס פאסירן איינמאל אין 1,656
אז עבירות קען צוברענגען א חרון אף ה' וואס איז געווען
יאר ,זאל נישט פאסירן מער ,ס'זאל אריבערגיין נאכאמאל די רעגירונג ברענגט ,און ווען מ'הייבט אן נאכצולאזן, דעמאלטס ביים מבול ,מ'זאל ציטערן פאר דעם.
און מ'וויל זיך אביסל צושטעלן ,און מ'וויל 'נאר זאגן' אז אלף תרנ"ו שנה ,זאל עס נישט פאסירן נאכאמאל.
אזא בנין און אזא געדאנק איז געווען א שטיק כפירה אין 'מ'מיינט דאס נישט ממש' ,מ'האט נאר 'געזאגט' פאר די אבער וואס זעהן מיר ,אז אנשטאט דעם תכלית וואס
די גאנצע מעשה המבול ,אין די געטליכקייט ,אין די יד ה' רעגירונג ,אבער ארויפצולייגן אזעלכע זאכן אויפן פאפיר דער מבול האט געקענט ברענגען פאר די נעקסטע דורות,
קעגן די תורה הקדושה ,קעגן דעת תורה ,קעגן וואס אז די אלע קינדער פון נח זענען פריש ארויסגעקומען פון
וואס איז דא געווען.
ס'שטייט אין חומש ,קעגן וואס יעדער קינד ווייסט וואס תיבה ,געבוירן געווארן איבערניי ,און זיי האבן אנגעהויבן
ער לערנט אין חדר ,און זיך צושטעלן צו די דעת דור ווי אזוי איז דאס צושטאנד געקומען? אויפצובויען א פרישע וועלט וואס וואלטן נאך געקענט
ווייל מען האט אויפגעטוישט די 'געטליכקייט' הפלגה ,איז דאך נורא נוראות וויאזוי אזאנס קען פאסירן. מורא האבן פאר'ן מבול .זיי וואלטן נאך געקענט מורא
די קדושת התורה פון דעם מבול ,פאר ' פראסטע האבן פאר'ן אייבערשטן אז ס'איז געווען א מבול אויף
דאס דארף עפענען אונזערע קעפ און אונז לערנען אז דער וועלט .נח האט נאך געלעבט דעמאלטס ,מ'האט
מיר דארפן שטיין אזוי ווייט פון די געלט ,אז ס'זאל חלילה מענטשליכע חכמות!
נאך געקענט גיין צו נח ,דער זיידע ,דער עלטער זיידע,
ווייל זיי האבן מסביר געווען מיט די אייגענע נישט ארויסקומען פון אונזערע קוריקולומס קיין האלב און פרעגן נח ,וויאזוי האט אויסגעקוקט דער מבול? וואס
מענטשליכע פעדאגאיגישע שכל צו פארשטיין אז דער און פערטל הודאה ,און אפילו א טויזנטסטל הודאה צום איז דא געווען? פארוואס איז געקומען דער מבול? און
הימל האט עפעס א טעכנישע פראבלעם ,און ער ווערט גוי ,און מודה זיין אז מ'גייט לערנען די תורה אויף אזא וועג נח וואלט זיי געזאגט הונדערט צוואנציג יאר ווען ער איז
רחמנא ליצלן. מתמוטט. געשטאנען און געשריגן אז מ'זאל תשובה טון ,און זיי האבן
מיר דארפן שטיין זייער ווייט פון די אלע וועגן .וועט זיי האבן נישט געוואלט פארשטיין ,און האבן נישט נישט תשובה געטון ,וועגן דעם איז געקומען דער מבול
געקענט זיך מבטל זיין זייערע טמא'נע קעפ צו די דער אייבערשטער העלפן אונז זאלן קענען מחנך זיין פאר די און די עבירות .ביי יענע עבירות ,איך וואלט זיי
מציאות אז דער אייבערשטער פירט די וועלט ,און דער לעכטיגע אידישע דורות על דרך ישראל סבא ,אמן. פונקטליך דערציילט וואס דער מבול איז.
ברוך המקדש שמו ברבים!!
געוואלדיגער קידוש השם ווען
לערערין'ס פון א גרויסע חסידישע
מוסד אין מאנסי אנטזאגן זיך אנטייל
צו נעמען אין חינוך לעקציעס
פון גויטעס אין די ראמען פון די
גע'אסר'טע יו.פי.קעי .פראגראם!
לעקציעס פארלאנגט מטעם רעגירונג ,נאך וואס די מוסד האט היי יאר פורץ גדר
געווען מיטן אריבערפירן קינדערגארטן יארגאנג אונטערן טריפענע יו פי קעי
זיך גארנישט אונטערנעמען אויף למעשה… מען קען און בלויז א דאנק זייער שטארקייט איז למעשה ב"ה גאר א גרויסער קידוש השם האבן געשאפן די וואך
ווייטער אנגיין פונקט ווי פריער… נישט צושטאנד געקומען די לעקציעס ב"ה דערווייל ,דער דינסטאג חשובע מחנכות אין איינס פון די גרעסטע
אבער אצינד איז נתגלה קלונם געווארן ווען צוליב אייבישטער זאל ווייטער העלפן אז לא ירעו ולא ישחיתו. היימישע מוסדות אין מאנסי ,ווען מען האט פארלאנגט
געלט דארף מען גיין נעמען טריפה'נע לעקציעס רח"ל די דאזיגע העלדישע אקציע פון די נשים צדקניות פון זיי אנטייל צו נעמען ביי 'חינוך לעקציעס' דורך
אלעס פאר די געלטער. דארף דינען אלס א לימוד פאר אנדערע איינגעשטעלטע שיקסעס פון די רעגירונג.
און די זעלבע צייט זעהט מען ווידעראמאל די אין די מוסדות וואס נעמען ליידער טריפה'נע פראגראמען, די פארלאנג איז געקומען אין ליכט פון דעם וואס
געוואלדיגע נחיצות פון שיקן די קינדער לערנען בלויז און דרינגן אריין אין די בתי חינוך רח"ל ,צו זיין שטארק דער מוסד האט זיך לעצטענס ליידער אנגעשלאסן אין
אין מוסדות וואס זענען גארנישט משנה פון די אמאליגע און חלילה נישט נאכגעבען גארנישט קיין פארלאנגן וואס די שרעקליכע יו.פי .קעי .פראגראם ,טראצדעם וואס פאר
דרכי המסורה בחינוך ילידי ישראל ,ווען מען זעהט ליידער זענען קעגן די תורה. דעם פארלאנגט זיך גאר הארבע אונטערנעמונגן אין די
ווי זה דרכם כסל למו ,ווי זיי זענען ערפארן איינצונעמען דער עפיזאד האט געהאט א געוואלדיגן אפקלאנג, מוסדות ,ווי שוין באריכטעט דא אין דורותינו ,און דער
מוסדות שטאטלעך און צוביסלעך ,ביז זיי נעמען איבער און עס האט גאר שטארק פארשעמט די אחראים לפשע, פראגראם איז גע'אסר'ט געווארן די די חברי הבד"ץ פון
דעם גאנצן אפטיילונג וואס איז אונטער זיי ה"י. וועלכע האבן זיך כסדר ארויסגעדרייט פון חשובע די קהילה זעלבסט.
אין א זייטיגער נאטיץ ווערט אנגעוויזן דער עלטערן און איינגעשטעלטע איבער דעם געפערליכן און כדי דאס צו אינפארסירן און נאכצוגיין געהעריג
קעגנזייטיגער פאקט ,ווען אין צייט וואס אין פולע מוסדות פראגראם ,אז 'מען איז 'גארנישט משנה' ,..און מען דארף שיקט די רעגירונג שיקסעס צו געבן זייערע לעקציעס ווי
התורה על טהרת הקודש וואס אנטזאגן זיך העלדיש פון אזוי מחנך צו זיין אונזערע אידישע טעכטער רח"ל ,און
די מיליאנען דאלארן פון די רעגירונג ,באצאלט מען ב"ה גלייכצייטיג אינטערזוכן פערזענליך די מוסדות אויב זיי
די איינגעשטעלטע אין כלי קודש אויף א רעגלמעסיגן קומען נאך דעם פארלאנג.
פארנעם בליעה"ר ,איז דוקא דער דאזיגער מוסד וואס און אזוי איז אויסגעקומען אז די פרוי וואס פירט די
נעמט פון די טריפה'נע יו.פי .קעי .פראגראם גאר שטארק פראגראם פון KPUהאט צוזאמגענומען די לערערינס
אונטערשטעליג מיט באצאלן צייטליך און גענצליך דעם פון איר קינדערגארטן אפטיילונג דעם פארגאנגענם
געהאלט פון די פולע חשובע איינגעשטעלטע! און פלאגן זונטאג ,און געזאגט ,אז די וואך דינסטאג גייט מען
זיך אויף אן אויסטערלישן אופן צו דעקן דעם בודזשעט! נעמען סאבסיטוטס אין אלע קלאסן ,און די לערערינ'ס
עס שטעלט זיך באשיינפערליך ארויס די הבטחה פון 'אין גייען פארן ערגעץ אינאיינעם ,און דארט גייט מען הערן
אדם שומע לי ומפסיד!' 'שיעורים' אין חינוך ,און עס וועלן אויפטרעטן דארט
לאמיר האפן אז דער מסירות נפש'דיגער אקט פון גויטע'ס ,און מען וועט אויך צושטעלן בעביסיטערס פאר
די חשובע מחנכות ,און דער ווייטאג פון די צענדליגע יעדן ,און אויך וועט יעדע לערערין וואס קומט באקומען
עלטערן און חברי הקהילה נאה וחסודה ,וועט ערוועקן עקסטער באצאלט(!).
די געטרייע אדמיניסטראציע און חשובע הנהלת הקהילה אבער גלייך ווען די לערערינס האבן דערהערט פון וואס
והמוסדות אויך צו נעמען דעם דירעקציע און גענצליך דא האנדלט זיך האבן די העלדישע נשים צדקניות געטוען
ארויסשליידערן אלע טריפה'נע פראגראמען ,אזוי ווי דער כדת של תורה און אויפן פלאץ האבן זיי קאטעגאריש
פסק פון די רבני ודייני הקהילה ,און מען זאל גרינגערהייט אפגעזאגט דעם פארלאנג און געזאגט 'ניין'!! מיר גייען
קענען אנגיין מיט די עבודת הקודש עד ביאת הגואל ע"ד נישט! און אז איר ווילט קענט איר אויפנעמען אנדערע
הסלולה לנו מדור דור. לערערינס! די תורה ערלויבט אונז נישט אזא אומווערדיגן
בזכות נשים צדקניות נגאלו.. פעדעגאגען!
ָ טאהט זיך צו לערנען פון גוי'אישע
