gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

ובחרת בחיים - סאטמאר · Ibuchartu Bachaim - Satmar — נח (2026-10-12)

מוציא לאור: ובחרת בחיים - סאטמאר · Ibuchartu Bachaim - Satmar

שבוע: נח (2026-10-12)

ובחרת בחיים - סאטמאר · Ibuchartu Bachaim - Satmar — נח (2026-10-12)

פתח את ה-PDF הורדה

‫גליון‬ ‫בס"ד‬ ‫תורה • פנינים • שיחות • מאמרים • התחזקות‬ ‫פ' נח‬ ‫שנת תשפ"ז לפ"ק‬ ‫גליון ע"ז‬ ‫אמרים יקרים ופנינים‬ ‫נחמדים על הפרשה‬ ‫טיב החיים‬ ‫ונראה בהקדם דברי המדרש (ב"ר פכ"ו ס"ו)‬ ‫נח נדרש גם לגנאי כדי שיוכל‬ ‫להגן על דורות העתידים‬ ‫על הפסוק (לעיל ו ג) ויאמר ה' לא‬ ‫ידון רוחי באדם‪ ,‬אמר רבי מאיר הם לא עשו‬ ‫אלה תולדות נח נח איש צדיק תמים היה‬ ‫מדת הדין למטה‪ ,‬אף אני איני עושה מדת הדין‬ ‫בדורותיו את האלהים התהלך נח‪.‬‬ ‫למעלה‪ .‬ונתקשו המפרשים בביאורו‪ ,‬דמהו‬ ‫פירש"י בדורותיו יש מרבותינו דורשים אותו‬ ‫הכוונה אף אני איני עושה מדת הדין למעלה‪,‬‬ ‫לשבח‪ ,‬כל שכן שאילו היה בדור צדיקים היה‬ ‫דהרי העונש לדור המבול היה שעשה השי"ת‬ ‫צדיק יותר‪ ,‬ויש שדורשים אותו לגנאי‪ ,‬לפי דורו‬ ‫בהם דין‪ ,‬והאיך שייך לומר אף אני איני עושה‬ ‫היה צדיק ואילו היה בדורו שלא אברהם לא היה‬ ‫עמהם מדת הדין‪.‬‬ ‫נחשב לכלום‪ .‬ומקור הדברים הוא בגמרא‬ ‫(סנהדרין קח‪ ).‬ושם איתא הלשון בדורותיו ולא‬ ‫ואפ"ל על פי מה שכתב בנזר הקודש (ב"ר‬ ‫בדור אחרים‪ .‬וראוי להבין דברי הדורשים‬ ‫פמ"ט סי"ד) לבאר מה דאיתא בגמרא‬ ‫לגנאי‪ ,‬דהרי התורה הקדושה מעידה על נח‬ ‫(תענית כא‪ ):‬בסורא הוות דברתא‪ ,‬בשיבבותיה‬ ‫איש צדיק תמים היה‪ ,‬ובזכותו הושם לעולם‬ ‫דרב לא הוות דברתא‪ ,‬סברו מיניה משום‬ ‫שארית כמו שאומרים בסדר העבודה ליום‬ ‫זכותיה דרב דנפיש‪ ,‬איתחזי להו בחילמא רב‬ ‫הקדוש‪ ,‬ואם כן על מה הם דורשים אותו‬ ‫דנפישא זכותיה טובא הא מילתא זוטרא ליה‬ ‫לגנאי‪.‬‬ ‫לרב‪ ,‬אלא משום ההוא גברא דשייל מרא וזבילא‬ ‫לקבורה‪ .‬וקשה מאי קאמר רב נפיש זכותיה‬ ‫ב) את האלהים התהלך נח‪ ,‬יש לדקדק מפני‬ ‫טובא‪ ,‬והא אדרבא כי נפיש זכותיה טובא‬ ‫מה קאמר הכא את האלהי"ם התהלך‬ ‫פשיטא דראוי להגן על הדור‪ .‬ומבאר דישנם‬ ‫נח‪ ,‬דהיינו במידת הדין‪ ,‬ואילו לעיל קאמר ונח‬ ‫שני אופנים אשר על ידם מגין זכות הצדיק על‬ ‫מצא חן בעיני ה'‪ ,‬שהוא מידת הרחמים‪.‬‬ ‫צדיק שאינו גמור‪ ,‬ועל כן היה ראוי זכותו להגן‬ ‫דורו‪ ,‬יש אופן שזכות הצדיק מגין על כל הדור‪,‬‬ ‫על שבבותיה‪ ,‬עכ"ד‪.‬‬ ‫אבל זה רק כשלא נתמלא סאתם‪ ,‬אבל אם כבר‬ ‫ולפי זה י"ל כוונת המדרש‪ ,‬הם לא עשו מדת‬ ‫נתמלא סאתם אין שייך עוד שיגן עליהם זכות‬ ‫הדין למטה אף אני איני עושה מדת‬ ‫הצדיק‪ .‬ויש אופן אחר והוא מועיל אפילו‬ ‫הדין למעלה‪ ,‬דהנה נח היה איש צדיק תמים‪,‬‬ ‫בשכבר נתמלא סאתם‪ ,‬והוא דכיון שניתן רשות‬ ‫ובעצם לא היה נכנס בכלל בגדרם של בני דורו‪,‬‬ ‫למשחית אינו מבחין בין טוב לרע‪ ,‬כמו שכתב‬ ‫לכך שיוכל להגן עליהם‪ ,‬אבל אם היו הולכים‬ ‫רש"י על הפסוק קץ כל בשר‪ ,‬אנדרלמוסיא בא‬ ‫מצד הדין‪ ,‬הרי אמרו חז"ל (ערכין יז‪ ).‬אלמלי בא‬ ‫והורגת רעים וטובים‪ .‬ומכיון שכן אם יבוא‬ ‫הקב"ה עם אברהם ויצחק ויעקב בדין אין‬ ‫עונש על הרשעים הרי יתכן כי יחול העונש גם‬ ‫יכולין לעמוד מפני תוכחה‪ .‬כי כאשר הולכים‬ ‫על הצדיק‪ ,‬ולכן בזכותו של הצדיק שהוא אינו‬ ‫לגמרי עם מדת הדין איך שייך כלל להיות זכאי‬ ‫ראוי להעונש‪ ,‬ניצולים כולם‪ ,‬אף שכבר נתמלא‬ ‫בשלימות‪ ,‬ואפילו בהצדיק הגדול ביותר יש איזה‬ ‫סאתם‪ .‬והנה אופן השני שהקב"ה מציל את‬ ‫פגם‪ ,‬ואם כן היה בזה טובה גדולה לדור‬ ‫הרשעים בזכות הצדיק שלא יחול העונש גם על‬ ‫המבול‪ ,‬כי אם היו הולכים מצד הדין היה גם נח‬ ‫הצדיק‪ ,‬אינו רק בצדיק שאינו גמור‪ ,‬אבל אצל‬ ‫נכנס באותו סוג של בני דורו‪ ,‬ואם כן היתה‬ ‫צדיק גמור לא שייך אופן זה כלל‪ ,‬כי גם אם היה‬ ‫זכותו יכולה להגן עליהם‪ .‬אבל מכיון שהם לא‬ ‫בא עונש על הדור‪ ,‬לא היה הצדיק נכנס בגדר‬ ‫עשו מידת הדין למטה‪ ,‬על כן היה עונשם שאף‬ ‫כל הדור‪ ,‬שלכן יגין על הדור שלא יספה אף‬ ‫השי"ת לא עשה מדת הדין למעלה ואם כן לא‬ ‫הוא‪ ,‬כי אף אם היה בא משחית לא היה ניתן‬ ‫היה נח נכנס בגדר בני דורו‪ ,‬ולא היה יכול להגן‬ ‫רשות למשחית לפגוע בו‪.‬‬ ‫עליהם‪.‬‬ ‫אכן זה היה רק על דורו‪ ,‬שעליהם היה העונש‬ ‫וזה ביאור דברי הגמרא כי סבור משום זכותא‬ ‫שלא יעשה השי"ת מדת הדין‪ ,‬ולכן לא‬ ‫דרב הוא דנפיש‪ ,‬שהם סברו שההגנה היה‬ ‫היה יכול נח להגן עליהם‪ ,‬אבל בדורות הבאים‬ ‫בזכותו של רב‪ ,‬שהוא הגין עליהם‪ ,‬ובאופן‬ ‫מצינו ראינו שבני ישראל מזכירים את זכותו של‬ ‫הראשון דעדיין לא נתמלא סאתם‪ ,‬ולכן הגין‬ ‫נח לטובה‪ ,‬וכמו שרואים שדווקא בראש השנה‬ ‫עליהם זכותא דרב‪ ,‬ואיתחזי להו בחילמא רב‬ ‫שהוא יום הדין‪ ,‬אז מזכירים את זכותו של נח‪,‬‬ ‫נפישא זכותיה טובא‪ ,‬הא מילתא זוטרתא הוה‬ ‫וגם את נח באהבה זכרת בהביאך את מי המבול‬ ‫לגביה‪ ,‬כי אם היה זה בזכותו לא היה לו להגן‬ ‫לשחת כל בשר מפני רוע מעלליהם‪ ,‬על כן‬ ‫רק על השכונה ההוא‪ ,‬אלא על כל העיר סורא‪,‬‬ ‫זכרונו בא לפניך ד' אלקינו להרבות זרעו‬ ‫אלא דנתמלא סאתם ולא מהני להו זכותא דרב‪,‬‬ ‫כעפרות תבל וצאצאיו כחול הים‪ .‬ומזכירים את‬ ‫דרב נפיש זכותיה שהוא צדיק גמור שאינו נכנס‬ ‫זכותו בכל שנה ושנה בכל הדורות דווקא ביומא‬ ‫כלל באותו הסוג של כל הדור‪ ,‬ואם כן לא שייך‬ ‫דדינא דא ראש השנה‪ .‬ואפשר שזהו אכן מהאי‬ ‫שיהיה מגין על הדור באופן השני שלא יענש‬ ‫טעמא כי בכל השנה הרי מצד מדת הרחמים‬ ‫אף הוא‪ ,‬אלא משום ההוא גברא דלא הוה רק‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫ב‬ ‫לצדיק תמים‪ ,‬וממילא נכלל גם עם שאר הדור‪,‬‬ ‫אין נח נכנס בגדר הספק‪ ,‬אבל ביום ראש השנה‬ ‫כדי שיוכל להגן על דורות העתידים‪.‬‬ ‫שהוא יום הדין אז אכן מזכירים את זכותו‪ ,‬כי‬ ‫כאשר הולכים מצד מדת הדין‪ ,‬גם הוא נכנס‬ ‫בגדר הספק‪ ,‬ואם כן אפשר שתהיה זכותו‬ ‫מגינה על ישראל‪.‬‬ ‫על ידי שחינך נח את בני ביתו לעבודת‬ ‫ה' היה צדיק תמים גם בדורותיו‬ ‫ובזה יובן מפני מה דייקא הכא כאשר מדובר‬ ‫מתולדות נח‪ ,‬אמר הכתוב את האלקי"ם‬ ‫אלה תולדות נח נח איש צדיק תמים היה‬ ‫התהלך נח‪ ,‬שזהו מדת הדין‪ ,‬ומאידך לעיל כתיב‬ ‫בדורותיו את האלקים התהלך נח‪.‬‬ ‫ונח מצא חן בעיני ה' מדת הרחמים‪ ,‬כי אכן‬ ‫פירש"י הואיל והזכירו סיפר בשבחו‪ .‬וראוי‬ ‫אצל דורו כתיב ונח מצא חן בעיני ה'‪ ,‬שהלכו‬ ‫להבין דהלא נח כבר נזכר גם לעיל‪ ,‬וכאן איירי‬ ‫אחר מדת הרחמים‪ ,‬ולכן לא היה נח נכנס בגדר‬ ‫הכתוב מתולדותיו של נח‪ ,‬ואם כן מדוע דייקא‬ ‫הספק‪ ,‬ולא היה יכול להגן עליהם‪ ,‬אבל גבי‬ ‫כאשר בא הכתוב לדבר בתולדות נח אז בא לספר‬ ‫תולדות נח כתיב את האלהי"ם התהלך נח‪,‬‬ ‫בשבחו‪.‬‬ ‫שבהם הולכים מצד מדת הדין‪ ,‬ובכן אפשר‬ ‫ואפ"ל על פי שפירש בקדושת לוי (במאמריו‬ ‫שתהיה זכותו של נח מגינה על כל דורות‬ ‫על פרקי אבות) מאמר המשנה (אבות‬ ‫העתידים‪.‬‬ ‫פ"ב מ"ד) הלל אומר אל תפרוש מן הציבור ואל‬ ‫ומעתה יבואר היטב דברי הדורשים לשבח‬ ‫תאמין בעצמך עד יום מותך‪ ,‬כי אמרו חז"ל‬ ‫והדורשים לגנאי‪ ,‬כי אכן כאשר‬ ‫(אבות פ"ה מי"א) כל המזכה את הרבים אין חטא‬ ‫דורשים את נח לבדו אז ודאי שדורשים אותו‬ ‫בא על ידו‪ ,‬ולזה הזהיר אל תפרוש מן הציבור‬ ‫לשבח‪ ,‬אבל אם יהיו דורשים אותו רק לשבח‪ ,‬לא‬ ‫להתבודד ולהפרש מהם‪ ,‬אלא תראה לזכותן‬ ‫יוכל שוב נח להגן על דורות העתידים‪ ,‬כי לא‬ ‫ולהשיבן בחשובה שלימה‪ ,‬והטעם כי אל תאמין‬ ‫נכנס באותו הגדר שיוכל להגן על דורות‬ ‫בעצמך עד יום מותך‪ ,‬שהרי יוחנן כהן גדול‬ ‫העתידים‪ ,‬ולכן לגבי דורות העתידים דנים‬ ‫שימש בכהונה גדולה שמונים שנה ולבסוף‬ ‫אותו מצד מידת הדין‪ ,‬וכאשר הולכים מצד‬ ‫פירש‪ ,‬אבל אם תהיה מזכה את הרבים תהא‬ ‫הדין יש בכל אחד ואחד איזה פגם לדרוש בו‬ ‫מובטח שלא תחטא‪ ,‬עכ"ד‪.‬‬ ‫לגנאי‪ .‬וזה שאמרו לפי דורו היה צדיק‪ ,‬כי אכן‬ ‫(מאמר אבני זכרון‬ ‫ובספה"ק ייטב פנים‬ ‫לגבי דורו היה נחשב לצדיק תמים‪ ,‬ולא נכנס‬ ‫לראש השנה אות לה) מוסיף לפי‬ ‫באותו הגדר כלל‪ ,‬ולכן לא היתה זכותו מגינה‬ ‫דבריו לפרש כוונת הפסוק (בראשית יח יח ‪ -‬יט)‬ ‫עליהם‪ ,‬אבל לגבי דורו של אחרים אין אנו‬ ‫ואברהם היו יהיה לגוי גדול ועצום ונברכו בו כל‬ ‫אומרים שאינו נכנס בגדר שאר דורות‬ ‫גויי הארץ‪ ,‬כי ידעתיו למען אשר יצוה את בניו‬ ‫העתידים‪ ,‬כי אם כן לא תהיה זכותו מגינה על‬ ‫ואת ביתו אחריו ושמרו דרך ה' לעשות צדקה‬ ‫דורות העתידים‪ ,‬ולכן לגבי דורו של אחרים אנו‬ ‫ומשפט‪ ,‬ופירש"י כי ידעתיו לשון חבה‪ ,‬כמו‬ ‫הולכים אחר מידת הדין‪ ,‬ואם כן אינו נחשב‬ ‫ג‬ ‫נח תשפ"ז‬ ‫בכח מה שהעמיד דורות להשי"ת‪ .‬ומעתה‬ ‫מודע לאישה (רות ב א)‪ ,‬ואם תפרשהו כתרגומו‬ ‫מיושב שפיר מפני מה דייקא כאשר הכתוב‬ ‫ארי גלי קדמי‪ ,‬יודע אני בו שיצוה בניו וגו'‪ ,‬אין‬ ‫מדבר מתולדות נח‪ ,‬שם מספר בשבחו של נח‪,‬‬ ‫למען נופל על הלשון‪ .‬אך לפי דברי הקדושת לוי‬ ‫כדי להורות שהכח אשר על ידו נח איש צדיק‬ ‫יובן כוונת הכתוב‪ ,‬דהנה על דבר התלוי בבחירה‬ ‫תמים היה בדורותיו‪ ,‬היה על ידי שהעמיד‬ ‫אין השי"ת מזדקק‪ ,‬ואם כן אצל אברהם אבינו‬ ‫תולדות להשי"ת‪.‬‬ ‫אף שעל העבר אנו יודעים שהוא צדיק‪ ,‬מכל‬ ‫מקום איך שייך לומר כי ידעתיו ארי גלי קדמי‪,‬‬ ‫יודע אני בו שיצוה את בניו ואת ביתו אחריו‪,‬‬ ‫שהוא יהיה צדיק גם להלאה‪ ,‬והרי אין השי"ת‬ ‫ריבוי הנסיונות בדור האחרון כי אנו צריכים‬ ‫מזדקק לדבר התלוי בבחירה‪ .‬אלא מכיון‬ ‫להשלים בנין בית המקדש השלישי‬ ‫שאברהם אבינו הוא מצוה את בניו ואת ביתו‬ ‫אלה תולדות נח נח איש צדיק תמים היה‬ ‫אחריו ושמרו דרך ה'‪ ,‬הרי הוא בזה מזכה את‬ ‫בדורותיו‪ .‬ראוי להבין מדוע נתכנה נח‬ ‫הרבים‪ ,‬ועל זה ישנה הבטחה שאין חטא בא על‬ ‫בשם צדיק תמים מה שלא מצינו בשאר צדיקים‬ ‫ידו‪ ,‬ואם כן גם אחר יכול לראות שעתיד להיות‬ ‫ליקרא בשם ותואר זה‪ .‬גם צ"ב כוונת לשון‬ ‫צדיק גם להלאה‪ ,‬ולכן אפשר גם להשי"ת‬ ‫הכתוב איש צדיק תמים היה בדורותי"ו‪ ,‬מה בא‬ ‫להעיד עליו שיהיה צדיק גם להלאה‪ .‬וזה שאמר‬ ‫ללמדינו‪.‬‬ ‫הכתוב ואברהם הי"ו יהי"ה‪ ,‬שמה שרואים‬ ‫שהוא צדיק עתה כן יהיה גם לעתיד‪ ,‬כי ידעתיו‬ ‫ונראה בהקדם מה שכתב בספה"ק רב ייבי‬ ‫שאינו מעותד לחטוא‪ ,‬למען אשר יצוה את בניו‬ ‫בפרשתן על הפסוק ויאמר אלקים‬ ‫ואת ביתו אחריו‪ ,‬והרי הוא בזה מזכה את‬ ‫לנח קץ כל בשר בא לפני‪ ,‬נראה לפרש שקאי על‬ ‫הרבים‪ ,‬ואם כן אין חטא בא על ידו‪ ,‬עכ"ד‪.‬‬ ‫הגאולה‪ ,‬והכי פירושו‪ ,‬ויאמר אלקים לנח‪ ,‬היינו‬ ‫שגם מידת הדין שנקרא אלקים גוזר ואומר לנח‬ ‫והנה אצל נח אנו רואים שאף שהיה שרוי‬ ‫ישראל מן הגלות ושעבוד‪ ,‬קודם בעתה שהוא‬ ‫בדור המבול‪ ,‬עם כל זה נשאר והיה איש‬ ‫זמן המוגבל שיבוא משיח‪ ,‬קץ כל בשר בא לפני‪,‬‬ ‫צדיק תמים‪ ,‬אמנם מה היה כוחו של נח להתחזק‬ ‫קץ הוא קץ הגאולה‪ ,‬ולכן אמר קץ כל בשר בא‬ ‫אף בדור כזה‪ ,‬והרי בזה נצרכים לשמירה‬ ‫לפני‪ ,‬היינו לפני זמן המוגבל בעתו‪ .‬והטעם‬ ‫מיוחדת שיהיה אין חטא בא על ידו‪ ,‬ועם אנשי‬ ‫שראוי לגאול את ישראל קודם זמן המוגבל‬ ‫דורו הרי לא רצה נח להתחבר כידוע מדברי‬ ‫בעתו‪ ,‬בשביל כי מלאה הארץ חמס מפניהם‪,‬‬ ‫חז"ל‪ ,‬ואם כן לא היה אפשר שתהיה אצלו אופן‬ ‫היינו שגוזלים האומות את ישראל יותר מדאי‪,‬‬ ‫זה של זיכוי הרבים‪ ,‬ולזה אמר הכתוב אלה‬ ‫עכ"ד‪ .‬ומדקדק מרן רביה"ק זי"ע בדברי‬ ‫תולדו"ת נח‪ ,‬שבכח מה שהעמיד נח תולדות‬ ‫יואל בפרשתן (עמוד קפג) דהרי פשטות‬ ‫להשי"ת‪ ,‬בכח זה נח איש צדיק תמים היה‬ ‫הכתובים מיירי מדור המבול‪ ,‬ומהו קשר‬ ‫בדורותי"ו‪ ,‬שאפילו בדורות כאלו היה יכול‬ ‫ושייכות הדברים לגאולה העתידה‪.‬‬ ‫להתחזק על עמדו‪ ,‬להיות נשאר צדיק תמים‪,‬‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫ד‬ ‫שכינתו יתברך במשכן‪ ,‬ויהי המשכן אחד‪,‬‬ ‫ואפ"ל על פי מה שכתב בייטב לב (פ' פקודי)‬ ‫עכ"ד‪.‬‬ ‫(שמות לט מג)‬ ‫לבאר מאמר הכתוב‬ ‫ובכן י"ל כי מהאי טעמא עשה ה' ככה‪ ,‬אשר‬ ‫וירא משה את כל המלאכה והנה עשו אותה‬ ‫בדורות האחרונים ימי עקבתא דמשיחא‪,‬‬ ‫כאשר צוה ה' כן עשו‪ ,‬ולכאורה הוא כפל לשון‪,‬‬ ‫מתרבים וגוברים הנסיונות הקשים מיום אל‬ ‫שכבר אמר שעשו אותה כאשר צוה ה'‪ ,‬ולמה‬ ‫יום‪ ,‬ואין לך יום שאין קללתו מרובה מחבירו‪ ,‬כי‬ ‫ליה עוד לומר כן עשו‪ .‬ומבאר דאיתא בזוהר‬ ‫להיות שאנו עומדים זמן מה קודם בנין בית‬ ‫הקדוש (תרומה קסב‪ ):‬כי ציורא דמשכנא וציורא‬ ‫המקדש השלישי‪ ,‬וכדי לזכות לבנין בית המקדש‬ ‫דבר נש כולא חד‪ ,‬דבר נש אית ביה כמה שייפין‬ ‫צריכים לקיום כל מצוות התורה‪ ,‬אכן איך שייך‬ ‫עילאין ותתאין‪ ,‬אלין פנימאין לגאו ואלין‬ ‫לקיים מצוות לא תעשה שבתורה‪ ,‬אמרו חז"ל‬ ‫באתגליא לבר‪ ,‬וכולהו איקרון גופא חדא‪ ,‬אוף‬ ‫(קידושין לט‪ ):‬ישב אדם ולא עבר עבירה נותנים‬ ‫הכי משכנא כולהו שייפין כגוונא דלעילא‪ ,‬וכד‬ ‫לו שכר כעושה מצוה‪ ,‬והני מילי כגון שבא דבר‬ ‫אתחברו כולא כחדא כדין כתיב והיה המשכן‬ ‫עבירה לידו וניצול הימנה‪ .‬לכן עשה ה' ככה‬ ‫אחד‪ .‬פקודי אורייתא כולא שייפין ואברין ברזא‬ ‫להרבות הנסיונות באופן כזה‪ ,‬עד שאפילו‬ ‫דלעילא‪ ,‬דהא פיקודי אורייתא כולהו בדיוקנא‬ ‫עבירות חמורות נעשים בבחינת בא דבר עבירה‬ ‫באדם‪ .‬והיינו שכמו שמכל אברי האדם נעשה‬ ‫לידו רח"ל‪ ,‬כי כאשר נעמוד בנסיונות אלו‬ ‫גוף אדם‪ ,‬כן מכל כלי המשכן והיה המשכן‬ ‫לבלתי לעבור על אחת מכל מצוות ה' אשר לא‬ ‫אחד‪ ,‬וכמו שיש בגשמיות רמ"ח אברים ושס"ה‬ ‫תיעשנה‪ ,‬בזה נקיים את כל מצוות התורה‪ ,‬ובכך‬ ‫גידים לגוף האדם‪ ,‬יש גם ברוחניות רמ"ח אברי‬ ‫נזכה שישוב ה' אלינו ברחמים ויבנה את בית‬ ‫נשמה ושס"ה גידי נשמה‪ ,‬ורמ"ח אברי האדם‬ ‫המקדש השלישי‪.‬‬ ‫הם מכוונים נגד רמ"ח מצוות עשה שבתורה‪,‬‬ ‫והנה איתא במדרש (ויק"ר פל"ה ס"ז) על‬ ‫ושס"ה גידי האדם הם מכוונים נגד שס"ה‬ ‫הפסוק (ויקרא כו ג) ואת מצותי תשמרו‬ ‫מצוות לא תעשה‪ ,‬וכדי שיהיה ויהי המשכן‬ ‫ועשיתם אתם‪ ,‬קרי ביה אתם‪ ,‬מעלה אני עליכם‬ ‫אחד‪ ,‬שתהיה השראת שכינתו יתברך במשכן‪,‬‬ ‫כאלו עשיתם עצמיכם‪ .‬אך כדי שיחשב לו לאדם‬ ‫היה מן הצורך שיהיה להם לבני ישראל בשלימות‬ ‫כאילו עשה את עצמו על ידי קיום מצוות ה'‪,‬‬ ‫כל מצוות התורה‪ ,‬שבזה יהיו הרמ"ח אברים‬ ‫עליו לקיים את כל מצוות התורה‪ ,‬לבלי להחסיר‬ ‫ושס"ה גידים מועמדים כראוי‪ ,‬שרמ"ח אברי‬ ‫אחת מהנה‪ ,‬וכמו שכתב באור החיים הקדוש‬ ‫הנשמה ושס"ה גידי הנשמה יהיה להם החיות‬ ‫(פ' עקב) לפרש הפסוק (דברים ח א) כל המצוה‬ ‫שלהם‪ ,‬ובזה היה אפשר שיהיה המשכן אחד‪.‬‬ ‫אשר אנכי מצוך היום תשמרון לעשות למען‬ ‫וזה שאמר הכתוב וירא משה את כל המלאכה‬ ‫תחיון‪ ,‬על דרך אומרם ז"ל (זוה"ק ח"א קע‪ ):‬כי‬ ‫והנה עשו אותה‪ ,‬ואיך היה אפשר שיהיה כן‪,‬‬ ‫באדם יש רמ"ח אברים ושס"ה גידים‪ ,‬וכנגדם‬ ‫לזה אמר כאשר צוה ה' כן עשו‪ ,‬וזה קאי על כל‬ ‫בא דבר ה' לשמור שס"ה מצות לא תעשה‪,‬‬ ‫מצוות התורה‪ ,‬שקיימו ועשו את כל מצוות‬ ‫ורמ"ח מצות עשה‪ ,‬וכשאדם עובר ומבטל אחת‬ ‫התורה‪ ,‬ומכיון שכן היה הכח שתהיה השראת‬ ‫ה‬ ‫נח תשפ"ז‬ ‫את כל מצוות התורה‪ ,‬לזה אמר בדורותיו‪,‬‬ ‫מהנה‪ ,‬יפעיל הכאב בשכנגדו באברים ובגידים‪,‬‬ ‫שהיה הדור רע ומקולקל ושקוע כולו בעוונות‬ ‫וכשם שאין תשובת בריאות רמ"ז מועלת‬ ‫וחטאים‪ ,‬ובכן היה בבחינת בא דבר עבירה לידו‬ ‫להעביר הרגש כאב האבר תשלום רמ"ח‪ ,‬כמו‬ ‫בכל מצוות לא תעשה שבתורה‪ ,‬ובעמידתו‬ ‫כן לא ישלימו רמ"ז מצות עשה לחסרון האחד‬ ‫בנסיון קיים בפועל את מצוות לא תעשה אלו‪,‬‬ ‫תשלום רמ"ח‪ ,‬וכמו כן לא ישלים שמירת שס"ד‬ ‫ובכך היה לו שלימות בכל מצוות התורה‪ ,‬ונחשב‬ ‫מצות לא תעשה לביטול אחד תשלום שס"ה‪.‬‬ ‫לו כאילו הוליד את עצמו‪.‬‬ ‫והוא מאמר כל המצוה‪ ,‬פירוש בכללותה שלא‬ ‫יחסר כל שבידך לעשות‪ ,‬תשמרון לעשות‪ ,‬פירוש‬ ‫ובזה העמיד הנח לכלל ישראל שיזכו אף הם‬ ‫בין מצות לא תעשה בין מצות עשה‪ ,‬והטעם‬ ‫לגאולה העתידה בכח זה‪ ,‬שמאחר‬ ‫למען תחיון‪ ,‬זה תלוי בזה‪ ,‬וכשאתה מחסר אחת‬ ‫שבעקבתא דמשיחא יתרבו הנסיונות עד מאוד‪,‬‬ ‫מכל המצות אתה מחסר כנגדו חיות אבר אחד‪,‬‬ ‫יהיו בני ישראל בבחינת בא דבר עבידה לידם‬ ‫עכ"ד‪.‬‬ ‫בכל מצוות לא תעשה שבתורה‪ ,‬ובעמידתם‬ ‫בנסיון יקיימו מצוות אלו בפועל ממש‪ ,‬ובכך‬ ‫ולפי זה י"ל דהנה נח היה בדור אשר רבה‬ ‫יזכו לבנין בית המקדש השלישי‪ .‬וזה כוונת‬ ‫רעת האדם בארץ ומלאה הארץ חמס‪,‬‬ ‫הכתוב קץ כל בשר בא לפני כי מלאה הארץ‬ ‫שכל הדור היה שקוע בעוונות וחטאים רח"ל‪,‬‬ ‫חמס מפניהם‪ ,‬וכפירוש הרב ייבי דקאי על‬ ‫והוא לבדו נשאר בצדקו‪ ,‬ואם כן היה בבחינת בא‬ ‫הגאולה‪ ,‬והכי קאמר קץ כל בשר בא לפני‪,‬‬ ‫דבר עבירה לידו כפשוטו בכל מצוות לא תעשה‬ ‫שיבוא כבר קץ הגאולה‪ ,‬ואם תאמר הלא כדי‬ ‫שבתורה‪ ,‬ובעמידתו בנסיון קיים את כל מצוות‬ ‫לזכות לגאולה ולבנין בית המקדש‪ ,‬צריכים‬ ‫התורה בפועל ממש‪.‬‬ ‫לשלימות כל מצוות התורה‪ ,‬לזה אמר כי מלאה‬ ‫וזה שאמר הכתוב אלה תולדות נח נח‪,‬‬ ‫הארץ חמס מפניהם‪ ,‬כי מפני שרבו הנסיונות‬ ‫ופירש בנועם מגדים בפרשתן‪ ,‬כלומר‬ ‫כל כך בעקבתא דמשיחא‪ ,‬הוה בא דבר עבירה‬ ‫שתולדותיו של נח היה נח‪ ,‬שהוליד את עצמו על‬ ‫לידם בכל מצוות לא תעשה שבתורה‪ ,‬ובעמידתם‬ ‫ידי קיום מצוות ה'‪ ,‬עכ"ד‪ .‬ולכן אמר הטעם כי‬ ‫בנסיון מקיימים הם את כל מצוות התורה‬ ‫איש צדיק תמים היה‪ ,‬והיינו שהיה שלם‬ ‫בפועל בשלימות‪ ,‬ובכך יזכו לגאולה ולבנין בית‬ ‫ותמים בכל רמ"ח אבריו ושס"ה גידיו‪ ,‬כי קיים‬ ‫המקדש‪ .‬ושפיר מקושר לפשוטו של מקרא‬ ‫את כל רמ"ח מצוות עשה ושס"ה לא תעשה‪,‬‬ ‫דמיירי מנח ודור המבול‪.‬‬ ‫ולכן נחשב לו כאילו הוליד את עצמו‪ ,‬ואיך קיים‬ ‫הופיע!‬ ‫קובץ גליוני‬ ‫להשיג יש לפנות‬ ‫ובחרת‬ ‫ובחרת‬ ‫קובץ גליוני‬ ‫להמערכת‬ ‫בחיים‬ ‫שי״ל קיץ‬ ‫בחיים‬ ‫שנת תשפ״ו לפ״ק‬ ‫תעוררות שנשמעו‬ ‫דרשות ושיחות ה‬ ‫כבוד מורינו‬ ‫ור"מ שליט"א‬ ‫מפי‬ ‫הצדיק אבד"ק‬ ‫הגאון‬ ‫צו זיין א גבאי אין ישיבה‬ ‫ביטע לאזן א מעסעדזש אויף‬ ‫‪845.445.8579‬‬ ‫קיץ תשפ"ו לפ"ק‬ ‫תשרי תשפ"ז‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫ו‬ ‫יסודות נאמנים‬ ‫בעבודת החיים‬ ‫יסודי החיים‬ ‫פרק ב' (א)‬ ‫כי הם חיינו‬ ‫זאך וואס וועט נישט האבן קיין קיום‪ ,‬מארגן‬ ‫א‪.‬‬ ‫שטארבט עס אפ‪ ,‬אזא זאך הייסט שוין יעצט‬ ‫בשכבך תשמור עליך‪:‬‬ ‫ווי עס לעבט נישט! עס האט נישט קיין חיות‪.‬‬ ‫א מענטש וואס לערנט גארנישט קיין‬ ‫די תורה הקדושה איז אונזער‬ ‫תורה‪ ,‬איז זיין לעבן פונקט ווי א בהמה‬ ‫לעבן אויף 'נצח נצחים'‬ ‫אּפָאר יאר און נאכדעם‬ ‫וועלכע לעבט זיך ָָאּפ ָ‬ ‫שטארבט עס; ווי די גמרא זאגט (ברכות‬ ‫די ריכטיגע לעבן איז 'חיים נצחיים'‬ ‫יז‪" :):‬רשעים בחייהם קרויים מתים"‪ ,‬ווייל‬ ‫וויבאלד זיי האבן נישט קיין נצחיות'דיגן‬ ‫מען זאגט יעדן טאג ביים דאווענען‪" :‬כי‬ ‫עתיד‪ .‬נו אויב אזוי זענען זיי שוין טויט! ווייל‬ ‫הם חיינו ואורך ימינו" ‪ -‬די הייליגע תורה איז‬ ‫אּפָאר יאר דא – דאס הייסט דען‬ ‫ָ‬ ‫דאס לעבן‬ ‫אונזער לעבן‪ .‬לכאורה דארף מען פארשטיין‬ ‫'לעבן'?! איינמאל דאס לעבן ענדיגט זיך‪,‬‬ ‫וואס מיינט דאס‪ ,‬מען זעט דאך ליידער‬ ‫פרעגט זיך פון זיך אליינס‪ :‬וואס האט ער‬ ‫מענטשן וואס לערנען נישט קיין תורה ‪ -‬און‬ ‫דען אויפגעטון מיט זיין גאנצן לעבן‪ ,‬טאמער‬ ‫מיט דעם אלעם לעבן זיי ווייטער‪ ,‬איז וויאזוי‬ ‫ער עקזיסטירט שוין בכלל נישט?! דעריבער‬ ‫קען מען זאגן אויף תורה אזא אויסדרוק?!‬ ‫הייסט ער שוין 'מת' אפילו בחייו‪.‬‬ ‫נאר אינ'אמת'ן‪ ,‬דער ריכטיגער בליק‬ ‫ווי מער א מענטש לערנט תורה ‪ -‬אלץ‬ ‫וויאזוי מען דארף אנקוקן דעם גאנצן מושג‬ ‫מער איז ער זוכה צו 'חיים נצחיים'‬ ‫פון 'לעבן'‪ ,‬איז ווי דער ישמח משה זאגט‪:‬‬ ‫טאמער מען וויל ריכטיג קוקן אויף א זאך‪,‬‬ ‫יעדער איד וועלכער איז א שומר תורה און‬ ‫דארף מען קוקן אויפן 'עתיד' פון דער זאך!‬ ‫מצוות איז אודאי א 'נצחי' און א 'חי'‪ ,‬אבער‬ ‫ווייל בלויז א זאך וואס האט אן אייביגער‬ ‫עס איז דא פארשידענע מדריגות אינעם‬ ‫'עתיד' ‪ -‬וואס דאס רופט זיך אז עס בלייבט‬ ‫נצחיות'דיגן חיים‪ ,‬און ווי מער א מענטש‬ ‫'נצחי' ‪ -‬דאס הייסט אז עס לעבט! אבער א‬ ‫ז‬ ‫נח תשפ"ז‬ ‫חיות און מיר האבן נישט קיין שום אנדערע‬ ‫לערנט און איז מקושר צו דער תורה‪ ,‬אלץ מער‬ ‫חיות אויסער דעם!‬ ‫איז ער זוכה צו 'חיים נצחיים'‪ .‬דערפאר זאגט‬ ‫מען‪" :‬כי הם חיינו" ‪ -‬די תורה דאס איז אונזער‬ ‫ב‪.‬‬ ‫ריכטיגער 'חיים'! לופט צום אטעמען גיבט‬ ‫על כל מוצא פי ה' יחיה האדם‪:‬‬ ‫בכלל נישט פארן מענטש אזא חיים ווי תורה!‬ ‫ווייל לופט גיבט נאר צייטווייליגע לעבן‪,‬‬ ‫אבער תורה גיבט אונז אן אייביגקייט ‪ -‬וואס‬ ‫די תורה גיבט פאר א‬ ‫מענטש א לעבעדיגן‬ ‫נאר דאס הייסט עכט געלעבט‪.‬‬ ‫טעם אין רוחניות‬ ‫יעדע מינוט וואס א איד איז עוסק בתורה‬ ‫‪ -‬גיבט דאס אים 'חיים נצחיים לנצח נצחים'!‬ ‫תורה איז ווי עסן פאר דער נשמה‬ ‫דער מענטש ווערט א העכערע זאך ‪' -‬למעלה‬ ‫מן הזמן'; מען זאגט ביי קידוש‪" :‬אשר בחר‬ ‫אויסער וואס די תורה גיבט פאר א מענטש‬ ‫בנו מכל עם ורוממנו מכל לשון" ‪ -‬דער‬ ‫נצחיות אויף יענער וועלט ‪ -‬גיבט עס אויך‬ ‫אויבערשטער האט אונז אויפגעהויבן מער‬ ‫פארן מענטש א רוחניות'דיג לעבן אויף דער‬ ‫פון אלע גוים און פון דער גאנצער וועלט‪.‬‬ ‫אזוי שטייט אויך אין די משנה (אבות פ"ו מ"א)‬ ‫וועלט; ווי עס זענען באקאנט די ווערטער‬ ‫פונעם אר"י הקדוש (ליקוטי תורה פ' בשלח)‪:‬‬ ‫"מגדלתו ומרוממתו על כל המעשים" ‪ -‬די‬ ‫"מצוות זענען 'לבושים' פאר דער נשמה‪,‬‬ ‫תורה הייבט אויף דעם תלמיד חכם‪ ,‬איבער‬ ‫און תורה איז 'מזון' פאר דער נשמה"‪ .‬דאס‬ ‫אלע זאכן פון דער וועלט‪ .‬ווייל דער גוי ‪ -‬און‬ ‫הייסט‪ ,‬פונקט ווי דער גוף קען נישט לעבן‬ ‫בכלל‪ ,‬דער גאנצער גשמיות'דיגער עולם‬ ‫אן עסן‪ ,‬אזוי אויך קען די נשמה נישט לעבן‬ ‫הזה ‪ -‬האט נישט קיין קיום אויף אייביג! עס‬ ‫אן עסן! טאמער זי עסט נישט‪ ,‬האט זי נישט‬ ‫איז בלויז א צייטווייליגע זאך‪ .‬אבער א איד‬ ‫קיין חיות און זי קען נישט באלייכטן דעם‬ ‫וואס האט א שייכות צו דער הייליגער תורה‪,‬‬ ‫מענטש! וואספארא סארט עסן עסט זי?! זי‬ ‫ווערט א נצחיות'דיגע זאך! ער איז דערהויבן‬ ‫עסט תורה! 'לימוד התורה' איז איר 'מזון'!‬ ‫מער פון אלעם אויף דער וועלט!‬ ‫און טאמער עס גייט דורך א טאג אן לערנען‬ ‫תורה ‪ -‬איז דאס ווי א תענית פאר דער נשמה!‬ ‫דאס איז א יסודות'דיגע זאך וואס א איד‬ ‫די נשמה האט געפאסט און גארנישט געגעסן‬ ‫דארף דערהערן‪ ,‬אז 'לימוד התורה' איז נישט‬ ‫א גאנצן טאג!‬ ‫נאר א 'זכיה'‪ ,‬נאר 'לימוד התורה' איז דאס‬ ‫לעבן! פאר דעם זענען מיר געקומען אויף‬ ‫עס שטייט אין ספרים‪ ,‬אז כאטש אמאל‬ ‫דער וועלט! עס איז נישט קיין 'זייטיגע זאך'‬ ‫פלעגט מען פאסטן אסאך תעניתים‪ ,‬אבער‬ ‫‪ -‬וועלכע איז גראדע גאר גאר חשוב‪ ,‬נאר דאס‬ ‫היינטיגע צייטן זענען מיר אין שוואכע דורות‬ ‫איז דער 'צענטער' פון אונזער מהות! אלעס‬ ‫און מען קען זיך נישט ערלויבן צו פאסטן‬ ‫דרייט זיך ארום דעם! נאר פון דעם באשטייט‬ ‫תעניתים‪ .‬פון דעם דארף מען ארויסנעמען‬ ‫אונזער לעבן! דאס איז אונזער איינציגסטע‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫ח‬ ‫און אויפציען קינדער מיט‬ ‫ווייל דער איד‬ ‫אויך כלפי לימוד התורה‪,‬‬ ‫אן ערליכקייט און מיט א‬ ‫וועלכער האט‬ ‫אויב זענען די היינטיגע‬ ‫חיות‪ .‬ווידער אבער‪ ,‬דער‬ ‫געשמאק‬ ‫א‬ ‫גופים אזוי שוואך אז מען‬ ‫איד וועלכער לערנט‬ ‫און‬ ‫לערנען‬ ‫אין‬ ‫קען זיך נישט ערלויבן צו‬ ‫דאס גיבט אים‬ ‫נישט קיין תורה‪ ,‬איז ער‬ ‫חיות דקדושה‪,‬‬ ‫פאסטן קיין תעניתים –‬ ‫נעבעך אויסגעטרוקענט‬ ‫אזא איד האט‬ ‫זענען די היינטיגע נשמות‬ ‫פון חיות און אויסגעלאשן‬ ‫א קשר מיט א‬ ‫נאך אסאך שוואכער!‬ ‫פון ליכטיגקייט! ער‬ ‫שבת און א יום‬ ‫היינטיגע צייטן קען זיך‬ ‫הייבט נעבעך נישט אן‬ ‫טוב‪ ,‬ער האט‬ ‫די נשמה נישט ערלויבן‬ ‫צו וויסן פארוואס מען‬ ‫א קשר מיט א‬ ‫קיין תעניתים! מען מוז‬ ‫דרייט זיך ארום אויף דער‬ ‫דאווענען און‬ ‫יעדן טאג לערנען תורה‬ ‫וועלט! ער טאפט אין‬ ‫קאפיטל‬ ‫א‬ ‫מיט‬ ‫און געבן צו עסן פאר‬ ‫דער פינסטערניש ווי א‬ ‫איד‬ ‫אזא‬ ‫תהלים‪,‬‬ ‫דער נשמה‪ ,‬ווייל טאמער‬ ‫האט די כוחות‬ ‫בלינדער! ער זוכט און ער‬ ‫צו אריינברענגען‬ ‫זי פאסט איין טאג קען זי‬ ‫ווייסט נישט וואס ער זוכט‪,‬‬ ‫א ליכטיגקייט‬ ‫נישט אריינשיינען אינעם‬ ‫ווייל ער ווייסט אליינס‬ ‫אין שטוב‬ ‫מענטש‪ ,‬און דער איד קען‬ ‫נישט וואס עס פעלט אים!‬ ‫באלד דורכפאלן מיט די‬ ‫ער האט נישט קיין טעם‬ ‫אלע נסיונות פון דעם דור!‬ ‫אין קיין שבת און יום טוב‪,‬‬ ‫די נשמה מוז זיין געזונט און‬ ‫און אודאי קען ער נישט מחנך זיין‬ ‫שטארק‪ ,‬כדי זי זאל קענען באלייכטן‬ ‫זיינע קינדער ווי עס דארף צו זיין‪.‬‬ ‫דעם מענטש‪ .‬דערפאר מוז מען שטיין אויף‬ ‫דעם מיט מסירות נפש אז מען זאל יעדן טאג‬ ‫עס זענען פארהאן אידן וועלכע זאגן‬ ‫לערנען תורה‪.‬‬ ‫'נשמת' מיט אזא חיות‪ ,‬אז ממש זיי גייען אויס‬ ‫פון מתיקות‪ ,‬און עס זענען פארהאן אנדערע‬ ‫דער חילוק זעט זיך אן בפירוש‬ ‫וועלכע זאגן ָָאּפ דעם 'נשמת' אזוי טרוקן‬ ‫אין אלע דברים שבקדושה‬ ‫און קאלט‪ .‬אין וואס ווענדט זיך דאס?! דאס‬ ‫איז אלץ תלוי אין וויפיל חיות דער מענטש‬ ‫דער חילוק צווישן א איד וועלכער איז זוכה‬ ‫האט אין רוחניות‪ ,‬וואס דער עיקר פון וואו‬ ‫צו זיין מקושר מיט דער תורה הקדושה‪ ,‬ביז‬ ‫עס הייבט זיך אן ‪ -‬איז 'דביקות בתורה'‪ ,‬ווי‬ ‫איינער וואס נישט ‪ -‬איז ממש הימל און ערד!‬ ‫מער דער מענטש איז דבוק אין תורה‪ ,‬אלץ‬ ‫ווייל דער איד וועלכער האט א געשמאק אין‬ ‫א שטארקערע 'חיות דקדושה' האט ער‪ .‬דער‬ ‫לערנען און דאס גיבט אים חיות דקדושה‪,‬‬ ‫הסבר הדברים איז‪ ,‬ווייל כדי אז א איד זאל‬ ‫אזא איד האט א קשר מיט א שבת און א יום‬ ‫שפירן א געפיל פון יראת שמים און אהבת ה'‬ ‫טוב‪ ,‬ער האט א קשר מיט א דאווענען און מיט‬ ‫‪ -‬מוז אים זיין נשמה לעבן און אריינשיינען‬ ‫א קאפיטל תהלים‪ ,‬אזא איד האט די כוחות‬ ‫אין אים; ווי מען זעט בחוש‪ ,‬אז ביי א גוי איז‬ ‫צו אריינברענגען א ליכטיגקייט אין שטוב‬ ‫ט‬ ‫נח תשפ"ז‬ ‫פארשטיין תורה! זיין קאפ זאל ליגן נאר אין‬ ‫נישט שייך דער באגריף פון אהבת ה' און‬ ‫לערנען!‬ ‫יראת ה'‪ ,‬וויבאלד ער האט נישט קיין נשמה!‬ ‫בלויז א איד וואס ער האט א נשמה‪ ,‬קען האבן‬ ‫ג‪.‬‬ ‫דעם ברען פון אהבת ה' און יראת שמים‪.‬‬ ‫בהתהלכך תנחה אותך‪:‬‬ ‫אבער אויב די נשמה באקומט נישט איר עסן‬ ‫‪ -‬איז די נשמה פארשלאפן! און אויב די נשמה‬ ‫איז פארשלאפן ‪ -‬זענען פארשלאפן אלע‬ ‫דער איד וואס לערנט‬ ‫הייליגע געפילן‪ ,‬און ווען עס קומט צו א דבר‬ ‫תורה האט א לעבן אפילו‬ ‫שבקדושה איז דער מענטש אויסגעלאשן!‬ ‫אויף דער וועלט‬ ‫ווידער אבער פארקערט‪ ,‬ווי מער א איד איז‬ ‫עוסק בתורה אלץ שטארקער ברענט אין אים א‬ ‫הרגש פון אהבת ה'‪ ,‬ער האט יראת שמים ויראת‬ ‫נישט דא קיין עולם הזה‬ ‫אן לימוד התורה‬ ‫חטא‪ ,‬ער האט א חיות אין א דבר שבקדושה‪.‬‬ ‫א מענטש קען מיינען אז די תורה גיבט‬ ‫קביעות עתים לתורה ‪ -‬דער‬ ‫נאר רוחניות'דיגע חיות‪ ,‬אבער גשמיות ‪ -‬אז‬ ‫קאפ זאל נישט דעמאלט‬ ‫דער גוף זאל אויך הנאה האבן ‪ -‬דאס באקומט‬ ‫פליען אין אנדערע זאכן‬ ‫מען נישט פון תורה‪ ,‬כאילו דאס האבן נאר‬ ‫די קלי עולם וועלכע גייען בשרירות לבם‬ ‫ווען א מענטש האט דעם צוגאנג צו‬ ‫און מאכן א לעבן רחמנא ליצלן‪ .‬אבער מען‬ ‫תורה‪ ,‬אז די גאנצע תכלית איז דער שעה‪,‬‬ ‫דארף וויסן‪ :‬ניין! די תורה גיבט נישט בלויז‬ ‫ווייל די תורה איז זיין אמת'ע חיות‪ ,‬און אלץ‬ ‫'חיי עולם הבא'‪ ,‬נאר אפילו 'חיי עולם הזה'‬ ‫וואס ער דארף טון דורכאויס דעם טאג איז‬ ‫גיבט עס! אמת'דיג צו הנאה האבן אויף דער‬ ‫בלויז א הכנה אנצוקומען צו דער שעה פון‬ ‫וועלט‪ ,‬קען נאר איד וועלכער איז דבוק‬ ‫לימוד התורה‪ ,‬וואס ער קען זיך שוין ענדליך‬ ‫אין דער תורה הקדושה! אן ערליכער איד‬ ‫דערקוויקן מיט די הייליגע ווערטער פון דער‬ ‫וועלכער לערנט תורה ‪ -‬האט א בעסער לעבן‬ ‫תורה ‪ -‬ווען מען גייט צו מיט אזא צוגאנג‪,‬‬ ‫בגשמיות ‪ -‬ווי דער וואס לערנט נישט קיין‬ ‫האט דאך נישט קיין שום פשט אז בשעת‬ ‫תורה!‬ ‫ווען ער איז עוסק בתורה זאל נאך זיין קאפ‬ ‫זיין פארנומען מיט אנדערע זאכן און זיין‬ ‫'עולם' איז פון לשון 'העלם' ‪ -‬די וועלט‬ ‫מחשבה זאל נאך ארומפליען אין אלע זיינע‬ ‫איז א פארהוילעניש און א פארבלענדעניש‪.‬‬ ‫געשעפטן‪ .‬ווייל יענץ איז דאך אלץ גארנישט‬ ‫אויבנאויף דוכט זיך פאר מענטשן‪ ,‬אז‬ ‫‪ -‬קעגן די איצטיגע שעה וואס ער לערנט‬ ‫אינדרויסן איז דא עפעס א וועלט! דארט‬ ‫תורה! בשעת ווען א מענטש לערנט תורה‬ ‫לעבט זיך און דרייט זיך‪ ,‬כאילו עס איז שייך‬ ‫דארף ער זיין 'קבוע'! ער דארף מסיח דעת‬ ‫עפעס א גוט לעבן אן תורה‪ .‬אבער אינ'אמת'ן‬ ‫זיין פון אלעם און זיין כל כולו אריינגעטון‬ ‫איז עס נישט מער ווי א דמיון און אחיזת עינים‪.‬‬ ‫אין תורה! זיך אמת'דיג פלאגן און מוטשען צו‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫י‬ ‫יתרו) זאגט פשט אין דער‬ ‫די אלע וועלכע‬ ‫און ערליכע אידן האלטן זיך‬ ‫גמרא (שבת פח‪" :):‬אם אתם‬ ‫זענען אפגעריסן‬ ‫שטארק צום אמת‪ ,‬אז בלויז‬ ‫מקבלים את התורה מוטב"‬ ‫זענען‬ ‫תורה‪,‬‬ ‫פון‬ ‫מיט דער תורה קען מען‬ ‫נישט באמת‬ ‫האבן א גוט לעבן‪ ,‬און טאקע‬ ‫‪ -‬טאמער זענען ענק מקבל‬ ‫פרייליך און‬ ‫די תורה וועלן ענק האבן‬ ‫צופרידן‪ .‬זיי מאכן‬ ‫א איד וועלכער נעמט דאס‬ ‫א לעבן‪ ,‬אבער "ואם לאו"‬ ‫בלויז אזא אנשטעל‬ ‫אריין אין הארץ מיט א‬ ‫‪ -‬טאמער ענק זענען נישט‬ ‫כדי צו געפעלן פאר‬ ‫שטארקייט און קלארקייט‪,‬‬ ‫מקבל די תורה‪" ,‬שם תהא‬ ‫יענעם‬ ‫אזא איד הייסט אן אמת'ער‬ ‫ערליכער איד און ער‬ ‫קבורתכם" ‪ -‬וועלן ענק‬ ‫גלוסט ניטאמאל צו זייערע‬ ‫זיין באגראבענע מענטשן!‬ ‫גשמיות'דיגע הצלחות‪.‬‬ ‫ענק וועלן זיך ארומדרייען אויף‬ ‫דער וועלט אן קיין שום חיות! דאס גאנצע‬ ‫די נשמה ווערט נישט זאט‬ ‫לעבן וועט אייך גארנישט ווערד זיין! נישט‬ ‫פון תענוגי עולם הזה‬ ‫נאר קיין 'חיי עולם הבא' וועט עטץ נישט‬ ‫האבן‪ ,‬נאר אפילו קיין 'חיי עולם הזה' וועט‬ ‫די אלע וועלכע זענען אפגעריסן פון‬ ‫עטץ נישט האבן! ווייל א איד וואס איז נישט‬ ‫תורה‪ ,‬זענען נישט באמת פרייליך און‬ ‫מקושר צו תורה ‪ -‬איז קיין מענטש נישט! ער‬ ‫צופרידן‪ .‬זיי מאכן בלויז אזא אנשטעל כדי צו‬ ‫איז קיינמאל נישט צופרידן‪ ,‬נאר ער שפירט‬ ‫געפעלן פאר יענעם‪ ,‬אבער אינעווייניג זענען‬ ‫אייביג א געפיל פון 'למה לי חיים'‪.‬‬ ‫זיי בכלל נישט צופרידן; ווי דער כלי יקר (פ'‬ ‫מקור חיים‬ ‫ויתיצבו בתחתית ההר‪ .‬מכאן למדו רז"ל (שבת פח‪ ).‬שכפה עליהם ההר כגיגית לומר שאם לא תקבלו התורה שם‬ ‫תהא קבורתכם ורב אחא בר יעקב אמר מכאן מודעא רבא לאורייתא שיכולין ישראל לומר אנוסים היינו‪.‬‬ ‫אין הפירוש שרצה ה' לאנסם כדי שיהיה להם פתחון פה דא"כ כשחזר על כל האומות ולא רצו לקבל התורה למה לא‬ ‫הכריחם‪ ,‬ועוד הרי כבר קבלו ישראל מרצון טוב ואמרו כל אשר דבר ה' נעשה‪ ,‬ועוד בימי יחזקאל כשרצו לפרוק‬ ‫מעליהם עול מלכות שמים ואמרו נהיה ככל הגוים‪ ,‬והשיב להם ה' כי בחימה שפוכה אמלוך עליכם‪( .‬יחזקאל כ‪ ,‬לב‪-‬לג)‬ ‫ואילו היו אנוסים בקבלת התורה איך היה יכול להכריחם‪ .‬אלא ודאי שלטובתם כפה עליהם ההר לומר ראו שכל זמן‬ ‫שאין אתם מקבלים התורה הרי אתם חשובים כמתים גם בחייכם ובמותכם אין לכם שום השארות אלא שמה‬ ‫תהא קבורתכם ומתים בל יחיו רפאים בל יקומו‪ ,‬וע"י התורה יהיו חייכם חיים בזה ובבא‪ .‬ורב אחא בר יעקב אמר‬ ‫אע"פ שלא רצה לאנסם על קבלת התורה מ"מ נמשך נזק מזה אל הדורות הבאים שיטעו לומר אנוסים היינו‪ ,‬וזה‬ ‫היה טענתם בימי יחזקאל‪ ,‬ובימי אחשורוש קבלו מה שכבר קיימו ר"ל קבלו עליהם שלא לטעון עוד טענת אונס כי‬ ‫טענה בטעות היא‪:‬‬ ‫כלי יקר‪ ,‬פרשת יתרו‬ ‫אי‬ ‫נח תשפ"ז‬ ‫אינם כלום לה‪ ,‬למה שהיא בת מלך" ‪ -‬דער‬ ‫מען זעט בחוש אז א איד קען האבן אלע‬ ‫מאן וויל איר מהנה זיין‪ ,‬ברענגט ער איר‬ ‫תענוגי עולם הזה‪ ,‬אבער ער האט קיינמאל‬ ‫פון זיינע פויערישע סארט מעדנים‪ ,‬אבער‬ ‫נישט קיין סיפוק הנפש! ער דרייט זיך ארום‬ ‫זי קען דאס נישט פארנעמען‪ ,‬עס שמעקט‬ ‫אן אומצופרידענער און ווייסט נישט וואס‬ ‫איר בכלל נישט‪ ,‬ווייל זי איז א בת מלך און‬ ‫עס פעלט אים! און די סיבה איז‪ ,‬ווייל א איד‬ ‫זי איז צוגעוואוינט צו קעניגליכע מאכלים‪.‬‬ ‫האט א נשמה וואס דאס איז א 'חלק אלוק‬ ‫די זעלבע זאך איז מיט דער נשמה‪ ,‬זי קומט‬ ‫ממעל'‪ ,‬און די נשמה איז נישט צופרידן מיט‬ ‫אראפ פון אויבן און קומט אריין אינעם גוף‪,‬‬ ‫גארנישט ‪ -‬אויסער תורה! די נשמה מאנט און‬ ‫גייט דער גוף און וויל איר מהנה זיין‪ ,‬גיבט ער‬ ‫פאדערט איר מזון און חיות ‪ -‬וואס דאס איז‬ ‫אלע זיינע געשמאקע גופניות'דיגע תענוגים‪,‬‬ ‫'לימוד התורה'; ווי דער מסילת ישרים (פרק‬ ‫אבער דאס איז פאר איר גארנישט ווערד‪ ,‬עס‬ ‫א) ברענגט אראפ דעם מדרש (קה"ר פ"ו ס"ו)‪:‬‬ ‫פילט איר נישט אן מיט קיין צופרידנקייט‪,‬‬ ‫וועלכער שטעלט זיך אויפן פסוק (קהלת ו‪,‬‬ ‫'למה שהיא מן העליונים' ‪ -‬ווייל זי איז‬ ‫ז) "וגם הנפש לא תמלא"‪ ,‬זאגט דער מדרש‪:‬‬ ‫צוגעוואוינט צו רוחניות'דיגע תענוגים‪ .‬נאר‬ ‫"משל לעירוני שנשא בת מלכים" ‪ -‬א פויער‬ ‫בלויז מיט 'לימוד התורה' ‪ -‬וואס דאס איז א‬ ‫האט חתונה געהאט מיט די טאכטער פון‬ ‫רוחניות'דיגר תענוג ‪ -‬קען מען איר זעטיגן‪.‬‬ ‫קעניג‪" ,‬אילו מביא הוא לה כל מעדני עולם‬ ‫תוצאות חיים‬ ‫‪ .‬אלימוד התורה גיבט פארן מענטש נצחיות אויף יענער וועלט ‪ -‬וואס דאס מאכט‬ ‫אים פאר אן אמת'דיגן לעבעדיגן מענטש‪ .‬זי גיבט פארן מענטש א טעם אין רוחניות אויף‬ ‫דער וועלט‪ ,‬און אויך גיבט זי אים א גשמיות'דיגע הנאה און א גליקליך לעבן אויף דעם‬ ‫עולם הזה‪.‬‬ ‫‪ .‬בלימוד התורה איז דער 'מזון' פאר דער נשמה‪ .‬מען טאר איר נישט לאזן פאסטן‬ ‫אפילו קיין איין איינציגן טאג‪ ,‬בפרט היינטיגע צייטן ווען די כוחות הנפש זענען שוואך‬ ‫און מיר דארפן האבן כוחות הקדושה זיך צו קענען האלטן‪.‬‬ ‫‪ .‬גבשעת א מענטש פילט דעם געוואלדיגן חיות אין דער תורה‪ ,‬דעמאלט גלוסט אים‬ ‫נישט קיין שום גשמיות‪ ,‬און אפילו שכר דארף ער נישט‪ ,‬ווייל ער שפירט אז דאס לערנען‬ ‫אליין איז זיין גאנצע לעבן‪ .‬אבער בשעת מען פאלט חלילה אראפ און מען פילט דאס‬ ‫נישט‪ ,‬זאל מען זיך מחזק זיין מיט א פעלזן‪-‬פעסטע אמונה ‪ -‬אז נאר די תורה‪ ,‬דאס איז‬ ‫דער אמת'ער לעבן!‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫בי‬ ‫ליקוטי פנינים‬ ‫על פרשת השבוע‬ ‫אורות חיים‬ ‫זאגט דער רבי אז דאס איז געווען ביים דור‬ ‫צדיק תמים היה בדורותיו‪ :‬די‬ ‫המבול‪ :‬צוליב דעם שרעקליכן קלקול האויר‪,‬‬ ‫חשיבות פון א איד אין דעם דור‬ ‫האט נח בפועל נישט געקענט אנקומען‬ ‫אזויפיל ווי ער וואלט געקענט בדורו של‬ ‫אברהם‪ ,‬און דאס מיינט 'היה צדיק יותר' ‪-‬‬ ‫רש"י זאגט אויף "ֹנ ַַֹח ִִאיׁש ַַצִּדּיק ָּּת ִִמים ָָהָיָה‬ ‫ווייל דארט וואלט ער געקענט אנקומען‬ ‫ְּּבֹדֹֹר ָָֹתיו" (בראשית ו‪ ,‬ט)‪' :‬יש מרבותינו דורשים‬ ‫אסאך מער‪ .‬אבער מצד שני‪ ,‬יעדעס ביסל‬ ‫אותו לשבח‪ ,‬כל שכן שאלו היה בדור צדיקים‬ ‫עבודה וואס ער האט יא געטון אין יענעם‬ ‫היה צדיק יותר‪ ,‬ויש שדורשים אותו לגנאי‪ ,‬לפי‬ ‫חושך‪ ,‬וואלט בדורו של אברהם 'לא היה‬ ‫דורו היה צדיק‪ ,‬ואלו היה בדורו של אברהם‬ ‫נחשב לכלום'‪ ,‬עס וואלט נישט געווען קיין‬ ‫לא היה נחשב לכלום'‪.‬‬ ‫רבותא‪ ,‬אבער אין זיין דור האט עס געהאט‬ ‫א געוואלדיגע חשיבות‪ .‬קומט אויס אז ביידע‬ ‫זאגט דער רבי זכרונו לברכה אז ביידע‬ ‫ברענגען ארויס א שבח‪ ,‬און אלעס איז תלוי‬ ‫פשטים זענען אמת‪ .‬ער ברענגט אז דער אר"י‬ ‫אינעם מצב העולם‪.‬‬ ‫הקדוש האט געזאגט פאר רבי חיים וויטאל‪,‬‬ ‫אז ער האט א גרויסע נשמה‪ ,‬האט אים רבי‬ ‫און צוליב דעם קלקול איז געווען דער ענין‬ ‫חיים געפרעגט‪ :‬וויאזוי קען זיין אז ער האט‬ ‫פונעם מבול‪ ,‬ווי דער רבי ברענגט פונעם‬ ‫אזא גרויסע נשמה? די פריערדיגע דורות‬ ‫ראפשיצער רב‪ ,‬אז אויב די וועלט וואלט אזוי‬ ‫זענען דאך אנגעקומען צו פיל גרעסערע‬ ‫געבליבן‪ ,‬וואלט נישט געקענט ארויסקומען‬ ‫השגות ווי איך?! האט אים דער אר"י הקדוש‬ ‫קיין אברהם אבינו און קיין כלל ישראל‪.‬‬ ‫געענטפערט‪ :‬אמאל איז דער אויר פונעם‬ ‫מיט דעם פארענטפערט דער רבי פארוואס‬ ‫וועלט געווען ריינער און אויף א העכערע‬ ‫רש"י זאגט 'נח היה צריך סעד לתמכו'‪ ,‬בעצם‬ ‫מדריגה‪ ,‬אבער היינט ‪ -‬אזוי האט ער געזאגט‬ ‫מצד זיין אייגענער מהות כשלעצמו האט ער‬ ‫בדורו ‪ -‬איז דא אזא שטארקע התגברות‬ ‫נישט געדארפט קיין סעד לתמכו; דער ייטב‬ ‫הקליפה‪ ,‬ממילא יעדע קליינע זאך וואס‬ ‫לב ברענגט דאך אז ער איז געבוירן מהול‪,‬‬ ‫מען טוט היינט איז שקול פי כמה קעגן די‬ ‫א בחינה פון 'כל כולו קדושה'‪ .‬נאר די סיבה‬ ‫גרויסע זאכן וואס מען האט געטון אמאל‪ ,‬און‬ ‫פארוואס ער האט געדארפט א סעד לתמכו‬ ‫דאס וואס דו טוסט היינט איז חשוב'ער ביים‬ ‫איז ווייל די וועלט איז געווען אזוי נידריג‪ ,‬אז‬ ‫אויבערשטן‪ .‬אזוי ברענגט דער רבי פון נאך‬ ‫אפילו אזא צדיק האט געמוזט האבן א סעד‬ ‫מקורות‪.‬‬ ‫גי‬ ‫נח תשפ"ז‬ ‫דער אמרי נועם רעדט פון דעם‪ ,‬און ער‬ ‫לתומכו כדי נישט נאכצוגיין די גאס‪ .‬און ווען‬ ‫זאגט אז ער האט נישט געטראפן אין קיין‬ ‫די וועלט בלייבט אין אזא מצב‪ ,‬וואלט נישט‬ ‫שום מדרש וואו עס שטייט קלאר אז דאס‬ ‫שייך געווען שפעטער ארויסצוקומען א כלל‬ ‫איז געווען שבת‪ .‬אבער זיין זון‪ ,‬דער עטרת‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫ישועה‪ ,‬האט דארטן א גאנצע לאנגע הגה"ה‬ ‫און ער ארבעט אויס א גאנצן חשבון‪ ,‬אז לויט‬ ‫די ימי המבול קומט טאקע אויס אז דאס‬ ‫איז געווען אום שבת קודש‪ .‬און דער אמרי‬ ‫בא אל התיבה‪ :‬אריינגיין אין די‬ ‫נועם אליין זאגט‪ ,‬אז דאס איז אויך רומז אויף‬ ‫'תיבות' פון תורה ותפילה‬ ‫דעם וואס עס שטייט אין זוהר הקדוש‪ ,‬אז‬ ‫די יונה גייט ארויף אויף די שכינה הקדושה‪:‬‬ ‫די חסיד'ישע ספרים זענען זייער שטארק‬ ‫ווייל בימות החול איז דא חלילה א בחינה‬ ‫מקשר דעם ענין פון 'תיבה' מיט די תיבות‬ ‫פון 'הסתלקות השכינה' פון דער וועלט‪ ,‬דאס‬ ‫התורה און מיט די תיבות התפילה‪ .‬מען זעט‬ ‫איז דער 'ולא מצאה היונה מנוח לכף רגלה'‪,‬‬ ‫פון דעם ‪ -‬מען ווייסט דאך אז א דרש און א‬ ‫אבער שבת קודש ‪ -‬דעמאלט איז 'מצאה בו‬ ‫פשט זענען מקושר ‪ -‬אז די זעלבע ענין פון‬ ‫מנוח'‪ ,‬שבת איז דא א השראת השכינה ביי‬ ‫די תיבה וואס האט אפגעזונדערט נח‪ ,‬דאס‬ ‫אידן‪ ,‬אפילו אין הגלות‪.‬‬ ‫ווייזט אז די הצלה פון דור המבול איז ווען א‬ ‫מענטש איז זיך מקשר מיט די תיבות התורה‪,‬‬ ‫מיט די תיבות התפילה‪ ,‬מיט די דיבורי תורה‪,‬‬ ‫קען זיין‪ ,‬די יונה ווייזט דאך אויף כנסת‬ ‫און מיט די קדושה פון די דיבורי תורה ותפלה‪.‬‬ ‫ישראל‪ .‬דער גאנצער ענין פונעם מבול איז‬ ‫דאס איז דער כח ההצלה! די דיבורים מאכן‬ ‫דאך געווען ווייל אויב די וועלט בלייבט‬ ‫דאך אן אויר פון קדושה‪ ,‬און דער אויר גיבט‬ ‫ווייטער אזוי נידריג‪ ,‬וואלט נישט געקענט‬ ‫כח פאר א מענטש אז אפילו ווען ער גייט‬ ‫זיין קיין תקומה פאר קיין כלל ישראל‪,‬‬ ‫שפעטער ארויס פון דארטן‪ ,‬זאל ער נאך אלץ‬ ‫פארדעם האט געמוזט זיין א מבול‪ ,‬און עס‬ ‫בלייבן אפגעהיטן‪.‬‬ ‫איז אפגעווישט געווארן די אלטע וועלט און‬ ‫עס איז ווידער געווארן א נייע וועלט‪ ,‬נאכדעם‬ ‫האט מען ארויסגעשיקט די יונה‪ ,‬וואס די יונה‬ ‫איז רומז אויף כנסת ישראל‪ ,‬כדי צו זען אויב‬ ‫וישלח את היונה‪ :‬שבת פארטרייבט‬ ‫די יונה קען שוין האבן א קיום דא אויף דעם‬ ‫די אויר פון די ימי החול‬ ‫עולם‪ .‬אוודאי איז דאס שוין נישט געווען די‬ ‫פארדארבענע וועלט וואס איז געווען פארן‬ ‫אין די זמירות פון שבת זאגט מען דארט‪:‬‬ ‫דור המבול‪ ,‬אבער אף על פי כן‪ ,‬אין די תיבה‬ ‫נֹוַח"‪ .‬ווי עס זעט אויס לויטן‬ ‫ְצְָאה בֹו ָָמ ַ‬ ‫"יֹוָנָ ה ָָמ ָ‬ ‫איז דאך געווען ביי נח דער גרויסער כח‬ ‫פשוט'ן פשט‪ ,‬איז דאס געווען אום שבת‬ ‫הקדושה‪ ,‬אבער סוף כל סוף דארף מען דאך‬ ‫קודש; דעמאלט האט די יונה וואס נח האט‬ ‫ארויסגיין אויף דער וועלט‪ ,‬און די וועלט איז‬ ‫ארויסגעשיקט געפונען א 'מנוח לכף רגלה'‪.‬‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫די‬ ‫אז 'מי שאמר לעולמו די' מיינט‪ ,‬אז ווען דער‬ ‫דאך א שווערע וועלט‪ ,‬א גשמיות'דיגע וועלט‬ ‫אויבערשטער האט באשאפן די וועלט‪ ,‬האט‬ ‫וואס איז פול מיט כוחות הרע‪.‬‬ ‫ער באשאפן א גשמיות'דיגע וועלט וואס‬ ‫וואס איז געווען דער כח‪ ,‬אז די יונה איז‬ ‫האט כוחות וואס ציען אראפ א מענטש‪ ,‬און‬ ‫'יונה מצאה בו מנוח'? דאס איז טאקע דער‬ ‫דער מענטש זאל זיך מתגבר זיין ‪ -‬דאס איז‬ ‫כח פון שבת! מיר האבן שוין אסאך מאל‬ ‫די תכלית פון בריאת העולם‪ .‬די וועלט איז‬ ‫נאכגעזאגט פונעם ערוגת הבושם אויף 'בא‬ ‫געווארן כסדר מער און מער מגושם‪ ,‬כדי‬ ‫שבת בא מנוחה'‪ ,‬אז 'בא מנוחה' מיינט‪ ,‬אזויווי‬ ‫עס זאל זיין א גרעסערע רבותא אז א איד‬ ‫א קינד וואס ווען ער געפינט זיך לעבן זיין‬ ‫דינט דעם אויבערשטן אין אזא וועלט‪ .‬האט‬ ‫טאטן איז ער רואיג‪ ,‬שבת קודש איז דער אויר‬ ‫דער אויבערשטער געזאגט 'די'‪ ,‬ווייל דער‬ ‫העולם נישט אזוי נידריג‪ ,‬נאר מיר האבן פשוט‬ ‫אויבערשטער האט געזען אז טאמער זאל די‬ ‫נישט די ריכטיגע הרגשים און די ריכטיגע אויגן‬ ‫וועלט ווערן נאך אביסל מער מגושם‪ ,‬וועט‬ ‫דאס צו קענען זען און שפירן‪ ,‬אבער די צדיקים‬ ‫מען שוין נישט קענען ביישטיין‪ ,‬עס דארף‬ ‫האבן דאס קלאר געשפירט און געזען‪ ,‬אז שבת‬ ‫דאך בלייבן א בחירה; עס דארף טאקע זיין‬ ‫קודש איז די וועלט נישט אזוי נידריג! שבת איז‬ ‫כוחות הרע מיט וואס מען זאל דארפן לוחם‬ ‫דא א בחינה פון א הויכע השראת השכינה‬ ‫זיין‪ ,‬אבער עס דארף דאך בלייבן א בחירה‪.‬‬ ‫אויף דער וועלט‪ ,‬אפילו אינעם זמן הגלות‪,‬‬ ‫האט דער אויבערשטער געזאגט 'די' ‪ -‬עס איז‬ ‫וממילא איז דער אויר נישט אזוי מקולקל; און‬ ‫גענוג‪ ,‬עס זאל שוין נישט ווערן מער מגושם‪,‬‬ ‫דעמאלט‪ ,‬אינעם הייליגן אויר פון שבת‪ ,‬איז‬ ‫די וועלט זאל נישט קומען צו א מצב אז אין‬ ‫'יונה מצאה בו מנוח' ‪ -‬דעמאלט האט כנסת‬ ‫אזא וועלט זאל מען נישט קענען דינען דעם‬ ‫ישראל א קיום און א מנוחה‪.‬‬ ‫אויבערשטן דער וואס וויל יא‪.‬‬ ‫זאגט דער ערוגת הבושם אז דאס איז דער‬ ‫רמז וואס דער אר"י הקדוש זאגט‪ ,‬אז די סופי‬ ‫תיבות פון 'יצר' איז די שם שד"י ‪ -‬אז דער יצר‬ ‫לא אוסיף עוד להכות‪ :‬מען‬ ‫הרע האט אויך דער אויבערשטער באשאפן‬ ‫קען ביישטיין אלע נסיונות‬ ‫אויף א בחינה פון 'מי שאמר לעולמו די'‪.‬‬ ‫עס איז טאקע דא א שווערע יצר הרע מיט‬ ‫דער ערוגת הבושם ברענגט שטארק ארויס‬ ‫שווערע נסיונות‪ ,‬אבער נישט אויף אן אופן‬ ‫דאס ענין פון דעם וואס שטייט נאכן מבול‬ ‫אז מען זאל זיך נישט קענען מתגבר זיין‪,‬‬ ‫ְלְַהּכֹות ֶֶאת ָּכּ ל ַַחי" (בראשית‬ ‫"ֹלא ֹא ִִֹסף עֹוד ַ‬ ‫ווייל 'אין הקדוש ברוך הוא בא בטרוניא עם‬ ‫ח‪ ,‬כא)‪ ,‬זאגט ער אזוי‪ :‬עס שטייט פון אר"י‬ ‫בריותיו'‪ ,‬און דאס איז די שם שד"י‪.‬‬ ‫הקדוש אז די אותיות 'יצר'‪ ,‬ווען מען שרייבט‬ ‫ארויס די אותיות מיטן מילוי יו"ד צדי"ק רי"ש‪,‬‬ ‫דאס איז באופן כללי‪ .‬זאגט ער אבער א‬ ‫זענען די סופי תיבות די שם שד"י‪.‬‬ ‫פחד פון א זאך‪ :‬אז עס קען אמאל זיין אז‬ ‫דורך די חטאים חלילה קען מען יא גורם זיין‬ ‫זאגט ער‪ ,‬די שם שד"י איז 'מי שאמר‬ ‫צו א מצב אז די כוחות היצר גייען ארויס פון‬ ‫לעולמו די'‪ .‬ער ברענגט פונעם זרע קודש‬ ‫וט‬ ‫נח תשפ"ז‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬ממילא האט געמוזט זיין דער‬ ‫דעם גבול וואס דער אויבערשטער האט זיי‬ ‫מבול‪.‬‬ ‫מגביל געווען לכתחילה‪ .‬דאס הייסט‪ ,‬נישט‬ ‫דאס זאגט דער פסוק‪' :‬לא אוסיף עוד‬ ‫דער יצר הרע אליינס‪ ,‬אבער די 'כוחות הרע'‬ ‫להכות את כל חי' ‪ -‬ער ברענגט אזוי‪ ,‬אז די‬ ‫וואס זענען דא אינעם אויר וואס דאס שלעפט‬ ‫אותיות 'תכ"ה'‪ ,‬דאס זענען די אותיות נאך‬ ‫אראפ; דער אויר ווערט פול מיט כוחות הרע‬ ‫'שד"י'‪ ,‬דאס ווייזט אויף א מצב אז עס גייט‬ ‫וואס שלעפן אראפ דעם מענטש‪ ,‬און אויף‬ ‫שוין אריבער דעם גבול פון שד"י‪ .‬און דאס‬ ‫אזא אופן קען מען דאך נישט אנגיין אויף דער‬ ‫האט דער אויבערשטער געשוואוירן נאכן‬ ‫וועלט צו קענען דינען דעם אויבערשטן‪ ,‬און‬ ‫מבול‪ ,‬אז עס וועט מער נישט זיין אזא זאך!‬ ‫דאס איז א צרה גדולה‪.‬‬ ‫מען וועט מער נישט קומען צו אזא מצב!‬ ‫זאגט ער‪ ,‬דאס איז געווען ביים מבול‪ .‬דורך‬ ‫אפילו ווען די וועלט וועט זיין חלילה אין א‬ ‫די חטאים האבן זיי געברענגט די וועלט צו‬ ‫שווערן מצב‪ ,‬וועט דער אויבערשטער געבן‬ ‫אזא מצב‪ ,‬אז עס איז נישט נאר געווען דער‬ ‫כוחות הקדושה אז עס זאל נישט קומען מער‬ ‫יצר הרע‪ ,‬נאר דער 'אויר העולם' האט אזוי‬ ‫צו אזא בחינה אז א מענטש זאל נישט קענען‬ ‫שטארק אראפגעשלעפט‪ ,‬אז אויף אזא אופן‬ ‫דינען דעם אויבערשטן ווען ער וויל יא‪.‬‬ ‫האט מען נישט געקענט ווייטער דינען דעם‬ ‫עץ חיי"ם הוא למחזיקים בה ותומכיה מאושר‬ ‫על הטוב יזכר‬ ‫אלו שהששתתפו בהוצאת הגליון‬ ‫מו"ה חיים הערש גאלדבערגער הי"ו‬ ‫לרגל שמחת אירוסי בנו למזל טוב‬ ‫מו"ה משה אלי' ווייסמאנדל הי"ו‬ ‫לרגל שמחת נישואי בנו למזל טוב‬ ‫יתברכו ממעון הברכות ויזכו לראות רב נחת דקדושה עבג"צ‬ ‫קול דברי תורה ויראה‬ ‫מערכת ובחרת בחיים‬ ‫‪605.313.1735‬‬ ‫‪845.445.8579‬‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫זט‬