gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish — נח (2026-10-12)

מוציא לאור: להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish

שבוע: נח (2026-10-12)

להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish — נח (2026-10-12)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫והתענג על ה' ויתן לך משאלות לבך‬ ‫פרשת נח‬ ‫תשפ"ז‬ ‫גליון ב'‬ ‫י"ל ע"י כולל‬ ‫כת בי ים החכמה‬ ‫מכון תורת חכם‬ ‫עיה"ק ירושלים תובב"א‬ ‫נלקט מתוך מאמרים ושיחות קודש מכ"ק אדמו"ר שליט"א‬ ‫וויַאַזוי ווָאָלטן די אנשי דור‬ ‫המבול געקענט תשובה טון?‬ ‫לחזות בנועם‬ ‫געדַארפט מטריח זיין‬ ‫ַ‬ ‫הָאט השי"ת‬‫רווָאס ָ‬ ‫פַא ָ‬‫רש"י (ו‪ ,‬יד) ברענגט פון חז"ל ַַאז ַ‬ ‫נח צו בויען ַַא תיבה‪ ,‬לכאורה איז דאך 'הרבה ריוח והצלה לפניו'? נאר דער‬ ‫געווָאלט ַַאז נח זאל עוסק זיין מיט דעם בנין במשך הונדערט‬‫ָ‬ ‫הָאט‬ ‫אויבערשטער ָ‬ ‫יהא רעוא קדמך דתשרי על עמיה‬ ‫צווָאנציג ָיָאר‪ ,‬כדי ַַאז די אנשי דור המבול זאלן אים פרעגן דערויף‪ ,‬און ער‬ ‫ָ‬ ‫און‬ ‫זָאגן 'עתיד הקב"ה להביא מבול לעולם'‪ַַ ,‬אזוי וועלן זיי אפשר תשובה‬ ‫זָאל זיי ָ‬ ‫טון – אולי ישובו‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫ממשיך זיין דאס דביקות פון‬ ‫הגאון רבי יוסף ענגיל זצ"ל (בית האוצר‪ ,‬מערכת א‪-‬ד‪ ,‬כלל ח אות י"ב) שטעלט‬ ‫ווָאס די ספרי דרוש ברענגען ַַאז ביי גוים העלפט נישט קיין‬ ‫קַאנט ָ‬ ‫בַא ַ‬ ‫זיך‪ַַ ,‬אז ס'איז ַ‬ ‫חודש תשרי דורך לימוד התורה הק'‬ ‫תשובה‪ ,‬ווייל ביי די גוים ווערט דער אויבערשטער ָָאנגערופן 'מלך'‪ ,‬נישט ווי אן‬ ‫'אב'‪ ,‬און די הלכה איז 'מלך שמחל על כבודו אין כבודו מחול'‪( .‬אברבנאל בפירושו‬ ‫מָאל‬ ‫כַא ָ‬ ‫נָא ַ‬ ‫מ'פַאלט ָ‬ ‫ַ‬ ‫הרגשה ביי מענטשן‪ַַ ,‬אז‬ ‫ַאַריינברענגען בפנימיות‬ ‫למס׳ אבות‪ ,‬וע״ע בית אלקים להמבי״ט שער התשובה פ׳ יג–יד‪ ,‬ובמדרש יהונתן עה״ת‬ ‫ווָאכנדיגע טעג און מ'ווייסט‬ ‫ַַאריין אין די ָ‬ ‫די אורות פון תשרי‬ ‫הָאט נח געקענט ּפרובירן צו‬ ‫וויַאזוי ָ‬ ‫פר׳ בשלח על הפס׳ הים ראה וינוס)‪ ,‬אויב ַַאזוי‪ַ ,‬‬ ‫מחזיר זיין בתשובה דעם דור המבול?‬ ‫וויַאזוי ממשיך צו זיין די קדושה אויף‬ ‫נישט ַ‬ ‫דורכגעגַאנגען די‬ ‫ַ‬ ‫מיר זענען ב"ה‬ ‫זָאגט (נדה ע‪ ,‬ע"ב) ַַאז דער כלל פון‬ ‫ענטפערט רבי יוסף ענגיל‪ ,‬לויט ווי תוספות ָ‬ ‫למעשה‪ָָ ,‬אבער באמת קען מען זוכה זיין‬ ‫הייליגע טעג פון חודש תשרי‪ .‬ראש השנה‪,‬‬ ‫בעפָאר מתן‬ ‫ָ‬ ‫נָאך מתן תורה‪ָָ ,‬אבער‬ ‫נָאר שייך יעצט ָ‬ ‫'אין עכו"ם קרויים אדם' איז ָ‬ ‫ַַארויסצוגיין פון ַַאלע תאוות און נתקרב ווערן‬ ‫יום הקדוש‪ ,‬סוכות און שמיני עצרת‪ ,‬ווען‬ ‫פַאר‬ ‫געווָארן 'אדם'‪ .‬אויב ַַאזוי קומט אויס ַַאז ַ‬ ‫ָ‬ ‫תורה זענען אויך די בני נח ָָאנגערופן‬ ‫צו דער קדושה דורך לערנען די תורה הק'‬ ‫בַאקומען די ַַאלע‬ ‫הָאבן ַ‬ ‫אידישע קינדער ָ‬ ‫מתן תורה זענען די גוים ָיָא געווען אין דער בחינה פון 'אדם' און 'בנים למקום'‪,‬‬ ‫געווָארן צו זיין 'בנים' זענען די‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס אידן זענען אויסגעקליבן‬ ‫נָאכדעם ָ‬ ‫הערשט ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫אויף ַַאן אופן פון זוכן דעם אור האלוקי ָ‬ ‫תיקונים נפלאים און הייליגע אורות‪ ,‬מדרגא‬ ‫הָאבן די אנשי דור המבול‬ ‫גוים ַַארויס פונעם גדר 'בנים למקום'‪ ,‬און דעריבער ָ‬ ‫ליגט אין דער תורה‪.‬‬ ‫לדרגא‪.‬‬ ‫נָאך געווען פאר מתן תורה‪.‬‬ ‫געקענט תשובה טון‪ ,‬ווייל ס'איז ָ‬ ‫דָאס מסביר זיין בדרך הקבלה‪ ,‬לויט'ן יסוד פונעם רש"ש בענין‬ ‫מ'קען ָ‬ ‫במשך דעם חודש תשרי זענען די אורות‬ ‫הָאט כביכול גענומען ַַאלע חלקי‬ ‫'התכללות והתקשרות'‪ַַ ,‬אז דער אויבערשטער ָ‬ ‫רבות בנות עשו חיל‪,‬‬ ‫רָאּפגעקומען בבחינת 'מקיף' – פון אויבן‪.‬‬ ‫ַַא ָ‬ ‫צוזַאמגעקליבן אויף‬ ‫ַ‬ ‫הָאט עס‬ ‫ווָאס זענען געווען אין ַַאלע ספירות און ער ָ‬ ‫החכמה ָ‬ ‫ואת עלית על כולנה‬ ‫ָָאבער יעצט‪ ,‬במשך די ווינטער חדשים‪ ,‬איז‬ ‫געווָארן די ספירה און ּפרצוף פון חכמה‪ .‬די‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס דערפון איז געבויעט‬ ‫ּפלַאץ ָ‬ ‫איין ַ‬ ‫מ'הָאט‬ ‫ָ‬ ‫חלקי החכמה זענען צוערשט געווען צעשּפרייט אין ַַאלע ספירות און ווען‬ ‫ותלמוד תורה כנגד כולם‪ ,‬לערנען תורה‬ ‫ס'זָאל‬ ‫דער זמן ַַאריינצוברענגען די אורות ַַאז ָ‬ ‫גַאנצע ספירה פאר זיך‪.‬‬ ‫געווָארן ַַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫צוזַאמגענומען איז עס‬ ‫ַ‬ ‫עס‬ ‫וויַאזוי מ'קען זוכה זיין צו‬ ‫הק' איז דער מהלך ַ‬ ‫בלייבן בבחינת 'פנימי' – פון אונזער זייט‪ .‬די‬ ‫בעפָאר מתן תורה איז ביי ַַאלע‬ ‫ָ‬ ‫דָאס זעלבע איז בנוגע די מעלה פון 'אדם'‪:‬‬ ‫ָ‬ ‫זָאגן אויפ'ן‬ ‫אמת'ע דביקות בהשי"ת‪ ,‬ווי חז"ל ָ‬ ‫עבודה איז יעצט צו משיג זיין ַַאלע מדריגות‬ ‫געווָארן‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס איז ָָאנגערופן‬‫מענטשן‪ ,‬אפילו ביי די גוים‪ ,‬געווען ַַא העכערער חלק ָ‬ ‫ּפסוק‪' :‬ובו תדבק ‪ -‬וכי אפשר לידבק בו‪,‬‬ ‫טַאקע‬‫ס'זָאל ַ‬ ‫ָ‬ ‫בַאקומען‪ַַ ,‬אז‬ ‫מ'הָאט ַ‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫ָ‬ ‫הָאט‬ ‫מיט דער מעלה פון 'אדם' – מלשון 'אדמה לעליון'‪ָָ .‬אבער ביי מתן תורה ָ‬ ‫דעמָאלט‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס זענען ביז‬‫צוזַאמגענומען ַַאלע חלקים פון בחינת 'אדם' ָ‬ ‫ַ‬ ‫השי"ת‬ ‫והלא אש אוכלה הוא אלא הדבק במדותיו'‪.‬‬ ‫ווָאס מ'קען שּפירן במורגש‪.‬‬ ‫בלייבן ַַא קנין ָ‬ ‫הָאט ַַאלעס איבערגעגעבן פאר אידן‪.‬‬ ‫געווען צעשּפרייט צווישן ַַאלע מענטשן‪ ,‬און ער ָ‬ ‫און דער בעש"ט הק' טייטשט ַַאז די תורה הק'‬ ‫זָאגן‪' :‬אתם קרויים אדם'‪.‬‬ ‫דעמָאלט אן ווערן נאר אידן ָָאנגערופן 'אדם'‪ ,‬ווי חז"ל ָ‬ ‫ָ‬ ‫פון‬ ‫גַאנצע תורה איז מדות‬ ‫דָאס איז 'מדותיו'! די ַ‬ ‫ָ‬ ‫התמדת התורה בדביקות‬ ‫לכאורה איז שווער די זעלבע קשיא פון הגר"י ענגיל אויף די ּפסוקים פון ספר‬ ‫און צמצומים צו ווערן דבוק דורכדעם צו‬ ‫ברענגט ַאַריין דעם אור‬ ‫הָאבן געטון ַַא תשובה שלימה און זייער‬ ‫יונה‪ ,‬ווי מען זעט ַַאז די אנשי נינוה ָ‬ ‫וויַאזוי‬ ‫דָאס איז דאך שוין געווען ָנָאך מתן תורה‪ַ ,‬‬ ‫געווָארן‪ָ .‬‬ ‫ָ‬ ‫תשובה איז ָָאנגענומען‬ ‫השי"ת‪( .‬כדאיתא ג"כ בליקו"מ קמא סימן נ"ו)‪.‬‬ ‫בַאקומען צו די ַַאלע דרגות‬ ‫דער וועג צו ַ‬ ‫הָאבן גוים נישט די בחינה פון‬ ‫נָאך מתן תורה ָ‬ ‫הָאבן זיי געקענט תשובה טון‪ ,‬אויב ָ‬ ‫ָ‬ ‫באופן פנימי‪ ,‬איז דורך מקבל זיין דעם עול‬ ‫'אדם' און 'בנים למקום'?‬ ‫ַַא ניצוץ – צינור אלקי צו‬ ‫דָאס ברענגט ַַאז‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫פון לימוד תורה הק'‪ָ ,‬‬ ‫הָאט געהייסן פאר יונה צו‬ ‫מ'קען ענטפערן דערויף‪ַַ ,‬אז ווען דער אויבערשטער ָ‬ ‫טַאקע‬ ‫הָאבן זיי ַ‬‫זָאגן די נבואה פאר נינוה ַַאז 'עוד ארבעים יום ונינוה נהפכת' ָ‬ ‫גיין ָ‬ ‫קענען ווערן דבוק אין השי"ת‬ ‫מ'זָאל זוכה זיין ָָאנצוקומען צו דעם אור פון‬ ‫ָ‬ ‫געהַאט די מעגליכקייט צו תשובה טון‪ ,‬ווייל פאר גוים העלפט נישט קיין‬ ‫ַ‬ ‫ָנָאכנישט‬ ‫ַַאזוי שרייבט דער בעש"ט הק' אויך אין זיין‬ ‫אמונה ּפשוטה און ממשיך זיין די דביקות‬ ‫דָאך רחמנות אויף ַַאלע זיינע ברואים‪ ,‬אפילו אויף גוים‪,‬‬ ‫הָאט ָ‬ ‫תשובה‪ .‬נאר השי"ת ָ‬ ‫בַאקומען אין די ימים נוראים‪.‬‬ ‫מ'הָאט ַ‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫ָ‬ ‫זָאל‬‫הָאט השי"ת ַַאזוי געפירט ַַאז יונה הנביא ָ‬ ‫ורחמיו על כל מעשיו‪ ,‬דעריבער ָ‬ ‫קַאנטן בריוו צו רבי גרשון קיטובער זי"ע‬ ‫בַא ַ‬‫ַ‬ ‫זָאל ַַאנטלויפן פונעם אויבערשטן‪( .‬ווי‬ ‫נישט וועלן אויספירן זיין שליחות‪ ,‬און ער ָ‬ ‫דַארף ער‬ ‫ַַאז ווען ַַא מענטש לערנט תורה‪ַ ,‬‬ ‫דָא ַַא‬ ‫ווען ס'קומט דער ווינטער‪ ,‬איז ָ‬ ‫לעמָאל ַַאז 'אלמלא הקב"ה עוזרו אינו יכול לו'‪ ,‬און דעריבער‪ ,‬ווען יונה‬ ‫ָ‬ ‫דער כלל איז ַַא‬ ‫געווָארן בחטא‪ ,‬לפי דרגתו)‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫בַאקומען קיין הילף פון הימל‪ ,‬איז ער נכשל‬ ‫הָאט נישט ַ‬ ‫ָ‬ ‫המשך בעמוד ב'‬ ‫יונה הנביא איז געווען דער צדיק הדור (כמבואר ַַאז ער איז געווען דער בחינת‬ ‫הָאט זיין חטא גורם געווען ַַא נייע 'שבירה'!‬ ‫משיח בן יוסף שבדורו)‪ ,‬דעריבער ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫ּפגעפַאלן חלקים פון דער בחינת 'אדם' ָ‬ ‫ַ‬ ‫רָא‬ ‫מָאל ַַא ָ‬ ‫כַא ָ‬‫נָא ַ‬ ‫דורכדעם זענען ָ‬ ‫פרנס הגליון‬ ‫הָאבן‬ ‫ריינגעפַאלן צווישן די גוים‪ַַ .‬אזוי ָ‬ ‫ַ‬ ‫געפינען זיך ביי אידן‪ ,‬און ס'איז צוריק ַַא‬ ‫נתנדב לעילוי נשמת הרה"ח המפורסם‬ ‫צוריקבַאקומען ַַא געלעגנהייט און ַַא וועג צו תשובה טון‪ ,‬ווייל‬ ‫ַ‬ ‫די אנשי נינוה‬ ‫מו"ה טובי' יוסף בן מו"ה משה ז"ל לעפקאוויטש‬ ‫בַאקומען ַַא חלק פון דעם בחינת 'אדם' און 'בנים למקום'‪.‬‬ ‫פונדָאסניי ַ‬ ‫ָ‬ ‫הָאבן‬ ‫זיי ָ‬ ‫נפטר י"ז סיון תשפ"ד לפ"ק‬ ‫א‬ ‫המשך מעמוד א'‬ ‫השי"ת‪ָָ .‬אבער דורך תורה לשמה איז מען ממתיק ַַאלע‬ ‫דביקות בהשי"ת איז דורך דעם אור און התגלות השכינה‬ ‫ווָאס ליגט אין‬ ‫זיך מדבק און מייחד זיין מיט דער אלוקות ָ‬ ‫דָא אויפ'ן אלוקות אין‬ ‫ווָאס זענען ָ‬ ‫דינים און ַַאלע הסתרות ָ‬ ‫הַאלטן אין דער תורה הק'‪.‬‬ ‫בַא ַ‬ ‫ווָאס ליגט ַ‬ ‫ָ‬ ‫ווָארט און אות פון דער תורה הק'‪ ,‬ווייל אין יעדן אות‬ ‫יעדן ָ‬ ‫דער וועלט‪ .‬ווען ַַא איד לערנט מיט ַַא דביקות פון יחוד‪,‬‬ ‫רהַאן היכלות‪ ,‬נשמות און אלקות‪.‬‬ ‫פַא ַ‬ ‫זענען ַ‬ ‫קומט ער ָָאן צום 'תענוג העצמי' פון אמונה‪ ,‬ער איז זוכה צו‬ ‫צוויי לומדים ווָאָס זענען ווייט‬ ‫זָאגט (דף ט' ע"ד) ַַאז די תורה הק' איז דער‬ ‫דער רש"ש ָ‬ ‫נישטָא קיין‬ ‫ָ‬ ‫דעם תענוג פון שּפירן דעם אמת‪ַַ ,‬אז ס'איז‬ ‫כרחוק מזרח ממערב‬ ‫הָאט ממשיך געווען אויף‬ ‫ווָאס השי"ת ָ‬ ‫'קו אור אין סוף'‪ָ ,‬‬ ‫שום מציאות אויף דער וועלט בלויז דער מציאות פון‬ ‫הגה"ק רבי מנחם מענדל משקלאוו זי"ע איז מבאר‬ ‫נָאכ'ן צמצום‪ .‬דער רש"ש רופט עס אויך אן‬ ‫דער וועלט ָ‬ ‫השי"ת‪ ,‬סובב כל עלמין וממלא כל עלמין‪ ,‬ולית אתר פנוי‬ ‫ווָאס לערנען‬ ‫באריכות ַַאז ס'קענען זיין צוויי לומדים ָ‬ ‫'ניצוץ בורא' און דער 'שם הוי"ה השרשי'‪.‬‬ ‫מיניה ואפס זולתו‪.‬‬ ‫דָא צווישן זיי ַַא חילוק 'כרחוק‬ ‫צוזַאמען‪ָָ ,‬אבער ס'איז ָ‬ ‫ַ‬ ‫דער דברי שלום (דף כ) איז מבאר (עפ"י לשון המשנה טהרות‬ ‫דורך דעם דביקות ביי לימוד התורה‪ ,‬איז מען זוכה‬ ‫מזרח ממערב'‪ ,‬ווי עס שטייט אין חז"ל און אין ַַאלע‬ ‫דָאס‬ ‫ווָארט 'ניצוץ' איז אויך טייטש 'צינור'‪ָ .‬‬ ‫דָאס ָ‬ ‫ח‪ ,‬ז) ַַאז ָ‬ ‫צום 'תיקון הכללי'‪ ,‬צום ניגון פון 'שיר ּפשוט כפול‬ ‫ספה"ק ַַאז דער עיקר מעלת לימוד התורה איז ווען דער‬ ‫הָאט דער אויבערשטער‬ ‫הייסט ַַאז ביי בריאת העולם ָ‬ ‫רָאּפ צו‬ ‫משולש ומרובע'‪ ,‬ווען דער אור אלוקי קומט ַַא ָ‬ ‫לימוד איז לשמה דייקא‪.‬‬ ‫כביכול מצמצם און מסתיר געווען זיין אור אין סוף‪ ,‬כדי‬ ‫מתקן זיין ַַאלע עולמות‪ ,‬ביז'ן עולם העשיה‪ .‬דוקא אויף‬ ‫נָאכ'ן‬ ‫שַאפן ווערן ַַא וועלט‪ָָ ,‬אבער אויך ָ‬ ‫בַא ַ‬ ‫ס'זָאל קענען ַ‬ ‫ָ‬ ‫דער וועלט‪ ,‬דער 'עולם הריבוי – עולם העשיה'‪ ,‬ווערט‬ ‫הָאט השי"ת צוריק ממשיך געווען ַַא 'קו' פון זיין‬ ‫צמצום ָ‬ ‫נתגלה דער ניגון הנפלא מער ווי אין ַַאלע עולמות! כמבואר‬ ‫אור אין דער בריאה‪ָָ .‬אט דער 'קו' איז דער שורש פון‬ ‫בליקו"מ תנינא סימן ב' ַַאז דער עיקר תענוג היחוד איז‬ ‫ווען ס'קומט‬ ‫וויַאזוי ַַא איד קען דורכדעם‬ ‫ווָאס איז ַַא 'צינור' ַ‬ ‫תורה הק'‪ָ ,‬‬ ‫ווען ס'ווערט נתגלה אין דעם מקום הריבוי‪.‬‬ ‫דער ווינטער‪,‬‬ ‫זיך מדבק זיין אינעם אור אין סוף ברוך הוא!‬ ‫טרעפן השי"ת אין גשמיות'דיגע‬ ‫איז ד ָָא ַַא הרגשה‬ ‫דביקות דורך לימוד התורה‬ ‫הלכות התורה הק'‬ ‫ביי מענטשן‪ַ ,‬אַז‬ ‫הגה"ק רבי יצחק אייזיק חבר זי"ע מתלמידי הגר"א‬ ‫דָאס איז די גרויסקייט פון עמל התורה בנגלה‪ .‬ווען‬ ‫ָ‬ ‫מ'פַאַלט נָאָכַאַמָאָל‬ ‫זָאגט (בביאור אור תורה על ספר מעלות התורה מאחי הגר"א עמו'‬ ‫ָ‬ ‫ּפלָאגט זיך צו לערנען די הוויות דאביי ורבא‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫ַַא איד‬ ‫ַאַריין אין די‬ ‫רע"א) ַַאז די וועלט איז זיך טועה כאילו דער נפש החיים‬ ‫געהַאלטן פונעם ענין הדביקות‪ָָ ,‬אבער באמת‬ ‫ַ‬ ‫הָאט נישט‬ ‫ָ‬ ‫ווָאָכנדיגע טעג‬ ‫אפילו ווען ער לערנט גשמיות'דיגע הלכות און ּפרטים‪,‬‬ ‫ָָאבער ער ווייסט ַַאז ַַאלעס איז גילוי אלוקות און ַַאלעס‬ ‫דַארף די דביקות קומען ווי ַַא תוצאה‬ ‫לויט'ן נפש החיים ַ‬ ‫געווַאלדיגע כבוד‬ ‫ַ‬ ‫דָאס ַַארויס ַַא‬ ‫איז דער רצון ה'‪ ,‬ברענגט ָ‬ ‫און מ'ווייסט נישט‬ ‫פון לימוד התורה הק'‪.‬‬ ‫זַא אופן‪ ,‬איז‬ ‫התורה‪ .‬ווער ס'איז זוכה צו לערנען אויף ַַא ַ‬ ‫וויַאַזוי ממשיך‬ ‫געהַאלטן‪ַַ ,‬אז דער‬ ‫ַ‬ ‫הָאבן אויך ַַאזוי‬ ‫די גדולי החסידות ָ‬ ‫צו זיין די קדושה‬ ‫גַאנצער‬ ‫ווָאס זיין ַ‬ ‫זיך דורכדעם מתקשר צום צדיק אמת ָ‬ ‫ּפנימיות'דיגער דביקות איז מען משיג דורך די תורה הק'‪,‬‬ ‫ענין איז צו זיין דבוק אין השי"ת ביי יעדע תנועה‪ ,‬אויך‬ ‫ווי ס'שטייט פונעם בעש"ט הק' (ּפרשת כי תבא אות ב') אויפ'ן‬ ‫ווען ער איז עוסק ביי ענינים גשמיים‪.‬‬ ‫אויף למעשה‪.‬‬ ‫ּפסוק 'ולקח הכהן הטנא מידך' ַַאז טנ"א איז ראשי תיבות‬ ‫ט'עמים נ'קודות א'ותיות‪ .‬ווען ַַא איד לערנט די טעמים‪,‬‬ ‫זָאגט אין ָָאנהויב ּפרשת משּפטים ַַאז די ּפרשה‬ ‫רש"י ָ‬ ‫הַאלטן עולמות און‬ ‫בַא ַ‬ ‫דָארט ַ‬ ‫נקודות און אותיות ליגט ָ‬ ‫פון דיני ממונות איז נסמכה צום ּפרשת מזבח‪ ,‬כדי צו‬ ‫צוזַאמען מחבר און ווערן‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס זענען זיך‬ ‫נשמות אלוקות ָ‬ ‫דָאס מיינט ַַאז‬ ‫לערנען 'שתשים סנהדרין אצל המזבח'‪ָ .‬‬ ‫דער ענין פון לימוד התורה לשמה איז ַַא דבר פנימי‪,‬‬ ‫דבוק אין דעם אור אין סוף ב"ה‪.‬‬ ‫ּפונקט ווי קרבנות זענען דער תכלית הדביקות‪ ,‬ווי‬ ‫דָאס‬‫קַאנט ַַאז 'רזא דקרבנא סליקו עד אור אין סוף'‪ָ ,‬‬ ‫בַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס מ'קען נישט גלייך ָָאנקומען דערצו‪ ,‬ווי‬ ‫בחינת סוד‪ָ ,‬‬ ‫זָאגט (הלכות תשובה פ"י ה"ה) ַַאז דער סוד פון‬ ‫דער רמב"ם ָ‬ ‫אינזין הָאָבן דעם אלקות שבתורה‬ ‫דַארף מען לערנען די הלכות התורה מיט די‬ ‫זעלבע ַ‬ ‫ווָאס קומען אן ביז'ן אור אין‬ ‫זעלבע דביקות ווי קרבנות ָ‬ ‫לשמה איז מען נישט מגלה פאר ילדים ונשים‪ .‬יעדער‬ ‫אויך ווען מ'לערנט נגלות שבתורה קען מען אינזין‬ ‫סוף!‬ ‫מענטש איז צוערשט ַַא בחינה פון ַַא 'ילד' און דעריבער‬ ‫ווָאס מ'לערנט זיך מדבק צו זיין‬‫ווָארט ָ‬‫הָאבן ביי יעדן ָ‬‫ָ‬ ‫מ'הָאט‬ ‫ָ‬ ‫דַארף מען צוערשט זיך זעצן לערנען‪ ,‬אפילו אויב‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס געפינט זיך אין דער תורה‪ .‬ווייל‬ ‫אינעם אור אין סוף ָ‬ ‫זָאגט (דרך מצותיך‪ ,‬מצות עבודת כהן בעל‬ ‫דער צמח צדק ָ‬ ‫נָאכנישט די שלימות'דיגע כוונה‪ .‬ווי דער הייליגער‬ ‫ָ‬ ‫גַאנצע תורה איז דאך 'שמותיו של הקב"ה'‪ ,‬אויך ווען‬ ‫די ַ‬ ‫הָאבן געגעסן קרבנות‬ ‫מום דף לג ע"א) ַַאז ווען די כהנים ָ‬ ‫מ'דַארף ָָאנהויבן‬ ‫ַ‬ ‫תולדות ברענגט פונעם בעש"ט הק' ַַאז‬ ‫זַאכן פון 'שור שנגח‬‫די תורה רעדט וועגן גשמיות'דיגע ַ‬ ‫זענען זיי געווען בדביקות עצומה ווי די גדולי צדיקים‬ ‫בעפָאר‬ ‫ָ‬ ‫לערנען מיט ַַא בחינה פון שלא לשמה‪ ,‬ווייל‬ ‫את הפרה'‪ַַ ,‬אלעס איז גילויים פונעם רצון ה'‪ ,‬און ס'ווערט‬ ‫הָאט מען געגעסן די קרבנות‬ ‫בשעת שמו"ע‪ ,‬דעריבער ָ‬ ‫מ'זעצט זיך לערנען בּפשטות‪ ,‬איז מען ַַאזויווי ַַא קינד‬ ‫דורכדעם ַַא יחוד נפלא‪ ,‬כמבואר בספה"ק ליקוטי אמרים‬ ‫שטייענדיגערהייט ַַאזויווי ביי תפלת שמו"ע‪ .‬פּונקט ַַאזוי‬ ‫הָאט נישט קיין שייכות מיט'ן סוד פון לשמה‪.‬‬‫ווָאס ָ‬ ‫ָ‬ ‫תניא ּפרק ה'‪.‬‬ ‫דַארף מען לערנען ַַאלע הלכות פון 'עבד עברי' און 'הלכות‬‫ַ‬ ‫דעמָאלט איז‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס מ'לערנט שוין‪,‬‬‫נָאכדעם ָ‬ ‫ָָאבער ָ‬ ‫דער של"ה הק' ברענגט (ּפרשת בראשית‪ ,‬תורה אור‪ ,‬אות‬ ‫רוצח'‪ ,‬מיט די זעלבע דביקות בה' ַַאזויווי מען איז עוסק‬ ‫געווַאלדיגער חילוק – ווי דער חילוק צווישן הימל‬ ‫ַ‬ ‫דָא ַַא‬ ‫ָ‬ ‫א) בשם חכמי האמת ַַאז 'התורה הוא רושם אלקות'‪ .‬ווי‬ ‫אין דער עבודה פונעם מזבח‪.‬‬ ‫ווָאס לערנט סתם 'מצות אנשים‬ ‫און ערד – פון איינער ָ‬ ‫הָאט השי"ת מגלה‬ ‫נָאכ'ן צמצום ָ‬‫דערמַאנט פריער‪ַַ ,‬אז ָ‬ ‫ַ‬ ‫דָאס איז דער עיקר כבוד התורה ווען מ'לערנט דייקא‬ ‫ָ‬ ‫הָאט אינזין ביים לערנען די‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫מלומדה' צו איינער ָ‬ ‫דָארט געפינט זיך דער 'ניצוץ בורא'‬ ‫ווָאס ָ‬‫געווען ַַא 'קו' ָ‬ ‫לימוד הנגלה מיט דביקות בה'‪ ,‬דורכדעם איז מען מגלה‬ ‫כלה העליונה‪ ,‬גילוי השכינה‪ ,‬גילוי אור ה'‪ ,‬און ער גלייבט‬ ‫בַאקומט איר חיות פון דעם‬ ‫גַאנצע בריאה ַ‬ ‫כביכול‪ ,‬די ַ‬ ‫דָאס איז דער‬ ‫דעם אור ה' ביז אונטן אין דעם עולם העשיה‪ָ .‬‬ ‫ווָאס ער לערנט איז ַַא דביקות בשמותיו‬‫ווָארט ָ‬ ‫ַַאז יעדע ָ‬ ‫ווָאס ליגט אין דעם 'קו'‪ ,‬און דער 'קו' איז דער‬ ‫אור אלקי ָ‬ ‫ווָאס איז דבוק בהשי"ת אויך‬ ‫ענין פון דעם צדיק האמת ָ‬ ‫טַאקע זוכה זיין‬ ‫זַא לימוד התורה קען מען ַ‬ ‫יתברך‪ .‬דורך ַַא ַ‬ ‫שורש פונעם אור התורה הק'!‬ ‫הָאט מגלה געווען דעם‬ ‫אין דעם עולם העשיה‪ ,‬און ער ָ‬ ‫ווָאס איז דער 'קו'‬ ‫זיך צו מדבק זיין אין דעם שורש התורה ָ‬ ‫דָא אונטן ווערט די תורה נתלבש אין‬ ‫ווָאס ָ‬‫כָאטש ָ‬ ‫ָ‬ ‫סוד פון תיקון הכללי‪.‬‬ ‫דָאס איז דער ּפנימיות'דיגער טייטש‬ ‫פון 'אור אין סוף'‪ָ .‬‬ ‫(ווָאס איז ַַא קלענערע מדריגה)‪ָָ ,‬אבער בשרשה איז‬ ‫ָ‬ ‫די 'מדות'‬ ‫זָאלן זוכה זיין זיך צו מדבק זיין אין‬ ‫יה"ר ַַאז מיר ָ‬ ‫פון 'קוה אל ה' – ַַאז דורך דעם 'קו' קומט מען ָָאן צו‬ ‫נָאך העכער‬ ‫די תורה אין דעם 'קו' פון אור אין סוף‪ ,‬און ָ‬ ‫ווָאס וועט אונז געבן דעם‬ ‫השי"ת דורך לימוד הנגלה‪ָ ,‬‬ ‫אמת'ע דביקות אין השי"ת‪.‬‬ ‫ווָאס‬ ‫דָא ַַא בחינה פון 'עולם המלבוש'‪ָ ,‬‬ ‫פונעם קו איז ָ‬ ‫כח צו ווערן דבוק בהשי"ת אויך אין ַַאלע גשמיות'דיגע‬ ‫ווערט ָָאנגערופן 'עוטה אור כשלמה'‪ ,‬און ָָאט דער עולם‬ ‫ּפעולות‪ ,‬ביז מיר וועלן זוכה צו ותחזינה עינינו מלכותך –‬ ‫תורה לשמה איז ממתיק ַאַלע הסתרות‬ ‫געווָארן דורך די אותיות התורה‬ ‫ָ‬ ‫המלבוש איז כביכול נאר‬ ‫דָא למטה בעולם הזה – לעשות לו יתברך דירה בתחתונים‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫דָאס מיינט‬ ‫גַאנצע בריאה איז פול מיט 'דינים'‪ָ ,‬‬ ‫די ַ‬ ‫מקָאזניץ זי"ע‪ ,‬ובנפש‬ ‫ָ‬ ‫הק' (כמבואר בעמק המלך‪ ,‬ויקהל משה להרה"ק‬ ‫בביאת גוא"צ ברחמים בב"א‪.‬‬ ‫ַַאז די וועלט איז פול מיט 'הסתרות' אויפ'ן מציאות פון‬ ‫החיים)‪ .‬קומט אויס ַַאז די אמת'ע וועג ָָאנצוקומען צו‬ ‫ב‬ ‫קלָארקייט ַַאז‬ ‫ָ‬ ‫בריאה‪ָָ ,‬אבער מ'ווייסט מיט ַַא‬ ‫אור התענוג‬ ‫שיעורי פתיחה לפנימיות קבלה וחסידות למתחילים הנדפס בספר נתיב חיים‬ ‫די עבודה הפנימית וואס‬ ‫מ'הָאָט מקבל געווען מסיני‬ ‫נישטָא קיין‬ ‫ָ‬ ‫ּפַאסירט אין‬ ‫'ואתה מחיה את כולם' און ס'איז‬ ‫ווָאס ַ‬ ‫קליינע ָָאדער גרויסער ּפרט ָ‬ ‫א‬ ‫הָאט אונז געגעבן‬ ‫ַַאזויווי דער אויבערשטער ָ‬ ‫דער בריאה אן די שליטה פון השי"ת‪ .‬ווייל דער‬ ‫בַארג סיני די נגלות התורה‪ ,‬די הייליגע‬ ‫אויפ'ן ַ‬ ‫גַאנצער מציאות פון דער וועלט ווערט כסדר‬ ‫ַ‬ ‫בלבבי משכן אבנה‬ ‫גמרא‪ ,‬דער שלחן ערוך ופוסקים‪ ,‬מיט ַַאלע הלכות‬ ‫ווָאס‬ ‫שַאפן און באלעבט דורך דעם בורא ית'‪ָ ,‬‬ ‫בַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫גַאנצן‬ ‫ער איז עס מחיה ומהוה יעדע רגע דעם ַ‬ ‫ּפּנימיות התורה לערנט אונז‬ ‫וויַאזוי ַַא איד דארף זיך בּפועל פירן אויף טריט‬ ‫ַ‬ ‫מציאות‪( .‬עיין שער היחוד והאמונה פ"ב ופ"ז)‪.‬‬ ‫וויַאַזוי צו מקיים זיין ַאַלע מצוות‬ ‫הָאט ער אונז אויך געגעבן דעם‬ ‫ווָאס דורכדעם קען מען‬ ‫און שריט‪ַַ .‬אזוי ָ‬ ‫חלק פון 'עבודה הפנימיות' ָ‬ ‫ווען מ'זייט איין אמונה‪ ,‬טרעפט‬ ‫ווָאס זענען תלוי‬ ‫מקיים זיין די ּפנימיות'דיגע מצוות‪ָ ,‬‬ ‫מען די גַאַנצע תורה!‬ ‫בלב‪ .‬די מצוות פון אמונה בה'‪ ,‬אהבת ה'‪ ,‬יראת ה'‪,‬‬ ‫דביקות בה'‪ ,‬יחוד ה'‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪.‬‬ ‫ָָאט דער ענין פון 'השגת האמונה והדביקות'‪,‬‬ ‫דורך די צוויי בחינות פון 'יחודא עילאה' און‬ ‫ממלא כל עלמין וסובב כל עלמין‪ ,‬די ידיעה וועט מער‬ ‫דערמַאנט‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס ווערן‬ ‫[די שש מצוות תמידיות ָ‬ ‫גַאנצע עבודת ה'‬ ‫'יחודא תתאה'‪ ,‬איז דער תכלית פון די ַ‬ ‫נישט זיין אין ַַא בחינה פון 'העלמה' ַַאזויווי יעצט אין‬ ‫אין ביאור הלכה (או"ח סימן א' ‪ -‬דהיינו‪ ,‬אמונה בה' אחד‪ ,‬לא‬ ‫זָאגט (תהלים קיט‪ ,‬פו)‪' :‬כל‬ ‫און פון ַַאלע מצוות‪ ,‬ווי דער ּפסוק ָ‬ ‫גלות‪ ,‬נאר ס'וועט מקוים ווערן‪ :‬״עין בעין יראו בשוב ה׳‬ ‫להאמין בשום אלהים זולתו‪ ,‬לייחדו‪ ,‬לאהבה‪ ,‬וליראה‪ ,‬ולא תתורו אחרי‬ ‫מצותיך אמונה'‪.‬‬ ‫ציון״ (ישעיהו נב‪ ,‬ח)‪.‬‬ ‫טַאקע דער יסוד ושורש פון דער‬‫לבבכם ואחרי עיניכם) זענען ַ‬ ‫ווָאס אויף דעם איז געבויעט‬‫גַאנצער עבודת הדביקות‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫"ווָאס‬ ‫ָ‬ ‫בדרך כלל‪ ,‬אויב מ'וועט פרעגן ַַא מענטש‬ ‫ווילַאנג מיר געפינען זיך אין דעם גלות קוקט עס‬ ‫ַ‬ ‫גַאנצע יגיעה אין לימוד‬ ‫דער קומה פון ַַאלע עבודות‪ .‬די ַ‬ ‫סַאך‬ ‫מ'דַארף ַַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫מיינט עבודת ה'?"‪ ,‬וועט ער ענטפערן ַַאז‬ ‫פַארקערט‪ .‬מיט די פליישיגע אויגן‬‫ליידער אויס ּפונקט ַ‬ ‫סודות התורה איז כדי צו מעורר זיין די מצוות תמידיות‬ ‫דַאווענען‪ ,‬און מקיים זיין ַַאלע מצוות פון סור‬ ‫לערנען און ַ‬ ‫מ'דַארף‬ ‫ַ‬ ‫זעט מען בלויז ַַא גשמיות'דיגע מציאות‪ ,‬און‬ ‫ווָאס זענען תלוי בלב ובמחשבה]‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫מרע ועשה טוב‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪ .‬אויבנאויף שטעלט זיך די שאלה‪:‬‬ ‫ווָאס שטייט אין ספרים הק' ַַאז השי"ת‬ ‫גלייבן דעם אמת ָ‬ ‫זָאגן ַַאז 'כל מצוותיך אמונה'‪ ,‬בשעת‬ ‫"וויַאזוי קען מען ָ‬ ‫ַ‬ ‫איז ממלא כל עלמין וסובב כל עלמין וכו'‪ָָ ,‬אבער לעתיד‬ ‫די מצוות התלויות בלב זענען ַַא חלק פון די תרי"ג‬ ‫סַאך ַַאנדערע מצוות‪ ,‬און אמונה איז‬ ‫רהַאן ַַא ַ‬ ‫פַא ַ‬ ‫ס'איז דאך ַ‬ ‫לבא וועט די אלקות נתגלה ווערן 'בפשטות'! מ'וועט זען‬ ‫זָאגן די ראשונים (חובת הלבבות בהקדמה‪,‬‬ ‫נָאכמער ָ‬ ‫מצוות‪ ,‬און ָ‬ ‫בלויז איינע פון די תרי"ג מצוות?!"‪.‬‬ ‫נישטָא קיין שום מציאות‬ ‫ָ‬ ‫קלָארקייט ַַאז ס'איז ממש‬ ‫מיט ַַא ָ‬ ‫ווָאס מ'איז‬ ‫ספר חרדים פ"ט) ַַאז די ּפנימיות'דיגע מצוות ָ‬ ‫אויסער השי"ת‪.‬‬ ‫מקיים מיט'ן הארץ און מח ‪ -‬און בפרט די מצוה פון‬ ‫מַארנער‬ ‫קָא ַ‬ ‫דער אמת איז ָָאבער‪ ,‬ווי דער הייליגער ָ‬ ‫גַאנצער תכלית פון ַַאלע‬‫דביקות בהשי"ת ‪ -‬זענען דער ַ‬ ‫דָאס‬ ‫זָאגט אין נתיב מצוותיך (נתיב אמונה שביל ראשון) ַַאז ָ‬ ‫זי"ע ָ‬ ‫ווָאס מ'איז מקיים חיצוניות'דיגע אברים‪.‬‬ ‫ַַאנדערע מצות ָ‬ ‫ווָאס גייט‬ ‫איז מרומז אין ּפסוק‪' :‬ויזרע יצחק בארץ ההוא'‪ָ ,‬‬ ‫ַַארויף אויף די אמונה (אמונה זו סדר זרעים) 'וימצא בשנה‬ ‫הייבט מען שוין יעצט‬ ‫הָאט אונז השי"ת‬ ‫און ּפונקט ווי לגבי נגלות התורה ָ‬ ‫ווָאס מ'זייט איין דעם ענין‬ ‫נָאכדעם ָ‬ ‫ההיא מאה שערים' ‪ָ -‬‬ ‫ָאָן צו שּפּירן און משיג‬ ‫וויַאזוי צו מקיים זיין די‬ ‫ַ‬ ‫געגעבן ביאורים און הלכות‬ ‫פון אמונה אינעם נפש‪ ,‬טרעפט מען שּפעטער אינעם‬ ‫זיין עטווָאָס פון די‬ ‫הָאט ער אויך איבערגעגעבן פאר משה רבינו‬ ‫ווָאס איז מבאר די‬ ‫מצוות‪ַַ ,‬אזוי ָ‬ ‫ע"ה דעם חלק פון ּפנימיות התורה‪ָ ,‬‬ ‫ווָאס גייט ַַארויף אויף‬ ‫נפש די בחינה פון מאה שערים – ָ‬ ‫ַַאלע מדות און כלים! אויב מ'איז עוסק אין אמונה כראוי‪,‬‬ ‫הארה ווָאָס וועט נתגלה‬ ‫וויַאזוי צו‬ ‫ווָאס דורכדעם קען ַַא איד וויסן ַ‬ ‫דרכי השי"ת‪ָ ,‬‬ ‫מ'זָאל מקיים זיין ַַאלע‬‫ָ‬ ‫דָאס שוין ממילא ַַאז‬‫ברענגט ָ‬ ‫ווערן לעתיד לבא‬ ‫מקיים זיין בשלימות די ּפנימיות'דיגע מצוות‪.‬‬ ‫גַאנצע תורה מיט'ן גרעסטן שלימות‪.‬‬ ‫מצוות און די ַ‬ ‫דער שורש פון דער גַאַנצער תורה‬ ‫ווָאס וועט נתגלה ווערן לעתיד לבא איז‬ ‫די השגה ָ‬ ‫זָאגט (תורה אור‬ ‫ווָאס דער בעל התניא ָ‬ ‫ס'איז ידוע ָ‬ ‫דָא אויף דער וועלט‪ ,‬און‬ ‫ווָאס איז ָ‬‫דער העכסטער תענוג ָ‬ ‫בראשית א‪ ,‬רע"א‪ ,‬ועוד) ַַאז 'שמע ישראל' איז ַַא לשון פון‬ ‫רהַאן‪ .‬מיר קענען‬ ‫פַא ַ‬ ‫נָאר ַ‬ ‫ווָאס איז ָ‬‫דער גרעסטער שכר ָ‬ ‫התבוננות‪ַַ ,‬אז ַַא איד איז מחויב זיך צו מתבונן זיין ַַאז דער‬ ‫נקודות אויף למעשה‪:‬‬ ‫דָאס איז ַַא מדריגה‬ ‫פַארשטיין היינט‪ ,‬ווייל ָ‬ ‫דָאס נישט ַ‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס איז 'אלקינו'‪ ,‬איז 'ה' אחד'‪.‬‬ ‫אויבערשטער ָ‬ ‫פון לעתיד לבא‪ָָ ,‬אבער דורך לערנען ּפנימיות און סודות‬ ‫דער רמח"ל איז מבאר (קל"ח פתחי חכמה פתח א') לויט‬ ‫בַאקומען אויפ'ן‬‫הָאבן ַ‬ ‫ּפונקט ווי מיר ָ‬ ‫התורה איז א איד זוכה צו ממשיך זיין שוין יעצט בעולם‬ ‫די יסודות הקדמונים ַַאז אחד מיינט צוויי בחינות 'יחוד‬ ‫בַארג סיני די נגלות התורה‪ ,‬צו וויסן די‬ ‫ַ‬ ‫הזה‪ ,‬צו שּפירן ַַאביסל פון דער השגה אין זייער נשמה‪,‬‬ ‫במציאות' און 'יחוד בשליטה'‪.‬‬ ‫וויַאזוי זיך צו פירן מיט מצוות‬ ‫הלכות ַ‬ ‫יעדער לויט דער מדריגה פון זיין עבודה‪ .‬לויט וויפיל‬ ‫בַאקומען דעם‬ ‫הָאבן מיר ַ‬ ‫מעשיות‪ָ ,‬‬ ‫מ'איז עוסק אינעם יחוד ה'‪ ,‬דורך עבודה און דורך‬ ‫'יחוד במציאות' איז טייטש ַַאז מ'לעבט מיט דער‬ ‫לימוד פון ּפנימיות התורה‪ ,‬צו וויסן‬ ‫לערנען סודות התורה באופן הראוי‪ ,‬הייבט מען שוין‬ ‫ידיעה ַַאז דער אויבערשטער איז 'ממלא כל עלמין וסובב‬ ‫וויַאזוי מקיים צו זיין די מצוות התלויות‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס‬ ‫עטווָאס פון די הארה ָ‬ ‫ָ‬ ‫יעצט ָָאן צו שּפירן און משיג זיין‬ ‫כל עלמין ולית אתר פנוי מיניה' (זוה"ק ח"ג רכ"ה ע"א‪ ,‬תקו"ז צא‬ ‫בלב‪ ,‬אהבה ויראה ודביקות בה'‪.‬‬ ‫טַאקע אויסקוקן ווי ַַא דבר ּפשוט‪ ,‬יעדעס‬ ‫ע"ב)‪ .‬עס קען ַ‬ ‫וועט נתגלה ווערן לעתיד לבא ַַאז 'אין עוד מלבדו'‪.‬‬ ‫דָאך נתחנך פון יונגווייז ָָאן צו וויסן ַַאז ס'איז‬‫קינד ווערט ָ‬ ‫לערנען סודות התורה ברענגט ַַאז‬ ‫'יחוד במציאות' און 'יחוד השליטה'‬ ‫נישטָא קיין מציאות ָָאן השי"ת און ַַאז דער אויבערשטער‬ ‫ָ‬ ‫מ'זָאל לעבן מיט דער ידיעה פון 'אין‬‫ָ‬ ‫איבערָאל‪ָָ ,‬אבער באמת איז די ידיעה דער‬ ‫ָ‬ ‫געפינט זיך‬ ‫ווָאס איז דער שורש פון‬ ‫עוד מלבדו'‪ָ ,‬‬ ‫ווָאס איז‬ ‫דָאס איז די מדריגה פון 'יחוד במציאות'‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫גַאנצער תורה‪ ,‬און ַַאלע סודות התורה‬ ‫שורש פון דער ַ‬ ‫כל התורה כולה‪.‬‬ ‫אויך די בחינה פון 'יחודא עילאה'‪ .‬דהיינו‪ַַ ,‬אז ס'איז נישט‬ ‫נָאר מיט'ן ציל ַַאריינצוברענגען דעם‬ ‫ווָאס מ'לערנט איז ָ‬‫ָ‬ ‫ווָאס מ'ווייסט מיט אמונה אין‬ ‫בלויז ַַא געוויסע 'ידיעה' ָ‬ ‫דורך עוסק זיין בפנימיות התורה‬ ‫מענטש טיפער אין דער השגה צו קענען באמת שּפירן‬ ‫דָאס צו זען‬ ‫מח‪ ,‬נאר די צדיקים זענען שוין יעצט זוכה ָ‬ ‫בַאקומט די נשמה ַַא השגה פון דעם‬ ‫ַ‬ ‫און וויסן ַַאז 'הוי"ה הוא האלקים'‪.‬‬ ‫קלָאר ווי מ'זעט ַַאנדערע‬ ‫ָ‬ ‫מיט זייערע עיני השכל ַַאזוי‬ ‫ווָאס וועט נתגלה ווערן‬ ‫גרויסן אור ָ‬ ‫זַאכן מיט די פליישיגע אויגן‪ .‬די אמת'ע‬ ‫גשמיות'דיגע ַ‬ ‫ּפּנימיות התורה איז מגלה‬ ‫לעתיד לבא‪.‬‬ ‫דָא‬ ‫צדיקים זענען זוכה צו זען דעם מציאות ַַאז ס'איז ָ‬ ‫דעם אור פון לעתיד‬ ‫כל מצוותיך אמונה – דער תכלית פון‬ ‫ַַאן 'אור אין סוף‪ ,‬מצוי וממלא כל עלמין ולית אתר פנוי‬ ‫דורך לערנען ּפנימיות התורה איז די נשמה פון ַַא‬ ‫ַַאלע תורה ומצוות איז ָָאנצוקומען צו‬ ‫מיניה'‪.‬‬ ‫ווָאס‬ ‫איד זוכה צו קענען ָָאנהויבן משיג זיין דעם אור ָ‬ ‫די ריינע אמונה בנפש‪.‬‬ ‫ווָאס איז‬ ‫דָא די מדריגה פון 'יחוד השליטה'‪ָ ,‬‬ ‫דַאן איז ָ‬ ‫ַ‬ ‫וועט נתגלה ווערן בשלימות לעתיד לבא‪ .‬ווען משיח וועט‬ ‫אויך די בחינה פון 'יחודא תתאה'‪ .‬דהיינו‪ַַ ,‬אז מיט די‬ ‫פַאר דער‬‫קומען במהרה בימינו‪ ,‬וועט ַַאנטּפלעקט ווערן ַ‬ ‫טַאקע ווייטער די גשמיות'דיגע‬ ‫פליישיגע אויגן זעט מען ַ‬ ‫גַאנצער בריאה ָָאט די ידיעה‪ַַ ,‬אז דער אויבערשטער איז‬ ‫ַ‬ ‫ג‬ ‫דורכדעם וועט ער זיי מתקן זיין‪ .‬כידוע אז ס'איז‬ ‫געווען חסידים וואס זענען נישט געגאנגען אין מקוה‬ ‫וואס וועט זיין אין די צייטן פון עקבתא דמשיחא –‬ ‫באחרית הימים‪.‬‬ ‫הילולא דצדיקיא‬ ‫איידער זיי זענען אריינגעגאנגען צו זייער רבי'ן‬ ‫וכדו'‪.‬‬ ‫דער מקור פון אלע מדריגות‬ ‫אמאל ביי דער הילולא פון הרה"ק רבי מענדיל‬ ‫דער ביאור וויאזוי די צוויי מהלכים שטימען איז‪,‬‬ ‫מרימנוב זי"ע‪ ,‬י"ט אייר‪ ,‬זענען הרה"ק רבי שלום‬ ‫אז ס'איז דא אזעלכע פגמים וואס דער צדיק דארף‬ ‫קאמינקער זי"ע‪ ,‬הרה"ק רבי אליעזר דזיקובער זי"ע‬ ‫יא זען און מתקן זיין‪ .‬דאס זענען די פגמים פון זיינע‬ ‫און הרה"ק בעל דברי חיים מצאנז זי"ע געקומען צו‬ ‫הרה"ק רבי ישראל מרוזין זי"ע‬ ‫תלמידים וואס זענען מקושר צו אים‪ ,‬דעמאלט‬ ‫פארן קיין רימנוב צום ממלא מקום‪ ,‬הרה"ק רבי צבי‬ ‫פארמאכט נישט דער צדיק די אויגן ווייל ער וויל‬ ‫ג' חשון תרי"א‬ ‫הירש מרימנוב זי"ע‪.‬‬ ‫דאס פאררעכטן‪ .‬ווי ס'שטייט אין ספה"ק אז אמת'ע‬ ‫תלמידים זענען א בחינה פון ניצוצי נשמת הרב וואס‬ ‫מ'האט דארט גערעדט וועגן די צדיקי הדור‪,‬‬ ‫ער דארף עוסק זיין צו מתקן זיין זייער נשמה‪.‬‬ ‫און רבי שלום קאמינקער זי"ע האט זיך אנגערופן‪:‬‬ ‫"גבורות זעט מען אין בעלזא‪ ,‬עבודת ה' זעט‬ ‫זיין מעלה איבער די‬ ‫אבער ווען ס'קומט צו דער רע פון סתם אידן‪,‬‬ ‫מען דא אין רימנוב‪ ,‬דברי נביאות הערט מען אין‬ ‫אנדערע צדיקי דורו‬ ‫וואס זענען נישט פון זיינע חלקי ניצוצי נשמה‪,‬‬ ‫דער רוזשינער זי"ע האט מעיד געווען אויף‬ ‫פרעמישלאן (אצל הרה"ק רבי מאיר'ל)‪ ,‬אבער דער‬ ‫און זייער רע איז גארנישט מקושר צום צדיק‪ ,‬און‬ ‫זיך‪ ,‬אז די סיבה פארוואס ער איז העכער פון אלע‬ ‫מקור פון אלע מדריגות איז ביים רוזשינער "‪.‬‬ ‫ער קען נישט יעצט עוסק זיין בתיקונם‪ ,‬דעמאלט‬ ‫אנדערע צדיקי הדור‪ ,‬איז נישט ווייל ער האט עוסק‬ ‫רבי שלום קאמינקער האט צוגעלייגט אז אויפ'ן‬ ‫פארמאכט דער צדיק זיינע אויגן נישט צו זען זייער‬ ‫געווען אין עבודת ה' מער פון זיי‪ ,‬נאר ווייל ער האט‬ ‫הייליגן רוזשינער זי"ע גייט ארויף די ווערטער‬ ‫רע‪ ,‬און ער איז זיי משפיע בלויז טובה וברכה‪.‬‬ ‫א גרעסערע אמונת צדיקים‪ ,‬מער פון אלע אנדערע‬ ‫פונעם זוהר הק' וואס פארגלייכט דעם צדיק צו‬ ‫צדיקים‪.‬‬ ‫דער מקור פון אלע מדריגות‬ ‫שב"ק‪ ,‬וואס 'מהאי יומא מתברכין כל שיתא יומין‬ ‫עילאין'‪ .‬פון אים גייט ארויס א שפע הקדושה וואס‬ ‫בפשטות איז דאס א פלא‪ ,‬ווייל כידוע איז דאך‬ ‫אמאל ביי דער הילולא פון הרה"ק רבי מענדיל‬ ‫אלע צדיקים זענען יונק‪ .‬זיי זענען בבחינת 'בני‬ ‫זיין פאטער‪ ,‬הרה"ק רבי שלום שכנא מפראהבישט‬ ‫מרימנוב זי"ע‪ ,‬י"ט אייר‪ ,‬זענען הרה"ק רבי שלום‬ ‫הנביאים' לגבי אים‪.‬‬ ‫זי״ע‪ ,‬נפטר געווארן ווען דער רוזשינער איז נאך‬ ‫קאמינקער זי"ע‪ ,‬הרה"ק רבי אליעזר דזיקובער זי"ע‬ ‫ווען דער הייליגער צאנזער רב זי"ע האט דאס‬ ‫געווען א קינד‪ ,‬און ס'איז נישט באקאנט אז ער‬ ‫און הרה"ק בעל דברי חיים מצאנז זי"ע געקומען צו‬ ‫געהערט‪ ,‬האט ער געזאגט אז מ'זעט דאך נישט ביים‬ ‫זאל שפעטער זיין מקושר צו א לעבעדיגער רבי‪.‬‬ ‫פארן קיין רימנוב צום ממלא מקום‪ ,‬הרה"ק רבי צבי‬ ‫רוזשינער אזא עבודה ווי ביי הרה"ק רבי ר' הערש‬ ‫געווענליך מיינט דאך 'אמונת צדיקים' אז מ'האט‬ ‫הירש מרימנוב זי"ע‪.‬‬ ‫מרימנוב זי"ע‪ ,‬און מ'זעט נישט אזא ממשלה אויף‬ ‫אמונה אין די צדיקים ביי וועמען מ'איז א תלמיד‪.‬‬ ‫מ'האט דארט גערעדט וועגן די צדיקי הדור‪,‬‬ ‫די כוחות הטבע ווי ביים בעלזער רב זי"ע‪ ,‬אבער‬ ‫און רבי שלום קאמינקער זי"ע האט זיך אנגערופן‪:‬‬ ‫אמונת צדיקים אין דער‬ ‫"גבורות זעט מען אין בעלזא‪ ,‬עבודת ה' זעט‬ ‫הרה"ק רבי אליעזר דזיקובער זי"ע האט געענטפערט‬ ‫אייגענער גרויסקייט‬ ‫אז גרויסע ענינים מיט הויכע מדריגות קען מען‬ ‫בפנימיות קען מען זאגן אז די כוונה פון הרה"ק‬ ‫מען דא אין רימנוב‪ ,‬דברי נביאות הערט מען אין‬ ‫נישט זען אדער הערן‪ ,‬דאס דארף מען 'שפירן'‪ ,‬און‬ ‫מרוזין איז געווען אויף זיך אליין‪ ,‬דהיינו אז ער האט‬ ‫פרעמישלאן (אצל הרה"ק רבי מאיר'ל)‪ ,‬אבער דער‬ ‫כדי צו שפירן דארף מען האבן א שטארקן געפיל‪.‬‬ ‫געהאט אמונת צדיקים אין זיין אייגענע קדושה און‬ ‫מקור פון אלע מדריגות איז ביים רוזשינער"‪.‬‬ ‫רבי שלום קאמינקער זי"ע האט ווייטער‬ ‫צדקות‪ .‬ווי ס'שטייט שיחות הר"ן (שיחה קמ)‪ ,‬אז ווען‬ ‫רבי שלום קאמינקער האט צוגעלייגט אז אויפ'ן‬ ‫ארומגערעדט גדולות ונצורות וואס ער האט געזען‬ ‫רביז"ל האט געזאגט פאר מוהרנ"ת די תורה (ליקוטי‬ ‫הייליגן רוזשינער זי"ע גייט ארויף די ווערטער‬ ‫און מרגיש געווען ביים רוזשינער זי"ע‪ ,‬ביז דער‬ ‫מוהר"ן סימן פ"ו) אויפ'ן פסוק 'מקוצר רוח ומעבודה‬ ‫פונעם זוהר הק' וואס פארגלייכט דעם צדיק צו‬ ‫צאנזער רב האט בשעת מעשה מחליט געווען אז ער‬ ‫קשה' אז דורך קטנות אמונה דארף מען אנקומען צו‬ ‫שב"ק‪ ,‬וואס 'מהאי יומא מתברכין כל שיתא יומין‬ ‫וועט פארן קיין רוזשין‪ ,‬להסתופף בצל קדשו‪.‬‬ ‫עבודות קשות וכו'‪ ,‬האט רבי נתן זיך געוואונדערט‬ ‫עילאין'‪ .‬פון אים גייט ארויס א שפע הקדושה וואס‬ ‫ווייל ער האט געוואוסט אז ער האט אמונה‪ ,‬האט‬ ‫אלע צדיקים זענען יונק‪ .‬זיי זענען בבחינת 'בני‬ ‫געזען מענטשן בצורת חיות ובהמות‬ ‫אים רביז"ל געענטפערט מיט א לשון גערה קצת‪:‬‬ ‫הנביאים' לגבי אים‪.‬‬ ‫הרה"ק מרוזין זי"ע האט געהאט א באשטימטע‬ ‫"אויב האסטו טאקע אמונה‪ ,‬אבער האסטו אין דיר‬ ‫ווען דער הייליגער צאנזער רב זי"ע האט דאס‬ ‫צייט ווען ער האט אויפגענומען די חסידים‪ .‬אמאל‬ ‫קיין אמונה ניט"‪.‬‬ ‫געהערט‪ ,‬האט ער געזאגט אז מ'זעט דאך נישט ביים‬ ‫האבן די גבאים אריינגעלאזט מענטשן נישט אין‬ ‫רוזשינער אזא עבודה ווי ביי הרה"ק רבי ר' הערש‬ ‫דער באשטימטער צייט‪ ,‬און דער רוזשינער האט‬ ‫דער גרויסער עסק פון סיפורי צדיקים‬ ‫מרימנוב זי"ע‪ ,‬און מ'זעט נישט אזא ממשלה אויף‬ ‫מקפיד געווען דערויף‪ ,‬זאגנדיג אז ווען די מענטשן‬ ‫נאך א כוונה קען מען זאגן‪ ,‬אז דער הייליגער‬ ‫די כוחות הטבע ווי ביים בעלזער רב זי"ע‪ ,‬אבער‬ ‫זענען אריינגעקומען נישט אין דעם קביעות'דיגן‬ ‫רוזשינער זי"ע איז געווען דער ערשטער וואס‬ ‫הרה"ק רבי אליעזר דזיקובער זי"ע האט געענטפערט‬ ‫זמן‪ ,‬האט ער דערקענט די עבירות וואס זיי האבן‬ ‫ס'איז געווען ביי אים א גרויסער עסק די עבודה פון‬ ‫אז גרויסע ענינים מיט הויכע מדריגות קען מען‬ ‫געטון‪ ,‬זיי האבן אים אויסגעקוקט ווי צורות פון חיות‬ ‫פארציילן סיפורי צדיקים‪ .‬כידוע איז געווען זיין דרך‬ ‫נישט זען אדער הערן‪ ,‬דאס דארף מען 'שפירן'‪ ,‬און‬ ‫ובהמות רח"ל‪.‬‬ ‫אז פאר'ן דאווענען האט ער דערציילט מעשיות‬ ‫כדי צו שפירן דארף מען האבן א שטארקן געפיל‪.‬‬ ‫דער ענין דערפון איז‪ ,‬כידוע אז א בעל חטא‬ ‫פון צדיקים‪ ,‬און ווען מ'האט אים אמאל געפרעגט‬ ‫רבי שלום קאמינקער זי"ע האט ווייטער‬ ‫פארלירט דעם צלם אלקים און צדיקים זען ממש‬ ‫וויאזוי מ'קען פארשפעטיגן דעם זמן התפלה צוליב‬ ‫ארומגערעדט גדולות ונצורות וואס ער האט געזען‬ ‫בחוש ווי מ'באקומט א צורת חיה ובהמה ה"י‪ .‬אבער‬ ‫סיפורי צדיקים‪ ,‬האט ער געזאגט אז 'הללו את ה'‬ ‫און מרגיש געווען ביים רוזשינער זי"ע‪ ,‬ביז דער‬ ‫ווען ס'איז געווען דער זמן המיוחד אויפצונעמען‬ ‫און 'הללו עבדי ה' גייען צוזאמען‪ ,‬ווי דער פסוק‬ ‫צאנזער רב האט בשעת מעשה מחליט געווען אז ער‬ ‫אידן‪ ,‬האט דער רוזשינער זיך מקשר געווען מיט‬ ‫זאגט (שמות כו‪ ,‬ה)‪' :‬מקבילות הלולאות אשה אל‬ ‫וועט פארן קיין רוזשין‪ ,‬להסתופף בצל קדשו‪.‬‬ ‫א העכערע וועלט‪ ,‬וואו ס'איז דא די בחינה פון 'לא‬ ‫אחותה'‪ .‬דאס הייסט אז רעדן פון שבח הצדיקים‬ ‫יגורך רע' – 'לא הביט און ביעקב'‪ ,‬דער רע קומט‬ ‫עבדי ה'‪ ,‬איז אזוי חשוב ווי תפלה ווען מ'לויבט דעם‬ ‫זכותו יגן עלינו ועל כל ישראל אמן‪.‬‬ ‫נישט אן דארט‪ ,‬און מ'זעט דארט בלויז גוטס אויף‬ ‫אויבערשטן‪( .‬כמובן אז דאס איז נישט שייך ביי סתם‬ ‫יעדן איד‪ ,‬וואס דורכדעם האט ער געקענט משפיע‬ ‫מענטשן וועלכע זענען נישט אויף דער מדריגה)‪.‬‬ ‫זיין אויף אידן נאר טובות‪ ,‬אן דעם וואס די רע זאל‬ ‫דער רוזשינער זי"ע האט אויך געטייטשט דעם‬ ‫יצא לאור ע"י‬ ‫שטערן די ברכה‪.‬‬ ‫פסוק‪' :‬האספו ואגידה לכם את אשר יקרה אתכם‬ ‫מכון תורת חכם‬ ‫לכאורה געפינט מען אז ביי חסידים איז אויך‬ ‫געווען אן אנדערן דרך‪ ,‬אז זיי האבן דוקא געוואלט‬ ‫באחרית הימים' אז דורכדעם וואס אידן וועלן זיך‬ ‫צוזאמנעמען און פארציילן סיפורי צדיקים‪ ,‬וועלן‬ ‫לתרומות‪ ,‬ולקבלת הגליון‪:‬‬ ‫שיעורי כ"ק אדמו"ר שליט"א‬ ‫אז זייער רבי זאל יא זען זייערע פגמים‪ ,‬ווייל‬ ‫זיי זיך קענען דערהאלטן קעגן דעם גרויסן קרירות‬ ‫‪info.lhisanag@gmail.com‬‬ ‫‪646.693.0112‬‬ ‫ד‬