באור החיים · BEOHR HACHAIM — לך לך (2026-10-19)

בעזרת השם יתברך
תשרפךל ז״פשת
גל י ון ב" קתת
צא לאור
ע
יו
"י
ע"י הרה"ח ר' חיים דוב גרינפעלד הי"ו
משמש נאמן דבית מדרשינו בארא פארק הגליון
לע"נ אמו האשה החשובה מרת חי' שרה בן ר' שלמה ע"ה
יארצייט ביום י"ח חשון -ד' וירא הבעל"ט
נתנדב
ידידינו היקרים משפחת וויינבערגער שיחי’
פרנס פעולות
לע"נ חותנם הרה"ח מוה”ר צבי ארי’ בן ר’ ישראל ע"ה
האיחוד
נפטר ביום ט”ז חשון תשפ”ו לפ”ק לחודש חשון
נא שלא לקרותו בשעת התפלה וקריאת התורה
בעזהשי"ת
סדר הלימודים
במסגרת החבורות שע"י קהילתינו הק'
= פרשת וירא = 718.451.8674 - 514.500.8674
0.333.015.0715 - 079.704.0074
ה' עמודים -מסכת סנהדרין ז' עמודים -מסכת מנחות
חזרת השבוע לימוד היום חזרת השבוע לימוד היום
קולו בקודש מרביה"ק זי"ע | דברות
חזרה חזרה דף נה. דף נח: שב"ק לך לך ושיחות קודש מרבינו שליט"א | דרשות
| שיעורים | חבורות | מעמדים | מאורעות
דף נד: דף נח. דף נה: דף נט. זונטאג
| מודעות | שמחות | אינטערוויו'ס |
דף נה. דף נח: דף נו. דף נט: מאנטאג מזון הנפש | עזר לתושבים | מעמבער
אפטיילונג | ואטהר ואתקדש | קהילות
דף נה: דף נט. דף נו: דף ס. דינסטאג ומוסדות | פרנסה ביחד | ועוד
דף נו. דף נט: דף נז. דף ס: מיטוואך
דף נו: דף ס. דף נז: דף סא. דאנערשטאג
חזרה חזרה דף נח. דף סא: עש"ק פרנס השיעורי תורה
בחינה הבאה ביום א' תולדות
על 'קול איחוד' לשבוע הבעל"ט
חבורת ז' עמודים -מח – :סב.
חבורת ה' עמודים -נא – .ס. לע"נ הרב החסיד ר' צבי ארי' בן ר'
הערליכע שיעורים לימוד וחזרה ,שואל ומשיב ,ווי אויך צו טרעפן א חברותא
רופט קול איחוד טאהש
ישראל ז"ל וויינבערגער
514-500-8674 - 718-451-8674
ביי 4-1פון די מעין מעניו
יארצייט ביום ט"ז חשון -ג' וירא הבעל"ט
זכות השיעורי תורה דרבים יעמוד להנדבן לו ולזרעו
להתברך בכל הברכות הכתובה בתורה עד עולם אמן
צא לאור
ע יו
"י
יארצייטן
פון רבותינו
הק' ואנשי
שלומינו וואס
געפאלט אין
די קומענדיגע
וואך
זכר חסידים לברכה
ביה"ח דקריתינו הקדושה תשפ"ו הרב החסיד ר' צבי ארי' בן ר' ישראל ע"ה וויינבערגער ט"ז חשון
ביה"ח וויזניץ מאנסי תשס"ו הרב החסיד ר' חיים אלכסנדר בן ר' יעקב ע"ה ניימאן י"ז חשון P: 718.451.8674 #80 F: 845.610.8674
11 VAN BUREN DR. #205 MONROE N.Y. 10950
ביה"ח בקרית יואל תשנ"ד האשה החשובה מרת חי' שרה בת ר' שלמה ע"ה גרינפעלד י"ח חשון
אשת הרה"ח ר' יצחק שמואל ע"ה
פילצאליגע פראיעקטן צו פאראייניגן און סערווירן אנשי שלומינו
גליון באור החיים | להתאחד בחורי טאהש | קול
איחוד טאהש | חברה ש"ס | מתאחדת בלעטל |
ביה"ח בקרית יואל תשפ"ג הרב החסיד ר' ישראל בן ר' מנחם צבי ע"ה ניימאן י"ח חשון
טעלעפאון ביכל | פרנסה ביחד | ולויים בדוכנם
ביה"ח בקרית פאפא תשנ"ט הרב החסיד ר' שרגא פייוול בן ר' צבי ע"ה עהרענפעלד י"ט חשון די לעצטע געלעגנהייט אריינצושיקן בריוון,
מודעות ,און מזל טוב'ס פארן גליון ,איז:
מיטוואך 12:00מיטאג
ה ח י י ם ב צ ר ו ר צ ר ו ר ה נ ש מ ת ם ת ה א
תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש ב
המדור נתנדב ע"י מוה"ר משה פנחס מאירוביץ הי"ו (וומסב"ג)
לרגל שמחת אירוסי בתו עב"ג החתן יחיאל מיכל ליעבערמאן ני"ו למזל טוב
ובזכות זה יברכהו השי"ת שיזכה לרוות רב תענוג ונחת מכל יוצ"ח לאורך ימים ושנים טובים אמן
באור פני מלך
פניני עבודת עבודה על פרשת השבוע
* שבמקום המקדש( ,יומא נד ):למה נקרא שמה
אבן שתי' ,כי ממנו הושתת העולם ,היינו כל השפעות נמשך
שמירת היסוד מצלת מן שממנו נבנה ונתייסד כל העולם ומקבל ממקום המקדש ,ותלוי
גיהנם
תמיד חיותו משם ,וגם חיות האדם בא
משם ,דהאדם נברא ונוצר ממקום זה.
בעבודת בני ישראל
לך לך מארצך וממולדתך
ואתה את בריתי תשמור. אבל באיזה אופן יומשך ההשפעה
וההארה ממקום המקדש ,זה תלוי בכל אדם
וכו' ,והיה ברכה וכו' ,ויהי
איתא במדרש (ויק"ר) ואתה את בריתי
כפי מה שהוא מקושר לשם במחשבתו, רעב בארץ וכו'.
תשמור ,ואיזה זה מצות העומר.
שכפי מה שהאדם מכוין דעתו ולבו אל הנה צריך לבאר כמה דקדוקי הפרשה.
לכאורה היא תמוה מאוד ,מה ענין מקום המקדש וירושלים ,כן נשפעה עליו
א .רש"י הק' פירוש על הפסוק לך לך
מצות העומר למצות ברית מילה. ההשפעה משם ,לכן עד שלא זכה אברהם
מארצך ,להנאתך ולטובתך ושם אעשך לגוי
אבינו ע"ה לחונן את עפר ארץ הקודש ,לא
ופירשו בזה תלמידי בעש"ט הק' ,כי גדול ,וכאן אי אתה זוכה לבנים ,ענין זה
היה אפשר לו לקבל כראוי את ברכת ה'
כאשר צוה הקב"ה לאברהם אבינו 'ואתה צריך ביאור ,למה לא יזכה להוליד בנים ,כי
הנשפע משם לכל העולם ,דכיון שמעולם
את בריתי תשמור אתה וזרעך אחריך אם על ידי שילך ויגלה מארצו.
לא טעם מאור זיווה ,לא היה שייך שיהא
לדורותם' ,לא על מצות מילה בשמיני מקושר לשם בדעתו. ב .רש"י הק' פירוש על הפסוק והיה
בלבד צווהו ,אלא זהו ציווי לבני ישראל עד ברכה ,עד עכשיו היה בידי לברך אדם ונוח,
ולתכלית זו אמר הקב"ה לך לך מארצך
סוף כל הדורות ,שישמרו את אות הברית וגו' ,כדי שיגיע בדרכו לארץ הקודש ויטעום ומעכשיו אתה תברך את אשר תחפוץ ,וגם
בקדושה ובטהרה ,שלא לפגום בה חלילה, מאור ה' הנשפע שם ,ועי"ז יתקשר דעתו זה צריך ביאור למה דייקא כאשר יגלה
כמו שאמרו חז"ל שאברהם אבינו יושב לשם ויוכל לקבל השפעות משם ,ועל מארצו ,יקבל הכח לברך את אשר תחפוץ.
על פתחו של גיהנם ,ומי שנימול אינו מניח דרך זה קיבל כח הברכה לקרב העולם ג .להלן כתיב ויהי רעב בארץ וירד
ליכנס לשם ,אבל מי שפוגם בבריתו מניחו בהשפעות שמקבל ממקור הברכה. אברם מצרימה לגור שם וגו' ,כבר עמדו
ליכנס לשם ,וזה כוונת המדרש ואתה את ולזה סיבב הקב"ה שיהא רעב בארץ, המפרשים לבאר אם היה רצונו יתברך
בריתי תשמור" ,ואיזה" פי' באיזה כח אפשר ויצטרך לירד משם מצרימה ,כדי שגם שיגיע לארץ כנען ,למה סיבב שיצטרך
לאדם לזכות לשמירת הברית ולתקן מה בעת היותו בגלות בארץ אחרת יומשך לצאת משם מפני הרעב.
שפגם "זה מצות העומר" ,שמצות העומר עליו הארה והשפעה מארץ הקודש ,ובזה ויבואר על פי מה שכתבו בספרים הק',
מסוגל לתקן עון המר הזה ,ובימי העומר ידרוך דרך לצאצאיו בני ישראל הקדושים, שכל השפעות הבאות לעולם ,נשפעות
יכול האדם לזכות בניקל לשים חלקו בין שאף כשיגיעו בגליותם יצטרכו להתקשר ונמשכות ממקום המקדש ,ששם מקור
נוטרי ברית קיימא קדישא. אל מקום המקדש כדי לקבל שפע משם. השפעות החיות לכל העולם ,ושם שורש
(עבודת עבודה דב"ק במדבר) (עבודת עבודה פתגמ"ק לך לך) כל הבריאה ,כמו שאמרו חז"ל על האבן
לעולם ה' דברך נצב בשמים ,אלע הבטחות שביבי
פאר אידן שטייט גרייט אין הימל ,לדור
ודור אמונתיך ,ס'ווענדט זיך נאר וויאזוי
(שפת"ק תבוא א') מיר וועלן האלטן די אמונה.
אש קורצע טרעפליכע טייטשן
מתורתו של כ"ק מרן
רבינו הקדוש זיעועכ"י
ג תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
המדור נתנדב ע"י מו"ה אשר ענזיל ברא"ד סג"ל קרויס הי"ו (וומסב"ג)
לרגל שמחת הולדת בנו למזל טוב
ובזכות זה יברכהו השי"ת שיזכה לרוות רב תענוג ונחת מכל יוצ"ח לאורך ימים ושנים טובים אמן
דער הייליגער
רבי זאגט
ילקוט אמרים מכ״ק רביה"ק זי"ע מלוקט מספרי דבי רב -באידיש
וועט אים באפעלן מיט א לשון ציווי ,וועט געווען כדי צו אנגרייטן א וועג פאר די
די טעם פארוואס
ער נישט קענען מכוין זיין להנאת עצמו, דורות ווייטער ,און פארדעם האט דער דער אייבערשטער
פארדעם האט אים דער אייבערשטער אייבערשטער מסבב געווען אז אברהם האט געזאגט פאר
געזאגט בלשון אמירה ,ויאמר ה' אל אבינו זאל דארפן אראפגיין אין מצרים, אברהם אבינו להנאתך
אברם ,ווייל אמירה איז לשון רכה און אזוי ווי חז"ל זאגן אז ווען ער איז ולטובתך
נישט קיין ציווי המכריח ,און וויבאלד אראפגעגאנגען קיין מצרים האט אים
אברהם אבינו וועט אויסוועלן מצד עצמו דער אייבערשטער געזאגט "צא וכבוש ויאמר ה' אל אברהם לך לך מארצך
צו גיין וועט ער שוין יא קענען אינזינען את הדרך לפני בניך" ,וואס דאס מיינט וממולדתך ומבית אביך אל הארץ אשר
האבן אביסל להנאתו ,און דורך דעם ער זאל מכניע זיין דארט די כח הטומאה אראך ,ואעשך לגוי גדול ואברכך ואגדלה
וועט ער האבן עפעס א שייכות צו די פון מצרים ,וואס דאס איז געווען די ערות שמך ,זאגט רש"י הק' לך לך ,להנאתך
קליפת מצרים און קענען אויפטון וואס הארץ ,און ער זאל מעלה זיין די ניצוצי ולטובתך ,ושם אעשך לגוי גדול ,וכאן אי
ער דארף אויפטון. הקדושה וואס איז געווען מושקע בין אתה זוכה לבנים ,ועוד שאודיע טבעך
הקליפות ,און דורכדעם זאל ער אנגרייטן בעולם.
אבער אברהם אבינו ,אפי' נאכדעם
די וועג פאר אידישע קינדער ,ווען זיי
וואס דער אייבערשטער האט אים פרעגן די ספרים הק' פארוואס האט
וועלן דארפן גיין אין גלות מצרים.
געזאגט בלשון רכה ,איז נאך אלץ נישט דער אייבערשטער געדארפט צוזאגן פאר
געווען בכח צו אינזינען האבן להנאתו אבער כדי אברהם אבינו זאל קענען אברהם אבינו די אלע הבטחות כדי ער
ולטובתו ,ווייל סוף כל סוף איז געווען מכניע זיין די כח הקליפה ,האט ער זאל נתרצה ווערן צום ציווי ה' ,אברהם
דער רצון ה' ער זאל ארויסגיין פון זיין געמוזט האבן עפעס א שייכות צו די אבינו האט זיך שוין אריינגעווארפן אין
לאנד ,און דאס זאגט דער פסוק וילך קליפת מצרים ,און האבן א נסיון און קאלעך-אויבן על קידוש ה' ,וואלט ער
אברהם כאשר 'דיבר' אליו ה' ,דאס מיינט א מלחמה מיט די כח הרע פון קליפת דאך זיכער מקיים געווען די ציווי ה' אן
מצרים לויט זיין מדריגה ,און דורך דעם באקומען פאר דעם שכר.
ער האט מקבל געווען די ווערטער פונעם
וואס ער וועט זיך מתגבר זיין און מלחמה
אייבערשטן ,כאילו דער אייבערשטער שטייט ווייטער אין פסוק וילך אברם
האלטן קעגן זיי ,וועט ער קענען מכניע
האט גערעדט מיט אים בלשון ציווי. כאשר דיבר אליו ה' וילך אתו לוט ,זענען
זיין זייער כח הטומאה ,און מוציא זיין די
און וויבאלד עס איז אזוי געווען ,אז ער די מפרשים מדייק אויף דאס וואס דער
ניצוצי הקדושה פון זיי.
האט מקבל געווען די ווערטער פונעם פסוק זאגט כאשר דיבר אליו ה' ,וואס
אבער אברהם אבינו צוליב זיין גרויס דאס איז לכאורה איבריג ,אויך דארף
אייבערשטער אזוי ווי א דיבור ,האט
קדושה ,האט ער נישט געהאט קיין מען פארשטיין די שינוי הלשון קודם
אברהם אבינו געטראכט א עצה וויאזוי
שום שייכות מיט די קליפת מצרים ,און זאגט ער "ויאמר" ה' אל אברם ,און דא
ער זאל קענען אריינברענגען אין זיך
פארדעם האט אים דער אייבערשטער שטייט בלשון דיבור ,כאשר "דבר" אליו
עפעס א נגיעה און א שייכות צום כח
געזאגט ,לך לך ,להנאתך ולטובתך ,ושם ה'.
הרע ,פארדעם האט ער מיטגענומען
אעשך לגוי גדול ,וואס מיט די אלע זאכן
מיט זיך לוט ,ווייל עס איז ידוע פון נאך שטעלן זיך די מפרשים ,פארוואס
האט אים דער אייבערשטער געוואלט
ספרים הק' אז אפי' א צדיק איז ריין האט אברהם מיטגענומען מיט זיך לוט,
מרמז זיין ,אז יעצט דארף ער אינזינען
פון יעדע פגם ,דעס-וועגן-דאך אויב חז"ל זאגן דאך אז כל זמן די רשע איז
האבן מיט זיין גיין להנאתו ולטובתו,
די מענטשן ארום אים זענען פגומים, געווען מיט אים האט זיך דער דיבור
כדי דורך דעם זאל ער האבן עפעס א
זענען זיי גורם הרהורים און בלבולים פורש געווען פון אים.
שייכות צו די כח הגופני ,און דורכדעם
פאר'ן צדיק ,און דער צדיק דארף זיך וועט ער האבן עפעס א שייכות צום וועלן מיר מבאר זיין דעם ענין ,צו
אראפלאזן צו זיי ,מעלה צו זיין און קליפת מצרים ,און קענען מעלה זיין די פארשטיין אביסל די מעשים פון אברהם
מתקן זיין ,פארדעם האט אברהם אבינו ניצוצות הקדושים. אבינו - ,וואס אין די אלע פרשיות פון
מיטגענומען מיט זיך לוט ,וואס דורך די אבות הקדושים ליגט באהאלטן
דעם איז אריינגעגאנגען אין אים א נגיע און פארדעם האט דער אייבישטער
מורא'דיגע זאכן.
נישט געהייסן גיין בלשון דיבור ,ווייל
כל דהוא צום כח הרע ,און דורך דעם
דיבור איז א לשון ציווי ,און דער עס איז ידוע ,אז די גאנצע תכלית
האט עס געהאט עפעס א בחינה פון א
אייבערשטער האט געזען אז אויב ער פון די הליכות פון אברהם אבינו איז
המשך בעמוד ז
תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש ד
המדור נתנדב ע"י מוה"ר חיים שמעון לעברעכט הי"ו (מאנטשעסטער)
ניצוצי קודש
לרגל שמחת אירוסי בנו החתן יושע ני"ו למזל טוב
ובזכות זה יברכהו השי"ת שיזכה לרוות רב תענוג ונחת מכל יוצ"ח לאורך ימים ושנים טובים אמן
תוכן דברות קודש ששמענו מאת
כ"ק מרן רבינו שליט"א
ואת זאת בקש אברהם אבינו אנכי הולך אשר יצא ממעיך הוא
ערירי ,וכו' ,שהיה צריך לבן שימשיך את יירשך .ובאמת הוא דבר
כוחו ועבודתו ,ובדרך זה מביא רביה"ק פלא ,דבוודאי לא היה תוכן דב"ק בעת רעוא דרעוין
שב"ק פרשת לך לך
בספרו עבודת עבודה. שום נפק"מ לאברהם שנת תשפ"ו לפ"ק
אבינו מי יורש את
התבוננות בימים רכושו הגשמי ,אם בנו
הקדושים העעל"ט אם עבדו ,אלא מה היה
רוצה בבקשתו שיהיה לו בן לירשו.
ויאמר ה' אל אברם לך לך מארצך
וממולדתך ומבית אביך אל הארץ אשר
עומדים אנו עכשיו ,בזמן שעדיין אראך ,ואעשך לגוי גדול ואברכך ואגדלה
תירוץ על דיוק ג'
לא שכחנו מה שאמרנו ביום הושע"ר שמך והיה ברכה ,ואברכה מברכיך
העעל"ט ,הושענא הרוגה עליך ,אנו אלא מאי ,אין מדברים כאן מירושתו ומקללך אאר ונברכו בך כל משפחת
עוברים נסיונות קשים ,ואעפ"כ אנו הגשמי ,אלא מירושתו הרוחני ,דהיינו האדמה ,וילך אברם כאשר דבר אליו
הורגין עליך ,הושענא נחשבת כצאן אמונתו בה' ,והעמדתו בנסיונות הקשים ה' וילך אתו לוט ואברם בן חמש שנים
טבחה ,הושענא זרויה בין מכעיסיה, שעברו עליו ,ואת זאת לא יוכל לירש ושבעים שנה בצאתו מחרן.
ואעפי"כ הושענא חבוקה ודבוקה בך, אלא בנו היוצא ממעיו ,דעל אף שהיה
עזרנו ,שאנו סמוכים לך ,רצונינו לדבק
בך ,את זאת אנו אומרים ,שאנו בני יצחק
אליעזר עבדו ,דולה ומשקה מתורת רבו
לאחרים ,מ"מ לא תוכל להיות לו קיום
ג' דיוקים בפרשתינו
בהמשך הימים ,כמו שראינו בפרשה, איתא במדרש (רבה ,לט ,א) אמר ר' יצחק,
בני אברהם בניהם ממש ,ואלא עי"ז אנו
ואת הנפש אשר עשו בחרן ,ופירש רש"י, משל לאחד שהיה עובר ממקום למקום,
יכולין להתקיים .עומדים אנו עכשיו אחר
שהכניסן תחת כנפי השכינה ,אברהם וראה בירה אחת דולקת ,אמר ,תאמר
חג הסוכות העעל"ט ,ובחג הסוכות ,היה
מגייר את האנשים ושרה מגיירת הנשים, שהבירה זו בלא מנהיג ,הציץ עליו בעל
כל אחד מבני ישראל נוטל לולב ואתרוג,
אבל כשתבקשם ,לא תמצאם ,ולא הבירה ,אמר לו ,אני הוא בעל הבירה ,כך
לקיים הפסוק ולקחתם לכם פרי עץ
את בניהם ,שלא נשאר מהם אף אחד, לפי שהיה אבינו אברהם אומר ,תאמר
הדר ,והנה אתרוג מראה על הלב ,וכשם
וכמשל לאדם שזרק למעלה מקל עץ, שהעולם הזה בלא מנהיג ,הציץ עליו
שמהדרים על אתרוג נאה בלי שום
ואם הזורק בעל כח עולה יותר ויותר, הקדוש ברוך הוא ,ואמר לו ,אני הוא
פגם ,כך צריך הלב להיות נקי מכל פגם,
אבל אח"כ נופל למטה למטה עד שחוזר בעל העולם ,עכ"ל .וכבר עוררו תלמידי
והיאך עושין זאת ,הנה הסופי תיבות של
למקורו שבא משם. בעש"ט ע"ז ,שצריכין להבין מה היה
פר'י ע'ץ הד'ר ,הוא יצ"ר דכשזורקין את
כוונת אברהם אבינו בשאלתו ,ומה תירץ
היצה"ר ,ועושין רק רצון הבורא יתברך ואת זאת היתה דאגת אברהם אבינו,
לו הקב"ה .ואף אנו יאמרו מה שיוכלו
שמו ,יכולין ליטהר ,את הלב מכל מום דהגרים כל זמן שהוא קיים ,הוא יכול
לתרץ.
ופגם. לחזקם ולאמצם ,בעבודת הבורא יתברך
שמו ,אבל אח"כ כשימות ,יפלו למטה ועוד קשה ,שבתחילה איתא ,ויאמר
תירוץ על דיוק א' ויחזרו למקורם הראשון ,דהיה מבין ,דבזה ה' אל אברם לשון אמירה ,לשון קלה,
העולם ,עוברים נסיונות רבות ,וצריכים ובפסוקים שלאחריו איתא ,וילך אברם
ונתרץ הקושיא ראשונה ,ע"פ מה
מסירות נפש להתקיים בהם ,והגרים כאשר דיבר אליו ה' ,שינה לשונו ללשון
דאיתא בפרשה ,ואברכה מברכך ומקללך
אם אין מכירים אותם ,ואין משגיחים דיבור ,שהוא לשון קשה .עוד צריכין
אאר ,ולכאורה אמאי היה לו להקב"ה
עליהם ,אינם יכולים להתקיים ,אבל בנו לבאר ,את בקשת אברם בהברית בין
לומר ,שיקלל את המקללים ,היה לו
הנולד בקדושה וטהרה ,הוא יהא בכח הבתרים ,דאיתא שם ,אחר הדברים
לעשות שלא יקללו שום אדם ,אלא
להמשיך את הקדושה וטהרה ,ולעמוד האלה היה דבר ה' אל אברם במחזה
מורה לנו הכתוב ,דאי אפשר שיחיה אדם
בכל הנסיונות שיעבור עליו .וזהו כי לאמר אל תירא אברם אנכי מגן לך שכרך
בעולם הזה ,ולא יארע לו שום דבר רע,
ביצחק יקרא לך זרע ,דקיום בני ישראל הרבה מאד ,ויאמר אברם אל ה' מה תתן
דבזה העולם עוברים נסיונות רבות ,אבל
עכשיו בימינו אלה ,הוא ע"י הכח שנולד לי ואנכי הולך ערירי ובן משק ביתי הוא
את זאת יכול להיות שיצילהו השי"ת מן
יצחק לאברהם ,ואברהם השריש בו את דמשק אליעזר ,ויאמר אברם הן לי לא
המריעים לו ,ולקלל את המקללים.
הקדושה וטהרה ,והמסירות נפש ,והוא נתתה זרע והנה בן ביתי יורש אותי ,והנה
ואת זאת ראה אברהם אבינו ע"פ מה מסרו לזרעו אחריו ,ובכוחו אנו הולכים, דבר ה' אליו לאמר לא יירשך זה כי אם
ה תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
שצוה ה' לאברם – הנשמה ,שלא יתלכלך, לא יהיה כ"כ קשה לעבוד את ה' ,אלא דאיתא בזוהר הק' ,שנמרוד היה חושב
ואל יפול בהנסיונות ,על אף וילך אתו השי"ת יעזרם ויגן בעדם ,שיוכלו לעמוד במחשבה לתפוס את אברהם אבינו ,ע"י
לוט ,לוט לשון קללה בלשון ארמי ,כמו בניקל ,נגד כל הנסיונות העוברים עליהם, שיתפוס את לוט ,ויבוא אברהם ללחום
מלטטיא ,והוא מורה על היצה"ר ,שהולך ואת זאת אנו צריכין להמשיך ,דמעשה עמו ,והוא ,שהיה גבור מלחמה ,יכבשו,
עם האדם ,וע"י שהוא יעמוד בקדושתו, אבות סימן לבנים ,ולחזק את עצמנו, ויתפיסו .וזה היה שאלת אברהם אבינו,
יזכה להחזיר נשמתו זך ונקי ,להבורא לעמוד בכל הנסיונות שיעבור עלינו. מי הוא בעל הבירה ,שראה את הנסיונות
ב"ה ,וצריך האדם להתחיל קודם ביראה, הקשים העוברים עלינו ,בעולם הזה,
וע"י יראה באים לבחינת אהבה ,לאהוב
את ה' ,כמו שאמרו הספרים הקדושים,
תירוץ על דיוק ב' והקשה האם אין אחד שומרינו ,ואין שום
מגן בעדינו ,ע"ז השיב לו הקב"ה ,אני
שני אותיות ראשונות של יראה ,הם י"ר, איתא בזוהר הק' ,דבשעה שצריך הוא בעל הבירה ,אני שומרך ואני עוזרך,
המורה ליראה ,ועי"ז יכולים להגיע ,לשני נשמה לירד למטה לעולם הזה ,אינו לעמוד בכל הנסיונות שיעברו עליך,
אותיות אחרונות ,שהם א"ה ,שני אותיות רוצה ,דלמעלה היא יושבת תחת כסא אמונה זה להאמין שה' הוא האלוקים,
ראשונות של אהבה ,שיאהוב את ה'. הכבוד ,סמוך לגן עדן והאבות הק' ,בלא והוא עומד עלינו תמיד להצילנו.
גוף ובלא יצה"ר ,ויאמר ה' אל אברם,
על כן עלינו ,בני ישראל ,בני אברהם וזה הכניס אברהם אבינו ,בבניו בני
אב-רם מורה על הנשמה ,שצריך האדם,
יצחק ויעקב ,להמשיך את דרכי אבותינו ישראל ,כמו שהעיד הכתוב ,והאמין
להיות אב לנשמתו ,הבא ממקום רם,
הק' ,לעמוד במסירות נפש ,נגד כל בה' ויחשבה לו צדקה ,דלכאורה מה
הנסיונות שיעבור עלינו ,ולעבוד את שיחזור לבוראו נקי כמו שירד ,לך לך, הוא הגדולה שהאמין בה' ,הלא איתא,
ה' אלוקינו ,ביראה ובאהבה ,בקדושה לך למטה ותגבר עצמך על יצה"ר ,כמו לא איש קל ויכזב ,מי שהוא איש קל,
ובטהרה .איתא ,דורשי ה' זרע אברהם שמביא הרבינו בחיי ,שתפש לשון ,לך לך, דהיינו שהשי"ת מדבר עמו ,והוא מכיר
אוהבו ,אימתי נקראים זרע אברהם אוהבו, שנראה כמו לכלוכית ,שהיה אברהם דר את השי"ת ,על איש זה אמר הכתוב,
כשדורשים את ה' ,ואת זאת אנו עושים, בתוך עובדי ע"ז ,אמר לו הקדוש ברוך לא איש קל ויכזב ,דהוא אינו יכול לכזב,
כשאברך נכנס לכולל ,בחור לישיבה ,ילד הוא לך לך ,התרחק מהם ,ואל תתלכלך את האמונה בה' ,אלא מאי בא הכתוב
לת"ת על אף שקשה ,בהחורף שהקור עמהם .על כן מובן ,שנקט לשון קשה, לומר ,שאברהם אבינו היה משריש את
שורה בחוץ ,והמטה מושכו אצלו ,אעפ"כ שכתוב ,וילך אברם כאשר דבר אליו ה', האמונה בה’ ,לבניו ולזרעו אחריו ,לידע
הם באים במסירות נפש, שיש מנהיג לבירה ,והוא
לדרוש את ה' ,על כן זרע משגיח עלינו תמיד ,פעמים
אברהם אוהבו ,הקב"ה רואים את חסדיו ,ופעמים
ב סיי עת א דש מי א
אוהב אותנו ,אנו נעשה צריכים להמתין ,ולצפות
אתערותא מלתתא ,שאנו לישועתו ,ואף שנראה
ישועות דורך די תהלים
יקיימו הפסוק ,וילך אברם זאגןע פון די תלמוד
תורה קינדערלעך
לעינינו שאינו טוב ,צריכין
10# יעדע ערב ראש חודש
– הנשמה ,כאשר דיבר אצל ציון הקדוש של לידע שבוודאי הוא טוב.
רביהקוה"ט זצוק"ל
אליו ה' ,שאנו ישגיחו
ובזאת האמונה ,יצאו בני
על הנשמה ,שישאר זך פינף טעלעפאן קאלס אין ווייניגער ווי א אידן פארציילן
אפענע ישועות. ישראל מארץ מצרים ,כמו
מעת לעת מיטן נעמןע א
ונקי ,ונלחמו נגד היצה"ר, שותפות אין
פועל ישועות שרואים ,שאמר השי"ת
א יונגערמאן דערציילט זיין ישועה:
והקב"ה יעשה אתערותא קענט איר
אין די לעצטערע תקופה האב איך זיך שטארק געמוטשעט מיט פרנסה, אויך פארציילן למשה ,שבזכות שהם
אייערס!
מלעילא. נאכדעם וואס מיין ווייב האט איבערגעלאזט איר ארבעטס-פאזיציע ,און
שליסט מאמינים בני מאמינים
דערמיט פארלוירן א באדייטנדן טייל פון אונזער חודש'ליכער הכנסה. אייך אן!
באמונה נלכו אנו די איינציגסטע אפציע וואס מיר האבן דאן געהאט אריינצוברענגען נאך אוציאם ,איתא במשנה
געלט יעדן חודש ,איז געווען דורכ'ן עפענען א פלעי-גרופ פאר קליינע
פשוטה ,כמו שרואים גדול קינדער ,וואס מען קען מאכן שיין געלט דערפון.
עשרה דורות מנח עד
מעלותיה אשרי תמימי דער פראבלעם איז אבער געווען ,אז מיר האבן דאן נאר געקענט עפענען אברהם וכו' שכל הדורות
א געוויסע סארט דעי-קעיר וואס ווייניגער מענטשן ווילן שיקן אהין ,וואס
דרך ,אשרי לו מי שהולך דאס האט אויטאמאטיש געמיינט אז מיר פארמאגן פיל ווייניגער שאנסן היו מכעיסין ובאין עד
בתמימות ,שהוא יזכה צו קענען טרעפן גענוג קינדער. שבא אברהם וקיבל שכר
נאך א שוועריגקייט איז געווען דער פאקט אז מיר וואוינען היבש אינדרויסן
לילך ממדריגה למדריגה פון די היימישע געגנט ,וואס דאס טוט דראסטיש רעדוצירן די מעגליכקייטן כולם ,ולכאורה אינו מובן,
צו טרעפן קינדער ,וויבאלד יעדער זוכט צו שיקן ערגעץ נאנט צו זייער הויז.
עד כי גדול מאד ,כמו מה שכר קיבל אברהם,
פונקט א טאג בעפאר אונזער אנאנס איבער דעם נייעם פלעי-גרופ האט
שראינו אצל אבותינו הק', געדארפט ערשיינען ,האב איך זיך דערמאנט פון 'פועל ישועות' .איך האב הלא היו מכעיסין את
גלייך אריינגערופן און געגעבן א נתינה פון ,$36דערביי צוזאגנדיג זיך
להאמין שיש מנהיג לבירה, אויפצוסיינען פאר א גאנץ יאר אויב מיר וועלן מצליח זיין צו טרעפן פיר השי"ת ,אלא הפשט הוא,
ואין מתפללים אלא לו, קינדער ,וואס אזויפיל האבן מיר געהאפט צו האבן פאר דעם פלעי-גרופ. שבעבור זה,שהיה אברהם
וואונדער איבער וואונדער ,ווייניגער ווי 24שעה נאכדעם וואס די
ואין מדברים אלא לו ,אין אדווערטייזמענט איז ערשינען אין די לאקאלע בלעטלעך ,האבן מיר זיך אבינו עובד את ה' יתברך
שוין דערזען מיט גאנצע פינף מאמעס וואס האבן איינגעשריבן זייערע
אנו צריכין אלא מאתו ,אנו קינדער אינעם דעי-קעיר ,נאך מער ווי מיר האבן זיך געהאט גע'חלומ'ט צו
בפני כל האומות ,והיה
מבקשים הורנו ה' חסדך טרעפן ,אפילו אינעם בעסטן פאל. עושה מריבה עם כל ע"ז
וישעך תתן לנו ,עדי נזכה שהיה מימות נח עד דורו,
לביאת גואל צדק במהרה האנדלט זיך איין דעם קיבל שכר כולם ,שקיבל
אומשאצבארע זכות און שטיצט
דעם רבינ'ס הייליגע ירושה
בימינו אמן. 100 54 36 שכר שלבניו ולזרעו אחריו
845.402.TOSH
$ $ $
לחודש לחודש לחודש
8 6 7 4 וועלן די הייליגע קינדער מתפלל
זיין ,לייגן אייער קוויטל יעדן ערב
ראש חודש ביים ציון ,און אויך
וועלן די הייליגע קינדער
מתפלל זיין ,לייגן אייער
קוויטל און צינדן א לעכט יעדן
וועלן די הייליגע קינדער
מתפלל זיין ,לייגן אייער
קוויטל יעדן ערב ראש
TOSH16BH@GMAIL.COM
וועט איר האבן א נר תמיד ביים ערב ראש חודש ביים ציון חודש ביים ציון
ציון הק' דורכאויס דעם גאנצן יאר
תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש ו
א ווארט צום
שבת טיש
געקליבענע תורות און מעשיות נאכצוזאגן ביים יו״ט טיש
וואס ווי פריער דערמאנט געט מען אין
אזא צייט אן עונש אויף מבטל זיין א
ביי א לא תעשה איז פארקערט ,אויב איז
מען עובר באקומט מען אן עונש מלקות א תורה אויף די
מצות עשה ,אויב אזוי דארף מען דאך
אויך געבן שכר אויף מקיים זיין א מצות
אויף דער וועלט ,ממילא וועט זיין דאס
זעלבע אז ווען איינער האלט זיך צוריק
פרשה
עשה .דעריבער זאגט דער פסוק "לך לך, פון עובר זיין אויף א לא תעשה וועט ער
וואס מיינט רש"י צו זאגן
להנאתך ולטובתך" ,ווייל אין אזא זמן יא באקומען שכר אויף דער וועלט .ע"כ. "להנאתך ולטובתך"
געט מען יא שכר אויף מקיים זיין א
לויט דעם קען מען מפרש זיין דעם לך לך מארצך (יב ,א) .זאגט רש"י הק'
מצות עשה.
פסוק "מה טובו אוהליך יעקב משכנותיך "להנאתך ולטובתך" .לכאורה איז שווער,
אצינד ווערט שוין אויך פארענטפערט ישראל" ,ווייל די גמרא זאגט אין מסכת וויאזוי זאגט דער פסוק די שכר אויף
פארוואס דער פסוק חזר'ט איבער דעם ברכות (דף ו') ,ווען דער אייבערשטער מקיים זיין די מצוה ,מיר פסק'ענען דאך
ציווי פון "לך לך" ,כאטשיג אברהם אבינו קומט אין ביהמ"ד און געפינט נישט אז "שכר מצוה בהאי עלמא ליכא".
איז שוין געווען אויפ'ן וועג .ווייל יעצט דארט צען מענטשן ,ווערט דער
ווען ס'איז אן עידן ריתחא געט מען דאך אייבערשטער כביכול דערצערענט .אויב נאך איז שווער צו פארשטיין ,סוף
שכר פארן מקיים זיין א מצות עשה, אזוי ,אז אויף נישט קומען אין ביהמ"ד פרשת נח פירט די תורה אויס" :ויצאו
ממילא האט דער אייבערשטער מצווה איז דא אן עונש ,ווייל ווען השי"ת איז אתם מאור כשדים ללכת ארצה כנען
געווען פאר אברהם אבינו די מצוה פון אין כעס איז יא דא אן עונש אויף א ויבואו עד חרן" .זעמיר אז זיי האבן שוין
"לך לך" ,כדי אזוי ארום זאל ער באקומען ביטול מצות עשה ,אזוי ווי די גמרא אנגעהויבן צו "גיין" ,און שוין ארויס פון
שכר פארן עס מקיים זיין. זאגט אין מס' מנחות (דף מ"א) ,דעריבער זייער היימלאנד אויפ'ן וועג קיין ארץ
(עצי חיים) אויב קומט מען יא אין ביהמ"ד באקומט ישראל .אויב אזוי פארוואס האט דער
מען יא שכר .דאס איז פשט אין פסוק, אייבערשטער נאכאמאל באפוילן "לך
דער לימוד פון "מארצך – "מה טובו אוהליך יעקב וגו'" ,ווי גוט איז לך מארצך וממולדתך".
וממולדתך – ומבית אביך" דאס קומען אין ביהמ"ד ,ווייל אויף דעם מ'קען דאס פארענטפערן ,לויט ווי
באקומט מען שכר ,מער ווי ביי אלע דער בכור שור זאגט אין מס' בבא בתרא
לך לך מארצך וממולדתך (יב ,א) .די
אנדערע מצוות. (דף ט') ,א טעם פארוואס שכר מצוה בהאי
משנה זאגט אין מסכת אבות (פרק ג',
רש"י זאגט סוף פרשת נח אויפ'ן פסוק עלמא ליכא ,ווייל פונקט ווי אויף מבטל
משנה א') עקביא בן מהללאל זאגט ,א
"וימת תרח בחרן" ,אז ביז איצט איז זיין א מצות עשה געט מען נישט קיין
מענטש זאל קוקן אויף דריי זאכן ,און
געווען א חרון אף פון השי"ת .אויב אזוי, עונשים אויף דער וועלט ,דאס זעלבע איז
דורכדעם וועט ער נישט צוקומען צו טון
איז דאך דאן געווען אן "עידן ריתחא", ביים מקיים זיין א מצות עשה געט מען
אן עבירה .א' פון וואו ער קומט – פון א
נישט קיין שכר אויף דער וועלט .אבער
המשך מעמוד ד
מעלי ,אם השמאל ואימינה ואם הימין ווערטער פונעם אייבערשטן אזוי ווי א
נסיון ווען ער איז אראפגעגאנגען קיין
ואשמאילה" ,און לוט איז זיך געגאנגען בחינת דיבור המכריח ,וועגן דעם "וילך
מצרים ,און דורך דעם האט ער געקענט
זיין וועג צו סדום ,און אברהם אבינו אתו לוט" ,כדי אז דורך דעם זאל ער
מתקן זיין וואס ער האט געדארפט מתקן
איז דאן נתעלה גועוארן אין מדריגות האבן עפעס א שייכות צום קליפת מצרים
זיין און אויסטרעטן די וועג פאר אידישע
הקדושה ,און זוכה געווען צו התגלות און מוציא זיין פון זיי די ניצוצי הקדושה.
קינדער.
אלקות אויף א העכערע מדריגה ,אזוי ווי פאר דעם תיכף נאך וואס אברהם
רש"י הק' זאגט ,כיון שנפרד לוט מאתו אבינו איז ארויסגעגאנגען פון מצרים, און דאס זאגט דער פסוק וילך
נתייחד עמו הדיבור. האט ער שוין נישט געדארפט צוקומען אברם כאשר דיבר אליו ה' ,דאס מיינט
(עבו"ע דב"ק) צו לוט ,האט ער אים געזאגט "הפרד נא אז אברהם אבינו האט אנגענומען די
ז תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
אברהם אבינו האט באלויכטן די וועלט... מצרימה" וואס איז בגימטריא תרכ"ח, טיפה סרוחה ,ב' וואו אהין ער גייט – צו
אזוי ווי צוויי מאל דער שם שד"י ,מרמז א פלאץ פון ערד און ווערים ,ג' פארוועם
לך לך מארצך וממולדתך צו זיין אז השי"ת איז געווען מיט זיי, ער דארף אפגעבן דין וחשבון – פארן
און ער האט זיי אפגעהיטן פון אלעס מלך מלכי המלכים הקב"ה.
דער הייליגער צדיק רבי נחום
שלעכטס.
מטשערנאביל זי"ע פלעגט גאר אסאך דאס איז מרומז דא אין פסוק" .לך
(הרה"ק מהרי"ש מבעלזא זי"ע)
טוהן אינעם ענין פון "פדיון שבוים". לך" א צדיק גייט יעדן טאג העכער און
ער פלעגט אן א שיעור ארומגיין צו העכער ,פון מדריגה צו מדריגה ,און ער
צוזאמקלויבן נדבות אויסצולייזן אידן פון אמונה פון אברהם איז אויך דערנענטערט זיך צו זיין שורש וואס איז
געפענגעניש. באטראכט געווארן ווי צדקה דבוק אין השי"ת .איז מיט וואסערע כח
פונעם אייבערשטן גייט ער העכער און העכער ,זאגט די
איינמאל ווען דער טשערנאבלער איז
אנגעקומען אינעם שטעטל זיטאמיר, והאמין בה' ויחשבה לו צדקה (ו, תורה הק' אז דער צדיק געדענקט די
האבן די ארטיגע גוים אים פאר'מסר'ט טו) .דאס אליין אז אברהם אבינו האט אויבענדערמאנטע דריי זאכן" ,מארצך",
צו די פאליציי ,וועלכע האבן אים געהאט אמונה ,האט ער אויך באטראכט אז א מענטש קומט פון דער ערד ,און ער
זעלבסט אריינגעשליידערט אין תפיסה. פאר א צדקה וואס השי"ת טוט מיט קומט פון "וממולדתך"" ,ומבית אביך",
ווען עטליכע פון די חשוב'ע ראשי אים ,און גיט אים די מעגליכקייט צו אז א מענטש גייט אפגעבן א דין וחשבון
קהלה זענען אנגעקומען צו באזוכן דעם גלייבן אין השי"ת. אויף אלע זיינע מעשים.
טשערנאבלער ,האט ער ערקלערט: (עבודת ישראל) (רב ייבי)
"דער אייבערשטער האט באפוילן פאר
אברהם אבינו די מצוה פון "לך לך כשם שנכנס לברית – כן יכנס ל"ך ל"ך גימטריא הונדערט
מארצך" ,ווייל ווי באקאנט האט זיך לתורה ועבודה לחופה ולמעשים לך לך (יב ,א) .ל"ך ל"ך באטרעפט
אברהם אבינו אויסגעצייכענט אין דער טובים הונדערט .אברם איז יעצט אלט געווען
מדה פון הכנסת אורחים ,האט אים דער ונמלתם את בשר ערלתכם (יז ,יא) .ביי פינעף-און-זיבעציג יאר .און ער האט
אייבערשטער באפוילן ,גיי ארויס אין א ברית מילה וואונטשט מען אן דאס געלעבט הונדערט פינף און זיבעציג יאר.
וועג ,כדי דו זאלסט שפירן ווי געשמאק קינד "כשם שנכנס לברית כן יכנס לתורה איז דער פסוק דא מרמז "לך לך" ,האסט
מען דארף אויפנעמען און צושטעלן פאר ולעבודה לחופה ולמעשים טובים" ,ווייל נאך הונדערט יאר צו לעבן...
א גאסט. מילה איז די איינציגסטע מצוה ,וואס (בעל הטורים)
דאס זעלבע ,האט דער טשערנאבלער דער מענטש איז זיכער מקיים אן קיין
אויסגעפירט – האט דער אייבערשטער שום פניה ,און אן קיין שום מחשבות דער חילוק פון "ברכה" און
געוואלט אז איך זאל שפירן ווי גוט א זרות .דעריבער וואונטשט מען "כשם "הצלחה"
איד פילט ווען מען נעמט אים ארויס פון שנכנס לברית" אזוי ווי ער איז געברענגט
והי' ברכה (יב ,א) .וואס איז דער חילוק
תפיסה .דערפאר האט ער צוגעברענגט געווארן לברית ,וואס איז זיכער געווען אן
צווישן ברכה און הצלחה .הצלחה
אז איך אליין זאל געפייניגט ווערן אין קיין שום זייטיגע כוונה" ,כן יכנס לתורה
זאגט מען ווען אלעס פאסירט בדרך
תפיסה ,און דערנאך שפירן דעם גוטן ועבודה לחופה ולמעשים טובים" ,אזוי
הטבע ,און ברכה איז ווען עס קומט
געפיל פון באפרייט ווערן... זאל ער אויך לערנען תורה און טוען אלע
פאר געשעענישן שלא כדרך הטבע .צו
אנדערע מצוות און מעשים טובים.
דעם אז אברהם אבינו זאל זוכה זיין צו
ואת הנפש אשר עשו בחרן (הרה"ק רבי שמואל מקאמינקא זי"ע)
קינדער האט אויסגעפעלט א וועג פון
דער הייליגער צדיק רבי ר' ברוכ'ל
ממעזיבוזש זי"ע פלעגט פיל מאל * שלא כדרך הטבע ,דעריבער האט אים
השי"ת געזאגט ,אז דו וועסט ארויפגיין
ארויסהעלפן פאר אידן מיט זייערע קיין ארץ ישראל וועט אריינקומען די
בקשות דורכדעם וואס ער האט זיך
געבייזערט אויף זיי .די חסידים האבן
א מעשה אויף די ברכה שלא כדרך הטבע ,און ממילא
פרשה
וועסטו זוכה זיין צו קינדער.
שוין געוואוסט ,אז אויף וועמען רבי ר' (הרה"ק היהודי הק' מפרשיסחא זי"ע)
ברוכ'ל בייזערט זיך ,דער איז שוין א
געהאלפענער. פרשת לך לך אברהם מצרימה – גימטריא
איינמאל ביי א געלעגענהייט האט ער דער הייליגער חידושי הרי"ם זי"ע צוויי מאל שד"י
געטייטשט דעם פסוק" ,ואת הנפש" – די פלעגט זאגן ,אז דער הייליגער חוזה פון ויהי כבוא אברם מצרימה (יב ,יד) .עס
צובראכענע נפשות" ,אשר עשו" – וואס לובלין זי"ע האט אמאל געזאגט פאר שטייט אין ספרים הקדושים אז ביי א
זיי האבן פארראכטן" ,בחרן" מיט א חרון זיינע תלמידים ,אז ווען עס קומט פרשת יעדער ארט וואו א צדיק גייט ,גייט די
אף... לך לך ,שפירט ער ווי ער גייט ארויס פון שכינה מיט מיט אים ,און עס היט אים
דערביי האט רבי ר' ברוכ'ל צוגעוויזן טונקלקייט צו ליכטיגקייט .פארוואס, אפ פון אלעם בייזן .קען מען זאגן אז
א לשון פון זוה"ק (פרשת וישב)" ,אית רוגזא ווייל אין די פרשה ווערט געליינט וויאזוי דאס איז מרומז אין די ווערטער "אברם
תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש ח
זיי האבן באקומען די זעלבע תשובה. א איד א גרויסער מסור וועלכע פלעגט דאיהו מברכא דלעילא ומתתא ואיקרי
אנמאכן צרות פאר די ערליכע אידן ,ער "ברוך"...
נאכ'ן ארויסגיין פאר א וויילע ,האבן
פלעגט מסר'ן פאר די רעגירונג אקעגן זיי.
זיי מחליט געווען אריינצוגיין נאכאמאל
צום חוזה מיט די זעלבע בקשה ,און
זענען די אידן געגאנגען צום הייליגן חוזה אחרי הפרד לוט מעמו
פון לובלין זי"ע ,און געבעטן אז ער זאל
ווי ערשטוינט זענען זיי געווען אז דאס א פראסטער איד האט זיך אמאל
מתפלל זיין אז דער מסור דער רשע זאל
מאל האט זיי שוין דער חוזה געזאגט אויפגעטאן פאר רבי דוד'ל קארלינער
שוין שטארבן ,און מען שוין זאל פטור
עפעס גאר אנדערש" ,ער איז דאך א זי"ע אז ער האט געוויסע מאל אין יאר
ווערן פון אים.
געפערליכע רשע ,און ער וועט נישט
הרהורי תשובה ,וואס דאן איז ער אפילו
בלייבן לעבן צי לאנג" ,וכך הוה. אזוי ווי זיי זענען אריין געקומען אין
ערליכער ווי סתם א איד .האט אים רבי
חוזה'ס שטוב ,און מזכיר געווען דעם
די חסידים זענען צוריק געפארן ,און דוד'ל געענטפערט מיט א שמייכל :מיר
נאמען פונעם רשע ,האט דער הייליגער
האבן זיך אינטרעסירט וואס איז געווען געפינען טאקע עטליכע מאל אין די
לובלינער זיך אנגערופן ,וואס ווילט איר
ביים מסור די לעצטע פאר טעג ,האבן תורה ,אז ס'שטייט "באותה שעה כשר
פון דעם איד ,זיין נאמען שיינט דאך אזוי
זיי אויסגעפינען אז אין די מינוטן ווען היה" ,אבער דאס שטייט נאר ביי רשעים,
ווי דער כהן וואס איז מקריב די קרבנות
דער חוזה האט זיי געזאגט אז זיין נשמה ווי ביי לוט ,און ביי די מרגלים .ווייזט אויס
אויף די מזבח.
שיינט ווי דער כהן ,האט דער מסור אז צו טראכטן פונעם אייבערשטן נאר
געהאלטן אינמיטן א ברית מילה פאר די אידן קוקן אן דעם חוזה מיט א
אין א געוויסע שעה ,איז דער דרך פון
זיין זוהן ,און חז"ל זאגן אז ווען איינער גרויסן וואונדער ,וויאזוי קען זיין אז דער
רשעים...
מאכט א ברית פאר זיין קינד איז ער אזוי חוזה זאל מאכן אזא גרויסע טעות מיט
ווי ער איז מקריב א קרבן ,און דאס האט דעם רשע ,אבער וויפיל מאל זיי האבן
דער הייליגער לובלינער געזעהן בשעת מסביר געווען פאר דער חוזה ווער דער
המול לכם כל זכר
מעשה מיט זיינע הייליגע אויגן. רשע איז ,האט גארנישט געהאלפן ,און אין די שטאט חמעלניק האט געוואוינט
בעזהשי”ת
פרנס החודש
ש ג בו ת ש ל א י ח ו ד ל
משך ות ה נקנה ונתנדב
נ
חו על ידי
דש ל
עו
ה
ידידנו
לפ
בא
עוז הרבנים הנגידים
סכ
עלינ
והמפוארים מגדולי תומכי האיחוד
ת פ רנ
ועושים ומעשה למען הצלחת מפעלינו
ו ל ט ו בה
הכביר והמשכת פועולותי’ הכבירות
ז כו
מה טוב ה”ה ידידינו היקרים אשריכם
חלקכם וטוב לכם!
וחבלכם משפחת הזכותים
בזה
ובבא!
וויינבערגער אדירים
יעמדו
ובזכות זה יושפעו להם משמי מעל
שיחי’
לכם
ולזכותכם!
כל הברכות וישועות ,אורך ימים
בימינה בשמאלה עושר וכבוד ,עדי האדיר זכות ש קנו
שנזכה לביאת מלכא משיחא במהרה
בימינו ומלכנו בראשינו ,אכיה”ר
פרנס פעולות האיחוד
לחודש
חשון
לעילוי נשמת חותנם
הרב החסיד המפורסם ,מהיושבים
ראשונה במלכות ,מפארי וישישי
תושבי קריתינו הקדושה
מוה”ר צבי ארי’ בן
ר’ ישראל ז”ל
נפטר ביום ט”ז חשון תשפ”ו לפ”ק
ת.נ.צ.ב.ה.
בכבוד רב
הנהלת איחוד גליון
חסידי טאהש
איחוד
שע"י
טאהש
בשם כלל אנשי שלומינו
ט תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
ביאור הלכה
הלכות וביאורים מתוך ספרי בית נאמן בישראל
אשר עדיין לא ראו אור הדפוס
מאת הגאון הגדול דומ"ץ קריתינו הק' שליט"א
תשובה :פאר סתם א גוי וואס מען קען געבן א מתנה אין א גוי'שע חאגא זהירות ביי
א גוי'שע
נישט ,למשל א גוי'שע דעליווערי מאן,
אדער א טעקסי דרייווער א.ד.ג ,.ווענדט עס ווערט געפסק'נט אין שלחן ערוך
אז מען טאר נישט געבן א מתנה פאר
משרתת (ג)
זיך ,אין די פלעצער וואס מען פירט זיך
א גוי ,אין א טאג פון זייער חאגא ,אפילו
אז מען גיט א טיפ פאר אן ארבעטער,
ווען מען קען אים ,ווען עס איז וויכטיג,
מעג מען געבן א טיפ ,און דאס ווערט
למשל דער גוי וועט ווערן ברוגז א.ד.ג,.
נישט גערעכנט ווי א מתנה ,אבער אין
קען מען מקיל זיין היינטיגע צייטן צו
די פלעצער וואס איז נישט איינגעפירט ז.
געבן א מתנה פאר א גוי וואס מען קען
צו געבן א טיפ ,טאר מען נישט געבן א
זיך מיט אים ,ווייל די גוים דינען נישט
טיפ פאר א גוי'שע ארבעטער נאר אויב
עבודה זרה ,אבער מען זאל נישט זאגן שאלה :מעג מען געבן
דורך די טיפ וועט דער איד האבן עפעס
אז דאס איז צוליב די חאגא ,נאר מען א מתנה ,פאר א גוי'שע
א ריוח (שו"ת שרגא המאיר ח"ז סימן קנ"ה).
זאל זאגן אז דאס איז צוליב הכרת הטוב
משרתת?
*עס ווערט דערציילט אז רבי יאשע [פרישיעיש"ן בלע"ז] ,און בעסער איז
בער סאלאווייטשיק ז"ל ,ווען ער נישט צו געבן אין די טאג פון די חאגא, תשובה :מען טאר נישט געבן א
איז געפארן מיט א גוי'שע דרייווער, נאר א טאג פאר די חאגא ,אדער א טאג מתנה פאר גוים ,אזוי ווי עס שטייט אין
האט ער מקפיד געווען צוריק צו נאך די חאגא. די תורה "לא תחנם" ,און די חכמים האבן
בעטן די רעשט ביז די לעצטע געדרש'נט פון דעם אז מען זאל נישט
פרוטה ,זאגענדיג אז עס שטייט אין ח. געבן פאר א גוי א מתנה ,אבער דער
די תורה "לא תחנם". איסור איז נאר פאר א גוי וואס מען קען
ט.
שאלה :מעג מען געבן אים נישט ,און מען גיט אים די מתנה
א טיפ פאר א גוי'שע ווייל מען וויל טרעפן חן אין זיינע אויגן,
משרתת? אבער א גוי וואס מען קען זיך מיט אים,
שאלה :מעג מען געבן א מעג מען אים געבן א מתנה ,וויבאלד
טיפ פאר די גוים וואס תשובה :מען מעג געבן א טיפ פאר א גוי וואס מען קען ,האט אים שוין
דעליווערן ארדערס פון די א גוי'שע משרתת ,וויבאלד מען קען אמאל א טובה געטאן ,אדער וועט ער
געשעפטן? איר ,און פאר איינעם וואס מען קען אים אמאל א טובה טון צוליב די מתנה,
מעג מען געבן א מתנה אזוי ווי פריער דעריבער ווערט דאס גערעכנט אזוי ווי
תשובה :אזוי ווי געווענדליך קען דערמאנט ,און כל שכן א טיפ ,ווייל דאס ער קויפט אים אפ.
מען נישט די גוים וואס דעליווערן ,און וועט ברענגען א ריוח פארן איד אז די איבער דעם מעג מען געבן א מתנה
במשך די יאר איז נישט די סדר אז מען משרתת זאל וועלן ארבעטן בעסער. פאר גוי'שע משרתים וואס ארבעטן ביי
זאל געבן א טיפ פארן דעליווערי מאן,
עס איז דא ווער עס שרייבט אז אידן ,ווייל דאס איז אזוי ווי מען קויפט זיי
דעריבער טאר מען זיי נישט געבן א
אויב די משרתת האט נאר איינמאל אפ אז זיי זאלן וועלן קומען ארבעטן ,און
טיפ ,אויסער ווען מען בעט אים אז ער
געארבעט ,און מען ווייסט זיכער אז זי זיי זאלן ארבען געטריי.
זאל אריין טראגן די ארדער אינעווייניג
גייט נישט מער קומען ,טאר מען נישט
אין שטוב ,וואס דאס ליגט נישט אויף באמערקונג
געבן א טיפ ,אדער סיי וואס פאר מתנה,
אים צו טון ,דעמאלטס מעג מען אים
וויבאלד זי האט נישט געארבעט ביז כאטש מען מעג געבן א מתנה פאר
געבן א טיפ ,ווייל די טיפ איז אזוי ווי א
יעצט ,און זי וועט אויך נישט ארבעטן גוי'שע משרתים ,דארף מען אבער
באצאלדינג.
שפעטער ,ווערט עס באטראכט פאר א אכטונג געבן אז א מאן זאל נישט געבן
אבער אין די טעג פון פאר פסח ,וואס מתנה ,וואס מען טאר נישט געבן פאר א א מתנה פאר א גוי'שע משרתת ,און א
די גוים דעליווערן אסאך ארדערס פאר גוי (נשמת כל חי פלאגי ,סימן נ"ה). פרוי זאל נישט געבן א מתנה פאר א
יעדן איינעם ,מעג מען זיי געבן א טיפ, גוי'שע משרת ,נאר א פרוי זאל געבן
ווייל אז זיי זעהן אז מען גיט זיי א טיפ, געבן א טיפ פאר א טעקסי דרייווער פאר די משרתת ,און דער מאן זאל געבן
וועלן זיי מסכים זיין צו לייגן די ארדערס א.ד.ג?. פאר א משרת.
תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש י
אבער דער איסור איז נאר צו גיין דער הייליגער בני יששכר שרייבט אז אין די פלעצער וואס איז שוין פסח'יג,
קויפן ,אבער אויב עס האט זיך געמאכט ערליכע מענטשן זענען מקפיד נישט צו קומט אויס אז די טיפ איז אזוי ווי א
אז איינער האט א מאכל וואס איז אסור, געבן פאר א גוי פון די מאכלי שבת ,ווייל באצאלדינג.
מעג ער דאס געבן פאר א גוי ,וויבאלד עס האט אין זיך א קדושה (בני יששכר מאמרי
באמערקונג
עס איז אים נאר אונטער געקומען (רמ"א השבתות מאמר א' אות י"ב).
יו"ד סימן קי"ז ס"א). אפילו ווען מען מעג געבן א טיפ פאר
יא. א גוי ,זאל מען אים נישט געבן א גרויסע
קומט אויס אז מען טאר נישט קויפן
סכום ,ווייל מיטן געבן מער ווי עס איז
פאר א גוי'שע משרתת טריפה'נע פלייש,
אדער פיש ,און כל שכן א סענדוויטש שאלה :מעג מען געבן דער סדר צו געבן ,איז מען עובר אויף די
וואס איז געבאקן געווארן מיט פלייש און
פאר א גוי'שע משרתת, איבעריגע ,די לאו פון לא תחנם.
צו עסן טריפות אדער *עס ווערט דערציילט אז רבי
מיט מילך ,וואס דאס טאר מען נישט נבילות ,אדער א מאכל
געבן פאר א גוי אפילו ווען עס איז נאר וואס מען עסט עס נישט אלחנן וואסערמאן הי"ד איז אמאל
אונטער געקומען ,וויבאלד בשר וחלב צוליב כשרות? איינגעשטאנען אין א האטעל,
וואס זענען געקאכט געווארן אינאיינעם פאר ער איז ארויס פון די האטעל
איז אסור בהנאה. האט ער זיך אינטערסירט ביי זיינע
תשובה :מען טאר עס נישט געבן
נאנטע ,וויפיל פירט מען זיך צו געבן
און אויב עס האט זיך געטראפן אז אומזינסט פאר סתם א גוי וואס מען קען
נישט ,וויבאלד מען טאר נישט געבן א א טיפ פאר די גוי'שע משרתות ,איז
א מאכל איז טריפה געווארן ,למשל
מתנה פאר א גוי ,אבער פאר א גוי וואס גענוג צו געבן א "לאט" ,דאס איז
מען האט געטראפן צווישן די פלייש א
מען קען אים מעג עס געבן ,וויבאלד גאר א קליינע סכום ,ווען די נאנטע
שטיקל פלייש וואס איז טריפה ,מעג מען
דער איד קען הנאה האבן דערפון ,אזוי האבן זיך געווינדערט אזא קליינע
עס געבן פאר די משרתת.
ווי פריער דערמאנט. סכום וויל דער רב געבן פאר א
באמערקונג טיפ ,האט ער געענטפערט ,אזוי
אויב מען טרעפט נישט א גוי וואס ווי מיטן געבן פאר א גוי א מתנה
דער איסור פון קויפן א מאכל אסור מען קען אים ,זאל מען ענדערש אוועק
פאר א גויף דאס איז נאר ביי אזעלכע איז מען עובר אויפן לאו פון "ולא
ווארפן די מאכל אין די מיסט ,און עס תחנם" ,דעריבער כדי נישט נכשל
מאכלים וואס זענען אסור מן התורה, איז נישט שייך ביי דעם דער איסור פון
אבער מאכלים וואס זענען אסור נאר צו ווערן אין דעם לאו ,וויל ער
בל תשחית ,וויבאלד די תורה ערלויבט געבן דאס ווייניגסטע וואס עס איז
מדרבנן ,ווי למשל מילכיגע מאכלים, נישט אז מען זאל דאס געבן פאר א גוי
א.ד.ג ,.מעג מען קויפן פאר א גוי וואס מעגליך.
וואס מען קען נישט.
מען קען ,כדי צו געבן פארן גוי.
י.
עס איז א קלער אין די פוסקים צי מען יב.
מעג געבן געלט פאר די גוי'שע משרת,
שאלה :מעג מען געבן
אז מען זאל זיך אליין קויפן א מאכל שאלה :מעג מען קויפן עפעס צו עסן פאר די
וואס איז אסור מן התורה ,דעריבער זאל נבילות וטריפות ,כדי צו גוי'שע משרתת ,אינמיטן
מען לכתחלה מחמיר זיין ,און במקום געבן פאר א גוי וואס מען די ארבעט ,אדער נאכן
הצורך קען מען מקיל זיין (בשו"ת מהר"ם שיק
קען אים גוט? ארבעטן?
(סימן קל"ז) כתב להחמיר לכתחלה).
תשובה :כאטש מען מעג געבן א תשובה :מען מעג געבן פאר די
יג. מתנה פאר א גוי וואס מען קען ,ווייל גוי'שע משרתת עפעס צו עסן ,אדער צו
עס קען ארויס קומען א טובה פארן טרינקען ,און דאס ווערט גערעכנט ווי א
שאלה :מעג מען געבן איד ,פונדעסטוועגן טאר מען נישט קויפן מתנה וואס מען מעג געבן פאר א גוי
פאר א גוי א שטיקל מצה, נבילות און טריפות און דאס געבן פארן וואס מען קען.
וואס איז געבאקן געווארן גוי.
פאר פסח? ווייל ,די הלכה איז אז איד טאר נישט
באמערקונג
מען זאל זיי נישט געבן א שטיקל
האנדלען מיט מאכלים וואס זענען נבילה
תשובה :דער טורי זהב שרייבט אז ברויט וואס מען האט געמאכט דערויף
אדער טריפה ,אלץ חשש אז מען וועט
צוליב די חשיבות פון די מצות ,זאל די ברכה המוציא ,וועגן די כבוד פון די
קומען עסן דערפון ,אדער אלץ חשש
מען נישט געבן פאר א גוי פון די "מצות ברכה (שו"ע הרב סימן קס"ז סעיף כ"ב).
אז מענטשן וועלן זאגן אז וויבאלד ער
מצוה" וואס מען האט געבאקן פאר די האנדלט דערמיט מסתמא עסט ער אויך אין ספר חסידים שטייט ,אז אויב מען
סדר (טו"ז סוף סימן קס"ז) ,לא מיבעיא פון
פון דעם ,און דער רמ"א לייגט צו ,אז אין האט געמאכט א ברכה אויף א גלעזל
די מצה וואס איז איבערגעבליבן נאכן
כלל פון דעם איסור איז אז מען טאר וואסער ,און עס איז איבערגעבליבן ,זאל
סדר ,נאר אפילו מען האט דאס נאר
נישט קויפן א מאכל וואס איז אסור כדי מען דאס נישט געבן פאר א גוי וועגן די
המשך בעמוד וכ צו געבן פאר א גוי. כבוד פון די ברכה.
אי תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
נועם העבודה
דער שבת
מיר האבן גערעדט פאריגע וואך אז די עבודה פון שבת איז ,אז
מען גייט ארויף פון דרגא צו דרגא.
וועלן מיר בס"ד אנהייבן מיט די נקודה וואס שטייט אין טור (סימן
רצ"ב) ,אז ס'איז דא דריי תפילות היום פון שבת .נישט אזוי ווי יום
ברענגט
א מענטש
טוב ,וואס ביי יעדע תפילה זאגט מען די זעלבע אתה בחרתנו מכל
העמים ,שבת איז דא א עקסטערע תפילה פאר יעדע סדר התפילה.
נאנט צום
(אויסער די תפלה פון מוסף וואס איז אזוי ווי יעדע יום טוב ,מתוקן אויף די קרבן מוסף פון שבת).
פרייטאג צונאכטס זאגט מען אתה קדשת את יום השביעי לשמך,
אייבערשטן
שבת צופרי זאגט מען ישמח משה במתנת חלקו ,און ביי מנחה אתה
אחד ושמך אחד.
דער טור איז מסביר אז די שבת איז צוטיילט אין דריי ענינים.
ס'איז דא די שבת וואס איז געווען בשעת מעשה בראשית ,בשעת
דער באשעפער האט באשאפן די וועלט ,ווי עס שטייט אין פרשת
יתרו די טעם כי ששת ימים עשה ה' את השמים ואת הארץ ,ס'איז
א זאך בעצם וואס אלע גוים זענען אין די וועלט ,אלע גוים וואלטן
געקענט מצד זה האלטן דעם שבת.
אותיות מחכימות:
אבער דער רבוש"ע האט גענומען דעם שבת און געגעבן נאר
פאר כלל ישראל ,וויבאלד ער האט זיי געגעבן די תורה ,איז דאס די
צווייטע חלק ,די שבת ווייזט אויך אויף דעם אז דער רבוש"ע האט
כ"ב שבט הבעל"ט יהיה יומא דהילולא של
הרה"ק מ'קאצק זי"ע .פעם שאלו רבו הרה"ק ביום
הר"ר בונם מפרשיסחא זי"ע ,באיזה בחינה הוא מעורר את
געגעבן די תורה און די מצוה פון שבת ,דוקא פאר כלל ישראל.
עצמו לעבודת הבורא בזמן ירידה ,ענה לו הרה"ק מקאצק ,על
דאס איז מרומז אין דעם אז בשבת ניתנה תורה ,דער אייבערשטער
ידי התבוננות בפסוק (ישעי' מ' כ"ו) שאו מרום עיניכם וראו
האט געגעבן די תורה שבת .דאס זאגן מיר שבת צופרי ולא נתתו ה' מי ברא אלה ,אמר לו הר"ר בונם כי טוב יותר להתעורר על ידי
אלקינו לגויי הארצות ולא הנחלתו מלכינו לעובדי פסילים. התבוננות ביציאת מצרים.
און די דריטע חלק פון שבת ,איז די שבת פון לעתיד לבוא וואס
וועט זיין יום שכולו שבת.
הדברים מה דניחא ליה יותר להר"ר
בונם להתעורר על ידי התבוננות והסבר
ביציאת מצרים ,כי הן אמת כי התבוננות בפסוק שאו מרום
דאס מיינט אז ס'איז דא דריי דרגות אינעם שבת .די שבת ווייזט
עיניכם ,היינו בגדלות הבורא ,עצה גדולה היא להתרומם על
א זכר צו די ערשטע שבת אז דער רבש"ע האט באשאפן די וועלט,
ידה לעבוד את המלך רם ונשא ,אך לאו כל אדם זוכה להתרומם
דער רבש"ע האט גערוהט ,מיט דעם איז מען זיך מדמה צום
על ידי התבוננות זו ,מה שאין כן ההתבוננות ביציאת מצרים,
אייבערשטן ,דער רבוש"ע האט גערוהט שבת ,און אונז רוען אויך הוא עצה השוה לכל נפש ,כי על ידי שיחשוב האדם שבני ישראל
שבת .דאס זאגט מען ליל שב"ק אתה קדשת את יום השביעי לשמך. כבר היו שקועים במ"ט שערי טומאה ,בדיוטא התחתונה,
די צווייטע דרגא איז וואס דער רבוש"ע האט דערהויבן כלל ומשם הוציאם הקב"ה מעבדות לחירות ומאפילה לאור גדול,
ישראל ,דאס איז די שבת פון מתן תורה ,וואס דעמאלטס איז די על ידי זה יתרומם האדם אף אם יהיה ח"ו במצב שפל ביותר ,כי
וועלט צוגעקומען צום ריכטיגן תכלית ,די גאנצע תכלית פון די בריאה
על ידי התבוננות זו יתחזק ,שאף אותו יוציא הקב"ה משפלותו,
ויאיר לו בנועם זיו במהרה.
איז דאך אז מען גייט מקבל זיין די תורה ,דאס איז נאר פאר כלל
(עבודת עבודה שיח"ק ח"א עמ' קט"ו)
ישראל ,ומצד זה זאגט מען טאקע שבת אינדערפרי ביים דאווענען,
ישמח משה במתנת חלקו ,משה רבינו האט זיך געפריידט מיט די
תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש בי
נמסר על ידי הרב הגאון ר' יואל גאנדל שליט"א
ר"מ בישיבתינו הק' תורת משולם פייש ניו יארק -במיוחד לבחורי אנ"ש חברי חבורות עבודת עבודה
געעפנט אלע הימלען און די אידן זענען געשטאנען ביי מתן תורה הייליגע תורה ,בעמדו לפניך על הר סיני ,ושני לוחות אבנים בידו.
און געזען דעם אייבערשטן אליינס ,און דעמאלטס האבן זיי געזען
און נאכדעם שבת ביי מנחה איז די זכר וואס די שבת וועט זיין
קלאר אין עוד מלבדו.
לעתיד ,ס'וועט זיין יום שכולו שבת ,וואס דעמאלטס וועט שוין בכלל
און די התבוננות וואס א איד חזר'ט זיך יציאת מצרים און מתן נישט זיין קיין גוים ,ס'וועט טאקע זיין אתה אחד ושמך אחד מי
תורה ,דאס איז סאך נענטער צו משיג זיין דעם אייבערשטן ,ס'האט כעמך ישראל גוי אחד בארץ.
נישט די אלע פראבלעמען פון התבוננות אין די טבע .וואס אוודאי א זעט מען פון דעם טור די נקודה וואס אונז רעדן ,אז דער שבת
איד דארף האבן ביידע ,מען דארף זיך כסדר מתבונן זיין סיי אין די גייט בהדרגה ,מען איז מוסיף והולך פון אנפאנג שבת ביז סוף שבת.
בריאה און סיי אין יציאת מצרים און מתן תורה ,אזוי וועט מען עס די התחלה פון שבת האבן מיר גערעדט איז זכר ליציאת מצרים און
קיינמאל נישט פארגעסן. זכר למעשה בראשית ,דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט,
איז כאטשיג בפשטות איז שבת א זכר צו בריאת העולם" ,כי ששת און צופרי ווערט מען א העכערע דרגא ,די ענין פון קבלת התורה,
ימים עשה ה' את השמים ואת הארץ" ,אבער די תורה זאגט אין פ' וואס דאס איז די חלק וואס איז געגאנגען פאר כלל ישראל .און
ואתחנן אויך די אנדערע טעם" ,וזכרת כי עבד היית בארץ מצרים", באמת איז טאקע גע'פסק'נט אין שולחן ערוך אז כבוד שבת איז מען
ווייל שבת איז טאקע געגעבן געווארן דוקא פאר אידן ,נישט פאר די מער מחויב בייטאג ווי ביינאכט ,קען מען דאס פארשטיין מיט דעם,
אומות העולם ,און שבת חזר'ט איבער יציאת מצרים אויך ,און טאקע ווייל שבת צופרי איז מען שוין אין א העכערע מדריגה.
בשבת ניתנה תורה ,דאס דערמאנט די ענין פון קבלת התורה אין
שבת אזוי ווי מיר האבן פריער געזעהן. *
און אזוי שטייט טאקע אין דרך פיקודיך ,אז וויבאלד מצוות צריכות לאמיר פרובירן אריינצוגיין אביסל מער .דער אייבערשטער האט
כוונה ,און ווי די שיטת הב"ח און נאך אחרונים ,אז דארט וואו די אונז געגעבן אין די וועלט צוויי מהלכים ווי אזוי מען זאל ווערן נאנט
תורה זאגט די טעם ,מוז מען אינזין האבן דעם טעם אויך .זאגט צום אייבערשטן ,אז מען זאל קענען משיג זיין דעם אייבערשטן.
דער דרך פיקודיך אז א מענטש איז מחויב גלייך ווען ס'קומט שבת, די ערשטע איז די בריאת העולם ,ווי א מענטש זעט ,ער איז זיך
תיכף ביי הכנסת שבת זאל מען זיך מקבל שבת זיין ,און טראכטן אז מתבונן אין די בריאה ,ווי מען זאגט טאקע מזמור שיר ליום השבת...
וועגן דעם גיי איך רוען ,ווייל דער אייבערשטער הייסט .און ווי מען כי שמחתנו ה' בפעליך ,במעשה ידיך ארנן ,מה גדלו מעשיך ה' מאוד
זאגט טאקע ביי די זמירות "בו אשבות כאשר צויתני לשרתיך" ,איך עמקו מחשבותיך .דאס איז טאקע די שיר פון שבת אז מען איז זיך
גיי רוען ווייל דער אייבערשטער הייסט ,און מען זאל זיך מתבונן זיין מתבונן אין די בריאה .און די חינוך זאגט אז פאר דעם האט אונז
אויך אין ביידע טעמים ,סיי די טעם פון זכרון למעשה בראשית ,מען דער אייבערשטער געגעבן א שבת ,כדי מען זאל אריינטראכטן אין
זאל זיך מתבונן זיין אז דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט, חידוש העולם.
יש מאין ,און זיך מחזק זיין די אמונה דורך די חלק פון די בריאה ,און
אבער למעשה זעט מען אסאך גוים וואס זיי לערנען און שטודירן
אויך זכר ליציאת מצרים ,אונז זעמיר געווען קנעכט פאר פרעה און
דורך די בריאה און די טבע העולם ,און זיי ווערן נישט די גרויסע
דער אייבערשטער האט אונז ארויסגענומען פון דארטן און פון דעם
מאמינים .איז פשט אז דאס איז א שווערע וועג ,ווייל למעשה איז די
זעמיר אונז געווארן עבדי ה'.
וועלט נישט בשלימות ,איבערהויפט נאך די קלקולים פון די חטאים
* פון אדם הראשון ,פון דור המבול ,פון דור הפלגה ,איז שווער דורך
התבוננות אין די בריאה צוצוקומען צום אייבערשטן.
וויאזוי איז שבת א זכר ליציאת מצרים? דער רמב"ן לערנט פשט, האט דער אייבערשטער געגעבן פאר כלל ישראל א נענטערע
אז דורכדעם וואס דער אייבערשטער האט אונז ארויסגענומען פון וועג ,דאס איז דער וועג פון יציאת מצרים ,וואס דער אייבערשטער
מצרים ,ער האט אונז געוויזן מופתים ,די ניסים ,דאס ווייסט אונז האט אונז געוויזן ניסים שלא כדרך הטבע ,ס'איז געווען א אור מקיף,
אז ס'איז דא א באשעפער אויף די וועלט ,פון דעם זע מיר אונז אז וואס דאס איז נאכנישט דער עיקר ,דער עיקר איז ,ווי דער רמב"ן
המשך בעמוד וט זאגט ,ביי מתן תורה ,ווען ס'געווען אתה הראית לדעת ,ער האט
גי תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
באור הילולא
תולדות וסיפורים מצדיקים שיודה"ל
חל בשבוע הבעל"ט
דאס בעסער ווי הרה"ק "אהבת שלום" מקאסוב זי"ע
דיר קומענדיגע וואך מיטוואך -י"ז חשון געפאלט אויס די יומא
דהילולא קדישא פונעם הייליגן צדיק רבי מנחם מענדל מ'קאסוב,
איינע פון די גרויסע מתנגדים פונעם רבי מנחם מענדל בן רבי יעקב קאפל חסיד זי"ע.
הייליגן אהבת שלום פון קאסוב ,איז אמאל
אריינגעגאנגען צו אים ,אז ער האלט
בעפארן חתונה מאכן א קינד ,און ער האט
סטרעטענער זי"ע ביים הייליגן רבי ארון ואלה תולדותיו
לייב מפרעמישלאן זי"ע .נאכן באזוך ווען
נישט קיין געלט פאר די הוצאות החתונה, ביידע האבן שוין געהאט אוועקגעגאנגען, דער הייליגער רבי מנחם מענדל
הערנדיג דאס האט דער אהבת שלום אים האט זיך רבי ארון לייב אנגערופן צו זיין זוהן מ'קאסוב זי"ע איז געבוירן געווארן אין
באלד געשאנקען בסבר פנים יפות א גרויסע דער הייליגער רבי מאיר'ל מ'פרעמישלאן שטאט קאלאמייא אין יאר תקכ"ח לפ"ק.
סומע געלט. זי"ע'' :דער סטרעטענער וועט ארבעטן דער אהבת שלום איז געווען א תלמיד
ווען איינע פון די משפחה מיטגלידער אויף זיך אנצוקומען צום מדריגה ,אז נאך פונעם הייליגן בעל צמח ה' לצבי ,פונעם
האבן דאס צוגעזעהן ,איז יענער אריין צום זיין פטירה וועט מען אריבער פירן זיין קבר הייליגן רבי משה לייב סאסוב'ער ,פונעם
אהבת שלום ,און גע'טענה'ט" :וויאזוי קען קיין ארץ ישראל''. הייליגן בעל יושר דברי אמת ,און פונעם
דער רבי דאס טוהן ,אלעמאל ווען מ'דארף "און דער אהבת שלום וועט ארבעטן הייליגן דרכי צדק.
געלט אין שטוב זאגט דער רבי אז ס'איז אנצוקומען צום גרעסערן מדריגה ,אז זייענדיג דריי-און-דרייסיג יאר האט
נישטא ,און פאר א מתנגד האט מען יא צו נאך זיין פטירה וועט מען אריבערברענגן מען אים אויפגענומען אלץ רב אין שטאט
געבן"? קדושת ארץ ישראל צו זיין קבר". קאסוב.
האט דער אהבת שלום זיך צושמייכלט, דער אהבת שלום האט מחבר געווען די
און זיך אנגערופן" :דו ביסט נישט דער * ספרים" ,אהבת שלום – רצון מנחם".
ערשטער וואס טעהנ'ט דאס ,און יענער איבער דעם ווערט אויך געברענגט :אז דער אהבת שלום איז געזיצן און
האט דאס נאך בעסער געזאגט ווי דיר". דער הייליגער שינאווער רב זי"ע האט זיך געלערנט ,און האט זיך מתפרנס געווען
יענער האט זיך געוואונדערט וועם דער אמאל אויסגעדריקט" ,אויפ'ן ציון פונעם דורכ'ן טוהן מסחר ,אבער נאר געטוהן לויטן
רבי מיינט ,האט ער געפרעגט "ווער האט אהבת שלום פון קאסוב ,שפירט מען געברויך וויפיל ער האט געדארפט אויף
דאס שוין געפרעגט"? קדושת ארץ ישראל". צו לעבן .נאך וואס זיינע רבי'ס זענען שוין
נסתלק געווארן האט ער אנגעהויבן פירן אן
"דער יצר הרע"! – האט דער רבי באלד
געענטפערט.
בקרב קדושים עדה קדושה.
תתהלל פון זיינע תלמידים ציילן זיך ,הרה"ק רבי
* דער הייליגער חוזה פון לובלין זי"ע האט אליעזר זאב מ'בוטשעטש זי"ע ,און רבי
זיך אמאל אויסגעדריקט אויף אים" :ער איז שמואל מ'שינאווא זי"ע.
מיינע אלע ביינער בבחינת מלך". דער אהבת שלום איז נסתלק געווארן
למען כבוד יתברך אום י"ז חשון אין יאר תקפ"ו ,ומקום מנוחת
דער הייליגער אהבת שלום פלעגט ליידן
* כבודו איז אין שטאט קאסוב.
שרעקליכע רדיפות פון זיינע מתנגדים ,אזוי דער הייליגער רבי ר' בונם מפרשיסחא
שטארק זענען זיי געווען דערקעגן אז זיי זי"ע האט אמאל געזאגט" :מיינע פיס #
האבן אפילו אמאל געוואלט אריינגעבן א פלאקערן צו גיין צו אים".
מסירה קעגן דעם אהבת שלום. קדושת ארץ
איינמאל האט הגאון רבי משולם נתן # ישראל
מ'בארדיטשוב זי"ע – פון די נאנטע מקורבים
ביים אהבת שלום – אים געפרעגט ,אויב עס
דער יצר הרע זאגט דער אהבת שלום איז אמאל געווען ביי
א באזוך מיט זיין שוואגער דער הייליגער
תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש די
געשיקט רופן דעם פאכמאן ,און געפרעגט אז דער עטרת צבי'ס זייגער'ל האט זיך שטערט אים די רדיפות וואס מען ברענגט
וועמענס זייגער'ל דאס איז .אין אנהויב צעבראכן ,און דער גבאי האט דאס געטראגן אים .האט דער אהבת שלום זיך אנגערופן:
האט זיך דער פאכמאכן דערשראקן ,און זיך פאר א פאכמאן דאס צו פאררעכטן. "אויב וואלט איך געהאט איין גאנצער ביין
אנגעהויבן אנטשולדיגן אז ער האט נישט וואס כ'האב נישט צעבראכן פאר עבודת ה',
פרייטאג האט זיך דער פאכמאן דערזעהן
באוויזן נאכצויאגן די ארבעט פון פאררעכטן וואלט איך מורא געהאט פון זיי ,אבער היות
אז ער האט נישט אנגעיאגט צו פאררעכטן
דעם זייגער'ל פאר'ן רבי'ן ,דעריבער האב מיינע אלע ביינער האב איך שוין צעבראכן
דעם זייגער פונעם עטרת צבי ,און האט
איך געבעטן ערלויבעניש פונעם רב פון פארן כבוד פונעם רבונו של עולם ,האב איך
נישט געוויסט וואס צו טוהן ,וויסענדיג
שטאט צו פארבארגן פאר'ן רבי'ן זיינס א נישט קיין שום מורא פון זיי".
אז דער עטרת צבי וויל דאס נישט סתם
זייגער וועלכע איז געליגן ביי מיר.
דער עטרת צבי האט תיכף געשיקט רופן
צו זעהן וויפיל אזייגער עס איז ,נאר אויף
עפעס העכער'ס אינגאנצן.
*
רבי גרשון ,דער רב פון שטאט ,און האט
אים געפרעגט פון וואו ער פארמאגט דעם
דער פאכמאן האט באשלאסן אז היות דאס זייגער'ל
זייגער'ל ,האט ער געענטפערט "איך האב
ער האט ביי זיך אין געשעפט נאך א זייגער, פונעם אהבת שלום
וואס באלאנגט פארן רב פון שטאט ,הגה"ק
עס בירושה פון מיין שווער דער היייליגער דער הייליגער עטרת צבי זי"ע פלעגט
ר' גרשון זי"ע אבדק"ק קאלאמייא ,זייענדיג
אהבת שלום פון קאסוב". דאווענען מנחה ערב שב"ק אין די פריע
דאן שטאט-רב אין ראזלא ,אן איידעם נאכמיטאג שעה'ן ,און זיין שמונה עשרה
האט זיך דער עטרת צבי אנגערופן: פונעם אהבת שלום פון קאסוב ,וועט ער האט גענומען צוויי צו דריי שעה ,און אסאך
"יעצט איז מיר שוין אלעס פארענטפערט, אים פרעגן צו ער קען אויף דעם שבת געבן מאל לענגער.
איך האב געקוקט אויף דעם זייגער ,און איך זיין זייגער פארן עטרת צבי זי"ע ,און דער רב
האב געזעהן אז עס איז פיל מיט הייליגער דער עטרת צבי זי"ע פלעגט האבן
האט דערצו מסכים.
כוונות און יחודים ,און דאס איז נישט מיין פארנט פון זיך זיין ספעציעלן זייגער'ל,
זייגער'ל ,יעצט אז איר זאגט מיר אז עס איז יענע וואך ביי מנחה ערב שבת ,האט דער און ער פלעגט כסדר טאפן דעם זייגער'ל,
דער זייגער פון אייער שווער ,איז שוין אלעס עטרת צבי געקוקט פיל מער אויפ'ן זייגער'ל און קוקן דערויף אינמיטן דאווענען ,ווי
פארשטענדליך". ווי א געווענדליכע וואך ,און ווי עס האט פארשטענדליך האט דער עטרת צבי זי"ע
אויסגעקוקט האט דער עטרת צבי געהאט געהאט דערמיט הויעכע כוונות.
זכותו יגן עלינו ועל גרויס חביבות צו דעם זייגער'ל. איינמאל איז דער עטרת צבי געווען אין
כל ישראל נאכן דאווענען האט דער עטרת צבי שטאט ראזלא ,און עס האט זיך געמאכט
פאר'ן אייבערשטן ,אונז זעמיר עובדי ה'. המשך מעמוד גי
דער מענטש איז מחויב זיך מתבונן צו זיין .פרייטאג צונאכטס דער באשעפער האט באשאפן די וועלט .דאס מיינט אז שבת
איז מער אויף די חלק פון מעשה בראשית ,נאך די קלענערע איז טאקע דער עיקר ווייל דער אייבערשטער האט גערוהט
דרגא ,משא"כ שבת צופרי דאס איז שוין די דרגא פון זכר ליציאת ביי בריאת הועלם ,אבער די וועג וויאזוי אונז ווייסן אז דער
מצרים ,די זכר פון מתן תורה .אז ס'קומט שלש סעודות איז אייבערשטער האט גערוהט ,דאס איז דורך יציאת מצרים ,וואס
נאך העכער ,די ענין פון אתה אחד ושמך אחד ,וואס שבת איז אונז האבן מקבל געווען די מסורה פון אונזערע עלטערן וואס
דאך אויך א הכנה צו לעתיד לבוא ווען ס'וועט זיין די יום שכולו זענען ארויס פון מצרים ,און געשטאנען ביי די בארג סיני ,פון
שבת ,ווי די גמרא זאגט ,אויף דעם זאגט מען דעם שירת היום דעם ווייס מיר אונז אז דער באשעפער האט באשאפן די וועלט.
פון מזמור שיר ליום השבת מזמור שיר לעתיד לבוא ,ליום שכולו די לשון וואס דער רמב"ן זאגט איז אז "יציאת מצרים איז א זכר
שבת ומנוחה לחיי העולמים ,כדי צו געדענקן אז ס'גייט קומען פאר שבת" ,דורך יציאת מצרים זעט מען דעם שבת.
די יום שכולו שבת. דער ב"ח זאגט אז אידן אין מצרים האבן געארבעט מיט ל"ט
און אז די מענטש לעבט מיט די התבוננות ,און ער גייט אזוי מלאכות עבודת פרך ,די א"ת ב"ש פון "פרך" (וג"ל) איז גימטריא
מיט מדרגא לדרגא ,קען ער ריכטיגער זוכה זיין אז די שבת זאל ל"ט ,וואס דאס איז א זכר צו דעם אז דער אייבערשטער האט
משפיע זיין אויף אים ,און אזוי וועט עס משפיע זיין פאר די געזאגט אז שבת וועט מען נישט טון קיין מלאכות.
גאנצע וואך ,און אזוי וועט די קומענדיגע שבת זיין נאך העכער, במילא איז דאס ווען מען רוהט שבת א זכר צו דעם אז אונז
און נאכדעם וועט ער זוכה צו די ריכטיגע קירבות ה'. דארפן שוין נישט ארבעטן פאר פרעה ,אונז דארפן נאר ארבעטן
וט תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
באור השיחות
ליקוט בקצרה מגדולת הצדיקים אשר יומדה"ל חל בימים האלו
מתוך ספרי הקדושים עבודת עבודה שיחות קודש ג"כ
געפרעגט פארוואס ער האט זיך דארט אזוי י"ז חשון ט"ו חשון
לאנג אויפגעהאלטן ,האט ער געזאגט אז
עס איז אים געווען שווער אוועקצוגיין פון הרה"ק ר' מנחם הרה"ק ר' צבי הירש
דארט ,ווייל ער האט מרגיש געווען אוירא מענדיל מקאסוב מטשארטקוב
דארץ ישראל .האט אים איינער פארציילט בן הרה"ק ר' יעקב ב"ר מאיר זי"ע
די מעשה פון ר' ארון לייב פון פרעמישלאן, קאפיל -בעל
אז ער האט געזאגט אז אויפן די ציון פונעם
אהבת שלום גייט רוען אוירא דארץ ישראל,
אהבת שלום גודל מדריגתו
און דער שינאווער רב האט זיך זייער ער איז געווען אן איש קדוש מאוד .דער
געפריידט מיט דעם אז ער האט דאס זוכה גיסו טאטע פון די צוויי הייליגע ברידער הרה"ק
געווען צו מרגיש זיין (שיח"ק ח"ב כ"ו).
הרה"ק ר' אורי מסטרעליסק איז געווען ר' שמעלקא פון ניקלשבורג און הרה"ק ר'
# א שוואגער פונעם אהבת שלום ,וויבאלד ער
איז געווען אן איידעם ביי זיין טאטן ר' יעקב
פינחס פון פראנקפורט דער בעל הפלאה.
כ' חשון
קאפיל חסיד. *
דער אהבת שלום האט אמאל געזאגט
הרה"ק ר' שלום פאר זיין שוואגער ר' אורי מסטרעליסק: מלאכי השלום
מקאמינקא ב"ר איך בין דיך נישט מקנא נאר מיט איין זאך,
יעקב יוסף -בעל
אמאל איז ער אנגעקומען צו די שטאט
דאס אז דו האסט אזא תלמיד ווי דער
לעמבערג ,און ער איז געבליבן דארט אויף
אוהב שלום סטרעטינער הרה"ק ר' יהודה צבי ,וואס זיי
זענען געווען גאר שטארק מקושר ,און דער
שבת .דער שמש האט צוטיילט אלע געסט
תלמיד האט נישט מסיח דעת געווען פון זיין וואו זיי זאלן עסן די סעודות ,און ר' צבי
בצל רבו רבי'ן ,און זיין רבי דער סטרעליסקער האט הירש האט מען געשיקט עסן ביים רב הגאון
נישט מסיח דעת געווען פון זיין תלמיד הגדול ר' חיים כהן ראפאפורט ז"ל .דער רב
הרה"ק בעל דברי חיים מצאנז זי"ע האט געהאט א קפידא אז אלע געסט וואס
פלעגט פארן קיין ראפשיץ צום הייליגן (שיח"ק ח"א כ"ט).
האבן געגעסן ביי אים האבן געמוזט קומען
ראפשיצער רב צוזאמען מיט ר' שלום
מקאמינקא ,און ווען דער ראפשיצער רב איז * צייטליך ,און דארט זיין פון ווען מען הייבט
אן זינגען זמירות ,און ער פלעגט אנשרייען
נסתלק געווארן האט ר' שלום מקאמינקא
אנגעהויבן פארן קיין בעלזא צום הייליגן אוירא דארץ ישראל אויב איז מען געקומען שפעט .אלע אורחים
שר שלום ,און מקבל מרות געווען פון אים. האבן שוין געוואוסט אז אויב עסט מען ביים
אמאל זענען די צוויי שוואגער'ס דער
רב דארף מען קומען גענוג פרי ,אבער ר' צבי
איינמאל ווען ר' שלום איז געפארן קיין אהבת שלום מיטן שרף פון סטרעליסק
הירש איז אנגעקומען צום רב אינדערהיים
בעלזא צו זיין רבי ,איז ער דארט זייער נישט געפארן צוזאמען צו הרה"ק ר' ארון לייב פון
גאר שפעט ,און צו אלעמענ'ס וואונדער איז
געזונט געווארן און ער איז אריינגעפאלן פרעמישלאן ,און ר' מאיר'ל פרעמישלאנער
איז נאך דאן געווען א קינד ,ווען די צוויי דער רב געבליבן שטיל און אים גארנישט
אין בעט פון גרויס שוואכקייט און ער
צדיקים האבן זיך געזעגנט האט ר' מאיר'ל געזאגט ,נאר פארקערט ער האט אים
האט נישט געקענט קומען אין שוהל .האט
זיי גאר שטארק נאכגעקוקט ,און ר' ארון זייער מכבד געווען .נאכ'ן סעודה האבן די
דער שר שלום באפוילן אז מען זאל אים
לייב האט זיך אנגערופן צו זיין זון ר' מאיר'ל תלמידים געפרעגט דעם רב פארוואס ער
אריינברענגען אין שוהל צוזאמען מיט'ן בעט,
אז דער גרויסער [וואס דאס איז דער האט אים נישט פארגעהאלטן פאר'ן קומען
און אזוי איז ער געליגן קראנקערהייט אין
בית המדרש .ווען עס איז געקומען צו קריאת סטרעליסקער וואס ער איז געווען הויעך] שפעט ,האט דער רב ר' חיים געענטפערט:
התורה האט דער שר שלום אויסגערופן וועלן די מלאכים אים פירן נאך זיין פטירה ווען ר' צבי הירש איז אריינגעקומען אין
יעמוד מורינו רבי שלום וכו' ,ווי נאר דער שר קיין ארץ ישראל ,און די קלענערע וועט הויז ,האב איך געזען ווי פיל מיט מלאכים
שלום האט דאס ארויסגעזאגט האט ר' שלום רוען אויף זיין קבר אוירא דארץ ישראל. קומען מיט אים צו באגלייטן ,וועגן דעם
קאמינקער צוריק באקומען זיינע כוחות ,און ווען הרה"ק דער דברי יחזקאל משינאווא בין איך געבליבן שטיל און איך האב אים
ער האט זיך אויפגעשטעלט און ארויף אויפן זי"ע האט זיך משתטח געווען אויפן ציון גארנישט געקענט זאגן (שיח"ק ח"ג שי"ג).
בימה עולה צו זיין ,און האט שוין מער נישט פונעם אהבת שלום איז ער געבליבן דארט
געדארפט דעם בעט (שיח"ק ח"ב כ"ז). פאר גאר א לאנגע צייט ,ווען מען האט אים #
תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש זט
מאמר כ״ג
המשך סימן ה'
טהרת הטבילה
במקוה
להערות והוספות נא להתקשר מנהגי והליכות כ"ק מרן רבינו הקדוש זי"ע
עם מכון "עבודת הלוים"
718.451.8674 Ext. 847
צדיקים מסרו נפשם ע"ז
ב .בנועם שיחו היה רגיל לספר על עבודת הקודש שראה אצל אבותיו הק' נבג"מ כשהלכו למקוה בהשכמה מתוך
מסירות נפש [ד] .וכן על שאר צדיקים שמסרו נפשם על הטבילה .ואמר שכל זה נוגע גם לנו ,כי הצדיקים הללו האירו
בכח עבודתם אור גדול לדורות הבאים [ה] שבכח זה יוכל כל אחד לעבוד את ה' כראוי לפי מדריגתו וערכו ,כי כח
עבודתם וכן כל קדושה שבעולם של יומא דפגרא נשאר רושם הקדושה לעד ולעולם ויכולים להיאחז בזה ה).
מעיינות הלוי
וכו' ,שהקב"ה שואל בקול ומרעיש העולם על המים ,שמקילין בני אדם בטבילה ה) בספר תפארת שלמה (על ל"ג בעומר) כתב וז"ל ,מחסדו הגדול וטובת בני ישראל
במקוה ,והיא יותר טוב מתענית שמחליש גופו ,אדרבה הטבילה במקוה היא טוב כי הכל לפי הדור ולפי גודל צדקתו של הצדיק יסוד עולם אשר בכוחו הגדול
מאוד לבריאת הגוף ,ויסכר פי דוברי שקר המלעיגים על זה וכו'. יכול להגן על הדור ,ולא לדורו בלבד הוא המשפיע להגן עליהם בתפלותיו
בני אהובי וחביבי לא תכוין לזה להנאת גופך ולבריאותך רק שתבא עי"ז הזכים והצלולים רק צדקותו עומדת לעד ולדור דורים ,ע"כ.
לטהרת הנפש ,כי זה העיקר החיים שלנו בעוה"ז ,ויאריכו ימיך ושנותיך וכדאי לציין דברים חוצבים להבות אש מדברי הרה"ק מבאלחוב במכתבו מה'
כמבואר בגמ' (ברכות כב ,א) אמר רבי ינאי שמעתי שמקילין בה ,בתשעה קבין, אב תרל"ג שנדפס בספר אברךבקונטרס מאיר לעולם עמ' סג ,א) מש"כ בענין
ושמעתי שמחמירין בה ,בארבעים סאה ,בפירוש רש"י (ד"ה שמקילין ,וד"ה שמחמירין), טבילה במקוה ,וז"ל ,והנני להשיבך על מכתבך הראשון בקיצור גדול על עניני
וכל המחמיר בה מאריכין לו ימיו ושנותיו ,ומי יהיה שוטה כזה שלא לשמוע טהרת הגוף והנפש במקוה ארבעים סאה ,ובשורה טובה היא לי אשר תתחזק
דברי חכמים לטבול בארבעים סאה ,ועי"ז יפסיד אריכת ימים ושנים טובים, עצמך ולא תבטל יום אחד מטבילה במקוה ,ואז ייטב לך והארכת ימים ושנים
בארות הלוי
ליל ומשמש באפילה ,ולא רצה להדליק נר, אצלו עבודה גדולה ונוראה ,כי בור הטבילה [ד] ראיתי אצל זקיני הק' זי"ע ,שבעשר שנותיו
ובטבילותיו אז פעל הרבה ישועות ,כי הרגיש היה עמוק מאוד ,והיה פחד לרדת שמה ,מלבד האחרונות ,כמעט לא השמיע ברבים דברי תורה
וידע מראש מי יגיע אליו באותו יום ,ומסר נפשו מה שהמים היו קרים מאוד ,והלך לשם בחושך והדרכה ,אבל עבודתו הקדושה היתה מעוררת
לפעול להם ישועה כבר אז וכו'. ואפילה ,ולא רצה להדליק נר ,כי היה לו בזה ענין את לב האדם להתקרב לה' ,כמו שראינו כיצד
ואחר הטבילה במקוה שב לביתו וישב בחדר עמוק ,ואי אפשר לי לפרש כל הענין מה שאני עבד את ה' במסירות נפש כל רגע ורגע מימי
הספרים שלו ,והתחיל לעסוק בתורה בחיות רב יודע בענין הטבילות במקוה באותה שעה. חייו ,ומה נורא היה סדר עבודתו הקדושה בקומו
ובמוחין גדולים ולמד באש להבה ,אבל לא בקול בחצות הלילה ,שכאשר הלך לטבול במקוה ,לא
כאשר השכים זקיני בחצות הלילה בתחילה
גדול אלא בצעקה בלחש ,רק בתוך החדר שמעו נטל נר בידו להאיר ,כדי שלא ידעו ולא יראו את
הלך לטבול במעיין שהיה בחצירו ,החצר היה
אותו (שיח"ק ח"ג עמ' קב). עבודתו הק' ,וירד לטבול במעיין שהיה עמוק
שטח גדול ,מאחורי החצר היה נטוע גן אילנות
מאוד ,אשר גם ביום היו מפחדים לרדת שמה,
[ה] הבעש"ט הק' בעצמו קפץ פעם מראש של פירות טובים ,ומחוץ לגן בתחתית ההר,
בפרט בחושך באישון ליל ,והוא ירד וטבל שם
הר גדול לתוך נהר כדי לטבול ,כי תמיד מסר עמד בנין המקוה ,שלשם ירד זקיני הק' בחצות
במסירות נפש ,לאחר מכן חזר לביתו ולמד כל
נפשו על הטבילה ,ובימי החורף היה שובר הלילה ,והיו צריכים לרדת הרבה מדרגות להגיע
הלילה בקדושה ובטהרה עד אור הבוקר.
בכל יום את הקרח שעל מי הנהר ,וטבל במים אל הבנין ,ובתוך הבנין ג"כ היו צריכים לרדת עוד
קרים .וידוע שפעם אחת בא נכרי אחד ,והדליק הרבה מדרגות כדי להגיע לחדר המקוה ,ואל כך היה עושה כל לילה ולילה חק ולא יעבור ,ולא
תבן כדי לחמם את השטח שלפני המים ,כדי בור הטבילה הוצרכו לרדת עוד הרבה מדרגות, היה דבר שיבטלנו מסדר עבודתו בלילה ,יהיה
שהבעש"ט הק' יוכל להתחמם כשיעלה מהמים, וכל המדרגות היו שבורות והיו בנויים מכמה מה שיהיה .מי שראה זאת לא היה צריך לימוד
כשעלה הבעש"ט הק' מטבילותיו וראה את חתיכות ,וכדי לרדת היו צריכים לאחוז בקירות יותר טוב מזה ,כי מזה כבר ראו מהו עבודת ה'
מעשה הנכרי ,אמר לו שאל ממני ואתנה לך שלא ליפול ,והיה פחד גדול לרדת ולטבול שמה, מתוך אמת ומתוך מסירות נפש (דבר"ק ח"ב עמ' רצב).
אחת משלש ברכות ,או שתהיה תמיד בבריאות מימיכם לא ראיתם כזה מקוה עמוק ,ובנוסף אל אותם ימים אני מתגעגע ,כאשר ראיתי בהם
שלימה ,או שלעולם לא תחסר לך פרנסה ,או לזה היו המים מאוד קרים ,כי לא חיממו אותם את עבודתו בקודש של זקיני הק' בקומו בחצות,
שתתברך בבנים ,ביקש הנכרי שיברכו בשלשתן, כי אם פעם בשבוע ,והוא הלך לשם באישון והלך לטבול במעיין ,שהטבילה במעיין היתה
זי תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
גם לבחורים צעירים
ג .גם לבחורים צעירים [ו] דרש שיטבלו במקוה כל יום.
מעיינות הלוי
זו תמיד ויועיל לכל הטומאות ,וגם לטומאת העבירות ,ויבא לידי טהרה דהיינו וזה הענין מדבר רק מתקנת עזרא וכל טומאת קרי.
טהרת הלב ,כמו שכתוב (תהלים נא ,יב) ל'ב ט'הור ב'רא לי אלקים ,ר"ת טבל, ומכל שכן מי שטובל עצמו אפילו שהוא טהור ,משיג טהרת הנפש והנשמה,
ומטהרת הלב נמשך טהרת המחשבה שהוא במח שיהיה לו מחשבה טהורה ומוסיף קדושה וטהרה ,וראיה מכהן גדול שטבל כמה וכמה פעמים ,האין די
וכו' ,ואח"כ נמשך טהרת כל הגוף וכו'. לו בטבילה אחת ,אלא להוסיף קדושה וטהרה ע"י כל טבילה וטבילה במקוה.
ושמעתי מפי קדשו של אדמו"ר מרן שלום רוקח זצוקללה"ה האבד"ק בעלזא ואיתא בספה"ק ובראשם הראשית חכמה והשלה"ק וכו' ,והבן בזה מה שאמרו
זי"ע שתיבת 'בכל נפשך' (דברים ו ,ה) בא"ת ב"ש היא תיבת טובל ,והרמז איך יוכל (יומא פה ,ב) מה מקוה מטהר את הטמאים אף הקב"ה מטהר את ישראל ,דהיינו
לאהוב את השם ב"ה ,בכל נפשך ,רק אם טובל את עצמו במי המקוה ,וזה כוונת טהרת נשמותיהן הדבוקים בשמו יתברך ,נמצא הטובל הוא דבוק בה' ממש
הגמ' (ברכות כב ,א) כל המחמיר בה על עצמו מאריכין לו ימיו ושנותיו וכו' ,עכ"ל. לטהר גופו ונפשו ,גופו במים ,ונפשו ברוחניות השם השורה שם וכו'.
וראה המשך דבריו להלן (הערה ז והערה יא). ועתה לא באתי רק להודיע גודל מעלת המקוה ,אשרי מי שמרגיל עצמו בטהרה
בארות הלוי
אחת נחלה והיה בסכנת מות ר"ל .התגלה אליו ומה אתם אומרים לסיפורים נוראים כאלה ,האם והבעש"ט הק' הסכים וברכו.
בחלום רבו הרה"ק רבי צבי הירש מרימנוב זי"ע אתם משתוקקים על כל פנים ,להגיע למדריגתם
כבר סיפרתי את העובדא שסיפר הגה"צ מוה"ר
מעולם העליון ,וברכו ברפואה שלימה ,ואמר לו, של אותם צדיקים ,כי בזה שאנו מספרים את
שיבקש שיוליכוהו לטבול במקוה ונתרפא ,עשו מעשי הצדיקים ,מתעוררת בלבנו השתוקקות יחזקאל שרגא וויינבערגער הרב מפאיע זצ"ל,
כן ,ומיד הוטב מצבו ונתרפא (שיח"ק ח"ג עמ' יט). לדרוך בדרך אשר הם הדריכו אותנו ,לעסוק אשר סיפר הרה"ק בעל דברי יחזקאל משינאווא
בתורה כמו שהם עסקו ,ולערוך את סדר התפלה זי"ע ,כי זה היה דרכו של הרה"ק הר"ר שמעלקא
מקום מגוריו של דו"ז הרה"ק רבי יהוסף
מקאסאני זי"ע היה בעיר טלוסט ,היא העיר אשר כמו שהם ערכוהו ,ולברך ברכות הנהנין בכוונה מניקלשבורג למסור נפשו על הטבילה במקוה,
הבעש"ט הק' התגורר בה בשנות נעוריו ,ושם עצומה ,וכן בכל מעשינו נשתדל להתנהג על פי ואם אירע שלא היה מקוה בעיר ,ביקש
הדרך אשר הם הורו לנו (שיח"ק ח"ג עמ' רסד ,שיח"ק שישלשלוהו על ידי חבל אל תוך הבאר ,אשר
התבודד הבעש"ט ביערות ,והרבה שם בטבילות
במקואות ובנהרות .ורבי יהוסף היה רגיל לומר, ח"א עמ' שטז). המים שבו היו עמוקים וקרים מאוד ,וכאשר
כי הוא נולד על ידי המקוה של הבעש"ט הק' כדבר הזה ראו אצל כל הצדיקים ,והרבה צדיקים העלוהו משם ,היה כל גופו רועד מגודל הקור
שבעיר טלוסט שמה (שיח"ק ח"ג עמ' לו). שברו בחורף את הקרח מהנהר ,כדי לטבול והכפור ,אז שמעו איך הוא לוחש לעצמו בזה
הרה"ק רבי אברהם יהושע פריינד מנאסויד במקוה וכו' ,כך היה ממית עצמו על עבודת ה'. הלשון :און דו נבילה דו וואקעלסט זיך נאך .עד
זי"ע היה איש קדוש מאוד וכו' אשר היה מרבה והצדיקים הללו האירו בכח עבודתם אור גדול כדי כך ,השפיל והכניע אות גופו לעבודת הבורא
בטבילה במקואות באופן מופלג מאוד .ושמעתי לדורות הבאים ,שבכח אור זה יוכל כל יהודי ב"ה.
מפי רב חשוב ,אשר שימשו בעת ששבת בשב"ק לעבוד את ה' בדרך העבודה לפי מדריגתו ,כי
כח עבודתם נשאר לעד ולעולם (דבר"ק ח"ב עמ' רצב). וכעובדא זו דעביד הר"ר שמעלקא ששלשל את
בכפר הסמוך ,והלך הרה"ק באותה שבת שבע עצמו אל תוך באר ,עשה פעם גם הרה"ק רבי
פעמים אל הכפר הסמוך ,הלוך ושוב ,כדי לטבול [אין סידור הרב פון הייליגן תניא זי"ע שטייט אהרן ישעי' מהאדאס זצ"ל ,כי פעם בשבת קודש
במקוה ,כל כך התמיד בענין הטבילה (שיח"ק ח"ג נישט נאך די הגדה דער פיוט חסל סידור פסח בבוקר התמוטט הקיר של המקוה שבעיר ולא
עמ' תלב). ווייל ס'איז נישט חסל ,דער יו"ט איז נישט יכלו לטבול שם ,ביקש רבי אהרן ישעי' מגיסו
סיפר לי הגה"צ רבי שלמה זלמן פריעדמאן זצ"ל געענדיגט מ'דארף עס מיטנעמען אויף א גאנץ הרה"צ רבי חיים משולם פייש שפיטצער זצ"ל
אבדק"ק ראחוב (בנו של בעל לקוטי מהרי"ח) ,כי פעם יאהר. שישלשלו אל תוך הבאר על ידי הכלי ששואבים
אחת שבת הרה"ק רבי אברהם יהושע פריינד ווי דער הייליגער מגיד ממעזריטש זי"ע טייטש בו המים ,ואחר כך שלשל הוא את גיסו רבי
מנאסויד זי"ע בעיר מגוריו ,וראה כי כאשר חזר ושמרת את החוקה הזאת למועדה מימים חיים פייש ,כך טבלו שניהם במי הבאר ,אחר כך
הרה"ק מן הטבילה במקוה ,אירע לו איזה ענין ימימה ,מועדה טייטש דאך אין זיין צייט ,נאר התבוננו בני אדם בעומק הבאר ,וראו כי מעשה
שנגע במקום מכוסה ,והלך עוד הפעם למקוה, דאס מיינט אז דאס וואס דו האסט געהיטן דעם זה היה באמת סכנה עצומה ,והם לא הביטו אל
וכך חזר ונשנה הדבר שבע פעמים זו אחר זו, יו"ט אין זיין צייט ,זאל בלייבן ביז די קומענדיגע זה ,כי מסרו נפשם על הטבילה.
שטבל וחזר לטבול במקוה .זה היה צדיק אשר יאר ,דאס טייטש מימים ימימה פון איין יאר צום ואצל הרה"ק רבי פנחס מקאריץ זי"ע הוה
היה דבוק באלהיו בכל רגע ,ושום דבר לא פעל אנדערן ,וועגן די כוונה האט עס דער תניא נישט עובדא ,בהיותו אברך ,שדר בעיר פולנאה,
עליו להטרידו מדביקותו בה' ,ובכל זאת לא רצה אריינגעשטעלט אין סידור ,ער זאגט נישט מ'זאל ושימש שם כמלמד תינוקות ,ובכל לילה כאשר
להקל מזהירותו בעניני קדושה ,אף זיז כל שהוא עס נישט זאגן ,אבער אין סידור איז עס נישט קם לעבודתו ,פתח לו הבלן את המקוה לטבול
(פתגמ"ק ח"א עמ' קסז). אריינגעשטעלט ,צו לערנען אז מ'דארף דאס בו ,פעם אחת לא רצה הבלן לפתוח לו ,כי הטמין
[ו] כל בחור צריך להתנהג לפי סדר קבוע ,בקומו מיטנעמען (שפתי קודש)]. שם את חפציו ,שלשל רבי פנחס את עצמו דרך
בבוקר יקבל על עצמו סדר על כל היום .תחלה הגה"ק רבי אברהם יצחק וויינבערגער זצ"ל בעל הגג אל המקוה ,והגג נשבר ונפל עליו ר"ל ,ואי
יטבול במקוה וכו' ויברך ברכת התורה בכוונה מחבר ספר פני יצחק וכו' הסתופף גם בצלם של אפשר לספר כל מה שאירע עמו ,אבל תמצית
ובשמחה ,ויקרא תיכף קריאת שמע (שיח"ק ח"א צדיקים מתלמידי בעש"ט הק' ,והיה דבוק ביותר הדברים היא שמסר נפשו בעד הטבילה בפועל
עמ' יז). אל הרה"ק רבי צבי הירש מרימנוב זי"ע .פעם ממש.
תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש חי
זכרונות ועובדות מאנשי שלומינו בצל קדשו של רביה"ק זי"ע
געלט -און איך האב עס א גאנצע זמן נישט
אויסגעגעבן ...נאר די געלט וואס אידן געבן
הרה"ג רבי שמשון
מיר ,געב איך ווייטער"... פויגעל שליט"א (ו)
ר"מ בישיבתינו הק' רבות בשנים -ומחשובי תושבי קריתינו הקדושה
מיטגעהאלטן ווער
עס האט געזאגט אבער ביים צווייטן האלב ,ווען מען האט דער הייליגער סדר
תהלים שוין געהאלטן ביים "פסחא והלילא פקע
איגרא" ,האט דער רבי אראפגעלייגט אן
בצל הקודש
מען האט שוין דערמאנט אז איך האב עבודה גדולה ,ביי הלל ,ביי נשמת ,און די אז איך האב שוין דערמאנט דאס
געהאט די זכי' צו זיין פון די וואס האבן זיך פיוטים ווי מען איז מתפלל אויפן בנין בית וואס איך האב געהאט די זכי' צו זיין ביים
אנגעשטרענגט צו זיין ביי תהלים זאגן יעדן המקדש ,ווי דער רבי האט עס געזאגט מיט סדר ווען "צדיקים יושבין ועטרותיהם
שבת אינדערפרי .איך וויל צולייגן אז דער אן אויסטערלישע ברען און גאר שטארקע בראשיהם ונהנים מזיו השכינה" וויל איך
רבי האט עס אויפגעפאסט ,און ער האט עס צולייגן עטליכע נקודות וואס איך האב
דביקות.
געדענקט. מיטגעהאלטן .איינס ,אז יענעם יאר ווען מען
ס'איז געווען איינמאל ביומא דהילולא באמת בטבע בין האט איבערגעקוקט די שאלאטן בלעטער
כ"ח סיון ווען דער רבי האט נאכן דאווענען
געוואלט אויסזאגן תהלים .דאס איז געווען
איך א קארגער... וואס דער רבי פלעגט געווענדליך נוצן פאר
"מרור" און מען האט געטראפן ווערים,
דאס ערשטע מאל ,עס איז נאך בכלל נישט איך געדענק איינמאל ווען דער רבי האט דער רבי גענוצט כריין אנשטאט דעם.
געווען קיין איינגעפירטע זאך ,און דער איז געווען אין בארא פארק ,איז פרייטאג דאס איז געווען א זאך וואס עס איז געווען
רבי האט זייער געהאט חשק אויסצוזאגן אינדערפרי ביי שחרית צוגעקומען א איד אנדערש ווי געווענדליך.
תהלים ביום המסוגל. בעטן געלט פונעם רבי'ן פאר א געוויסן
צוועק וואס ער איז ארומגעגאנגען נאך בעפארן סדר האט דער רבי געגעבן פאר
ווען דער מנין האט געענדיגט דאווענען, יעדן מצות .א בחור האט באקומען איין
געלט .דער רבי האט ארויסגענומען א
האט דער רבי – נישט וועלנדיג אויסרעדן – מצה ,און די יונגעלייט האבן באקומען צוויי
גרויסן פאק מיט געלט און אים עס תיכף
געשריבן א צעטל מיט צוויי זאכן דערויף, מצות ,דאס איז געווען פון זיינע ערב פסח
אהינגעגעבן.
איינס איז געשטאנען אז ער וויל זאגן מצות ,און דאס האט מען געגעסן פאר די
תהלים ,און ער האט קלאר ארויסגעשריבן ווען דער רבי האט געזען אז די ארומיגע כזיתים.
דארט אז ווער עס זאגט עס דא ,איז אזוי וואונדערן זיך אז דער רבי גיט אים אזויפיל
געלט אויפאיינמאל ,האט זיך דער רבי דער סדר אליין איז צוגעגאנגען זייער
ווי ער וואלט ווען געווען ביים ציון אינעם
אנגערופן ברוב ענוותנותו" :דער אמת איז געהויבן .דער ערשטער האלב סדר ,די הגדה
טאג פון די יארצייט .נאכדעם האט ער
צוגעשריבן אז "מען זאל רופן שמשון אז איך בין בטבע געבוירן א קארגער .אין און די סעודה איז געווען מער בניחותא ,ווען
פויגעל פון ישיבה" .איך האב יענעם טאג מיינע יוגנט יארן האב איך געהאט צוויי דער רבי האט במאור פנים פארגעזאגט די
נישט געדאוונט מיטן רבי'נס מנין ,איך האב פענגא -א קליינער סכום אין אונגארישע הגדה און עס איז געווען מער איינגעהאלטן.
ביטע לאזט א מעסידש אויף
קול איחוד טאהש אויב האט איר א מעשה
צו פארציילן פון רבינו הקדוש זיעועכ"י
718-451-8674 אדער איר ווייסט פון א מענטש וואס האט צו פארציילן
און דרוקט 842
טי תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
וואס יעדער האט שוין שפעטער געוואוסט, ווען ער האט דאס געזען ,האט ער שוין געהאלטן דעמאלס אינמיטן לערנען דעם
אז דער רבי גיט אוועק זיין געלט פאר א פארשטאנען אז ער דארף נישט שאפן קיין נאכמיטאג-סדר ,און דער רבי האט מיר
צווייטן איד ביזן לעצטן פרוטה ,אפילו פרנסה ,עס איז שוין מסודר... געשיקט רופן אז איך זאל קומען מיטזאגן
אויב ער דארף עס האבן .און ווען ער האט תהלים.
צוזאמגעשטעלט דאס געלט צום צווייטן אלעס איך האב געפילט אז דאס איז וויבאלד
מאל האט ער עס שוין נישט איבערגעגעבן אוועקגעגעבן פון דער רבי האט מיר געזען יעדע וואך
פארן רבי'ן ,נאר ער האט אליין געפירט דעם
גאנצן מקח וממכר...
זיך שבת אינדערפרי ביי תהלים ,האט ער
אין יענע צייט ווען דער רבי האט געוואלט פארשטאנען אז איך האב א געפיל דערצו,
מעמד גמר המקח מייסד זיין דעם ערשטן בית המדרש "אוהל און ער האט געוואלט אז איך זאל קומען
מיטזאגן תהלים מיט אים ביים יארצייט
אלימלך טאהש" אין מאנטריאל ,איז געווען
אז מען רעדט פון גמר המקח ,וועל איך פונעם עלטער זיידן רבינו השרף זי"ע.
הרה"ח ר' נפתלי קרויס ע"ה וואס ער האט
צולייגן אז איך געדענק דעם "מעמד גמר
זיך אריינגעלייגט צו שאפן דאס געלט. אזוי אויך געדענק איך אז עס האט
המקח" פאר די ישיבה בנין .דאס איז שוין
דער סכום וואס מען האט געדארפט האבן געקענט זיין ביים מיטאג טיש ,אז ווען דער
געווען מיט אזא ניין יאר נאכדעם וואס
מען האט געבויט די בנין הישיבה ,אבער רבי האט מיר געענדיגט געבן שיריים מיט די
מען האט נאכנישט געהאט אויסצוצאאלן רעכטע האנט ,האט ער מיר געגעבן א כאפ
דאס וואס מען האט געדארפט געבן ,ווייל אן מיט די לינקע האנט ,מיר צוריקצוהאלטן
דער רבי האט אלעס אוועקגעגעבן, פון גיין ווייטער ,און ער האט מיר
טיילנדיג ריזיגע סכומים ,דאס דאן האט ער געגעבן נאך א פארציע שיריים אין
די אנדערע האנט ,וואס דאס איז
אלעס בשעת די ישיבה האט
זיך קוים געדעקט. זיך אויסגעלערנט געווען ווי א אות הכרה אויף
בשנת תשל"ב איז
געקומען א איד ,כפי
דאס וואס יעדער דעם אז איך קום צו תהלים
זאגן יעדן שבת אינדערפרי,
זכרוני האט ער אויפן האט שוין שפעטער טראץ וואס עס איז געווען
א שווערע זאך.
לעצטן נאמען געהייסן
האלענדער ,ער פלעגט
געוואוסט ,אז דער רבי עס איז
קומען צו
דא ביי פארשידענע
אסאך געלט זיין אוועק גיט שוין
געלעגנהייטן ,און ער פאר א צווייטן איד ביזן מסודר...
האט אראפגעלייגט א
סכום פון הונדערט זעקס לעצטן פרוטה ,אפילו איך האב געהערט
פון הרה"ח רבי חיים יוסף
און צוואנציג טויזנט דאלער ,א
סכום עצום בימים ההם ,און ער
אויב ער דארף ארענשטיין ז"ל ,ברודער פונעם
האט אויסגעצאלט דעם בנין. עס האבן רבי'ן זי"ע ,אז ער איז דא געווען
אין מאנטריאל נאך פאר דער רבי איז
מען האט געמאכט א גאנצע סעודה אהערגעקומען וואוינען דאהי .ווען דער
לכבוד דעם גמר המקח ,דאס איז געווען רבי איז געקומען וואוינען אין שטאט ,איז
צוזאמען מיט די סעודת פדיון הבן ביי ער צוערשט געקומען איינשטיין ביים אים
הרה"ח ר' יצחק דוב ניימאן הי"ו ,ביי בנו אין שטוב ביז ער וועט זיך אליין מסדר זיין.
איז געווען דריי טויזנט דאלער ,זעט אויס
מוה"ר יחזקאל שרגא ניימאן הי"ו ,וואס מען
אז בימים ההם איז דאס געווען גענוג צו האט ער מיר געזאגט אז ווען דער רבי
האט געפראוועט אינאיינעם מיטן חנוכת
אפקויפן א בנין און איינארדענען א ביהמ"ד. איז אנגעקומען דא אויף מאנטריאל האט
הבנין פון די ישיבה.
ווען ער האט שוין געהאט דאס געלט ער אנגעהויבן טראכטן וויאזוי ער קען
מעשה נערות זיך האט ער עס איבערגעגעבן פארן רבי'ן ,און ארויסהעלפן דעם רבי'ן זיך מסדר זיין מיט
אנצונעמען פארן מען האט זיך געגרייט צום גמר המקח. פרנסה ,ער האט געטראכט אהער און אהין,
אבער ער האט נישט געוואוסט וואס צו
רבינ'ס כבוד למעשה ,ווען עס איז געקומען צום מקח,
האט דער רבי נישט געהאט דאס געלט... טון .למעשה פרייטאג צונאכטס איז זיך
איך האב שוין דערמאנט די מעשה מיטן ווייל אינצווישן האט עס שוין געמאכט דעם צוזאמגעקומען א ציבור מיטצוהאלטן דעם
"דוי הסר" וואס דער רבי האט געזאגט אז וועג צו א נצרך אין שטאט וועם דער רבי רבי'נס עבודה ביים טיש ,וואס איז געווען
"נישט אין דעם ווענדט זיך עס" .איך וויל האט ארויסגעהאלפן. ביי אים אינדערהיים ,און כנהוג האט זיך
דארט צובראכן טישן און בענקלעך...
המשך בעמוד בכ דאן האט ער זיך אויסגעלערנט דאס
תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש כ
זכרונות מאנשי שלומינו שהלכו לעולמם
אויפגענומען ר' הערש לייב'ן גאר ווארעם,
אבער ער האט זיך אנטזאגט צו נעמען דאס
הרה"ח ר' הערש לייב וויינבערגער ז"ל (ב)
געלט ,מיט'ן אויסרייד אז ער נעמט נישט מהיושבים ראשונים במלכות
קיין געלט פון בחורים .ר' הערש לייב האט ומפארי וישישי תושבי קריתינו הקדושה
אבער נישט נאכגעלאזט ,און האט שטארק ט"ז חשון תשפ"ו
געבעטן דעם רבי'ן צו נעמען דאס געלט.
נאך לאנגע הפצרות האט זיך דער רבי קיין נירעדהאז אינאיינעם מיט עטליכע נאכן קריג איז ער צוריק אהיימגעקומען
אנגערופן" :מיט איין תנאי בין איך גרייט צו חברים צו מאכן געשעפטן ,און זיי האבן שבור ורצוץ לעיר מולדתו מונקאטש ,נאר
נעמען דאס געלט ,אויב דו וועסט קומען צו דארט געוויילט פאר א שטיק צייט .ווען צו זען די עיר בחורבנה ,איבערבלייבנדיג
מיר אהיים עפעס טועם זיין און הנאה האבן זיי האבן זיך געגרייט אהיימצוגיין ,זענען איינער אליינס "אחד בעיר" וואו ער האט
פון א טובה מיינער ,באוויליג איך צו נעמען זיי אנטוישט געווארן צו הערן אז זיי האבן פרובירט צו געפינען איבערבלייבענישן פון
דאס געלט". פארשפעטיגט די באן .נו ,וואס טוט א איד זיין משפחה.
ר' הערש לייב האט אן קיין איבריגע אין אזא פאל? מען גייט אין בית המדרש צובראכן און עלנד איז ער אהיימגעקומען
צעגערנישן גלייך מסכים געווען .צוליב אריין . צו זיין שטוב וואו ער האט געוואוינט פארן
די אויסטערלישע הונגער און נויט וואס אן אינטערעסאנטער ספעקטאל האט קריג .אבער צו זיין וואונדער איז נישט
דער רבי האט זיך געפינען ,האט אים דער זיך אים אנטפלעקט אריינקומענדיג אין געווען קיין עק ,טרעפנדיג זיין היים גענוי ווי
רבי מכבד געווען מיט שווארצע קאווע… א בית המדרש ,זעענדיג דעם רבי'ן דאווענען ער האט עס איבערגעלאזט ,אנטלויפנדיג
שיינע שמועס האט זיך געפעדעמט ווי דער מיט קולי קולות ,און השתפכות הנפש, אינמיטן דעם סדר; שולחנו ערוך ומטה
רבי האט אים דערביי מחזק ומעודד געווען, לאנג נאכדעם וואס דער ציבור האט שוין מוצעת ,די מצות און וויין זענען נאך
אריינשיינענדיג אין זיין הארץ הויפענעס געענדיגט דאווענען .די סצענע איז פאר ר' געלעגן אויפן טיש ...ווי ער האט פארציילט,
ווארעמקייט און יראת שמים .ר' הערש הערש לייב'ן געווען א מורא'דיגער וואונדער, איז עס אים געווען אן אות לטובה און א
לייב האט אן קיין ספק געוואוסט אז ער דאס איז געווען א זעלטענהייט נאכן קריג, שטארקע חיזוק צו בלייבן שטארק מיט זיין
האט געטראפן דאס וואס ער האט געזוכט, איז ער געשטאנען פארגאפט א לענגערע אידישקייט פונקט ווי פארן קריג.
און טאקע מאז ועד יומו האחרון האט ער וויילע ביז דער רבי האט פארענדיגט דאס
נישט אפגעלאזט רביה"ק זי"ע ,נאר זיך אין יענע תקופה האט ער זיך
דאווענען .גלייך דערנאך איז ר' הערש אריינגעלייגט אין מסחר ,וואו ער האט
געקלאמערט תחת דגלו הטהור ביזן רבינ'ס לייב צוגעלאפן צום רבי'ן ,און מיט אן
פטירה. שיין מצליח געווען ,אבער א לאך האט
אומבאהאלטענע איבערגענומענקייט אים שטענדיג גענעסטיגט אין הארץ פון ר'
דערלאנגט א ווארעמען "שלום עליכם",
פרק האיש מקדש אויסשטרעקנדיג דערביי א שיינעם סכום
הערש לייב ,וואס האט גע'חלש'ט צו האבן
א רוחניות'דיגן קוואל פון וואו צו שעפן
א תקופה שפעטער האט ער געטראפן געלט פארן רבי'ן ,זיך אינטערעסירנדיג "מבאר מים חיים" און צו שטייגן בעבודת
זיין באשערטע אשת חיל מרת רבקה ע"ה, דערביי ווער זענט איר ? השם גענוי ווי פארן קריג.
די טאכטער פון ר' יעקב אליעזר הכהן דער איד האט זיך אידענטיפיצרט מיט
פריעד ע"ה .זיי האבן געהאט די זכיה אז זיין נאמען און געזאגט אז ער קומט פון די מצאתי את
דער רבי איז געווען מסדר קידושין ביי
זייער חתונה.
שטעטעלע טאהש .פאר ר' הערש לייב איז שאהבה נפשי
דאס געווען ווילד פרעמד ,ער האט דאס
ערשטע מאל געהערט די נאמען 'טאהש'... צוליב זיינע ביזנעס אנגעלעגנהייטן האט
לך לך מארצך דער רבי האט זיך מורא'דיג דערפרייט
זיך כסדר געמאכט אז ער זאל ארומרייזן צו
אנדערע שטעט לענגאויס אונגארן.
שמועות האבן קורסירט אויף די גאסן פון זענדיג א היימיש פנים און האט
ויהי היום ,ר' הערש לייב איז אנגעקומען
אכ תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
אז כדי עס זאל קענען זיין סוקסעספול מוז האבן אים נישט געלאזט שטיין גלייכגילטיג, טיסא-סאלקא – די שטאט וואו ר' הערש
עס זיין אוועקגעשטעלט ווי א געהעריגע נאר ער איז אריינגעשפרינגען מיט לייב האט געוואוינט – איבער דעם אנקום
פירמע און נישט ווי אן ארגאניזאציע. זיין גאנצן כוח אין דעם דעמאלטסדיגן פון די קאמוניסטן .וואס דאס האט באדייט
אין דעם פאל האט דאס געמיינט אז א "פארפרוירענעם" מאנטריאל ,און האט פיל דארף מען פאר קיינעם נישט מסביר זיין;
טיכטיגער ביזנעסמאן דארף שטיין בראש געלייסטעט לטובת המקום. עס איז געווען פארשטענדליך גאר שווער
און פירן די פאזיציע .ווי פארשטענדליך, פארן ארטיגן אידנטום ,וואס האבן נארוואס
א קאפיטל פאר זיך קען געשריבן ווערן
האט מען קיין גרויס געלט נישט געקענט דורכגעמאכט אזא ביטערע קריג און יעצט
איבער די בראשית יארן אין מאנטריאל ,און
מאכן דערפון צוליב דעם גאר קליינע איז געקומען אזא צרה פון "גולה אחר גולה".
די אקטיווע ראלע וואס ר' הערש לייב האט
נאכפראגע ,ממילא איז עס געווען גאר רוב מנין ובנין זענען טאקע אנטלאפן פון
געשפילט אין יעדן אספעקט פון אידישקייט
שווער פאר די עסקנים דאס אויסצופירן דעם ביטערן אייראפע און האבן עמיגרירט
און די פילצאליגע פעולות לטובת אחינו בני
מכח אל הפועל ,עד שנתנו עיניהם על ר' קיין אמעריקע.
הערש לייב ,וואס חוץ זיין ווארעמקייט לכל ישראל .אט זענען טייל פון זיי:
פאר ר' הערש לייב ,וואס האט זיך
דבר שבקדושה ,איז ער געווען א טיכטיגער
סוחר און מער ווי פאסיג צו דינען אויף מהדרין מילך שוין אנגעזאמלט א שיין פארמעגן און
דעם אמט .איבעריג ארויסצוברענגען אז חלב עכו"ם איז ליידער געווען א פארמאגט א שטיקל געשעפט ,האט דאס
ר' הערש לייב האט גלייך אנגענומען דעם "לכתחילה" ביי דאס רוב מאנטריאלער באדייט פיל מער ווי בלויז ארויסוואנדערן;
אנבאט ,און מיט מסירות נפש פלעגט ער אידנטום אין יענע צייטן .אויסער דעם עס איז אים געווען א גרויסער געלט שאדן.
אויפשטיין פרי פארטאגס און פארן צו די אלגעמיינעם שוואכן מצב ,איז געווען א איז ער געגאנגען אנפרעגן דעת תורה ביי
פארמס ,וואו ער האט געארבעט אן עבודת גרויסע שוועריגקייט צו באקומען חלב הרה"ק ר' יחזקאל'ע מערץ זי"ע וואס ער
הפרך אהערצושטעלן חלב ישראל. ישראל ,וואס איז כמעט נישט געווען זאל טון" .חכם עדיף מנביא" – ר' יחזקאל'ע
בנמצא .ליידער איז דער ענין פון חלב האט אים געהייסן נישט צו פארזוימען קיין
אין די ערשטע תקופה פלעגט ער אליינס
עכו"ם געווען זייער נפרץ במשך א לאנגע צייט ,נאר גלייך הייבן די פיס און אנטלויפן,
ארומגיין קלאפן אויף די טירן זיך צו בעטן
תקופה ,עד שבא ר' הערש לייב ,וואס איז איבערלאזנדיג זיין גאנצע האב און גוטס נאך
ביי אידן זיי זאלן קויפן חלב ישראל.
געווען ווי א רעטונגס-ברעט פאר די אודים זיך .אבער וואו אהין? אזוי ווי רבינו הקדוש
היינט צוטאגס ווייסן שוין אלע זי"ע האט שוין דעמאלטס געוואוינט אין
מוצלים וואס האבן זיך אריינגעלייגט בעובי
פון די בארימטע חלב ישראל פירמע מאנטריאל ,האט ער באשלאסן צו ריכטן
הקורה אריינצוברענגען חלב ישראל קיין
"מהדרין מילך" ,וואס איז דער הויפט זיינע טריט "בעקבי רבו ומאורו" וישב
קאנאדע ,ומעשה שהיה כך היה:
מילך פראדוצירער אין קאנאדע ,אבער במאנטריאל.
ווייניג ווייסן די שווערע ארבעט למעלה ווען די ערשטע עסקנים האבן זיך
מכוחות אנוש וואס איז אריינגעגאנגען צום ערשטן מאל גענומען די שווערע לבו ער לכל דבר
אין די בראשית יארן צוצושטעלן כשר'ע
מילך ,וואס האט דעמאלטס אפילו נישט
אונטערנעמונג אז חלב ישראל זאל ווערן א
נחלת הכלל ,האבן זיי זיך אנגעשטויסן אין שבקדושה
געקלעקט אויף פרנסה בדוחק. פילע שוועריגקייטן .איבערהויפט די פאקט זיין עסקנות-נאטור און ווארעמקייט
ווען דער רבי האט עס נאכגעהערט ,האט נוסח "ולמינים" וואס מיר זאגן ביז היינט, המשך מעמוד כ
עס אים זייער געשטערט .דעם קומענדיגן און קומט נאך פונעם הייליגן קאמארנא'ער צולייגן א מעשה וואס איז געווען אין די
טאג איז ער געקומען אין ישיבה און זי"ע ,און ער איז נאכנישט געווען געוואוינט ערשטע צייטן אינעם שטעטל .דא האט
געזאגט א שארפע דרשה איבער די נושא, דערצו ,און ער האט געזאגט "ולמלשינים".
געוואוינט דעם רבינ'ס שוואגער הרה"ח
און קלארגעשטעלט אז עס איז נישט קיין ר' ליפא האט געהאט די "גראסערי" ר' ליפא ווייס ז"ל ,וואס ער איז געווען פון
כבוד פאר אים און די אבות הק' אז מען אין שטעטל יענע יארן .עס איז געווען די ערשטע תושבים .אין יענע צייט איז
טוט אזעלכע זאכן ,און ער האט זייער נישט מער ווי איין צימער אינעם בנין געווען זייער ווייניג מנינים ,און עס איז
הביהמ"ד וואס דארט איז געווען געציילטע אויסגעקומען אז ר' ליפא האט געדאוונט
אונטערגעריסן אזעלכע שריט וואס זענען
פראדוקטן ,און דאס איז געווען די 'גראסערי' מנחה אין ישיבה ,צוזאמען מיט די בחורים.
נישט תורה'דיג און נישט מענטשליך ,אפילו פון קרית טאהש .עטליכע בחורים וואס עס
אויב מען וויל זיך אננעמען כאילו פארן האט זיי געשטערט אז ר' ליפא זאגט נישט איינמאל ווען ער האט געהאט יארצייט
כבוד פונעם רבי'ן. דעם נוסח פונעם רבי'ן ,האבן זיך שטארק און צוגעגאנגען צום עמוד ,ס'געווען אין די
באנארישט ,און זיי האבן פארשטאפט דעם תקופה ווען דער רבי האט געטוישט פון
המשך יבא בעז"ה שליסל לאך פונעם גראסערי... ביי ברכת המינים פון "ולמלשינים" צו די
תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש בכ
בריוון און
מעסעדזשעס פון
אנשי שלומינו
צו אנשי שלומינו
הייליגן צדיק ,וויסענדיג אז מען העלפט ארויס זיינע הייליגע מוסדות
באתרא קדישא .די שמחת תורה בלייבט אויף א גאנץ יאר!
מיטגענומען די שמחת
בכבוד רב תורה אויף א גאנץ
ל.ר.
וויליאמסבורג יאר
* זעענדיג די בריוון פארגאנגענע וואכן איבער די רישומא קדישא
פונעם יו"ט שמחת תורה בצילא דמהימנותא ,איז אין א בחינה פון
"להגיד שאינך כפוי טובה" שפיר איך א חיוב אויך ארויסצוברענגען
פארוואס ווערט די מיינע הרגשים נאכ'ן זוכה זיין מיטצוהאלטן די הייליגע לעכטיגע
סוכות טעג בצל הקודש ,וואס איז מיר געווען א אויסטערלישע
בצל הקודש באריכטן איבערלעבעניש ,טעג וואס זענען איין שטיק קדושה און התרוממות
הנפש ,אזוי אז איך קען זאגן בפה מלא אז מיין גאנצע חיות דקדושה
אזוי שטארק צוטיילט במשך דעם לאנגן ווינטער ,קומט פון די ימי הסוכות וואס איך האב
די זכיה צו וויילן בצל הקודש פון רבינו שליט"א .ומי יתן לי אבר
לכבוד די חשוב'ע מערכת.
כיונה אעופה ואשכונה צו קומען מער אפט זיך מסתופף זיין בצל
אלס איינער וואס האלט מיט פונדערווייטנס די אנטוויקלונגען הקודש.
בצל הקודש ,נישט האבנדיג די זכיה צו וויילן אזוי אפט בצל הקודש,
אן אינטערסאנטע קרישקעלע צו באמערקן ,ווען מען רעדט
איז מיר ממש למשיב נפש די באריכטן בצל הקודש ,איך דערקוויק
פון מיטנעמען דעם יו"ט ,איז געווען די ריזיגע סיין וואס האט זיך
מיר דערמיט יעדן איינציגן וואך ,עס טראגט מיר צוריק צו די זיסע
געוואנדן מיט א דירעקטע מעסעדזש צו אלע חשוב'ע געסט ,אז מען
ישיבה יארן ,ווען מען האט געלערנט אין הייליגן שטעטל און זיך
זאל בלייבן ביים הייליגן רבי'ן זי"ע א גאנץ יאר ,מיט'ן זיך אויפסיינען
געווייקט בצילא קדישא.
אויף 'פועל ישועות'.
פארשטייט זיך ,אז יו"ט סוכות איז מיין קאפ כסדר געווען
באמת האב איך שוין אסאך געהערט פון די גרויסע מופתים און
פארנומען ,איך האב מיר פארגעשטעלט וויאזוי עס קוקט יעצט אויס
ישועות שלא כדרך הטבע וואס אידן זעען דורכדעם ,זיי בלייבן מיט
בצל הקודש ,נאך וואס פאראיאר האב איך ב"ה יא געהאט די זכיה
א קשר צום הייליגן רבי'ן .אבער יעצט זעענדיג דעם סיין האט עס
דארט צו זיין און מיטלעבן דעם יו"ט.
מיר געגעבן א שטארקע התעוררות הלואי וואלט איך טאקע געווען
למעשה ,שבת בראשית האב איך געהאפט שוין צו קענען ליינען ביים רבי'ן א גאנץ יאר .און טאקע ווען דער שד"ר התלמוד תורה איז
דעם גאנצן באריכט ,און אזוי כאטש משלים זיין מיט די געשריבענע ארומגעגאנגען אפעלירן צום עולם ,האבן מיר געשלאסן א שטארקע
שורות דעם יו"ט .איך בין אבער אנטוישט געווארן צו זען ווי עס איז התקשרות מיט'ן הייליגן רבי'ן.
נאר געווען א חלק פון די באריכטן .באמת איז דאס אזוי יעדן יו"ט
אזוי אז חוץ די עצם פאקט ,וואס האט מיר געגעבן א געוואלדיגע
אז די באריכטן ווערן שטארק צוטיילט.
הרגשה ביים אהיימקומען ,וויסנדיג אז איך בין געבליבן מקושר ,האב
כ'פארשטיי אז עס גייט אריין אסאך ארבעט אין דעם ,אבער ביטע איך גלייך געזען א שטארקע שינוי לטובה אין א געוויסע געשעפט
האלטן פאר די אויגן אז אידן איבער די וועלט לעכצן מיטצוהאלטן, מיט וואס איך מוטשע מיר שוין לאנג ,וכן יעזור השי"ת הלאה בזכות
און קוקן ארויס אויף די באריכטן ,עס וואלט זייער אסאך צוגעגעבן רבינו הקדוש און זיינע הייליגע קינדערלעך.
ווען מען קען גלייך נאך יו"ט האבן די פולע באריכט ,און כאטש
איך טייל עס מיט'ן ציבור ,צו וויסן אז ס'איז נישט רחוק מן
פראבירן פארצושטעלן וויאזוי דאס האט אויסגעקוקט.
המציאות ,מען קען זיין ווייט אוועק און דאך לעבן מיט'ן הייליגן
מיט דאנק רבי'ן שטענדיג ,עס קאסט נישט טייער ,און עס איז ווערד אלע
( )-לאנדאן געלטער .כ'קען מעיד זיין בפה מלא אז מען שפירט א התקשרות צום
איבערצוגעבן
וויבאלד עס נעמט צייט
צו מגיה זיין די בריוון אין לאזט א מעסעדזש אויף שיקט א שיקט א בריוו אויף
דעם אפטיילונג כראוי,
ביטע אנטשולדיגן אויב קול איחוד פעקס פאסט
זעהט איר נאך נישט
גלייך אייער מעסעדזש
אדער בריוו אינעם מדור.
718.451.8674 #841 845.610.8674 11 VAN BUREN DR. #205
MONROE, NY 10950
אייער בריוו
גכ תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
אויסגעקומען צו הערן פונעם הייליגן רבי'ן .דער רבי איז שוין דאן
געווען א רבן של ישראל ,מיט טויזנטער אידן הצובאים על פתחו ,עס *
איז שוין ווייט נישט אויסגעקומען צו הערן די סארט הוראות פונעם
רבי'ן בכל תחומי החיים ,אזוי ווי אין די ערשטע בראשית יארן.
דעריבער איז א מורא'דיגע תועלת אראפצושרייבן און אריינלייגן די
א שמחת תורה'דיגע
אלע זכרונות ,פאר דעם סיבה אליינס אז עס עפנט אויף א וועלט פון טעם אין חשון
הוראות און הדרכות וואס מיר וואלטן ווען נישט געוואוסט אן דעם. אסאך האבן שוין ארויסגעברענגט די מעלות פונעם
יישר כח והצלחה רבה אין די עבודת הקודש איבערגעפרישטן גליון ,אבער איך וויל ארויסברענגען א זייטיגע
ש.ב .מאנטריאל אנעקדאט וואס איז מיר שטארק געפאלן .נאכ'ן זיין צווייטע טעג בצל
הקודש ,איז מען צוריקגעפארן אהיים און געווארן פארנומען מיט
* דעם טאג-טעגליכן הלוך ילך ,אזוי מען האט שוין כמעט פארגעסן פון
די לעכטיגע צייטן וואס מען האט קוים געהאט.
טוישן די אותיות אבער היות די בצל הקודש באריכטן פון יו"ט ווערן געווענליך
צוטיילט אין עטליכע וואכן ,איז אויסגעקומען אז יעדע וואך שבת
לכבוד מערכת באור החיים. פרישט מען זיך איבער ,מען וועקט אויף די געשמאקע זכרונות פונעם
יו"ט ,און עס געבט אזא דערמאן די התעוררות און קבלות טובות.
איך וויל אויפמערקן איין נקודה איבער די נייע אויסשטעל ,וואס
וועט לכאורה זיין א שטארקע תועלת .דאס איז בנוגע די אותיות מסתם טוט מען דאס נישט דירעקט ,אבער בכל אופן איז עס
(פאנטס) וואס מען נוצט .אין די אלטע אויסשטעל האט יעדע קאלום זייער א געשמאקע זאך און געבט שטארק צי פאר יעדן וואס האט
געהאט אנדערע אותיות ,וואס האט געמאכט גרינג פאר'ן מח צו עס נאר מיטגעהאלטן.
האלטן חשבון ביי וועלכע ארטיקל/אפטיילונג מען האלט יעצט .ביי ש.י.ג .מאנסי יצ"ו
די נייע אויסשטעל איז טאקע אלעס מורא'דיג שיין און מסודר ,אבער
די איין זאך שטערט מיר אביסל ,אז אלעס האט די זעלבע אות ,און *
ס'מאכט אביסל צומישט ,בפרט ווען מען געבט א עפן אויף אינמיטן
און מען כאפט נישט וואו מען האלט .האב איך געוואלט פרעגן די
מערכת צו מען קען אפשר ביטע עס מער מסדר זיין און קלאר מאכן וואו וואלטן מיר
יעדע מאמר מיט זיין ספעציפישע סארט אות. געטראפן די אלע
מ .א .י .ש ,.בארא פארק -ש.פ ,.קרית טאהש
א גרויסן יישר כח
הייליגע הוראות
איך וויל ארויסברענגען מיין
ביים המערכת: תשובת
טיפע התפעלות פון די אפטיילונג
אהערשטעלן דעם נייעם פארמאט, בס"ד
'אבותינו ספרו לנו' ,ובפרט די
האבן מיר אריינגעלייגט אסאך
לעצטערע וואכן ווען עס לויפט די
כוחות און מחשבה וויאזוי דאס צו בשם די הונדערטער געסט,
וועלכע האבן געהאט די זכי'
אויסנאם רייכע זכרונות פון הרה"ג
מסדר זיין .און מען האט דעמאלטס
מיטצולעבן די ר' שמשון פויגעל שליט"א ,וואס
באשלאסן בכוונה תחילה צו מאכן ימים הנעלים והנשגבים איך ליין יעדע וואך מיט דורשט.
דעם גאנצן גליון מיט א היבש שמחת תורה בצל הקודש
ענליכע סארט אויסשטעל ,כדי עס חוץ די עצם אינטערסאנטע
מ+כניסי
זאל נישט אויסקוקן ווי עטליכע
גליונות צוזאמגעשטעלט ,נאר אלעס
העירנקען
טוען מפאריר זאלעיךתושביבאדא ערשטהאנטיגע און זכרונות
פרטים ,וואס ווערט אזוי געשמאק
אורחי<ם
איין גרויסע שיינע זאך בכבוד אראפגעלייגט ,האב איך אויך
הראוי. אויפגעכאפט צווישן די שורות,
אסאך אינטערסאנטע הוראות
דאך לתועלת הציבור עס זאל זיין הקודש וואס דער הייליגע רבי
גרינגער צו ליינען ,האבן מיר עס האט געזאגט פאר די בחורים און
צוטיילט ,אז די חלק התורה וההלכה וועלכע האבן מקיים געווען די מצוה פון הכנסת אורחים וגמילות חסדים מקורבים אין יענע בראשית יארן
מיט א שמחה און א שלימות
האט איין סארט אות ,די חלק הקב"ה ישלם שכרם ווען דער ציבור איז נאך געווען
המעשיות ומנהגים האט א צווייטע זייער קליין ,און דער רבי איז געווען
די געווינער אויף די גורל
סארט אות ,און די בריוון און נייעס פון $500
אין סיי וועלכע געשעפט אין שטעטל מעורב בעובי הקורה אין יעדע דבר
בצל הקודש א דריטע סארט אות, יישר כח פאר בעלי הפירמע
קטן וגדול.
אזוי איז עס גרינגער פאר'ן אויג צו JUDAICO
ממלכת ספרים געשעפט
ספרים פאר'ן צושטעלן די דיסקאונט אין זייער געשעפט
כאפן וואו מען האלט.
450-430-3636
משפחת אסאך זאכן וואס אין די
קרויס שפעטערדיגע יארן איז שוין נישט
4044משה עוו.
תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש דכ
נייעס ,באריכטן ,און
במקהלות
אנטוויקלונגען ,אינערהאלב
קהילותינו
הקדושים
צווישן מקהלת אנשי
שלומינו ברחבי תבל
כוללי אברכים דקהילותינו הקדושות:
פתיחת הזמן בכוללינו המפוארים
גרויסע צאל אינגעלייט הארעווען און זענען עוסק אין דעם ברייטן שטייגענדער רוח התורה אין די היכלי הכוללים די בכל אתר
און גאר וויכטיגן מקצוע ,וואו מען איז "זורע וקוצר" בבישול אחר ואתר ,שפירט זיך שטארק ביים פתיחת זמן החורף ,וואו הונדערטער
בישול די הלכות נחיציות הנהוגים מדי שבת בשבתו. אינגעלייט אשר תורתם אומנתם הארעווען על התורה ועל העבודה
דאס איז אויסער די אנדערע פילע אוועקגעשטעלטע מסגרות, יומם ולילה מיט גרויס התמדה
א שטייגער ווי די חבורת הלכות עירובין פארמיטאג אונטערן שלא יחסר המזג :הנהלת הכולל "עטרת מרדכי" איבערראשט די
געטרייען ראש החבורה הרה"ג ר' יואל פילאפף שליט"א ,אזוי אויך רבני הכולל מיט'ן אויסצאלן די גאנצע געהאלט ,און פארשפרעכט
נאכמיטאג אינערהאלב די חבורות "אורחות חיים" אונטערן געטרייען צייטליכע געהאלטן אויף להבא.
ראש החבורה הרה"ג ר' יעקב קליין שליט"א וואס איז געווידמעט קול התורה נשמע בכוללנו :א הייליג בילד זעט זיך אן בהיכלי
פאר די עלטערע תלמידי חכמים לומדי הכולל .אזוי אויך איז דא די הכוללים בקריתינו הקדושה ובבתי מדרשינו אין אלע שטעט צום
חבורה "צדק ומשפט" ,וואו אויסגערופענע תלמידי חכמים מופלגים פרישן ווינטער זמן ,אונטער פארשידענע לייכט טורעמעס וחבורות
הארעווען מן הבוקר עד הערב וטוחנן זו בזו בסברא ישרה. שונות ערב ובקר וצהרים.
אויף באזונדערע פראנטן זעט זיך אן "חדות התורה הוא מעוזכם"
ביי די "כוללי צעירים" ,וואס זענען ספעציעל באשטימט פאר די היכל הכולל המרכזי
אינגערע אינגעלייט וואס טוען דורך הלכות בטעמיהן אין חלקי אורח "כולל עטרת מרדכי"
חיים און יורה דעה ח"ב .די סדרים קומען פאר אין באזונדערע זמנים
אונטער די רבני הכולל :הרה"ג ר' יעקב פויגעל שליט"א און הגה"צ עס איז א דבר גלוי וכותלי הכולל מעידין אויף די שטארקע ריתחא
דומ"ץ קריתינו שליט"א פאר די סדר לפנצ"ה ,און הרה"ג ר' יצחק דאורייתא אין היכל הכולל ,וואו א שטייגענדע צאל אינגעלייט זיצן
יהודה גוטמאן שליט"א פארן נאכמיטאג סדר. און הארעווען בעומקה של תורה און עוסק זענען בשמעתתא אליבא
דהלכתא .די תלמידי חכמים נעמען איין מקצוע נאך מקצוע און
מסגרת "כי הם חיינו" פילעווען בדבר ה' זו הלכה "לדעת המעשה אשר יעשון" ,מיט אן
אויסוואל פון חבורות אויף די ד' חלקי שולחן ערוך און באזונדערע
אין א באזונדערן פראיעקט ,געווידמעט פאר די אויסגערופענע מסגרות פאר גמרא און סוגיות הש"ס.
תלמידי חכמים מופלגים צו קענען לערנען תורה בהרחבה ,שטייט
דער מפעל "כי הם חיינו" -א באזונדערער בסיס וואס טוט מן הבוקר ועד הערב טוט זיך נישט אפ די קול תורה אויף קיין
אונטערשטיצן די אריות שבחבורה .די דאזיגע אויסגערופענע לומדי סעקונדע ,נאר עס זעצט פאר מיט א קול גדול ולא יסף און מיט א
הכולל ,משכימי קום ומאחרי שבת ,וואס האלטן אויף דעם קול ריתחא דאורייתא אלע שעות פון טאג ,אונטער א געטרייע נעץ פון
תורה אינעם בית המדרש ,באקומען עקסטערע באנוסן אויסער די רבנים וראשי הכולל וואס שטייען לימין דעם מבצר התורה ולומדיה.
חודש'ליכע תמיכת הכולל ,ורווחא לבסימא שכיח. ויברך אלקים את יום השביעי ויקדש אותו :א שטארקער דראנג
הערשט קונה צו זיין גאנץ "הלכות שבת" צווישן די לומדי הכולל.
מהכא ומהתם: איינע פון די שטערקסטע מקצועות אין היכל הכולל זענען
אזוי אויך אין די כוללי בוקר וערב אין אונזערע בתי מדרשים די די חבורות הלכות שבת ,איינגעטיילט אין צוויי חבורות אונטער
בכל אתר ואתר ,טוט זיך א שטארקע רוח התורה ,וואו אנשי שלומינו פארשידענע חלקים פון הלכות שבת .פארמיטאג לערנען די
ניצן אויס די "גאלדענע ווינטער נעכט" בלימוד התורה בחבורה. אינגעלייט אונטער הרה"ג ר' עוזיאל טייטלבוים שליט"א ,ראש
החבורה ,און די נאכמיטאג חבורה אונטער הגה"צ ראש הכוללים
דאס יאר האט זיך אנגעהויבן מיט א מורא'דיגע התעלות ,ווען
שליט"א .ביידע חבורות דינען איין ציל :גומר צו זיין הלכות שבת
חברי קהילתנו נוצן אויס די צייט צו שטייגן ממדריגה למדריגה מיט
מיט א בהירות און אויפשטעלן דעם קומענדיגן דור מורי הוראה .א
א זעלטענע התמדה ,ובהם נהגה יומם ולילה.
הכ תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
אויפן איחוד פראנט:
העפטיגע פלענער און שטארקע
וויברירנדע מאמענטן אינערהאלב
די "איחוד" אפיסעס ,אין
בעפארברייטונג צום גרויסארטיגן
"בלב אחד" קאמפיין " -הנהלת
האיחוד" אין א פרישן און
געמיינזאמען פראיעקט; א שטארקע
איבערראשונג ווערט ערווארטעט
לכבוד די ימי החנוכה הבעל"ט
קאמפיין וואס וועט בעז"ה זיין א עדיין לא נראה אינערהאלב די אפיסעס פון הנהלת האיחוד -וואס
כבושם הזה :ערשטמאליג און אויסשליסליך! "לא ינום ולא ישן" רונדע דעם יאר -זיצט די הנהלה
מיט העפטיגע צוגרייטונגען און אקטיווע
היי-יאר ווערט ערווארטעט אן
פלענער פארן בעפארשטייענדן מאסיוון
עקסקלוסיווער און וואונדערבארער
יערליכן קאמפיין .א גאנצע שטאב פון
חידוש וואס גייט אי"ה ערשיינען
ענערגישע עסקנים ועושי מלאכה זענען
לכבוד די ימי החנוכה הבלע"ט ,און
טעטיג אין אויפהייטערן דעם פראיעקט,
גייט בסייעתא דשמיא אויפשטורעמען אנשי
אריינצוברענגען די ערשטע קאמפיין-
שלומינו אומעטום ,וועלכע קוקן ארויס מיט
שליסלעך אין פולן שוואנג.
התרגשות אויף די חידושים אשר כמוהו לא
נהייתה. די געטרייע עסקנים פירן אין די טעג
שטורמישע און טיפע דיסקוסיעס מיט די
מתנה טובה יש לי בבית גנזי! פאלגט נאך!
גרעסטע קארפן קעפ אין די תחומים ,צום היי-יעריגן
רח"ל ,און עס האט זיך געמאכט אז מורא'דיגע מעשה ווי פאלגענד: המשך מעמוד אי
איין טאג איז דער גוי געזעסן ביי איך האב געהערט אז א איד האט אנגעגרייט צום סדר ,און מען האט נישט
זיך ,און דער גוי איז אריינגעקומען אמאל איינגעלאדנט א גוי'שע שכן געגעסן דערפון ביים סדר.
צום איד מיט א אויסגעשטרעקטע אין פסח ,און ער האט אים געגעבן טייל האלטן אז מען זאל מחמיר זיין
שווערד אין זיין האנט ,און אים
צו עסן מצות ,ווען דער זיידע אויך אויף אלע מצות וואס זענען געבאקן
געוואלט הארגענען ,און דער
פונעם בן איש חי זצ"ל האט דאס געווארן אויף די אנדערע טעג פון פסח
אייבערשטער האט אים געמאכט
געהערט ,האט ער געזאגט פאר (ספר פתחא זוטא סימן ט' ס"ק ו').
א נס און ער איז ניצול געווארן (כף
החיים סימן קס"ז ס"ק ק"מ). דעם איד ,זאלסט זייער אכטונג
געבן די גאנצע יאר פונעם גוי ,ווייל א מורא'דיגע מעשה
המשך יבוא אי"ה עס קען זיין אז ער וועט דיך שעדיגן א שרייבט החיים כף *דער
תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש וכ
באריכטן און
אנטוויקלונגען פון די
4תורה
פעסטונגען
ישיבה גדולה אור החיים טאהש
ישיבה גדולה תורת משולם פייש טאהש -ניו יארק
ישיבה קטנה אור החיים טאהש
ישיבה קטנה תפארת משולם פייש טאהש -ניו יארק
ישיבה של רבי
נייעס ,באריכטן ,און
בהיכל הישיבה
אנטוויקלונגען אינערהאלב
ישיבה גדולה
תורת משולם פייש
ניו יארק יע"א
היכלי ישיבתינו הק' איינגעהילט ברתחא
דאורייתא פיר און צוואנציג שעה -פייערדיגער
דרשת פתיחת הזמן איז געהערט געווארן דורך
הגה"צ אבד"ק בית שמואל שליט"א
עמילות בתורה ,און די חשיבות פון א טאהשער בחור ,וואס עס א שטיל ווינקל ,בגלילות קרית יואל ,און איר שכינות'דיגער שטאט
מיינט זיין א תלמיד פון רביה''ק זי''ע ,עס זאל זיין יראתו קודמת טשעסטער ניו יארק ,האט אויפגעציטערט דעם פארגאנגענעם פרשת
לחכמתו ,נאכברענגענדיג מפי ספרים וסופרים ומדברי הרב ספרי נח מיט אן אש התורה ,ווען תלמידי הישיבה -חדשים וגם ישנים -
הקודש עבודת עבודה ,וויאזוי דער רבי האט אונז געלערנט וואס עס האבן זיך אריינגעווארפן בימה של תורה פיל מיט אייפער און פלייס.
מיינט צו זיין א טאהשער תלמיד ,ובפרט בעבודת התפילה; דער רב
די רוח התורה זעהט זיך אן אין אלע ווינקלען ,ווען די תלמידים
שליט''א האט ארויסגעברענגט אז תורה גייט נישט אן תפילה און
זענען פארנומען בלויז מיט רוחניות און התמדת התורה ללמוד
תפילה גייט נישט אן תורה ,און מען זאל זיך מחזק זיין בד' דברים
וללמד לשמור ולעשות ולקיים.
הצריכים חיזוק .די דרשה איז געווען א שטיק חיזוק והתעוררות פאר
די בחורים אויסצוניצן דעם זמן החורף ביתר שאת ועוז. פנים חדשות באו לכאן :צום נייעם זמן האט זיך די ישיבה קע"ה
פארדאפלט פון איר ביז יעצטיגער גרויסקייט מיט'ן אויפקום פון א
א הערליכע שבת מעין עולם הבא איז געפראוועט געווארן דעם
נייע כתה ,מסלתה ומשמנה ,בני תורה פון אלע געגנטער אשר באו
פארלאפענעם שבת פרשת נח ,בראשות דומ''ץ קהלתינו בקרית יואל
לחסות בצל קורתם -די הייליגע ישיבה ווענט; אזוי אויך מיט די
שליט''א ור''מ בישיבתינו הקדושה .די תפילות און סעודות שב''ק
עפענונג פון שיעור ב' מיט פרישע מגידי שיעור ומרביצי תורה.
זענען אפגעראכטן געווארן אויף א ווארעמען פארנעם ,וואו דער דיין
שליט''א האט פארברענגט פריוואט מיט די בחורים ביומא דנשמתא. די צייטווייליגע שוועריגקייטן און דער טיילווייזער געדרענג האלטן
און דערביי אויפגעטרעטן בנועם שפתותיו עטליכע מאל במשך די נישט אפ די תלמידי ישיבתינו פון זיצן און הארעווען מיט התמדה,
שבת ,ווי די בחורים האבן זיך דערקוויקט מיט די הערליכע דרשות אבער עס טוט יא אינטערשטופען די בוני הבנין זיך אונטערצואיילן
און אוצר החכמה וואס האט זיי באגלייט במשך דעם גאנצן שבת, מיט די מלאכת הבנייה ,כדי צו קענען לינדערן די איצטיגע ענגשאפט
און גיט זיי כח אויף די גאנצע וואך. מיט'ן הערליכן נייען בנין הישיבה בסייעתא דשמיא.
באזונדער האבן די בחורים די געלעגנהייט יעדן טאג צו הערן דעם פארלאפענעם דינסטאג פרשת לך ,האבן די בחורים
א שיעור אין ספרי חסידות פארן דאווענען פונעם דיין שליט''א, געהאט די זכיה אויפצונעמען הגה''צ אבד''ק בית שמואל שליט''א,
וואו ער טוט משפיע זיין טללי חיזוק מספרי חסידות ומספרי דבי וועלכער איז געקומען איבערגעבן בנועם לשונו שטארקע ווערטער
רב -ספרי עבודת עבודה ,און ער איז מחזק די תלמידים צו שטייגן פון חיזוק לקראת דעם נייען זמן .ובצחצוח לשונו ארויסגעברענגט
בתורה ,עבודה ויראת שמים. די וויכטיגקייט פון די ימי הבחרות ,און מיט פייערדיגע דיבורים
אויפגעפאדערט אויסצוניצן די צייט ,ארויסהייבנדיג די חשיבות פון
זכ תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
מהנעשה והנשמע
בביתו נאוה קודש
של כ"ק מרן רבינו
עט"ר שליט"א
בצל הקודש
בהיכל ביהמ"ד הגדול ,צו מנחה איז צוגעגאנגען צום עמוד מוה"ר
זיידא ישראל חיים שמעון ראטטענבערג הי"ו מראשי קהלתינו
תענה אמונים שופכים לך לב כמים ,מגדל עז שם ה' בו
פון מאנסי ,צו מעריב הרב הגאון דומ"ץ קהלתינו הק' קרית יואל ירוץ צדיק ונשגב!
שליט"א .תיכף נאך מעריב האט מו"ה מאיר סג"ל קרויס הי"ו דאס זענען די הייליגע געפילן וואס קאכט זיך נאך אין די הערצער
פארגעליינט קריאת משנה תורה. פון די טויזענטער אנשי שלומינו וועלכע האבן זיך געווארעמט און
נאך משנה תורה האט דער רבי מעביר סדרה געווען פרשת וזאת מסתופף געווען בצילא דמהימנותא בבית מדרשו של רבי אין בית
הברכה בחדרו הפרטי .דערנאך איז דער רבי אריינגעקומען צום המדרש הגדול דקריתינו הקדושה -וואס אין אט דעם מקום קדוש
שלה"ט אושפיזא דדוד ,אין די גרויסע סוכה .די טיש איז אריבער האט רביה"ק זי"ע געפראוועט זיין הייליגע עבודה ,אט אין דעם מקום
גאר דערהויבן ,עס האבן זיך אנגעזעהן די הונדערטער געסט פון קדוש האט רביה"ק זי"ע געמאכט די פייערדיגע נענועים בשרעפי
אומעטום וועלכע זענען געקומען מיטהאלטן די דערהויבענע צווייטע אש קודש מיט די הייליגע ספר תורה חבוקה ודבוקה בך בעת די
טעג יום טוב בצילא דמהימנותא. הייליגע הקפות -ובפרט מיטן פארברייטערטן אויסשטעל וועלכע
האט ערהאלטן אין זיך אנשי שלומינו מכל קצוי תבל ,און אינאיינעם
דער רבי האט געצינדן ליכט ,זיך געוואשן צו די סעודה ,געטיילט זוכה געווען מיטצולעבן לאנגע טעג און נעכט וואס לא ראינו שינה
שיריים פון אלע מאכלים ,אזוי אויך האט דער רבי געטיילט שיריים בעינינו ,און מ'איז געווען שתולים בבית ה' בחצרות אלקינו אין די
פון די פילע קוגלען פון די בעלי האושפיזין .במשך'ן טיש האבן די ריינע ד' אמות בצל כנפיו פון רבינו שליט"א ,און זוכה געווען
מקהלת המנגנים אנגעפירט מיט די ניגונים ,און געזינגען ספעציעלע צוצוזעהן די עבודת הקודש דריי טאג נאכאנאנד .די פייערדיגע
ווארימע ניגונים וואס מען זינגט אין די ימים נוראים. אמירת הושענות הושענא רבה ,קאכעדיגע דברות קודש אינמיטן
מיט די 15שיר המעלות לשמחת בית השואבה זענען מכובד די הושענות ,די לעכטיגע הקפות ,התעוררות'דיגע מאמענטן ביי
געווארן אנשים מכובדים ואורחים חשובים ,צווישן אנדערע :הרה"ח תפלת גשם ,געהויבענע עפל טיש ,מעמד הבאגלייטן ברחובות
ר' ישראל אברהם סג"ל קרויס הי"ו מראשי קהלתינו פון וומסב"ג, העיר ,פלאמעדיגע דברות קודש בהדרכת השנה ,וואס אט די
הרה"ח ר' יצחק זאב ארגעל הי"ו פון בארא פארק ,הרה"ח ר' אלע השפעות דקדושה וועט אוודאי באגלייטן אויף די לאנגע
בעריש עסטרייכער הי"ו פון מאנסי ,הרה"ח ר' ישראל צבי ווינטער נעכט לחיזוק הכלל והפרט ,אנצוגיין מיט א געוואלדיגע
מאירוביץ הי"ו פון בארא פארק ,הרה"ח ר' אלי' מאיר פיש הי"ו פון שטארקייט בתורה ועבודה ע"ד המקובל תחת דגלו והדרכתו פון
וומסב"ג ,הרב אלי' הערשקאוויטש שליט"א פון וומסב"ג ,מוה"ר אבינו רועינו כ"ק מרן רבינו שליט"א.
מאיר ארגעל הי"ו פון בארא פארק ,מוה"ר יוסף יודא ארי' ארגעל נאכן זוכה זיין צו פראווענען די יום טוב טעג בצל הקודש זענען
הי"ו פון וומסב"ג ,מוה"ר יואל קלמן הערשקאוויטש הי"ו פון אנשי שלומינו מרגיש אז מען האט זיכער גע'פועל'ט אלעס גוטס,
קרית יואל ,מוה"ר אלימלך קרויס הי"ו פון וומסב"ג ,הרב שמואל די נשמות זענען אנגעזעטיגט ,און ס'איז שווער זיך צו געזעגענען
פישמאן הי"ו פון מאנטריאל. פון אזא יום טוב .די שפראכלאזע התרגשות פון התרוממות און
ברהמ"ז על הכוס האט דער רבי מכבד געווען הרה"ח ר' יואל שמחה וחדוה עילאה "שמחת תורה אין טאהש" איז נישט מעגליך
שווארץ הי"ו מראשי קהלתינו פון קרית יואל ,שיר המעלות הב' דוד אראפצוגעבן אדער אויסצו'משל'ן ,ווען ס'זענען זיך צוזאמגעקומען
ב"ר יואל קלמן הערשקאוויטש ני"ו תלמיד ישיבה גדולה. בהתאסף ראשי עם יחד שבטי ישראל אלפי תלמידים וחסידים מבכל
מקומות מושבותיהם ,תחת צילא דמהימנותא קדישא פון כ"ק מרן
תיכף נאכן טיש איז דער רבי אריינגעקומען צו אמירת כל ספר
רבינו שליט"א.
תהלים אין ביהמ"ד הגדול .דער רבי האט פארגעזאגט ביים עמוד,
און נאך תהלים האט דער רבי געזאגט קדיש און געוואונטשן א גוט אזוי ווי שטענדיג וועלן מיר איבערגעבן די פרטים וכיבודים און
יום טוב. סדר היום עד שידינו מגעת.
יום הושענא רבה *
דער רבי איז צוגעגאנגען צו שחרית מיט די נוסח פון ימים נוראים,
פארגעדאווענט הלל ,און געפראוועט די עבודת הנענועים מיט גרויס ליל הושענא רבה
התעוררות ,ווען מען האט געזינגען די ניגונים הנהוגים בחצרות פארנאכטס איז דער רבי אריינגעקומען צו תפילת מנחה ומעריב
תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש חכ
הערשל סג"ל שווארץ הי"ו פון וומסב"ג ,די הרחמן'ס זענען צוטיילט קדשינו .דער רבי האט אנגעהאט די בעקיטשע פונעם הייליגן אפטא
געווארן פאר די בני המשפחה. רב זי"ע ,און קאפל און גארטל פון רבינו הקדוש זי"ע .נאך הלל
האט מען געזאגט די הושענות ,דער רבי האט פארגעזאגט בקול בכי
ליל שמיני עצרת מיט גרויס התעוררות און ארומגעגאנגען די בימה ,און ביי "הושענא
חוכיך תושיע" האט דער רבי משמיע געווען דברות קודש בקול
פארן זמן הדלה"נ האט דער רבי געצינדן די יזכור ליכט. בכי ,זייענדיג מעורר די גאנצע ציבור מתפלל צו זיין הושענא למענך
צו תפילת מנחה איז צוגעגאנגען כ"ק אדמו"ר מ'ספינקא אלקינו הושענא ,און אויסבעטן אלעס גוטס לנו ולכל ישראל .ביי
שליט"א ,און דער רבי איז צוגעגאנגען צו תפילת מעריב. יעדע הקפה האט דער רבי גענוצט איינע פון די זיבן מהודר'דיגע
אתרוגים.
תיכף נאך מעריב האט דער רבי אנגעהויבן מיט א קול חוצב
להבות אש 'אתה הראית לדעת ,כי השם הוא האלוקים ,אין עוד צווישן יעדע הושענא האט דער רבי געבלאזן די תקיעות,
מלבדו' ,און דערנאך די ווייטער'דיגע נוסח ,מיט די נעימות'דיגע אלץ בעלי מקריא זענען מכובד געווארן :כ"ק אדמו"ר מ'ספינקא
ידיד נפש און אדון הכל ,און אריינגענומען דעם גאנצן ציבור אין שליט"א ,הגה"צ אב"ד ראשית חכמה שליט"א ,הגאון הגדול
א העכערע אטמאספערע ,און דערנאך האט מען מכבד געווען רבני הדומ"ץ שליט"א ,אדמו"ר מ'זוטשקא קאראקאס שליט"א ,הרב
ודייני קהלתינו הק' ,און נכדי רבינו הקדוש זי"ע ,מיט א ספר תורה. הגאון דומ"ץ דקהלתינו קרית יואל שליט"א ,הרה"צ רבי מרדכי
יודא פיש שליט"א ,הרה"צ רבי אברהם יודא סג"ל שליט"א.
נאכן זאגן די סדר הקפות ,האט דער רבי אנגעהויבן די עבודה
נשגבה פון די ריקודים ,טאנצענדיג מיטן ספר תורה פון רבינו בשעת'ן בלאזן זענען מכובד געווארן צו האלטן די ד' מינים פונעם
הקדוש זי"ע ,ארומלויפנדיג די חלל הביהמ"ד ארום און ארום ,און רבי'ן ,הנגידים תומכי מוסדותינו הקדושים ,הלוא המה :הרה"ח ר'
דערנאך ביי יעדע זייט עקסטער ,בשעת דער גאנצע עולם הייבט זיך שמואל משה מנחם סאנדעל הי"ו פון קרית יואל ,הרה"ח ר' יואל
אין די לופטן בשמחת התורה ,די בחורי חמד תלמידי הישיבות פון שווארץ הי"ו פון קרית יואל ,הרה"ח ר' בעריש עסטרייכער הי"ו
די הויעכע פארענטשעס אויף מזרח זייט ,און די אברכים ובעלי בתים פון מאנסי ,הרה"ח ר' יצחק יודא לייבוש מערמעלשטיין שליט"א
פון די הויעכע פארענטשעס אויף מערב זייט ,און די ילדי תשב"ר חבר הנהלת קהלתינו הק' ,הרה"ח ר' חיים יחזקאל שרגא לאנדאוי
אויף דרום זייט ,און ביי די צפון זייט פון ביהמ"ד די חשובי העדה הי"ו פון וומסב"ג ,הרה"ח ר' ישראל צבי מאירוביץ הי"ו פון בארא
אויפן ספעציעלן פלאטפארמע ,און אינמיטן פון ביהמ"ד איז געווען פארק ,און הנגיד ר' יוסף יודא ארי' ארגעל הי"ו פון וומסב"ג.
דער חלל ווי דער רבי האט אפגעראכטן די געהויבענע ריקודין ,וינועו נאך די פיוטי הושענות האט מען געזינגען קדיש תתקבל ,און פאר
אמות הסיפים ,עס איז נישט דא די ריכטיגע ווערטער וואס זאלן דאס תתקבל האט מען געקלאפט די הושענות כנהוג.
קענען ארויסברענגן און באשרייבן ,וואויל פאר אונז אז מיר האבן
ביים ליינען האבן עולה געווען :כהן העסקן הדגול הרה"ח ר'
זוכה געווען מיטצוהאלטן אזעלכע דערהויבענע הקפות ,און מען האט
אהרן פיקסלער הי"ו ,לוי רבינו שליט"א ,שלישי מוה"ר יעקב
זיכער אויסגע'פועל'ט אלעס גוטס ,ואשרי עין ראתה כל אלה.
שאול הערשקאוויטש הי"ו בעל ברית ,רביעי הרה"ח ר' יואל
די ניגונים במשך די הקפות האט אנגעפירט הרב יוסף מאיר שווארץ הי"ו פון קרית יואל .הגבה הרה"ח ר' משולם איסר סג"ל
הערשקאוויטש שליט"א מנהל בית צירל .די צאן קדשים זענען לאווי הי"ו פון בארא פארק ,גלילה מוה"ר אלי' מאיר פיש הי"ו פון
געווען אונטער די אויפזיכט פון די געטרייע עסקנים ומלמדים וומסב"ג.
מו"ה יצחק שמואל שווארץ הי"ו פון קרית יואל ,מוה"ר יואל
מוסף האט געדאווענט פארן עמוד מוה"ר יוסף חיים סג"ל קרויס
בר"ש גוטמאן הי"ו מנהל חברת תהלים פון קרית יואל ,מו"ה אהרן
הי"ו פון קרית יואל ,פארן דוכנ'ען האט דער רבי אפגעגאסן די כהנים
שמואל סג"ל שווארץ הי"ו פון וומסב"ג ,מו"ה יעקב דוב כהן הי"ו
כ"ק אדמו"ר מ'ספינקא שליט"א ,און הרה"צ רבי נחמן כהנא
פון בארא פארק ,מו"ה משה אסטרייכער הי"ו ,מו"ה אהרן אלעזר
שליט"א חדב"ן .פתיחה צו אנעים זמירות הרב אלי' הערשקאוויטש
סג"ל יונגרייז הי"ו ,ובראשם מו"ה יעקב יצחק יואל וויינגארטן הי''ו
שליט"א פון וומסב"ג.
פון קרית יואל.
נאכן דאווענען איז פארגעקומען די ברית מילה פון בן הנולד
ביי די פערטע הקפה האט דער רבי מכבד געווען גיסו כ"ק
צו מוה"ר יעקב שאול הערשקאוויטש הי"ו ,דער רבי איז מכובד
אדמו"ר מ'ספינקא שליט"א צו טאנצן מיט די ספר תורה אין די
געווארן מיט סנדקאות ,נאכן ברית האט דער רבי געבענטשט דאס
רינג.
קינד און אנגעוואונטשן די עלטערן ובני המשפחה מיט ברכות לרוב.
ביי די פינפטע הקפה ווען מען האט געזינגן ובכן צדיקים יראו
דערנאך האט דער רבי געוואונטשן 'א גוט יו"ט' פאר כל הקהל
וישמחו ,איז דער רבי צוגעלאפן צום מקום אדמת קודש היא ביים
הקודש.
עמוד פון רבינו הקדוש זי"ע ,וואו רביה"ק האט אפגעראכטן די
הייליגע עבודה למעלה מששים שנה ,און געטאנצן במקומו הקדוש
ריקודין עילאין ונשגבין ,און נאך א תפילה קצרה צוריק אריין *
אינמיטן ביהמ"ד ,און ווייטער אפגעראכטן די ריקודי הקודש מיט די נאכדעם איז דער רבי אריינגעקומען צום עריכת שלחן הטהור
נענועים מיט די ספר תורה אויף אלע זייטן ,וחסידים ברנה יגילו ,די בהיכל הסוכה הגדולה ,דער רבי האט זיך געוואשן און פארטיילט
גאנצע ביהמ"ד האט מיטגעטאנצן מיט גרויס שמחה און התלהבות. שיריים פון אלע מאכלים ,און טועם געווען פון די קרעפלעך.
נאך די הקפות האט מען געזאגט עלינו לשבח ,און דער רבי האט שיר המעלות הב' משה ב"ר יואל דוב יודא מאנדל ני"ו פון
געוואונטשן א גוט יו"ט פאר כל הקהל הקודש. לאנדאן .ברהמ"ז על הכוס האט דער רבי מכבד געווען הרה"ח ר'
טכ תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
געבענטשט גשם מיט גרויס התעוררות ,און מען האט געזינגען די
מקובל'דיגע ניגונים.
*
בערך א האלבע שעה נאך די הקפות איז דער רבי אריינגעקומען
דערנאך האט דער רבי אפגעראכטן די עבודת ההקפות כנהוג,
צום שלה"ט בבנין ישיבה קטנה ,אינאיינעם מיט די אורחים החשובים.
פארגעזאגט אתה הראית ,ארומגעגאנגען די בימה זיבן מאל
פארזאגענדיג די נוסח הקפות. מיט הגבהת הכוס צו קידוש איז מכובד געווארן מוה"ר יואל שטערן
הי"ו פון בארא פארק.
דערנאך איז פארגעקומען די ברית פון בן הנולד צו מו"ה שמשון
סג"ל קרויס הי"ו ,דער רבי איז מכובד געווארן מיט סנדקאות, מיט די זמירות זענען מכובד געווארן הרב לייבוש קליין בן הרה"ג
אמירת הברכות ,וקריאת השם ,ויקרא שמו בישראל משולם פייש. דומ"ץ טאב שליט"א פון מאנטריאל ,מוה"ר יודא יוסף פיקסלער
הי"ו פון וומסב"ג ,הרה"ג ר' יחיאל מיכל מאסקאוויטש שליט"א
נאכן ברית האט דער רבי געבענטשט דאס קינד און ווארעם מרבני בית מדרשינו מאנטריאל ,הרב ישכר בער ראזענבוים
אנגעוואונטשן די עלטערן ובני המשפחה ברכות לרוב. שליט"א פון מאנטריאל ,הרב אלכסנדר ליפא לאבין שליט"א
* פון וומסב"ג ,מוה"ר ישעי' פעלבערבוים הי"ו פון סטעטן איילענד,
מוה"ר יואל בר"ש גוטמאן הי"ו פון קרית יואל.
דערנאך איז דער רבי אריינגעקומען צום קידוש לע"נ זקינתו דער רבי האט געבענטשט על הכוס ,לרגל די יארצייט פון די
הרבנית הצדיקת ז"ל אין היכל הסוכה הגדולה ,וואו עס איז געווען באבע הרבנית הצדיקת פריידל ז"ל בת הרה"ק רבי יצחק אייזיק
צוגעשטעלט א ברייטע קידוש פארן גאנצן ציבור .דער רבי האט מ'סוואליווע זי"ע ,מחברתו הטהורה פון רבינו הסב"ק זיעועכ"י.
געמאכט קידוש ,טועם געווען פון די קוגל און פערפעל ,געטיילט הגבהת הכוס מוה"ר הערשל ארגעל הי"ו פון בארא פארק .שיר
שיריים פאר אלע נאספים ,און מען האט געזינגען ווארימע ניגונים. המעלות הב' ב"ר ישעי' יואל גראס ני"ו פון וומסב"ג.
דערנאך האט מען זיך געזעגנט פון די סוכה ,דער רבי האט נאכן בענטשן האט דער רבי געוואונטשן א גוט יו"ט פאר כל
פארגעזאגט די יהי רצון ,אויפן ניגון המקובל פונעם הייליגן בני הקהל הקודש.
יששכר זי"ע ,און דערנאך געקושט די 4ווענט ,און מען האט זיך
ארויסגעלאזט אין פריידיגע ריקודין לשנה הבא בירושלים.
דערנאך איז דער רבי אריבער צו ביתו נאוה קודש נומער 9און
יום שמיני עצרת
אינדערפרי איז דער רבי צוגעגאנגען צו אלע תפילות לרגל די
געקושט די ווענט פון די סוכה.
יארצייט .פתיחה צו תפלת גשם איז געקויפט געווארן פאר רבינו
נאך א קורצע הפסקה איז דער רבי צוריק אריינגעקומען אין די שליט"א ,פאר אן אסטראנאמישע סכום ,דורך אחד מנגידים
סוכה הגדולה און געמאכט קידוש צו די סעודה ,מיט הגבהת הכוס החשובים הרוצה בעילום שמו ,ווי דער רבי האט אים אנגעוואונטשן
איז מכובד געווארן מוה"ר יואל אמסעל הי"ו פון בארא פארק. ווארימע ברכות לרוב.
דער רבי האט זיך געוואשן ,און געטיילט שיריים פון אלע מאכלים, די עליות האבן עולה געווען :כהן
און מען האט געזינגען ניגונים לכבוד מו"ה ברוך מרדכי פישער הי"ו פון
יום טוב. מאנטריאל ,לוי דער בעל ברית מו"ה
שמשון סג"ל קרויס הי"ו ,שלישי
ד ש מ י א ב ס י י ע ת א
צווישן די זמירות זענען מכובד
געווארן מוה"ר דניאל הלל מוה"ר יואל שטרייכער הי"ו פון
פיליפסון הי"ו פון מאנסי ,מוה"ר מאנטריאל ,רביעי הרה"ג ר' יחיאל
אברהם זאב גוטמאן הי"ו פון קרית מיכל מאסקאוויטש שליט"א
יואל. מרבני בית מדרשינו מאנטריאל,
חמישי מוה"ר יואל דויד לייפער
מיט ברהמ"ז על הכוס האט דער
� � הי"ו פון קרית יואל ,ששי מוה"ר
רבי מכבד געווען הרב הגאון דומ"ץ ָׂשה
ֲאֲָׂשר ָָע ָ ִ �ִּד ְְב ֵ ֹרי ְְמַנ ֵֵַח"ם ׇ
ְוְׇכל ֶ
ֲהלְוֲא ֵהם ְ �ׇכת �ְו ְִבים ַָעל ֵֵס ֶֶפ"ר יחזקאל ווייס הי"ו פון מאנטריאל,
קהלתינו הק' קרית יואל שליט"א, מ ה נמלצו לחכי דברי נעימות ,על זאת שבחו אהובים זמירות ,יחד כל קהלא קדישא הדין ישמחו בעוז וגבורות ,בשמחת ידידינו הנערץ י שישו
נ ודה לשמו בקול תרועת ,רגשי תודתינו להביע ביתר שאת ,מעשיו הנחמדים ויתן משאת ,כי לו נאה לשוש בשמחת התורה כעת ,רננו ושמחו
ח פצו ומגמתו להחיות נפש צדיק וקדוש ,הוזיל סכומים אדירים מדרכיו אל תיטוש ,מנח"ם משיב נפש מעל השגת אנוש ,זכות הגדול נקבצו בשמחת
מ קים עולמות של תורה בתוככי רעים האהובים ,ועתה כתבו לכם את השירה קצובים ,ברגשי הכרת הטוב בעד מעשיו החשובים ,לכבוד האי תומך תורה שביעי הרבני הנגיד ר' יוסף יודא
שיר המעלות הב' בהר"ר יצחק
ארי' ארגעל הי"ו פון וומסב"ג,
אייזיק לאבין ני"ו פון מאנטריאל. הרה"ח
מנחם מענדל
אחרון הרה"ח ר' יהוסף יואל סג"ל
שאלאמאן
נאכן בענטשן האט דער רבי קרויס הי"ו פון מאנטריאל.
געטאנצן מיט החתן יעקב חיים
שליט"א פאר מפטיר האט דער רבי
אמסעל ני"ו תלמיד ישיבה גדולה
בהכנסת ספר תורה
במקומו וחדוה עוז לבו, שמחת יום לרגל
וועלכע האט חתונה אין די אנגעטון די בעקיטשע פונעם הייליגן
בהאי זמנא כשהתורה על האכסניא מחזרת ,וכולם שמחים עמו בשמחתו
קומענדיגע וואכן ,און מיט זיין טאטן
הנהדרת ,חובה נעימה עלינו להיות נאמרת ,על נס להרים ולהעלות ,עוצם
מעשיו לשבח בתהילות ,הוא הגבר אשר לזכותו עולות ,זכותים אדירים בעד
הרבה נדבות ,תומך נלהב לטובת מוסדותינו הק' הסלולות ,קנה שם טוב ע"ש
אפטא רב זי"ע ,און די קאפל און
אביו נדב למען מקוה ישראל נושעות ,ועומד מוכן ומזומן בכל עת להחיות
הרה"ח ר' שמואל יצחק אמסעל כי
נפש צדיק כ"ק מרן רבינו עט"ר שליט"א בכל דבר כקטן וכגדולות.
מ
ן קדם נותן התורה יהא רעוא ,זכות סכומים אדירים למען צדקת מורשת צדיק באהבה ,לו ולכל הנלוים אליו יעמוד לנעימה בדרכיה דר
ע די עד יזכה לרב תענוג ונחת דקדושה ,שפע רב לבית ישראל במידה גדושה ,להמשיך נחלת צדיק לירושה ,להראות עבדך בעת ההוא
גארטל פון רבינו הקדוש זי"ע ,און
נ חל עדן היוצא להשקות צמאי חסדך ,שובע שמחות לפתוח את ידך ,על כוס מלא ברכת ה' לברך ,זמן שמחתינו יום שניתנה התורה לנו
הי"ו פון בארא פארק.
ד בר שכתוב יתקיים לברכה ,להשפיע לו ולכל המשפחה ,אלף פעמים ככה וככה ,אך טוב וחסד כל ימי חייו בהמשכה ,בכל עוז
ל אורך ימים בימינה ובשמאלה עושר וכבוד בהרווחה ,זרע ברך ה' כהלכה ,נחת דקדושה כגפן פורחה ,עדי נזכה לגאולה ואורה עולה געווען מפטיר.
הנהלת מפעל להתקשר
המברכים לכבוד התורה ,מקימיה ,ומקיימיה ,המתאחדים כאחד
נאך יזכור איז דער רבי
*
שע"י מוסדות טאהש • פק"ק טאהש תע"א
שד"ר המוסדות גא"מ :יצחק נחום האמבורגער,
צוגעגאנגען צו מוסף ,מען האט
תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש ל
מוסדותינו הקדושים ,און נאכן עולה זיין געטאנצן א ספעציעלע מען האט צוטיילט די סעודה ,און געדאווענט תפילת מנחה ,די
ריקוד און אנגעוואונטשן ווארימע ברכות .שלישי הרה"ח ר' יואל עליות האבן עולה געווען כהן הרה"ג רבי יודא אליעזר צבי כהנא
שווארץ הי"ו פון קרית יואל ,רביעי הרה"ג ר' יששכר דוב מאירוביץ שליט"א פון וומסב"ג נכד רביה"ק זי"ע ,לוי הרה"צ רבי אלימלך
שליט"א ,חמישי הנגיד ר' יוסף יודא ארי' ארגעל הי"ו פון וומסב"ג, נפתלי הירצקא סג"ל לאווי שליט"א פון קרית יואל נכד רביה"ק
הגבה מו"ה יהוסף מרדכי מערמעלשטיין הי"ו ,גלילה הב' ב"ר זי"ע ,שלישי הרב מרדכי קרויס שליט"א פון קרית יואל .הגבה
מאיר ארגעל ני"ו פון בארא פארק. כ"ק אדמו"ר מ'ספינקא שליט"א ,גלילה מוה"ר משולם פייש
נאכן ליינען האט מען צוריקגעלייגט די ספרי תורות ,און געזינגען פעלבערבוים הי"ו פון וומסב"ג.
אדון עולם .דער רבי האט געוואונטשן 'א גוט יו"ט' פאר כל הקהל ביי סעודה שלישית בהיכל הסוכה הגדולה איז מכובד געווארן
הקודש. מיט קידוש הרה"צ רבי ישראל מרדכי סג"ל שליט"א .מיט די
זמירות זענען מכובד געווארן מוה"ר טובי' סג"ל שווארץ הי"ו פון
* בארא פארק ,מוה"ר שמואל דוד גוטמאן הי"ו פון קרית יואל.
ביים שלה"ט איז מכובד געווארן מיט הגבהת הכוס צו קידוש רבינו שליט"א האט געבענטשט ברהמ"ז על הכוס ,הגבהת
העסקן הדגול מוה"ר יוסף אלימלך מאירוביץ הי"ו פון בארא פארק. הכוס מוה"ר שמואל אברהם ווייס הי"ו פון מאנסי .שיר המעלות
צווישן די זמירות זענען מכובד געווארן מוה"ר אלי' מאיר פיש הי"ו הב' יושע כתריאל שלום ב"ר ברוך אהרן משה לייפער ני"ו פון
פון וומסב"ג ,הרה"ח ר' ישראל צבי מאירוביץ הי"ו פון בארא פארק. קרית יואל.
ברהמ"ז על הכוס האט דער רבי מכבד געווען הרה"ג ר' יחיאל
מיכל מאסקאוויטש שליט"א פון מאנטריאל ,שיר המעלות הב' ליל שמחת תורה
אלימלך ב"ר משה מרדכי פריעדמאן ני"ו פון וומסב"ג. דער רבי איז צוגעגאנגען צום עמוד צו תפילת מעריב בהיכל
ביהמ"ד הגדול ,תיכף נאך מעריב האט דער רבי אנגעהויבן אתה
יום שמחת תורה הראית מיט אן אש קודש ,און אפגעראכטן די דערהויבענע הקפות,
כמעשהו בראשונה כך מעשהו בשני' ,די עבודה נשגבה מיט די
פסוקי דזמרה האט געדאווענט מוה"ר אליעזר דוד קרויס
ריקודי קודש ,ואשרי עין ראתה כל אלה.
הי"ו חבר הנהלת ת"ת ,צו שחרית איז צוגעגאנגען מוה"ר ישעי'
פעלבערבוים הי"ו פון סטעטן איילענד. אינמיטן די פערטע הקפה האבן תלמידי ישיבותינו הקדושות פון
קרית טאהש און ניו יארק געהאט די געלעגנהייט אריבערצוגיין קושן
ביי ברכת אהבה רבה האט מען געזינגען דעם הייליגן ניגון פון
די ספר תורה פון רבינו שליט"א ,און דערנאך די בחורי אנ"ש ,בשעת
הרה"ק רבי הערש מ'רימנוב זיעועכ"י ,פארגעזינגען דורך הרה"ג ר'
דער ציבור איז ווייטער ממשיך מיט לעבעדיגע ניגונים.
חיים ברוך יודא לייפער שליט"א.
במשך די פינפטע הקפה זענען פארגעקומען פרייליכע ריקודין די
פארן דוכנ'ען האט דער רבי אפגעגאסן גיסו הגדול כ"ק אדמו"ר
גאנצע עולם צוזאמען בחלל הביהמ"ד זקנים עם נערים ,בעלי בתים
מ'ספינקא שליט"א ,און הרה"צ רבי נחמן כהנא שליט"א חדב"ן,
ובחורי חמד זיך פרייענדיג בשמחת התורה ,כי היא לנו עוז ואורה.
דער רבי איז צוגעגאנגען צו הלל מיט גרויס התעוררות.
אין די זעלבע צייט איז דער רבי אריבער צו די דעזיגנירטע פלעצער
נאכן שיר של יום האט דער רבי אנגעהויבן די עבודת הקפות, ווי די קינדער זענען געווען פלאצירט ,און אלע קינדער האבן געהאט
פארגעזאגט אתה הראית ,ידיד נפש ,אדון הכל כנהוג ,און דערנאך די געלעגנהייט אריבער צו גיין קושן די ספר תורה פון רבי'ן ,מיט
אפגעראכטן די געהויבענע עבודת הקפות .די זכות אתה הראית איז וואס רבינו הקדוש זי"ע האט געטאנצן מיט דעם די הייליגע עבודת
געקויפט געווארן פאר אן אסטראנאמישע סכום פאר רבינו שליט"א ההקפות .דערביי בשעת'ן קושן האבן די קינדער געזינגען ניגוני
דורך מוה"ר משולם פייש ליעבערמאן הי"ו ,דער רבי האט אים תורה ,הערב נא השם אלקינו ,און והאר עינינו בתורתך וכדו'.
אנגעוואונטשן ברכות לרוב.
ביי די פינפטע הקפה ביים זינגען די ניגון זרעא חיי וקיימא האט *
דער רבי משמיע געווען דברות קודש ,זייענדיג מעורר די גאנצע נאך די הקפות האט מען צוריק אריינגעברענגט דעם בימה
ציבור מתפלל צו זיין אויף זרעא חיי וקיימא ,האבן קינדער ,געזונטע אינעם חלל הביהמ"ד ,און מען האט פארקויפט די עליות פאר
קינדער ,ערליכע קינדער ,קינדער וואס האלטן זיך מקושר צום אסטראנאמישע סכומים .אתה הראית איז געקויפט געווארן פאר
רבוש"ע ,קינדער וואס גייען אין די וועגן פון די הייליגע תורה ,דאס רבינו שליט"א דורך הרה"ח ר' יצחק יודא לייבוש מערמעלשטיין
מיינט חייא וקיימא ,מען לעבט א אמת'דיגע לעבן און מען איז אדוק שליט"א מראשי קהלתינו הק' בשותפות מיט מוה"ר נפתלי צבי
ומקושר צום אייבערשטן ,דערנאך ממשיך געווען מיט געהויבענע ברוך לאנדאוי הי"ו ,דער רבי האט זיי אנגעוואונטשן ברכות לרוב.
ריקודין עילאין.
נאכן פארקויפן די עליות האט מען אנגעהויבן קריאת התורה,
ביי די זעקסטע הקפה זענען אריבער ביי רבינו שליט"א די בחורים אנטוענדיג דעם "צילינדער היט" כנהוג .על הכל האט פארגעזינגען
וואס ווארטן אויף שידוכים ,און מקבל געווען ברכת קדשו. הרה"ח ר' יעקב נפתלי יצחק קעלנער הי"ו פון מאנסי.
* כהן האט עולה געווען הרה"ח ר' חיים יחזקאל שרגא לאנדאוי
הי"ו פון וומסב"ג ,לוי רבינו שליט"א ,געקויפט געווארן פאר אן
נאך די הקפות האט מען געליינט קריאת התורה ,די עליות אסטראנאמישע סומע דורך אב"ד קלוזש שליט"א מגדולי תומכי
אל תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
דערנאך איז דער ציבור ובראשם כ"ק מרן רבינו שליט"א האבן עולה געווען :כהן מוה"ר נפתלי צבי ברוך לאנדאוי הי"ו פון
ארויסגעקומען צום שווארץ געדעקטן גאס ,ווי מען האט וומסב"ג ,לוי רבינו שליט"א ,געקויפט פאר א סכום הגון דוך הב'
אהיימבאגלייט דעם רבי'ן בשירה ובזמרה בתופים ובמחולות ,ווען אשר זעליג ב"ר נפתלי צבי ברוך לאנדאוי ני"ו פון וומסב"ג ,שלישי
אויפן גאנצן וועג קומען פאר געהויבענע ריקודין ,דאנקענדיג דעם מוה"ר יצחק נחום האמבורגער הי"ו משב"ק ,רביעי הרה"ח ר'
בורא כל עולמים אויף די הייליגע ירושה פון רבותינו הקדושים יצחק יודא לייבוש מערמעלשטיין שליט"א ,חמישי -כל הנערים
למעלה בקודש ,אשרי עין ראתה כל אלה ,מיט א תפלה לקל חי אז מוה"ר יצחק פעלבערבוים הי"ו פון יוניאן סיטי.
עוד ינובון בשיבה דשנים ורעננים ,מיר זאלן ווייטער זוכה זיין זיך צו
חתן תורה האט עולה געווען כ"ק אדמו"ר מ'ספינקא שליט"א,
קלאמערן בצל הקודש עד ביאת הגואל.
חתן בראשית האט עולה געווען מרן רבינו שליט"א ,געקויפט
אנקומענדיג צו ביתו נאוה קודש האט רבינו שליט"א משמיע געווארן פאר א סכום הגון דורך הרה"ח ר' יצחק יודא לייבוש
געווען ברכת הקודש והדרכת השנה. מערמעלשטיין שליט"א בשותפות מיט מוה"ר נפתלי צבי ברוך
הכהן לאנדאוי הי"ו פון וומסב"ג ,נאכן עולה זיין האט זיי דער רבי
דערנאך האט דער רבי אויפגענומען דעם ציבור אורחים החשובים
ווארעם אנגעווינטשן ברכות לרוב .חתן מפטיר האט עולה געווען
לברך ולהתברך ביז אין די טיפע נאכט שטונדן.
מוה"ר משה יצחק הערשקאוויטש הי"ו מנכ"ל מוסדותינו הק'.
ויום טוב הי' עושה בצאתו בשלום מן הקודש ,אשרי העם שככה
הגבהות וגלילות הרה"ח ר' ישראל אברהם סג"ל קרויס הי"ו
לו אשרי העם שה' אלקיו ,מען זאל האבן גע'פועל'ט אלעס גוטס!
פון וומסב"ג.
* נאכן ליינען האט מען געדאווענט מוסף און מנחה ,דער רבי האט
צוגעשיקט צום עמוד מוה"ר יואל קלמן הערשקאוויטש הי"ו גבאי
שפעטער האט רבינו שליט"א באזוכט אין שפיטאל ביי הרה"ח
בית מדרשינו קרית יואל ,לכבוד די יארצייט פון זקינו הרה"ק רבי
ר' מנחם מענדל יאראסלאוויטש הי"ו לרפואה שלימה.
יעקב פיש זצ"ל מ'קאלוב.
דינסטאג פר' בראשית *
אינדערפרי איז פארגעקומען די תפלין לייגן פאר הבחור הבר פארנאכטס איז דער רבי אריינגעקומען צום שלחן הטהור נעילת
מצוה בן מוה"ר ישראל יעקב קליין הי"ו פון לאנדאן ,דער רבי האט החג 'עפל טיש' בהיכל ביהמ"ד הגדול ,מיט הגבהת הכוס צו קידוש
געגעבן ווארימע דברי הדרכה ,און נאכן תפילין לייגן אנגעוואונטשן איז מכובד געווארן הרה"ח ר' יואל שווארץ הי"ו פון קרית יואל.
ברכת קדשו פארן בר מצוה בחור און די עלטערן ,און געגעבן במתנה דער רבי האט פארטיילט שיריים פון אלע מאכלים ,און געוואונטשן
די ספרי הקודש עבודת עבודה. לחיים .די מקהלת המנגנים דחצרות קדשינו האבן אנגעפירט מיט די
דערנאך איז פארגעקומען די אפשערן פון נכד רבינו שליט"א, ניגונים ,וואו מען האט געזינגען ווארימע ניגוני יום טוב.
הילד בן הרה"צ רבי אברהם יודא סג"ל שליט"א .דער רבי האט במשך'ן טיש האט דער רבי פארגעזינגען דעם ניגון והי' ביום
אפגעשוירן די האר אנגעטון קאפל און ציצית און געבענטשט דאס ההוא יתקע בשופר גדול ,הרה"ג ר' נחמי' צבי חיים סג"ל קרויס
קינד ,דערנאך געמאכט א לחיים און אנגעוואונטשן ברכת קדשו. שליט"א האט פארגעזינגען והופע בהדר ,הרה"ג ר' חיים ברוך יודא
* לייפער שליט"א האט פארגעזינגען רבוש"ע לאמיר מאכן א בייט,
און לאמיר דערציילן די מעלות פון אידישע קינדער ,און מען האט
ביינאכט האט דער רבי מנחם אבל געווען טעלעפאניש ביי ממשיך געווען מיט ניגוני שמחה ודביקות.
משפחת מוה"ר יודא ארי' הכהן פישער הי"ו פון קרית יואל ,על במשך'ן טיש האט זיך דער רבי אויפגעשטעלט טאנצן ריקודין
פטירת בנו מוה"ר מאיר ע"ה ,ווי דער רבי האט געטרייסט און מחזק עילאין אויף "וקרב פזורינו" ,דער גאנצער עולם איז מיטגעשלעפט
געווען די גאנצע משפחה ,און ווארעם אנגעוואונטשן ברכות לרוב. געווארן אין געהויבענע ריקודין ,זיך געזעגנדיג פונעם הייליגן יום
טוב.
דאנערשטאג פר' בראשית פארן בענטשן האט דער רבי געמאכט א ברכה אויף די עפל ,און
פארמיטאג איז פארגעקומען די אפשערן פון בן מוה"ר ישראל טועם געווען ,דערנאך געווארפן עפל פארן ציבור כנהוג ,פארן אויבן
מרדכי מאירוביץ הי"ו .דער רבי האט אפגעשוירן די האר אנגעטון אן ,און דערנאך פאר זקני ונכבדי קהלתינו הק'.
קאפל און ציצית און געבענטשט דאס קינד ,און אנגעוואונטשן ברכת ברהמ"ז על הכוס האט דער רבי מכבד געווען כ"ק אדמו"ר
קדשו פאר די עלטערן ובני משפחה. מ'ספינקא שליט"א .תיכף נאכן בענטשן האט מען זיך געשטעלט
דאווענען מעריב ,צום עמוד איז צוגעגאנגען הרה"ח ר' פנחס ארי'
עש"ק פר' בראשית סג"ל קרויס הי"ו.
אינדערפרי האט דער רבי מנחם אבל געווען טעלעפאניש ביי נאך מעריב האט דער רבי געמאכט הבדלה ,מיט הגבהת הכוס איז
משפחת פריש ,על פטירת אמם הרבנית הצדיקת ע"ה ,אשת חבר מכובד געווארן מוה"ר משה פריש הי"ו פון לעיקוואד .דערנאך איז
הרה"צ המקובל רבי דניאל פריש זצ"ל .דער רבי האט געטרייסט דער עולם אריבער פאר א לענגערע צייט נעמען עפל ,און די מקהלת
און מחזק געווען און ווארעם אנגעוואונטשן ברכות לרוב. המנגנים דחצ"ק האבן אנגעפירט בשירה ובזמרה.
תשרפךל ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש בל
