gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

באור החיים · BEOHR HACHAIM — לך לך (2026-10-19)

מוציא לאור: באור החיים · BEOHR HACHAIM

שבוע: לך לך (2026-10-19)

באור החיים · BEOHR HACHAIM — לך לך (2026-10-19)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בעזרת השם יתברך‬ ‫ תשרפךל ז״פשת‬ ‫גל י ון ב" קתת‬ ‫צא לאור‬ ‫ע‬ ‫יו‬ ‫"י‬ ‫ע"י הרה"ח ר' חיים דוב גרינפעלד הי"ו‬ ‫משמש נאמן דבית מדרשינו בארא פארק‬ ‫הגליון‬ ‫לע"נ אמו האשה החשובה מרת חי' שרה בן ר' שלמה ע"ה‬ ‫יארצייט ביום י"ח חשון ‪ -‬ד' וירא הבעל"ט‬ ‫נתנדב‬ ‫ידידינו היקרים משפחת וויינבערגער שיחי’‬ ‫פרנס פעולות‬ ‫לע"נ חותנם הרה"ח מוה”ר צבי ארי’ בן ר’ ישראל ע"ה‬ ‫האיחוד‬ ‫נפטר ביום ט”ז חשון תשפ”ו לפ”ק‬ ‫לחודש חשון‬ ‫נא שלא לקרותו בשעת התפלה וקריאת התורה‬ ‫בעזהשי"ת‬ ‫סדר הלימודים‬ ‫במסגרת החבורות שע"י קהילתינו הק'‬ ‫= פרשת וירא =‬ ‫‪718.451.8674 - 514.500.8674‬‬ ‫‪0.333.015.0715 - 079.704.0074‬‬ ‫ה' עמודים ‪ -‬מסכת סנהדרין‬ ‫ז' עמודים ‪ -‬מסכת מנחות‬ ‫חזרת השבוע‬ ‫לימוד היום‬ ‫חזרת השבוע‬ ‫לימוד היום‬ ‫קולו בקודש מרביה"ק זי"ע | דברות‬ ‫חזרה‬ ‫חזרה‬ ‫דף נה‪.‬‬ ‫דף נח‪:‬‬ ‫שב"ק לך לך‬ ‫ושיחות קודש מרבינו שליט"א | דרשות‬ ‫| שיעורים | חבורות | מעמדים | מאורעות‬ ‫דף נד‪:‬‬ ‫דף נח‪.‬‬ ‫דף נה‪:‬‬ ‫דף נט‪.‬‬ ‫זונטאג‬ ‫| מודעות | שמחות | אינטערוויו'ס |‬ ‫דף נה‪.‬‬ ‫דף נח‪:‬‬ ‫דף נו‪.‬‬ ‫דף נט‪:‬‬ ‫מאנטאג‬ ‫מזון הנפש | עזר לתושבים | מעמבער‬ ‫אפטיילונג | ואטהר ואתקדש | קהילות‬ ‫דף נה‪:‬‬ ‫דף נט‪.‬‬ ‫דף נו‪:‬‬ ‫דף ס‪.‬‬ ‫דינסטאג‬ ‫ומוסדות | פרנסה ביחד | ועוד‬ ‫דף נו‪.‬‬ ‫דף נט‪:‬‬ ‫דף נז‪.‬‬ ‫דף ס‪:‬‬ ‫מיטוואך‬ ‫דף נו‪:‬‬ ‫דף ס‪.‬‬ ‫דף נז‪:‬‬ ‫דף סא‪.‬‬ ‫דאנערשטאג‬ ‫חזרה‬ ‫חזרה‬ ‫דף נח‪.‬‬ ‫דף סא‪:‬‬ ‫עש"ק‬ ‫פרנס השיעורי תורה‬ ‫בחינה הבאה ביום א' תולדות‬ ‫על 'קול איחוד' לשבוע הבעל"ט‬ ‫חבורת ז' עמודים ‪ -‬מח‪ – :‬סב‪.‬‬ ‫חבורת ה' עמודים ‪ -‬נא‪ – .‬ס‪.‬‬ ‫לע"נ הרב החסיד ר' צבי ארי' בן ר'‬ ‫הערליכע שיעורים לימוד וחזרה‪ ,‬שואל ומשיב‪ ,‬ווי אויך צו טרעפן א חברותא‬ ‫רופט קול איחוד טאהש‬ ‫ישראל ז"ל וויינבערגער‬ ‫‪514-500-8674 - 718-451-8674‬‬ ‫ביי ‪ 4-1‬פון די מעין מעניו‬ ‫יארצייט ביום ט"ז חשון ‪ -‬ג' וירא הבעל"ט‬ ‫זכות השיעורי תורה דרבים יעמוד להנדבן לו ולזרעו‬ ‫להתברך בכל הברכות הכתובה בתורה עד עולם אמן‬ ‫צא לאור‬ ‫ע‬ ‫יו‬ ‫"י‬ ‫יארצייטן‬ ‫פון רבותינו‬ ‫הק' ואנשי‬ ‫שלומינו וואס‬ ‫געפאלט אין‬ ‫די קומענדיגע‬ ‫וואך‬ ‫זכר חסידים לברכה‬ ‫ביה"ח דקריתינו הקדושה‬ ‫תשפ"ו‬ ‫הרב החסיד ר' צבי ארי' בן ר' ישראל ע"ה וויינבערגער‬ ‫ט"ז חשון‬ ‫ביה"ח וויזניץ מאנסי‬ ‫תשס"ו‬ ‫הרב החסיד ר' חיים אלכסנדר בן ר' יעקב ע"ה ניימאן‬ ‫י"ז חשון‬ ‫‪P: 718.451.8674 #80‬‬ ‫‪F: 845.610.8674‬‬ ‫‪11 VAN BUREN DR. #205 MONROE N.Y. 10950‬‬ ‫ביה"ח בקרית יואל‬ ‫תשנ"ד‬ ‫האשה החשובה מרת חי' שרה בת ר' שלמה ע"ה גרינפעלד‬ ‫י"ח חשון‬ ‫אשת הרה"ח ר' יצחק שמואל ע"ה‬ ‫פילצאליגע פראיעקטן צו פאראייניגן און סערווירן אנשי שלומינו‬ ‫גליון באור החיים | להתאחד בחורי טאהש | קול‬ ‫איחוד טאהש | חברה ש"ס | מתאחדת בלעטל |‬ ‫ביה"ח בקרית יואל‬ ‫תשפ"ג‬ ‫הרב החסיד ר' ישראל בן ר' מנחם צבי ע"ה ניימאן‬ ‫י"ח חשון‬ ‫טעלעפאון ביכל | פרנסה ביחד | ולויים בדוכנם‬ ‫ביה"ח בקרית פאפא‬ ‫תשנ"ט‬ ‫הרב החסיד ר' שרגא פייוול בן ר' צבי ע"ה עהרענפעלד‬ ‫י"ט חשון‬ ‫די לעצטע געלעגנהייט אריינצושיקן בריוון‪,‬‬ ‫מודעות‪ ,‬און מזל טוב'ס פארן גליון‪ ,‬איז‪:‬‬ ‫מיטוואך ‪ 12:00‬מיטאג‬ ‫ה ח י י ם‬ ‫ב צ ר ו ר‬ ‫צ ר ו ר ה‬ ‫נ ש מ ת ם‬ ‫ת ה א‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫ב‬ ‫המדור נתנדב ע"י מוה"ר משה פנחס מאירוביץ הי"ו (וומסב"ג)‬ ‫לרגל שמחת אירוסי בתו עב"ג החתן יחיאל מיכל ליעבערמאן ני"ו למזל טוב‬ ‫ובזכות זה יברכהו השי"ת שיזכה לרוות רב תענוג ונחת מכל יוצ"ח לאורך ימים ושנים טובים אמן‬ ‫באור פני מלך‬ ‫פניני עבודת עבודה על פרשת השבוע‬ ‫*‬ ‫שבמקום המקדש‪( ,‬יומא נד‪ ):‬למה נקרא שמה‬ ‫אבן שתי'‪ ,‬כי ממנו הושתת העולם‪ ,‬היינו‬ ‫כל השפעות נמשך‬ ‫שמירת היסוד מצלת מן‬ ‫שממנו נבנה ונתייסד כל העולם ומקבל‬ ‫ממקום המקדש‪ ,‬ותלוי‬ ‫גיהנם‬ ‫תמיד חיותו משם‪ ,‬וגם חיות האדם בא‬ ‫משם‪ ,‬דהאדם נברא ונוצר ממקום זה‪.‬‬ ‫בעבודת בני ישראל‬ ‫לך לך מארצך וממולדתך‬ ‫ואתה את בריתי תשמור‪.‬‬ ‫אבל באיזה אופן יומשך ההשפעה‬ ‫וההארה ממקום המקדש‪ ,‬זה תלוי בכל אדם‬ ‫וכו'‪ ,‬והיה ברכה וכו'‪ ,‬ויהי‬ ‫איתא במדרש (ויק"ר) ואתה את בריתי‬ ‫כפי מה שהוא מקושר לשם במחשבתו‪,‬‬ ‫רעב בארץ וכו'‪.‬‬ ‫תשמור‪ ,‬ואיזה זה מצות העומר‪.‬‬ ‫שכפי מה שהאדם מכוין דעתו ולבו אל‬ ‫הנה צריך לבאר כמה דקדוקי הפרשה‪.‬‬ ‫לכאורה היא תמוה מאוד‪ ,‬מה ענין‬ ‫מקום המקדש וירושלים‪ ,‬כן נשפעה עליו‬ ‫א‪ .‬רש"י הק' פירוש על הפסוק לך לך‬ ‫מצות העומר למצות ברית מילה‪.‬‬ ‫ההשפעה משם‪ ,‬לכן עד שלא זכה אברהם‬ ‫מארצך‪ ,‬להנאתך ולטובתך ושם אעשך לגוי‬ ‫אבינו ע"ה לחונן את עפר ארץ הקודש‪ ,‬לא‬ ‫ופירשו בזה תלמידי בעש"ט הק'‪ ,‬כי‬ ‫גדול‪ ,‬וכאן אי אתה זוכה לבנים‪ ,‬ענין זה‬ ‫היה אפשר לו לקבל כראוי את ברכת ה'‬ ‫כאשר צוה הקב"ה לאברהם אבינו 'ואתה‬ ‫צריך ביאור‪ ,‬למה לא יזכה להוליד בנים‪ ,‬כי‬ ‫הנשפע משם לכל העולם‪ ,‬דכיון שמעולם‬ ‫את בריתי תשמור אתה וזרעך אחריך‬ ‫אם על ידי שילך ויגלה מארצו‪.‬‬ ‫לא טעם מאור זיווה‪ ,‬לא היה שייך שיהא‬ ‫לדורותם'‪ ,‬לא על מצות מילה בשמיני‬ ‫מקושר לשם בדעתו‪.‬‬ ‫ב‪ .‬רש"י הק' פירוש על הפסוק והיה‬ ‫בלבד צווהו‪ ,‬אלא זהו ציווי לבני ישראל עד‬ ‫ברכה‪ ,‬עד עכשיו היה בידי לברך אדם ונוח‪,‬‬ ‫ולתכלית זו אמר הקב"ה לך לך מארצך‬ ‫סוף כל הדורות‪ ,‬שישמרו את אות הברית‬ ‫וגו'‪ ,‬כדי שיגיע בדרכו לארץ הקודש ויטעום‬ ‫ומעכשיו אתה תברך את אשר תחפוץ‪ ,‬וגם‬ ‫בקדושה ובטהרה‪ ,‬שלא לפגום בה חלילה‪,‬‬ ‫מאור ה' הנשפע שם‪ ,‬ועי"ז יתקשר דעתו‬ ‫זה צריך ביאור למה דייקא כאשר יגלה‬ ‫כמו שאמרו חז"ל שאברהם אבינו יושב‬ ‫לשם ויוכל לקבל השפעות משם‪ ,‬ועל‬ ‫מארצו‪ ,‬יקבל הכח לברך את אשר תחפוץ‪.‬‬ ‫על פתחו של גיהנם‪ ,‬ומי שנימול אינו מניח‬ ‫דרך זה קיבל כח הברכה לקרב העולם‬ ‫ג‪ .‬להלן כתיב ויהי רעב בארץ וירד‬ ‫ליכנס לשם‪ ,‬אבל מי שפוגם בבריתו מניחו‬ ‫בהשפעות שמקבל ממקור הברכה‪.‬‬ ‫אברם מצרימה לגור שם וגו'‪ ,‬כבר עמדו‬ ‫ליכנס לשם‪ ,‬וזה כוונת המדרש ואתה את‬ ‫ולזה סיבב הקב"ה שיהא רעב בארץ‪,‬‬ ‫המפרשים לבאר אם היה רצונו יתברך‬ ‫בריתי תשמור‪" ,‬ואיזה" פי' באיזה כח אפשר‬ ‫ויצטרך לירד משם מצרימה‪ ,‬כדי שגם‬ ‫שיגיע לארץ כנען‪ ,‬למה סיבב שיצטרך‬ ‫לאדם לזכות לשמירת הברית ולתקן מה‬ ‫בעת היותו בגלות בארץ אחרת יומשך‬ ‫לצאת משם מפני הרעב‪.‬‬ ‫שפגם "זה מצות העומר"‪ ,‬שמצות העומר‬ ‫עליו הארה והשפעה מארץ הקודש‪ ,‬ובזה‬ ‫ויבואר על פי מה שכתבו בספרים הק'‪,‬‬ ‫מסוגל לתקן עון המר הזה‪ ,‬ובימי העומר‬ ‫ידרוך דרך לצאצאיו בני ישראל הקדושים‪,‬‬ ‫שכל השפעות הבאות לעולם‪ ,‬נשפעות‬ ‫יכול האדם לזכות בניקל לשים חלקו בין‬ ‫שאף כשיגיעו בגליותם יצטרכו להתקשר‬ ‫ונמשכות ממקום המקדש‪ ,‬ששם מקור‬ ‫נוטרי ברית קיימא קדישא‪.‬‬ ‫אל מקום המקדש כדי לקבל שפע משם‪.‬‬ ‫השפעות החיות לכל העולם‪ ,‬ושם שורש‬ ‫(עבודת עבודה דב"ק במדבר)‬ ‫(עבודת עבודה פתגמ"ק לך לך)‬ ‫כל הבריאה‪ ,‬כמו שאמרו חז"ל על האבן‬ ‫לעולם ה' דברך נצב בשמים‪ ,‬אלע הבטחות‬ ‫שביבי‬ ‫פאר אידן שטייט גרייט אין הימל‪ ,‬לדור‬ ‫ודור אמונתיך‪ ,‬ס'ווענדט זיך נאר וויאזוי‬ ‫(שפת"ק תבוא א')‬ ‫מיר וועלן האלטן די אמונה‪.‬‬ ‫אש‬ ‫קורצע טרעפליכע טייטשן‬ ‫מתורתו של כ"ק מרן‬ ‫רבינו הקדוש זיעועכ"י‬ ‫ג‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫המדור נתנדב ע"י מו"ה אשר ענזיל ברא"ד סג"ל קרויס הי"ו (וומסב"ג)‬ ‫לרגל שמחת הולדת בנו למזל טוב‬ ‫ובזכות זה יברכהו השי"ת שיזכה לרוות רב תענוג ונחת מכל יוצ"ח לאורך ימים ושנים טובים אמן‬ ‫דער הייליגער‬ ‫רבי זאגט‬ ‫ילקוט אמרים מכ״ק רביה"ק זי"ע מלוקט מספרי דבי רב ‪ -‬באידיש‬ ‫וועט אים באפעלן מיט א לשון ציווי‪ ,‬וועט‬ ‫געווען כדי צו אנגרייטן א וועג פאר די‬ ‫די טעם פארוואס‬ ‫ער נישט קענען מכוין זיין להנאת עצמו‪,‬‬ ‫דורות ווייטער‪ ,‬און פארדעם האט דער‬ ‫דער אייבערשטער‬ ‫פארדעם האט אים דער אייבערשטער‬ ‫אייבערשטער מסבב געווען אז אברהם‬ ‫האט געזאגט פאר‬ ‫געזאגט בלשון אמירה‪ ,‬ויאמר ה' אל‬ ‫אבינו זאל דארפן אראפגיין אין מצרים‪,‬‬ ‫אברהם אבינו להנאתך‬ ‫אברם‪ ,‬ווייל אמירה איז לשון רכה און‬ ‫אזוי ווי חז"ל זאגן אז ווען ער איז‬ ‫ולטובתך‬ ‫נישט קיין ציווי המכריח‪ ,‬און וויבאלד‬ ‫אראפגעגאנגען קיין מצרים האט אים‬ ‫אברהם אבינו וועט אויסוועלן מצד עצמו‬ ‫דער אייבערשטער געזאגט "צא וכבוש‬ ‫ויאמר ה' אל אברהם לך לך מארצך‬ ‫צו גיין וועט ער שוין יא קענען אינזינען‬ ‫את הדרך לפני בניך"‪ ,‬וואס דאס מיינט‬ ‫וממולדתך ומבית אביך אל הארץ אשר‬ ‫האבן אביסל להנאתו‪ ,‬און דורך דעם‬ ‫ער זאל מכניע זיין דארט די כח הטומאה‬ ‫אראך‪ ,‬ואעשך לגוי גדול ואברכך ואגדלה‬ ‫וועט ער האבן עפעס א שייכות צו די‬ ‫פון מצרים‪ ,‬וואס דאס איז געווען די ערות‬ ‫שמך‪ ,‬זאגט רש"י הק' לך לך‪ ,‬להנאתך‬ ‫קליפת מצרים און קענען אויפטון וואס‬ ‫הארץ‪ ,‬און ער זאל מעלה זיין די ניצוצי‬ ‫ולטובתך‪ ,‬ושם אעשך לגוי גדול‪ ,‬וכאן אי‬ ‫ער דארף אויפטון‪.‬‬ ‫הקדושה וואס איז געווען מושקע בין‬ ‫אתה זוכה לבנים‪ ,‬ועוד שאודיע טבעך‬ ‫הקליפות‪ ,‬און דורכדעם זאל ער אנגרייטן‬ ‫בעולם‪.‬‬ ‫אבער אברהם אבינו‪ ,‬אפי' נאכדעם‬ ‫די וועג פאר אידישע קינדער‪ ,‬ווען זיי‬ ‫וואס דער אייבערשטער האט אים‬ ‫פרעגן די ספרים הק' פארוואס האט‬ ‫וועלן דארפן גיין אין גלות מצרים‪.‬‬ ‫געזאגט בלשון רכה‪ ,‬איז נאך אלץ נישט‬ ‫דער אייבערשטער געדארפט צוזאגן פאר‬ ‫געווען בכח צו אינזינען האבן להנאתו‬ ‫אבער כדי אברהם אבינו זאל קענען‬ ‫אברהם אבינו די אלע הבטחות כדי ער‬ ‫ולטובתו‪ ,‬ווייל סוף כל סוף איז געווען‬ ‫מכניע זיין די כח הקליפה‪ ,‬האט ער‬ ‫זאל נתרצה ווערן צום ציווי ה'‪ ,‬אברהם‬ ‫דער רצון ה' ער זאל ארויסגיין פון זיין‬ ‫געמוזט האבן עפעס א שייכות צו די‬ ‫אבינו האט זיך שוין אריינגעווארפן אין‬ ‫לאנד‪ ,‬און דאס זאגט דער פסוק וילך‬ ‫קליפת מצרים‪ ,‬און האבן א נסיון און‬ ‫קאלעך‪-‬אויבן על קידוש ה'‪ ,‬וואלט ער‬ ‫אברהם כאשר 'דיבר' אליו ה'‪ ,‬דאס מיינט‬ ‫א מלחמה מיט די כח הרע פון קליפת‬ ‫דאך זיכער מקיים געווען די ציווי ה' אן‬ ‫מצרים לויט זיין מדריגה‪ ,‬און דורך דעם‬ ‫באקומען פאר דעם שכר‪.‬‬ ‫ער האט מקבל געווען די ווערטער פונעם‬ ‫וואס ער וועט זיך מתגבר זיין און מלחמה‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬כאילו דער אייבערשטער‬ ‫שטייט ווייטער אין פסוק וילך אברם‬ ‫האלטן קעגן זיי‪ ,‬וועט ער קענען מכניע‬ ‫האט גערעדט מיט אים בלשון ציווי‪.‬‬ ‫כאשר דיבר אליו ה' וילך אתו לוט‪ ,‬זענען‬ ‫זיין זייער כח הטומאה‪ ,‬און מוציא זיין די‬ ‫און וויבאלד עס איז אזוי געווען‪ ,‬אז ער‬ ‫די מפרשים מדייק אויף דאס וואס דער‬ ‫ניצוצי הקדושה פון זיי‪.‬‬ ‫האט מקבל געווען די ווערטער פונעם‬ ‫פסוק זאגט כאשר דיבר אליו ה'‪ ,‬וואס‬ ‫אבער אברהם אבינו צוליב זיין גרויס‬ ‫דאס איז לכאורה איבריג‪ ,‬אויך דארף‬ ‫אייבערשטער אזוי ווי א דיבור‪ ,‬האט‬ ‫קדושה‪ ,‬האט ער נישט געהאט קיין‬ ‫מען פארשטיין די שינוי הלשון קודם‬ ‫אברהם אבינו געטראכט א עצה וויאזוי‬ ‫שום שייכות מיט די קליפת מצרים‪ ,‬און‬ ‫זאגט ער "ויאמר" ה' אל אברם‪ ,‬און דא‬ ‫ער זאל קענען אריינברענגען אין זיך‬ ‫פארדעם האט אים דער אייבערשטער‬ ‫שטייט בלשון דיבור‪ ,‬כאשר "דבר" אליו‬ ‫עפעס א נגיעה און א שייכות צום כח‬ ‫געזאגט‪ ,‬לך לך‪ ,‬להנאתך ולטובתך‪ ,‬ושם‬ ‫ה'‪.‬‬ ‫הרע‪ ,‬פארדעם האט ער מיטגענומען‬ ‫אעשך לגוי גדול‪ ,‬וואס מיט די אלע זאכן‬ ‫מיט זיך לוט‪ ,‬ווייל עס איז ידוע פון‬ ‫נאך שטעלן זיך די מפרשים‪ ,‬פארוואס‬ ‫האט אים דער אייבערשטער געוואלט‬ ‫ספרים הק' אז אפי' א צדיק איז ריין‬ ‫האט אברהם מיטגענומען מיט זיך לוט‪,‬‬ ‫מרמז זיין‪ ,‬אז יעצט דארף ער אינזינען‬ ‫פון יעדע פגם‪ ,‬דעס‪-‬וועגן‪-‬דאך אויב‬ ‫חז"ל זאגן דאך אז כל זמן די רשע איז‬ ‫האבן מיט זיין גיין להנאתו ולטובתו‪,‬‬ ‫די מענטשן ארום אים זענען פגומים‪,‬‬ ‫געווען מיט אים האט זיך דער דיבור‬ ‫כדי דורך דעם זאל ער האבן עפעס א‬ ‫זענען זיי גורם הרהורים און בלבולים‬ ‫פורש געווען פון אים‪.‬‬ ‫שייכות צו די כח הגופני‪ ,‬און דורכדעם‬ ‫פאר'ן צדיק‪ ,‬און דער צדיק דארף זיך‬ ‫וועט ער האבן עפעס א שייכות צום‬ ‫וועלן מיר מבאר זיין דעם ענין‪ ,‬צו‬ ‫אראפלאזן צו זיי‪ ,‬מעלה צו זיין און‬ ‫קליפת מצרים‪ ,‬און קענען מעלה זיין די‬ ‫פארשטיין אביסל די מעשים פון אברהם‬ ‫מתקן זיין‪ ,‬פארדעם האט אברהם אבינו‬ ‫ניצוצות הקדושים‪.‬‬ ‫אבינו‪ - ,‬וואס אין די אלע פרשיות פון‬ ‫מיטגענומען מיט זיך לוט‪ ,‬וואס דורך‬ ‫די אבות הקדושים ליגט באהאלטן‬ ‫דעם איז אריינגעגאנגען אין אים א נגיע‬ ‫און פארדעם האט דער אייבישטער‬ ‫מורא'דיגע זאכן‪.‬‬ ‫נישט געהייסן גיין בלשון דיבור‪ ,‬ווייל‬ ‫כל דהוא צום כח הרע‪ ,‬און דורך דעם‬ ‫דיבור איז א לשון ציווי‪ ,‬און דער‬ ‫עס איז ידוע‪ ,‬אז די גאנצע תכלית‬ ‫האט עס געהאט עפעס א בחינה פון א‬ ‫אייבערשטער האט געזען אז אויב ער‬ ‫פון די הליכות פון אברהם אבינו איז‬ ‫המשך בעמוד ז‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫ד‬ ‫המדור נתנדב ע"י מוה"ר חיים שמעון לעברעכט הי"ו (מאנטשעסטער)‬ ‫ניצוצי קודש‬ ‫לרגל שמחת אירוסי בנו החתן יושע ני"ו למזל טוב‬ ‫ובזכות זה יברכהו השי"ת שיזכה לרוות רב תענוג ונחת מכל יוצ"ח לאורך ימים ושנים טובים אמן‬ ‫תוכן דברות קודש ששמענו מאת‬ ‫כ"ק מרן רבינו שליט"א‬ ‫ואת זאת בקש אברהם אבינו אנכי הולך‬ ‫אשר יצא ממעיך הוא‬ ‫ערירי‪ ,‬וכו'‪ ,‬שהיה צריך לבן שימשיך את‬ ‫יירשך‪ .‬ובאמת הוא דבר‬ ‫כוחו ועבודתו‪ ,‬ובדרך זה מביא רביה"ק‬ ‫פלא‪ ,‬דבוודאי לא היה‬ ‫תוכן דב"ק בעת רעוא דרעוין‬ ‫שב"ק פרשת לך לך‬ ‫בספרו עבודת עבודה‪.‬‬ ‫שום נפק"מ לאברהם‬ ‫שנת תשפ"ו לפ"ק‬ ‫אבינו מי יורש את‬ ‫התבוננות בימים‬ ‫רכושו הגשמי‪ ,‬אם בנו‬ ‫הקדושים העעל"ט‬ ‫אם עבדו‪ ,‬אלא מה היה‬ ‫רוצה בבקשתו שיהיה לו בן לירשו‪.‬‬ ‫ויאמר ה' אל אברם לך לך מארצך‬ ‫וממולדתך ומבית אביך אל הארץ אשר‬ ‫עומדים אנו עכשיו‪ ,‬בזמן שעדיין‬ ‫אראך‪ ,‬ואעשך לגוי גדול ואברכך ואגדלה‬ ‫תירוץ על דיוק ג'‬ ‫לא שכחנו מה שאמרנו ביום הושע"ר‬ ‫שמך והיה ברכה‪ ,‬ואברכה מברכיך‬ ‫העעל"ט‪ ,‬הושענא הרוגה עליך‪ ,‬אנו‬ ‫אלא מאי‪ ,‬אין מדברים כאן מירושתו‬ ‫ומקללך אאר ונברכו בך כל משפחת‬ ‫עוברים נסיונות קשים‪ ,‬ואעפ"כ אנו‬ ‫הגשמי‪ ,‬אלא מירושתו הרוחני‪ ,‬דהיינו‬ ‫האדמה‪ ,‬וילך אברם כאשר דבר אליו‬ ‫הורגין עליך‪ ,‬הושענא נחשבת כצאן‬ ‫אמונתו בה'‪ ,‬והעמדתו בנסיונות הקשים‬ ‫ה' וילך אתו לוט ואברם בן חמש שנים‬ ‫טבחה‪ ,‬הושענא זרויה בין מכעיסיה‪,‬‬ ‫שעברו עליו‪ ,‬ואת זאת לא יוכל לירש‬ ‫ושבעים שנה בצאתו מחרן‪.‬‬ ‫ואעפי"כ הושענא חבוקה ודבוקה בך‪,‬‬ ‫אלא בנו היוצא ממעיו‪ ,‬דעל אף שהיה‬ ‫עזרנו‪ ,‬שאנו סמוכים לך‪ ,‬רצונינו לדבק‬ ‫בך‪ ,‬את זאת אנו אומרים‪ ,‬שאנו בני יצחק‬ ‫אליעזר עבדו‪ ,‬דולה ומשקה מתורת רבו‬ ‫לאחרים‪ ,‬מ"מ לא תוכל להיות לו קיום‬ ‫ג' דיוקים בפרשתינו‬ ‫בהמשך הימים‪ ,‬כמו שראינו בפרשה‪,‬‬ ‫איתא במדרש (רבה‪ ,‬לט‪ ,‬א) אמר ר' יצחק‪,‬‬ ‫בני אברהם בניהם ממש‪ ,‬ואלא עי"ז אנו‬ ‫ואת הנפש אשר עשו בחרן‪ ,‬ופירש רש"י‪,‬‬ ‫משל לאחד שהיה עובר ממקום למקום‪,‬‬ ‫יכולין להתקיים‪ .‬עומדים אנו עכשיו אחר‬ ‫שהכניסן תחת כנפי השכינה‪ ,‬אברהם‬ ‫וראה בירה אחת דולקת‪ ,‬אמר‪ ,‬תאמר‬ ‫חג הסוכות העעל"ט‪ ,‬ובחג הסוכות‪ ,‬היה‬ ‫מגייר את האנשים ושרה מגיירת הנשים‪,‬‬ ‫שהבירה זו בלא מנהיג‪ ,‬הציץ עליו בעל‬ ‫כל אחד מבני ישראל נוטל לולב ואתרוג‪,‬‬ ‫אבל כשתבקשם‪ ,‬לא תמצאם‪ ,‬ולא‬ ‫הבירה‪ ,‬אמר לו‪ ,‬אני הוא בעל הבירה‪ ,‬כך‬ ‫לקיים הפסוק ולקחתם לכם פרי עץ‬ ‫את בניהם‪ ,‬שלא נשאר מהם אף אחד‪,‬‬ ‫לפי שהיה אבינו אברהם אומר‪ ,‬תאמר‬ ‫הדר‪ ,‬והנה אתרוג מראה על הלב‪ ,‬וכשם‬ ‫וכמשל לאדם שזרק למעלה מקל עץ‪,‬‬ ‫שהעולם הזה בלא מנהיג‪ ,‬הציץ עליו‬ ‫שמהדרים על אתרוג נאה בלי שום‬ ‫ואם הזורק בעל כח עולה יותר ויותר‪,‬‬ ‫הקדוש ברוך הוא‪ ,‬ואמר לו‪ ,‬אני הוא‬ ‫פגם‪ ,‬כך צריך הלב להיות נקי מכל פגם‪,‬‬ ‫אבל אח"כ נופל למטה למטה עד שחוזר‬ ‫בעל העולם‪ ,‬עכ"ל‪ .‬וכבר עוררו תלמידי‬ ‫והיאך עושין זאת‪ ,‬הנה הסופי תיבות של‬ ‫למקורו שבא משם‪.‬‬ ‫בעש"ט ע"ז‪ ,‬שצריכין להבין מה היה‬ ‫פר'י ע'ץ הד'ר‪ ,‬הוא יצ"ר דכשזורקין את‬ ‫כוונת אברהם אבינו בשאלתו‪ ,‬ומה תירץ‬ ‫היצה"ר‪ ,‬ועושין רק רצון הבורא יתברך‬ ‫ואת זאת היתה דאגת אברהם אבינו‪,‬‬ ‫לו הקב"ה‪ .‬ואף אנו יאמרו מה שיוכלו‬ ‫שמו‪ ,‬יכולין ליטהר‪ ,‬את הלב מכל מום‬ ‫דהגרים כל זמן שהוא קיים‪ ,‬הוא יכול‬ ‫לתרץ‪.‬‬ ‫ופגם‪.‬‬ ‫לחזקם ולאמצם‪ ,‬בעבודת הבורא יתברך‬ ‫שמו‪ ,‬אבל אח"כ כשימות‪ ,‬יפלו למטה‬ ‫ועוד קשה‪ ,‬שבתחילה איתא‪ ,‬ויאמר‬ ‫תירוץ על דיוק א'‬ ‫ויחזרו למקורם הראשון‪ ,‬דהיה מבין‪ ,‬דבזה‬ ‫ה' אל אברם לשון אמירה‪ ,‬לשון קלה‪,‬‬ ‫העולם‪ ,‬עוברים נסיונות רבות‪ ,‬וצריכים‬ ‫ובפסוקים שלאחריו איתא‪ ,‬וילך אברם‬ ‫ונתרץ הקושיא ראשונה‪ ,‬ע"פ מה‬ ‫מסירות נפש להתקיים בהם‪ ,‬והגרים‬ ‫כאשר דיבר אליו ה'‪ ,‬שינה לשונו ללשון‬ ‫דאיתא בפרשה‪ ,‬ואברכה מברכך ומקללך‬ ‫אם אין מכירים אותם‪ ,‬ואין משגיחים‬ ‫דיבור‪ ,‬שהוא לשון קשה‪ .‬עוד צריכין‬ ‫אאר‪ ,‬ולכאורה אמאי היה לו להקב"ה‬ ‫עליהם‪ ,‬אינם יכולים להתקיים‪ ,‬אבל בנו‬ ‫לבאר‪ ,‬את בקשת אברם בהברית בין‬ ‫לומר‪ ,‬שיקלל את המקללים‪ ,‬היה לו‬ ‫הנולד בקדושה וטהרה‪ ,‬הוא יהא בכח‬ ‫הבתרים‪ ,‬דאיתא שם‪ ,‬אחר הדברים‬ ‫לעשות שלא יקללו שום אדם‪ ,‬אלא‬ ‫להמשיך את הקדושה וטהרה‪ ,‬ולעמוד‬ ‫האלה היה דבר ה' אל אברם במחזה‬ ‫מורה לנו הכתוב‪ ,‬דאי אפשר שיחיה אדם‬ ‫בכל הנסיונות שיעבור עליו‪ .‬וזהו כי‬ ‫לאמר אל תירא אברם אנכי מגן לך שכרך‬ ‫בעולם הזה‪ ,‬ולא יארע לו שום דבר רע‪,‬‬ ‫ביצחק יקרא לך זרע‪ ,‬דקיום בני ישראל‬ ‫הרבה מאד‪ ,‬ויאמר אברם אל ה' מה תתן‬ ‫דבזה העולם עוברים נסיונות רבות‪ ,‬אבל‬ ‫עכשיו בימינו אלה‪ ,‬הוא ע"י הכח שנולד‬ ‫לי ואנכי הולך ערירי ובן משק ביתי הוא‬ ‫את זאת יכול להיות שיצילהו השי"ת מן‬ ‫יצחק לאברהם‪ ,‬ואברהם השריש בו את‬ ‫דמשק אליעזר‪ ,‬ויאמר אברם הן לי לא‬ ‫המריעים לו‪ ,‬ולקלל את המקללים‪.‬‬ ‫הקדושה וטהרה‪ ,‬והמסירות נפש‪ ,‬והוא‬ ‫נתתה זרע והנה בן ביתי יורש אותי‪ ,‬והנה‬ ‫ואת זאת ראה אברהם אבינו ע"פ מה‬ ‫מסרו לזרעו אחריו‪ ,‬ובכוחו אנו הולכים‪,‬‬ ‫דבר ה' אליו לאמר לא יירשך זה כי אם‬ ‫ה‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫שצוה ה' לאברם – הנשמה‪ ,‬שלא יתלכלך‪,‬‬ ‫לא יהיה כ"כ קשה לעבוד את ה'‪ ,‬אלא‬ ‫דאיתא בזוהר הק'‪ ,‬שנמרוד היה חושב‬ ‫ואל יפול בהנסיונות‪ ,‬על אף וילך אתו‬ ‫השי"ת יעזרם ויגן בעדם‪ ,‬שיוכלו לעמוד‬ ‫במחשבה לתפוס את אברהם אבינו‪ ,‬ע"י‬ ‫לוט‪ ,‬לוט לשון קללה בלשון ארמי‪ ,‬כמו‬ ‫בניקל‪ ,‬נגד כל הנסיונות העוברים עליהם‪,‬‬ ‫שיתפוס את לוט‪ ,‬ויבוא אברהם ללחום‬ ‫מלטטיא‪ ,‬והוא מורה על היצה"ר‪ ,‬שהולך‬ ‫ואת זאת אנו צריכין להמשיך‪ ,‬דמעשה‬ ‫עמו‪ ,‬והוא‪ ,‬שהיה גבור מלחמה‪ ,‬יכבשו‪,‬‬ ‫עם האדם‪ ,‬וע"י שהוא יעמוד בקדושתו‪,‬‬ ‫אבות סימן לבנים‪ ,‬ולחזק את עצמנו‪,‬‬ ‫ויתפיסו‪ .‬וזה היה שאלת אברהם אבינו‪,‬‬ ‫יזכה להחזיר נשמתו זך ונקי‪ ,‬להבורא‬ ‫לעמוד בכל הנסיונות שיעבור עלינו‪.‬‬ ‫מי הוא בעל הבירה‪ ,‬שראה את הנסיונות‬ ‫ב"ה‪ ,‬וצריך האדם להתחיל קודם ביראה‪,‬‬ ‫הקשים העוברים עלינו‪ ,‬בעולם הזה‪,‬‬ ‫וע"י יראה באים לבחינת אהבה‪ ,‬לאהוב‬ ‫את ה'‪ ,‬כמו שאמרו הספרים הקדושים‪,‬‬ ‫תירוץ על דיוק ב'‬ ‫והקשה האם אין אחד שומרינו‪ ,‬ואין שום‬ ‫מגן בעדינו‪ ,‬ע"ז השיב לו הקב"ה‪ ,‬אני‬ ‫שני אותיות ראשונות של יראה‪ ,‬הם י"ר‪,‬‬ ‫איתא בזוהר הק'‪ ,‬דבשעה שצריך‬ ‫הוא בעל הבירה‪ ,‬אני שומרך ואני עוזרך‪,‬‬ ‫המורה ליראה‪ ,‬ועי"ז יכולים להגיע‪ ,‬לשני‬ ‫נשמה לירד למטה לעולם הזה‪ ,‬אינו‬ ‫לעמוד בכל הנסיונות שיעברו עליך‪,‬‬ ‫אותיות אחרונות‪ ,‬שהם א"ה‪ ,‬שני אותיות‬ ‫רוצה‪ ,‬דלמעלה היא יושבת תחת כסא‬ ‫אמונה זה להאמין שה' הוא האלוקים‪,‬‬ ‫ראשונות של אהבה‪ ,‬שיאהוב את ה'‪.‬‬ ‫הכבוד‪ ,‬סמוך לגן עדן והאבות הק'‪ ,‬בלא‬ ‫והוא עומד עלינו תמיד להצילנו‪.‬‬ ‫גוף ובלא יצה"ר‪ ,‬ויאמר ה' אל אברם‪,‬‬ ‫על כן עלינו‪ ,‬בני ישראל‪ ,‬בני אברהם‬ ‫וזה הכניס אברהם אבינו‪ ,‬בבניו בני‬ ‫אב‪-‬רם מורה על הנשמה‪ ,‬שצריך האדם‪,‬‬ ‫יצחק ויעקב‪ ,‬להמשיך את דרכי אבותינו‬ ‫ישראל‪ ,‬כמו שהעיד הכתוב‪ ,‬והאמין‬ ‫להיות אב לנשמתו‪ ,‬הבא ממקום רם‪,‬‬ ‫הק'‪ ,‬לעמוד במסירות נפש‪ ,‬נגד כל‬ ‫בה' ויחשבה לו צדקה‪ ,‬דלכאורה מה‬ ‫הנסיונות שיעבור עלינו‪ ,‬ולעבוד את‬ ‫שיחזור לבוראו נקי כמו שירד‪ ,‬לך לך‪,‬‬ ‫הוא הגדולה שהאמין בה'‪ ,‬הלא איתא‪,‬‬ ‫ה' אלוקינו‪ ,‬ביראה ובאהבה‪ ,‬בקדושה‬ ‫לך למטה ותגבר עצמך על יצה"ר‪ ,‬כמו‬ ‫לא איש קל ויכזב‪ ,‬מי שהוא איש קל‪,‬‬ ‫ובטהרה‪ .‬איתא‪ ,‬דורשי ה' זרע אברהם‬ ‫שמביא הרבינו בחיי‪ ,‬שתפש לשון‪ ,‬לך לך‪,‬‬ ‫דהיינו שהשי"ת מדבר עמו‪ ,‬והוא מכיר‬ ‫אוהבו‪ ,‬אימתי נקראים זרע אברהם אוהבו‪,‬‬ ‫שנראה כמו לכלוכית‪ ,‬שהיה אברהם דר‬ ‫את השי"ת‪ ,‬על איש זה אמר הכתוב‪,‬‬ ‫כשדורשים את ה'‪ ,‬ואת זאת אנו עושים‪,‬‬ ‫בתוך עובדי ע"ז‪ ,‬אמר לו הקדוש ברוך‬ ‫לא איש קל ויכזב‪ ,‬דהוא אינו יכול לכזב‪,‬‬ ‫כשאברך נכנס לכולל‪ ,‬בחור לישיבה‪ ,‬ילד‬ ‫הוא לך לך‪ ,‬התרחק מהם‪ ,‬ואל תתלכלך‬ ‫את האמונה בה'‪ ,‬אלא מאי בא הכתוב‬ ‫לת"ת על אף שקשה‪ ,‬בהחורף שהקור‬ ‫עמהם‪ .‬על כן מובן‪ ,‬שנקט לשון קשה‪,‬‬ ‫לומר‪ ,‬שאברהם אבינו היה משריש את‬ ‫שורה בחוץ‪ ,‬והמטה מושכו אצלו‪ ,‬אעפ"כ‬ ‫שכתוב‪ ,‬וילך אברם כאשר דבר אליו ה'‪,‬‬ ‫האמונה בה’‪ ,‬לבניו ולזרעו אחריו‪ ,‬לידע‬ ‫הם באים במסירות נפש‪,‬‬ ‫שיש מנהיג לבירה‪ ,‬והוא‬ ‫לדרוש את ה'‪ ,‬על כן זרע‬ ‫משגיח עלינו תמיד‪ ,‬פעמים‬ ‫אברהם אוהבו‪ ,‬הקב"ה‬ ‫רואים את חסדיו‪ ,‬ופעמים‬ ‫ב סיי עת א דש מי א‬ ‫אוהב אותנו‪ ,‬אנו נעשה‬ ‫צריכים להמתין‪ ,‬ולצפות‬ ‫אתערותא מלתתא‪ ,‬שאנו‬ ‫לישועתו‪ ,‬ואף שנראה‬ ‫ישועות דורך די תהלים‬ ‫יקיימו הפסוק‪ ,‬וילך אברם‬ ‫זאגןע פון די תלמוד‬ ‫תורה קינדערלעך‬ ‫לעינינו שאינו טוב‪ ,‬צריכין‬ ‫‪10#‬‬ ‫יעדע ערב ראש חודש‬ ‫– הנשמה‪ ,‬כאשר דיבר‬ ‫אצל ציון הקדוש של‬ ‫לידע שבוודאי הוא טוב‪.‬‬ ‫רביהקוה"ט זצוק"ל‬ ‫אליו ה'‪ ,‬שאנו ישגיחו‬ ‫ובזאת האמונה‪ ,‬יצאו בני‬ ‫על הנשמה‪ ,‬שישאר זך‬ ‫פינף טעלעפאן קאלס אין ווייניגער ווי א‬ ‫אידן פארציילן‬ ‫אפענע ישועות‪.‬‬ ‫ישראל מארץ מצרים‪ ,‬כמו‬ ‫מעת לעת‬ ‫מיטן נעמןע א‬ ‫ונקי‪ ,‬ונלחמו נגד היצה"ר‪,‬‬ ‫שותפות אין‬ ‫פועל ישועות‬ ‫שרואים‪ ,‬שאמר השי"ת‬ ‫א יונגערמאן דערציילט זיין ישועה‪:‬‬ ‫והקב"ה יעשה אתערותא‬ ‫קענט איר‬ ‫אין די לעצטערע תקופה האב איך זיך שטארק געמוטשעט מיט פרנסה‪,‬‬ ‫אויך פארציילן‬ ‫למשה‪ ,‬שבזכות שהם‬ ‫אייערס!‬ ‫מלעילא‪.‬‬ ‫נאכדעם וואס מיין ווייב האט איבערגעלאזט איר ארבעטס‪-‬פאזיציע‪ ,‬און‬ ‫שליסט‬ ‫מאמינים בני מאמינים‬ ‫דערמיט פארלוירן א באדייטנדן טייל פון אונזער חודש'ליכער הכנסה‪.‬‬ ‫אייך אן!‬ ‫באמונה‬ ‫נלכו‬ ‫אנו‬ ‫די איינציגסטע אפציע וואס מיר האבן דאן געהאט אריינצוברענגען נאך‬ ‫אוציאם‪ ,‬איתא במשנה‬ ‫געלט יעדן חודש‪ ,‬איז געווען דורכ'ן עפענען א פלעי‪-‬גרופ פאר קליינע‬ ‫פשוטה‪ ,‬כמו שרואים גדול‬ ‫קינדער‪ ,‬וואס מען קען מאכן שיין געלט דערפון‪.‬‬ ‫עשרה דורות מנח עד‬ ‫מעלותיה אשרי תמימי‬ ‫דער פראבלעם איז אבער געווען‪ ,‬אז מיר האבן דאן נאר געקענט עפענען‬ ‫אברהם וכו' שכל הדורות‬ ‫א געוויסע סארט דעי‪-‬קעיר וואס ווייניגער מענטשן ווילן שיקן אהין‪ ,‬וואס‬ ‫דרך‪ ,‬אשרי לו מי שהולך‬ ‫דאס האט אויטאמאטיש געמיינט אז מיר פארמאגן פיל ווייניגער שאנסן‬ ‫היו מכעיסין ובאין עד‬ ‫בתמימות‪ ,‬שהוא יזכה‬ ‫צו קענען טרעפן גענוג קינדער‪.‬‬ ‫שבא אברהם וקיבל שכר‬ ‫נאך א שוועריגקייט איז געווען דער פאקט אז מיר וואוינען היבש אינדרויסן‬ ‫לילך ממדריגה למדריגה‬ ‫פון די היימישע געגנט‪ ,‬וואס דאס טוט דראסטיש רעדוצירן די מעגליכקייטן‬ ‫כולם‪ ,‬ולכאורה אינו מובן‪,‬‬ ‫צו טרעפן קינדער‪ ,‬וויבאלד יעדער זוכט צו שיקן ערגעץ נאנט צו זייער הויז‪.‬‬ ‫עד כי גדול מאד‪ ,‬כמו‬ ‫מה שכר קיבל אברהם‪,‬‬ ‫פונקט א טאג בעפאר אונזער אנאנס איבער דעם נייעם פלעי‪-‬גרופ האט‬ ‫שראינו אצל אבותינו הק'‪,‬‬ ‫געדארפט ערשיינען‪ ,‬האב איך זיך דערמאנט פון 'פועל ישועות'‪ .‬איך האב‬ ‫הלא היו מכעיסין את‬ ‫גלייך אריינגערופן און געגעבן א נתינה פון ‪ ,$36‬דערביי צוזאגנדיג זיך‬ ‫להאמין שיש מנהיג לבירה‪,‬‬ ‫אויפצוסיינען פאר א גאנץ יאר אויב מיר וועלן מצליח זיין צו טרעפן פיר‬ ‫השי"ת‪ ,‬אלא הפשט הוא‪,‬‬ ‫ואין מתפללים אלא לו‪,‬‬ ‫קינדער‪ ,‬וואס אזויפיל האבן מיר געהאפט צו האבן פאר דעם פלעי‪-‬גרופ‪.‬‬ ‫שבעבור זה‪,‬שהיה אברהם‬ ‫וואונדער איבער וואונדער‪ ,‬ווייניגער ווי ‪ 24‬שעה נאכדעם וואס די‬ ‫ואין מדברים אלא לו‪ ,‬אין‬ ‫אדווערטייזמענט איז ערשינען אין די לאקאלע בלעטלעך‪ ,‬האבן מיר זיך‬ ‫אבינו עובד את ה' יתברך‬ ‫שוין דערזען מיט גאנצע פינף מאמעס וואס האבן איינגעשריבן זייערע‬ ‫אנו צריכין אלא מאתו‪ ,‬אנו‬ ‫קינדער אינעם דעי‪-‬קעיר‪ ,‬נאך מער ווי מיר האבן זיך געהאט גע'חלומ'ט צו‬ ‫בפני כל האומות‪ ,‬והיה‬ ‫מבקשים הורנו ה' חסדך‬ ‫טרעפן‪ ,‬אפילו אינעם בעסטן פאל‪.‬‬ ‫עושה מריבה עם כל ע"ז‬ ‫וישעך תתן לנו‪ ,‬עדי נזכה‬ ‫שהיה מימות נח עד דורו‪,‬‬ ‫לביאת גואל צדק במהרה‬ ‫האנדלט זיך איין דעם‬ ‫קיבל שכר כולם‪ ,‬שקיבל‬ ‫אומשאצבארע זכות און שטיצט‬ ‫דעם רבינ'ס הייליגע ירושה‬ ‫בימינו אמן‪.‬‬ ‫‪100‬‬ ‫‪54‬‬ ‫‪36‬‬ ‫שכר שלבניו ולזרעו אחריו‬ ‫‪845.402.TOSH‬‬ ‫‪$‬‬ ‫‪$‬‬ ‫‪$‬‬ ‫לחודש‬ ‫לחודש‬ ‫לחודש‬ ‫‪8 6 7 4‬‬ ‫וועלן די הייליגע קינדער מתפלל‬ ‫זיין‪ ,‬לייגן אייער קוויטל יעדן ערב‬ ‫ראש חודש ביים ציון‪ ,‬און אויך‬ ‫וועלן די הייליגע קינדער‬ ‫מתפלל זיין‪ ,‬לייגן אייער‬ ‫קוויטל און צינדן א לעכט יעדן‬ ‫וועלן די הייליגע קינדער‬ ‫מתפלל זיין‪ ,‬לייגן אייער‬ ‫קוויטל יעדן ערב ראש‬ ‫‪TOSH16BH@GMAIL.COM‬‬ ‫וועט איר האבן א נר תמיד ביים‬ ‫ערב ראש חודש ביים ציון‬ ‫חודש ביים ציון‬ ‫ציון הק' דורכאויס דעם גאנצן יאר‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫ו‬ ‫א ווארט צום‬ ‫שבת טיש‬ ‫געקליבענע תורות און מעשיות נאכצוזאגן ביים יו״ט טיש‬ ‫וואס ווי פריער דערמאנט געט מען אין‬ ‫אזא צייט אן עונש אויף מבטל זיין א‬ ‫ביי א לא תעשה איז פארקערט‪ ,‬אויב איז‬ ‫מען עובר באקומט מען אן עונש מלקות‬ ‫א תורה אויף די‬ ‫מצות עשה‪ ,‬אויב אזוי דארף מען דאך‬ ‫אויך געבן שכר אויף מקיים זיין א מצות‬ ‫אויף דער וועלט‪ ,‬ממילא וועט זיין דאס‬ ‫זעלבע אז ווען איינער האלט זיך צוריק‬ ‫פרשה‬ ‫עשה‪ .‬דעריבער זאגט דער פסוק "לך לך‪,‬‬ ‫פון עובר זיין אויף א לא תעשה וועט ער‬ ‫וואס מיינט רש"י צו זאגן‬ ‫להנאתך ולטובתך"‪ ,‬ווייל אין אזא זמן‬ ‫יא באקומען שכר אויף דער וועלט‪ .‬ע"כ‪.‬‬ ‫"להנאתך ולטובתך"‬ ‫געט מען יא שכר אויף מקיים זיין א‬ ‫לויט דעם קען מען מפרש זיין דעם‬ ‫לך לך מארצך (יב‪ ,‬א)‪ .‬זאגט רש"י הק'‬ ‫מצות עשה‪.‬‬ ‫פסוק "מה טובו אוהליך יעקב משכנותיך‬ ‫"להנאתך ולטובתך"‪ .‬לכאורה איז שווער‪,‬‬ ‫אצינד ווערט שוין אויך פארענטפערט‬ ‫ישראל"‪ ,‬ווייל די גמרא זאגט אין מסכת‬ ‫וויאזוי זאגט דער פסוק די שכר אויף‬ ‫פארוואס דער פסוק חזר'ט איבער דעם‬ ‫ברכות (דף ו')‪ ,‬ווען דער אייבערשטער‬ ‫מקיים זיין די מצוה‪ ,‬מיר פסק'ענען דאך‬ ‫ציווי פון "לך לך"‪ ,‬כאטשיג אברהם אבינו‬ ‫קומט אין ביהמ"ד און געפינט נישט‬ ‫אז "שכר מצוה בהאי עלמא ליכא"‪.‬‬ ‫איז שוין געווען אויפ'ן וועג‪ .‬ווייל יעצט‬ ‫דארט צען מענטשן‪ ,‬ווערט דער‬ ‫ווען ס'איז אן עידן ריתחא געט מען דאך‬ ‫אייבערשטער כביכול דערצערענט‪ .‬אויב‬ ‫נאך איז שווער צו פארשטיין‪ ,‬סוף‬ ‫שכר פארן מקיים זיין א מצות עשה‪,‬‬ ‫אזוי‪ ,‬אז אויף נישט קומען אין ביהמ"ד‬ ‫פרשת נח פירט די תורה אויס‪" :‬ויצאו‬ ‫ממילא האט דער אייבערשטער מצווה‬ ‫איז דא אן עונש‪ ,‬ווייל ווען השי"ת איז‬ ‫אתם מאור כשדים ללכת ארצה כנען‬ ‫געווען פאר אברהם אבינו די מצוה פון‬ ‫אין כעס איז יא דא אן עונש אויף א‬ ‫ויבואו עד חרן"‪ .‬זעמיר אז זיי האבן שוין‬ ‫"לך לך"‪ ,‬כדי אזוי ארום זאל ער באקומען‬ ‫ביטול מצות עשה‪ ,‬אזוי ווי די גמרא‬ ‫אנגעהויבן צו "גיין"‪ ,‬און שוין ארויס פון‬ ‫שכר פארן עס מקיים זיין‪.‬‬ ‫זאגט אין מס' מנחות (דף מ"א)‪ ,‬דעריבער‬ ‫זייער היימלאנד אויפ'ן וועג קיין ארץ‬ ‫(עצי חיים)‬ ‫אויב קומט מען יא אין ביהמ"ד באקומט‬ ‫ישראל‪ .‬אויב אזוי פארוואס האט דער‬ ‫מען יא שכר‪ .‬דאס איז פשט אין פסוק‪,‬‬ ‫אייבערשטער נאכאמאל באפוילן "לך‬ ‫דער לימוד פון "מארצך –‬ ‫"מה טובו אוהליך יעקב וגו'"‪ ,‬ווי גוט איז‬ ‫לך מארצך וממולדתך"‪.‬‬ ‫וממולדתך – ומבית אביך"‬ ‫דאס קומען אין ביהמ"ד‪ ,‬ווייל אויף דעם‬ ‫מ'קען דאס פארענטפערן‪ ,‬לויט ווי‬ ‫באקומט מען שכר‪ ,‬מער ווי ביי אלע‬ ‫דער בכור שור זאגט אין מס' בבא בתרא‬ ‫לך לך מארצך וממולדתך (יב‪ ,‬א)‪ .‬די‬ ‫אנדערע מצוות‪.‬‬ ‫(דף ט')‪ ,‬א טעם פארוואס שכר מצוה בהאי‬ ‫משנה זאגט אין מסכת אבות (פרק ג'‪,‬‬ ‫רש"י זאגט סוף פרשת נח אויפ'ן פסוק‬ ‫עלמא ליכא‪ ,‬ווייל פונקט ווי אויף מבטל‬ ‫משנה א') עקביא בן מהללאל זאגט‪ ,‬א‬ ‫"וימת תרח בחרן"‪ ,‬אז ביז איצט איז‬ ‫זיין א מצות עשה געט מען נישט קיין‬ ‫מענטש זאל קוקן אויף דריי זאכן‪ ,‬און‬ ‫געווען א חרון אף פון השי"ת‪ .‬אויב אזוי‪,‬‬ ‫עונשים אויף דער וועלט‪ ,‬דאס זעלבע איז‬ ‫דורכדעם וועט ער נישט צוקומען צו טון‬ ‫איז דאך דאן געווען אן "עידן ריתחא"‪,‬‬ ‫ביים מקיים זיין א מצות עשה געט מען‬ ‫אן עבירה‪ .‬א' פון וואו ער קומט – פון א‬ ‫נישט קיין שכר אויף דער וועלט‪ .‬אבער‬ ‫המשך מעמוד ד‬ ‫מעלי‪ ,‬אם השמאל ואימינה ואם הימין‬ ‫ווערטער פונעם אייבערשטן אזוי ווי א‬ ‫נסיון ווען ער איז אראפגעגאנגען קיין‬ ‫ואשמאילה"‪ ,‬און לוט איז זיך געגאנגען‬ ‫בחינת דיבור המכריח‪ ,‬וועגן דעם "וילך‬ ‫מצרים‪ ,‬און דורך דעם האט ער געקענט‬ ‫זיין וועג צו סדום‪ ,‬און אברהם אבינו‬ ‫אתו לוט"‪ ,‬כדי אז דורך דעם זאל ער‬ ‫מתקן זיין וואס ער האט געדארפט מתקן‬ ‫איז דאן נתעלה גועוארן אין מדריגות‬ ‫האבן עפעס א שייכות צום קליפת מצרים‬ ‫זיין און אויסטרעטן די וועג פאר אידישע‬ ‫הקדושה‪ ,‬און זוכה געווען צו התגלות‬ ‫און מוציא זיין פון זיי די ניצוצי הקדושה‪.‬‬ ‫קינדער‪.‬‬ ‫אלקות אויף א העכערע מדריגה‪ ,‬אזוי ווי‬ ‫פאר דעם תיכף נאך וואס אברהם‬ ‫רש"י הק' זאגט‪ ,‬כיון שנפרד לוט מאתו‬ ‫אבינו איז ארויסגעגאנגען פון מצרים‪,‬‬ ‫און דאס זאגט דער פסוק וילך‬ ‫נתייחד עמו הדיבור‪.‬‬ ‫האט ער שוין נישט געדארפט צוקומען‬ ‫אברם כאשר דיבר אליו ה'‪ ,‬דאס מיינט‬ ‫(עבו"ע דב"ק)‬ ‫צו לוט‪ ,‬האט ער אים געזאגט "הפרד נא‬ ‫אז אברהם אבינו האט אנגענומען די‬ ‫ז‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫אברהם אבינו האט באלויכטן די וועלט‪...‬‬ ‫מצרימה" וואס איז בגימטריא תרכ"ח‪,‬‬ ‫טיפה סרוחה‪ ,‬ב' וואו אהין ער גייט – צו‬ ‫אזוי ווי צוויי מאל דער שם שד"י‪ ,‬מרמז‬ ‫א פלאץ פון ערד און ווערים‪ ,‬ג' פארוועם‬ ‫לך לך מארצך וממולדתך‬ ‫צו זיין אז השי"ת איז געווען מיט זיי‪,‬‬ ‫ער דארף אפגעבן דין וחשבון – פארן‬ ‫און ער האט זיי אפגעהיטן פון אלעס‬ ‫מלך מלכי המלכים הקב"ה‪.‬‬ ‫דער הייליגער צדיק רבי נחום‬ ‫שלעכטס‪.‬‬ ‫מטשערנאביל זי"ע פלעגט גאר אסאך‬ ‫דאס איז מרומז דא אין פסוק‪" .‬לך‬ ‫(הרה"ק מהרי"ש מבעלזא זי"ע)‬ ‫טוהן אינעם ענין פון "פדיון שבוים"‪.‬‬ ‫לך" א צדיק גייט יעדן טאג העכער און‬ ‫ער פלעגט אן א שיעור ארומגיין צו‬ ‫העכער‪ ,‬פון מדריגה צו מדריגה‪ ,‬און ער‬ ‫צוזאמקלויבן נדבות אויסצולייזן אידן פון‬ ‫אמונה פון אברהם איז אויך‬ ‫דערנענטערט זיך צו זיין שורש וואס איז‬ ‫געפענגעניש‪.‬‬ ‫באטראכט געווארן ווי צדקה‬ ‫דבוק אין השי"ת‪ .‬איז מיט וואסערע כח‬ ‫פונעם אייבערשטן‬ ‫גייט ער העכער און העכער‪ ,‬זאגט די‬ ‫איינמאל ווען דער טשערנאבלער איז‬ ‫אנגעקומען אינעם שטעטל זיטאמיר‪,‬‬ ‫והאמין בה' ויחשבה לו צדקה (ו‪,‬‬ ‫תורה הק' אז דער צדיק געדענקט די‬ ‫האבן די ארטיגע גוים אים פאר'מסר'ט‬ ‫טו)‪ .‬דאס אליין אז אברהם אבינו האט‬ ‫אויבענדערמאנטע דריי זאכן‪" ,‬מארצך"‪,‬‬ ‫צו די פאליציי‪ ,‬וועלכע האבן אים‬ ‫געהאט אמונה‪ ,‬האט ער אויך באטראכט‬ ‫אז א מענטש קומט פון דער ערד‪ ,‬און ער‬ ‫זעלבסט אריינגעשליידערט אין תפיסה‪.‬‬ ‫פאר א צדקה וואס השי"ת טוט מיט‬ ‫קומט פון "וממולדתך"‪" ,‬ומבית אביך"‪,‬‬ ‫ווען עטליכע פון די חשוב'ע ראשי‬ ‫אים‪ ,‬און גיט אים די מעגליכקייט צו‬ ‫אז א מענטש גייט אפגעבן א דין וחשבון‬ ‫קהלה זענען אנגעקומען צו באזוכן דעם‬ ‫גלייבן אין השי"ת‪.‬‬ ‫אויף אלע זיינע מעשים‪.‬‬ ‫טשערנאבלער‪ ,‬האט ער ערקלערט‪:‬‬ ‫(עבודת ישראל)‬ ‫(רב ייבי)‬ ‫"דער אייבערשטער האט באפוילן פאר‬ ‫אברהם אבינו די מצוה פון "לך לך‬ ‫כשם שנכנס לברית – כן יכנס‬ ‫ל"ך ל"ך גימטריא הונדערט‬ ‫מארצך"‪ ,‬ווייל ווי באקאנט האט זיך‬ ‫לתורה ועבודה לחופה ולמעשים‬ ‫לך לך (יב‪ ,‬א)‪ .‬ל"ך ל"ך באטרעפט‬ ‫אברהם אבינו אויסגעצייכענט אין דער‬ ‫טובים‬ ‫הונדערט‪ .‬אברם איז יעצט אלט געווען‬ ‫מדה פון הכנסת אורחים‪ ,‬האט אים דער‬ ‫ונמלתם את בשר ערלתכם (יז‪ ,‬יא)‪ .‬ביי‬ ‫פינעף‪-‬און‪-‬זיבעציג יאר‪ .‬און ער האט‬ ‫אייבערשטער באפוילן‪ ,‬גיי ארויס אין‬ ‫א ברית מילה וואונטשט מען אן דאס‬ ‫געלעבט הונדערט פינף און זיבעציג יאר‪.‬‬ ‫וועג‪ ,‬כדי דו זאלסט שפירן ווי געשמאק‬ ‫קינד "כשם שנכנס לברית כן יכנס לתורה‬ ‫איז דער פסוק דא מרמז "לך לך"‪ ,‬האסט‬ ‫מען דארף אויפנעמען און צושטעלן פאר‬ ‫ולעבודה לחופה ולמעשים טובים"‪ ,‬ווייל‬ ‫נאך הונדערט יאר צו לעבן‪...‬‬ ‫א גאסט‪.‬‬ ‫מילה איז די איינציגסטע מצוה‪ ,‬וואס‬ ‫(בעל הטורים)‬ ‫דאס זעלבע‪ ,‬האט דער טשערנאבלער‬ ‫דער מענטש איז זיכער מקיים אן קיין‬ ‫אויסגעפירט – האט דער אייבערשטער‬ ‫שום פניה‪ ,‬און אן קיין שום מחשבות‬ ‫דער חילוק פון "ברכה" און‬ ‫געוואלט אז איך זאל שפירן ווי גוט א‬ ‫זרות‪ .‬דעריבער וואונטשט מען "כשם‬ ‫"הצלחה"‬ ‫איד פילט ווען מען נעמט אים ארויס פון‬ ‫שנכנס לברית" אזוי ווי ער איז געברענגט‬ ‫והי' ברכה (יב‪ ,‬א)‪ .‬וואס איז דער חילוק‬ ‫תפיסה‪ .‬דערפאר האט ער צוגעברענגט‬ ‫געווארן לברית‪ ,‬וואס איז זיכער געווען אן‬ ‫צווישן ברכה און הצלחה‪ .‬הצלחה‬ ‫אז איך אליין זאל געפייניגט ווערן אין‬ ‫קיין שום זייטיגע כוונה‪" ,‬כן יכנס לתורה‬ ‫זאגט מען ווען אלעס פאסירט בדרך‬ ‫תפיסה‪ ,‬און דערנאך שפירן דעם גוטן‬ ‫ועבודה לחופה ולמעשים טובים"‪ ,‬אזוי‬ ‫הטבע‪ ,‬און ברכה איז ווען עס קומט‬ ‫געפיל פון באפרייט ווערן‪...‬‬ ‫זאל ער אויך לערנען תורה און טוען אלע‬ ‫פאר געשעענישן שלא כדרך הטבע‪ .‬צו‬ ‫אנדערע מצוות און מעשים טובים‪.‬‬ ‫דעם אז אברהם אבינו זאל זוכה זיין צו‬ ‫ואת הנפש אשר עשו בחרן‬ ‫(הרה"ק רבי שמואל מקאמינקא זי"ע)‬ ‫קינדער האט אויסגעפעלט א וועג פון‬ ‫דער הייליגער צדיק רבי ר' ברוכ'ל‬ ‫ממעזיבוזש זי"ע פלעגט פיל מאל‬ ‫*‬ ‫שלא כדרך הטבע‪ ,‬דעריבער האט אים‬ ‫השי"ת געזאגט‪ ,‬אז דו וועסט ארויפגיין‬ ‫ארויסהעלפן פאר אידן מיט זייערע‬ ‫קיין ארץ ישראל וועט אריינקומען די‬ ‫בקשות דורכדעם וואס ער האט זיך‬ ‫געבייזערט אויף זיי‪ .‬די חסידים האבן‬ ‫א מעשה אויף די‬ ‫ברכה שלא כדרך הטבע‪ ,‬און ממילא‬ ‫פרשה‬ ‫וועסטו זוכה זיין צו קינדער‪.‬‬ ‫שוין געוואוסט‪ ,‬אז אויף וועמען רבי ר'‬ ‫(הרה"ק היהודי הק' מפרשיסחא זי"ע)‬ ‫ברוכ'ל בייזערט זיך‪ ,‬דער איז שוין א‬ ‫געהאלפענער‪.‬‬ ‫פרשת לך לך‬ ‫אברהם מצרימה – גימטריא‬ ‫איינמאל ביי א געלעגענהייט האט ער‬ ‫דער הייליגער חידושי הרי"ם זי"ע‬ ‫צוויי מאל שד"י‬ ‫געטייטשט דעם פסוק‪" ,‬ואת הנפש" – די‬ ‫פלעגט זאגן‪ ,‬אז דער הייליגער חוזה פון‬ ‫ויהי כבוא אברם מצרימה (יב‪ ,‬יד)‪ .‬עס‬ ‫צובראכענע נפשות‪" ,‬אשר עשו" – וואס‬ ‫לובלין זי"ע האט אמאל געזאגט פאר‬ ‫שטייט אין ספרים הקדושים אז ביי א‬ ‫זיי האבן פארראכטן‪" ,‬בחרן" מיט א חרון‬ ‫זיינע תלמידים‪ ,‬אז ווען עס קומט פרשת‬ ‫יעדער ארט וואו א צדיק גייט‪ ,‬גייט די‬ ‫אף‪...‬‬ ‫לך לך‪ ,‬שפירט ער ווי ער גייט ארויס פון‬ ‫שכינה מיט מיט אים‪ ,‬און עס היט אים‬ ‫דערביי האט רבי ר' ברוכ'ל צוגעוויזן‬ ‫טונקלקייט צו ליכטיגקייט‪ .‬פארוואס‪,‬‬ ‫אפ פון אלעם בייזן‪ .‬קען מען זאגן אז‬ ‫א לשון פון זוה"ק (פרשת וישב)‪" ,‬אית רוגזא‬ ‫ווייל אין די פרשה ווערט געליינט וויאזוי‬ ‫דאס איז מרומז אין די ווערטער "אברם‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫ח‬ ‫זיי האבן באקומען די זעלבע תשובה‪.‬‬ ‫א איד א גרויסער מסור וועלכע פלעגט‬ ‫דאיהו מברכא דלעילא ומתתא ואיקרי‬ ‫אנמאכן צרות פאר די ערליכע אידן‪ ,‬ער‬ ‫"ברוך"‪...‬‬ ‫נאכ'ן ארויסגיין פאר א וויילע‪ ,‬האבן‬ ‫פלעגט מסר'ן פאר די רעגירונג אקעגן זיי‪.‬‬ ‫זיי מחליט געווען אריינצוגיין נאכאמאל‬ ‫צום חוזה מיט די זעלבע בקשה‪ ,‬און‬ ‫זענען די אידן געגאנגען צום הייליגן חוזה‬ ‫אחרי הפרד לוט מעמו‬ ‫פון לובלין זי"ע‪ ,‬און געבעטן אז ער זאל‬ ‫ווי ערשטוינט זענען זיי געווען אז דאס‬ ‫א פראסטער איד האט זיך אמאל‬ ‫מתפלל זיין אז דער מסור דער רשע זאל‬ ‫מאל האט זיי שוין דער חוזה געזאגט‬ ‫אויפגעטאן פאר רבי דוד'ל קארלינער‬ ‫שוין שטארבן‪ ,‬און מען שוין זאל פטור‬ ‫עפעס גאר אנדערש‪" ,‬ער איז דאך א‬ ‫זי"ע אז ער האט געוויסע מאל אין יאר‬ ‫ווערן פון אים‪.‬‬ ‫געפערליכע רשע‪ ,‬און ער וועט נישט‬ ‫הרהורי תשובה‪ ,‬וואס דאן איז ער אפילו‬ ‫בלייבן לעבן צי לאנג"‪ ,‬וכך הוה‪.‬‬ ‫אזוי ווי זיי זענען אריין געקומען אין‬ ‫ערליכער ווי סתם א איד‪ .‬האט אים רבי‬ ‫חוזה'ס שטוב‪ ,‬און מזכיר געווען דעם‬ ‫די חסידים זענען צוריק געפארן‪ ,‬און‬ ‫דוד'ל געענטפערט מיט א שמייכל‪ :‬מיר‬ ‫נאמען פונעם רשע‪ ,‬האט דער הייליגער‬ ‫האבן זיך אינטרעסירט וואס איז געווען‬ ‫געפינען טאקע עטליכע מאל אין די‬ ‫לובלינער זיך אנגערופן‪ ,‬וואס ווילט איר‬ ‫ביים מסור די לעצטע פאר טעג‪ ,‬האבן‬ ‫תורה‪ ,‬אז ס'שטייט "באותה שעה כשר‬ ‫פון דעם איד‪ ,‬זיין נאמען שיינט דאך אזוי‬ ‫זיי אויסגעפינען אז אין די מינוטן ווען‬ ‫היה"‪ ,‬אבער דאס שטייט נאר ביי רשעים‪,‬‬ ‫ווי דער כהן וואס איז מקריב די קרבנות‬ ‫דער חוזה האט זיי געזאגט אז זיין נשמה‬ ‫ווי ביי לוט‪ ,‬און ביי די מרגלים‪ .‬ווייזט אויס‬ ‫אויף די מזבח‪.‬‬ ‫שיינט ווי דער כהן‪ ,‬האט דער מסור‬ ‫אז צו טראכטן פונעם אייבערשטן נאר‬ ‫געהאלטן אינמיטן א ברית מילה פאר‬ ‫די אידן קוקן אן דעם חוזה מיט א‬ ‫אין א געוויסע שעה‪ ,‬איז דער דרך פון‬ ‫זיין זוהן‪ ,‬און חז"ל זאגן אז ווען איינער‬ ‫גרויסן וואונדער‪ ,‬וויאזוי קען זיין אז דער‬ ‫רשעים‪...‬‬ ‫מאכט א ברית פאר זיין קינד איז ער אזוי‬ ‫חוזה זאל מאכן אזא גרויסע טעות מיט‬ ‫ווי ער איז מקריב א קרבן‪ ,‬און דאס האט‬ ‫דעם רשע‪ ,‬אבער וויפיל מאל זיי האבן‬ ‫דער הייליגער לובלינער געזעהן בשעת‬ ‫מסביר געווען פאר דער חוזה ווער דער‬ ‫המול לכם כל זכר‬ ‫מעשה מיט זיינע הייליגע אויגן‪.‬‬ ‫רשע איז‪ ,‬האט גארנישט געהאלפן‪ ,‬און‬ ‫אין די שטאט חמעלניק האט געוואוינט‬ ‫בעזהשי”ת‬ ‫פרנס החודש‬ ‫ש ג בו ת ש ל א י ח ו ד ל‬ ‫משך‬ ‫ות ה נקנה ונתנדב‬ ‫נ‬ ‫חו‬ ‫על ידי‬ ‫דש‬ ‫ל‬ ‫עו‬ ‫ה‬ ‫ידידנו‬ ‫לפ‬ ‫בא‬ ‫עוז הרבנים הנגידים‬ ‫סכ‬ ‫עלינ‬ ‫והמפוארים מגדולי תומכי האיחוד‬ ‫ת פ רנ‬ ‫ועושים ומעשה למען הצלחת מפעלינו‬ ‫ו ל ט ו בה‬ ‫הכביר והמשכת פועולותי’ הכבירות‬ ‫ז כו‬ ‫מה טוב‬ ‫ה”ה ידידינו היקרים‬ ‫אשריכם‬ ‫חלקכם‬ ‫וטוב לכם!‬ ‫וחבלכם‬ ‫משפחת‬ ‫הזכותים‬ ‫בזה‬ ‫ובבא!‬ ‫וויינבערגער‬ ‫אדירים‬ ‫יעמדו‬ ‫ובזכות זה יושפעו להם משמי מעל‬ ‫שיחי’‬ ‫לכם‬ ‫ולזכותכם!‬ ‫כל הברכות וישועות‪ ,‬אורך ימים‬ ‫בימינה בשמאלה עושר וכבוד‪ ,‬עדי‬ ‫האדיר‬ ‫זכות‬ ‫ש קנו‬ ‫שנזכה לביאת מלכא משיחא במהרה‬ ‫בימינו ומלכנו בראשינו‪ ,‬אכיה”ר‬ ‫פרנס פעולות האיחוד‬ ‫לחודש‬ ‫חשון‬ ‫לעילוי נשמת חותנם‬ ‫הרב החסיד המפורסם‪ ,‬מהיושבים‬ ‫ראשונה במלכות‪ ,‬מפארי וישישי‬ ‫תושבי קריתינו הקדושה‬ ‫מוה”ר צבי ארי’ בן‬ ‫ר’ ישראל ז”ל‬ ‫נפטר ביום ט”ז חשון תשפ”ו לפ”ק‬ ‫ת‪.‬נ‪.‬צ‪.‬ב‪.‬ה‪.‬‬ ‫בכבוד רב‬ ‫הנהלת איחוד‬ ‫גליון‬ ‫חסידי טאהש‬ ‫איחוד‬ ‫שע"י‬ ‫טאהש‬ ‫בשם כלל אנשי שלומינו‬ ‫ט‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫ביאור הלכה‬ ‫הלכות וביאורים מתוך ספרי בית נאמן בישראל‬ ‫אשר עדיין לא ראו אור הדפוס‬ ‫מאת הגאון הגדול דומ"ץ קריתינו הק' שליט"א‬ ‫תשובה‪ :‬פאר סתם א גוי וואס מען קען‬ ‫געבן א מתנה אין א גוי'שע חאגא‬ ‫זהירות ביי‬ ‫א גוי'שע‬ ‫נישט‪ ,‬למשל א גוי'שע דעליווערי מאן‪,‬‬ ‫אדער א טעקסי דרייווער א‪.‬ד‪.‬ג‪ ,.‬ווענדט‬ ‫עס ווערט געפסק'נט אין שלחן ערוך‬ ‫אז מען טאר נישט געבן א מתנה פאר‬ ‫משרתת (ג)‬ ‫זיך‪ ,‬אין די פלעצער וואס מען פירט זיך‬ ‫א גוי‪ ,‬אין א טאג פון זייער חאגא‪ ,‬אפילו‬ ‫אז מען גיט א טיפ פאר אן ארבעטער‪,‬‬ ‫ווען מען קען אים‪ ,‬ווען עס איז וויכטיג‪,‬‬ ‫מעג מען געבן א טיפ‪ ,‬און דאס ווערט‬ ‫למשל דער גוי וועט ווערן ברוגז א‪.‬ד‪.‬ג‪,.‬‬ ‫נישט גערעכנט ווי א מתנה‪ ,‬אבער אין‬ ‫קען מען מקיל זיין היינטיגע צייטן צו‬ ‫די פלעצער וואס איז נישט איינגעפירט‬ ‫ז‪.‬‬ ‫געבן א מתנה פאר א גוי וואס מען קען‬ ‫צו געבן א טיפ‪ ,‬טאר מען נישט געבן א‬ ‫זיך מיט אים‪ ,‬ווייל די גוים דינען נישט‬ ‫טיפ פאר א גוי'שע ארבעטער נאר אויב‬ ‫עבודה זרה‪ ,‬אבער מען זאל נישט זאגן‬ ‫שאלה‪ :‬מעג מען געבן‬ ‫דורך די טיפ וועט דער איד האבן עפעס‬ ‫אז דאס איז צוליב די חאגא‪ ,‬נאר מען‬ ‫א מתנה‪ ,‬פאר א גוי'שע‬ ‫א ריוח (שו"ת שרגא המאיר ח"ז סימן קנ"ה)‪.‬‬ ‫זאל זאגן אז דאס איז צוליב הכרת הטוב‬ ‫משרתת?‬ ‫*עס ווערט דערציילט אז רבי יאשע‬ ‫[פרישיעיש"ן בלע"ז]‪ ,‬און בעסער איז‬ ‫בער סאלאווייטשיק ז"ל‪ ,‬ווען ער‬ ‫נישט צו געבן אין די טאג פון די חאגא‪,‬‬ ‫תשובה‪ :‬מען טאר נישט געבן א‬ ‫איז געפארן מיט א גוי'שע דרייווער‪,‬‬ ‫נאר א טאג פאר די חאגא‪ ,‬אדער א טאג‬ ‫מתנה פאר גוים‪ ,‬אזוי ווי עס שטייט אין‬ ‫האט ער מקפיד געווען צוריק צו‬ ‫נאך די חאגא‪.‬‬ ‫די תורה "לא תחנם"‪ ,‬און די חכמים האבן‬ ‫בעטן די רעשט ביז די לעצטע‬ ‫געדרש'נט פון דעם אז מען זאל נישט‬ ‫פרוטה‪ ,‬זאגענדיג אז עס שטייט אין‬ ‫ח‪.‬‬ ‫געבן פאר א גוי א מתנה‪ ,‬אבער דער‬ ‫די תורה "לא תחנם"‪.‬‬ ‫איסור איז נאר פאר א גוי וואס מען קען‬ ‫ט‪.‬‬ ‫שאלה‪ :‬מעג מען געבן‬ ‫אים נישט‪ ,‬און מען גיט אים די מתנה‬ ‫א טיפ פאר א גוי'שע‬ ‫ווייל מען וויל טרעפן חן אין זיינע אויגן‪,‬‬ ‫משרתת?‬ ‫אבער א גוי וואס מען קען זיך מיט אים‪,‬‬ ‫שאלה‪ :‬מעג מען געבן א‬ ‫מעג מען אים געבן א מתנה‪ ,‬וויבאלד‬ ‫טיפ פאר די גוים וואס‬ ‫תשובה‪ :‬מען מעג געבן א טיפ פאר‬ ‫א גוי וואס מען קען‪ ,‬האט אים שוין‬ ‫דעליווערן ארדערס פון די‬ ‫א גוי'שע משרתת‪ ,‬וויבאלד מען קען‬ ‫אמאל א טובה געטאן‪ ,‬אדער וועט ער‬ ‫געשעפטן?‬ ‫איר‪ ,‬און פאר איינעם וואס מען קען‬ ‫אים אמאל א טובה טון צוליב די מתנה‪,‬‬ ‫מעג מען געבן א מתנה אזוי ווי פריער‬ ‫דעריבער ווערט דאס גערעכנט אזוי ווי‬ ‫תשובה‪ :‬אזוי ווי געווענדליך קען‬ ‫דערמאנט‪ ,‬און כל שכן א טיפ‪ ,‬ווייל דאס‬ ‫ער קויפט אים אפ‪.‬‬ ‫מען נישט די גוים וואס דעליווערן‪ ,‬און‬ ‫וועט ברענגען א ריוח פארן איד אז די‬ ‫איבער דעם מעג מען געבן א מתנה‬ ‫במשך די יאר איז נישט די סדר אז מען‬ ‫משרתת זאל וועלן ארבעטן בעסער‪.‬‬ ‫פאר גוי'שע משרתים וואס ארבעטן ביי‬ ‫זאל געבן א טיפ פארן דעליווערי מאן‪,‬‬ ‫עס איז דא ווער עס שרייבט אז‬ ‫אידן‪ ,‬ווייל דאס איז אזוי ווי מען קויפט זיי‬ ‫דעריבער טאר מען זיי נישט געבן א‬ ‫אויב די משרתת האט נאר איינמאל‬ ‫אפ אז זיי זאלן וועלן קומען ארבעטן‪ ,‬און‬ ‫טיפ‪ ,‬אויסער ווען מען בעט אים אז ער‬ ‫געארבעט‪ ,‬און מען ווייסט זיכער אז זי‬ ‫זיי זאלן ארבען געטריי‪.‬‬ ‫זאל אריין טראגן די ארדער אינעווייניג‬ ‫גייט נישט מער קומען‪ ,‬טאר מען נישט‬ ‫אין שטוב‪ ,‬וואס דאס ליגט נישט אויף‬ ‫באמערקונג‬ ‫געבן א טיפ‪ ,‬אדער סיי וואס פאר מתנה‪,‬‬ ‫אים צו טון‪ ,‬דעמאלטס מעג מען אים‬ ‫וויבאלד זי האט נישט געארבעט ביז‬ ‫כאטש מען מעג געבן א מתנה פאר‬ ‫געבן א טיפ‪ ,‬ווייל די טיפ איז אזוי ווי א‬ ‫יעצט‪ ,‬און זי וועט אויך נישט ארבעטן‬ ‫גוי'שע משרתים‪ ,‬דארף מען אבער‬ ‫באצאלדינג‪.‬‬ ‫שפעטער‪ ,‬ווערט עס באטראכט פאר א‬ ‫אכטונג געבן אז א מאן זאל נישט געבן‬ ‫אבער אין די טעג פון פאר פסח‪ ,‬וואס‬ ‫מתנה‪ ,‬וואס מען טאר נישט געבן פאר א‬ ‫א מתנה פאר א גוי'שע משרתת‪ ,‬און א‬ ‫די גוים דעליווערן אסאך ארדערס פאר‬ ‫גוי (נשמת כל חי פלאגי‪ ,‬סימן נ"ה)‪.‬‬ ‫פרוי זאל נישט געבן א מתנה פאר א‬ ‫יעדן איינעם‪ ,‬מעג מען זיי געבן א טיפ‪,‬‬ ‫גוי'שע משרת‪ ,‬נאר א פרוי זאל געבן‬ ‫ווייל אז זיי זעהן אז מען גיט זיי א טיפ‪,‬‬ ‫געבן א טיפ פאר א טעקסי דרייווער‬ ‫פאר די משרתת‪ ,‬און דער מאן זאל געבן‬ ‫וועלן זיי מסכים זיין צו לייגן די ארדערס‬ ‫א‪.‬ד‪.‬ג‪?.‬‬ ‫פאר א משרת‪.‬‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫י‬ ‫אבער דער איסור איז נאר צו גיין‬ ‫דער הייליגער בני יששכר שרייבט אז‬ ‫אין די פלעצער וואס איז שוין פסח'יג‪,‬‬ ‫קויפן‪ ,‬אבער אויב עס האט זיך געמאכט‬ ‫ערליכע מענטשן זענען מקפיד נישט צו‬ ‫קומט אויס אז די טיפ איז אזוי ווי א‬ ‫אז איינער האט א מאכל וואס איז אסור‪,‬‬ ‫געבן פאר א גוי פון די מאכלי שבת‪ ,‬ווייל‬ ‫באצאלדינג‪.‬‬ ‫מעג ער דאס געבן פאר א גוי‪ ,‬וויבאלד‬ ‫עס האט אין זיך א קדושה (בני יששכר מאמרי‬ ‫באמערקונג‬ ‫עס איז אים נאר אונטער געקומען (רמ"א‬ ‫השבתות מאמר א' אות י"ב)‪.‬‬ ‫יו"ד סימן קי"ז ס"א)‪.‬‬ ‫אפילו ווען מען מעג געבן א טיפ פאר‬ ‫יא‪.‬‬ ‫א גוי‪ ,‬זאל מען אים נישט געבן א גרויסע‬ ‫קומט אויס אז מען טאר נישט קויפן‬ ‫סכום‪ ,‬ווייל מיטן געבן מער ווי עס איז‬ ‫פאר א גוי'שע משרתת טריפה'נע פלייש‪,‬‬ ‫אדער פיש‪ ,‬און כל שכן א סענדוויטש‬ ‫שאלה‪ :‬מעג מען געבן‬ ‫דער סדר צו געבן‪ ,‬איז מען עובר אויף די‬ ‫וואס איז געבאקן געווארן מיט פלייש און‬ ‫פאר א גוי'שע משרתת‪,‬‬ ‫איבעריגע‪ ,‬די לאו פון לא תחנם‪.‬‬ ‫צו עסן טריפות אדער‬ ‫*עס ווערט דערציילט אז רבי‬ ‫מיט מילך‪ ,‬וואס דאס טאר מען נישט‬ ‫נבילות‪ ,‬אדער א מאכל‬ ‫געבן פאר א גוי אפילו ווען עס איז נאר‬ ‫וואס מען עסט עס נישט‬ ‫אלחנן וואסערמאן הי"ד איז אמאל‬ ‫אונטער געקומען‪ ,‬וויבאלד בשר וחלב‬ ‫צוליב כשרות?‬ ‫איינגעשטאנען אין א האטעל‪,‬‬ ‫וואס זענען געקאכט געווארן אינאיינעם‬ ‫פאר ער איז ארויס פון די האטעל‬ ‫איז אסור בהנאה‪.‬‬ ‫האט ער זיך אינטערסירט ביי זיינע‬ ‫תשובה‪ :‬מען טאר עס נישט געבן‬ ‫נאנטע‪ ,‬וויפיל פירט מען זיך צו געבן‬ ‫און אויב עס האט זיך געטראפן אז‬ ‫אומזינסט פאר סתם א גוי וואס מען קען‬ ‫נישט‪ ,‬וויבאלד מען טאר נישט געבן א‬ ‫א טיפ פאר די גוי'שע משרתות‪ ,‬איז‬ ‫א מאכל איז טריפה געווארן‪ ,‬למשל‬ ‫מתנה פאר א גוי‪ ,‬אבער פאר א גוי וואס‬ ‫גענוג צו געבן א "לאט"‪ ,‬דאס איז‬ ‫מען האט געטראפן צווישן די פלייש א‬ ‫מען קען אים מעג עס געבן‪ ,‬וויבאלד‬ ‫גאר א קליינע סכום‪ ,‬ווען די נאנטע‬ ‫שטיקל פלייש וואס איז טריפה‪ ,‬מעג מען‬ ‫דער איד קען הנאה האבן דערפון‪ ,‬אזוי‬ ‫האבן זיך געווינדערט אזא קליינע‬ ‫עס געבן פאר די משרתת‪.‬‬ ‫ווי פריער דערמאנט‪.‬‬ ‫סכום וויל דער רב געבן פאר א‬ ‫באמערקונג‬ ‫טיפ‪ ,‬האט ער געענטפערט‪ ,‬אזוי‬ ‫אויב מען טרעפט נישט א גוי וואס‬ ‫ווי מיטן געבן פאר א גוי א מתנה‬ ‫דער איסור פון קויפן א מאכל אסור‬ ‫מען קען אים‪ ,‬זאל מען ענדערש אוועק‬ ‫פאר א גויף דאס איז נאר ביי אזעלכע‬ ‫איז מען עובר אויפן לאו פון "ולא‬ ‫ווארפן די מאכל אין די מיסט‪ ,‬און עס‬ ‫תחנם"‪ ,‬דעריבער כדי נישט נכשל‬ ‫מאכלים וואס זענען אסור מן התורה‪,‬‬ ‫איז נישט שייך ביי דעם דער איסור פון‬ ‫אבער מאכלים וואס זענען אסור נאר‬ ‫צו ווערן אין דעם לאו‪ ,‬וויל ער‬ ‫בל תשחית‪ ,‬וויבאלד די תורה ערלויבט‬ ‫געבן דאס ווייניגסטע וואס עס איז‬ ‫מדרבנן‪ ,‬ווי למשל מילכיגע מאכלים‪,‬‬ ‫נישט אז מען זאל דאס געבן פאר א גוי‬ ‫א‪.‬ד‪.‬ג‪ ,.‬מעג מען קויפן פאר א גוי וואס‬ ‫מעגליך‪.‬‬ ‫וואס מען קען נישט‪.‬‬ ‫מען קען‪ ,‬כדי צו געבן פארן גוי‪.‬‬ ‫י‪.‬‬ ‫עס איז א קלער אין די פוסקים צי מען‬ ‫יב‪.‬‬ ‫מעג געבן געלט פאר די גוי'שע משרת‪,‬‬ ‫שאלה‪ :‬מעג מען געבן‬ ‫אז מען זאל זיך אליין קויפן א מאכל‬ ‫שאלה‪ :‬מעג מען קויפן‬ ‫עפעס צו עסן פאר די‬ ‫וואס איז אסור מן התורה‪ ,‬דעריבער זאל‬ ‫נבילות וטריפות‪ ,‬כדי צו‬ ‫גוי'שע משרתת‪ ,‬אינמיטן‬ ‫מען לכתחלה מחמיר זיין‪ ,‬און במקום‬ ‫געבן פאר א גוי וואס מען‬ ‫די ארבעט‪ ,‬אדער נאכן‬ ‫הצורך קען מען מקיל זיין (בשו"ת מהר"ם שיק‬ ‫קען אים גוט?‬ ‫ארבעטן?‬ ‫(סימן קל"ז) כתב להחמיר לכתחלה)‪.‬‬ ‫תשובה‪ :‬כאטש מען מעג געבן א‬ ‫תשובה‪ :‬מען מעג געבן פאר די‬ ‫יג‪.‬‬ ‫מתנה פאר א גוי וואס מען קען‪ ,‬ווייל‬ ‫גוי'שע משרתת עפעס צו עסן‪ ,‬אדער צו‬ ‫עס קען ארויס קומען א טובה פארן‬ ‫טרינקען‪ ,‬און דאס ווערט גערעכנט ווי א‬ ‫שאלה‪ :‬מעג מען געבן‬ ‫איד‪ ,‬פונדעסטוועגן טאר מען נישט קויפן‬ ‫מתנה וואס מען מעג געבן פאר א גוי‬ ‫פאר א גוי א שטיקל מצה‪,‬‬ ‫נבילות און טריפות און דאס געבן פארן‬ ‫וואס מען קען‪.‬‬ ‫וואס איז געבאקן געווארן‬ ‫גוי‪.‬‬ ‫פאר פסח?‬ ‫ווייל‪ ,‬די הלכה איז אז איד טאר נישט‬ ‫באמערקונג‬ ‫מען זאל זיי נישט געבן א שטיקל‬ ‫האנדלען מיט מאכלים וואס זענען נבילה‬ ‫תשובה‪ :‬דער טורי זהב שרייבט אז‬ ‫ברויט וואס מען האט געמאכט דערויף‬ ‫אדער טריפה‪ ,‬אלץ חשש אז מען וועט‬ ‫צוליב די חשיבות פון די מצות‪ ,‬זאל‬ ‫די ברכה המוציא‪ ,‬וועגן די כבוד פון די‬ ‫קומען עסן דערפון‪ ,‬אדער אלץ חשש‬ ‫מען נישט געבן פאר א גוי פון די "מצות‬ ‫ברכה (שו"ע הרב סימן קס"ז סעיף כ"ב)‪.‬‬ ‫אז מענטשן וועלן זאגן אז וויבאלד ער‬ ‫מצוה" וואס מען האט געבאקן פאר די‬ ‫האנדלט דערמיט מסתמא עסט ער אויך‬ ‫אין ספר חסידים שטייט‪ ,‬אז אויב מען‬ ‫סדר (טו"ז סוף סימן קס"ז)‪ ,‬לא מיבעיא פון‬ ‫פון דעם‪ ,‬און דער רמ"א לייגט צו‪ ,‬אז אין‬ ‫האט געמאכט א ברכה אויף א גלעזל‬ ‫די מצה וואס איז איבערגעבליבן נאכן‬ ‫כלל פון דעם איסור איז אז מען טאר‬ ‫וואסער‪ ,‬און עס איז איבערגעבליבן‪ ,‬זאל‬ ‫סדר‪ ,‬נאר אפילו מען האט דאס נאר‬ ‫נישט קויפן א מאכל וואס איז אסור כדי‬ ‫מען דאס נישט געבן פאר א גוי וועגן די‬ ‫המשך בעמוד וכ‬ ‫צו געבן פאר א גוי‪.‬‬ ‫כבוד פון די ברכה‪.‬‬ ‫אי‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫נועם העבודה‬ ‫דער שבת‬ ‫מיר האבן גערעדט פאריגע וואך אז די עבודה פון שבת איז‪ ,‬אז‬ ‫מען גייט ארויף פון דרגא צו דרגא‪.‬‬ ‫וועלן מיר בס"ד אנהייבן מיט די נקודה וואס שטייט אין טור (סימן‬ ‫רצ"ב)‪ ,‬אז ס'איז דא דריי תפילות היום פון שבת‪ .‬נישט אזוי ווי יום‬ ‫ברענגט‬ ‫א מענטש‬ ‫טוב‪ ,‬וואס ביי יעדע תפילה זאגט מען די זעלבע אתה בחרתנו מכל‬ ‫העמים‪ ,‬שבת איז דא א עקסטערע תפילה פאר יעדע סדר התפילה‪.‬‬ ‫נאנט צום‬ ‫(אויסער די תפלה פון מוסף וואס איז אזוי ווי יעדע יום טוב‪ ,‬מתוקן אויף די קרבן מוסף פון שבת)‪.‬‬ ‫פרייטאג צונאכטס זאגט מען אתה קדשת את יום השביעי לשמך‪,‬‬ ‫אייבערשטן‬ ‫שבת צופרי זאגט מען ישמח משה במתנת חלקו‪ ,‬און ביי מנחה אתה‬ ‫אחד ושמך אחד‪.‬‬ ‫דער טור איז מסביר אז די שבת איז צוטיילט אין דריי ענינים‪.‬‬ ‫ס'איז דא די שבת וואס איז געווען בשעת מעשה בראשית‪ ,‬בשעת‬ ‫דער באשעפער האט באשאפן די וועלט‪ ,‬ווי עס שטייט אין פרשת‬ ‫יתרו די טעם כי ששת ימים עשה ה' את השמים ואת הארץ‪ ,‬ס'איז‬ ‫א זאך בעצם וואס אלע גוים זענען אין די וועלט‪ ,‬אלע גוים וואלטן‬ ‫געקענט מצד זה האלטן דעם שבת‪.‬‬ ‫אותיות מחכימות‪:‬‬ ‫אבער דער רבוש"ע האט גענומען דעם שבת און געגעבן נאר‬ ‫פאר כלל ישראל‪ ,‬וויבאלד ער האט זיי געגעבן די תורה‪ ,‬איז דאס די‬ ‫צווייטע חלק‪ ,‬די שבת ווייזט אויך אויף דעם אז דער רבוש"ע האט‬ ‫כ"ב שבט הבעל"ט יהיה יומא דהילולא של‬ ‫הרה"ק מ'קאצק זי"ע‪ .‬פעם שאלו רבו הרה"ק‬ ‫ביום‬ ‫הר"ר בונם מפרשיסחא זי"ע‪ ,‬באיזה בחינה הוא מעורר את‬ ‫געגעבן די תורה און די מצוה פון שבת‪ ,‬דוקא פאר כלל ישראל‪.‬‬ ‫עצמו לעבודת הבורא בזמן ירידה‪ ,‬ענה לו הרה"ק מקאצק‪ ,‬על‬ ‫דאס איז מרומז אין דעם אז בשבת ניתנה תורה‪ ,‬דער אייבערשטער‬ ‫ידי התבוננות בפסוק (ישעי' מ' כ"ו) שאו מרום עיניכם וראו‬ ‫האט געגעבן די תורה שבת‪ .‬דאס זאגן מיר שבת צופרי ולא נתתו ה'‬ ‫מי ברא אלה‪ ,‬אמר לו הר"ר בונם כי טוב יותר להתעורר על ידי‬ ‫אלקינו לגויי הארצות ולא הנחלתו מלכינו לעובדי פסילים‪.‬‬ ‫התבוננות ביציאת מצרים‪.‬‬ ‫און די דריטע חלק פון שבת‪ ,‬איז די שבת פון לעתיד לבוא וואס‬ ‫וועט זיין יום שכולו שבת‪.‬‬ ‫הדברים מה דניחא ליה יותר להר"ר‬ ‫בונם להתעורר על ידי התבוננות‬ ‫והסבר‬ ‫ביציאת מצרים‪ ,‬כי הן אמת כי התבוננות בפסוק שאו מרום‬ ‫דאס מיינט אז ס'איז דא דריי דרגות אינעם שבת‪ .‬די שבת ווייזט‬ ‫עיניכם‪ ,‬היינו בגדלות הבורא‪ ,‬עצה גדולה היא להתרומם על‬ ‫א זכר צו די ערשטע שבת אז דער רבש"ע האט באשאפן די וועלט‪,‬‬ ‫ידה לעבוד את המלך רם ונשא‪ ,‬אך לאו כל אדם זוכה להתרומם‬ ‫דער רבש"ע האט גערוהט‪ ,‬מיט דעם איז מען זיך מדמה צום‬ ‫על ידי התבוננות זו‪ ,‬מה שאין כן ההתבוננות ביציאת מצרים‪,‬‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬דער רבוש"ע האט גערוהט שבת‪ ,‬און אונז רוען אויך‬ ‫הוא עצה השוה לכל נפש‪ ,‬כי על ידי שיחשוב האדם שבני ישראל‬ ‫שבת‪ .‬דאס זאגט מען ליל שב"ק אתה קדשת את יום השביעי לשמך‪.‬‬ ‫כבר היו שקועים במ"ט שערי טומאה‪ ,‬בדיוטא התחתונה‪,‬‬ ‫די צווייטע דרגא איז וואס דער רבוש"ע האט דערהויבן כלל‬ ‫ומשם הוציאם הקב"ה מעבדות לחירות ומאפילה לאור גדול‪,‬‬ ‫ישראל‪ ,‬דאס איז די שבת פון מתן תורה‪ ,‬וואס דעמאלטס איז די‬ ‫על ידי זה יתרומם האדם אף אם יהיה ח"ו במצב שפל ביותר‪ ,‬כי‬ ‫וועלט צוגעקומען צום ריכטיגן תכלית‪ ,‬די גאנצע תכלית פון די בריאה‬ ‫על ידי התבוננות זו יתחזק‪ ,‬שאף אותו יוציא הקב"ה משפלותו‪,‬‬ ‫ויאיר לו בנועם זיו במהרה‪.‬‬ ‫איז דאך אז מען גייט מקבל זיין די תורה‪ ,‬דאס איז נאר פאר כלל‬ ‫(עבודת עבודה שיח"ק ח"א עמ' קט"ו)‬ ‫ישראל‪ ,‬ומצד זה זאגט מען טאקע שבת אינדערפרי ביים דאווענען‪,‬‬ ‫ישמח משה במתנת חלקו‪ ,‬משה רבינו האט זיך געפריידט מיט די‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫בי‬ ‫נמסר על ידי הרב הגאון ר' יואל גאנדל שליט"א‬ ‫ר"מ בישיבתינו הק' תורת משולם פייש ניו יארק ‪ -‬במיוחד לבחורי אנ"ש חברי חבורות עבודת עבודה‬ ‫געעפנט אלע הימלען און די אידן זענען געשטאנען ביי מתן תורה‬ ‫הייליגע תורה‪ ,‬בעמדו לפניך על הר סיני‪ ,‬ושני לוחות אבנים בידו‪.‬‬ ‫און געזען דעם אייבערשטן אליינס‪ ,‬און דעמאלטס האבן זיי געזען‬ ‫און נאכדעם שבת ביי מנחה איז די זכר וואס די שבת וועט זיין‬ ‫קלאר אין עוד מלבדו‪.‬‬ ‫לעתיד‪ ,‬ס'וועט זיין יום שכולו שבת‪ ,‬וואס דעמאלטס וועט שוין בכלל‬ ‫און די התבוננות וואס א איד חזר'ט זיך יציאת מצרים און מתן‬ ‫נישט זיין קיין גוים‪ ,‬ס'וועט טאקע זיין אתה אחד ושמך אחד מי‬ ‫תורה‪ ,‬דאס איז סאך נענטער צו משיג זיין דעם אייבערשטן‪ ,‬ס'האט‬ ‫כעמך ישראל גוי אחד בארץ‪.‬‬ ‫נישט די אלע פראבלעמען פון התבוננות אין די טבע‪ .‬וואס אוודאי א‬ ‫זעט מען פון דעם טור די נקודה וואס אונז רעדן‪ ,‬אז דער שבת‬ ‫איד דארף האבן ביידע‪ ,‬מען דארף זיך כסדר מתבונן זיין סיי אין די‬ ‫גייט בהדרגה‪ ,‬מען איז מוסיף והולך פון אנפאנג שבת ביז סוף שבת‪.‬‬ ‫בריאה און סיי אין יציאת מצרים און מתן תורה‪ ,‬אזוי וועט מען עס‬ ‫די התחלה פון שבת האבן מיר גערעדט איז זכר ליציאת מצרים און‬ ‫קיינמאל נישט פארגעסן‪.‬‬ ‫זכר למעשה בראשית‪ ,‬דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט‪,‬‬ ‫איז כאטשיג בפשטות איז שבת א זכר צו בריאת העולם‪" ,‬כי ששת‬ ‫און צופרי ווערט מען א העכערע דרגא‪ ,‬די ענין פון קבלת התורה‪,‬‬ ‫ימים עשה ה' את השמים ואת הארץ"‪ ,‬אבער די תורה זאגט אין פ'‬ ‫וואס דאס איז די חלק וואס איז געגאנגען פאר כלל ישראל‪ .‬און‬ ‫ואתחנן אויך די אנדערע טעם‪" ,‬וזכרת כי עבד היית בארץ מצרים"‪,‬‬ ‫באמת איז טאקע גע'פסק'נט אין שולחן ערוך אז כבוד שבת איז מען‬ ‫ווייל שבת איז טאקע געגעבן געווארן דוקא פאר אידן‪ ,‬נישט פאר די‬ ‫מער מחויב בייטאג ווי ביינאכט‪ ,‬קען מען דאס פארשטיין מיט דעם‪,‬‬ ‫אומות העולם‪ ,‬און שבת חזר'ט איבער יציאת מצרים אויך‪ ,‬און טאקע‬ ‫ווייל שבת צופרי איז מען שוין אין א העכערע מדריגה‪.‬‬ ‫בשבת ניתנה תורה‪ ,‬דאס דערמאנט די ענין פון קבלת התורה אין‬ ‫שבת אזוי ווי מיר האבן פריער געזעהן‪.‬‬ ‫*‬ ‫און אזוי שטייט טאקע אין דרך פיקודיך‪ ,‬אז וויבאלד מצוות צריכות‬ ‫לאמיר פרובירן אריינצוגיין אביסל מער‪ .‬דער אייבערשטער האט‬ ‫כוונה‪ ,‬און ווי די שיטת הב"ח און נאך אחרונים‪ ,‬אז דארט וואו די‬ ‫אונז געגעבן אין די וועלט צוויי מהלכים ווי אזוי מען זאל ווערן נאנט‬ ‫תורה זאגט די טעם‪ ,‬מוז מען אינזין האבן דעם טעם אויך‪ .‬זאגט‬ ‫צום אייבערשטן‪ ,‬אז מען זאל קענען משיג זיין דעם אייבערשטן‪.‬‬ ‫דער דרך פיקודיך אז א מענטש איז מחויב גלייך ווען ס'קומט שבת‪,‬‬ ‫די ערשטע איז די בריאת העולם‪ ,‬ווי א מענטש זעט‪ ,‬ער איז זיך‬ ‫תיכף ביי הכנסת שבת זאל מען זיך מקבל שבת זיין‪ ,‬און טראכטן אז‬ ‫מתבונן אין די בריאה‪ ,‬ווי מען זאגט טאקע מזמור שיר ליום השבת‪...‬‬ ‫וועגן דעם גיי איך רוען‪ ,‬ווייל דער אייבערשטער הייסט‪ .‬און ווי מען‬ ‫כי שמחתנו ה' בפעליך‪ ,‬במעשה ידיך ארנן‪ ,‬מה גדלו מעשיך ה' מאוד‬ ‫זאגט טאקע ביי די זמירות "בו אשבות כאשר צויתני לשרתיך"‪ ,‬איך‬ ‫עמקו מחשבותיך‪ .‬דאס איז טאקע די שיר פון שבת אז מען איז זיך‬ ‫גיי רוען ווייל דער אייבערשטער הייסט‪ ,‬און מען זאל זיך מתבונן זיין‬ ‫מתבונן אין די בריאה‪ .‬און די חינוך זאגט אז פאר דעם האט אונז‬ ‫אויך אין ביידע טעמים‪ ,‬סיי די טעם פון זכרון למעשה בראשית‪ ,‬מען‬ ‫דער אייבערשטער געגעבן א שבת‪ ,‬כדי מען זאל אריינטראכטן אין‬ ‫זאל זיך מתבונן זיין אז דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט‪,‬‬ ‫חידוש העולם‪.‬‬ ‫יש מאין‪ ,‬און זיך מחזק זיין די אמונה דורך די חלק פון די בריאה‪ ,‬און‬ ‫אבער למעשה זעט מען אסאך גוים וואס זיי לערנען און שטודירן‬ ‫אויך זכר ליציאת מצרים‪ ,‬אונז זעמיר געווען קנעכט פאר פרעה און‬ ‫דורך די בריאה און די טבע העולם‪ ,‬און זיי ווערן נישט די גרויסע‬ ‫דער אייבערשטער האט אונז ארויסגענומען פון דארטן און פון דעם‬ ‫מאמינים‪ .‬איז פשט אז דאס איז א שווערע וועג‪ ,‬ווייל למעשה איז די‬ ‫זעמיר אונז געווארן עבדי ה'‪.‬‬ ‫וועלט נישט בשלימות‪ ,‬איבערהויפט נאך די קלקולים פון די חטאים‬ ‫*‬ ‫פון אדם הראשון‪ ,‬פון דור המבול‪ ,‬פון דור הפלגה‪ ,‬איז שווער דורך‬ ‫התבוננות אין די בריאה צוצוקומען צום אייבערשטן‪.‬‬ ‫וויאזוי איז שבת א זכר ליציאת מצרים? דער רמב"ן לערנט פשט‪,‬‬ ‫האט דער אייבערשטער געגעבן פאר כלל ישראל א נענטערע‬ ‫אז דורכדעם וואס דער אייבערשטער האט אונז ארויסגענומען פון‬ ‫וועג‪ ,‬דאס איז דער וועג פון יציאת מצרים‪ ,‬וואס דער אייבערשטער‬ ‫מצרים‪ ,‬ער האט אונז געוויזן מופתים‪ ,‬די ניסים‪ ,‬דאס ווייסט אונז‬ ‫האט אונז געוויזן ניסים שלא כדרך הטבע‪ ,‬ס'איז געווען א אור מקיף‪,‬‬ ‫אז ס'איז דא א באשעפער אויף די וועלט‪ ,‬פון דעם זע מיר אונז אז‬ ‫וואס דאס איז נאכנישט דער עיקר‪ ,‬דער עיקר איז‪ ,‬ווי דער רמב"ן‬ ‫המשך בעמוד וט‬ ‫זאגט‪ ,‬ביי מתן תורה‪ ,‬ווען ס'געווען אתה הראית לדעת‪ ,‬ער האט‬ ‫גי‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫באור הילולא‬ ‫תולדות וסיפורים מצדיקים שיודה"ל‬ ‫חל בשבוע הבעל"ט‬ ‫דאס בעסער ווי‬ ‫הרה"ק "אהבת שלום" מקאסוב זי"ע‬ ‫דיר‬ ‫קומענדיגע וואך מיטוואך ‪ -‬י"ז חשון געפאלט אויס די יומא‬ ‫דהילולא קדישא פונעם הייליגן צדיק רבי מנחם מענדל מ'קאסוב‪,‬‬ ‫איינע פון די גרויסע מתנגדים פונעם‬ ‫רבי מנחם מענדל בן רבי יעקב קאפל חסיד זי"ע‪.‬‬ ‫הייליגן אהבת שלום פון קאסוב‪ ,‬איז אמאל‬ ‫אריינגעגאנגען צו אים‪ ,‬אז ער האלט‬ ‫בעפארן חתונה מאכן א קינד‪ ,‬און ער האט‬ ‫סטרעטענער זי"ע ביים הייליגן רבי ארון‬ ‫ואלה תולדותיו‬ ‫לייב מפרעמישלאן זי"ע‪ .‬נאכן באזוך ווען‬ ‫נישט קיין געלט פאר די הוצאות החתונה‪,‬‬ ‫ביידע האבן שוין געהאט אוועקגעגאנגען‪,‬‬ ‫דער הייליגער רבי מנחם מענדל‬ ‫הערנדיג דאס האט דער אהבת שלום אים‬ ‫האט זיך רבי ארון לייב אנגערופן צו זיין זוהן‬ ‫מ'קאסוב זי"ע איז געבוירן געווארן אין‬ ‫באלד געשאנקען בסבר פנים יפות א גרויסע‬ ‫דער הייליגער רבי מאיר'ל מ'פרעמישלאן‬ ‫שטאט קאלאמייא אין יאר תקכ"ח לפ"ק‪.‬‬ ‫סומע געלט‪.‬‬ ‫זי"ע‪'' :‬דער סטרעטענער וועט ארבעטן‬ ‫דער אהבת שלום איז געווען א תלמיד‬ ‫ווען איינע פון די משפחה מיטגלידער‬ ‫אויף זיך אנצוקומען צום מדריגה‪ ,‬אז נאך‬ ‫פונעם הייליגן בעל צמח ה' לצבי‪ ,‬פונעם‬ ‫האבן דאס צוגעזעהן‪ ,‬איז יענער אריין צום‬ ‫זיין פטירה וועט מען אריבער פירן זיין קבר‬ ‫הייליגן רבי משה לייב סאסוב'ער‪ ,‬פונעם‬ ‫אהבת שלום‪ ,‬און גע'טענה'ט‪" :‬וויאזוי קען‬ ‫קיין ארץ ישראל''‪.‬‬ ‫הייליגן בעל יושר דברי אמת‪ ,‬און פונעם‬ ‫דער רבי דאס טוהן‪ ,‬אלעמאל ווען מ'דארף‬ ‫"און דער אהבת שלום וועט ארבעטן‬ ‫הייליגן דרכי צדק‪.‬‬ ‫געלט אין שטוב זאגט דער רבי אז ס'איז‬ ‫אנצוקומען צום גרעסערן מדריגה‪ ,‬אז‬ ‫זייענדיג דריי‪-‬און‪-‬דרייסיג יאר האט‬ ‫נישטא‪ ,‬און פאר א מתנגד האט מען יא צו‬ ‫נאך זיין פטירה וועט מען אריבערברענגן‬ ‫מען אים אויפגענומען אלץ רב אין שטאט‬ ‫געבן"?‬ ‫קדושת ארץ ישראל צו זיין קבר"‪.‬‬ ‫קאסוב‪.‬‬ ‫האט דער אהבת שלום זיך צושמייכלט‪,‬‬ ‫דער אהבת שלום האט מחבר געווען די‬ ‫און זיך אנגערופן‪" :‬דו ביסט נישט דער‬ ‫*‬ ‫ספרים‪" ,‬אהבת שלום – רצון מנחם"‪.‬‬ ‫ערשטער וואס טעהנ'ט דאס‪ ,‬און יענער‬ ‫איבער דעם ווערט אויך געברענגט‪ :‬אז‬ ‫דער אהבת שלום איז געזיצן און‬ ‫האט דאס נאך בעסער געזאגט ווי דיר"‪.‬‬ ‫דער הייליגער שינאווער רב זי"ע האט זיך‬ ‫געלערנט‪ ,‬און האט זיך מתפרנס געווען‬ ‫יענער האט זיך געוואונדערט וועם דער‬ ‫אמאל אויסגעדריקט‪" ,‬אויפ'ן ציון פונעם‬ ‫דורכ'ן טוהן מסחר‪ ,‬אבער נאר געטוהן לויטן‬ ‫רבי מיינט‪ ,‬האט ער געפרעגט "ווער האט‬ ‫אהבת שלום פון קאסוב‪ ,‬שפירט מען‬ ‫געברויך וויפיל ער האט געדארפט אויף‬ ‫דאס שוין געפרעגט"?‬ ‫קדושת ארץ ישראל"‪.‬‬ ‫צו לעבן‪ .‬נאך וואס זיינע רבי'ס זענען שוין‬ ‫נסתלק געווארן האט ער אנגעהויבן פירן אן‬ ‫"דער יצר הרע"! – האט דער רבי באלד‬ ‫געענטפערט‪.‬‬ ‫בקרב קדושים‬ ‫עדה קדושה‪.‬‬ ‫תתהלל‬ ‫פון זיינע תלמידים ציילן זיך‪ ,‬הרה"ק רבי‬ ‫*‬ ‫דער הייליגער חוזה פון לובלין זי"ע האט‬ ‫אליעזר זאב מ'בוטשעטש זי"ע‪ ,‬און רבי‬ ‫זיך אמאל אויסגעדריקט אויף אים‪" :‬ער איז‬ ‫שמואל מ'שינאווא זי"ע‪.‬‬ ‫מיינע אלע ביינער‬ ‫בבחינת מלך"‪.‬‬ ‫דער אהבת שלום איז נסתלק געווארן‬ ‫למען כבוד יתברך‬ ‫אום י"ז חשון אין יאר תקפ"ו‪ ,‬ומקום מנוחת‬ ‫דער הייליגער אהבת שלום פלעגט ליידן‬ ‫*‬ ‫כבודו איז אין שטאט קאסוב‪.‬‬ ‫שרעקליכע רדיפות פון זיינע מתנגדים‪ ,‬אזוי‬ ‫דער הייליגער רבי ר' בונם מפרשיסחא‬ ‫שטארק זענען זיי געווען דערקעגן אז זיי‬ ‫זי"ע האט אמאל געזאגט‪" :‬מיינע פיס‬ ‫‪#‬‬ ‫האבן אפילו אמאל געוואלט אריינגעבן א‬ ‫פלאקערן צו גיין צו אים"‪.‬‬ ‫מסירה קעגן דעם אהבת שלום‪.‬‬ ‫קדושת ארץ‬ ‫איינמאל האט הגאון רבי משולם נתן‬ ‫‪#‬‬ ‫ישראל‬ ‫מ'בארדיטשוב זי"ע – פון די נאנטע מקורבים‬ ‫ביים אהבת שלום – אים געפרעגט‪ ,‬אויב עס‬ ‫דער יצר הרע זאגט‬ ‫דער אהבת שלום איז אמאל געווען ביי‬ ‫א באזוך מיט זיין שוואגער דער הייליגער‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫די‬ ‫געשיקט רופן דעם פאכמאן‪ ,‬און געפרעגט‬ ‫אז דער עטרת צבי'ס זייגער'ל האט זיך‬ ‫שטערט אים די רדיפות וואס מען ברענגט‬ ‫וועמענס זייגער'ל דאס איז‪ .‬אין אנהויב‬ ‫צעבראכן‪ ,‬און דער גבאי האט דאס געטראגן‬ ‫אים‪ .‬האט דער אהבת שלום זיך אנגערופן‪:‬‬ ‫האט זיך דער פאכמאכן דערשראקן‪ ,‬און זיך‬ ‫פאר א פאכמאן דאס צו פאררעכטן‪.‬‬ ‫"אויב וואלט איך געהאט איין גאנצער ביין‬ ‫אנגעהויבן אנטשולדיגן אז ער האט נישט‬ ‫וואס כ'האב נישט צעבראכן פאר עבודת ה'‪,‬‬ ‫פרייטאג האט זיך דער פאכמאן דערזעהן‬ ‫באוויזן נאכצויאגן די ארבעט פון פאררעכטן‬ ‫וואלט איך מורא געהאט פון זיי‪ ,‬אבער היות‬ ‫אז ער האט נישט אנגעיאגט צו פאררעכטן‬ ‫דעם זייגער'ל פאר'ן רבי'ן‪ ,‬דעריבער האב‬ ‫מיינע אלע ביינער האב איך שוין צעבראכן‬ ‫דעם זייגער פונעם עטרת צבי‪ ,‬און האט‬ ‫איך געבעטן ערלויבעניש פונעם רב פון‬ ‫פארן כבוד פונעם רבונו של עולם‪ ,‬האב איך‬ ‫נישט געוויסט וואס צו טוהן‪ ,‬וויסענדיג‬ ‫שטאט צו פארבארגן פאר'ן רבי'ן זיינס א‬ ‫נישט קיין שום מורא פון זיי"‪.‬‬ ‫אז דער עטרת צבי וויל דאס נישט סתם‬ ‫זייגער וועלכע איז געליגן ביי מיר‪.‬‬ ‫דער עטרת צבי האט תיכף געשיקט רופן‬ ‫צו זעהן וויפיל אזייגער עס איז‪ ,‬נאר אויף‬ ‫עפעס העכער'ס אינגאנצן‪.‬‬ ‫*‬ ‫רבי גרשון‪ ,‬דער רב פון שטאט‪ ,‬און האט‬ ‫אים געפרעגט פון וואו ער פארמאגט דעם‬ ‫דער פאכמאן האט באשלאסן אז היות‬ ‫דאס זייגער'ל‬ ‫זייגער'ל‪ ,‬האט ער געענטפערט "איך האב‬ ‫ער האט ביי זיך אין געשעפט נאך א זייגער‪,‬‬ ‫פונעם אהבת שלום‬ ‫וואס באלאנגט פארן רב פון שטאט‪ ,‬הגה"ק‬ ‫עס בירושה פון מיין שווער דער היייליגער‬ ‫דער הייליגער עטרת צבי זי"ע פלעגט‬ ‫ר' גרשון זי"ע אבדק"ק קאלאמייא‪ ,‬זייענדיג‬ ‫אהבת שלום פון קאסוב"‪.‬‬ ‫דאווענען מנחה ערב שב"ק אין די פריע‬ ‫דאן שטאט‪-‬רב אין ראזלא‪ ,‬אן איידעם‬ ‫נאכמיטאג שעה'ן‪ ,‬און זיין שמונה עשרה‬ ‫האט זיך דער עטרת צבי אנגערופן‪:‬‬ ‫פונעם אהבת שלום פון קאסוב‪ ,‬וועט ער‬ ‫האט גענומען צוויי צו דריי שעה‪ ,‬און אסאך‬ ‫"יעצט איז מיר שוין אלעס פארענטפערט‪,‬‬ ‫אים פרעגן צו ער קען אויף דעם שבת געבן‬ ‫מאל לענגער‪.‬‬ ‫איך האב געקוקט אויף דעם זייגער‪ ,‬און איך‬ ‫זיין זייגער פארן עטרת צבי זי"ע‪ ,‬און דער רב‬ ‫האב געזעהן אז עס איז פיל מיט הייליגער‬ ‫דער עטרת צבי זי"ע פלעגט האבן‬ ‫האט דערצו מסכים‪.‬‬ ‫כוונות און יחודים‪ ,‬און דאס איז נישט מיין‬ ‫פארנט פון זיך זיין ספעציעלן זייגער'ל‪,‬‬ ‫זייגער'ל‪ ,‬יעצט אז איר זאגט מיר אז עס איז‬ ‫יענע וואך ביי מנחה ערב שבת‪ ,‬האט דער‬ ‫און ער פלעגט כסדר טאפן דעם זייגער'ל‪,‬‬ ‫דער זייגער פון אייער שווער‪ ,‬איז שוין אלעס‬ ‫עטרת צבי געקוקט פיל מער אויפ'ן זייגער'ל‬ ‫און קוקן דערויף אינמיטן דאווענען‪ ,‬ווי‬ ‫פארשטענדליך"‪.‬‬ ‫ווי א געווענדליכע וואך‪ ,‬און ווי עס האט‬ ‫פארשטענדליך האט דער עטרת צבי זי"ע‬ ‫אויסגעקוקט האט דער עטרת צבי געהאט‬ ‫געהאט דערמיט הויעכע כוונות‪.‬‬ ‫זכותו יגן עלינו ועל‬ ‫גרויס חביבות צו דעם זייגער'ל‪.‬‬ ‫איינמאל איז דער עטרת צבי געווען אין‬ ‫כל ישראל‬ ‫נאכן דאווענען האט דער עטרת צבי‬ ‫שטאט ראזלא‪ ,‬און עס האט זיך געמאכט‬ ‫פאר'ן אייבערשטן‪ ,‬אונז זעמיר עובדי ה'‪.‬‬ ‫המשך מעמוד גי‬ ‫דער מענטש איז מחויב זיך מתבונן צו זיין‪ .‬פרייטאג צונאכטס‬ ‫דער באשעפער האט באשאפן די וועלט‪ .‬דאס מיינט אז שבת‬ ‫איז מער אויף די חלק פון מעשה בראשית‪ ,‬נאך די קלענערע‬ ‫איז טאקע דער עיקר ווייל דער אייבערשטער האט גערוהט‬ ‫דרגא‪ ,‬משא"כ שבת צופרי דאס איז שוין די דרגא פון זכר ליציאת‬ ‫ביי בריאת הועלם‪ ,‬אבער די וועג וויאזוי אונז ווייסן אז דער‬ ‫מצרים‪ ,‬די זכר פון מתן תורה‪ .‬אז ס'קומט שלש סעודות איז‬ ‫אייבערשטער האט גערוהט‪ ,‬דאס איז דורך יציאת מצרים‪ ,‬וואס‬ ‫נאך העכער‪ ,‬די ענין פון אתה אחד ושמך אחד‪ ,‬וואס שבת איז‬ ‫אונז האבן מקבל געווען די מסורה פון אונזערע עלטערן וואס‬ ‫דאך אויך א הכנה צו לעתיד לבוא ווען ס'וועט זיין די יום שכולו‬ ‫זענען ארויס פון מצרים‪ ,‬און געשטאנען ביי די בארג סיני‪ ,‬פון‬ ‫שבת‪ ,‬ווי די גמרא זאגט‪ ,‬אויף דעם זאגט מען דעם שירת היום‬ ‫דעם ווייס מיר אונז אז דער באשעפער האט באשאפן די וועלט‪.‬‬ ‫פון מזמור שיר ליום השבת מזמור שיר לעתיד לבוא‪ ,‬ליום שכולו‬ ‫די לשון וואס דער רמב"ן זאגט איז אז "יציאת מצרים איז א זכר‬ ‫שבת ומנוחה לחיי העולמים‪ ,‬כדי צו געדענקן אז ס'גייט קומען‬ ‫פאר שבת"‪ ,‬דורך יציאת מצרים זעט מען דעם שבת‪.‬‬ ‫די יום שכולו שבת‪.‬‬ ‫דער ב"ח זאגט אז אידן אין מצרים האבן געארבעט מיט ל"ט‬ ‫און אז די מענטש לעבט מיט די התבוננות‪ ,‬און ער גייט אזוי‬ ‫מלאכות עבודת פרך‪ ,‬די א"ת ב"ש פון "פרך" (וג"ל) איז גימטריא‬ ‫מיט מדרגא לדרגא‪ ,‬קען ער ריכטיגער זוכה זיין אז די שבת זאל‬ ‫ל"ט‪ ,‬וואס דאס איז א זכר צו דעם אז דער אייבערשטער האט‬ ‫משפיע זיין אויף אים‪ ,‬און אזוי וועט עס משפיע זיין פאר די‬ ‫געזאגט אז שבת וועט מען נישט טון קיין מלאכות‪.‬‬ ‫גאנצע וואך‪ ,‬און אזוי וועט די קומענדיגע שבת זיין נאך העכער‪,‬‬ ‫במילא איז דאס ווען מען רוהט שבת א זכר צו דעם אז אונז‬ ‫און נאכדעם וועט ער זוכה צו די ריכטיגע קירבות ה'‪.‬‬ ‫דארפן שוין נישט ארבעטן פאר פרעה‪ ,‬אונז דארפן נאר ארבעטן‬ ‫וט‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫באור השיחות‬ ‫ליקוט בקצרה מגדולת הצדיקים אשר יומדה"ל חל בימים האלו‬ ‫מתוך ספרי הקדושים עבודת עבודה שיחות קודש ג"כ‬ ‫געפרעגט פארוואס ער האט זיך דארט אזוי‬ ‫י"ז חשון‬ ‫ט"ו חשון‬ ‫לאנג אויפגעהאלטן‪ ,‬האט ער געזאגט אז‬ ‫עס איז אים געווען שווער אוועקצוגיין פון‬ ‫הרה"ק ר' מנחם‬ ‫הרה"ק ר' צבי הירש‬ ‫דארט‪ ,‬ווייל ער האט מרגיש געווען אוירא‬ ‫מענדיל מקאסוב‬ ‫מטשארטקוב‬ ‫דארץ ישראל‪ .‬האט אים איינער פארציילט‬ ‫בן הרה"ק ר' יעקב‬ ‫ב"ר מאיר זי"ע‬ ‫די מעשה פון ר' ארון לייב פון פרעמישלאן‪,‬‬ ‫קאפיל ‪ -‬בעל‬ ‫אז ער האט געזאגט אז אויפן די ציון פונעם‬ ‫אהבת שלום גייט רוען אוירא דארץ ישראל‪,‬‬ ‫אהבת שלום‬ ‫גודל מדריגתו‬ ‫און דער שינאווער רב האט זיך זייער‬ ‫ער איז געווען אן איש קדוש מאוד‪ .‬דער‬ ‫געפריידט מיט דעם אז ער האט דאס זוכה‬ ‫גיסו‬ ‫טאטע פון די צוויי הייליגע ברידער הרה"ק‬ ‫געווען צו מרגיש זיין (שיח"ק ח"ב כ"ו)‪.‬‬ ‫הרה"ק ר' אורי מסטרעליסק איז געווען‬ ‫ר' שמעלקא פון ניקלשבורג און הרה"ק ר'‬ ‫‪#‬‬ ‫א שוואגער פונעם אהבת שלום‪ ,‬וויבאלד ער‬ ‫איז געווען אן איידעם ביי זיין טאטן ר' יעקב‬ ‫פינחס פון פראנקפורט דער בעל הפלאה‪.‬‬ ‫כ' חשון‬ ‫קאפיל חסיד‪.‬‬ ‫*‬ ‫דער אהבת שלום האט אמאל געזאגט‬ ‫הרה"ק ר' שלום‬ ‫פאר זיין שוואגער ר' אורי מסטרעליסק‪:‬‬ ‫מלאכי השלום‬ ‫מקאמינקא ב"ר‬ ‫איך בין דיך נישט מקנא נאר מיט איין זאך‪,‬‬ ‫יעקב יוסף ‪ -‬בעל‬ ‫אמאל איז ער אנגעקומען צו די שטאט‬ ‫דאס אז דו האסט אזא תלמיד ווי דער‬ ‫לעמבערג‪ ,‬און ער איז געבליבן דארט אויף‬ ‫אוהב שלום‬ ‫סטרעטינער הרה"ק ר' יהודה צבי‪ ,‬וואס זיי‬ ‫זענען געווען גאר שטארק מקושר‪ ,‬און דער‬ ‫שבת‪ .‬דער שמש האט צוטיילט אלע געסט‬ ‫תלמיד האט נישט מסיח דעת געווען פון זיין‬ ‫וואו זיי זאלן עסן די סעודות‪ ,‬און ר' צבי‬ ‫בצל רבו‬ ‫רבי'ן‪ ,‬און זיין רבי דער סטרעליסקער האט‬ ‫הירש האט מען געשיקט עסן ביים רב הגאון‬ ‫נישט מסיח דעת געווען פון זיין תלמיד‬ ‫הגדול ר' חיים כהן ראפאפורט ז"ל‪ .‬דער רב‬ ‫הרה"ק בעל דברי חיים מצאנז זי"ע‬ ‫האט געהאט א קפידא אז אלע געסט וואס‬ ‫פלעגט פארן קיין ראפשיץ צום הייליגן‬ ‫(שיח"ק ח"א כ"ט)‪.‬‬ ‫האבן געגעסן ביי אים האבן געמוזט קומען‬ ‫ראפשיצער רב צוזאמען מיט ר' שלום‬ ‫מקאמינקא‪ ,‬און ווען דער ראפשיצער רב איז‬ ‫*‬ ‫צייטליך‪ ,‬און דארט זיין פון ווען מען הייבט‬ ‫אן זינגען זמירות‪ ,‬און ער פלעגט אנשרייען‬ ‫נסתלק געווארן האט ר' שלום מקאמינקא‬ ‫אנגעהויבן פארן קיין בעלזא צום הייליגן‬ ‫אוירא דארץ ישראל‬ ‫אויב איז מען געקומען שפעט‪ .‬אלע אורחים‬ ‫שר שלום‪ ,‬און מקבל מרות געווען פון אים‪.‬‬ ‫האבן שוין געוואוסט אז אויב עסט מען ביים‬ ‫אמאל זענען די צוויי שוואגער'ס דער‬ ‫רב דארף מען קומען גענוג פרי‪ ,‬אבער ר' צבי‬ ‫איינמאל ווען ר' שלום איז געפארן קיין‬ ‫אהבת שלום מיטן שרף פון סטרעליסק‬ ‫הירש איז אנגעקומען צום רב אינדערהיים‬ ‫בעלזא צו זיין רבי‪ ,‬איז ער דארט זייער נישט‬ ‫געפארן צוזאמען צו הרה"ק ר' ארון לייב פון‬ ‫גאר שפעט‪ ,‬און צו אלעמענ'ס וואונדער איז‬ ‫געזונט געווארן און ער איז אריינגעפאלן‬ ‫פרעמישלאן‪ ,‬און ר' מאיר'ל פרעמישלאנער‬ ‫איז נאך דאן געווען א קינד‪ ,‬ווען די צוויי‬ ‫דער רב געבליבן שטיל און אים גארנישט‬ ‫אין בעט פון גרויס שוואכקייט און ער‬ ‫צדיקים האבן זיך געזעגנט האט ר' מאיר'ל‬ ‫געזאגט‪ ,‬נאר פארקערט ער האט אים‬ ‫האט נישט געקענט קומען אין שוהל‪ .‬האט‬ ‫זיי גאר שטארק נאכגעקוקט‪ ,‬און ר' ארון‬ ‫זייער מכבד געווען‪ .‬נאכ'ן סעודה האבן די‬ ‫דער שר שלום באפוילן אז מען זאל אים‬ ‫לייב האט זיך אנגערופן צו זיין זון ר' מאיר'ל‬ ‫תלמידים געפרעגט דעם רב פארוואס ער‬ ‫אריינברענגען אין שוהל צוזאמען מיט'ן בעט‪,‬‬ ‫אז דער גרויסער [וואס דאס איז דער‬ ‫האט אים נישט פארגעהאלטן פאר'ן קומען‬ ‫און אזוי איז ער געליגן קראנקערהייט אין‬ ‫בית המדרש‪ .‬ווען עס איז געקומען צו קריאת‬ ‫סטרעליסקער וואס ער איז געווען הויעך]‬ ‫שפעט‪ ,‬האט דער רב ר' חיים געענטפערט‪:‬‬ ‫התורה האט דער שר שלום אויסגערופן‬ ‫וועלן די מלאכים אים פירן נאך זיין פטירה‬ ‫ווען ר' צבי הירש איז אריינגעקומען אין‬ ‫יעמוד מורינו רבי שלום וכו'‪ ,‬ווי נאר דער שר‬ ‫קיין ארץ ישראל‪ ,‬און די קלענערע וועט‬ ‫הויז‪ ,‬האב איך געזען ווי פיל מיט מלאכים‬ ‫שלום האט דאס ארויסגעזאגט האט ר' שלום‬ ‫רוען אויף זיין קבר אוירא דארץ ישראל‪.‬‬ ‫קומען מיט אים צו באגלייטן‪ ,‬וועגן דעם‬ ‫קאמינקער צוריק באקומען זיינע כוחות‪ ,‬און‬ ‫ווען הרה"ק דער דברי יחזקאל משינאווא‬ ‫בין איך געבליבן שטיל און איך האב אים‬ ‫ער האט זיך אויפגעשטעלט און ארויף אויפן‬ ‫זי"ע האט זיך משתטח געווען אויפן ציון‬ ‫גארנישט געקענט זאגן (שיח"ק ח"ג שי"ג)‪.‬‬ ‫בימה עולה צו זיין‪ ,‬און האט שוין מער נישט‬ ‫פונעם אהבת שלום איז ער געבליבן דארט‬ ‫געדארפט דעם בעט (שיח"ק ח"ב כ"ז)‪.‬‬ ‫פאר גאר א לאנגע צייט‪ ,‬ווען מען האט אים‬ ‫‪#‬‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫זט‬ ‫מאמר כ״ג‬ ‫המשך סימן ה'‬ ‫טהרת הטבילה‬ ‫במקוה‬ ‫להערות והוספות נא להתקשר‬ ‫מנהגי והליכות כ"ק מרן רבינו הקדוש זי"ע‬ ‫עם מכון "עבודת הלוים"‬ ‫‪718.451.8674 Ext. 847‬‬ ‫צדיקים מסרו נפשם ע"ז‬ ‫ב‪ .‬בנועם שיחו היה רגיל לספר על עבודת הקודש שראה אצל אבותיו הק' נבג"מ כשהלכו למקוה בהשכמה מתוך‬ ‫מסירות נפש [ד]‪ .‬וכן על שאר צדיקים שמסרו נפשם על הטבילה‪ .‬ואמר שכל זה נוגע גם לנו‪ ,‬כי הצדיקים הללו האירו‬ ‫בכח עבודתם אור גדול לדורות הבאים [ה] שבכח זה יוכל כל אחד לעבוד את ה' כראוי לפי מדריגתו וערכו‪ ,‬כי כח‬ ‫עבודתם וכן כל קדושה שבעולם של יומא דפגרא נשאר רושם הקדושה לעד ולעולם ויכולים להיאחז בזה ה)‪.‬‬ ‫מעיינות הלוי‬ ‫וכו'‪ ,‬שהקב"ה שואל בקול ומרעיש העולם על המים‪ ,‬שמקילין בני אדם בטבילה‬ ‫ה) בספר תפארת שלמה (על ל"ג בעומר) כתב וז"ל‪ ,‬מחסדו הגדול וטובת בני ישראל‬ ‫במקוה‪ ,‬והיא יותר טוב מתענית שמחליש גופו‪ ,‬אדרבה הטבילה במקוה היא טוב‬ ‫כי הכל לפי הדור ולפי גודל צדקתו של הצדיק יסוד עולם אשר בכוחו הגדול‬ ‫מאוד לבריאת הגוף‪ ,‬ויסכר פי דוברי שקר המלעיגים על זה וכו'‪.‬‬ ‫יכול להגן על הדור‪ ,‬ולא לדורו בלבד הוא המשפיע להגן עליהם בתפלותיו‬ ‫בני אהובי וחביבי לא תכוין לזה להנאת גופך ולבריאותך רק שתבא עי"ז‬ ‫הזכים והצלולים רק צדקותו עומדת לעד ולדור דורים‪ ,‬ע"כ‪.‬‬ ‫לטהרת הנפש‪ ,‬כי זה העיקר החיים שלנו בעוה"ז‪ ,‬ויאריכו ימיך ושנותיך‬ ‫וכדאי לציין דברים חוצבים להבות אש מדברי הרה"ק מבאלחוב במכתבו מה'‬ ‫כמבואר בגמ' (ברכות כב‪ ,‬א) אמר רבי ינאי שמעתי שמקילין בה‪ ,‬בתשעה קבין‪,‬‬ ‫אב תרל"ג שנדפס בספר אברךבקונטרס מאיר לעולם עמ' סג‪ ,‬א) מש"כ בענין‬ ‫ושמעתי שמחמירין בה‪ ,‬בארבעים סאה‪ ,‬בפירוש רש"י (ד"ה שמקילין‪ ,‬וד"ה שמחמירין)‪,‬‬ ‫טבילה במקוה‪ ,‬וז"ל‪ ,‬והנני להשיבך על מכתבך הראשון בקיצור גדול על עניני‬ ‫וכל המחמיר בה מאריכין לו ימיו ושנותיו‪ ,‬ומי יהיה שוטה כזה שלא לשמוע‬ ‫טהרת הגוף והנפש במקוה ארבעים סאה‪ ,‬ובשורה טובה היא לי אשר תתחזק‬ ‫דברי חכמים לטבול בארבעים סאה‪ ,‬ועי"ז יפסיד אריכת ימים ושנים טובים‪,‬‬ ‫עצמך ולא תבטל יום אחד מטבילה במקוה‪ ,‬ואז ייטב לך והארכת ימים ושנים‬ ‫בארות הלוי‬ ‫ליל ומשמש באפילה‪ ,‬ולא רצה להדליק נר‪,‬‬ ‫אצלו עבודה גדולה ונוראה‪ ,‬כי בור הטבילה‬ ‫[ד] ראיתי אצל זקיני הק' זי"ע‪ ,‬שבעשר שנותיו‬ ‫ובטבילותיו אז פעל הרבה ישועות‪ ,‬כי הרגיש‬ ‫היה עמוק מאוד‪ ,‬והיה פחד לרדת שמה‪ ,‬מלבד‬ ‫האחרונות‪ ,‬כמעט לא השמיע ברבים דברי תורה‬ ‫וידע מראש מי יגיע אליו באותו יום‪ ,‬ומסר נפשו‬ ‫מה שהמים היו קרים מאוד‪ ,‬והלך לשם בחושך‬ ‫והדרכה‪ ,‬אבל עבודתו הקדושה היתה מעוררת‬ ‫לפעול להם ישועה כבר אז וכו'‪.‬‬ ‫ואפילה‪ ,‬ולא רצה להדליק נר‪ ,‬כי היה לו בזה ענין‬ ‫את לב האדם להתקרב לה'‪ ,‬כמו שראינו כיצד‬ ‫ואחר הטבילה במקוה שב לביתו וישב בחדר‬ ‫עמוק‪ ,‬ואי אפשר לי לפרש כל הענין מה שאני‬ ‫עבד את ה' במסירות נפש כל רגע ורגע מימי‬ ‫הספרים שלו‪ ,‬והתחיל לעסוק בתורה בחיות רב‬ ‫יודע בענין הטבילות במקוה באותה שעה‪.‬‬ ‫חייו‪ ,‬ומה נורא היה סדר עבודתו הקדושה בקומו‬ ‫ובמוחין גדולים ולמד באש להבה‪ ,‬אבל לא בקול‬ ‫בחצות הלילה‪ ,‬שכאשר הלך לטבול במקוה‪ ,‬לא‬ ‫כאשר השכים זקיני בחצות הלילה בתחילה‬ ‫גדול אלא בצעקה בלחש‪ ,‬רק בתוך החדר שמעו‬ ‫נטל נר בידו להאיר‪ ,‬כדי שלא ידעו ולא יראו את‬ ‫הלך לטבול במעיין שהיה בחצירו‪ ,‬החצר היה‬ ‫אותו (שיח"ק ח"ג עמ' קב)‪.‬‬ ‫עבודתו הק'‪ ,‬וירד לטבול במעיין שהיה עמוק‬ ‫שטח גדול‪ ,‬מאחורי החצר היה נטוע גן אילנות‬ ‫מאוד‪ ,‬אשר גם ביום היו מפחדים לרדת שמה‪,‬‬ ‫[ה] הבעש"ט הק' בעצמו קפץ פעם מראש‬ ‫של פירות טובים‪ ,‬ומחוץ לגן בתחתית ההר‪,‬‬ ‫בפרט בחושך באישון ליל‪ ,‬והוא ירד וטבל שם‬ ‫הר גדול לתוך נהר כדי לטבול‪ ,‬כי תמיד מסר‬ ‫עמד בנין המקוה‪ ,‬שלשם ירד זקיני הק' בחצות‬ ‫במסירות נפש‪ ,‬לאחר מכן חזר לביתו ולמד כל‬ ‫נפשו על הטבילה‪ ,‬ובימי החורף היה שובר‬ ‫הלילה‪ ,‬והיו צריכים לרדת הרבה מדרגות להגיע‬ ‫הלילה בקדושה ובטהרה עד אור הבוקר‪.‬‬ ‫בכל יום את הקרח שעל מי הנהר‪ ,‬וטבל במים‬ ‫אל הבנין‪ ,‬ובתוך הבנין ג"כ היו צריכים לרדת עוד‬ ‫קרים‪ .‬וידוע שפעם אחת בא נכרי אחד‪ ,‬והדליק‬ ‫הרבה מדרגות כדי להגיע לחדר המקוה‪ ,‬ואל‬ ‫כך היה עושה כל לילה ולילה חק ולא יעבור‪ ,‬ולא‬ ‫תבן כדי לחמם את השטח שלפני המים‪ ,‬כדי‬ ‫בור הטבילה הוצרכו לרדת עוד הרבה מדרגות‪,‬‬ ‫היה דבר שיבטלנו מסדר עבודתו בלילה‪ ,‬יהיה‬ ‫שהבעש"ט הק' יוכל להתחמם כשיעלה מהמים‪,‬‬ ‫וכל המדרגות היו שבורות והיו בנויים מכמה‬ ‫מה שיהיה‪ .‬מי שראה זאת לא היה צריך לימוד‬ ‫כשעלה הבעש"ט הק' מטבילותיו וראה את‬ ‫חתיכות‪ ,‬וכדי לרדת היו צריכים לאחוז בקירות‬ ‫יותר טוב מזה‪ ,‬כי מזה כבר ראו מהו עבודת ה'‬ ‫מעשה הנכרי‪ ,‬אמר לו שאל ממני ואתנה לך‬ ‫שלא ליפול‪ ,‬והיה פחד גדול לרדת ולטבול שמה‪,‬‬ ‫מתוך אמת ומתוך מסירות נפש (דבר"ק ח"ב עמ' רצב)‪.‬‬ ‫אחת משלש ברכות‪ ,‬או שתהיה תמיד בבריאות‬ ‫מימיכם לא ראיתם כזה מקוה עמוק‪ ,‬ובנוסף‬ ‫אל אותם ימים אני מתגעגע‪ ,‬כאשר ראיתי בהם‬ ‫שלימה‪ ,‬או שלעולם לא תחסר לך פרנסה‪ ,‬או‬ ‫לזה היו המים מאוד קרים‪ ,‬כי לא חיממו אותם‬ ‫את עבודתו בקודש של זקיני הק' בקומו בחצות‪,‬‬ ‫שתתברך בבנים‪ ,‬ביקש הנכרי שיברכו בשלשתן‪,‬‬ ‫כי אם פעם בשבוע‪ ,‬והוא הלך לשם באישון‬ ‫והלך לטבול במעיין‪ ,‬שהטבילה במעיין היתה‬ ‫זי‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫גם לבחורים צעירים‬ ‫ג‪ .‬גם לבחורים צעירים [ו] דרש שיטבלו במקוה כל יום‪.‬‬ ‫מעיינות הלוי‬ ‫זו תמיד ויועיל לכל הטומאות‪ ,‬וגם לטומאת העבירות‪ ,‬ויבא לידי טהרה דהיינו‬ ‫וזה הענין מדבר רק מתקנת עזרא וכל טומאת קרי‪.‬‬ ‫טהרת הלב‪ ,‬כמו שכתוב (תהלים נא‪ ,‬יב) ל'ב ט'הור ב'רא לי אלקים‪ ,‬ר"ת טבל‪,‬‬ ‫ומכל שכן מי שטובל עצמו אפילו שהוא טהור‪ ,‬משיג טהרת הנפש והנשמה‪,‬‬ ‫ומטהרת הלב נמשך טהרת המחשבה שהוא במח שיהיה לו מחשבה טהורה‬ ‫ומוסיף קדושה וטהרה‪ ,‬וראיה מכהן גדול שטבל כמה וכמה פעמים‪ ,‬האין די‬ ‫וכו'‪ ,‬ואח"כ נמשך טהרת כל הגוף וכו'‪.‬‬ ‫לו בטבילה אחת‪ ,‬אלא להוסיף קדושה וטהרה ע"י כל טבילה וטבילה במקוה‪.‬‬ ‫ושמעתי מפי קדשו של אדמו"ר מרן שלום רוקח זצוקללה"ה האבד"ק בעלזא‬ ‫ואיתא בספה"ק ובראשם הראשית חכמה והשלה"ק וכו'‪ ,‬והבן בזה מה שאמרו‬ ‫זי"ע שתיבת 'בכל נפשך' (דברים ו‪ ,‬ה) בא"ת ב"ש היא תיבת טובל‪ ,‬והרמז איך יוכל‬ ‫(יומא פה‪ ,‬ב) מה מקוה מטהר את הטמאים אף הקב"ה מטהר את ישראל‪ ,‬דהיינו‬ ‫לאהוב את השם ב"ה‪ ,‬בכל נפשך‪ ,‬רק אם טובל את עצמו במי המקוה‪ ,‬וזה כוונת‬ ‫טהרת נשמותיהן הדבוקים בשמו יתברך‪ ,‬נמצא הטובל הוא דבוק בה' ממש‬ ‫הגמ' (ברכות כב‪ ,‬א) כל המחמיר בה על עצמו מאריכין לו ימיו ושנותיו וכו'‪ ,‬עכ"ל‪.‬‬ ‫לטהר גופו ונפשו‪ ,‬גופו במים‪ ,‬ונפשו ברוחניות השם השורה שם וכו'‪.‬‬ ‫וראה המשך דבריו להלן (הערה ז והערה יא)‪.‬‬ ‫ועתה לא באתי רק להודיע גודל מעלת המקוה‪ ,‬אשרי מי שמרגיל עצמו בטהרה‬ ‫בארות הלוי‬ ‫אחת נחלה והיה בסכנת מות ר"ל‪ .‬התגלה אליו‬ ‫ומה אתם אומרים לסיפורים נוראים כאלה‪ ,‬האם‬ ‫והבעש"ט הק' הסכים וברכו‪.‬‬ ‫בחלום רבו הרה"ק רבי צבי הירש מרימנוב זי"ע‬ ‫אתם משתוקקים על כל פנים‪ ,‬להגיע למדריגתם‬ ‫כבר סיפרתי את העובדא שסיפר הגה"צ מוה"ר‬ ‫מעולם העליון‪ ,‬וברכו ברפואה שלימה‪ ,‬ואמר לו‪,‬‬ ‫של אותם צדיקים‪ ,‬כי בזה שאנו מספרים את‬ ‫שיבקש שיוליכוהו לטבול במקוה ונתרפא‪ ,‬עשו‬ ‫מעשי הצדיקים‪ ,‬מתעוררת בלבנו השתוקקות‬ ‫יחזקאל שרגא וויינבערגער הרב מפאיע זצ"ל‪,‬‬ ‫כן‪ ,‬ומיד הוטב מצבו ונתרפא (שיח"ק ח"ג עמ' יט)‪.‬‬ ‫לדרוך בדרך אשר הם הדריכו אותנו‪ ,‬לעסוק‬ ‫אשר סיפר הרה"ק בעל דברי יחזקאל משינאווא‬ ‫בתורה כמו שהם עסקו‪ ,‬ולערוך את סדר התפלה‬ ‫זי"ע‪ ,‬כי זה היה דרכו של הרה"ק הר"ר שמעלקא‬ ‫מקום מגוריו של דו"ז הרה"ק רבי יהוסף‬ ‫מקאסאני זי"ע היה בעיר טלוסט‪ ,‬היא העיר אשר‬ ‫כמו שהם ערכוהו‪ ,‬ולברך ברכות הנהנין בכוונה‬ ‫מניקלשבורג למסור נפשו על הטבילה במקוה‪,‬‬ ‫הבעש"ט הק' התגורר בה בשנות נעוריו‪ ,‬ושם‬ ‫עצומה‪ ,‬וכן בכל מעשינו נשתדל להתנהג על פי‬ ‫ואם אירע שלא היה מקוה בעיר‪ ,‬ביקש‬ ‫הדרך אשר הם הורו לנו (שיח"ק ח"ג עמ' רסד‪ ,‬שיח"ק‬ ‫שישלשלוהו על ידי חבל אל תוך הבאר‪ ,‬אשר‬ ‫התבודד הבעש"ט ביערות‪ ,‬והרבה שם בטבילות‬ ‫במקואות ובנהרות‪ .‬ורבי יהוסף היה רגיל לומר‪,‬‬ ‫ח"א עמ' שטז)‪.‬‬ ‫המים שבו היו עמוקים וקרים מאוד‪ ,‬וכאשר‬ ‫כי הוא נולד על ידי המקוה של הבעש"ט הק'‬ ‫כדבר הזה ראו אצל כל הצדיקים‪ ,‬והרבה צדיקים‬ ‫העלוהו משם‪ ,‬היה כל גופו רועד מגודל הקור‬ ‫שבעיר טלוסט שמה (שיח"ק ח"ג עמ' לו)‪.‬‬ ‫שברו בחורף את הקרח מהנהר‪ ,‬כדי לטבול‬ ‫והכפור‪ ,‬אז שמעו איך הוא לוחש לעצמו בזה‬ ‫הרה"ק רבי אברהם יהושע פריינד מנאסויד‬ ‫במקוה וכו'‪ ,‬כך היה ממית עצמו על עבודת ה'‪.‬‬ ‫הלשון‪ :‬און דו נבילה דו וואקעלסט זיך נאך‪ .‬עד‬ ‫זי"ע היה איש קדוש מאוד וכו' אשר היה מרבה‬ ‫והצדיקים הללו האירו בכח עבודתם אור גדול‬ ‫כדי כך‪ ,‬השפיל והכניע אות גופו לעבודת הבורא‬ ‫בטבילה במקואות באופן מופלג מאוד‪ .‬ושמעתי‬ ‫לדורות הבאים‪ ,‬שבכח אור זה יוכל כל יהודי‬ ‫ב"ה‪.‬‬ ‫מפי רב חשוב‪ ,‬אשר שימשו בעת ששבת בשב"ק‬ ‫לעבוד את ה' בדרך העבודה לפי מדריגתו‪ ,‬כי‬ ‫כח עבודתם נשאר לעד ולעולם (דבר"ק ח"ב עמ' רצב)‪.‬‬ ‫וכעובדא זו דעביד הר"ר שמעלקא ששלשל את‬ ‫בכפר הסמוך‪ ,‬והלך הרה"ק באותה שבת שבע‬ ‫עצמו אל תוך באר‪ ,‬עשה פעם גם הרה"ק רבי‬ ‫פעמים אל הכפר הסמוך‪ ,‬הלוך ושוב‪ ,‬כדי לטבול‬ ‫[אין סידור הרב פון הייליגן תניא זי"ע שטייט‬ ‫אהרן ישעי' מהאדאס זצ"ל‪ ,‬כי פעם בשבת קודש‬ ‫במקוה‪ ,‬כל כך התמיד בענין הטבילה (שיח"ק ח"ג‬ ‫נישט נאך די הגדה דער פיוט חסל סידור פסח‬ ‫בבוקר התמוטט הקיר של המקוה שבעיר ולא‬ ‫עמ' תלב)‪.‬‬ ‫ווייל ס'איז נישט חסל‪ ,‬דער יו"ט איז נישט‬ ‫יכלו לטבול שם‪ ,‬ביקש רבי אהרן ישעי' מגיסו‬ ‫סיפר לי הגה"צ רבי שלמה זלמן פריעדמאן זצ"ל‬ ‫געענדיגט מ'דארף עס מיטנעמען אויף א גאנץ‬ ‫הרה"צ רבי חיים משולם פייש שפיטצער זצ"ל‬ ‫אבדק"ק ראחוב (בנו של בעל לקוטי מהרי"ח)‪ ,‬כי פעם‬ ‫יאהר‪.‬‬ ‫שישלשלו אל תוך הבאר על ידי הכלי ששואבים‬ ‫אחת שבת הרה"ק רבי אברהם יהושע פריינד‬ ‫ווי דער הייליגער מגיד ממעזריטש זי"ע טייטש‬ ‫בו המים‪ ,‬ואחר כך שלשל הוא את גיסו רבי‬ ‫מנאסויד זי"ע בעיר מגוריו‪ ,‬וראה כי כאשר חזר‬ ‫ושמרת את החוקה הזאת למועדה מימים‬ ‫חיים פייש‪ ,‬כך טבלו שניהם במי הבאר‪ ,‬אחר כך‬ ‫הרה"ק מן הטבילה במקוה‪ ,‬אירע לו איזה ענין‬ ‫ימימה‪ ,‬מועדה טייטש דאך אין זיין צייט‪ ,‬נאר‬ ‫התבוננו בני אדם בעומק הבאר‪ ,‬וראו כי מעשה‬ ‫שנגע במקום מכוסה‪ ,‬והלך עוד הפעם למקוה‪,‬‬ ‫דאס מיינט אז דאס וואס דו האסט געהיטן דעם‬ ‫זה היה באמת סכנה עצומה‪ ,‬והם לא הביטו אל‬ ‫וכך חזר ונשנה הדבר שבע פעמים זו אחר זו‪,‬‬ ‫יו"ט אין זיין צייט‪ ,‬זאל בלייבן ביז די קומענדיגע‬ ‫זה‪ ,‬כי מסרו נפשם על הטבילה‪.‬‬ ‫שטבל וחזר לטבול במקוה‪ .‬זה היה צדיק אשר‬ ‫יאר‪ ,‬דאס טייטש מימים ימימה פון איין יאר צום‬ ‫ואצל הרה"ק רבי פנחס מקאריץ זי"ע הוה‬ ‫היה דבוק באלהיו בכל רגע‪ ,‬ושום דבר לא פעל‬ ‫אנדערן‪ ,‬וועגן די כוונה האט עס דער תניא נישט‬ ‫עובדא‪ ,‬בהיותו אברך‪ ,‬שדר בעיר פולנאה‪,‬‬ ‫עליו להטרידו מדביקותו בה'‪ ,‬ובכל זאת לא רצה‬ ‫אריינגעשטעלט אין סידור‪ ,‬ער זאגט נישט מ'זאל‬ ‫ושימש שם כמלמד תינוקות‪ ,‬ובכל לילה כאשר‬ ‫להקל מזהירותו בעניני קדושה‪ ,‬אף זיז כל שהוא‬ ‫עס נישט זאגן‪ ,‬אבער אין סידור איז עס נישט‬ ‫קם לעבודתו‪ ,‬פתח לו הבלן את המקוה לטבול‬ ‫(פתגמ"ק ח"א עמ' קסז)‪.‬‬ ‫אריינגעשטעלט‪ ,‬צו לערנען אז מ'דארף דאס‬ ‫בו‪ ,‬פעם אחת לא רצה הבלן לפתוח לו‪ ,‬כי הטמין‬ ‫[ו] כל בחור צריך להתנהג לפי סדר קבוע‪ ,‬בקומו‬ ‫מיטנעמען (שפתי קודש)]‪.‬‬ ‫שם את חפציו‪ ,‬שלשל רבי פנחס את עצמו דרך‬ ‫בבוקר יקבל על עצמו סדר על כל היום‪ .‬תחלה‬ ‫הגה"ק רבי אברהם יצחק וויינבערגער זצ"ל בעל‬ ‫הגג אל המקוה‪ ,‬והגג נשבר ונפל עליו ר"ל‪ ,‬ואי‬ ‫יטבול במקוה וכו' ויברך ברכת התורה בכוונה‬ ‫מחבר ספר פני יצחק וכו' הסתופף גם בצלם של‬ ‫אפשר לספר כל מה שאירע עמו‪ ,‬אבל תמצית‬ ‫ובשמחה‪ ,‬ויקרא תיכף קריאת שמע (שיח"ק ח"א‬ ‫צדיקים מתלמידי בעש"ט הק'‪ ,‬והיה דבוק ביותר‬ ‫הדברים היא שמסר נפשו בעד הטבילה בפועל‬ ‫עמ' יז)‪.‬‬ ‫אל הרה"ק רבי צבי הירש מרימנוב זי"ע‪ .‬פעם‬ ‫ממש‪.‬‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫חי‬ ‫זכרונות ועובדות מאנשי שלומינו בצל קדשו של רביה"ק זי"ע‬ ‫געלט ‪ -‬און איך האב עס א גאנצע זמן נישט‬ ‫אויסגעגעבן‪ ...‬נאר די געלט וואס אידן געבן‬ ‫הרה"ג רבי שמשון‬ ‫מיר‪ ,‬געב איך ווייטער"‪...‬‬ ‫פויגעל שליט"א (ו)‬ ‫ר"מ בישיבתינו הק' רבות בשנים ‪ -‬ומחשובי תושבי קריתינו הקדושה‬ ‫מיטגעהאלטן ווער‬ ‫עס האט געזאגט‬ ‫אבער ביים צווייטן האלב‪ ,‬ווען מען האט‬ ‫דער הייליגער סדר‬ ‫תהלים‬ ‫שוין געהאלטן ביים "פסחא והלילא פקע‬ ‫איגרא"‪ ,‬האט דער רבי אראפגעלייגט אן‬ ‫בצל הקודש‬ ‫מען האט שוין דערמאנט אז איך האב‬ ‫עבודה גדולה‪ ,‬ביי הלל‪ ,‬ביי נשמת‪ ,‬און די‬ ‫אז איך האב שוין דערמאנט דאס‬ ‫געהאט די זכי' צו זיין פון די וואס האבן זיך‬ ‫פיוטים ווי מען איז מתפלל אויפן בנין בית‬ ‫וואס איך האב געהאט די זכי' צו זיין ביים‬ ‫אנגעשטרענגט צו זיין ביי תהלים זאגן יעדן‬ ‫המקדש‪ ,‬ווי דער רבי האט עס געזאגט מיט‬ ‫סדר ווען "צדיקים יושבין ועטרותיהם‬ ‫שבת אינדערפרי‪ .‬איך וויל צולייגן אז דער‬ ‫אן אויסטערלישע ברען און גאר שטארקע‬ ‫בראשיהם ונהנים מזיו השכינה" וויל איך‬ ‫רבי האט עס אויפגעפאסט‪ ,‬און ער האט עס‬ ‫צולייגן עטליכע נקודות וואס איך האב‬ ‫דביקות‪.‬‬ ‫געדענקט‪.‬‬ ‫מיטגעהאלטן‪ .‬איינס‪ ,‬אז יענעם יאר ווען מען‬ ‫ס'איז געווען איינמאל ביומא דהילולא‬ ‫באמת בטבע בין‬ ‫האט איבערגעקוקט די שאלאטן בלעטער‬ ‫כ"ח סיון ווען דער רבי האט נאכן דאווענען‬ ‫געוואלט אויסזאגן תהלים‪ .‬דאס איז געווען‬ ‫איך א קארגער‪...‬‬ ‫וואס דער רבי פלעגט געווענדליך נוצן פאר‬ ‫"מרור" און מען האט געטראפן ווערים‪,‬‬ ‫דאס ערשטע מאל‪ ,‬עס איז נאך בכלל נישט‬ ‫איך געדענק איינמאל ווען דער רבי‬ ‫האט דער רבי גענוצט כריין אנשטאט דעם‪.‬‬ ‫געווען קיין איינגעפירטע זאך‪ ,‬און דער‬ ‫איז געווען אין בארא פארק‪ ,‬איז פרייטאג‬ ‫דאס איז געווען א זאך וואס עס איז געווען‬ ‫רבי האט זייער געהאט חשק אויסצוזאגן‬ ‫אינדערפרי ביי שחרית צוגעקומען א איד‬ ‫אנדערש ווי געווענדליך‪.‬‬ ‫תהלים ביום המסוגל‪.‬‬ ‫בעטן געלט פונעם רבי'ן פאר א געוויסן‬ ‫צוועק וואס ער איז ארומגעגאנגען נאך‬ ‫בעפארן סדר האט דער רבי געגעבן פאר‬ ‫ווען דער מנין האט געענדיגט דאווענען‪,‬‬ ‫יעדן מצות‪ .‬א בחור האט באקומען איין‬ ‫געלט‪ .‬דער רבי האט ארויסגענומען א‬ ‫האט דער רבי – נישט וועלנדיג אויסרעדן –‬ ‫מצה‪ ,‬און די יונגעלייט האבן באקומען צוויי‬ ‫גרויסן פאק מיט געלט און אים עס תיכף‬ ‫געשריבן א צעטל מיט צוויי זאכן דערויף‪,‬‬ ‫מצות‪ ,‬דאס איז געווען פון זיינע ערב פסח‬ ‫אהינגעגעבן‪.‬‬ ‫איינס איז געשטאנען אז ער וויל זאגן‬ ‫מצות‪ ,‬און דאס האט מען געגעסן פאר די‬ ‫תהלים‪ ,‬און ער האט קלאר ארויסגעשריבן‬ ‫ווען דער רבי האט געזען אז די ארומיגע‬ ‫כזיתים‪.‬‬ ‫דארט אז ווער עס זאגט עס דא‪ ,‬איז אזוי‬ ‫וואונדערן זיך אז דער רבי גיט אים אזויפיל‬ ‫געלט אויפאיינמאל‪ ,‬האט זיך דער רבי‬ ‫דער סדר אליין איז צוגעגאנגען זייער‬ ‫ווי ער וואלט ווען געווען ביים ציון אינעם‬ ‫אנגערופן ברוב ענוותנותו‪" :‬דער אמת איז‬ ‫געהויבן‪ .‬דער ערשטער האלב סדר‪ ,‬די הגדה‬ ‫טאג פון די יארצייט‪ .‬נאכדעם האט ער‬ ‫צוגעשריבן אז "מען זאל רופן שמשון‬ ‫אז איך בין בטבע געבוירן א קארגער‪ .‬אין‬ ‫און די סעודה איז געווען מער בניחותא‪ ,‬ווען‬ ‫פויגעל פון ישיבה"‪ .‬איך האב יענעם טאג‬ ‫מיינע יוגנט יארן האב איך געהאט צוויי‬ ‫דער רבי האט במאור פנים פארגעזאגט די‬ ‫נישט געדאוונט מיטן רבי'נס מנין‪ ,‬איך האב‬ ‫פענגא ‪ -‬א קליינער סכום אין אונגארישע‬ ‫הגדה און עס איז געווען מער איינגעהאלטן‪.‬‬ ‫ביטע לאזט א מעסידש אויף‬ ‫קול איחוד טאהש‬ ‫אויב האט איר א מעשה‬ ‫צו פארציילן פון רבינו הקדוש זיעועכ"י‬ ‫‪718-451-8674‬‬ ‫אדער איר ווייסט פון א מענטש וואס האט צו פארציילן‬ ‫און דרוקט ‪842‬‬ ‫טי‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫וואס יעדער האט שוין שפעטער געוואוסט‪,‬‬ ‫ווען ער האט דאס געזען‪ ,‬האט ער שוין‬ ‫געהאלטן דעמאלס אינמיטן לערנען דעם‬ ‫אז דער רבי גיט אוועק זיין געלט פאר א‬ ‫פארשטאנען אז ער דארף נישט שאפן קיין‬ ‫נאכמיטאג‪-‬סדר‪ ,‬און דער רבי האט מיר‬ ‫צווייטן איד ביזן לעצטן פרוטה‪ ,‬אפילו‬ ‫פרנסה‪ ,‬עס איז שוין מסודר‪...‬‬ ‫געשיקט רופן אז איך זאל קומען מיטזאגן‬ ‫אויב ער דארף עס האבן‪ .‬און ווען ער האט‬ ‫תהלים‪.‬‬ ‫צוזאמגעשטעלט דאס געלט צום צווייטן‬ ‫אלעס‬ ‫איך האב געפילט אז דאס איז וויבאלד‬ ‫מאל האט ער עס שוין נישט איבערגעגעבן‬ ‫אוועקגעגעבן פון‬ ‫דער רבי האט מיר געזען יעדע וואך‬ ‫פארן רבי'ן‪ ,‬נאר ער האט אליין געפירט דעם‬ ‫גאנצן מקח וממכר‪...‬‬ ‫זיך‬ ‫שבת אינדערפרי ביי תהלים‪ ,‬האט ער‬ ‫אין יענע צייט ווען דער רבי האט געוואלט‬ ‫פארשטאנען אז איך האב א געפיל דערצו‪,‬‬ ‫מעמד גמר המקח‬ ‫מייסד זיין דעם ערשטן בית המדרש "אוהל‬ ‫און ער האט געוואלט אז איך זאל קומען‬ ‫מיטזאגן תהלים מיט אים ביים יארצייט‬ ‫אלימלך טאהש" אין מאנטריאל‪ ,‬איז געווען‬ ‫אז מען רעדט פון גמר המקח‪ ,‬וועל איך‬ ‫פונעם עלטער זיידן רבינו השרף זי"ע‪.‬‬ ‫הרה"ח ר' נפתלי קרויס ע"ה וואס ער האט‬ ‫צולייגן אז איך געדענק דעם "מעמד גמר‬ ‫זיך אריינגעלייגט צו שאפן דאס געלט‪.‬‬ ‫אזוי אויך געדענק איך אז עס האט‬ ‫המקח" פאר די ישיבה בנין‪ .‬דאס איז שוין‬ ‫דער סכום וואס מען האט געדארפט האבן‬ ‫געקענט זיין ביים מיטאג טיש‪ ,‬אז ווען דער‬ ‫געווען מיט אזא ניין יאר נאכדעם וואס‬ ‫מען האט געבויט די בנין הישיבה‪ ,‬אבער‬ ‫רבי האט מיר געענדיגט געבן שיריים מיט די‬ ‫מען האט נאכנישט געהאט אויסצוצאאלן‬ ‫רעכטע האנט‪ ,‬האט ער מיר געגעבן א כאפ‬ ‫דאס וואס מען האט געדארפט געבן‪ ,‬ווייל‬ ‫אן מיט די לינקע האנט‪ ,‬מיר צוריקצוהאלטן‬ ‫דער רבי האט אלעס אוועקגעגעבן‪,‬‬ ‫פון גיין ווייטער‪ ,‬און ער האט מיר‬ ‫טיילנדיג ריזיגע סכומים‪ ,‬דאס‬ ‫דאן האט ער‬ ‫געגעבן נאך א פארציע שיריים אין‬ ‫די אנדערע האנט‪ ,‬וואס דאס איז‬ ‫אלעס בשעת די ישיבה האט‬ ‫זיך קוים געדעקט‪.‬‬ ‫זיך אויסגעלערנט‬ ‫געווען ווי א אות הכרה אויף‬ ‫בשנת תשל"ב איז‬ ‫געקומען א איד‪ ,‬כפי‬ ‫דאס וואס יעדער‬ ‫דעם אז איך קום צו תהלים‬ ‫זאגן יעדן שבת אינדערפרי‪,‬‬ ‫זכרוני האט ער אויפן‬ ‫האט שוין שפעטער‬ ‫טראץ וואס עס איז געווען‬ ‫א שווערע זאך‪.‬‬ ‫לעצטן נאמען געהייסן‬ ‫האלענדער‪ ,‬ער פלעגט‬ ‫געוואוסט‪ ,‬אז דער רבי‬ ‫עס איז‬ ‫קומען‬ ‫צו‬ ‫דא ביי פארשידענע‬ ‫אסאך‬ ‫געלט‬ ‫זיין‬ ‫אוועק‬ ‫גיט‬ ‫שוין‬ ‫געלעגנהייטן‪ ,‬און ער‬ ‫פאר א צווייטן איד ביזן‬ ‫מסודר‪...‬‬ ‫האט אראפגעלייגט א‬ ‫סכום פון הונדערט זעקס‬ ‫לעצטן פרוטה‪ ,‬אפילו‬ ‫איך האב געהערט‬ ‫פון הרה"ח רבי חיים יוסף‬ ‫און צוואנציג טויזנט דאלער‪ ,‬א‬ ‫סכום עצום בימים ההם‪ ,‬און ער‬ ‫אויב ער דארף‬ ‫ארענשטיין ז"ל‪ ,‬ברודער פונעם‬ ‫האט אויסגעצאלט דעם בנין‪.‬‬ ‫עס האבן‬ ‫רבי'ן זי"ע‪ ,‬אז ער איז דא געווען‬ ‫אין מאנטריאל נאך פאר דער רבי איז‬ ‫מען האט געמאכט א גאנצע סעודה‬ ‫אהערגעקומען וואוינען דאהי‪ .‬ווען דער‬ ‫לכבוד דעם גמר המקח‪ ,‬דאס איז געווען‬ ‫רבי איז געקומען וואוינען אין שטאט‪ ,‬איז‬ ‫צוזאמען מיט די סעודת פדיון הבן ביי‬ ‫ער צוערשט געקומען איינשטיין ביים אים‬ ‫הרה"ח ר' יצחק דוב ניימאן הי"ו‪ ,‬ביי בנו‬ ‫אין שטוב ביז ער וועט זיך אליין מסדר זיין‪.‬‬ ‫איז געווען דריי טויזנט דאלער‪ ,‬זעט אויס‬ ‫מוה"ר יחזקאל שרגא ניימאן הי"ו‪ ,‬וואס מען‬ ‫אז בימים ההם איז דאס געווען גענוג צו‬ ‫האט ער מיר געזאגט אז ווען דער רבי‬ ‫האט געפראוועט אינאיינעם מיטן חנוכת‬ ‫אפקויפן א בנין און איינארדענען א ביהמ"ד‪.‬‬ ‫איז אנגעקומען דא אויף מאנטריאל האט‬ ‫הבנין פון די ישיבה‪.‬‬ ‫ווען ער האט שוין געהאט דאס געלט‬ ‫ער אנגעהויבן טראכטן וויאזוי ער קען‬ ‫מעשה נערות זיך‬ ‫האט ער עס איבערגעגעבן פארן רבי'ן‪ ,‬און‬ ‫ארויסהעלפן דעם רבי'ן זיך מסדר זיין מיט‬ ‫אנצונעמען פארן‬ ‫מען האט זיך געגרייט צום גמר המקח‪.‬‬ ‫פרנסה‪ ,‬ער האט געטראכט אהער און אהין‪,‬‬ ‫אבער ער האט נישט געוואוסט וואס צו‬ ‫רבינ'ס כבוד‬ ‫למעשה‪ ,‬ווען עס איז געקומען צום מקח‪,‬‬ ‫האט דער רבי נישט געהאט דאס געלט‪...‬‬ ‫טון‪ .‬למעשה פרייטאג צונאכטס איז זיך‬ ‫איך האב שוין דערמאנט די מעשה מיטן‬ ‫ווייל אינצווישן האט עס שוין געמאכט דעם‬ ‫צוזאמגעקומען א ציבור מיטצוהאלטן דעם‬ ‫"דוי הסר" וואס דער רבי האט געזאגט אז‬ ‫וועג צו א נצרך אין שטאט וועם דער רבי‬ ‫רבי'נס עבודה ביים טיש‪ ,‬וואס איז געווען‬ ‫"נישט אין דעם ווענדט זיך עס"‪ .‬איך וויל‬ ‫האט ארויסגעהאלפן‪.‬‬ ‫ביי אים אינדערהיים‪ ,‬און כנהוג האט זיך‬ ‫דארט צובראכן טישן און בענקלעך‪...‬‬ ‫המשך בעמוד בכ‬ ‫דאן האט ער זיך אויסגעלערנט דאס‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫כ‬ ‫זכרונות מאנשי שלומינו שהלכו לעולמם‬ ‫אויפגענומען ר' הערש לייב'ן גאר ווארעם‪,‬‬ ‫אבער ער האט זיך אנטזאגט צו נעמען דאס‬ ‫הרה"ח ר' הערש לייב וויינבערגער ז"ל (ב)‬ ‫געלט‪ ,‬מיט'ן אויסרייד אז ער נעמט נישט‬ ‫מהיושבים ראשונים במלכות‬ ‫קיין געלט פון בחורים‪ .‬ר' הערש לייב האט‬ ‫ומפארי וישישי תושבי קריתינו הקדושה‬ ‫אבער נישט נאכגעלאזט‪ ,‬און האט שטארק‬ ‫ט"ז חשון תשפ"ו‬ ‫געבעטן דעם רבי'ן צו נעמען דאס געלט‪.‬‬ ‫נאך לאנגע הפצרות האט זיך דער רבי‬ ‫קיין נירעדהאז אינאיינעם מיט עטליכע‬ ‫נאכן קריג איז ער צוריק אהיימגעקומען‬ ‫אנגערופן‪" :‬מיט איין תנאי בין איך גרייט צו‬ ‫חברים צו מאכן געשעפטן‪ ,‬און זיי האבן‬ ‫שבור ורצוץ לעיר מולדתו מונקאטש‪ ,‬נאר‬ ‫נעמען דאס געלט‪ ,‬אויב דו וועסט קומען צו‬ ‫דארט געוויילט פאר א שטיק צייט‪ .‬ווען‬ ‫צו זען די עיר בחורבנה‪ ,‬איבערבלייבנדיג‬ ‫מיר אהיים עפעס טועם זיין און הנאה האבן‬ ‫זיי האבן זיך געגרייט אהיימצוגיין‪ ,‬זענען‬ ‫איינער אליינס "אחד בעיר" וואו ער האט‬ ‫פון א טובה מיינער‪ ,‬באוויליג איך צו נעמען‬ ‫זיי אנטוישט געווארן צו הערן אז זיי האבן‬ ‫פרובירט צו געפינען איבערבלייבענישן פון‬ ‫דאס געלט"‪.‬‬ ‫פארשפעטיגט די באן‪ .‬נו‪ ,‬וואס טוט א איד‬ ‫זיין משפחה‪.‬‬ ‫ר' הערש לייב האט אן קיין איבריגע‬ ‫אין אזא פאל? מען גייט אין בית המדרש‬ ‫צובראכן און עלנד איז ער אהיימגעקומען‬ ‫צעגערנישן גלייך מסכים געווען‪ .‬צוליב‬ ‫אריין ‪.‬‬ ‫צו זיין שטוב וואו ער האט געוואוינט פארן‬ ‫די אויסטערלישע הונגער און נויט וואס‬ ‫אן אינטערעסאנטער ספעקטאל האט‬ ‫קריג‪ .‬אבער צו זיין וואונדער איז נישט‬ ‫דער רבי האט זיך געפינען‪ ,‬האט אים דער‬ ‫זיך אים אנטפלעקט אריינקומענדיג אין‬ ‫געווען קיין עק‪ ,‬טרעפנדיג זיין היים גענוי ווי‬ ‫רבי מכבד געווען מיט שווארצע קאווע… א‬ ‫בית המדרש‪ ,‬זעענדיג דעם רבי'ן דאווענען‬ ‫ער האט עס איבערגעלאזט‪ ,‬אנטלויפנדיג‬ ‫שיינע שמועס האט זיך געפעדעמט ווי דער‬ ‫מיט קולי קולות‪ ,‬און השתפכות הנפש‪,‬‬ ‫אינמיטן דעם סדר; שולחנו ערוך ומטה‬ ‫רבי האט אים דערביי מחזק ומעודד געווען‪,‬‬ ‫לאנג נאכדעם וואס דער ציבור האט שוין‬ ‫מוצעת‪ ,‬די מצות און וויין זענען נאך‬ ‫אריינשיינענדיג אין זיין הארץ הויפענעס‬ ‫געענדיגט דאווענען‪ .‬די סצענע איז פאר ר'‬ ‫געלעגן אויפן טיש‪ ...‬ווי ער האט פארציילט‪,‬‬ ‫ווארעמקייט און יראת שמים‪ .‬ר' הערש‬ ‫הערש לייב'ן געווען א מורא'דיגער וואונדער‪,‬‬ ‫איז עס אים געווען אן אות לטובה און א‬ ‫לייב האט אן קיין ספק געוואוסט אז ער‬ ‫דאס איז געווען א זעלטענהייט נאכן קריג‪,‬‬ ‫שטארקע חיזוק צו בלייבן שטארק מיט זיין‬ ‫האט געטראפן דאס וואס ער האט געזוכט‪,‬‬ ‫איז ער געשטאנען פארגאפט א לענגערע‬ ‫אידישקייט פונקט ווי פארן קריג‪.‬‬ ‫און טאקע מאז ועד יומו האחרון האט ער‬ ‫וויילע ביז דער רבי האט פארענדיגט דאס‬ ‫נישט אפגעלאזט רביה"ק זי"ע‪ ,‬נאר זיך‬ ‫אין יענע תקופה האט ער זיך‬ ‫דאווענען‪ .‬גלייך דערנאך איז ר' הערש‬ ‫אריינגעלייגט אין מסחר‪ ,‬וואו ער האט‬ ‫געקלאמערט תחת דגלו הטהור ביזן רבינ'ס‬ ‫לייב צוגעלאפן צום רבי'ן‪ ,‬און מיט אן‬ ‫פטירה‪.‬‬ ‫שיין מצליח געווען‪ ,‬אבער א לאך האט‬ ‫אומבאהאלטענע איבערגענומענקייט אים‬ ‫שטענדיג גענעסטיגט אין הארץ פון ר'‬ ‫דערלאנגט א ווארעמען "שלום עליכם"‪,‬‬ ‫פרק האיש מקדש‬ ‫אויסשטרעקנדיג דערביי א שיינעם סכום‬ ‫הערש לייב‪ ,‬וואס האט גע'חלש'ט צו האבן‬ ‫א רוחניות'דיגן קוואל פון וואו צו שעפן‬ ‫א תקופה שפעטער האט ער געטראפן‬ ‫געלט פארן רבי'ן‪ ,‬זיך אינטערעסירנדיג‬ ‫"מבאר מים חיים" און צו שטייגן בעבודת‬ ‫זיין באשערטע אשת חיל מרת רבקה ע"ה‪,‬‬ ‫דערביי ווער זענט איר ?‬ ‫השם גענוי ווי פארן קריג‪.‬‬ ‫די טאכטער פון ר' יעקב אליעזר הכהן‬ ‫דער איד האט זיך אידענטיפיצרט מיט‬ ‫פריעד ע"ה‪ .‬זיי האבן געהאט די זכיה אז‬ ‫זיין נאמען און געזאגט אז ער קומט פון די‬ ‫מצאתי את‬ ‫דער רבי איז געווען מסדר קידושין ביי‬ ‫זייער חתונה‪.‬‬ ‫שטעטעלע טאהש‪ .‬פאר ר' הערש לייב איז‬ ‫שאהבה נפשי‬ ‫דאס געווען ווילד פרעמד‪ ,‬ער האט דאס‬ ‫ערשטע מאל געהערט די נאמען 'טאהש'‪...‬‬ ‫צוליב זיינע ביזנעס אנגעלעגנהייטן האט‬ ‫לך לך מארצך‬ ‫דער רבי האט זיך מורא'דיג דערפרייט‬ ‫זיך כסדר געמאכט אז ער זאל ארומרייזן צו‬ ‫אנדערע שטעט לענגאויס אונגארן‪.‬‬ ‫שמועות האבן קורסירט אויף די גאסן פון‬ ‫זענדיג א היימיש פנים און האט‬ ‫ויהי היום‪ ,‬ר' הערש לייב איז אנגעקומען‬ ‫אכ‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫אז כדי עס זאל קענען זיין סוקסעספול מוז‬ ‫האבן אים נישט געלאזט שטיין גלייכגילטיג‪,‬‬ ‫טיסא‪-‬סאלקא – די שטאט וואו ר' הערש‬ ‫עס זיין אוועקגעשטעלט ווי א געהעריגע‬ ‫נאר ער איז אריינגעשפרינגען מיט‬ ‫לייב האט געוואוינט – איבער דעם אנקום‬ ‫פירמע און נישט ווי אן ארגאניזאציע‪.‬‬ ‫זיין גאנצן כוח אין דעם דעמאלטסדיגן‬ ‫פון די קאמוניסטן‪ .‬וואס דאס האט באדייט‬ ‫אין דעם פאל האט דאס געמיינט אז א‬ ‫"פארפרוירענעם" מאנטריאל‪ ,‬און האט פיל‬ ‫דארף מען פאר קיינעם נישט מסביר זיין;‬ ‫טיכטיגער ביזנעסמאן דארף שטיין בראש‬ ‫געלייסטעט לטובת המקום‪.‬‬ ‫עס איז געווען פארשטענדליך גאר שווער‬ ‫און פירן די פאזיציע‪ .‬ווי פארשטענדליך‪,‬‬ ‫פארן ארטיגן אידנטום‪ ,‬וואס האבן נארוואס‬ ‫א קאפיטל פאר זיך קען געשריבן ווערן‬ ‫האט מען קיין גרויס געלט נישט געקענט‬ ‫דורכגעמאכט אזא ביטערע קריג און יעצט‬ ‫איבער די בראשית יארן אין מאנטריאל‪ ,‬און‬ ‫מאכן דערפון צוליב דעם גאר קליינע‬ ‫איז געקומען אזא צרה פון "גולה אחר גולה"‪.‬‬ ‫די אקטיווע ראלע וואס ר' הערש לייב האט‬ ‫נאכפראגע‪ ,‬ממילא איז עס געווען גאר‬ ‫רוב מנין ובנין זענען טאקע אנטלאפן פון‬ ‫געשפילט אין יעדן אספעקט פון אידישקייט‬ ‫שווער פאר די עסקנים דאס אויסצופירן‬ ‫דעם ביטערן אייראפע און האבן עמיגרירט‬ ‫און די פילצאליגע פעולות לטובת אחינו בני‬ ‫מכח אל הפועל‪ ,‬עד שנתנו עיניהם על ר'‬ ‫קיין אמעריקע‪.‬‬ ‫הערש לייב‪ ,‬וואס חוץ זיין ווארעמקייט לכל‬ ‫ישראל‪ .‬אט זענען טייל פון זיי‪:‬‬ ‫פאר ר' הערש לייב‪ ,‬וואס האט זיך‬ ‫דבר שבקדושה‪ ,‬איז ער געווען א טיכטיגער‬ ‫סוחר און מער ווי פאסיג צו דינען אויף‬ ‫מהדרין מילך‬ ‫שוין אנגעזאמלט א שיין פארמעגן און‬ ‫דעם אמט‪ .‬איבעריג ארויסצוברענגען אז‬ ‫חלב עכו"ם איז ליידער געווען א‬ ‫פארמאגט א שטיקל געשעפט‪ ,‬האט דאס‬ ‫ר' הערש לייב האט גלייך אנגענומען דעם‬ ‫"לכתחילה" ביי דאס רוב מאנטריאלער‬ ‫באדייט פיל מער ווי בלויז ארויסוואנדערן;‬ ‫אנבאט‪ ,‬און מיט מסירות נפש פלעגט ער‬ ‫אידנטום אין יענע צייטן‪ .‬אויסער דעם‬ ‫עס איז אים געווען א גרויסער געלט שאדן‪.‬‬ ‫אויפשטיין פרי פארטאגס און פארן צו די‬ ‫אלגעמיינעם שוואכן מצב‪ ,‬איז געווען א‬ ‫איז ער געגאנגען אנפרעגן דעת תורה ביי‬ ‫פארמס‪ ,‬וואו ער האט געארבעט אן עבודת‬ ‫גרויסע שוועריגקייט צו באקומען חלב‬ ‫הרה"ק ר' יחזקאל'ע מערץ זי"ע וואס ער‬ ‫הפרך אהערצושטעלן חלב ישראל‪.‬‬ ‫ישראל‪ ,‬וואס איז כמעט נישט געווען‬ ‫זאל טון‪" .‬חכם עדיף מנביא" – ר' יחזקאל'ע‬ ‫בנמצא‪ .‬ליידער איז דער ענין פון חלב‬ ‫האט אים געהייסן נישט צו פארזוימען קיין‬ ‫אין די ערשטע תקופה פלעגט ער אליינס‬ ‫עכו"ם געווען זייער נפרץ במשך א לאנגע‬ ‫צייט‪ ,‬נאר גלייך הייבן די פיס און אנטלויפן‪,‬‬ ‫ארומגיין קלאפן אויף די טירן זיך צו בעטן‬ ‫תקופה‪ ,‬עד שבא ר' הערש לייב‪ ,‬וואס איז‬ ‫איבערלאזנדיג זיין גאנצע האב און גוטס נאך‬ ‫ביי אידן זיי זאלן קויפן חלב ישראל‪.‬‬ ‫געווען ווי א רעטונגס‪-‬ברעט פאר די אודים‬ ‫זיך‪ .‬אבער וואו אהין? אזוי ווי רבינו הקדוש‬ ‫היינט צוטאגס ווייסן שוין אלע‬ ‫זי"ע האט שוין דעמאלטס געוואוינט אין‬ ‫מוצלים וואס האבן זיך אריינגעלייגט בעובי‬ ‫פון די בארימטע חלב ישראל פירמע‬ ‫מאנטריאל‪ ,‬האט ער באשלאסן צו ריכטן‬ ‫הקורה אריינצוברענגען חלב ישראל קיין‬ ‫"מהדרין מילך"‪ ,‬וואס איז דער הויפט‬ ‫זיינע טריט "בעקבי רבו ומאורו" וישב‬ ‫קאנאדע‪ ,‬ומעשה שהיה כך היה‪:‬‬ ‫מילך פראדוצירער אין קאנאדע‪ ,‬אבער‬ ‫במאנטריאל‪.‬‬ ‫ווייניג ווייסן די שווערע ארבעט למעלה‬ ‫ווען די ערשטע עסקנים האבן זיך‬ ‫מכוחות אנוש וואס איז אריינגעגאנגען‬ ‫צום ערשטן מאל גענומען די שווערע‬ ‫לבו ער לכל דבר‬ ‫אין די בראשית יארן צוצושטעלן כשר'ע‬ ‫מילך‪ ,‬וואס האט דעמאלטס אפילו נישט‬ ‫אונטערנעמונג אז חלב ישראל זאל ווערן א‬ ‫נחלת הכלל‪ ,‬האבן זיי זיך אנגעשטויסן אין‬ ‫שבקדושה‬ ‫געקלעקט אויף פרנסה בדוחק‪.‬‬ ‫פילע שוועריגקייטן‪ .‬איבערהויפט די פאקט‬ ‫זיין עסקנות‪-‬נאטור און ווארעמקייט‬ ‫ווען דער רבי האט עס נאכגעהערט‪ ,‬האט‬ ‫נוסח "ולמינים" וואס מיר זאגן ביז היינט‪,‬‬ ‫המשך מעמוד כ‬ ‫עס אים זייער געשטערט‪ .‬דעם קומענדיגן‬ ‫און קומט נאך פונעם הייליגן קאמארנא'ער‬ ‫צולייגן א מעשה וואס איז געווען אין די‬ ‫טאג איז ער געקומען אין ישיבה און‬ ‫זי"ע‪ ,‬און ער איז נאכנישט געווען געוואוינט‬ ‫ערשטע צייטן אינעם שטעטל‪ .‬דא האט‬ ‫געזאגט א שארפע דרשה איבער די נושא‪,‬‬ ‫דערצו‪ ,‬און ער האט געזאגט "ולמלשינים"‪.‬‬ ‫געוואוינט דעם רבינ'ס שוואגער הרה"ח‬ ‫און קלארגעשטעלט אז עס איז נישט קיין‬ ‫ר' ליפא האט געהאט די "גראסערי"‬ ‫ר' ליפא ווייס ז"ל‪ ,‬וואס ער איז געווען פון‬ ‫כבוד פאר אים און די אבות הק' אז מען‬ ‫אין שטעטל יענע יארן‪ .‬עס איז געווען‬ ‫די ערשטע תושבים‪ .‬אין יענע צייט איז‬ ‫טוט אזעלכע זאכן‪ ,‬און ער האט זייער‬ ‫נישט מער ווי איין צימער אינעם בנין‬ ‫געווען זייער ווייניג מנינים‪ ,‬און עס איז‬ ‫הביהמ"ד וואס דארט איז געווען געציילטע‬ ‫אויסגעקומען אז ר' ליפא האט געדאוונט‬ ‫אונטערגעריסן אזעלכע שריט וואס זענען‬ ‫פראדוקטן‪ ,‬און דאס איז געווען די 'גראסערי'‬ ‫מנחה אין ישיבה‪ ,‬צוזאמען מיט די בחורים‪.‬‬ ‫נישט תורה'דיג און נישט מענטשליך‪ ,‬אפילו‬ ‫פון קרית טאהש‪ .‬עטליכע בחורים וואס עס‬ ‫אויב מען וויל זיך אננעמען כאילו פארן‬ ‫האט זיי געשטערט אז ר' ליפא זאגט נישט‬ ‫איינמאל ווען ער האט געהאט יארצייט‬ ‫כבוד פונעם רבי'ן‪.‬‬ ‫דעם נוסח פונעם רבי'ן‪ ,‬האבן זיך שטארק‬ ‫און צוגעגאנגען צום עמוד‪ ,‬ס'געווען אין די‬ ‫באנארישט‪ ,‬און זיי האבן פארשטאפט דעם‬ ‫תקופה ווען דער רבי האט געטוישט פון‬ ‫המשך יבא בעז"ה‬ ‫שליסל לאך פונעם גראסערי‪...‬‬ ‫ביי ברכת המינים פון "ולמלשינים" צו די‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫בכ‬ ‫בריוון און‬ ‫מעסעדזשעס פון‬ ‫אנשי שלומינו‬ ‫צו אנשי שלומינו‬ ‫הייליגן צדיק‪ ,‬וויסענדיג אז מען העלפט ארויס זיינע הייליגע מוסדות‬ ‫באתרא קדישא‪ .‬די שמחת תורה בלייבט אויף א גאנץ יאר!‬ ‫מיטגענומען די שמחת‬ ‫בכבוד רב‬ ‫תורה אויף א גאנץ‬ ‫ל‪.‬ר‪.‬‬ ‫וויליאמסבורג‬ ‫יאר‬ ‫*‬ ‫זעענדיג די בריוון פארגאנגענע וואכן איבער די רישומא קדישא‬ ‫פונעם יו"ט שמחת תורה בצילא דמהימנותא‪ ,‬איז אין א בחינה פון‬ ‫"להגיד שאינך כפוי טובה" שפיר איך א חיוב אויך ארויסצוברענגען‬ ‫פארוואס ווערט די‬ ‫מיינע הרגשים נאכ'ן זוכה זיין מיטצוהאלטן די הייליגע לעכטיגע‬ ‫סוכות טעג בצל הקודש‪ ,‬וואס איז מיר געווען א אויסטערלישע‬ ‫בצל הקודש באריכטן‬ ‫איבערלעבעניש‪ ,‬טעג וואס זענען איין שטיק קדושה און התרוממות‬ ‫הנפש‪ ,‬אזוי אז איך קען זאגן בפה מלא אז מיין גאנצע חיות דקדושה‬ ‫אזוי שטארק צוטיילט‬ ‫במשך דעם לאנגן ווינטער‪ ,‬קומט פון די ימי הסוכות וואס איך האב‬ ‫די זכיה צו וויילן בצל הקודש פון רבינו שליט"א‪ .‬ומי יתן לי אבר‬ ‫לכבוד די חשוב'ע מערכת‪.‬‬ ‫כיונה אעופה ואשכונה צו קומען מער אפט זיך מסתופף זיין בצל‬ ‫אלס איינער וואס האלט מיט פונדערווייטנס די אנטוויקלונגען‬ ‫הקודש‪.‬‬ ‫בצל הקודש‪ ,‬נישט האבנדיג די זכיה צו וויילן אזוי אפט בצל הקודש‪,‬‬ ‫אן אינטערסאנטע קרישקעלע צו באמערקן‪ ,‬ווען מען רעדט‬ ‫איז מיר ממש למשיב נפש די באריכטן בצל הקודש‪ ,‬איך דערקוויק‬ ‫פון מיטנעמען דעם יו"ט‪ ,‬איז געווען די ריזיגע סיין וואס האט זיך‬ ‫מיר דערמיט יעדן איינציגן וואך‪ ,‬עס טראגט מיר צוריק צו די זיסע‬ ‫געוואנדן מיט א דירעקטע מעסעדזש צו אלע חשוב'ע געסט‪ ,‬אז מען‬ ‫ישיבה יארן‪ ,‬ווען מען האט געלערנט אין הייליגן שטעטל און זיך‬ ‫זאל בלייבן ביים הייליגן רבי'ן זי"ע א גאנץ יאר‪ ,‬מיט'ן זיך אויפסיינען‬ ‫געווייקט בצילא קדישא‪.‬‬ ‫אויף 'פועל ישועות'‪.‬‬ ‫פארשטייט זיך‪ ,‬אז יו"ט סוכות איז מיין קאפ כסדר געווען‬ ‫באמת האב איך שוין אסאך געהערט פון די גרויסע מופתים און‬ ‫פארנומען‪ ,‬איך האב מיר פארגעשטעלט וויאזוי עס קוקט יעצט אויס‬ ‫ישועות שלא כדרך הטבע וואס אידן זעען דורכדעם‪ ,‬זיי בלייבן מיט‬ ‫בצל הקודש‪ ,‬נאך וואס פאראיאר האב איך ב"ה יא געהאט די זכיה‬ ‫א קשר צום הייליגן רבי'ן‪ .‬אבער יעצט זעענדיג דעם סיין האט עס‬ ‫דארט צו זיין און מיטלעבן דעם יו"ט‪.‬‬ ‫מיר געגעבן א שטארקע התעוררות הלואי וואלט איך טאקע געווען‬ ‫למעשה‪ ,‬שבת בראשית האב איך געהאפט שוין צו קענען ליינען‬ ‫ביים רבי'ן א גאנץ יאר‪ .‬און טאקע ווען דער שד"ר התלמוד תורה איז‬ ‫דעם גאנצן באריכט‪ ,‬און אזוי כאטש משלים זיין מיט די געשריבענע‬ ‫ארומגעגאנגען אפעלירן צום עולם‪ ,‬האבן מיר געשלאסן א שטארקע‬ ‫שורות דעם יו"ט‪ .‬איך בין אבער אנטוישט געווארן צו זען ווי עס איז‬ ‫התקשרות מיט'ן הייליגן רבי'ן‪.‬‬ ‫נאר געווען א חלק פון די באריכטן‪ .‬באמת איז דאס אזוי יעדן יו"ט‬ ‫אזוי אז חוץ די עצם פאקט‪ ,‬וואס האט מיר געגעבן א געוואלדיגע‬ ‫אז די באריכטן ווערן שטארק צוטיילט‪.‬‬ ‫הרגשה ביים אהיימקומען‪ ,‬וויסנדיג אז איך בין געבליבן מקושר‪ ,‬האב‬ ‫כ'פארשטיי אז עס גייט אריין אסאך ארבעט אין דעם‪ ,‬אבער ביטע‬ ‫איך גלייך געזען א שטארקע שינוי לטובה אין א געוויסע געשעפט‬ ‫האלטן פאר די אויגן אז אידן איבער די וועלט לעכצן מיטצוהאלטן‪,‬‬ ‫מיט וואס איך מוטשע מיר שוין לאנג‪ ,‬וכן יעזור השי"ת הלאה בזכות‬ ‫און קוקן ארויס אויף די באריכטן‪ ,‬עס וואלט זייער אסאך צוגעגעבן‬ ‫רבינו הקדוש און זיינע הייליגע קינדערלעך‪.‬‬ ‫ווען מען קען גלייך נאך יו"ט האבן די פולע באריכט‪ ,‬און כאטש‬ ‫איך טייל עס מיט'ן ציבור‪ ,‬צו וויסן אז ס'איז נישט רחוק מן‬ ‫פראבירן פארצושטעלן וויאזוי דאס האט אויסגעקוקט‪.‬‬ ‫המציאות‪ ,‬מען קען זיין ווייט אוועק און דאך לעבן מיט'ן הייליגן‬ ‫מיט דאנק‬ ‫רבי'ן שטענדיג‪ ,‬עס קאסט נישט טייער‪ ,‬און עס איז ווערד אלע‬ ‫(‪ )-‬לאנדאן‬ ‫געלטער‪ .‬כ'קען מעיד זיין בפה מלא אז מען שפירט א התקשרות צום‬ ‫איבערצוגעבן‬ ‫וויבאלד עס נעמט צייט‬ ‫צו מגיה זיין די בריוון אין‬ ‫לאזט א מעסעדזש אויף‬ ‫שיקט א‬ ‫שיקט א בריוו אויף‬ ‫דעם אפטיילונג כראוי‪,‬‬ ‫ביטע אנטשולדיגן אויב‬ ‫קול איחוד‬ ‫פעקס‬ ‫פאסט‬ ‫זעהט איר נאך נישט‬ ‫גלייך אייער מעסעדזש‬ ‫אדער בריוו אינעם מדור‪.‬‬ ‫‪718.451.8674 #841‬‬ ‫‪845.610.8674‬‬ ‫‪11 VAN BUREN DR. #205‬‬ ‫‪MONROE, NY 10950‬‬ ‫אייער בריוו‬ ‫גכ‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫אויסגעקומען צו הערן פונעם הייליגן רבי'ן‪ .‬דער רבי איז שוין דאן‬ ‫געווען א רבן של ישראל‪ ,‬מיט טויזנטער אידן הצובאים על פתחו‪ ,‬עס‬ ‫*‬ ‫איז שוין ווייט נישט אויסגעקומען צו הערן די סארט הוראות פונעם‬ ‫רבי'ן בכל תחומי החיים‪ ,‬אזוי ווי אין די ערשטע בראשית יארן‪.‬‬ ‫דעריבער איז א מורא'דיגע תועלת אראפצושרייבן און אריינלייגן די‬ ‫א שמחת תורה'דיגע‬ ‫אלע זכרונות‪ ,‬פאר דעם סיבה אליינס אז עס עפנט אויף א וועלט פון‬ ‫טעם אין חשון‬ ‫הוראות און הדרכות וואס מיר וואלטן ווען נישט געוואוסט אן דעם‪.‬‬ ‫אסאך האבן שוין ארויסגעברענגט די מעלות פונעם‬ ‫יישר כח והצלחה רבה אין די עבודת הקודש‬ ‫איבערגעפרישטן גליון‪ ,‬אבער איך וויל ארויסברענגען א זייטיגע‬ ‫ש‪.‬ב‪ .‬מאנטריאל‬ ‫אנעקדאט וואס איז מיר שטארק געפאלן‪ .‬נאכ'ן זיין צווייטע טעג בצל‬ ‫הקודש‪ ,‬איז מען צוריקגעפארן אהיים און געווארן פארנומען מיט‬ ‫*‬ ‫דעם טאג‪-‬טעגליכן הלוך ילך‪ ,‬אזוי מען האט שוין כמעט פארגעסן פון‬ ‫די לעכטיגע צייטן וואס מען האט קוים געהאט‪.‬‬ ‫טוישן די אותיות‬ ‫אבער היות די בצל הקודש באריכטן פון יו"ט ווערן געווענליך‬ ‫צוטיילט אין עטליכע וואכן‪ ,‬איז אויסגעקומען אז יעדע וואך שבת‬ ‫לכבוד מערכת באור החיים‪.‬‬ ‫פרישט מען זיך איבער‪ ,‬מען וועקט אויף די געשמאקע זכרונות פונעם‬ ‫יו"ט‪ ,‬און עס געבט אזא דערמאן די התעוררות און קבלות טובות‪.‬‬ ‫איך וויל אויפמערקן איין נקודה איבער די נייע אויסשטעל‪ ,‬וואס‬ ‫וועט לכאורה זיין א שטארקע תועלת‪ .‬דאס איז בנוגע די אותיות‬ ‫מסתם טוט מען דאס נישט דירעקט‪ ,‬אבער בכל אופן איז עס‬ ‫(פאנטס) וואס מען נוצט‪ .‬אין די אלטע אויסשטעל האט יעדע קאלום‬ ‫זייער א געשמאקע זאך און געבט שטארק צי פאר יעדן וואס האט‬ ‫געהאט אנדערע אותיות‪ ,‬וואס האט געמאכט גרינג פאר'ן מח צו‬ ‫עס נאר מיטגעהאלטן‪.‬‬ ‫האלטן חשבון ביי וועלכע ארטיקל‪/‬אפטיילונג מען האלט יעצט‪ .‬ביי‬ ‫ש‪.‬י‪.‬ג‪ .‬מאנסי יצ"ו‬ ‫די נייע אויסשטעל איז טאקע אלעס מורא'דיג שיין און מסודר‪ ,‬אבער‬ ‫די איין זאך שטערט מיר אביסל‪ ,‬אז אלעס האט די זעלבע אות‪ ,‬און‬ ‫*‬ ‫ס'מאכט אביסל צומישט‪ ,‬בפרט ווען מען געבט א עפן אויף אינמיטן‬ ‫און מען כאפט נישט וואו מען האלט‪ .‬האב איך געוואלט פרעגן די‬ ‫מערכת צו מען קען אפשר ביטע עס מער מסדר זיין און קלאר מאכן‬ ‫וואו וואלטן מיר‬ ‫יעדע מאמר מיט זיין ספעציפישע סארט אות‪.‬‬ ‫געטראפן די אלע‬ ‫מ‪ .‬א‪ .‬י‪ .‬ש‪ ,.‬בארא פארק ‪ -‬ש‪.‬פ‪ ,.‬קרית טאהש‬ ‫א גרויסן יישר כח‬ ‫הייליגע הוראות‬ ‫איך וויל ארויסברענגען מיין‬ ‫ביים‬ ‫המערכת‪:‬‬ ‫תשובת‬ ‫טיפע התפעלות פון די אפטיילונג‬ ‫אהערשטעלן דעם נייעם פארמאט‪,‬‬ ‫בס"ד‬ ‫'אבותינו ספרו לנו'‪ ,‬ובפרט די‬ ‫האבן מיר אריינגעלייגט אסאך‬ ‫לעצטערע וואכן ווען עס לויפט די‬ ‫כוחות און מחשבה וויאזוי דאס צו‬ ‫בשם די הונדערטער געסט‪,‬‬ ‫וועלכע האבן געהאט די זכי'‬ ‫אויסנאם רייכע זכרונות פון הרה"ג‬ ‫מסדר זיין‪ .‬און מען האט דעמאלטס‬ ‫מיטצולעבן די‬ ‫ר' שמשון פויגעל שליט"א‪ ,‬וואס‬ ‫באשלאסן בכוונה תחילה צו מאכן‬ ‫ימים הנעלים והנשגבים‬ ‫איך ליין יעדע וואך מיט דורשט‪.‬‬ ‫דעם גאנצן גליון מיט א היבש‬ ‫שמחת תורה בצל הקודש‬ ‫ענליכע סארט אויסשטעל‪ ,‬כדי עס‬ ‫חוץ די עצם אינטערסאנטע‬ ‫מ‪+‬כניסי‬ ‫זאל נישט אויסקוקן ווי עטליכע‬ ‫גליונות צוזאמגעשטעלט‪ ,‬נאר אלעס‬ ‫העירנקען‬ ‫טוען מפאריר זאלעיךתושביבאדא‬ ‫ערשטהאנטיגע‬ ‫און‬ ‫זכרונות‬ ‫פרטים‪ ,‬וואס ווערט אזוי געשמאק‬ ‫אורחי<ם‬ ‫איין גרויסע שיינע זאך בכבוד‬ ‫אראפגעלייגט‪ ,‬האב איך אויך‬ ‫הראוי‪.‬‬ ‫אויפגעכאפט צווישן די שורות‪,‬‬ ‫אסאך אינטערסאנטע הוראות‬ ‫דאך לתועלת הציבור עס זאל זיין‬ ‫הקודש וואס דער הייליגע רבי‬ ‫גרינגער צו ליינען‪ ,‬האבן מיר עס‬ ‫האט געזאגט פאר די בחורים און‬ ‫צוטיילט‪ ,‬אז די חלק התורה וההלכה‬ ‫וועלכע האבן מקיים געווען די מצוה פון הכנסת אורחים וגמילות חסדים‬ ‫מקורבים אין יענע בראשית יארן‬ ‫מיט א שמחה און א שלימות‬ ‫האט איין סארט אות‪ ,‬די חלק‬ ‫הקב"ה ישלם שכרם‬ ‫ווען דער ציבור איז נאך געווען‬ ‫המעשיות ומנהגים האט א צווייטע‬ ‫זייער קליין‪ ,‬און דער רבי איז געווען‬ ‫די געווינער אויף די גורל‬ ‫סארט אות‪ ,‬און די בריוון און נייעס‬ ‫פון ‪$500‬‬ ‫אין סיי וועלכע געשעפט אין שטעטל‬ ‫מעורב בעובי הקורה אין יעדע דבר‬ ‫בצל הקודש א דריטע סארט אות‪,‬‬ ‫יישר כח פאר בעלי הפירמע‬ ‫קטן וגדול‪.‬‬ ‫אזוי איז עס גרינגער פאר'ן אויג צו‬ ‫‪JUDAICO‬‬ ‫ממלכת ספרים געשעפט‬ ‫ספרים‬ ‫פאר'ן צושטעלן די דיסקאונט אין זייער געשעפט‬ ‫כאפן וואו מען האלט‪.‬‬ ‫‪450-430-3636‬‬ ‫משפחת‬ ‫אסאך זאכן וואס אין די‬ ‫קרויס‬ ‫שפעטערדיגע יארן איז שוין נישט‬ ‫‪ 4044‬משה עוו‪.‬‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫דכ‬ ‫נייעס‪ ,‬באריכטן‪ ,‬און‬ ‫במקהלות‬ ‫אנטוויקלונגען‪ ,‬אינערהאלב‬ ‫קהילותינו‬ ‫הקדושים‬ ‫צווישן מקהלת אנשי‬ ‫שלומינו ברחבי תבל‬ ‫כוללי אברכים דקהילותינו הקדושות‪:‬‬ ‫פתיחת הזמן בכוללינו המפוארים‬ ‫גרויסע צאל אינגעלייט הארעווען און זענען עוסק אין דעם ברייטן‬ ‫שטייגענדער רוח התורה אין די היכלי הכוללים די בכל אתר‬ ‫און גאר וויכטיגן מקצוע‪ ,‬וואו מען איז "זורע וקוצר" בבישול אחר‬ ‫ואתר‪ ,‬שפירט זיך שטארק ביים פתיחת זמן החורף‪ ,‬וואו הונדערטער‬ ‫בישול די הלכות נחיציות הנהוגים מדי שבת בשבתו‪.‬‬ ‫אינגעלייט אשר תורתם אומנתם הארעווען על התורה ועל העבודה‬ ‫דאס איז אויסער די אנדערע פילע אוועקגעשטעלטע מסגרות‪,‬‬ ‫יומם ולילה מיט גרויס התמדה‬ ‫א שטייגער ווי די חבורת הלכות עירובין פארמיטאג אונטערן‬ ‫שלא יחסר המזג‪ :‬הנהלת הכולל "עטרת מרדכי" איבערראשט די‬ ‫געטרייען ראש החבורה הרה"ג ר' יואל פילאפף שליט"א‪ ,‬אזוי אויך‬ ‫רבני הכולל מיט'ן אויסצאלן די גאנצע געהאלט‪ ,‬און פארשפרעכט‬ ‫נאכמיטאג אינערהאלב די חבורות "אורחות חיים" אונטערן געטרייען‬ ‫צייטליכע געהאלטן אויף להבא‪.‬‬ ‫ראש החבורה הרה"ג ר' יעקב קליין שליט"א וואס איז געווידמעט‬ ‫קול התורה נשמע בכוללנו‪ :‬א הייליג בילד זעט זיך אן בהיכלי‬ ‫פאר די עלטערע תלמידי חכמים לומדי הכולל‪ .‬אזוי אויך איז דא די‬ ‫הכוללים בקריתינו הקדושה ובבתי מדרשינו אין אלע שטעט צום‬ ‫חבורה "צדק ומשפט"‪ ,‬וואו אויסגערופענע תלמידי חכמים מופלגים‬ ‫פרישן ווינטער זמן‪ ,‬אונטער פארשידענע לייכט טורעמעס וחבורות‬ ‫הארעווען מן הבוקר עד הערב וטוחנן זו בזו בסברא ישרה‪.‬‬ ‫שונות ערב ובקר וצהרים‪.‬‬ ‫אויף באזונדערע פראנטן זעט זיך אן "חדות התורה הוא מעוזכם"‬ ‫ביי די "כוללי צעירים"‪ ,‬וואס זענען ספעציעל באשטימט פאר די‬ ‫היכל הכולל המרכזי‬ ‫אינגערע אינגעלייט וואס טוען דורך הלכות בטעמיהן אין חלקי אורח‬ ‫"כולל עטרת מרדכי"‬ ‫חיים און יורה דעה ח"ב‪ .‬די סדרים קומען פאר אין באזונדערע זמנים‬ ‫אונטער די רבני הכולל‪ :‬הרה"ג ר' יעקב פויגעל שליט"א און הגה"צ‬ ‫עס איז א דבר גלוי וכותלי הכולל מעידין אויף די שטארקע ריתחא‬ ‫דומ"ץ קריתינו שליט"א פאר די סדר לפנצ"ה‪ ,‬און הרה"ג ר' יצחק‬ ‫דאורייתא אין היכל הכולל‪ ,‬וואו א שטייגענדע צאל אינגעלייט זיצן‬ ‫יהודה גוטמאן שליט"א פארן נאכמיטאג סדר‪.‬‬ ‫און הארעווען בעומקה של תורה און עוסק זענען בשמעתתא אליבא‬ ‫דהלכתא‪ .‬די תלמידי חכמים נעמען איין מקצוע נאך מקצוע און‬ ‫מסגרת "כי הם חיינו"‬ ‫פילעווען בדבר ה' זו הלכה "לדעת המעשה אשר יעשון"‪ ,‬מיט אן‬ ‫אויסוואל פון חבורות אויף די ד' חלקי שולחן ערוך און באזונדערע‬ ‫אין א באזונדערן פראיעקט‪ ,‬געווידמעט פאר די אויסגערופענע‬ ‫מסגרות פאר גמרא און סוגיות הש"ס‪.‬‬ ‫תלמידי חכמים מופלגים צו קענען לערנען תורה בהרחבה‪ ,‬שטייט‬ ‫דער מפעל "כי הם חיינו" ‪ -‬א באזונדערער בסיס וואס טוט‬ ‫מן הבוקר ועד הערב טוט זיך נישט אפ די קול תורה אויף קיין‬ ‫אונטערשטיצן די אריות שבחבורה‪ .‬די דאזיגע אויסגערופענע לומדי‬ ‫סעקונדע‪ ,‬נאר עס זעצט פאר מיט א קול גדול ולא יסף און מיט א‬ ‫הכולל‪ ,‬משכימי קום ומאחרי שבת‪ ,‬וואס האלטן אויף דעם קול‬ ‫ריתחא דאורייתא אלע שעות פון טאג‪ ,‬אונטער א געטרייע נעץ פון‬ ‫תורה אינעם בית המדרש‪ ,‬באקומען עקסטערע באנוסן אויסער די‬ ‫רבנים וראשי הכולל וואס שטייען לימין דעם מבצר התורה ולומדיה‪.‬‬ ‫חודש'ליכע תמיכת הכולל‪ ,‬ורווחא לבסימא שכיח‪.‬‬ ‫ויברך אלקים את יום השביעי ויקדש אותו‪ :‬א שטארקער דראנג‬ ‫הערשט קונה צו זיין גאנץ "הלכות שבת" צווישן די לומדי הכולל‪.‬‬ ‫מהכא ומהתם‪:‬‬ ‫איינע פון די שטערקסטע מקצועות אין היכל הכולל זענען‬ ‫אזוי אויך אין די כוללי בוקר וערב אין אונזערע בתי מדרשים די‬ ‫די חבורות הלכות שבת‪ ,‬איינגעטיילט אין צוויי חבורות אונטער‬ ‫בכל אתר ואתר‪ ,‬טוט זיך א שטארקע רוח התורה‪ ,‬וואו אנשי שלומינו‬ ‫פארשידענע חלקים פון הלכות שבת‪ .‬פארמיטאג לערנען די‬ ‫ניצן אויס די "גאלדענע ווינטער נעכט" בלימוד התורה בחבורה‪.‬‬ ‫אינגעלייט אונטער הרה"ג ר' עוזיאל טייטלבוים שליט"א‪ ,‬ראש‬ ‫החבורה‪ ,‬און די נאכמיטאג חבורה אונטער הגה"צ ראש הכוללים‬ ‫דאס יאר האט זיך אנגעהויבן מיט א מורא'דיגע התעלות‪ ,‬ווען‬ ‫שליט"א‪ .‬ביידע חבורות דינען איין ציל‪ :‬גומר צו זיין הלכות שבת‬ ‫חברי קהילתנו נוצן אויס די צייט צו שטייגן ממדריגה למדריגה מיט‬ ‫מיט א בהירות און אויפשטעלן דעם קומענדיגן דור מורי הוראה‪ .‬א‬ ‫א זעלטענע התמדה‪ ,‬ובהם נהגה יומם ולילה‪.‬‬ ‫הכ‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫אויפן איחוד פראנט‪:‬‬ ‫העפטיגע פלענער און שטארקע‬ ‫וויברירנדע מאמענטן אינערהאלב‬ ‫די "איחוד" אפיסעס‪ ,‬אין‬ ‫בעפארברייטונג צום גרויסארטיגן‬ ‫"בלב אחד" קאמפיין ‪" -‬הנהלת‬ ‫האיחוד" אין א פרישן און‬ ‫געמיינזאמען פראיעקט; א שטארקע‬ ‫איבערראשונג ווערט ערווארטעט‬ ‫לכבוד די ימי החנוכה הבעל"ט‬ ‫קאמפיין וואס וועט בעז"ה זיין א עדיין לא נראה‬ ‫אינערהאלב די אפיסעס פון הנהלת האיחוד ‪ -‬וואס‬ ‫כבושם הזה‪ :‬ערשטמאליג און אויסשליסליך!‬ ‫"לא ינום ולא ישן" רונדע דעם יאר ‪ -‬זיצט די הנהלה‬ ‫מיט העפטיגע צוגרייטונגען און אקטיווע‬ ‫היי‪-‬יאר ווערט ערווארטעט אן‬ ‫פלענער פארן בעפארשטייענדן מאסיוון‬ ‫עקסקלוסיווער און וואונדערבארער‬ ‫יערליכן קאמפיין‪ .‬א גאנצע שטאב פון‬ ‫חידוש וואס גייט אי"ה ערשיינען‬ ‫ענערגישע עסקנים ועושי מלאכה זענען‬ ‫לכבוד די ימי החנוכה הבלע"ט‪ ,‬און‬ ‫טעטיג אין אויפהייטערן דעם פראיעקט‪,‬‬ ‫גייט בסייעתא דשמיא אויפשטורעמען אנשי‬ ‫אריינצוברענגען די ערשטע קאמפיין‪-‬‬ ‫שלומינו אומעטום‪ ,‬וועלכע קוקן ארויס מיט‬ ‫שליסלעך אין פולן שוואנג‪.‬‬ ‫התרגשות אויף די חידושים אשר כמוהו לא‬ ‫נהייתה‪.‬‬ ‫די געטרייע עסקנים פירן אין די טעג‬ ‫שטורמישע און טיפע דיסקוסיעס מיט די‬ ‫מתנה טובה יש לי בבית גנזי! פאלגט נאך!‬ ‫גרעסטע קארפן קעפ אין די תחומים‪ ,‬צום היי‪-‬יעריגן‬ ‫רח"ל‪ ,‬און עס האט זיך געמאכט אז‬ ‫מורא'דיגע מעשה ווי פאלגענד‪:‬‬ ‫המשך מעמוד אי‬ ‫איין טאג איז דער גוי געזעסן ביי‬ ‫איך האב געהערט אז א איד האט‬ ‫אנגעגרייט צום סדר‪ ,‬און מען האט נישט‬ ‫זיך‪ ,‬און דער גוי איז אריינגעקומען‬ ‫אמאל איינגעלאדנט א גוי'שע שכן‬ ‫געגעסן דערפון ביים סדר‪.‬‬ ‫צום איד מיט א אויסגעשטרעקטע‬ ‫אין פסח‪ ,‬און ער האט אים געגעבן‬ ‫טייל האלטן אז מען זאל מחמיר זיין‬ ‫שווערד אין זיין האנט‪ ,‬און אים‬ ‫צו עסן מצות‪ ,‬ווען דער זיידע‬ ‫אויך אויף אלע מצות וואס זענען געבאקן‬ ‫געוואלט הארגענען‪ ,‬און דער‬ ‫פונעם בן איש חי זצ"ל האט דאס‬ ‫געווארן אויף די אנדערע טעג פון פסח‬ ‫אייבערשטער האט אים געמאכט‬ ‫געהערט‪ ,‬האט ער געזאגט פאר‬ ‫(ספר פתחא זוטא סימן ט' ס"ק ו')‪.‬‬ ‫א נס און ער איז ניצול געווארן (כף‬ ‫החיים סימן קס"ז ס"ק ק"מ)‪.‬‬ ‫דעם איד‪ ,‬זאלסט זייער אכטונג‬ ‫געבן די גאנצע יאר פונעם גוי‪ ,‬ווייל‬ ‫א מורא'דיגע מעשה‬ ‫המשך יבוא אי"ה‬ ‫עס קען זיין אז ער וועט דיך שעדיגן‬ ‫א‬ ‫שרייבט‬ ‫החיים‬ ‫כף‬ ‫*דער‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫וכ‬ ‫באריכטן און‬ ‫אנטוויקלונגען פון די‬ ‫‪ 4‬תורה‬ ‫פעסטונגען‬ ‫ישיבה גדולה אור החיים טאהש‬ ‫ישיבה גדולה תורת משולם פייש טאהש ‪-‬ניו יארק‬ ‫ישיבה קטנה אור החיים טאהש‬ ‫ישיבה קטנה תפארת משולם פייש טאהש ‪-‬ניו יארק‬ ‫ישיבה של רבי‬ ‫נייעס‪ ,‬באריכטן‪ ,‬און‬ ‫בהיכל הישיבה‬ ‫אנטוויקלונגען אינערהאלב‬ ‫ישיבה גדולה‬ ‫תורת משולם פייש‬ ‫ניו יארק יע"א‬ ‫היכלי ישיבתינו הק' איינגעהילט ברתחא‬ ‫דאורייתא פיר און צוואנציג שעה ‪ -‬פייערדיגער‬ ‫דרשת פתיחת הזמן איז געהערט געווארן דורך‬ ‫הגה"צ אבד"ק בית שמואל שליט"א‬ ‫עמילות בתורה‪ ,‬און די חשיבות פון א טאהשער בחור‪ ,‬וואס עס‬ ‫א שטיל ווינקל‪ ,‬בגלילות קרית יואל‪ ,‬און איר שכינות'דיגער שטאט‬ ‫מיינט זיין א תלמיד פון רביה''ק זי''ע‪ ,‬עס זאל זיין יראתו קודמת‬ ‫טשעסטער ניו יארק‪ ,‬האט אויפגעציטערט דעם פארגאנגענעם פרשת‬ ‫לחכמתו‪ ,‬נאכברענגענדיג מפי ספרים וסופרים ומדברי הרב ספרי‬ ‫נח מיט אן אש התורה‪ ,‬ווען תלמידי הישיבה ‪ -‬חדשים וגם ישנים ‪-‬‬ ‫הקודש עבודת עבודה‪ ,‬וויאזוי דער רבי האט אונז געלערנט וואס עס‬ ‫האבן זיך אריינגעווארפן בימה של תורה פיל מיט אייפער און פלייס‪.‬‬ ‫מיינט צו זיין א טאהשער תלמיד‪ ,‬ובפרט בעבודת התפילה; דער רב‬ ‫די רוח התורה זעהט זיך אן אין אלע ווינקלען‪ ,‬ווען די תלמידים‬ ‫שליט''א האט ארויסגעברענגט אז תורה גייט נישט אן תפילה און‬ ‫זענען פארנומען בלויז מיט רוחניות און התמדת התורה ללמוד‬ ‫תפילה גייט נישט אן תורה‪ ,‬און מען זאל זיך מחזק זיין בד' דברים‬ ‫וללמד לשמור ולעשות ולקיים‪.‬‬ ‫הצריכים חיזוק‪ .‬די דרשה איז געווען א שטיק חיזוק והתעוררות פאר‬ ‫די בחורים אויסצוניצן דעם זמן החורף ביתר שאת ועוז‪.‬‬ ‫פנים חדשות באו לכאן‪ :‬צום נייעם זמן האט זיך די ישיבה קע"ה‬ ‫פארדאפלט פון איר ביז יעצטיגער גרויסקייט מיט'ן אויפקום פון א‬ ‫א הערליכע שבת מעין עולם הבא איז געפראוועט געווארן דעם‬ ‫נייע כתה‪ ,‬מסלתה ומשמנה‪ ,‬בני תורה פון אלע געגנטער אשר באו‬ ‫פארלאפענעם שבת פרשת נח‪ ,‬בראשות דומ''ץ קהלתינו בקרית יואל‬ ‫לחסות בצל קורתם ‪-‬די הייליגע ישיבה ווענט; אזוי אויך מיט די‬ ‫שליט''א ור''מ בישיבתינו הקדושה‪ .‬די תפילות און סעודות שב''ק‬ ‫עפענונג פון שיעור ב' מיט פרישע מגידי שיעור ומרביצי תורה‪.‬‬ ‫זענען אפגעראכטן געווארן אויף א ווארעמען פארנעם‪ ,‬וואו דער דיין‬ ‫שליט''א האט פארברענגט פריוואט מיט די בחורים ביומא דנשמתא‪.‬‬ ‫די צייטווייליגע שוועריגקייטן און דער טיילווייזער געדרענג האלטן‬ ‫און דערביי אויפגעטרעטן בנועם שפתותיו עטליכע מאל במשך די‬ ‫נישט אפ די תלמידי ישיבתינו פון זיצן און הארעווען מיט התמדה‪,‬‬ ‫שבת‪ ,‬ווי די בחורים האבן זיך דערקוויקט מיט די הערליכע דרשות‬ ‫אבער עס טוט יא אינטערשטופען די בוני הבנין זיך אונטערצואיילן‬ ‫און אוצר החכמה וואס האט זיי באגלייט במשך דעם גאנצן שבת‪,‬‬ ‫מיט די מלאכת הבנייה‪ ,‬כדי צו קענען לינדערן די איצטיגע ענגשאפט‬ ‫און גיט זיי כח אויף די גאנצע וואך‪.‬‬ ‫מיט'ן הערליכן נייען בנין הישיבה בסייעתא דשמיא‪.‬‬ ‫באזונדער האבן די בחורים די געלעגנהייט יעדן טאג צו הערן‬ ‫דעם פארלאפענעם דינסטאג פרשת לך‪ ,‬האבן די בחורים‬ ‫א שיעור אין ספרי חסידות פארן דאווענען פונעם דיין שליט''א‪,‬‬ ‫געהאט די זכיה אויפצונעמען הגה''צ אבד''ק בית שמואל שליט''א‪,‬‬ ‫וואו ער טוט משפיע זיין טללי חיזוק מספרי חסידות ומספרי דבי‬ ‫וועלכער איז געקומען איבערגעבן בנועם לשונו שטארקע ווערטער‬ ‫רב ‪ -‬ספרי עבודת עבודה‪ ,‬און ער איז מחזק די תלמידים צו שטייגן‬ ‫פון חיזוק לקראת דעם נייען זמן‪ .‬ובצחצוח לשונו ארויסגעברענגט‬ ‫בתורה‪ ,‬עבודה ויראת שמים‪.‬‬ ‫די וויכטיגקייט פון די ימי הבחרות‪ ,‬און מיט פייערדיגע דיבורים‬ ‫אויפגעפאדערט אויסצוניצן די צייט‪ ,‬ארויסהייבנדיג די חשיבות פון‬ ‫זכ‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫מהנעשה והנשמע‬ ‫בביתו נאוה קודש‬ ‫של כ"ק מרן רבינו‬ ‫עט"ר שליט"א‬ ‫בצל הקודש‬ ‫בהיכל ביהמ"ד הגדול‪ ,‬צו מנחה איז צוגעגאנגען צום עמוד מוה"ר‬ ‫זיידא ישראל חיים שמעון ראטטענבערג הי"ו מראשי קהלתינו‬ ‫תענה אמונים שופכים לך לב כמים‪ ,‬מגדל עז שם ה' בו‬ ‫פון מאנסי‪ ,‬צו מעריב הרב הגאון דומ"ץ קהלתינו הק' קרית יואל‬ ‫ירוץ צדיק ונשגב!‬ ‫שליט"א‪ .‬תיכף נאך מעריב האט מו"ה מאיר סג"ל קרויס הי"ו‬ ‫דאס זענען די הייליגע געפילן וואס קאכט זיך נאך אין די הערצער‬ ‫פארגעליינט קריאת משנה תורה‪.‬‬ ‫פון די טויזענטער אנשי שלומינו וועלכע האבן זיך געווארעמט און‬ ‫נאך משנה תורה האט דער רבי מעביר סדרה געווען פרשת וזאת‬ ‫מסתופף געווען בצילא דמהימנותא בבית מדרשו של רבי אין בית‬ ‫הברכה בחדרו הפרטי‪ .‬דערנאך איז דער רבי אריינגעקומען צום‬ ‫המדרש הגדול דקריתינו הקדושה ‪ -‬וואס אין אט דעם מקום קדוש‬ ‫שלה"ט אושפיזא דדוד‪ ,‬אין די גרויסע סוכה‪ .‬די טיש איז אריבער‬ ‫האט רביה"ק זי"ע געפראוועט זיין הייליגע עבודה‪ ,‬אט אין דעם מקום‬ ‫גאר דערהויבן‪ ,‬עס האבן זיך אנגעזעהן די הונדערטער געסט פון‬ ‫קדוש האט רביה"ק זי"ע געמאכט די פייערדיגע נענועים בשרעפי‬ ‫אומעטום וועלכע זענען געקומען מיטהאלטן די דערהויבענע צווייטע‬ ‫אש קודש מיט די הייליגע ספר תורה חבוקה ודבוקה בך בעת די‬ ‫טעג יום טוב בצילא דמהימנותא‪.‬‬ ‫הייליגע הקפות ‪ -‬ובפרט מיטן פארברייטערטן אויסשטעל וועלכע‬ ‫האט ערהאלטן אין זיך אנשי שלומינו מכל קצוי תבל‪ ,‬און אינאיינעם‬ ‫דער רבי האט געצינדן ליכט‪ ,‬זיך געוואשן צו די סעודה‪ ,‬געטיילט‬ ‫זוכה געווען מיטצולעבן לאנגע טעג און נעכט וואס לא ראינו שינה‬ ‫שיריים פון אלע מאכלים‪ ,‬אזוי אויך האט דער רבי געטיילט שיריים‬ ‫בעינינו‪ ,‬און מ'איז געווען שתולים בבית ה' בחצרות אלקינו אין די‬ ‫פון די פילע קוגלען פון די בעלי האושפיזין‪ .‬במשך'ן טיש האבן די‬ ‫ריינע ד' אמות בצל כנפיו פון רבינו שליט"א‪ ,‬און זוכה געווען‬ ‫מקהלת המנגנים אנגעפירט מיט די ניגונים‪ ,‬און געזינגען ספעציעלע‬ ‫צוצוזעהן די עבודת הקודש דריי טאג נאכאנאנד‪ .‬די פייערדיגע‬ ‫ווארימע ניגונים וואס מען זינגט אין די ימים נוראים‪.‬‬ ‫אמירת הושענות הושענא רבה‪ ,‬קאכעדיגע דברות קודש אינמיטן‬ ‫מיט די ‪ 15‬שיר המעלות לשמחת בית השואבה זענען מכובד‬ ‫די הושענות‪ ,‬די לעכטיגע הקפות‪ ,‬התעוררות'דיגע מאמענטן ביי‬ ‫געווארן אנשים מכובדים ואורחים חשובים‪ ,‬צווישן אנדערע‪ :‬הרה"ח‬ ‫תפלת גשם‪ ,‬געהויבענע עפל טיש‪ ,‬מעמד הבאגלייטן ברחובות‬ ‫ר' ישראל אברהם סג"ל קרויס הי"ו מראשי קהלתינו פון וומסב"ג‪,‬‬ ‫העיר‪ ,‬פלאמעדיגע דברות קודש בהדרכת השנה‪ ,‬וואס אט די‬ ‫הרה"ח ר' יצחק זאב ארגעל הי"ו פון בארא פארק‪ ,‬הרה"ח ר'‬ ‫אלע השפעות דקדושה וועט אוודאי באגלייטן אויף די לאנגע‬ ‫בעריש עסטרייכער הי"ו פון מאנסי‪ ,‬הרה"ח ר' ישראל צבי‬ ‫ווינטער נעכט לחיזוק הכלל והפרט‪ ,‬אנצוגיין מיט א געוואלדיגע‬ ‫מאירוביץ הי"ו פון בארא פארק‪ ,‬הרה"ח ר' אלי' מאיר פיש הי"ו פון‬ ‫שטארקייט בתורה ועבודה ע"ד המקובל תחת דגלו והדרכתו פון‬ ‫וומסב"ג‪ ,‬הרב אלי' הערשקאוויטש שליט"א פון וומסב"ג‪ ,‬מוה"ר‬ ‫אבינו רועינו כ"ק מרן רבינו שליט"א‪.‬‬ ‫מאיר ארגעל הי"ו פון בארא פארק‪ ,‬מוה"ר יוסף יודא ארי' ארגעל‬ ‫נאכן זוכה זיין צו פראווענען די יום טוב טעג בצל הקודש זענען‬ ‫הי"ו פון וומסב"ג‪ ,‬מוה"ר יואל קלמן הערשקאוויטש הי"ו פון‬ ‫אנשי שלומינו מרגיש אז מען האט זיכער גע'פועל'ט אלעס גוטס‪,‬‬ ‫קרית יואל‪ ,‬מוה"ר אלימלך קרויס הי"ו פון וומסב"ג‪ ,‬הרב שמואל‬ ‫די נשמות זענען אנגעזעטיגט‪ ,‬און ס'איז שווער זיך צו געזעגענען‬ ‫פישמאן הי"ו פון מאנטריאל‪.‬‬ ‫פון אזא יום טוב‪ .‬די שפראכלאזע התרגשות פון התרוממות און‬ ‫ברהמ"ז על הכוס האט דער רבי מכבד געווען הרה"ח ר' יואל‬ ‫שמחה וחדוה עילאה "שמחת תורה אין טאהש" איז נישט מעגליך‬ ‫שווארץ הי"ו מראשי קהלתינו פון קרית יואל‪ ,‬שיר המעלות הב' דוד‬ ‫אראפצוגעבן אדער אויסצו'משל'ן‪ ,‬ווען ס'זענען זיך צוזאמגעקומען‬ ‫ב"ר יואל קלמן הערשקאוויטש ני"ו תלמיד ישיבה גדולה‪.‬‬ ‫בהתאסף ראשי עם יחד שבטי ישראל אלפי תלמידים וחסידים מבכל‬ ‫מקומות מושבותיהם‪ ,‬תחת צילא דמהימנותא קדישא פון כ"ק מרן‬ ‫תיכף נאכן טיש איז דער רבי אריינגעקומען צו אמירת כל ספר‬ ‫רבינו שליט"א‪.‬‬ ‫תהלים אין ביהמ"ד הגדול‪ .‬דער רבי האט פארגעזאגט ביים עמוד‪,‬‬ ‫און נאך תהלים האט דער רבי געזאגט קדיש און געוואונטשן א גוט‬ ‫אזוי ווי שטענדיג וועלן מיר איבערגעבן די פרטים וכיבודים און‬ ‫יום טוב‪.‬‬ ‫סדר היום עד שידינו מגעת‪.‬‬ ‫יום הושענא רבה‬ ‫*‬ ‫דער רבי איז צוגעגאנגען צו שחרית מיט די נוסח פון ימים נוראים‪,‬‬ ‫פארגעדאווענט הלל‪ ,‬און געפראוועט די עבודת הנענועים מיט גרויס‬ ‫ליל הושענא רבה‬ ‫התעוררות‪ ,‬ווען מען האט געזינגען די ניגונים הנהוגים בחצרות‬ ‫פארנאכטס איז דער רבי אריינגעקומען צו תפילת מנחה ומעריב‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫חכ‬ ‫הערשל סג"ל שווארץ הי"ו פון וומסב"ג‪ ,‬די הרחמן'ס זענען צוטיילט‬ ‫קדשינו‪ .‬דער רבי האט אנגעהאט די בעקיטשע פונעם הייליגן אפטא‬ ‫געווארן פאר די בני המשפחה‪.‬‬ ‫רב זי"ע‪ ,‬און קאפל און גארטל פון רבינו הקדוש זי"ע‪ .‬נאך הלל‬ ‫האט מען געזאגט די הושענות‪ ,‬דער רבי האט פארגעזאגט בקול בכי‬ ‫ליל שמיני עצרת‬ ‫מיט גרויס התעוררות און ארומגעגאנגען די בימה‪ ,‬און ביי "הושענא‬ ‫חוכיך תושיע" האט דער רבי משמיע געווען דברות קודש בקול‬ ‫פארן זמן הדלה"נ האט דער רבי געצינדן די יזכור ליכט‪.‬‬ ‫בכי‪ ,‬זייענדיג מעורר די גאנצע ציבור מתפלל צו זיין הושענא למענך‬ ‫צו תפילת מנחה איז צוגעגאנגען כ"ק אדמו"ר מ'ספינקא‬ ‫אלקינו הושענא‪ ,‬און אויסבעטן אלעס גוטס לנו ולכל ישראל‪ .‬ביי‬ ‫שליט"א‪ ,‬און דער רבי איז צוגעגאנגען צו תפילת מעריב‪.‬‬ ‫יעדע הקפה האט דער רבי גענוצט איינע פון די זיבן מהודר'דיגע‬ ‫אתרוגים‪.‬‬ ‫תיכף נאך מעריב האט דער רבי אנגעהויבן מיט א קול חוצב‬ ‫להבות אש 'אתה הראית לדעת‪ ,‬כי השם הוא האלוקים‪ ,‬אין עוד‬ ‫צווישן יעדע הושענא האט דער רבי געבלאזן די תקיעות‪,‬‬ ‫מלבדו'‪ ,‬און דערנאך די ווייטער'דיגע נוסח‪ ,‬מיט די נעימות'דיגע‬ ‫אלץ בעלי מקריא זענען מכובד געווארן‪ :‬כ"ק אדמו"ר מ'ספינקא‬ ‫ידיד נפש און אדון הכל‪ ,‬און אריינגענומען דעם גאנצן ציבור אין‬ ‫שליט"א‪ ,‬הגה"צ אב"ד ראשית חכמה שליט"א‪ ,‬הגאון הגדול‬ ‫א העכערע אטמאספערע‪ ,‬און דערנאך האט מען מכבד געווען רבני‬ ‫הדומ"ץ שליט"א‪ ,‬אדמו"ר מ'זוטשקא קאראקאס שליט"א‪ ,‬הרב‬ ‫ודייני קהלתינו הק'‪ ,‬און נכדי רבינו הקדוש זי"ע‪ ,‬מיט א ספר תורה‪.‬‬ ‫הגאון דומ"ץ דקהלתינו קרית יואל שליט"א‪ ,‬הרה"צ רבי מרדכי‬ ‫יודא פיש שליט"א‪ ,‬הרה"צ רבי אברהם יודא סג"ל שליט"א‪.‬‬ ‫נאכן זאגן די סדר הקפות‪ ,‬האט דער רבי אנגעהויבן די עבודה‬ ‫נשגבה פון די ריקודים‪ ,‬טאנצענדיג מיטן ספר תורה פון רבינו‬ ‫בשעת'ן בלאזן זענען מכובד געווארן צו האלטן די ד' מינים פונעם‬ ‫הקדוש זי"ע‪ ,‬ארומלויפנדיג די חלל הביהמ"ד ארום און ארום‪ ,‬און‬ ‫רבי'ן‪ ,‬הנגידים תומכי מוסדותינו הקדושים‪ ,‬הלוא המה‪ :‬הרה"ח ר'‬ ‫דערנאך ביי יעדע זייט עקסטער‪ ,‬בשעת דער גאנצע עולם הייבט זיך‬ ‫שמואל משה מנחם סאנדעל הי"ו פון קרית יואל‪ ,‬הרה"ח ר' יואל‬ ‫אין די לופטן בשמחת התורה‪ ,‬די בחורי חמד תלמידי הישיבות פון‬ ‫שווארץ הי"ו פון קרית יואל‪ ,‬הרה"ח ר' בעריש עסטרייכער הי"ו‬ ‫די הויעכע פארענטשעס אויף מזרח זייט‪ ,‬און די אברכים ובעלי בתים‬ ‫פון מאנסי‪ ,‬הרה"ח ר' יצחק יודא לייבוש מערמעלשטיין שליט"א‬ ‫פון די הויעכע פארענטשעס אויף מערב זייט‪ ,‬און די ילדי תשב"ר‬ ‫חבר הנהלת קהלתינו הק'‪ ,‬הרה"ח ר' חיים יחזקאל שרגא לאנדאוי‬ ‫אויף דרום זייט‪ ,‬און ביי די צפון זייט פון ביהמ"ד די חשובי העדה‬ ‫הי"ו פון וומסב"ג‪ ,‬הרה"ח ר' ישראל צבי מאירוביץ הי"ו פון בארא‬ ‫אויפן ספעציעלן פלאטפארמע‪ ,‬און אינמיטן פון ביהמ"ד איז געווען‬ ‫פארק‪ ,‬און הנגיד ר' יוסף יודא ארי' ארגעל הי"ו פון וומסב"ג‪.‬‬ ‫דער חלל ווי דער רבי האט אפגעראכטן די געהויבענע ריקודין‪ ,‬וינועו‬ ‫נאך די פיוטי הושענות האט מען געזינגען קדיש תתקבל‪ ,‬און פאר‬ ‫אמות הסיפים‪ ,‬עס איז נישט דא די ריכטיגע ווערטער וואס זאלן דאס‬ ‫תתקבל האט מען געקלאפט די הושענות כנהוג‪.‬‬ ‫קענען ארויסברענגן און באשרייבן‪ ,‬וואויל פאר אונז אז מיר האבן‬ ‫ביים ליינען האבן עולה געווען‪ :‬כהן העסקן הדגול הרה"ח ר'‬ ‫זוכה געווען מיטצוהאלטן אזעלכע דערהויבענע הקפות‪ ,‬און מען האט‬ ‫אהרן פיקסלער הי"ו‪ ,‬לוי רבינו שליט"א‪ ,‬שלישי מוה"ר יעקב‬ ‫זיכער אויסגע'פועל'ט אלעס גוטס‪ ,‬ואשרי עין ראתה כל אלה‪.‬‬ ‫שאול הערשקאוויטש הי"ו בעל ברית‪ ,‬רביעי הרה"ח ר' יואל‬ ‫די ניגונים במשך די הקפות האט אנגעפירט הרב יוסף מאיר‬ ‫שווארץ הי"ו פון קרית יואל‪ .‬הגבה הרה"ח ר' משולם איסר סג"ל‬ ‫הערשקאוויטש שליט"א מנהל בית צירל‪ .‬די צאן קדשים זענען‬ ‫לאווי הי"ו פון בארא פארק‪ ,‬גלילה מוה"ר אלי' מאיר פיש הי"ו פון‬ ‫געווען אונטער די אויפזיכט פון די געטרייע עסקנים ומלמדים‬ ‫וומסב"ג‪.‬‬ ‫מו"ה יצחק שמואל שווארץ הי"ו פון קרית יואל‪ ,‬מוה"ר יואל‬ ‫מוסף האט געדאווענט פארן עמוד מוה"ר יוסף חיים סג"ל קרויס‬ ‫בר"ש גוטמאן הי"ו מנהל חברת תהלים פון קרית יואל‪ ,‬מו"ה אהרן‬ ‫הי"ו פון קרית יואל‪ ,‬פארן דוכנ'ען האט דער רבי אפגעגאסן די כהנים‬ ‫שמואל סג"ל שווארץ הי"ו פון וומסב"ג‪ ,‬מו"ה יעקב דוב כהן הי"ו‬ ‫כ"ק אדמו"ר מ'ספינקא שליט"א‪ ,‬און הרה"צ רבי נחמן כהנא‬ ‫פון בארא פארק‪ ,‬מו"ה משה אסטרייכער הי"ו‪ ,‬מו"ה אהרן אלעזר‬ ‫שליט"א חדב"ן‪ .‬פתיחה צו אנעים זמירות הרב אלי' הערשקאוויטש‬ ‫סג"ל יונגרייז הי"ו‪ ,‬ובראשם מו"ה יעקב יצחק יואל וויינגארטן הי''ו‬ ‫שליט"א פון וומסב"ג‪.‬‬ ‫פון קרית יואל‪.‬‬ ‫נאכן דאווענען איז פארגעקומען די ברית מילה פון בן הנולד‬ ‫ביי די פערטע הקפה האט דער רבי מכבד געווען גיסו כ"ק‬ ‫צו מוה"ר יעקב שאול הערשקאוויטש הי"ו‪ ,‬דער רבי איז מכובד‬ ‫אדמו"ר מ'ספינקא שליט"א צו טאנצן מיט די ספר תורה אין די‬ ‫געווארן מיט סנדקאות‪ ,‬נאכן ברית האט דער רבי געבענטשט דאס‬ ‫רינג‪.‬‬ ‫קינד און אנגעוואונטשן די עלטערן ובני המשפחה מיט ברכות לרוב‪.‬‬ ‫ביי די פינפטע הקפה ווען מען האט געזינגן ובכן צדיקים יראו‬ ‫דערנאך האט דער רבי געוואונטשן 'א גוט יו"ט' פאר כל הקהל‬ ‫וישמחו‪ ,‬איז דער רבי צוגעלאפן צום מקום אדמת קודש היא ביים‬ ‫הקודש‪.‬‬ ‫עמוד פון רבינו הקדוש זי"ע‪ ,‬וואו רביה"ק האט אפגעראכטן די‬ ‫הייליגע עבודה למעלה מששים שנה‪ ,‬און געטאנצן במקומו הקדוש‬ ‫ריקודין עילאין ונשגבין‪ ,‬און נאך א תפילה קצרה צוריק אריין‬ ‫*‬ ‫אינמיטן ביהמ"ד‪ ,‬און ווייטער אפגעראכטן די ריקודי הקודש מיט די‬ ‫נאכדעם איז דער רבי אריינגעקומען צום עריכת שלחן הטהור‬ ‫נענועים מיט די ספר תורה אויף אלע זייטן‪ ,‬וחסידים ברנה יגילו‪ ,‬די‬ ‫בהיכל הסוכה הגדולה‪ ,‬דער רבי האט זיך געוואשן און פארטיילט‬ ‫גאנצע ביהמ"ד האט מיטגעטאנצן מיט גרויס שמחה און התלהבות‪.‬‬ ‫שיריים פון אלע מאכלים‪ ,‬און טועם געווען פון די קרעפלעך‪.‬‬ ‫נאך די הקפות האט מען געזאגט עלינו לשבח‪ ,‬און דער רבי האט‬ ‫שיר המעלות הב' משה ב"ר יואל דוב יודא מאנדל ני"ו פון‬ ‫געוואונטשן א גוט יו"ט פאר כל הקהל הקודש‪.‬‬ ‫לאנדאן‪ .‬ברהמ"ז על הכוס האט דער רבי מכבד געווען הרה"ח ר'‬ ‫טכ‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫געבענטשט גשם מיט גרויס התעוררות‪ ,‬און מען האט געזינגען די‬ ‫מקובל'דיגע ניגונים‪.‬‬ ‫*‬ ‫בערך א האלבע שעה נאך די הקפות איז דער רבי אריינגעקומען‬ ‫דערנאך האט דער רבי אפגעראכטן די עבודת ההקפות כנהוג‪,‬‬ ‫צום שלה"ט בבנין ישיבה קטנה‪ ,‬אינאיינעם מיט די אורחים החשובים‪.‬‬ ‫פארגעזאגט אתה הראית‪ ,‬ארומגעגאנגען די בימה זיבן מאל‬ ‫פארזאגענדיג די נוסח הקפות‪.‬‬ ‫מיט הגבהת הכוס צו קידוש איז מכובד געווארן מוה"ר יואל שטערן‬ ‫הי"ו פון בארא פארק‪.‬‬ ‫דערנאך איז פארגעקומען די ברית פון בן הנולד צו מו"ה שמשון‬ ‫סג"ל קרויס הי"ו‪ ,‬דער רבי איז מכובד געווארן מיט סנדקאות‪,‬‬ ‫מיט די זמירות זענען מכובד געווארן הרב לייבוש קליין בן הרה"ג‬ ‫אמירת הברכות‪ ,‬וקריאת השם‪ ,‬ויקרא שמו בישראל משולם פייש‪.‬‬ ‫דומ"ץ טאב שליט"א פון מאנטריאל‪ ,‬מוה"ר יודא יוסף פיקסלער‬ ‫הי"ו פון וומסב"ג‪ ,‬הרה"ג ר' יחיאל מיכל מאסקאוויטש שליט"א‬ ‫נאכן ברית האט דער רבי געבענטשט דאס קינד און ווארעם‬ ‫מרבני בית מדרשינו מאנטריאל‪ ,‬הרב ישכר בער ראזענבוים‬ ‫אנגעוואונטשן די עלטערן ובני המשפחה ברכות לרוב‪.‬‬ ‫שליט"א פון מאנטריאל‪ ,‬הרב אלכסנדר ליפא לאבין שליט"א‬ ‫*‬ ‫פון וומסב"ג‪ ,‬מוה"ר ישעי' פעלבערבוים הי"ו פון סטעטן איילענד‪,‬‬ ‫מוה"ר יואל בר"ש גוטמאן הי"ו פון קרית יואל‪.‬‬ ‫דערנאך איז דער רבי אריינגעקומען צום קידוש לע"נ זקינתו‬ ‫דער רבי האט געבענטשט על הכוס‪ ,‬לרגל די יארצייט פון די‬ ‫הרבנית הצדיקת ז"ל אין היכל הסוכה הגדולה‪ ,‬וואו עס איז געווען‬ ‫באבע הרבנית הצדיקת פריידל ז"ל בת הרה"ק רבי יצחק אייזיק‬ ‫צוגעשטעלט א ברייטע קידוש פארן גאנצן ציבור‪ .‬דער רבי האט‬ ‫מ'סוואליווע זי"ע‪ ,‬מחברתו הטהורה פון רבינו הסב"ק זיעועכ"י‪.‬‬ ‫געמאכט קידוש‪ ,‬טועם געווען פון די קוגל און פערפעל‪ ,‬געטיילט‬ ‫הגבהת הכוס מוה"ר הערשל ארגעל הי"ו פון בארא פארק‪ .‬שיר‬ ‫שיריים פאר אלע נאספים‪ ,‬און מען האט געזינגען ווארימע ניגונים‪.‬‬ ‫המעלות הב' ב"ר ישעי' יואל גראס ני"ו פון וומסב"ג‪.‬‬ ‫דערנאך האט מען זיך געזעגנט פון די סוכה‪ ,‬דער רבי האט‬ ‫נאכן בענטשן האט דער רבי געוואונטשן א גוט יו"ט פאר כל‬ ‫פארגעזאגט די יהי רצון‪ ,‬אויפן ניגון המקובל פונעם הייליגן בני‬ ‫הקהל הקודש‪.‬‬ ‫יששכר זי"ע‪ ,‬און דערנאך געקושט די ‪ 4‬ווענט‪ ,‬און מען האט זיך‬ ‫ארויסגעלאזט אין פריידיגע ריקודין לשנה הבא בירושלים‪.‬‬ ‫דערנאך איז דער רבי אריבער צו ביתו נאוה קודש נומער ‪ 9‬און‬ ‫יום שמיני עצרת‬ ‫אינדערפרי איז דער רבי צוגעגאנגען צו אלע תפילות לרגל די‬ ‫געקושט די ווענט פון די סוכה‪.‬‬ ‫יארצייט‪ .‬פתיחה צו תפלת גשם איז געקויפט געווארן פאר רבינו‬ ‫נאך א קורצע הפסקה איז דער רבי צוריק אריינגעקומען אין די‬ ‫שליט"א‪ ,‬פאר אן אסטראנאמישע סכום‪ ,‬דורך אחד מנגידים‬ ‫סוכה הגדולה און געמאכט קידוש צו די סעודה‪ ,‬מיט הגבהת הכוס‬ ‫החשובים הרוצה בעילום שמו‪ ,‬ווי דער רבי האט אים אנגעוואונטשן‬ ‫איז מכובד געווארן מוה"ר יואל אמסעל הי"ו פון בארא פארק‪.‬‬ ‫ווארימע ברכות לרוב‪.‬‬ ‫דער רבי האט זיך געוואשן‪ ,‬און געטיילט שיריים פון אלע מאכלים‪,‬‬ ‫די עליות האבן עולה געווען‪ :‬כהן‬ ‫און מען האט געזינגען ניגונים לכבוד‬ ‫מו"ה ברוך מרדכי פישער הי"ו פון‬ ‫יום טוב‪.‬‬ ‫מאנטריאל‪ ,‬לוי דער בעל ברית מו"ה‬ ‫שמשון סג"ל קרויס הי"ו‪ ,‬שלישי‬ ‫ד ש מ י א‬ ‫ב ס י י ע ת א‬ ‫צווישן די זמירות זענען מכובד‬ ‫געווארן מוה"ר דניאל הלל‬ ‫מוה"ר יואל שטרייכער הי"ו פון‬ ‫פיליפסון הי"ו פון מאנסי‪ ,‬מוה"ר‬ ‫מאנטריאל‪ ,‬רביעי הרה"ג ר' יחיאל‬ ‫אברהם זאב גוטמאן הי"ו פון קרית‬ ‫מיכל מאסקאוויטש שליט"א‬ ‫יואל‪.‬‬ ‫מרבני בית מדרשינו מאנטריאל‪,‬‬ ‫חמישי מוה"ר יואל דויד לייפער‬ ‫מיט ברהמ"ז על הכוס האט דער‬ ‫�‬ ‫�‬ ‫הי"ו פון קרית יואל‪ ,‬ששי מוה"ר‬ ‫רבי מכבד געווען הרב הגאון דומ"ץ‬ ‫ָׂשה‬ ‫ֲאֲָׂשר ָָע ָ‬ ‫ִ �ִּד ְְב ֵ ֹרי ְְמַנ ֵֵַח"ם ׇ‬ ‫ְוְׇכל ֶ‬ ‫ֲהלְוֲא ֵהם ְ �ׇכת �ְו ְִבים ַָעל ֵֵס ֶֶפ"ר‬ ‫יחזקאל ווייס הי"ו פון מאנטריאל‪,‬‬ ‫קהלתינו הק' קרית יואל שליט"א‪,‬‬ ‫מ ה נמלצו לחכי דברי נעימות‪ ,‬על זאת שבחו אהובים זמירות‪ ,‬יחד כל קהלא קדישא הדין ישמחו בעוז וגבורות‪ ,‬בשמחת ידידינו הנערץ י שישו‬ ‫נ ודה לשמו בקול תרועת‪ ,‬רגשי תודתינו להביע ביתר שאת‪ ,‬מעשיו הנחמדים ויתן משאת‪ ,‬כי לו נאה לשוש בשמחת התורה כעת‪ ,‬רננו ושמחו‬ ‫ח פצו ומגמתו להחיות נפש צדיק וקדוש‪ ,‬הוזיל סכומים אדירים מדרכיו אל תיטוש‪ ,‬מנח"ם משיב נפש מעל השגת אנוש‪ ,‬זכות הגדול נקבצו בשמחת‬ ‫מ קים עולמות של תורה בתוככי רעים האהובים‪ ,‬ועתה כתבו לכם את השירה קצובים‪ ,‬ברגשי הכרת הטוב בעד מעשיו החשובים‪ ,‬לכבוד האי תומך תורה‬ ‫שביעי הרבני הנגיד ר' יוסף יודא‬ ‫שיר המעלות הב' בהר"ר יצחק‬ ‫ארי' ארגעל הי"ו פון וומסב"ג‪,‬‬ ‫אייזיק לאבין ני"ו פון מאנטריאל‪.‬‬ ‫הרה"ח‬ ‫מנחם מענדל‬ ‫אחרון הרה"ח ר' יהוסף יואל סג"ל‬ ‫שאלאמאן‬ ‫נאכן בענטשן האט דער רבי‬ ‫קרויס הי"ו פון מאנטריאל‪.‬‬ ‫געטאנצן מיט החתן יעקב חיים‬ ‫שליט"א‬ ‫פאר מפטיר האט דער רבי‬ ‫אמסעל ני"ו תלמיד ישיבה גדולה‬ ‫בהכנסת ספר תורה‬ ‫במקומו‬ ‫וחדוה‬ ‫עוז‬ ‫לבו‪,‬‬ ‫שמחת‬ ‫יום‬ ‫לרגל‬ ‫וועלכע האט חתונה אין די‬ ‫אנגעטון די בעקיטשע פונעם הייליגן‬ ‫בהאי זמנא כשהתורה על האכסניא מחזרת‪ ,‬וכולם שמחים עמו בשמחתו‬ ‫קומענדיגע וואכן‪ ,‬און מיט זיין טאטן‬ ‫הנהדרת‪ ,‬חובה נעימה עלינו להיות נאמרת‪ ,‬על נס להרים ולהעלות‪ ,‬עוצם‬ ‫מעשיו לשבח בתהילות‪ ,‬הוא הגבר אשר לזכותו עולות‪ ,‬זכותים אדירים בעד‬ ‫הרבה נדבות‪ ,‬תומך נלהב לטובת מוסדותינו הק' הסלולות‪ ,‬קנה שם טוב ע"ש‬ ‫אפטא רב זי"ע‪ ,‬און די קאפל און‬ ‫אביו נדב למען מקוה ישראל נושעות‪ ,‬ועומד מוכן ומזומן בכל עת להחיות‬ ‫הרה"ח ר' שמואל יצחק אמסעל‬ ‫כי‬ ‫נפש צדיק כ"ק מרן רבינו עט"ר שליט"א בכל דבר כקטן וכגדולות‪.‬‬ ‫מ‬ ‫ן קדם נותן התורה יהא רעוא‪ ,‬זכות סכומים אדירים למען צדקת מורשת צדיק באהבה‪ ,‬לו ולכל הנלוים אליו יעמוד לנעימה בדרכיה דר‬ ‫ע די עד יזכה לרב תענוג ונחת דקדושה‪ ,‬שפע רב לבית ישראל במידה גדושה‪ ,‬להמשיך נחלת צדיק לירושה‪ ,‬להראות עבדך בעת ההוא‬ ‫גארטל פון רבינו הקדוש זי"ע‪ ,‬און‬ ‫נ חל עדן היוצא להשקות צמאי חסדך‪ ,‬שובע שמחות לפתוח את ידך‪ ,‬על כוס מלא ברכת ה' לברך‪ ,‬זמן שמחתינו יום שניתנה התורה לנו‬ ‫הי"ו פון בארא פארק‪.‬‬ ‫ד בר שכתוב יתקיים לברכה‪ ,‬להשפיע לו ולכל המשפחה‪ ,‬אלף פעמים ככה וככה‪ ,‬אך טוב וחסד כל ימי חייו בהמשכה‪ ,‬בכל עוז‬ ‫ל אורך ימים בימינה ובשמאלה עושר וכבוד בהרווחה‪ ,‬זרע ברך ה' כהלכה‪ ,‬נחת דקדושה כגפן פורחה‪ ,‬עדי נזכה לגאולה ואורה‬ ‫עולה געווען מפטיר‪.‬‬ ‫הנהלת מפעל להתקשר‬ ‫המברכים לכבוד התורה‪ ,‬מקימיה‪ ,‬ומקיימיה‪ ,‬המתאחדים כאחד‬ ‫נאך יזכור איז דער רבי‬ ‫*‬ ‫שע"י מוסדות טאהש • פק"ק טאהש תע"א‬ ‫שד"ר המוסדות‬ ‫גא"מ‪ :‬יצחק נחום האמבורגער‪,‬‬ ‫צוגעגאנגען צו מוסף‪ ,‬מען האט‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫ל‬ ‫מוסדותינו הקדושים‪ ,‬און נאכן עולה זיין געטאנצן א ספעציעלע‬ ‫מען האט צוטיילט די סעודה‪ ,‬און געדאווענט תפילת מנחה‪ ,‬די‬ ‫ריקוד און אנגעוואונטשן ווארימע ברכות‪ .‬שלישי הרה"ח ר' יואל‬ ‫עליות האבן עולה געווען כהן הרה"ג רבי יודא אליעזר צבי כהנא‬ ‫שווארץ הי"ו פון קרית יואל‪ ,‬רביעי הרה"ג ר' יששכר דוב מאירוביץ‬ ‫שליט"א פון וומסב"ג נכד רביה"ק זי"ע‪ ,‬לוי הרה"צ רבי אלימלך‬ ‫שליט"א‪ ,‬חמישי הנגיד ר' יוסף יודא ארי' ארגעל הי"ו פון וומסב"ג‪,‬‬ ‫נפתלי הירצקא סג"ל לאווי שליט"א פון קרית יואל נכד רביה"ק‬ ‫הגבה מו"ה יהוסף מרדכי מערמעלשטיין הי"ו‪ ,‬גלילה הב' ב"ר‬ ‫זי"ע‪ ,‬שלישי הרב מרדכי קרויס שליט"א פון קרית יואל‪ .‬הגבה‬ ‫מאיר ארגעל ני"ו פון בארא פארק‪.‬‬ ‫כ"ק אדמו"ר מ'ספינקא שליט"א‪ ,‬גלילה מוה"ר משולם פייש‬ ‫נאכן ליינען האט מען צוריקגעלייגט די ספרי תורות‪ ,‬און געזינגען‬ ‫פעלבערבוים הי"ו פון וומסב"ג‪.‬‬ ‫אדון עולם‪ .‬דער רבי האט געוואונטשן 'א גוט יו"ט' פאר כל הקהל‬ ‫ביי סעודה שלישית בהיכל הסוכה הגדולה איז מכובד געווארן‬ ‫הקודש‪.‬‬ ‫מיט קידוש הרה"צ רבי ישראל מרדכי סג"ל שליט"א‪ .‬מיט די‬ ‫זמירות זענען מכובד געווארן מוה"ר טובי' סג"ל שווארץ הי"ו פון‬ ‫*‬ ‫בארא פארק‪ ,‬מוה"ר שמואל דוד גוטמאן הי"ו פון קרית יואל‪.‬‬ ‫ביים שלה"ט איז מכובד געווארן מיט הגבהת הכוס צו קידוש‬ ‫רבינו שליט"א האט געבענטשט ברהמ"ז על הכוס‪ ,‬הגבהת‬ ‫העסקן הדגול מוה"ר יוסף אלימלך מאירוביץ הי"ו פון בארא פארק‪.‬‬ ‫הכוס מוה"ר שמואל אברהם ווייס הי"ו פון מאנסי‪ .‬שיר המעלות‬ ‫צווישן די זמירות זענען מכובד געווארן מוה"ר אלי' מאיר פיש הי"ו‬ ‫הב' יושע כתריאל שלום ב"ר ברוך אהרן משה לייפער ני"ו פון‬ ‫פון וומסב"ג‪ ,‬הרה"ח ר' ישראל צבי מאירוביץ הי"ו פון בארא פארק‪.‬‬ ‫קרית יואל‪.‬‬ ‫ברהמ"ז על הכוס האט דער רבי מכבד געווען הרה"ג ר' יחיאל‬ ‫מיכל מאסקאוויטש שליט"א פון מאנטריאל‪ ,‬שיר המעלות הב'‬ ‫ליל שמחת תורה‬ ‫אלימלך ב"ר משה מרדכי פריעדמאן ני"ו פון וומסב"ג‪.‬‬ ‫דער רבי איז צוגעגאנגען צום עמוד צו תפילת מעריב בהיכל‬ ‫ביהמ"ד הגדול‪ ,‬תיכף נאך מעריב האט דער רבי אנגעהויבן אתה‬ ‫יום שמחת תורה‬ ‫הראית מיט אן אש קודש‪ ,‬און אפגעראכטן די דערהויבענע הקפות‪,‬‬ ‫כמעשהו בראשונה כך מעשהו בשני'‪ ,‬די עבודה נשגבה מיט די‬ ‫פסוקי דזמרה האט געדאווענט מוה"ר אליעזר דוד קרויס‬ ‫ריקודי קודש‪ ,‬ואשרי עין ראתה כל אלה‪.‬‬ ‫הי"ו חבר הנהלת ת"ת‪ ,‬צו שחרית איז צוגעגאנגען מוה"ר ישעי'‬ ‫פעלבערבוים הי"ו פון סטעטן איילענד‪.‬‬ ‫אינמיטן די פערטע הקפה האבן תלמידי ישיבותינו הקדושות פון‬ ‫קרית טאהש און ניו יארק געהאט די געלעגנהייט אריבערצוגיין קושן‬ ‫ביי ברכת אהבה רבה האט מען געזינגען דעם הייליגן ניגון פון‬ ‫די ספר תורה פון רבינו שליט"א‪ ,‬און דערנאך די בחורי אנ"ש‪ ,‬בשעת‬ ‫הרה"ק רבי הערש מ'רימנוב זיעועכ"י‪ ,‬פארגעזינגען דורך הרה"ג ר'‬ ‫דער ציבור איז ווייטער ממשיך מיט לעבעדיגע ניגונים‪.‬‬ ‫חיים ברוך יודא לייפער שליט"א‪.‬‬ ‫במשך די פינפטע הקפה זענען פארגעקומען פרייליכע ריקודין די‬ ‫פארן דוכנ'ען האט דער רבי אפגעגאסן גיסו הגדול כ"ק אדמו"ר‬ ‫גאנצע עולם צוזאמען בחלל הביהמ"ד זקנים עם נערים‪ ,‬בעלי בתים‬ ‫מ'ספינקא שליט"א‪ ,‬און הרה"צ רבי נחמן כהנא שליט"א חדב"ן‪,‬‬ ‫ובחורי חמד זיך פרייענדיג בשמחת התורה‪ ,‬כי היא לנו עוז ואורה‪.‬‬ ‫דער רבי איז צוגעגאנגען צו הלל מיט גרויס התעוררות‪.‬‬ ‫אין די זעלבע צייט איז דער רבי אריבער צו די דעזיגנירטע פלעצער‬ ‫נאכן שיר של יום האט דער רבי אנגעהויבן די עבודת הקפות‪,‬‬ ‫ווי די קינדער זענען געווען פלאצירט‪ ,‬און אלע קינדער האבן געהאט‬ ‫פארגעזאגט אתה הראית‪ ,‬ידיד נפש‪ ,‬אדון הכל כנהוג‪ ,‬און דערנאך‬ ‫די געלעגנהייט אריבער צו גיין קושן די ספר תורה פון רבי'ן‪ ,‬מיט‬ ‫אפגעראכטן די געהויבענע עבודת הקפות‪ .‬די זכות אתה הראית איז‬ ‫וואס רבינו הקדוש זי"ע האט געטאנצן מיט דעם די הייליגע עבודת‬ ‫געקויפט געווארן פאר אן אסטראנאמישע סכום פאר רבינו שליט"א‬ ‫ההקפות‪ .‬דערביי בשעת'ן קושן האבן די קינדער געזינגען ניגוני‬ ‫דורך מוה"ר משולם פייש ליעבערמאן הי"ו‪ ,‬דער רבי האט אים‬ ‫תורה‪ ,‬הערב נא השם אלקינו‪ ,‬און והאר עינינו בתורתך וכדו'‪.‬‬ ‫אנגעוואונטשן ברכות לרוב‪.‬‬ ‫ביי די פינפטע הקפה ביים זינגען די ניגון זרעא חיי וקיימא האט‬ ‫*‬ ‫דער רבי משמיע געווען דברות קודש‪ ,‬זייענדיג מעורר די גאנצע‬ ‫נאך די הקפות האט מען צוריק אריינגעברענגט דעם בימה‬ ‫ציבור מתפלל צו זיין אויף זרעא חיי וקיימא‪ ,‬האבן קינדער‪ ,‬געזונטע‬ ‫אינעם חלל הביהמ"ד‪ ,‬און מען האט פארקויפט די עליות פאר‬ ‫קינדער‪ ,‬ערליכע קינדער‪ ,‬קינדער וואס האלטן זיך מקושר צום‬ ‫אסטראנאמישע סכומים‪ .‬אתה הראית איז געקויפט געווארן פאר‬ ‫רבוש"ע‪ ,‬קינדער וואס גייען אין די וועגן פון די הייליגע תורה‪ ,‬דאס‬ ‫רבינו שליט"א דורך הרה"ח ר' יצחק יודא לייבוש מערמעלשטיין‬ ‫מיינט חייא וקיימא‪ ,‬מען לעבט א אמת'דיגע לעבן און מען איז אדוק‬ ‫שליט"א מראשי קהלתינו הק' בשותפות מיט מוה"ר נפתלי צבי‬ ‫ומקושר צום אייבערשטן‪ ,‬דערנאך ממשיך געווען מיט געהויבענע‬ ‫ברוך לאנדאוי הי"ו‪ ,‬דער רבי האט זיי אנגעוואונטשן ברכות לרוב‪.‬‬ ‫ריקודין עילאין‪.‬‬ ‫נאכן פארקויפן די עליות האט מען אנגעהויבן קריאת התורה‪,‬‬ ‫ביי די זעקסטע הקפה זענען אריבער ביי רבינו שליט"א די בחורים‬ ‫אנטוענדיג דעם "צילינדער היט" כנהוג‪ .‬על הכל האט פארגעזינגען‬ ‫וואס ווארטן אויף שידוכים‪ ,‬און מקבל געווען ברכת קדשו‪.‬‬ ‫הרה"ח ר' יעקב נפתלי יצחק קעלנער הי"ו פון מאנסי‪.‬‬ ‫*‬ ‫כהן האט עולה געווען הרה"ח ר' חיים יחזקאל שרגא לאנדאוי‬ ‫הי"ו פון וומסב"ג‪ ,‬לוי רבינו שליט"א‪ ,‬געקויפט געווארן פאר אן‬ ‫נאך די הקפות האט מען געליינט קריאת התורה‪ ,‬די עליות‬ ‫אסטראנאמישע סומע דורך אב"ד קלוזש שליט"א מגדולי תומכי‬ ‫אל‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫דערנאך איז דער ציבור ובראשם כ"ק מרן רבינו שליט"א‬ ‫האבן עולה געווען‪ :‬כהן מוה"ר נפתלי צבי ברוך לאנדאוי הי"ו פון‬ ‫ארויסגעקומען צום שווארץ געדעקטן גאס‪ ,‬ווי מען האט‬ ‫וומסב"ג‪ ,‬לוי רבינו שליט"א‪ ,‬געקויפט פאר א סכום הגון דוך הב'‬ ‫אהיימבאגלייט דעם רבי'ן בשירה ובזמרה בתופים ובמחולות‪ ,‬ווען‬ ‫אשר זעליג ב"ר נפתלי צבי ברוך לאנדאוי ני"ו פון וומסב"ג‪ ,‬שלישי‬ ‫אויפן גאנצן וועג קומען פאר געהויבענע ריקודין‪ ,‬דאנקענדיג דעם‬ ‫מוה"ר יצחק נחום האמבורגער הי"ו משב"ק‪ ,‬רביעי הרה"ח ר'‬ ‫בורא כל עולמים אויף די הייליגע ירושה פון רבותינו הקדושים‬ ‫יצחק יודא לייבוש מערמעלשטיין שליט"א‪ ,‬חמישי ‪ -‬כל הנערים‬ ‫למעלה בקודש‪ ,‬אשרי עין ראתה כל אלה‪ ,‬מיט א תפלה לקל חי אז‬ ‫מוה"ר יצחק פעלבערבוים הי"ו פון יוניאן סיטי‪.‬‬ ‫עוד ינובון בשיבה דשנים ורעננים‪ ,‬מיר זאלן ווייטער זוכה זיין זיך צו‬ ‫חתן תורה האט עולה געווען כ"ק אדמו"ר מ'ספינקא שליט"א‪,‬‬ ‫קלאמערן בצל הקודש עד ביאת הגואל‪.‬‬ ‫חתן בראשית האט עולה געווען מרן רבינו שליט"א‪ ,‬געקויפט‬ ‫אנקומענדיג צו ביתו נאוה קודש האט רבינו שליט"א משמיע‬ ‫געווארן פאר א סכום הגון דורך הרה"ח ר' יצחק יודא לייבוש‬ ‫געווען ברכת הקודש והדרכת השנה‪.‬‬ ‫מערמעלשטיין שליט"א בשותפות מיט מוה"ר נפתלי צבי ברוך‬ ‫הכהן לאנדאוי הי"ו פון וומסב"ג‪ ,‬נאכן עולה זיין האט זיי דער רבי‬ ‫דערנאך האט דער רבי אויפגענומען דעם ציבור אורחים החשובים‬ ‫ווארעם אנגעווינטשן ברכות לרוב‪ .‬חתן מפטיר האט עולה געווען‬ ‫לברך ולהתברך ביז אין די טיפע נאכט שטונדן‪.‬‬ ‫מוה"ר משה יצחק הערשקאוויטש הי"ו מנכ"ל מוסדותינו הק'‪.‬‬ ‫ויום טוב הי' עושה בצאתו בשלום מן הקודש‪ ,‬אשרי העם שככה‬ ‫הגבהות וגלילות הרה"ח ר' ישראל אברהם סג"ל קרויס הי"ו‬ ‫לו אשרי העם שה' אלקיו‪ ,‬מען זאל האבן גע'פועל'ט אלעס גוטס!‬ ‫פון וומסב"ג‪.‬‬ ‫*‬ ‫נאכן ליינען האט מען געדאווענט מוסף און מנחה‪ ,‬דער רבי האט‬ ‫צוגעשיקט צום עמוד מוה"ר יואל קלמן הערשקאוויטש הי"ו גבאי‬ ‫שפעטער האט רבינו שליט"א באזוכט אין שפיטאל ביי הרה"ח‬ ‫בית מדרשינו קרית יואל‪ ,‬לכבוד די יארצייט פון זקינו הרה"ק רבי‬ ‫ר' מנחם מענדל יאראסלאוויטש הי"ו לרפואה שלימה‪.‬‬ ‫יעקב פיש זצ"ל מ'קאלוב‪.‬‬ ‫דינסטאג פר' בראשית‬ ‫*‬ ‫אינדערפרי איז פארגעקומען די תפלין לייגן פאר הבחור הבר‬ ‫פארנאכטס איז דער רבי אריינגעקומען צום שלחן הטהור נעילת‬ ‫מצוה בן מוה"ר ישראל יעקב קליין הי"ו פון לאנדאן‪ ,‬דער רבי האט‬ ‫החג 'עפל טיש' בהיכל ביהמ"ד הגדול‪ ,‬מיט הגבהת הכוס צו קידוש‬ ‫געגעבן ווארימע דברי הדרכה‪ ,‬און נאכן תפילין לייגן אנגעוואונטשן‬ ‫איז מכובד געווארן הרה"ח ר' יואל שווארץ הי"ו פון קרית יואל‪.‬‬ ‫ברכת קדשו פארן בר מצוה בחור און די עלטערן‪ ,‬און געגעבן במתנה‬ ‫דער רבי האט פארטיילט שיריים פון אלע מאכלים‪ ,‬און געוואונטשן‬ ‫די ספרי הקודש עבודת עבודה‪.‬‬ ‫לחיים‪ .‬די מקהלת המנגנים דחצרות קדשינו האבן אנגעפירט מיט די‬ ‫דערנאך איז פארגעקומען די אפשערן פון נכד רבינו שליט"א‪,‬‬ ‫ניגונים‪ ,‬וואו מען האט געזינגען ווארימע ניגוני יום טוב‪.‬‬ ‫הילד בן הרה"צ רבי אברהם יודא סג"ל שליט"א‪ .‬דער רבי האט‬ ‫במשך'ן טיש האט דער רבי פארגעזינגען דעם ניגון והי' ביום‬ ‫אפגעשוירן די האר אנגעטון קאפל און ציצית און געבענטשט דאס‬ ‫ההוא יתקע בשופר גדול‪ ,‬הרה"ג ר' נחמי' צבי חיים סג"ל קרויס‬ ‫קינד‪ ,‬דערנאך געמאכט א לחיים און אנגעוואונטשן ברכת קדשו‪.‬‬ ‫שליט"א האט פארגעזינגען והופע בהדר‪ ,‬הרה"ג ר' חיים ברוך יודא‬ ‫*‬ ‫לייפער שליט"א האט פארגעזינגען רבוש"ע לאמיר מאכן א בייט‪,‬‬ ‫און לאמיר דערציילן די מעלות פון אידישע קינדער‪ ,‬און מען האט‬ ‫ביינאכט האט דער רבי מנחם אבל געווען טעלעפאניש ביי‬ ‫ממשיך געווען מיט ניגוני שמחה ודביקות‪.‬‬ ‫משפחת מוה"ר יודא ארי' הכהן פישער הי"ו פון קרית יואל‪ ,‬על‬ ‫במשך'ן טיש האט זיך דער רבי אויפגעשטעלט טאנצן ריקודין‬ ‫פטירת בנו מוה"ר מאיר ע"ה‪ ,‬ווי דער רבי האט געטרייסט און מחזק‬ ‫עילאין אויף "וקרב פזורינו"‪ ,‬דער גאנצער עולם איז מיטגעשלעפט‬ ‫געווען די גאנצע משפחה‪ ,‬און ווארעם אנגעוואונטשן ברכות לרוב‪.‬‬ ‫געווארן אין געהויבענע ריקודין‪ ,‬זיך געזעגנדיג פונעם הייליגן יום‬ ‫טוב‪.‬‬ ‫דאנערשטאג פר' בראשית‬ ‫פארן בענטשן האט דער רבי געמאכט א ברכה אויף די עפל‪ ,‬און‬ ‫פארמיטאג איז פארגעקומען די אפשערן פון בן מוה"ר ישראל‬ ‫טועם געווען‪ ,‬דערנאך געווארפן עפל פארן ציבור כנהוג‪ ,‬פארן אויבן‬ ‫מרדכי מאירוביץ הי"ו‪ .‬דער רבי האט אפגעשוירן די האר אנגעטון‬ ‫אן‪ ,‬און דערנאך פאר זקני ונכבדי קהלתינו הק'‪.‬‬ ‫קאפל און ציצית און געבענטשט דאס קינד‪ ,‬און אנגעוואונטשן ברכת‬ ‫ברהמ"ז על הכוס האט דער רבי מכבד געווען כ"ק אדמו"ר‬ ‫קדשו פאר די עלטערן ובני משפחה‪.‬‬ ‫מ'ספינקא שליט"א‪ .‬תיכף נאכן בענטשן האט מען זיך געשטעלט‬ ‫דאווענען מעריב‪ ,‬צום עמוד איז צוגעגאנגען הרה"ח ר' פנחס ארי'‬ ‫עש"ק פר' בראשית‬ ‫סג"ל קרויס הי"ו‪.‬‬ ‫אינדערפרי האט דער רבי מנחם אבל געווען טעלעפאניש ביי‬ ‫נאך מעריב האט דער רבי געמאכט הבדלה‪ ,‬מיט הגבהת הכוס איז‬ ‫משפחת פריש‪ ,‬על פטירת אמם הרבנית הצדיקת ע"ה‪ ,‬אשת חבר‬ ‫מכובד געווארן מוה"ר משה פריש הי"ו פון לעיקוואד‪ .‬דערנאך איז‬ ‫הרה"צ המקובל רבי דניאל פריש זצ"ל‪ .‬דער רבי האט געטרייסט‬ ‫דער עולם אריבער פאר א לענגערע צייט נעמען עפל‪ ,‬און די מקהלת‬ ‫און מחזק געווען און ווארעם אנגעוואונטשן ברכות לרוב‪.‬‬ ‫המנגנים דחצ"ק האבן אנגעפירט בשירה ובזמרה‪.‬‬ ‫ תשרפךל ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫בל‬