gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

מיט א טיפערן בליק · MIT A TIFEREN BLICK — לך לך (2026-10-19)

מוציא לאור: מיט א טיפערן בליק · MIT A TIFEREN BLICK

שבוע: לך לך (2026-10-19)

מיט א טיפערן בליק · MIT A TIFEREN BLICK — לך לך (2026-10-19)

פתח את ה-PDF הורדה

‫"שבא לקראת אברהם וברכו וחיזקו"‬ ‫איידער מיר קומען צוריק און זענען ממשיך אין די עניני הפרשה‪ ,‬לאמיר צום‬ ‫מיט א טיפערן בליק‬ ‫ערשט לערנען אינאיינעם א שטיקל גמרא אין מסכת סוכה (דף נ"ב‪ ).‬וואו די‬ ‫גמרא ערקלערט א פסוק אין ספר זכריה (ב' ג') אין וועלכע זכריה הנביא‬ ‫פרשת לך לך תשפ"ז‬ ‫שילדערט א מחזה נבואה וואס ער האט געזעהן‪" ,‬וַ יַ ְר ֵאנִ י ה' ַא ְר ָב ָעה ָח ָר ִשים"‬ ‫(פאכלייט וואס קענען‬ ‫ַ‬ ‫דער אייבישטער האט מיר געוויזן פיר מייסטערס‬ ‫א יעדער דארף חיזוק!‬ ‫בויען)‪ ,‬ווער זענען די פיר בויערס? רעכנט אויס די גמרא אז דאס זענען משיח‬ ‫בס"ד‬ ‫בן דוד‪ ,‬משיח בן יוסף‪ ,‬אליהו הנביא‪ ,‬און כהן צדק‪ .‬רש"י ערקלערט אז כהן‬ ‫א גוטן טייערע חברים וידידים‪!..‬‬ ‫צדק איז ֵשם בן נח וועלכער איז געווען ווי א כהן צום אייבישטער‪ ,‬ווי עס‬ ‫שטייט אויף איהם אין אונזער פרשה (י"ד י"ח) "וְ הּוא כ ֵֹהן ְל ֵקל ֶע ְליֹון"‪.‬‬ ‫מיר שטייען אצינד אין פרשת לך לך וואו מיר לערנען די השתלשלות און‬ ‫תולדות פון אברהם אבינו און די נסיונות וואס ער האט אדורך געמאכט‪.‬‬ ‫די אלע פיר צדיקים וועלן האבן א חלק אין די גאולה העתידה ווען השי"ת‬ ‫"לְך ְלָך‬ ‫אונזער פרשה הייבט זיך ָאן מיט די ציווי פון השי"ת צו אברהם אבינו ֶ‬ ‫וועט אויסלייזן כלל ישראל פון גלות‪ .‬ביידע משיח'ס ווערן אנגערופן 'חרשים'‬ ‫וואנדער שטעקן אין‬ ‫ּומ ֵבית ָא ִביָך" אז ער זאל נעמען זיין ַ‬ ‫ּמֹול ְד ְתָך ִ‬ ‫ּומ ַ‬ ‫ֵמ ַא ְר ְצָך ִ‬ ‫צוליב דעם וואס זיי וועלן אויפבויען דעם בית המקדש השלישי‪ .‬אליהו הנביא‬ ‫די הענט אריין און פארלאזן זיין לאנד זיין היימשטאט און זיין פאטער'ס הויז‪,‬‬ ‫ווערט אויך אנגערופן א ָח ָרש צוליב דעם וואס ער האט אויפגעבויט א מזבח‬ ‫און ער זאל ווענדן זיינע טריט צום לאנד וואס השי"ת וועט איהם ווייזן‪ .‬אברהם‬ ‫אויפן הר הכרמל ביי די מעשה מיט די נביאי הבעל‪ ,‬און ער וועט אויך האבן‬ ‫אבינו גייט אדורך פארשידענע שוועריגקייטן‪ ,‬ער ווערט אויסגעפרואווט פון‬ ‫פאראויס מבשר צו זיין‬ ‫א חלק אין די גאולה העתידה ווערנדיג געשיקט פון ָ‬ ‫הימל מיט צען שווערע נסיונות‪ ,‬און ער איז זיי אלע בייגעשטאנען‪.‬‬ ‫אויף די גאולה‪.‬‬ ‫אז מיר וועלן זיך מתבונן זיין אין איינס פון די הויפט נקודות פון אברהם אבינו‪,‬‬ ‫אויף שם בן נח ברענגט רש"י א לשון המדרש‪" :‬ובבראשית רבה (פרשה מ"ג)‬ ‫וועלן מיר באמערקן אז די עיקר אהבה וואס השי"ת האט צו אברהם אבינו‪,‬‬ ‫מפרש ליה במלכי צדק שבא לקראת אברהם וברכו וחיזקו‪ .‬וקראו חרש על‬ ‫"כי יְ ַד ְע ִתיו ְל ַמ ַען ֲא ֶשר יְ ַצּוֶ ה‬ ‫לויט ווי עס שטייט אין פסוק אין פרשת וירא‪ ,‬איז ִ‬ ‫שם בנין התיבה שבנה עם אביו"‪ .‬עס שטייט אין אונזער פרשה ווען אברהם‬ ‫ֶאת ָבנָ יו וְ ֶאת ֵביתֹו ַא ֲח ָריו וְ ָש ְמרּו ֶד ֶרְך ה'"‪ .‬דער אייבישטער האט איהם ליב‬ ‫אבינו האט זיך צוריקגעקערט נאכן מלחמה האלטן מיט די פיר קעניגן כדי צו‬ ‫צוליב דעם וואס ער באפעלט זיינע קינדער און זיינע שטוב‪-‬מענטשן צו היטן‬ ‫הֹוציא ֶל ֶחם וָ יָ יִ ן" שם בן‬ ‫ּומ ְל ִכי ֶצ ֶדק ֶמ ֶלְך ָש ֵלם ִ‬ ‫באפרייען זיין פלומעניק לוט‪ַ " ,‬‬ ‫די וועגן פון תורה און מצוות‪.‬‬ ‫נח ‪-‬וועלכער ווערט אויך אנגערופן מיט'ן נאמען ַמ ְל ִכי ֶצ ֶדק‪ -‬איז קעגן‬ ‫געגאנגען אברהם אבינו מיט ברויט און וויין‪ ,‬און ער האט איהם געבענטשט‬ ‫אזוי געפינען מיר אויך אין אונזער פרשה‪ ,‬ווען אברהם און שרה לאזן זיך‬ ‫און מחזק געווען אין יענע שווערע צייט‪ .‬ער ווערט אויך אנגערופן א ָח ָרש‬ ‫ארויס אויפן וועג נעמען זיי מיט "וְ ֶאת ַהנֶ ֶפש ֲא ֶשר ָעׂשּו ְב ָח ָרן" די אלע נפשות‬ ‫צוליב דעם וואס וואס ער האט געבויט די תיבה צוזאמען מיט זיין פאטער‪.‬‬ ‫וואס זיי 'האבן געמאכט ' אין חרן‪ .‬מיר ווייסן וואס רש"י זאגט‪ ,‬ווער זענען‬ ‫געווען די נפשות‪" ,‬שהכניסן תחת כנפי השכינה‪ ,‬אברהם מגייר את האנשים‬ ‫לכאורה דארף מען פארשטיין וואס איז די חשיבות פון שם בן נח‪ ,‬און וואס‬ ‫ושרה מגיירת הנשים‪ ,‬ומעלה עליהם הכתוב כאלו עשאום"‪ ,‬אברהם און שרה‬ ‫איז זיין שייכות צו די גאולה העתידה‪ .‬ממילא די צוויי משיח'ס און אליהו‬ ‫האבן פארשפרייט געטליכקייט‪ ,‬זיי האבן מגייר געווען מענטשן און זיי‬ ‫הנביא ווייסן מיר אז דורך זיי וועט צושטאנד קומען די גאולה שלימה במהרה‬ ‫פאררעכנט כאילו‬ ‫אריינגעברענגט תחת כנפי השכינה‪ ,‬דורכדעם ווערט עס ַ‬ ‫בימינו‪ .‬אבער שם בן נח‪ ,‬וואס איז זיין תפקיד דארט און וואס איז זיין שייכות‬ ‫זיי האבן 'געמאכט' די מענטשן און זיי ממש געבוירן‪.‬‬ ‫מיט די גאולה? וואס איז זיין חשיבות און גרויסקייט אז ער ווערט דערמאנט‬ ‫אינאיינעם מיט משיח און אליהו הנביא?‬ ‫זעען מיר פון דעם אז איינס פון די הויפט עבודות און אויפטואונגען פון אברהם‬ ‫אבינו איז געווען דער ענין פון מקרב זיין מענטשן תחת כנפי השכינה און זיי‬ ‫די כוח פון פשוט'ע דברים היוצאים מן הלב‬ ‫ברענגן נענטער צום באשעפער‪.‬‬ ‫אלס א שטיקל הקדמה און אריינפיר צו די נושא פון אונזער שמועס‪[ ,‬בלויז‬ ‫אויב אזוי דארף מען פארשטיין פארוואס דערציילט אונז נישט די תורה מער‬ ‫אין א בחינה פון מענין לענין באותו ענין] קומט ארויף אויפן געדאנק א‬ ‫איבער די עבודה פון אברהם אבינו‪ ,‬וויאזוי האט ער טאקע אריינגעברענגט‬ ‫הערליכע און רירנדע מעשה וואס איז מחייב און קען אונז אלע צונוץ קומען‪.‬‬ ‫די גרים תחת כנפי השכינה‪ ,‬וואס איז געווען זיין סוד אז ער האט געקענט‬ ‫מיר האבן עס געהערט פונעם בעל המעשה וואס בדידיה הוי עובדא‪ ,‬ער‬ ‫מאכן אזויפיל נפשות פארן אייבערשטן? עס וואלט זיכער געווען א תועלת‬ ‫דערציילט ווי פאלגענד‪:‬‬ ‫פאר אונז אלע צו וויסן און אפצולערנען די ווערטער וואס אברהם אבינו האט‬ ‫גענוצט זיי מקרב צו זיין צום טאטן אין הימל‪ .‬די תורה באגנוגט זיך מיט די‬ ‫איין טאג האב איך ערהאלטן א הזמנה צו די חתונה פון אן אלטן ידיד מיינער‪.‬‬ ‫געציילטע ווערטער פון "וְ ֶאת ַהנֶ ֶפש ֲא ֶשר ָעׂשּו ְב ָח ָרן" אונז צו דערציילן אז זיי‬ ‫מיר האבן געלערנט בחברותא אינאיינעם אין די בחור'ישע יארן לערנענדיג‬ ‫האבן עוסק געווען אין קירוב נפשות‪ ,‬וואס באדייט דאס?‬ ‫צוזאמען אין ישיבה‪ ,‬אינצווישן האב איך שוין חתונה געהאט מיט עטליכע יאר‬ ‫צוריק‪ ,‬מיין חבר איז געווען אן עלטערע בחור‪ ,‬און אצינד האט ער זיך געגרייט‬ ‫צו זיין חתונה בשעה טובה ומוצלחת‪.‬‬ ‫‪1‬‬ ‫די מעשה דארף אונז דינען אלס א מוסר השכל און א לימוד אז א מענטש‬ ‫מאך אויף די הזמנה‪ ,‬און איך זעה דעם כתב יד פונעם חתן‪ ,‬מיט קענטיגע‬ ‫איך ַ‬ ‫ווייסט קיינמאל נישט ווי ווייט ער קען זיין א חיזוק פאר א צווייטן‪ ,‬ווען ער‬ ‫התרגשות האט ער צוגעשריבן אינעווייניג‪" ,‬איך ערווארט דיך צו זעהן ביי‬ ‫קומט אריין אין די ריכטיגע מינוט אין יענעמ'ס לעבן און העלפט איהם ארויס‪.‬‬ ‫מיין שמחה‪ ,‬איך בין דיר שולדיג אסאך הכרת הטוב‪ ,‬און איך מוז דיר זאגן אז‬ ‫מען דארף נישט טוהן קיין גרויסע זאכן‪ ,‬מען דארף יענעם פשוט אנבאטן א‬ ‫דו האסט ממש געראטעוועט מיין לעבן‪ ,‬דו ביסט געווען א מחיה נפשות"‪.‬‬ ‫שטיקל הארץ‪ ,‬אביסל מיטגעפיל‪ ,‬אביסל פארשטענדעניש‪ .‬צומאל העלפט‬ ‫איך בין געווען שטארק ערשטוינט צו ליינען אזעלכע ווערטער‪ .‬איך האב‬ ‫מען זיך אליינס אויך אין איינוועגס‪ ,‬מען טוט גאר פאר זיך‪ ,‬אבער אויב מען‬ ‫געוואוסט אז מיר האבן טאקע געהאט א פיינע קשר און א געשמאקע‬ ‫האט שכל און מ'טוט עס מיט די ריכטיגע הארת פנים און צוגעלאזנקייט קען‬ ‫חברותא'שאפט צוריק אין יענע אלטע גוטע צייטן‪ ,‬אבער פון דארטן ביז צו‬ ‫מען זיין א מציל נפשות‪ ,‬מען קען אזויפיל אויפטוהן און ראטעווען עד ֵאין‬ ‫'ראטעווען זיין לעבן' איז דא א גרויסע מרחק‪ .‬איך האב נישט געוואוסט וואס‬ ‫שיעור וערך‪.‬‬ ‫פאר האב איך‬ ‫די כוונה דערפון איז‪ .‬וועלנדיג פארשטיין וואס דא קומט ָ‬ ‫אויפגעהויבן א טעלעפאן און זיך פארבינדן מיט מיין אלטע פריינט‪ ,‬א‬ ‫די כוח פון אברהם אבינו "מאכילן ומשקן ומקרבן"‬ ‫דאך נישט שאטן‪ .‬רעדנדיג מיט איהם‬ ‫הארציגע שמועס פאר זיין חתונה קען ָ‬ ‫אצינד לאמיר זיך אביסל מתבונן זיין אין די עבודה פון אברהם אבינו און‬ ‫האב איך נישט באהאלטן מיין וואונדער‪ ,‬און איך פרעג איהם "ידידי היקר‪,‬‬ ‫אפלערנען זיין כוח פון "וְ ֶאת ַהנֶ ֶפש ֲא ֶשר ָעׂשּו ְב ָח ָרן"‪.‬‬ ‫מאי האי? ווען האב איך געראטעוועט דיין לעבן?"‬ ‫אז מיר וועלן אריינקוקן אין מדרש וועלן מיר זעהן אז די כוח פון אברהם אבינו‬ ‫דערציילט מיר דער חבר‪ ,‬איך וועל דיר זאגן דעם אמת‪ .‬איך האב געהאט א‬ ‫איז געווען דורכדעם וואס ער האט מקרב געווען די מענטשן‪ ,‬ער האט זיי‬ ‫שווערע תקופה אלס בחור‪ ,‬א צייט וואס איך בין געבליבן ָאן קיין חברותות‬ ‫הארץ און ווארימקייט‪ .‬ווי דער‬ ‫פשוט געגעבן חיזוק‪ ,‬ער האט זיי געגעבן ַ‬ ‫און ָאן קיין חברים‪ .‬עס איז אדורך אויף מיר א בין‪-‬הזמנים וואס איך האב‬ ‫מדרש זאגט (בר"ר פ"ד ד') אמר רבי אלעזר בשם רבי יוסי בן זימרא אם‬ ‫נישט געהאט מיט וועמען צו פארברענגען‪ ,‬און דאס האט אנגעהאלטן אויך‬ ‫מתכנסין כל באי העולם לבראות אפילו יתוש אחד אינן יכולין‪ ,‬ואת אומר‬ ‫דעם קומענדיגן זמן אין ישיבה‪ ,‬איך האב זיך שטארק ארומגעמוטשעט מיט‬ ‫ואת הנפש אשר עשו בחרן? אלא אלו הגרים שגייר אותם אברהם‪ ...‬ומה‬ ‫חברותות‪ ,‬נישט האבנדיג מיט וועמען צו לערנען‪ .‬עס איז מיר געווען ביטער‬ ‫תלמוד לומר 'אשר עשו' אלא מלמד שהיה אברהם אבינו מכניסן לתוך ביתו‬ ‫איינזאם עלנד און צובראכן‪ ,‬ביז איך האב‬ ‫ַ‬ ‫שווער‪ ,‬איך האב געשפירט‬ ‫ומאכילן ומשקן ומקרבן ומכניסן תחת כנפי השכינה‪.‬‬ ‫איינגעמאלדן פאר מיין פאטער אז אויב מיין נעקסטע זמן גייט אויסזעהן די‬ ‫זעלבע‪ ,‬דאן פלאן איך צו פארלאזן די ישיבה אויף אייביג‪...‬‬ ‫דאס הייסט‪ ,‬דער מדרש ערקלערט פשט אין די ווערטער וְ ֶאת ַהנֶ ֶפש ' ֲא ֶשר‬ ‫דאך אוממעגליך פאר א‬ ‫ָעׂשּו' ְב ָח ָרן‪ ,‬צו דען קען מען מאכן א נפש? עס איז ָ‬ ‫געציילטע טעג שפעטער ביסטו צוגעקומען צו מיר און דו האסט מיר געפרעגט‬ ‫בשר ודם צו באשאפן נפשות‪ ,‬ווייל אפילו אויב אלע מענטשן אין די גאנצע‬ ‫אויב איך וויל לערנען מיט דיר בחברותא‪ .‬איך האב דיר דעמאלט געפרעגט‬ ‫וועלט וואלטן זיך צוזאמגענומען אינאיינעם און פראבירט צו באשאפן אפילו‬ ‫ווער עס האט דיר געשיקט‪ ,‬אויב דער משגיח האט דיר אונטערגעשטעלט‪,‬‬ ‫א קליינע פליג וואלטן זיי נישט געקענט‪ ,‬אויב אזוי וואס באדייט וְ ֶאת ַהנֶ ֶפש‬ ‫אדער אויב דו ווערסט באצאלט דערפאר‪ ,‬אבער דו האסט געקוקט אויף מיר‬ ‫ֲא ֶשר ָעׂשּו ְב ָח ָרן‪ .‬זאגט דער מדרש אז דאס גייט ארויף אויף די גרים וואס זיי‬ ‫מיט פארוואונדערטע אויגן‪ ,‬זאגנדיג אז ניין‪ ,‬דו זוכסט פשוט א חברותא און‬ ‫האבן מגייר געווען און מקרב געווען צום אייבערשטן‪ .‬וויאזוי האבן זיי דאס‬ ‫דו ווילסט לערנען מיט מיר‪.‬‬ ‫באוויזן? אברהם אבינו האט אריינגעברענגט די מענטשן אין זיין הויז‪ ,‬ער האט‬ ‫איך האב דיר דעמאלט אויך געזאגט‪ ,‬אז איך קען נישט אזוי גוט לערנען‪ ,‬איך‬ ‫זיי געגעבן צו עסן און טרינקן און מקרב געווען‪ ,‬און מיט דעם האט ער זיי‬ ‫האב שוואכע כשרונות און איך מוטשע זיך היבש מיט הבנה‪ .‬האסטו מיר‬ ‫אריינגעברענגט אונטער די פליגלען פון די שכינה הקדושה‪.‬‬ ‫געענטפערט מיט א פשטות אז דו ביסט די זעלבע‪" ,‬איך קען אויך נישט‪,‬‬ ‫פארגעקומען! מאכילן‪,‬‬ ‫דער מדרש דערציילט אונז דעם סוד וואס דא איז ָ‬ ‫אינאיינעם וועלן מיר זיך אן עצה געבן‪ ,‬מיר וועלן עס שוין אדורכשוויצן"‪ .‬דיינע‬ ‫ומשקן‪ ,‬ומקרבן‪ ,‬דורכדעם וואס אברהם אבינו האט זיך אפגעגעבן מיט זיי‪,‬‬ ‫ווערטער זענען פשוט געווען דברים היוצאים מן הלב‪ ,‬עס האט אריינגעבלאזן‬ ‫געטוהן חסד און זיי מקרב געווען‪ ,‬דאס האט געווירקט אויף די מענטשן זיך‬ ‫אין מיר א געוואלדיגע חיזוק ווען איך האב געזען ווי אמת'דיג דו מיינסט עס‪,‬‬ ‫צו דערנענטערן און אריינקומען תחת כנפי השכינה‪ .‬אברהם אבינו האט‬ ‫דו ווילסט פשוט לערנען מיט מיר‪ ,‬און דו האפסט אז זאכן וועלן זיך‬ ‫געגעבן חיזוק! זיין הארץ און זיין שטוב זענען געווען ברייט אפן פאר אנדערע‪,‬‬ ‫אויסארבעטן‪.‬‬ ‫ער האט זיי מקרב געווען און געמאכט שפירן גוט‪ ,‬מיט דעם האט ער זוכה‬ ‫און דעמאלטס האבן מיר טאקע געשלאסן אונזער בונד‪ ,‬אונזער‬ ‫געווען צו מאכן נפשות‪.‬‬ ‫חברותא'שאפט האט זיך ארויסגעלאזט אויפן וועג און מיר האבן געלערנט‬ ‫אז מיר קוקן אריין אין די פרשה אביסל ווייטער געפונען מיר ווען ס'איז‬ ‫במשך עטליכע יאר אין א ציה‪ ,‬א זאך וואס האט מיר געגעבן אומגעהויערע‬ ‫געווארן א קריגעריי צווישן די פאסטוכער פון אברהם און די פאסטוכער פון‬ ‫חיזוק‪ ,‬דאס האט מיר אנגעהאלטן בין כותלי הישיבה‪ ,‬און מיין גאנצע מציאות‬ ‫לוט‪ ,‬ביז עס איז געקומען א מצב וואס זיי האבן שוין נישט געקענט ווייטער‬ ‫איז דיר צו פארדאנקען‪ ...‬עד כאן דברי החבר‪ ,‬דערפאר האט ער זיך אזוי‬ ‫וואוינען צוזאמען‪ ,‬אברהם אבינו מוז זיך שיידן פון לוט‪ .‬אבער די גאנצע‬ ‫שטארק באדאנקט און געשפירט אזא שטארקע הכרת הטוב צו מיר פארן‬ ‫צוגאנג דערצו איז נישט דורך קריגעריי אדער פירוד לבבות ח"ו‪ ,‬אדרבה‪,‬‬ ‫ראטעווען זיין גאנצע עתיד‪.‬‬ ‫אברהם אבינו זאגט איהם מיט די שענסטע און איידלסטע שפראך‪ַ ,‬אל נָ א‬ ‫‪2‬‬ ‫פארגעקומען צווישן די גרעסטע און שטערקסטע קעניגן‪ ,‬ביז‬ ‫איז דעמאלטס ָ‬ ‫ּובינֶ ָך‪ִ ...‬כי ֲאנָ ִשים ַא ִחים ֲאנָ ְחנּו‪ ,‬מיר זענען ברידער‪ ,‬לאמיר‬ ‫יבה ֵבינִ י ֵ‬ ‫ְת ִהי ְמ ִר ָ‬ ‫ער איז מנצח און ער באפרייט לוט פון זייערע הענט‪.‬‬ ‫זיך נישט קריגן‪ ,‬זוך דיר אויס א פלאץ וואו דו ווילסט גיין און איך וועל בלייבן‬ ‫די אנדערע זייט‪ .‬ווי רש"י ברענגט האט איהם אברהם אבינו נאך צוגעלייגט‪,‬‬ ‫נאכן געווינען די מלחמה‪ ,‬אינמיטן די פארהאנדלונגען מיט'ן מלך סדום איבער‬ ‫" בכל אשר תשב לא אתרחק ממך ואעמוד לך למגן ולעזר" וואו דו זאלסט‬ ‫ּומ ְל ִכי ֶצ ֶדק‬ ‫פארמעגן‪ ,‬קומט צו גיין שם בן נח‪ַ " ,‬‬ ‫די געפאנגענע מענטשן און ַ‬ ‫נאר גיין וועל איך זי ך נישט דערווייטערן פון דיר‪ ,‬איך וועל דיר זיין צו א‬ ‫הֹוציא ֶל ֶחם וָ יָ יִ ן וְ הּוא כ ֵֹהן ְל ֵקל ֶע ְליֹון"‪ ,‬שם איז געווען א כהן און‬ ‫ֶמ ֶלְך ָש ֵלם ִ‬ ‫באשיצער און צו הילף‪ .‬אברהם אבינו פירט זיין ווייטער מיט זיין שטענדיגע‬ ‫עובד השי"ת‪ ,‬און ער גייט אנקעגן אברהם אבינו מיט ברויט און וויין‪ ,‬ווי עס‬ ‫פארשפרעכט איהם צו העלפן‪.‬‬ ‫עבודה פון חיזוק‪ ,‬ער בארואיגט לוט און ַ‬ ‫ּפאסט צו טוהן פאר איינער וואס קערט זיך צוריק אפגעמוטשעט פון א‬ ‫ַ‬ ‫מלחמה‪ .‬ווי אויך האט ער איהם געוואלט ווייזן דערמיט אז ער האט נישט קיין‬ ‫ווי עס האט טאקע פאסירט אין די המשך הפרשה‪ ,‬ווען לוט איז געפאנגען‬ ‫שווער הארץ אויף איהם אז ער האט געהארגעט פון זיינע קינדער (שם איז‬ ‫ווארט און איז ארויסגעגאנגען אין‬ ‫געווארן‪ ,‬האט אברהם אבינו געהאלטן ָ‬ ‫געווען דער זיידע פון א דריטל פון די וועלט נאכן מבול)‪.‬‬ ‫מלחמה זיך איינשטעלנדיג דאס לעבן נאר כדי צו ראטעווען לוט‪[ .‬אגב איז‬ ‫אינטערסאנט צו באמערקן‪ ,‬אז אין די המשך הפרשה איז שפעטער השי"ת‬ ‫אין אנדערע ווערטער‪ ,‬שם איז געקומען צו גיין מחזק זיין אברהם אבינו אין‬ ‫געקומען צו אברהם אבינו‪ ,‬ווי מיר וועלן ברענגן ווייטער בס"ד‪ ,‬און איהם‬ ‫יענע מינוטן‪ ,‬ווי מיר האבן דערמאנט דעם לשון רש"י אין מסכת סוכה "שבא‬ ‫מבטיח געווען " ָאנ ִֹכי ָמגֵ ן ָלְך" איך וועל דיר באשיצן‪ .‬השי"ת נוצט די זעלבע‬ ‫לקראת אברהם וברכו וחיזקו"‪.‬‬ ‫לשון ווי אברהם אבינו‪ .‬די זעלבע חיזוק וואס ער האט געגעבן פאר לוט‬ ‫אצינד לאמיר זיך פארטיפן און באמערקן א דבר נפלא‪ .‬אברהם אבינו איז‬ ‫ואעמוד לך 'למגן' ולעזר ‪ ,‬האט ער שפעטער צוריק באקומען פונעם‬ ‫דער וואס האט געטיילט חיזוק פאר די גאנצע וועלט ווי מיר האבן פריער‬ ‫באשעפער‪ ,‬אנכי מגן לך]‪.‬‬ ‫דערמאנט‪ ,‬ער איז דער וואס איז מחזק אנדערע‪ ,‬מאכט נפשות‪ ,‬און שטארקט‬ ‫הצד השוה וואס מיר באמערקן דורכאויס אלע תקופות אין אברהם אבינו'ס‬ ‫זיי‪ .‬אבער דא האט ער געהאלטן נאך א מלחמה‪ ,‬וואס אגב‪ ,‬צו די מענטשליכע‬ ‫לעבן‪ ,‬אז פון די עיקר הויכפונקטן אין זיין עבודה איז די חיזוק וואס ער טיילט‬ ‫אויג האט עס אויסגעקוקט ווי א געוואלדיגע שעת נצחון און גדלות פאר‬ ‫פאר אנדערע‪ ,‬זיין גוטסקייט און הארץ וואס ער געבט פאר יעדעם ארום זיך‪.‬‬ ‫דאך באזיגט אזעלכע מעכטיגע און‬ ‫אברהם אבינו‪ .‬א קלייניגקייט? ער האט ָ‬ ‫שטארקע קעניגן מיט זייערע מיליטערן‪ ,‬און עס איז איהם געלונגען צו‬ ‫מען דארף בלויז געבן אביסל הארץ און חיזוק‬ ‫באפרייען לוט‪.‬‬ ‫ביים אנהייב שיעור האבן מיר מדייק געווען פארוואס דערציילט אונז נישט די‬ ‫אברהם שטייט דא ביים שפיץ פון זיין הצלחה און גבורה‪ ,‬ער איז א גרויסע‬ ‫תורה מער איבער די עבודה פון אברהם אבינו‪ ,‬וויאזוי ער האט‬ ‫און שטארקע העלד‪ .‬אבער וואס שפילט זיך אפ יעצט אין זיין הארץ? זאגן‬ ‫אריינגעברענגט די גרים תחת כנפי השכינה און וואס זיין סוד איז געווען?‬ ‫אונז חז"ל‪ ,‬ווי רש"י ברענגט אין די המשך הפסוקים‪ ,‬אז אברהם אבינו האט‬ ‫זיך געזארגט אפשר האט ער פארלוירן זיין שכר אויף יענע וועלט וויבאלד‬ ‫בדרך רמז קען זיין אז טאקע דערפאר האט די תורה נישט געשריבן א געוויסע‬ ‫השי"ת האט איהם שוין געטוהן אזויפיל גוטס ביי די מלחמה‪ ,‬און אפשר איז‬ ‫'מהלך' אדער וועג וויאזוי אברהם אבינו האט מקרב געווען די נפשות‪ ,‬ווייל‬ ‫דא א קפידא אויף איהם צוליב דעם וואס מענטשן זענען געהארגעט געווארן‬ ‫די תורה הקדושה וויל אונז מחייב זיין דערמיט‪ .‬די תורה קומט אונז לערנען‬ ‫ביי די מלחמה‪ ,‬וכדומה‪.‬‬ ‫אז מ'דארף נישט קיין טיפע פילאסאפישע שמועסן‪ ,‬מ'דארף נישט קיין‬ ‫אויפפלאקערן‬ ‫ַ‬ ‫געשליפענעם צינג‪ ,‬און מען דארף נישט משפיע זיין און‬ ‫[די תורה הקדושה דערציילט אז השי"ת האט איהם געדארפט קומען‬ ‫פאדערט זיך פון אונז‪.‬‬ ‫הערצער מיט טיפזיניגע רעיונות‪ .‬נישט דאס איז וואס ָ‬ ‫טרייסטן‪ ,‬ווי עס שטייט אין פסוק (ט"ו א') ַא ַחר ַה ְד ָב ִרים ָה ֵא ֶלה ָהיָ ה ְד ַבר ה'‬ ‫די עיקר וואס מיר דארפן טוהן בין אדם לחבירו איז פשוט מקרב זיין און מחזק‬ ‫ֶאל ַא ְב ָרם ַב ַּמ ֲחזֶ ה ֵלאמֹר ַאל ִת ָירא ַא ְב ָרם ָאנ ִֹכי ָמגֵ ן ָלְך ְׂש ָכ ְרָך ַה ְר ֵבה ְמאֹד‪,‬‬ ‫זיין אנדערע אידן‪ ,‬זיך אומקוקן אויף יענעם‪ ,‬אויסשטרעקן א האנט און א‬ ‫דער אייבישטער האט זיך באוויזן צו אברהם און איהם בארואיגט אז ער האט‬ ‫הארץ‪ ,‬און זעהן מיט וואס מען קען העלפן און מאכן באקוועם‪ .‬דאס איז געווען‬ ‫נישט וואס מורא צו האבן‪ .‬רש"י ברענגט דארט "והיה דואג ואומר שמא‬ ‫די גאנצע מהות און מציאות פון אברהם אבינו‪ ,‬און דאס איז געווען זיין וועג‬ ‫קבלתי שכר על כל צדקותי‪ ,‬לכך אמר לו המקום אל תירא אברם אנכי מגן‬ ‫אויפצוטוהן‪ ,‬מיט פשוט'ע דברי חיזוק און חסד אלעמאל‪.‬‬ ‫לך מן העונש שלא תענש על כל אותן נפשות שהרגת‪ ,‬ומה שאתה דואג על‬ ‫קבול שכרך‪ ,‬שכרך הרבה מאד" איך וועל דיר באשיצן פון א שטראף‪ ,‬און דו‬ ‫אז מיר וועלן גיין אין די וועגן פון אונזער זיידן אברהם און פארשפרייטן זיין‬ ‫האסט נאך אלס א גרויסע שכר אויף דיינע גוטע מעשים]‪.‬‬ ‫מידת החסד אויף די וועלט‪ ,‬קענען מיר אלע מקיים זיין ֶאת ַהנֶ ֶפש ' ֲא ֶשר ָעׂשּו'‬ ‫מיר קענען פשוט מאכן נפשות און ראטעווען מענטשן‪.‬‬ ‫אין יענע שווערע מינוטן איז געקומען צו גיין מלכי צדק מיט די ברויט און וויין‬ ‫און מיט זיין חיזוק! פונקט ווען אברהם אבינו האט עס אזוי שטארק‬ ‫אברהם אבינו דארף חיזוק‬ ‫געדארפט‪ .‬אפילו עס איז איהם טאקע געגאנגען גוט אויסערליך‪ ,‬ער איז‬ ‫געשטאנען נאך אזא פעסטע און ריזיגע נצחון‪ ,‬אבער חז"ל דערציילן אונז אז‬ ‫נאכדעם וואס לוט איז געפאנגען געווארן האט אברהם אבינו נישט געהאט‬ ‫אברהם אבינו איז געווען געפאלן ביי זיך‪ ,‬ער איז געווען צעבראכן אין זיין‬ ‫אונטערגעגארטעלט אינאיינעם מיט זיינע באדינער‪ ,‬און‬ ‫ַ‬ ‫קיין ברירה‪ ,‬נאר זיך‬ ‫הארץ ‪ .‬דער גרויסער צדיק אברהם אבינו דער מקור החיזוק והחסד האט‬ ‫זיך ארויסגעלאזט מלחמה האלטן מיט די קעניגן וואס האבן זיך געקריגט‬ ‫צווישן זיך‪ .‬אברהם אבינו ווערט אריינגעשלעפט אין א ערנסטע של ַאכט וואס‬ ‫‪3‬‬ ‫מענטשן אויף דער וועלט‪ ,‬אז מיר הייבן ָאן און מאכן השתדלות‪ ,‬קומט די‬ ‫אליינס געדארפט חיזוק‪ ,‬און ווער איז געקומען צו גיין? מלכי צדק! דאס איז‬ ‫התעוררות פון הימל‪ .‬די תורה הקדושה וויל אונז זאגן אז מלכי צדק מיט זיין‬ ‫זיין גרויסקייט און זיין שייכות צו גאולה‪ ,‬איינער וואס האט שכל צו קומען‬ ‫קומען מחזק זיין אברהם אבינו האט מעורר געווען די באזוך פונעם‬ ‫מחזק זיין אפילו דעמאלטס ווען יעדער ארום מיינט אז עס פעלט נישט אויס‪,‬‬ ‫אייבערשטן‪ .‬נאכדעם איז שוין טאקע געקומען אן אתערותא דלעילא‪ ,‬אבער‬ ‫קיינער פארשטייט נישט צו די טיפע אינערליכע מחשבות פון אברהם אבינו‪,‬‬ ‫די עיקר חשיבות ווערט מיוחס צו מלכי צדק וואס ער האט אנגעהויבן מיט די‬ ‫אבער מלכי צדק יא! מלכי צדק ווייסט אז יעצט דארף מען קעגן גיין אברהם‬ ‫חיזוק‪.‬‬ ‫אבינו און איהם ווייזן אז מ'האט נישט קיין שווער הארץ אויף איהם‪.‬‬ ‫דאס לערנט אונ ז ווי וויכטיג און חשוב עס איז ווען איין איד איז מחזק דעם‬ ‫די כוח הגאולה פון שם בן נח‬ ‫צווייטן און די גרויסקייט דערפון‪ .‬איבערהויפט דעמאלטס ווען קיינער‬ ‫אנדערש טראכט נישט אז מען דארף מחזק זיין (זעה אור החיים הקדוש אויפן‬ ‫מלכי צדק וועט האבן א שייכות מיט די גאולה שלימה פון כלל ישראל‪ ,‬ווייל‬ ‫דאך האט מען שכל צו קומען געבן דעם‬ ‫פסוק ומלכי צדק מלך שלם וגו') און ָ‬ ‫ער מאכט נפשות! ער פארשטייט צו מחזק זיין ווען קיינער אנדערש‬ ‫ווארט און די דברי חיזוק‪.‬‬ ‫גוט ָ‬ ‫פארשטייט נישט‪ ,‬ער איז א מייסטער פון חיזוק און גוטסקייט‪.‬‬ ‫עס האט מיר אמאל דערציילט א איד וואס זיין ווייב איז ל"ע אדורך געגאנגען‬ ‫ווי לעכטיג און זיס קענען מיר מרמז זיין אין די אויבנדערמאנטע ווערטער פון‬ ‫גאר א שווערע תקופה‪ .‬זי האט זיך געמוטשעט מיט א ביטערע פראבלעם‪,‬‬ ‫רש"י אין מסכת סוכה "ובבראשית רבה (פרשה מ"ג) מפרש ליה במלכי צדק‬ ‫און זי האט געהאט חיזוק פון פארשידענע מענטשן און שכנים און‬ ‫שבא לקראת אברהם וברכו וחיזקו‪ .‬וקראו חרש על שם בנין התיבה שבנה‬ ‫ארגע ניזאציעס וואס זענען געווארן פארמישט אין די פרשה און זיי האבן‬ ‫עם אביו"‪ .‬שם בן נח קומט אין די ריכטיגע מינוט מחזק זיין אברהם אבינו‪,‬‬ ‫פראבירט ארויסצוהעלפן‪ .‬זיין ווייב האט איהם אמאל געזאגט אז די גרעסטע‬ ‫פון וואו שטאמט זיין כוח‪ ,‬פון וואנעט נעמט ער די ספעציעלע מידה פון מחזק‬ ‫חיזוק וואס זי האט געהאט איז געווען פון איין אלטע פריינט וואס פלעגט איר‬ ‫שטאמט נאך פון דעם וואס ער האט געהאלפן זיין‬ ‫ַ‬ ‫זיין? זאגט רש"י אז דאס‬ ‫שטענדיג מחזק זיין נאך איידער די צרות האבן זיך אנגעהויבן‪ ,‬און אפילו ווען‬ ‫טאטע נח בויען די תיבה‪ .‬ווי מיר האבן שוין מאריך געווען אין דעם ענין אז‬ ‫די צרות האבן זיך אנגעהויבן האט יענע חבר'טע נאכנישט געוואוסט דערפון‪,‬‬ ‫דאס בויען די תיבה איז געווען איין שטיק מסירות נפש‪ .‬במשך אזויפיל לאנגע‬ ‫אבער זי האט כסדר מחזק געווען און אייביג געווען געטריי‪ ,‬געשטאנען צו די‬ ‫און שווערע יארן ווען די גאנצע וועלט איז געשטאנען און חוזק געמאכט פון‬ ‫האנט און אריינגעווארפן גוטע ווערטער וכדומה‪ .‬דאס איז געווען פאר איר די‬ ‫נח אז ער בויט א תיבה פאר א מבול וואס וועט קיינמאל נישט קומען‪ ,‬איז‬ ‫גרעסטע חיזוק‪ .‬די חיזוק פון איינער וואס איז דא אפילו ווען זאכן גייען גוט!‬ ‫שם געשטאנען צו די רעכטע זייט פון זיין טאטן‪ ,‬און ער האט איהם מחזק‬ ‫דאס איז די חשיבות פון חיזוק ווען מ'געבט פאר איינעם נישט נאר בעת צרה‪,‬‬ ‫געווען און געהאלפן זיך האלטן שטארק איינער אליינס קעגן די גאנצע וועלט‪.‬‬ ‫נישט ווען פאר יענעם איז שווער און ביטער‪...‬‬ ‫נישט אומזיסט איז שם א ָח ָרש‪ ,‬ער איז א מייסטער בויער‪ ,‬א מייסטער פון‬ ‫היוצא לנו‪ :‬פרשת לך לך איז איין שטיק מוסר השכל און לימוד לדורות וואס‬ ‫חיזוק און שטארקייט וואס האט א געוואלדיגע כוח‪ ,‬ער איז שטענדיג געווען‬ ‫דאס מיינט געבן חיזוק פאר אנדערע‪ .‬סיי די עבודה פון אברהם אבינו וואס‬ ‫א קוואל פון חיזוק פאר אנדערע‪ ,‬און ער וועט ווייטער זיין ביז משיח'ס טאג‬ ‫האט 'געמאכט' נפשות און געראטעוועט וועלטן ברוחניות ובגשמיות‪ ,‬פשוט‬ ‫ווי עס קומט אויס פון די נבואה פון זכריה‪.‬‬ ‫מיט זיין הארץ און חיזוק‪ ,‬מאכילן ומשקן ומקרבן‪ .‬און סיי די עבודה פון מלכי‬ ‫צדק וואס קומט צו גיין אפילו ווען פאר יענעם גייט גוט‪ ,‬און האט נאך אלס‬ ‫געבן חיזוק ווען מ'מיינט אז עס פעלט נישט אויס‬ ‫שכל צו געבן הארץ און חיזוק אין אלע אומשטענדן‪ .‬יעדער דארף אמאל חיזוק‬ ‫וואס מיר דארפן ארויסנעמען פון דעם אויף למעשה‪ ,‬צומאל מיינט מען אז‬ ‫און א גוט ווארט‪ ,‬לאמיר האבן שכל דאס אינזין צו האבן און געבן!‬ ‫דער גרויסער מענטש וואס איז שטענדיג פארנומען מחזק זיין אנדערע‪ ,‬ער‬ ‫לסיכום געדענק‪:‬‬ ‫דארף אוודאי נישט קיין חיזוק‪ ,‬פארוואס פעלט אויס איהם צו שטארקן?‬ ‫• מען דארף נישט טוהן קיין גרויסע זאכן‪ ,‬מאך אויף דיין הארץ און געב‬ ‫אבער דער אמת איז אז יעדער דארף אמאל חיזוק‪ .‬און אפילו ווען ס'גייט‬ ‫חיזוק! מיט פשוט'ע דברים היוצאים מן הלב‪ ,‬און מיט פשוט'ע גמילות‬ ‫איהם גוט‪ ,‬פונקט ווי עס האט פאסירט ביי אברהם אבינו ביי די הויכפונקט‬ ‫חסדים ווי מאכילן‪ ,‬משקן‪ ,‬ומקרבן‪.‬‬ ‫פון זיין נצחון‪ .‬און די תורה מאכט אן עסק און דערמאנט די חיזוק פון מלכי‬ ‫• געב חיזוק אפילו פאר אזא איינער וואס איז מחזק אנדערע און דו‬ ‫צדק (שם בן נח) וואס איז געקומען דעמאלטס צו גיין מחזק זיין‪.‬‬ ‫מיינסט אז ער דארף נישט קיין חיזוק‪.‬‬ ‫נאך מער‪ ,‬מיר האבן פריער דערמאנט אז השי"ת בכבודו ובעצמו איז געקומען‬ ‫• חיזוק איז נוגע אלעמאל‪ ,‬אפילו ווען פאר יענעם גייט זייער גוט‪ַ .‬‬ ‫ווארף‬ ‫צו גיין טרייסטן אברהם אבינו און איהם מבטיח זיין " ַאל ִת ָירא ַא ְב ָרם ָאנ ִֹכי‬ ‫אריין דעם גוט ווארט‪ ,‬עס וועט צונוץ קומען‪.‬‬ ‫ָמגֵ ן ָלְך ְׂש ָכ ְרָך ַה ְר ֵבה ְמאֹד" אז ער האט זיך נישט וואס צו זארגן‪ .‬אויב אזוי‬ ‫פארוואס דערציילט די תורה בכלל וועגן דעם באזוך פון מלכי צדק? וואס איז‬ ‫א לעכטיגע שבת קודש!‬ ‫דען די קליינע באזוך און חיזוק פון מלכי צדק כלפי די גרויסע באזוך וואס‬ ‫לע"נ הר"ר משה שמעון הלוי ז"ל‬ ‫אברהם אבינו האט באלד דערנאך פונעם אייבערשטן אליין? נאר מיר ווייסן‬ ‫בן יבלחט"א אבי מורי הרה"ח ר' שרגא פייביל שליט"א‬ ‫פון ספרים הקדושים אז יעדע זאך וואס קומט פון הימל הייבט זיך ָאן מיט א‬ ‫רּותא ִד ְל ַת ָתא'‪ ,‬עס דארף נתעורר ווערן פון אונטן דורך די מעשים פון‬ ‫' ִא ְת ַע ָ‬ ‫זיך איינצושרייבן צו באקומען די "מיט א טיפערן בליק" דורך אי‪-‬מעיל בעז"ה ‪tiferenblik@gmail.com‬‬ ‫‪4‬‬