הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish — לך לך (2026-10-19)

||| שנת תשפ"ז לפ"ק ||| גליון קע"ג פרשת לך לך
שיעורי.
באידיש הרב שמעון
שפיצער
שליט"א
+א בך
א+בטח
ד +ברית
+מילה
בשובה ונחת תושעון;
פאר יעדע השתדלות
וואס איז וויכטיג ַ
די ישוב הדעת ָ
חובת הלבבות שער הבטחון שיעור פ"ג ,יום ראשון פרשת שמות ,י"ט טבת תשפ"א
בך א+בטח
חלק א'
ח +נקוּ+דה
+ל+מחש+בה א
ּפראבלעם איז מיט ַא ּפונקטליכן חשבון
ויהי דבר ה' אלי; יעדע קליינע ָ
ער גלייבט ַאז אויב יענער הייבט אים נישט אויף "אזוי פירט זיך די
מ'האט ַא געפיל כאילו ַ
ָ ווייל השגחה ּפרטית אויף ַאלע
דאס בהשגחה ּפרטית! אויב ער טעלעפאן איז ָ
ָ דעם דאס איז דער סדר פון דער בריאה". וועלטָ , דעטאלן
ַ מינדערוויכטיגע
טאש, קען נישט יעצט טרעפן ַא צעטל אין זיין ַ דא אויס, דער חובת הלבבות שמועסט ָ
ּפגעפאלענע שטרוי איז אויך
ַ רא
ַאן ַא ָ
דאס בהשגחה ּפרטית ,ווי חז"ל ָ
זאגן (ערכין טז, איז ָ בהשגחה ווי וויכטיג ס'איז צו גלייבן און וויסן ַאז דער
געוואלט
ָ מ'האט
ָ ב) ַאז יסורים מיינט אפילו אויב גארנישט קען אויבערשטער איז 'חזק מכל חזק'ָ ,
סאך מתבונן ַא איד דארף דעריבער זיך ַא ַ
טאש דריי מטבעות און ס'איז ַארויסנעמען פון ַ באגרעניצן .נישט קיין צמצום פון 'זמן' ,נישט אים ַ
זיין אין דער מצוה פון אמונהַ ,אז אפילו ווען
ַארויסגעקומען נאר צוויי. קיין צמצום פון 'מקום' ,און נישט קיין צמצום
זאל ער עס זאךָ ,
ס'ּפאסירט צו אים די קלענסטע ַ
ַ
אויב ַא מענטש לעבט מיט ָאט דער ידיעה פון פון 'נפש' .דעריבער ,ווען דער מענטש זעט ַאז
פארשטיין ַאז דערזאל ַ
נאר ער ָ
וועקמאכןָ ,
ַ נישט ַא
וואס
גאט אויף דער וועלט ָ דא ַא ָאמונהַ ,אז ס'איז ָ זאלגעוואלטָ ,
ָ האטוויאזוי ער ָ
עּפעס גייט נישט ַ
דא עּפעס געטון! און ביים האט ָאויבערשטער ָ
פירט ַאלעס מיט ַא גענויעם חשבון ,עפענט דער וויבאלד ַא טעכנישע ַ פארשטיין ַאז ס'איז נישטער ַ
אויבערשטן איז נישט קיין שום נפקא מינה צווישן
מענטש ַא פענסטער פון אויסטערלישע ברכה האלט עס ָאּפ ,ווייל דער אויבערשטער ּפראבלעם ַ ָ
דעטאלן.
ַ די גרעסטע געשעענישן און די קלענסטע
באלייכטן זיין לעבן אויף ַאן אופן ָ
וואס וואס וועט ַָ דאך די וועלט ,ער איז משגיח אויף יעדע פירט ָ
האבן אויסּפרובירט זייערע תלמידים צדיקים ָ קיינמאל
ָ האט
זאך מיט ַא השגחה ּפרטית ,און ער ָ ַ
גארנישט פארשטעלן! מ'קען זיך ָ טאקע ַאז יעדע שטרוי צו זען אויב זיי גלייבן ַ ּפראבלעמען ...קומט אויס נישט קיין טעכנישע ָ
זאגט אינדערפרי' :אני מאמין ווען ַא איד ָ ּפגעפאלן פונעם וואגן איז געווען
ַ רא
וואס איז ַא ָ
ָ ּפראבלעם,
ָ האט דיר צוגעשיקט דעם ַאז השי"ת ָ
שהבורא ית"ש הוא בורא ומנהיג לכל הברואים האבן ַאריינגעלייגט
מיט ַא ּפונקטליכע חשבון .זיי ָ גארנישט מיט קיין שום ַאנדערע סיבות. ס'האט ָ
ָ
והוא לבדו עשה ועושה ויעשה לכל המעשים'ָ ,אן אין די תלמידים דעם אמת'ן דעתַ ,אז ביי יעדע
אונזערע רבי'ס ,דער בעש"ט הק' ותלמידיו,
ּפאסירט צו אים,
האט ַ וואס עּפעס סּפעציעל ָ דעם ָ טאג-טעגליכןּפאסירט אינעם ָ וואס ַ
קלייניגקייט ָ
געארבעט ַאריינצוברענגען די אמונהשטארק ַ
ַ האבן ָ
דאס איין מדריגהָ .אבער אויב ער נעמט דעם איז ָ האטזאל מען גלייבן ַאז דער אויבערשטער ָ לעבן ָ
וואס זאך ָ
אין אידישע הערצער ַאז יעדע מינדסטע ַ
'אני מאמין' און ער טייטשט דערמיט ָאּפ עּפעס טאקעכאטש ס'קוקט ַ ַאצינד גערעדט צו מיר! ָ
ּפאסירט אין לעבן ,אפילו קלייניגקייטן ,איז ַאלעס
ַ
האט געטון צו אים היינט וואס דער אויבערשטער ָ ָ אויס ווי ַא קלייניגקייטָ ,אבער יעצט איז געשען
מיט ַא ּפונקטליכע השגחה ּפרטית מדוקדקת! ווייל
ָאדער נעכטן ,און ער געדענקט עס ווייטער ביי זאך!
ַא מורא'דיגע ַ
ּפאסירן ריזיגע געשעענישן בדרך כלל ,ווען עס ַ
דעמאלט וועט די
ָ טאג,
ַאלע קלייניגקייטן פון זיין ָ
וואס ברענגט ברכה
ַא ידיעה ָ פארפלייצונג, ווי אן ערד-ציטערניש ָאדער ַא ַ
מאכן ַאלע מצבים!
עצם ידיעה אים ַאזוי לעכטיג ַ
באגלייט
וואס ַ
זאגן די ברכה ָ
ס'לאזט זיך נישט ָ
ָ און עס דרייט זיך איבער ַא וועלט ,איז גרינגער
אונזער געוואוינהייט ַאוועקצונעמען לעמאל
ָ דעם איד וועלכער לעבט מיט אמונהַ .א צו געדענקן ַאז דער אויבערשטער פירט ַאלעס,
ּפראבלעמען
ָ וואלט
וויאזוי ער ָ
ַ זאכן גייען אים נישט ווען ַ יעדער איד גלייבט ַאז השי"ת איז 'מפרק הרים
לעמאלַ ,אז
ָ נאטור איז ַאדער מענטשליכער ַ געוואלט ,געדענקט ער ַאז דער אויבערשטער ָ ומשבר סלעים'ָ .אבער בשעת עס שּפילן זיך ָאּפ
האטאויב עּפעס גייט אים נישט ַאזויווי ער ווילָ , דאס געפירט מיט ַא השגחה ּפרטית מדוקדקת האט ָ
ָ סאך דעמאלט איז ַא ַ
ָ קלייניגקייטן ביים מענטש,
וואסער גלייך ַאן אינסטינקט צו טון ַא שריט ָ און ַאז דער אויבערשטער רעדט יעצט צו אים; שווערער צו גלייבן ַאז ַאלעס איז בהשגחה ּפרטית,
גליון הבינני || 1
ּפראבלעם .צום ביישּפיל ,אויבָ זאל לעזן דעם ָ
מ'וויל ַארויסגיין פון ַא שטובָ ,אבער אינמיטן
ער נעמט דעם 'אני מאמין' ,און וואס שטייט
דעם צימער שטייט ַא גרויסער טיש ָ
אין וועג ,געבט מען ַא רוק ַאוועק דעם טיש כדי
ער טייטשט דערמיט ָאּפ עּפעס צו קענען ַאריבערגיין .אויב איז עס ַא צווייטער
וואס שטערט אים דורכצוגיין וועט מען מענטש ָ
האטוואס דער אויבערשטער ָ ָ דא
"אנטשולדיגט ,איך וויל ָיענעם אויפמערקןַ :
געטון צו אים היינט מיר זענען צוגעוואוינט ַאוועקצונעמען
דורכגיין"...
ָאדער נעכטן, וואס שטייען אונז אין וועג .מענטשן
בולדאזער,
ָ
ּפראבלעמען ָ
קענען זיך אויסדרוקן" :יענער איז ַא
ָ
ּפאסירט? ָאה ,דער אויבערשטער ָ
האט דאס ַ האט ָ
ָ מאל רופט ער זיי מיט ַאנדערע נעמען ,און און ַא ָ גארנישט זאל אים שטיין אין וועג .אפילו לאזט ָער ָ
געפירט ַאזוי! סארט בליק ּפרובירט ער ַאוועקצונעמען מיט דעם ָ לעמאל
ָ קראטיע זעט ער ַא ביורא ַ
ָ דא
ווען ס'איז ָ
ּפראבלעמען פונעם וועג כדי צו קענען דורכגיין, ָ דעם ציל וואו ער וויל ָאנקומען און ער שמייסט...
ווען ַא מענטש איז זיך מתבונן אין דעם,
דא
זאך איז ָ ווייל ער קוקט עס אן כאילו ,די ַ לאזט נישט קיין שום פארט ווייטער ,און ער ָער ָ
נישט לשם סגולה ,נאר מיט ַאן אמת ,קען ער
האב דעם כח ָאנגעקומען בדרך מקרה ,און איך ָ ּפהאלטן"...
זאל אים ָא ַזאך ַָ
דאנקן אויף דעם שוועריגקייט, אפילו ָאנהויבן ַ
מאכן דעם חשבון :אויב דער ווייל ער וועט זיך ַ צו טוישן דעם מקרה .אויב איך וועל טון ַאזוי און כאּפן
דאס זעלבע איז ווען מען ּפרובירט צו ַ ָ
געמאכט ,איז עס זיכערַ האט עס אויבערשטער ָ ּפראבלעם ,ווייל ּפונקט
ַאזוי ,וועט מען לעזן דעם ָ מאלָ ,אבערטעלעפאן עטליכע ָ
ָ איינעם אויפ'ן
גוט! און אויב ס'איז גוט בין איך מחויב אים צו האב איך דעם כח ווי ס'איז געקומען פון זיך ַאלייןָ , האלט נישט ביים אויפהייבן ,וועט מען אים יענער ַ
דאנקן ,אפילו אויב ס'קוקט מיר אויס ווי נישט קיין
ַ פאראויס.
עס ַאוועקצושטוּפן און זיך רוקן ָ טעלעפאן" ...מסתמא קען ער
ָ רופן פון ַא צווייטן
זאךָ ,אבער 'חייב אדם לברך על הרעה כשם גוטע ַ מיין נומער און דעריבער הייבט ער מיר נישט
דערהערן ַאז ַאלעס איז פון השי"ת
שמברך על הטובה'. מאכן ַאז
אויף ...כ'וועל שוין טרעפן דעם וועג צו ַ
ָאבער ווען ַא מענטש לעבט מיט אמונה אין יא אויפהייבן".זאל ָ ער ָ
הארץ
לאזן די אמונה ַאריינגיין אין ַ
ָ ּפאסירט און האט ַוואס ָהשגחה ּפרטיתַ ,אז ַאלעס ָ
וואס
"יאָ ,אבער ָאויב וועט אים איינער פרעגןָ : ּפאסירט ,קומט נאר פון האט נישט ַ וואס ָ ַאלעס ָ ּפאסירן 'צופעליג'
זאכן ַ
דער בליק כאילו ַ
גייסטו טון למעשה?" – איז דער ענטפער פון ַאן געוואלדיגע השגחה ,ווייסט ער ַ השי"ת מיט ַא ָאט די טבע איז למעשה געבויעט אויף אמונה
ערליכער איד" :איך ווייס נישט ,מ'וועט זען". דא קיין
דאך נישט ָ קלאר ַאז ביים אויבערשטן איז ָ ָ אין 'מקרה' .דער מענטש שּפירט ַאז די סיבה
"וואס הייסט
פארהאלטןָ :
ַ צומאל וועט אים יענערָ מאכן ַאז
ּפהאלט! דער אויבערשטער קען ַ שום ָא ַ רוואס עּפעס שטייט מיר אין וועג איז ,ווייל פא ָ ַ
מ'דארף
ַ דאך שּפעט און
דו וועסט זען? ס'איז ָ טעלעפאן;
ָ יענער זאל בטעות אויפהייבן דעם ּפאסירט און דעריבער קען ס'האט צופעליג ַאזוי ַ
ָ
זאך .דו מיינסט ַאז די וועלט ַארבעטמסדר זיין די ַ זאל מיר נישט שטיין מאכן ַאז קיינער ָ
השי"ת קען ַ פארט אויפ'ן דאס ַאליין טוישן .למשל ,איינער ָער ָ
מ'דארף טון ,ס'איז סתם אן עצלות".
ַ ַאזוי? זאל איך שטיין מאכן ַאז ּפונקט ָאין וועג; ער קען ַ האבןפארנט פון אים ָ ראוד און צוויי דרייווערס ָ ָ
דאס איז נישט קייןדער אמת איז ָאבערַ ,אז ָ ּפלאץ און אין די ריכטיגע מינוטַ ,אז
אויפ'ן ריכטיגן ַ ראּפגעדרייט דעם פענסטער און זיי שמועסן ווי ַא ָ
דאס הייסט ישוב הדעת! דער איד ָ
לאזט עצלותָ , ּפראבלעמעןָ אין איין סעקונדע זאלן ַאלע מיינע גוטע חברים ...דער דרייווער פון הונטן הייבט אן
איינגעבאקן ביי
ַ ַאז די ידיעה פון אמונה זאל ווערן מסודר ווערן. געטראפן
ָ האבן נישט
גאנצן כח" :זיי ָפייפן מיט'ן ַ
האט עס געטון" .אויב אים" :דער אויבערשטער ָ באאיינפלוסן דעםשטארק ַ
ַ ָאט די אמונה דארף ּפלאץ וואו צו שמועסן?! אויב דו ַ קיין בעסערע
מ'טראכט בלויז פאר ַא סעקונדע דערפון ,און ַ מענטשַ ,אז ווען עּפעס גייט נישט ּפונקט ווי ער דארף יעדער ליידן?"...
געטראפן ַא חבר ַ
ָ האסט
רעאגירן,
וויאזוי צו ַ
פארנומען ַ גלייך איז מען שוין ַ זאל ער זיך ָאּפשטעלן מיט ַאביסל
געוואלטָ ,
ָ האט
ָ דא
האט ַא בליק כאילו ס'איז ָדער מענטש ָ
איינגעזאּפט אינעם הארץ ,און
ַ ווערט עס נישט פאר ער גייט טון סיי וועלכענאך ַישוב הדעת ָ - ַא מקרה אויף דער וועלט .דהיינו ַאז אין דער
מ'קען עס נישט באמת דערהערן. פעולה פון השתדלות -און זיך ּפשוט מתבונן וואס שטייען
דא שלעכטע מענטשן ָ בריאה זענען ָ
רוואס
פא ָגעמאכט? און ַ
ַ דאס
האט ָ זיין :ווער ָ מאל רופט ער זיי ַאנטיסעמיטןאים אין וועג; ַא ָ
ב
הארץ ווערט מען
איינבאקן אמונה אין ַ
ַ נאכ'ן
התייצבו וראו את ישועת ה'; ָ
געהאלפן
ָ מאטישאויטא ַ
ָ
די ברכה פון אמונה זאגט דער מענטש" :די ידיעה ַאז ַאלעסווערטער ָ מ'קען נישט קונה זיין אמונה אין ַא רגע
איידער ַא איד לויפט צו טון סיי וועלכע קאּפ,
דורכגעלאפן אין ָ
ָ איז פון השי"ת איז מיר ַא איד דארף זיך געבן די צייט און די ישוב
השתדלות ,אפילו אויב ס'איז ריכטיגע השתדלות, ס'האט נישט משּפיע געווען אויף מיר ַאז
ָ ָאבער זאל ַאריינגיין טיף טיף איןהדעת ַאז די אמונה ָ
דארף מען צוערשט עוסק זיין אין דער התבוננות ַ האבן התּפעלות דערפון".
כ'זאל ָ
ָ
זאל אים איבערנעמען ,און הארץ ,עס ָ זיין מח און ַ
האט עס געפירט ַאזוי, ַאז" :דער אויבערשטער ָ אויב מ'וויל ַאז די אמונה זאל באמת נקלט זאכן
צוגאנג פון וועלכע ַ
ַ גאנצעס'זאל טוישן זיין ַ
ָ
רוואס
פא ָ און ס'איז זיכער לטובה! איך ווייס נישט ַ צומאל געבן
ָ ווערן ,געדויערט עס צייט! מ'קען זיך כאּפט התּפעלות.ער ַ
כ'דארף
ַ וואס
נאכנישט ָ ס'איז לטובה ,איך ווייס ָ האבן די געלעגנהייטפינף מינוטַ ,אז די ידיעה זאל ָ
האט ַאזוי געפירט ,איז טוןָ ,אבער אויב השי"ת ָ נאכדעםהארץ ,און הערשט ָ זיך ַאריינזעצן אין ַ זאגן" :איך
מאל ווי מענטשן ָ מ'הערט ַאזויפיל ָ
מאך איך נישט זאך ,און דעריבער ַ דאס די בעסטע ַ
ָ טראכטן וועלכע ּפעולות צו טון
קען מען ָאנהויבן ַ האט עס געטון, גלייב ַאז דער אויבערשטער ָ
געדארפט גיין
ַ וואלט איךקיין חשבונות ַאז אפשר ָ סיטואציע.
ַ לאנגט דינבא ַ
ַא ַ זא פערד" ...אין ַאנדערע
ָאבער יענער איז דאך ַא ַ
|| 2גליון הבינני
דארף איך טון
אויף ַא צווייטן וועג און אפשר ַ
+אותיות מחכימות ַאזוי און ַאזוי".
דאס איבער'חזר'ן פאר וויפיל מער ער וועט ָ
ספה"ק "תולדות יעקב יוסף" וישלח אות ט
דאווענען ַאז זיך ַאליין ,און וויפיל מער ער וועט ַ
ָא ְמר ּו ְּב ׁ ַש"סֵ :היכִ י ָדמי יְ סו ִּרין? ַה ּמוֹ ׁ ִשיט יָ דוֹ לְ ַא ְרנְ ֵקי וְ כוּ' .וְ ִה ְק ׁ ָשה (הבעש"ט)ָ ,הא ֵאין יִ ּסו ִּרין ְּבלֹא לאזט ער זיך צייט ַאז זאל עס גוט דערהערןָ , ער ָ
ָעוֹ ן (שבת נה ,א) ,וְ כִ י ָסלְ ָקא דַּ ְע ָּתְך ׁ ֶש ֶּזה נֶ ֱח ׁ ָשב לְ כַ ּ ָפ ַרת ָעווֹ ן?! וּבֵ ֵארִּ ,כי צַ דִּ יק ֶּב ֱאמוּנָ תוֹ יִ ְחיֶ ה (חבקוק ב ,ד),
מאלסאך ָ זאל קענען רוען ביי איםַ .א ַ די אמונה ָ
ִּכי ַה ַּמ ֲא ִמין ְּב ַה ׁ ְש ָ ּג ָחה ּ ְפ ָר ִטית ׁ ֶשל ה' יִ ְת ָּב ַרְך וְ יוֹ ֵד ַע בּ וֹ ִּכי ָּכל ַה ְּמא ָֹרעוֹ ת ַה ָּבאוֹ ת ַעל ָה ָא ָדם ֵהן ִמ ֶּמ ּנ ּו
יִ ְת ָּב ַרְךֵ ,הן דָּ בָ ר ָקטֹן אוֹ גָ דוֹ ל ...וְ הוּא לְ ִס ַּבת ֶח ְטאוֹ ,ו ִּמ ָ ּיד נִ ְת ָח ֵרט ו ִּמ ְת ַמ ּ ֵלא ֲח ָר ָדה ו ַּפ ַחד ה'ִ ,מ ָ ּיד מוֹ ֲחלִ ין קלאּפט ַ הארץדאס ַפארלוירןָ ,ווערט מען זייער ַ
לוֵֹ ,מ ַא ַחר ׁ ֶשהוּא ַמ ֲא ִמין וְ חוֹ זֵ ר בּ וֹ ו ְּמ ַד ֵּבק ַמ ֲח ׁ ַשבְ ּתוֹ בּ וֹ יִ ְת ָּב ַרְך .לְ כָ ְך ַ ּגם ַה ּמוֹ ׁ ִשיט יָ דוֹ לְ ַא ְרנְ ֵקי וְ כוּ'ַ ,א ַחר מ'האטָ און מ'איז אויפגערעגט ,איבערהויּפט אויב
ׁ ֶשהוּא ַמ ֲא ִמין ׁ ֶש ֶּזה לְ ִס ַּבת ֶח ְטאוֹ ו ִּמ ְת ָח ֵרט ,נֶ ֱח ׁ ָשב לְ כַ ּ ָפ ַרת ָעווֹ ן. סארט זא ָ ּפאסירן ַא ַ
נישט געגלייבט ַאז ס'גייט ַ
ס'זאל
ָ זאך .דעריבער טוט דער איד ּפעולות ַאז ַ
אגרא דפרקא אות קכ"ד דאנקט ַאריינגיין די ידיעה אין זיין מח; דער איד ַ
לֹא יַ ֲח ׁשֹב ָה ָא ָדם ַעל ׁשוּם דָּ בָ ר ׁ ֶשהוּא ְּב ִמ ְק ֶרה ,וְ ֵאיזֶ ה ִס ָּבה ָ ּג ַרםַ ,רק ַה ּכֹל ְּב ַה ׁ ְש ָ ּג ַחת ַה ּׁ ַש"י ,ו ִּמי קאּפיטלעך תהלים ,ער זאגט ַדעם אויבערשטן ,ער ָ
אוֹמר [ויקרא כ"ו] וְ ִאם ֵּתלְ כ ּו ִע ִּמי קר"י וְ ָהלַ כְ ִּתי וְ כוּ' .וְ ִק ַּבלְ ִּתי, ׁ ֶש ּנוֹ ֵתן דַּ ְע ּתוֹ ַעל ַה ִּמ ְק ִרים ָעלָ יו ַה ָּכתוּב ֵ שּפראך
ַ חזר'ט 'אני מאמין' .ער וויל נישט נוצן די
ֹאמר ַה ּ ָפסוּק (תהלים כה ,יח)"ְ :ר ֵאה ָענְ יִ י וַ ֲע ָמלִ י וְ ָ ׂשא לְ כָ ל ְּב ֵעת ׁ ֶש ִ ּיזְ דַּ ֵּמן לָ ָא ָדם ֵאיזֶ ה ִעגּ וּם וְ צַ ַער יִ זְ ּכֹר וְ י ַ האט עס "יא ,כ'ווייס ַאז דער אויבערשטער ָ פוןָ :
אותי"ִּ ,בכְ ֵדי ׁ ֶש ָ ּישִׂ ים ֶאל לִ בּ וֹ ׁ ֶשהוּא ְּב ַה ׁ ְש ָ ּג ַחת ַהבּ וֹ ֵראִּ ...כי ַּכ ָּמה וְ כַ ָּמה ֲעוֹנוֹ ת יֵ ׁש לוֹ לָ ָא ָדם ׁ ֶש ֵאינָ ם ַח ּ ֹט ָ
געטוןָ ,אבער "...ער וויל נישט דעם ָ'אבער'!
ִמ ְת ַּכ ּ ְפ ִרין ע"י ְּת ׁשוּבָ ה ויוה"כַ ,רק ְּת ׁשוּבָ ה ויוה"כ ּתוֹ לִ ין וְ יִ ּסו ִּרין ִמ ְּמ ָר ִקין ,והשי"ת ׁשוֹ לֵ ַח לוֹ יְ סו ִּרין ַק ִּלין
ְּכ ֵדי לְ כַ ּ ֵפר ֲעוֹ נ ָֹתיו ,וז"ש רז"ל [ערכין טז ע"ב] ֵהיכִ י ָד ֵמי יְ סו ִּרין ֲא ִפלּ ּו הוֹ ׁ ִשיט יָ דוֹ לַ ִּכיס לִ ּטוֹ ל ׁ ָשלֹ ׁש וְ ָעל ּו דאס טון ,וועט רוען אויף ווען ַא איד וועט ָ
ְּביָ דוֹ ׁ ְש ַּתיִ ם וְ כוּ' ,וְ הוּא דַּ וְ ָקא ְּכ ׁ ֶש ֵּמשִׂ ים ֶאל לִ בּ וֹ ׁ ֶש ָּכל ְּתנוּעוֹ ָתיו ְּב ֵח ֶפץ ַהבּ וֹ ֵראָ .הבֵ ן ַהדָּ בָ ר. זא ברכה! ווי דער זא ליכטיגקייט און ַא ַ אים ַא ַ
זאגט' :בכל מקום אשר אזכיר את שמי אבוא ּפסוק ָ
אליך וברכתיך' – ס'וועט חל זיין ַא ברכה אויף
דערמאנט זיך פונעם אויבערשטן איז מען אים ַ רוואס איז
פא ָ געגאנגעןַ .
ַ צו טון ,און ס'איז נישט
מאל ברענגען ַאזסאך ָדאס ַאליין וועט ַא ַ
אים ,און ָ
"אה ,זעט אויס ַאז
גלייך מוחל .די עצם מחשבהָ : האטגעגאנגען? דער אויבערשטער ָ ַ עס נישט
ּפראבלעם
געווארן" ,ברענגט ַאז די ָ
ָ כ'בין נתרחק ּפהאלט ,ער קען דיר דאך נישט קיין טעכנישע ָא ַ ָ דארפן טון זיך ַארויסצוזעןגארנישט ַ זאל מער ָ ער ָ
זאל זיך ענדיגן.
ָ העלפן אין איין מינוט! אלא מאי ,מוז זיין ַאז ס'איז פון זיין מצב.
דערמאנען פון השי"ת
ַ מ'דארף בלויז זיך
ַ ס'דארף זיין אן
ַ רוואס
פא ָדא ַא חשבון פון אויבן ַָ ּפראבלעמען
דורך אמונה ווערן די ָ
רוואס
פא ָ נישטא קיין שום סיבה ַ ָ עיכוב .ס'איז געלעזט
צומאל ווען ַא מענטש איז 'רואה שיסורים באיםָ ס'האט נישט מצליח געווען ביז יעצט ,די איינציגע ָ מענטשן לויפן און טוען ,מ'דרייט איבער
טראכטן וועלכע ַ פארנומען צו
עליו' ווערט ער ַ וויבאלד דער אויבערשטער רעדט ַ נארסיבה איז ָ דארף דאך טון ַא וועלט ,און ַאלעס ווייל "מען ַ
האט געטוןָ .אבער דער אמת איזַ ,אז עבירה ער ָ זאלסטזאגט" :איך וויל ַאז דו ָצו דיר יעצט ,ער ָ מאל איז דער מציאות השתדלות"ָ ...אבער ַאזויפיל ָ
אפילו אויב דו ווייסט נישט יעצט אויף דער מינוט געדענקן פון מיר" .און ווען דער איד געדענקט געלאזט די ידיעה ַאריינגיין אין
ָ מ'וואלט
ָ ַאז אויב
ּפונקטליך וועלכע עבירה ס'איז געווען ,איז גענוג דעם רבוש"ע ,וועט ער דיר העלפן און ַאלעס וועט זאך
הארץ ַאז דער אויבערשטער טוט יעדע ַ ַ
קלאר ביי זיך" :זעט אויס ַאז כ'בין אויב מ'ווייסט ָ ווערן מסודר.
געווארן פונעם אויבערשטן .אויב איך ָ נתרחק גארנישט וואלט מען שוין ָ דעמאלט ָ
ָ לטובה,
כ'האב
ָ האב נישט די סייעתא דשמיא ,מוז זיין ַאז
ָ נאנטער
דער תכלית איז דיר צו ברענגען ָ וואלט
ּפראבלעם ָ פאר'ן ָגעדארפט טון .די לעזונג ַ ַ
זיך דערווייטערט פון השי"ת .אויב ַאזוי ,וועל איך דער ספה"ק תולדות יעקב יוסף (וישלח אות ט)
וואס
מאטיש ָאנגעקומען ,אויף ַאן אופן ָ אויטא ַ
ָ
דא מיט דערמאנען ַאז דער אויבערשטער איז ָ
ַ זיך לעמאל
ָ ברענגט פונעם בעש"ט הק' ַאז ַא איד זאל ַא מ'האט זיך נישט געקענט פארשטעלן .יעדער קען ָ
מיר און ער טוט ַאלעס מיט ַא השגחה ּפרטית". האט אים גלייבן ַאז אפילו די קלענסטע יסורים ָ נאכקוקן ביי זיין אייגענעם לעבן .מ'זעט יעדן דאס ָ ָ
דער אויבערשטער געברענגט ,ווייל דער מענטש זאכן. סארט ַ
ס'ּפאסירן ַאזעלכע ַָ טאג ווי ָ
ַאזוי ברענגט אויך דער הייליגער בני יששכר
אין ספה"ק אגרא דפרקא (סימן קכ"ד) ַאז ווען ַא איד מאל געהאט ַא ריחוק פונעם אויבערשטןַ .א ָ ַ האט
ָ דארפסט עּפעס טון ,נאר דו מיינסט ַאז דו ַ
זאגן 'ראה
זאל ער ָ גייט דורך אפילו קליינע יסורים ָ מאל דאס געווען ַא ריחוק צוליב ַא חטא ,און ַא ָ
איז ָ 'וואס' ס'איז די ריכטיגע דו האסט בלויז ַא ספק ָ
זאך ַאליין
עניי ועמלי ושא לכל חטאתי' .די עצם ַ פארגעסן האט יעצט ַ איז דער ריחוק ווייל ער ָ טאקע טון מ'דארף ַ
ַ זאך צו טון .מעגליך ַאז ַ
ַאז מ'איז מקבל די יסורים באהבה און מ'גלייבט ּפאסירט די האבן ַפונעם אויבערשטן ,און צוליב ָ רוואס לויפסטו ַאזוי?
פא ָ עּפעס השתדלותָ ,אבער ַ
דאס געפירט ווייל האט ָ ַאז דער אויבערשטער ָ וואס ער גייט דורך.
קליינע יסורים ָ שטארק אינעווייניג בייַ קאכט עס ַאזוי
רוואס ָ
פא ַָ
דאס ַאליין מעקט זאך פאר מירָ , ס'איז די בעסטע ַ דארט בפירוש דוקא וועגן דער תולדות רעדט ָ וואס דו דיר ַאז דו מוזט ָאנקומען צו דעם ציל ָ
עס אויס און ס'איז מכפר אויף די עבירות ,און האט זיך
רוואס עּפעס ָ
פא ָ קלייניגקייטן .די סיבה ַ ווארטן!לאז עס ַאביסל ַ האסט מחליט געוועןָ .
דארף דער מענטש שוין נישט ָאנקומען דעמאלט ַ
ָ רהאקט און ס'גייט נישט ווי דו האסט זיך פא ַ ַ אויב דו וועסט זיך מתבונן זיין מיט ישוב הדעת ַאז
האבן
צו גרעסערע יסורים ,ווייל די קליינע יסורים ָ לעמאל נאר ווייל דו האסט
ָ פארגעשטעלט ,איז ַא ָ שאנסגאר ַא גרויסע ַ דא ָ
ַאלעס איז פון השי"ת ,איז ָ
דערמאנט פונעם אויבערשטן.ַ אים גלייך פארגעסן און זיך דערווייטערט פון השי"ת .און ַ דארפן טון! גארנישט ַַאז דו גייסט ָ
האט חרטה און ער וואס דער מענטש ָ ברגע ָ דאך ַאז דו האסט שוין ּפרובירט עּפעס
זעסט ָ
ג
ּפראבלעמען געלעזט
עצת ה' היא תקום; דורך אמונה ווערן די ָ
גארנישט טון דערצו"ָ ,אבער עס לוינט זיך! דורך
ָ לאזן די מחשבה פון סאך גרינגער צו ָ ס'איז ַא ַ גארנישט...
אויסגענוצט ענערגיע פאר ָ
סאך
דעם ישוב הדעת קען מען זיך איינשּפארן ַא ַ אמונה ַאדורכלויפן ָאן קיין התבוננות ,און ס'איז ָאט די עבודה ,זיך צו געבן ישוב הדעת ַאז
עגמת נפש ,ווייל אויב מ'ערלויבט זיך צו לעבן "אזוי וויל
בארואיגןַ :גארנישט ַאזוי לייכט זיך צו ַ ָ זאל זיך קענען ַאריינזעצן
די ידיעה פון אמונה ָ
דעמאלט קומט די
ָ מיט דער ידיעה פון אמונה, מ'דארף
ַ דער אויבערשטער און ס'קען זיין ַאז זאך!הארץ ,איז בכלל נישט קיין לייכטע ַאין ַ
גליון הבינני || 3
מאטיש ַאריין .ס'איז זייער מעגליך ַאז אויטא ַ
ָ ברכה
זאך וועטדארפן טון און די ַגארנישט ַ מ'וועט שוין ָ
לאזט דינאר חל ווען דו ָ
די ברכה איז ָ ווערן מסודר פון זיך ַאליין.
מחשבה פון אמונה טיף ַאריינגיין.
מאל זעט מען ַאז ַא מענטש איז זיכער וויפיל ָ
צאלן ,ווייל
בא ָקיינמאל נישט ַָ ַאז יענער גייט אים
געזאגט עּפעס אן אויסדרוק", ָ האט מיר
"יענער ָ
דראסטישע שריט, ַ מ'האט גלייך ָאנגעהויבן טון
ָ ערפאלג .הערשטָ און צו יענעםָ ,אבער ָאן קיין סארט מענטש", זא ָ ָאדער "ווייל יענער איז ַא ַ
האט מען נישט מצליח געווען צו און צוליב דעם ָ כאּפט ער
ווען ער קומט ָאן צום צענטן מענטשַ , דאטום דורכגעגאנגען ַא ַ
ַ ָאדער ווייל ס'איז שוין
באקומען מ'האט נישט ַָ זאך ,ווייל
טון די ריכטיגע ַ געטראכט פון אים
ַ האב איך נישטרוואס ָ
"פא ָ
זיךַ : צאלט ,און מ'הייבט ָאן זיך בא ָ האט נישט ַוואס ער ָ ָ
דא רוען .דידי סייעתא דשמיא ַאז די ברכה זאל ָ פריער? ער איז דאך ממש דער ַ
ּפאסיגער ַאדרעס. בארעדט יענעם מיט לשון הרע'ס, צו בייזערן ,מען ַ
לאזט די מחשבה פון נאר חל ווען דו ָ ברכה איז ָ האב איך אים נישט גלייך געפרעגט?". רוואס ָ
פא ַָ דאך נישט קיין ברירה ,ס'איז האב ָ ווייל "איך ָ
געלאזט
ָ וואלסט זיךאמונה טיף ַאריינגיין .אויב דו ָ צאלט געלט בא ָ האט מען שוין אפילו ַ צומאל ָָ לתועלת"ָ ...אבער דערווייל גייט דורך בלויז ַא
ווערן איבערגענומען מיט ַא רואיגקייט ַאז ַאלעס געוואנדן
ָ מ'האט זיך
ָ פאר די מענטשן צו וועמען זאך.
גאנצע ַ צאלט די ַ בא ָ טאג שּפעטער און יענער ַ ָ
געדארפט
ַ וואלסטו נישט דעמאלט ָ
ָ איז פון השי"ת, פריער ,און יעצט ווערט מען געוואויר ַאז ס'איז מ'האט סתם אויסגענוצט ענערגיע ,מיט ביטול ָ
וואלסט גלייךַאזויפיל גיין ַארום און ַארום ,נאר דו ָ טראכט צו זיך:ַ שאד די געלט ...מען געווען ַא ָ מ'וואלט
ָ זמן ,מיט ַאזויפיל עבירות .אפילו אויב
זאך צו טון.
וואס ס'איז די ריכטיגע ַ געוואוסט ָ "זאל זיין ַא כּפרה ,ב"ה ַאז למעשה בין איך ָ געווארן מסודר
ָ וואלט עס סייווי גארנישט געטון ָ ָ
אין דער ריכטיגער צייט!
ּפלאץ...
מ'דארף נישט ַאלעס וויסן אויפ'ן ַ
ַ נאר:
געווארן"ָ .אבער די שאלה איז ָ ָ געהאלפן
ָ
"זאג מיר ,דו ווילסט ווען מ'פרעגט איינעםָ : טאקע ביזטו נישט גלייך ָאנגעקומען רוואס ַפא ָ ַ באקומט מען דעם ריכטיגן
דורך אמונה ַ
נאר וויסן.יא ָאדער ניין? איך וויל ָ דעם שידוך? ָ צום ריכטיגן מענטש? דער אויבערשטער ָ
וואלט וועג
אויב דו ווילסט עס נישט איז אויך בסדר ,כ'וועל זאלסט יענעם ָאנטרעפן מאכן ַאז דו ָ
דאך געקענט ַ דארפן יא ַ
און אפילו אויב דער מענטש וועט ָ
גיין צו ַא צווייטן ".וועט דער מענטש געווענליך געדארפט מוטשען ַ האסטו זיךרוואס ָ
פא ָ לכתחלה? ַ עּפעס טון ַא פעולה פון השתדלותָ ,אבער אויב
נאכנישט קיין תשובה ,איך ענטפערן" :איך ווייס ָ מיט צען מענטשן אויפ'ן וועג? לאזן ַאז די ידיעה זאל ַאריינגיין טיף אין ער וועט ָ
יא ָאדער זאגן ָ
נאכנישט ָ טראכטן ,איך וויל ָ
ַ וועל ס'האט נישט געמוזט זיין ַאזוי! נאר דו ביזט ָ דעמאלט
ָ זיין מח ביז ס'וועט משּפיע זיין אויף אים,
געהאט די ישוב הדעת ַ נאכנישטכ'האב ָ
ָ ניין ,ווייל האבן ַא לעזונג יעצט דארף ָ צעקאכט" :איך ַ
ָ געווען 'וואס' ס'איז
באקומען ַא ברכה צו וויסן ָ וועט ער ַ
דאס
מאך די ריכטיגע החלטהָ ". צו שּפירן אויב איך ַ ס'קאסט
ָ אויף דער מינוט ,נישט קיין חילוק וויפיל זאך צו טון.
די ריכטיגע ַ
טאג אין יעדןוואס מ'קען הערן יעדן ָ איז ַא שמועס ָ צאלן" ...דער מענטש איז ַאזוי בא ָוועל איך ַ דארף מען עּפעס טוןָ ,אבער מאל ַ סאך ַָא ַ
בית המדרש ערגעץ וואו צווישן די מנינים... פארן ווייטצערודערט ַאז ער איז אפילו מסכים צו ָ האבן ַאזויפיל סייעתא דשמיא צו מ'דארף דאך ַָ
זאך איז ביי יעדן ענין .דער מענטש די זעלבע ַ ּפראבלעם:אין די מרחקים ,כדי צו ערלעדיגן דעם ָ מ'זאל טון .נאר דער אויבערשטער, ָ 'וואס'
וויסן ָ
טאקע געדויערן צוויי -דריי טעג ,ס'וועט "ס'וועט ַ דער 'חונן הדעת' ,קען געבן דעם ריכטיגן דעת
דארף מחליט זיין ַאז ער טוט נישט קיין שום שריט,
ס'זאל
ָ דאלער ,אבי מיר קאסטן עטליכע טויזנט ָ מ'זאל טון ,און דורך אמונה איז מען
וואס ָצו וויסן ָ
קלאר ביי זיך ַאזוואס ער איז זייער ָ נאכדעם ָ נאר ָ
ווערן מסודר"... טאקע ַאריין
זוכה ַאז דער אויבערשטער שיינט ַ
האט שוין די ריכטיגע ישוב הדעת" .איך קען ער ָ
געהאלפן ווערן.
ָ און געבט דעם ריכטיגן מהלך צו
וואס איךדיר נישט ענטפערן ,איך ווייס נישט ָ סארט פעולהזא ָטאקע טון ַא ַ דארף מען ַמאל ַ ַא ָ
האבן ישוב הדעת .ווען דארף קודם ָ גיי טון ,איך ַ כדי צו ברענגען ַא לעזונגָ .אבער געווענליך קומט ּפגעהאלטן די
ַ האט ָא
ווילדע השתדלות ָ
כ'וועל שּפירן ַאז די ידיעה פון אמונה און השגחה מ'האט זיך נישט ערלויבט ּפשוט צו ָ דאס ווייל ָ ישועה
דעמאלט וועל
ָ איינגעבאקן ביי מיר,
ַ ּפרטית איז גוט דערמאנען ַאז דער
ַ זיצן מיט ישוב הדעת און זיך מאכט זיך ַאז ַא מענטש איז ָאנגעוויזן
ָאפט ַ
דעמאלט
ָ וואס צו טון ,ווייל
איך קענען מחליט זיין ָ געווארט
ַ מ'האט נישט
ָ אויבערשטער פירט ַאלעס! זאל אים טון ַא געוויסע טובה ,ער ַאז איינער ָ
באקומען ַא סייעתא דשמיא". וועל איך זיכער ַ הארץ ,נאראיינגעבאקן אין ַ
ַ ס'זאל ווערן
ָ ַאז זוכט ווער ס'קען אים העלפן ,ער גייט צו דעם
וכרות עמו הברית;
זיך מחבר זיין צו דער ּפנימיות פון ברית מילה
יום ראשון ,פרשת לך לך ,ד' מרחשון תשפ"ו
+ברית +מילה
חלק א'
א
באקענען מיט דער הייליגער מצוה פון מילה
לאמיר זיך ַ
ואתה את בריתי תשמור; ָ
מצוות מילה איז זייער ַא טיפע מצוה ,ס'איז פאר אברהם אבינו געווארן ַ
ָ וואס איז געגעבן
ָ ַא כריתת ברית מיט'ן
ַא כריתת ברית מיט'ן רבוש"ע ,וְ ָהיָ ה לְ אֹות ְב ִּרית און זיינע קינדער ,און ס'איז די ערשטע מצוה רבוש"ע
זאגן (נדרים לב ,א) ַאז די מצוה יכם .חז"ל ָ ּובינֵ ֶ
ֵבּינִ י ֵ וואס דערמיט הייבט אין ַא מענטש'נס לעבןָ , זאגט אונז די תורה די מצוות
אין ּפרשת לך לך ָ
איז 'שקולה כנגד כל המצוות' ,און אידן ָ
האבן דארטזיך אן די עבודת ה' פון ַא איד ,און פון ָ וואס איז בעצם
עשה דאורייתא פון ברית מילהָ ,
לעמאל מקיים געווען מיט ַא שמחה, ָ טאקע ַא דאס ַ ָ שטאּפל צו ווערן נענטער
ַ נאך
שטאּפל ָ
ַ גייט מען נאך די מצוה
די צווייטע מצוה אין דער תורהָ ,
במסירת נפש ממש. צום אויבערשטן. פון פריה ורביה .ברית מילה איז די ערשטע מצוה
|| 4גליון הבינני
מחבר מיט מצוות מלה ,איז ווייל די הרגשים האטשאד אויב ַא מענטש ָ ס'איז ַא גרויסער ָ
צוגאנג צו ַא מצוה איזַ און די התלהבות'דיגע קיינמאל נישט געלערנט וועגן די מצוה .דער ָ
וואס מ'ווערטמ'באקומט דורכדעם ָ ַ וואס
אויפגעהאדעוועט דערמיט פון יונגווייז אןַ .א
ָ
עּפעס ָ
אפילו אויב דיין לעמאלַ ,אז ווען מ'לערנט און מ'גייט
ָ כלל איז ַא
ַאריין אין דעם ענין פון ַא מצוה ,איז דער נפש זיך
נאכט אוןטאטע'ס סדר ַ מענטש געדענקט זיין ַ האטטאטע ָ ַ מתחבר דערצו .בשעת מ'איז עוסק אין ַא מצוה
געמאכטַ יאָ
איינגעבאקן
ַ באגלייט אים ,ס'איז ביי אים דאס ַ
ָ דאס משּפיע אויף די הרגשים ,אויפ'ן מח, איז ָ
מ'דארף צוגיין צו ַא חנוכה ליכט
ַ וויאזוי
געווארן ַ
ָ אויף די נשמה און אויף די ּפנימיותַ ,אלעס איז
ווארעמקייטאיינגעזאּפט ַ
ַ האט
צינדן ,א.א.וו .ער ָ
צו דער מצוה פון זיינע עלטערן און ַאזוי טוט ער ַא ברית פאר דעמאלט
ָ זיך מתחבר צו דער מצוה און מ'קען
שטארקערע תועלת פון ַ סאך ַא
ַארויסנעמען ַא ַ
סאך זענען זיך אויך משלים ווען
דאס
דאס ווייטערַ .א ַ
מ'לערנט אין ישיבה ביי זייערע רבי'ס ,און ָ
ָ
דיין יונגערן דער מצוה .דורך דעם חיבור שיינט די מצוה
געוואלדיגע לעכטיגקייט.ַ ַאריין ַא
איז מען ווייטער ממשיך.
ברידער ,ווי מ'טראכט ווייניג פון מצות
ַ רוואס
פא ַָ
מילה
ַאלט ביזטו
ָאבער ווען ס'קומט צו דער מצוה פון ברית
דאס צוגעהאט פון וועמען ָ
ַ האט מען נישטמילה ָ אודאי איז עס אויך ַאזוי ביי דער מצוה פון ברית
טאטע לערנען ָאדער קונה זיין .אפילו אויב דיין ַ
געמאכט ַא ברית פאר דיין יונגערן ַ יא
האט ָ ָ געווען פאר'ן מענטש ַא וואס קען זיכער ברענגען ַ מילהָ ,
מורא'דיגע תועלת אין יעדן תחום פון זיין לעבן.
דעמאלט? וויפיל
וויאזוי
ָ
קאּפ צו זען ַ
ברידער ,ווי ַאלט ביזטו געווען
רשטאנען צוצולייגן ָ
ַ פא
האסטו ַ ָ דעמאלט?ָ וואס איז שוין
דא פון ַא איד ָ
פארשידענע סיבות איז ער
און מ'רעדט דאך ָ
גע'מל'טָ ,אבער צוליב ַ
גאנץ מעגליך טאטע איז מקיים די מצוה? און ַ דיין ַ מאלנישט מחובר צו זיין אייגענע מצוה .ס'קען ַא ָ
דאספארדרייטָ . לויפט און מ'קומט און מ'איז ַאזוי ַ
פארנומען און טאטע איז ַאליין געווען ַ
ַאז דיין ַ האט וואס דער מענטש ָ גאנץ לעבן ָ דורכגיין ַא ַ
וואס איז ַאזוי ברייטַ ,אזוי הייליג
איז דאך ַא סוגיא ָ
טרוד בשעת מעשה. געטראכט וועגן די נושא ,אוןַ קיינמאל נישט
ָ נאך
ָ
מ'דארף זיך קובע זיין ַא רואיגע זמןַ און ַאזוי טיף.
כלּפי מצוות מילה זענען מיר ממש בעלי מ'זאל עס קענען מיטנעמען אויפ'ן ָ דערצוַ ,אז טראכטן ,ווייסט
ַ יא
צומאל אפילו אויב ער וויל ָָ
תשובה... גאנצן לעבן. ַ וואס זיך צו מתבונן זיין.
ער נישט ָ
מ'זאל
ָ טאקע זייער כדאי ַאז דעריבער איז ַ מאכט ַא ברית, נאך ַא נקודה :ווען ַא מענטש ַ ָ די סיבה דערצו איז קודם כל טעכניש:
יא משים לב זיין צו לערנען דערוועגן .מ'רעדט ָ איז בדרך כלל זיין עיקר התרגשות פון דער עצם מ'האט אים גע'מל'ט ווען ער איז געווען ָ ווייל
גארנישט ווייניגער ווי וואס איז ָ
דא פון ַא מצוה ָ
ָ געהאט ַא קינד .ווען מען
ַ האט ב"ה שמחה ַאז ער ָ טאג ַאלט .און אויך ווען ַא קליין קינד פון ַאכט ָ
דא צוויי מצוות נאכט .עס זענען בלויז ָ ַא סדר ַ כנאכט -אויפ'ן
ווא ַ
וואונטשט אים מזל טוב ביי דער ַ השי"ת העלפט און דער מענטש איז זוכה ַאליין
האבן דעם איסור כרת – 'ּפסח' מיט וואס ָעשה'ס ָ דאנקט ער דעם אויבערשטן ַאז ער פאל ַ - בעסטן ַ ַאריינצוברענגען זיין קינד בבריתו של אברהם
דאס מיינט ַאז ס'איז ממש פון די יסודי 'מילה'! ָ דארט קוקט ער דא ָ
געהאט ַא יונגל .אפשר ָ ַ האטָ פאר'ן
פארנומען אין די טעג ַ אבינו ,איז מען ַאזוי ַ
היהדות! ס'איז דער יסוד פון זיין ַא איד כּפשוטו. כנאכט,ווא ַ
זאגן דעם זוהר ביים ַ ַאריין ,בשעת'ן ָ נאכט ,מעןטאג און קיין ַמ'האט נישט קיין ָ
ָ ברית,
מאל איז דער מענטש ממש ווי סאך ָ
ָאבער ַא ַ דא עּפעס ַא ּפירוש אונטן ,ווייל ער אויב ס'איז ָ פארדרייט .אוןלויפט און מ'קומט און מ'איז ַאזוי ַ
האט נישט קיין שום השגה ַא בעל תשובה .ער ָ זאגט.וואס ער ָ
כאטש צוויי שורות ָ פארשטיין ָ וויל ַ גאנצע מצוה פליעט ַאריבער .אפילו אויב די ַ
האט געזען ַא 'טלית' ,ער אין דער מצוה .ער ָ ָאבער יעצט רעדט מען וועגן דער סוגיא פון ברית האט מען האלבע ווארטָ , יא עּפעס ַא ַמ'הערט ָ
פארשידענע האט געזען 'חייקע' ,ער ווייסט פון ַ ָ מילה – דיין אייגענע ברית מילה ,און אויך די נישט די ישוב הדעת צו לערנען ריכטיג די סוגיא.
זאכן זענען ַאזוי'כיבודים'ָ ,אבער די ַאלע ַ וואס דו ביזט זוכה צו מקיים זיין ברית מילה ָ פאר'ן ברית קען מען נישט לערנען אין די טעג ַ
באצוג צו דיין אייגענע מצוה, חיצוניות'דיג אין ַ פאר דיין קינד .למעשה גיבט מען זיך נישט ָאּפ ַ זאכן .מ'וועט געווענליך נישט הערן פוןקיין נייע ַ
זאך ַאז דו ביזט
מ'דארף דאך דערהערן די עצם ַ ַ ס'דארף צו זיין.
ַ דערמיט ווי האט דורכגעלערנט ַא קליינע ַא מענטש ַאז ער ָ
טאקע מ'זאל ַ
גע'מל'ט! און די עצה דערצו איזַ ,אז ָ דאס קינד איז
מסכת'לע אין די ַאכט טעג פון ווען ָ
באקומען קיין חינוך
מ'האט נישט ַ
ָ
מ'דארף גיין פון אונטן
ַ זיין ַאזויווי בעל תשובה, דערויף געבוירן ביז'ן ברית ...ס'גייט נישט ַאזוי .אפשר
דאס צו לערנען צוביסלעך ,און ּפרובירן ַארויףָ , וויאזוי
ַ קען מען חזר'ן ַאלטע לימודיםָ ,אבער
רוואס מ'איז זיך נישט
פא ָנאך ַא סיבה ַ
ָ
ַאריינגיין אין דער סוגיא. דעמאלט דורכלערנען מסכת מילה? מען ָ ווילסטו
ב
וואס
מחשבה טובה הקב"ה מצרפה למעשה; די מצוה ווערט ַא שלימות ,דורכדעם ָ
באדייט דערפון
מ'לערנט דעם ַ
געווארן.
ָ יעדע סעקונדע ווייל ער איז גע'מל'ט לעמאל צוריקגיין און ערגענצן די מצוה
ָ ַא לעמאל צוריקגיין
ָ מ'קען ַא
טראכט דערוועגן ,און ער איז
ַ דעריבער ווען ער מיט ַא שלימות! דא ַא גרויסער כללַ :אז ווען ַא איד
ס'איז ָ
האט עס ַא
באדייט דערפוןָ ,
זיך מתבונן אין דעם ַ דאס שייך ביי דער מצוה איבערהויּפט איז ָ פארשטיין סיילערנט און איז זיך מתבונן צו ַ
געוואלדיגע תוקף!
ַ פון מילה צוליב עטליכע סיבות .ערשטנס, וועלכע מצוה ,אפילו אויב ס'איז צענדליגער
באגלייטווייל די מצוות מילה גייט מיט און ַ נאך דעם קיום המצוהָ ,אבער ווען יארן ָָ
מ'האט
ָ וואס
מילה איז נישט קיין מצוה ָ ער איז זיך מתקשר צו דער מצוה מיט זיין
מאל' מקיים געווען
ַ'א ָ גאנצע לעבן! ס'איז ַא
דעם איד דורכאויס זיין ַ
האט מיט'ן רבוש"עוואס ַא איד ָ
דביקות תמידי ָ מחשבה און מיט זיין געפיל ,קען ער דורכדעם
עס שטייט ַאזוי פון צדיקים לגבי יעדע מצוה, משלים זיין די מצוה למפרע! ַא מענטש קען
גליון הבינני || 5
ּפראצעדור,
ווייטאג ,די בושה ,און די ערהוילונג ָ
ָ מאכסט ַא ברית פאר דיין קינד,
שמחה ווי ווען דו ַ מאל מקיים געווען די
האט ַא ָ
ַאז אויב דער מענטש ָ
פאר'ן אויבערשטן מיט
לאזן זיך גיסן בלוט ַ
און זיי ָ מאכסט ַא ברית ,טוסטו די מצוה ווייל ווען דו ַ געווארן מיט
ָ מצוה ,און שּפעטער איז ער נתעורר
זא ערליכקייט און תמימות. ַא ַ פאר ַא צווייטן ,ס'איז דיין אחריות צו מל'ן דיין ַא גוטע מחשבה ָאדער התבוננות אין דער מצוה,
וואס זענען דאס זענען מעשים בכל יום .די ָ ָ קינדָ ,אבער ווען פרייסטו זיך מיט דיין אייגענע דא דער מושג פון 'מחשבה טובה הקב"ה איז ָ
וויאזוי ַא
ַ דאס כסדר, עוסק אין קירוב זעען ָ מצוה? ווען דאנקסטו אויף דיין אייגענעם חיוב? מצרפה למעשה' .דער אויבערשטער איז מצרף
נאכנישט וואס לערנט אין ישיבה איז ָ בחור'ל ָ ווילאנג מען פריידט זיך נישט מיט ַא מצוה,
ַ מאליגע מעשה ,אוןדי יעצטיגע מחשבה מיט די ַא ָ
געווען גרייטָ ,אבער ּפלוצלינג קומט ער צום פעלט פון דער שלימות פון דער מצוהָ ,אבער ס'ווערט ַא שלימות'דיגע מצוה.
מאכןמ'זאל מיר ַ ָ זאגט" :איך וויל ַאז
משגיח און ָ וואס צו
אויב מען לערנט ַאביסל און מען ווייסט ָ נאכמערדאס ָָאבער ביי די מצוה פון מילה איז ָ
טאטע צומאל איז זיין ַ ָ ַא ברית .איך בין גרייט". טראכטן ,קען מען משלים זיין די אייגענע מצוה
ַ וואס איז 'יעצט' חי שייך ,ווייל ס'איז ַא מצוה ָ
דארפן ַארבעטן מאל מסכים ,און די עסקנים ַ ניטא ָ
ַ האט!
וואס מען ָ
דורך די שמחה ָ וקיים! און אויב ַאזוי קען מען זיך יעצט פרייען
באאיינפלוסן .ענדליך קען מען גיין שווער אים צו ַ דערמיטַ ,אזוי ווי חז"ל ָ
זאגן (מנחות מג ,ב) אויף דוד
מאכן די ברית ,און ס'איז דאך ַאזוי רירנד צו זען ַ משלים זיין אויך דער חלק המעשה געטראפן אין מרחץ 'ערוםָ האט זיךהמלך ַאז ער ָ
לאזט זיך וואס ָדי צער און די שמחה פון דעם איד ָ האט אין זיך צוויי חלקים:
די מצוה פון מילה ָ דערמאנט
ַ האט זיך מן המצוות'ָ ,אבער ווען ער ָ
פאר'ן רבוש"ע.גיסן בלוט ַ איין חלק איז דער מציאות ַאז דער מענטש האט ער זיךהאט די מצוה פון מילה ָ ַאז ער ָ
דא דער חלק דאן איז ָאיז ַא גע'מל'טער אידַ . וואס מ'גייט
דאס איז ַא מצוה ָ געפריידט ,ווייל ָ
האבן דעם שלימות
מיר קענען אויך ָ
מ'דארף טון בּפועל בשעת'ן ַ
מאכן ַ וואס
המעשה ָ דערמיט שטענדיג.
ס'איז נישט קיין ספק ַאז דער אויבערשטער ַא ברית מילה.
ּפאסירן אין
זאלן ַזאכן ָ
שטעלט אויס ַאז ַאזעלכע ַ האט גענומען וואס ָ דאס איז ּפונקט ווי איינער ָ ָ
מ'האט נישט קיין השגה וויפיל
ָ אונזער דור ,ווייל אויבנאויף קוקט עס אויס ַאז דער חלק רטראכט ַ פאדי ד' מיניםָ ,אבער ער איז געווען ַ
ראּפ פון אידישע קינדער,דאס נעמט ַא ָ קטרוגים ָ מ'האט
ָ פאר'ן מענטש ,ווייל ווען
המעשה פעלט ַ האט אים ּפונקט מאכן די ברכה ,איינער ָ בשעת'ן ַ
דאס פאר דער און וויפיל שלימות ברענגט ָ געהאט קיין דעת,
ַ האט ער נישטאים גע'מל'ט ָ פאר'ןגעהאט ַ
ַ האט מורא דעמאלט געשטוּפט ,ער ָ ָ
כאטש ַא זכות אוןהאבן ָ
וועלט .הלוואי זאלן מיר ָ און לכאורה איז דער חלק המעשה דער עיקר נאךהאלט ָ ווילאנג ער ַ ַ שּפיץ פונעם לולבָ .אבער
זא הויכע דרגא פון דער מצוה. ַא שותפות אין ַא ַ פון דער מצוהָ ,אבער דער אמת איזַ ,אז אפילו די ד' מינים איז ער אינמיטן די מצוה און ער קען
דעם חלק קען מען אויך משלים זיין שּפעטער, נאך משלים זיין די ריכטיגע כוונה .ביי די מצוה ָ
מאכן דארף מען ַ אודאי כּפשוטו ,על פי הלכהַ ,
פארשטייטוואס מען לערנט און מען ַ דורכדעם ָ לעמאל 'אינמיטן' ,און ווען ָ פון מילה זענען מיר ַא
מ'זאל
טאג ,און חס ושלום ַאז ַָא ברית אויפ'ן ַאכטן ָ
דאס גרויסע חשיבות פון דער מצוה און יעצט ָ שטארק ַ דאס ,קען מען זיך ַאזוי מ'דערהערט ָ
עס ָאּפשטוּפן ,ווי מ'זעט ביי משה רבינו ַאז ער איז
מען פריידט זיך דערמיט. לעמאל! דו גייסט ָ צוקאכן :דו האסט די מצוה ַא
געווען אין ַא סכנה צוליב דעםָ .אבער מ'זעט ַאז
ַארום דערמיט שטענדיג ,אויב ַאזוי קענסטו זיך
ס'זאל
ָ האט ַאזוי מסבב געווען ַאז
דער רבוש"ע ָ די מעשה המצוה פון מסירת נפש'דיגע
זאלן דורכגיין וואס ָ
זיין ַאזעלכע תינוקות שנשבו ָ אידן יעצט פרייען דערמיט.
גאנצן ערוואקסן מיט'ן ַ
ַ ַא ברית מילה זייענדיג דא ַאזויפיל רוסישע היינטיגע צייטן זענען ָ די גרויסע שמחה פון 'על בריתך שחתמת
דעת ,כדי מעורר צו זיין רחמים וחסדים אין הימל. בחורים'לעך און אפילו עלטערע מענטשן פון די בבשרינו'
סארט דרגא פון שלימות האבן נישט די ָמיר ָ לאזן
קאמוניסטישע לענדער ,וועלכע ָ געוועזענע ָ האבן בשעת ער וויפיל דארף ַא איד אינזין ָ
אין דער מצוה פון ברית מילהָ ,אבער דורכדעם זא
דאס ברענגט ַא ַ זא מסירת נפשָ .
זיך מל'ן מיט ַא ַ זאגט די ברכה' :נודה לך ה' אלקינו ,על בריתך ָ
וואס מ'לערנט און מ'איז זיך מתבונן אין דעם ָ דאך נישט כאטש ס'איז ָמורא'דיגע התרגשותָ , דאנקן השי"ת אויף דער שחתמת בבשרינו' ,צו ַ
יא משלים זייןּפנימיות פון דער מצוה ,קענען מיר ָ האבן נישט ,מיר זענען אויך וואס מיר ַָא מצוה ָ דאס איז ַאריינגעדרוקט אינעם מצוה פון מילהָ .
געזאגט
ָ אויך דעם חלק פון עשייה! צדיקים ָ
האבן גע'מל'טָ ,אבער די דרגא פון דער מצוה איז ביי סידור ,כדי צו אויסלערנען דעם מענטש ַאז
ַאז מיט די שמחה און ריכטיגע כוונה קען מען ערוואקסענע
ַ שטארקער! זיי זענען
ַ סאך
זיי ַא ַ זאל זיך מתבונן זיין און זיך פרייען מיט זיין
ער ָ
לעמאל ערגענצן די מצוה מיט ַא שלימות.
ָ ַא וואס נעמען אויף זיך די שוועריגקייט ,דימענטשן ָ נאך ַא גרעסערע אייגענע מצוות מילהָ .
דאס איז ָ
ג
צוזאם די 'מחשבה'
וכל אנשי ביתו נימולו אתו; השי"ת שטעלט ַ
צוזאמען מיט 'מעשה'
ַ
האט דער בעלזער רב געטייטשט דערמיט ָ פאטער ,דער שר שלום זי"עַ ,אז מצוות מילה איז ָ ביים קינד'ס ברית איז מען משלים די
ֹלקים ֶאל ֹאמר ֱא ִדעם ּפסוק אין ּפרשת לך :וַ ּי ֶ נאכנישט קיין האט ָ
דאס קינד ָ מען מקיים ווען ָ אייגענע ברית
יתי ִת ְׁשמֹר ַא ָּתה וְ זַ ְר ֲעָך
ַא ְב ָר ָהם וְ ַא ָּתה ֶאת ְּב ִר ִ דעת ,קומט אויס ַאז די מצוה איז נישט בשלימות, ווארט פון דעם מיטעלערדאס ָ קאנט ָ
בא ַ
ס'איז ַ
ַא ֲח ֶריָך לְ דֹר ָֹתם – אויב דו וועסט טון די מצוה פאר ס'האט געפעלט דער געפיל און די מחשבה. ָ ווייל בעלזער רב זי"ע ,אויף דעם נוסח פונעם הרחמן
דיינע קינדער ,וועסטו מקיים זיין בשלימות דעם טאקע מקיים געווען מיט'ן מענטש, מ'האט עס ַ
ָ מ'זאגט ביי ַא סעודת ברית' :הרחמן הוא ָ וואס
ָ
מאכסט ַא ברית 'ואתה את בריתי תשמור'! ווען דו ַ ָאבער ס'איז געווען ָאן זיין בחירה און ָאן זיין יברך אבי הילד ואמו ויזכו לגדלו לחנכו לחכמו
פאר דיין קינד ,ווערט נשלם דיין אייגענע מצוה דעתָ .אבער שּפעטער ווען דער מענטש ברענגט מיום השמיני והלאה ירצה דמו'ַ ,אז לכאורה איז
וואס איז קודם געווען כגוף בלי נשמה פון מילהָ , ַאריין זיין קינד בבריתו של אברהם אבינו ,איז רוואס
פא ָדער ברית מילה געווען אויפ'ן קינדַ ,
וכוונה ,און יעצט ווערט עס ערגענצט בשלימות. ער יעצט מקיים די מצוה במחשבה ,און דורכדעם זאגט מען 'ירצה דמו' אויפ'ן 'אבי הילד'?ָ
ווארט פונעם בעלזער רב קומט
לויט דעם ָ ווערט נשלם זיין אייגענע מצוה! געזאגט ,בשם זיין
ָ האט דער בעלזער רב
נאר ָ
|| 6גליון הבינני
פארשטיין לויט ווי די מפרשים דאס ַ נאר מ'קען ָ וואס ַא מענטש לייגט
מאל ָ
אויסַ ,אז יעדעס ָ
האטוואס ָרוואס אברהם אבינו – ָ פא ָ זענען מסביר ַ ַאריין דעם חלק המחשבה און דער חלק הפנימי
האט נישט מקיים
געווארט ביז
ַ
גאנצע תורה – ָ
האט
נאר ער ָ
מקיים געווען די ַ
געווען מצות מילהָ ,
ביי דער מצוה דאס צוגעלייגט צו זיין
פון ַא מצוה ,ווערט ָ
אייגענע מצוה!
באפוילן דערויף ,ווייל מצות האט אים ַ השי"ת ָ פון מילה זענען האט געברענגט ַא
די שמחה של מצוה ָ
מאל ,דעריבער מילה קען מען נאר מקיים זיין איין ָ
געוואלט טון אויף דער גרעסערע ָ האט ער עס ָ לעמאל
ָ מיר ַא שלימות המצוה
'אינמיטן' דעם
האט ער מדריגה פון 'מצווה ועושה' .דעריבער ָ ס'ווערט דערציילט ַאז דער ַאּפטער רב זי"ע
געווארט ביז דער אויבערשטער וועט אים הייסן, ַ געזאגט ַאז ער שּפירט ַא 'ריח של
ָ מאל
האט ַא ָ
ָ
וואלט ער
וואלט
וואלט עס געטון פריערָ ,
מאל ,און ער ָ כא ָ
נא ַ
ווייל אויב ער ָ
עס נישט געקענט טון ָ
קיום המצוה. האט געשיקט
דארט.
משיח' פונעם עק שטאט ,און ער ָ
וואס טוט זיך ָ
זיין משמש ַאהינצוגיין זען ָ
דערלייגט די מדריגה פון 'מצווה ועושה'. די ּפנימיות פון מצות מילה ,און ער פריידט זיך ַאז דער משמש איז ָאנגעקומען צום עק
געזאגט ַא תירוץ ַאז
ָ האט מען
(בדרך אגב ,אין בריסק ָ ער איז ב"ה ַא גע'מל'טער איד ,איז ער דורכדעם געטראפן ַא קלייןָ דארטהאט ָ שטאט און ער ָ
דאס קיין ברית נישט' .ברית מיינט ַא בונד
ָ'אן קיין ציווי איז ָ געוואלדיגע שלימות.ַ משלים די מצוה מיט ַא געטאנצט מיט ַ האבן
הייזקעלע וואו צוויי אידן ָ
צווישן צוויי זייטן ,קומט אויס ַאז אויב מ'טוט עס ַאליין ָאן קיין עס ווערט יעצט נתברר למפרע ַאז די מצוה איז האבן
נפראגע ָגעוואלדיגע שמחה .אויף זיין ָא ַ ַ ַא
ציווי פון השי"ת איז עס בכלל נישט קיין ברית). געווארן מיט מסירת נפש .שוין ָאּפגערעדט ָ געטון צוזאמען
ַ זיי אים דערציילטַ ,אז זיי ביידע זענען
ַאז ווען ַא מענטש ברענגט ַאריין זיין קינד בבריתו נאך געלט פאר ַא 'הכנסת כלה' צוועק, געגאנגען ָ
ַ
האט מצרף געווען די מעשה מיט
השי"ת ָ מאכן ַא יתומהָ ,אבער ביז יעצט זענען צו חתונה ַ
שטארקערע ַ נאך ַאדאס ָ
של אברהם אבינו ,איז ָ
די השתוקקות
האט עס השלמה פאר זיין אייגענע מילה ,ווייל ער ָ פארנומען מיט די טרדות פון דער זיי געווען ַאזוי ַ
געהאטַ האטקומט דאך אויס ַאז אברהם אבינו ָ געהאט קיין צייט זיך צוַ האבן נישטחתונה ַאז זיי ָ
יעצט געטון מיט זיין אייגן קינד.
ַא מורא'דיגע השתוקקות צו טון די מצוה ָאבער
באשטימט ַא האבן זיי יעצט ַ פרייען .דעריבער ָ
האט דערווייל נישט געקענט ,און יעדעס ָ
מאל ער ָ די מעשה און מחשבה פון צוויי אידן
ווערט איינס צייט ווען זיי וועלן זיך ָאּפגעבן מיט די שמחה של
האט גע'מל'ט איינעם פון זיינע אנשי ווען ער ָ
האבןטאנצן און פרייען זיך יעצט ַאז זיי ָ מצוה ,זיי ַ
קאך צו דער ביתו ,איז זיין השתוקקות און זיין ָ אין דברי יואל (ּפרשת שמיני) ווערט געברענגט
זא גרויסע מצוה. זוכה געווען צו מקיים זיין ַא ַ
מאלכא ָ נא ַ
מצוה געווען עד לשמים" :איך בין ָ וואס שטייט פון צדיקים (הרה"ק רבי ר'
דעם יסוד ָ
זוכה צו ָאּפשניידן די קליּפה און די ערלה פון נאך
אלימלך מליזענסק זי"ע ואחיו הרה"ק רבי ר' זושא זי"ע און ָ ווען דער משמש איז צוריקגעקומען דערציילן
דער וועלט"ָ .אבער זיינע אנשי ביתו זענען נישט צדיקים) אויף דעם מאמר חז"ל 'מחשבה טובה האט דער ַאּפטער רב האט געזעןָ ,וואס ער ָ ָ
האבן געווען אויף דער גרויסער מדריגה און זיי ָ דא איין הקב"ה מצרפה למעשה'ַ ,אז ַא ָ
מאל איז ָ האט
געזאגט" :יעצט זע איך ַאז שמחה של מצוה ָ
ָ
נישט משיג געווען די ּפנימיות המצוה ווי אים, וואס טוט ַא טרוקענע 'מעשה' פון ַא מצוה, איד ָ אין זיך דעם אור פון משיח".
האט דער אויבערשטער מצרף געווען דעריבער ָ האט ַא ריכטיגע 'מחשבה', און ַא צווייטער איד ָ ַאלעס קען ווערן מתוקן למפרע
צוזאמען מיט די 'מעשה' די 'מחשבה' פון אברהםַ , צוזאם די
ַ דעמאלט שטעלט דער אויבערשטער ָ
איינס פון די לימודים פון דער מעשה איז,
דאס האבן זיך גע'מל'טָ . וואס ָ
פון די אנשי ביתו ָ צוויי ,די מעשה פונעם ערשטן און די מחשבה
ַאז מ'קען שּפעטער משלים זיין די שמחה ,דעם
איז טייטש 'נימולו אתו'. פונעם צווייטן ,און דורכדעם ווערט דערפון ַא
מ'האט
ָ וואס
געפיל ,און די נשמה ,צו דער מצוה ָ
מאל ַאז מ'קען מצרף כא ָ
נא ַ
דא ָזעט מען פון ָ שלימות'דיגע מצוה.
מאל געטון.
שוין ַא ָ
זיין די מחשבה צו דער מעשה .אויב עס זעצן ׁי
דערמיט טייטשט ער דעם ּפסוק' :וְ ָכל ַאנְ ֵש
סאך אין די ספרים פונעם מ'זעט די נקודה ַא ַ
קאכן זיך ַאריין
ראּפ ַא קבוצה אידן און זיי ָ
זיך ַא ָ ּומ ְקנַ ת ֶכ ֶּסף ֵמ ֵאת ֶבּן נֵ ָכר נִ מֹּלּו ִאּתֹו',
ֵביתֹו יְ לִ יד ַבּיִ ת ִ
אין די מצות מילה ,קענען זיי דורכדעם משלים זאגן ַאלע ַאז אברהם אבינו די מפרשי התורה ָ קאנט בעש"ט ותלמידיו הק' .צום ביישּפיל איז ַ
בא ַ
נאכמער ,זיי קענען זיין די מעשה המצוה .און ָ צוזאמען מיט זיינע אנשי ַ האט זיך נישט גע'מל'ט ָ רהאן
פא ַ דער מימרא פון צדיקים ַאז עס זענען ַ
אויך משלים זיין די מעשה המצוה פון ַאזויפיל בית .דער רמב"ן און דער רד"ק לערנען ַאז זיינע ווארטן ,ביז ס'קומט איין גוטע תפלה וואס ַ
תפלות ָ
טאקע גע'מל'ט וואס זענען ַ ווייטערע אידן ָ עבדים זענען געווען פריער ,און דער אור החיים מ'האט
ָ וואס
דאס איז מעלה ַאלע תפלות ָ און ָ
האבן נישט די ריכטיגע הבנה בּפועלָ ,אבער זיי ָ זאגט ַאז אברהם איז געווען ערשטָ ,אבער הק' ָ דאס הייסט ַאז ס'שטייט שוין געדאוונט ביז יעצטָ .
ַ
דאס ַאלעס קען ווערן מצורף אין ַא אין ַא מצוהָ . צוזאמען, ַ לויט ַאלע שיטות איז עס נישט געווען ס'ווארט אויף חיות.
ַ ַא בנין ,נאר
שלימות'דיגע מצוה. רוואס שטייט 'נמולו אתו'? פא ָאויב ַאזוי ַ באדייט ַאז ווען ַא איד איז זיך מתבונן אין
דאס ַ
ָ
ראּפ ַא נייע שכל אין די ּפסוקי התורה ,ווייל די
ַאז יעדעס ָיאר קומט ַא ָ זאגט דערויף' :והאמין בה' ויחשבה לו צדקה', סייעתא דשמיא .דער ּפסוק ָ
האבן צדיקים ַאזוי
דערפאר ָ
ַ דאך ַאנדערש.
מציאות פון דער וועלט ווערט ָ כ'האב געמיינט ַאז די ישועה וועט
געהאט בטחוןָ , ַ "כ'האב
ָ זאגט:
ווען ַא איד ָ
נגעזאגט צו לערנען חומש רש"י ,ווייל אויב דו וועסט עס נישט לערנעןָ ָא זאגט אים די תורה לאנג"ָ ,
שוין קומען און דערווייל ווארט איך שוין ַאזוי ַ
טאקע לערנען ש"ס ופוסקים וואס צו טון? וועסט ַ וויאזוי וועסטו וויסן ָ
ַ האב ווייטער אמונה! שּפעטער וועסטו זען ַאז הק' :והאמין בה'! גלייב און ָ
וויאזוי וועסטו לעבן מיט'ן אויבערשטן? ַאז דו ווילסט לעבן מיט ַא
ָאבער ַ ס'וועט דיר זיין גוט ,סיי מיט דער 'בשורה של זרע' ,סיי מיט דער 'בשורה
וויאזוי
דארט ַ דארפסטו לערנען תורה שבכתב און טרעפן ָ קרבת אלוקים ַ של ירושה' ,און סיי מיט ַאלע ַאנדערע ישועות.
ס'איז נוגע צו דיר! ממש יעדע ּפסוק פון יעדע ּפרשה רעדט צו יעדן איד .איבערהויּפט
גליון הבינני || 7
אונזער ּפערזענליכע ּפרשת לך לך...
מתוך שיעור יום ה' לך ,ח' חשוון תשפ"ב לפ"ק
און-ווייסער' ענטפער; דער תירוץ איז ערגעץ אינמיטן און דער מענטש וואסערט יעדעס די ּפרשיות התורה ווערן ַ
בא ַ
טרעפט זיך צעמישט. פונדאסניי
ָ יאר
ָ
וויאזוי?! דורך
קלארע תשובות! ַדא אויף ַאלעס ָ זאל מען וויסן ַאז ס'איז ָ
ָ זאגט אויפ'ן ּפסוק אין ּפרשת בראשית' :ונהר דער בעל התניא זי"ע ָ
טאג
דאס ַארבעט בלויז דורך לערנען תורה! ַא שיינעם ָ די תורה הק'! און ָ יוצא מעדן להשקות את הגן'ַ ,אז 'גן' איז מרמז אויף די נ"ג ּפרשיות פון דער
זאגט" :איך טויש נישט מיין קינד פון דער שטייט דער מענטש אויף און ָ מאל ָאן די וואך פוןכא ָנא ַ
דאס מיינט ַאז יעדעס ָיאר ,ווען ס'קומט ָ תורהָ .
וואס איז געשען?! ביזט דאך געווען ַאזוי ברוגז ישיבה וואו ער לערנט"ָ . דער ּפרשה ,גייט ַארויס פון הימל ַא נייע ליכטיגקייטַ ,א נייע שכל און ַא נייע
זאלסט נישט טוישן?! געהאט ַא חלום ַאז דו ָ
ַ אויף דעם מוסד?! האסט באגיסן די ּ 53פרשיות פון 'תורה שבכתב'. וואס טוט ַ חכמהָ ,
באקומען ַא געוויסעהאט ַ געהאט קיין חלוםָ ,אבער ער ָ
ַ האט נישט ניין ,ער ָ
וואס
די ּפסוקים פון דער הייליגער תורה זענען ַא 'בסיס' אויף ַאלעס ָ
דארף ער מער מתּפלל זיין און טון ַאנדערעקלארקייט ,ער שּפירט ַאז יעצט ַ ָ
וואס
דא אויף דער וועלט .יעדע ידיעה פון דער תורה; יעדע השקפה ָ איז ָ
האטדאס איז געקומען ווייל ער ָ ּפעולותָ ,אבער נישט טוישן ישיבותָ .
מ'דארף וויסן לגבי דעם מצב הדור; יעדע ספק הלכה; יעדע רוח הקודש ַ
סארט ספיקות. געלערנט תורה ,און אין די תורה ליגט ַא תשובה אויף ַאלע ָ
מאכן ַא החלטה; ַאלעס שטייט אין די הייליגע ּפסוקי
האבן צו ַמ'דארף ָ
ַ וואס
ָ
טאקע
זאל ַָאבער כדי די תורה זאל געבן די ריכטיגע בהירותַ ,אז מען ָ האט ַאזוי אויסגעשטעלט פארדעקט ,און דער רבוש"ע ָ התורה! נאר ס'איז ַ
דארף מען לערנען די תורה ריכטיג! איינס פון די מהלכים
בלאנזשעןַ ,נישט ָ וואכנדיגע ּפרשה ,גייט ַארויס
ַאז ָיאר יערליך ,ווען ס'קומט דער זמן פון די ָ
וויאזוי צו לערנען ריכטיג איז דער לימוד פון 'תורה שבכתב' ,ווען מען ַ וואסערט די ּפרשיות התורה מיט בא ַ
באגיסט און ַ ַא 'נהר היוצא מעדן'ָ ,
וואס ַ
וואס דער רבוש"עצוגאנג פון ביטולַ ,אז ער וויל הערן ָ
ַ דאס מיט ַא טוט ָ ַא נייע אור!
זאגן.
גייט אים ָ
גראז און געוואוקסן ַאז יעדעס ָיארדאס איז ּפונקט ווי מען זעט ביי די ָ
ָ
גאנצן ווינטער זענען וואס ַא ַ
נאכדעם ָפונדאסנייָ ,
ָ דאס אן בליעןהייבט ָ
מעשי אבות סימן לבנים; מיר קענען זיך טרעפן
אין יעדע ּפרשה האלב ָיאר ליידיג, פארטריקנטַ .אזוי אויך די ביימער זענען ַא ַזיי געווען ַ
און יעדעס ָיאר שיקט דער אויבערשטער ַאריין דעם 'שרף' אין די אילנות,
קלאר און
אין די יעצטיגע ּפרשיות פון 'חומש בראשית' איז דאך ַאזוי ָ דאסס'זאל ווערן אויפגעפרישט מיט ַא נייע חיותָ . חמשה עשר בשבטַ ,אז ָ
לייכט צו קענען ַארויסנעמען ַא לימוד און ַא מוסר השכל .די ַאלע נסיונות סארט אופן:
זא ָ זעלבע איז די תורה הק' אויסגעשטעלט און געבויעט אויף ַא ַ
דארפן טרעפן די נקודהפון די אבות הק' גייען מיר אויך ַאריבער ,נאר מיר ַ דער אויבערשטער שיקט שטענדיג ַאריין ַא פרישע חכמה אין די ּפסוקי
דאס צושטעלן. זאל ָ ביי אונזער לעבן וואו מען ָ וואספאר אידישע קינדער ָ וואס ווערט געגעבן ַ
דאס איז ַא נייע שכל ָ
התורהָ .
צום ביישּפיל :דער נסיון פון 'לך לך מארצך אל הארץ אשר אראך' ,דער ווילן נתקרב ווערן צו השי"ת דורך לימוד התורה.
פארצייל דיר נישט וואו דו גייסט ָאנקומען,
פאר'ן מענטש :איך ַ זאגט ַ
רבוש"ע ָ
לעמאל גיין מיט
ָ ָאבער אויב דו וועסט נישט פרעגן קיין שאלות און וועסט ַא ותקננו בעצה טובה; אין די תורה ליגט ַאלע
האלט זיךוואס איך הייס דיךַ , פאלג בלויז ָמיר ,וועל איך דיך בענטשן! ָ עצות אויפ'ן לעבן
בשמחה ,וועט פאר דיר זיין גוט!
רּפלאנטערטע מצב ָ פא
מאל טרעפט זיך ַא מענטש אין ַא ַ ַאזויפיל ָ
ווייטער אין ּפרשת לך לך לערנט מען וועגן די מלחמה פון אברהם אבינו האט
פאר'ן מנהל פון דער ישיבה ַאז ער ָ זאגן ַ
זאל ער גיין ָמיט ספיקותָ :
האט ַא מלחמה מיט די טומאה און מיטמיט די פיר מלכים ,יעדער מענטש ָ זאל ער טוישן די מוסד פון זיין קינד?!
טענות אויפ'ן מגי"ש פון זיין בחור?! ָ
דארף לוחם זיין און דער רבוש"ע וועט אים געבן די שוועריגקייטן .ער ַ 'שווארץ-
ַ קלארע
האבן נישט קיין ָוואס ָסארט שאלותָ , דא ַאלע ָ
ַאזוי איז ָ
פטרון הפצה פטרון חודש חשון
718. 686. 8300
קול הבינני
ארה"ב
072. 257. 7726 א"י נתנדב על ידי
הי"ו ר' שמואל זאב בן מרים הענישא נתנדב על ידי
0333. 070. 6585 בריטניה
לברכה והצלחה בכל העניינים
הרוצה בעילום שם
זכות לימוד תורה דרבים של אלפי ישראל יעמוד להם ולב"ב להתברך
0480. 20. 16. 18 בלגיה זכות לימוד תורה דרבים של אלפי ישראל יעמוד להם ולב"ב להתברך בבני חיי מזוני רויחי מתוך בריות גופא ונהורא מעליא אמן.
בבני חיי מזוני רויחי מתוך בריות גופא ונהורא מעליא אמן.
לקבל הגליון בקביעות ע"י אימייל info machonhavineini. com -
ביהמ"ד ויואל משה ביהמ"ד נצח ישראל
בית ביהמ"ד סאטמאר 26לאקער 42 ביהמ"ד אהל פיגא ביהמ"ד ישמח סאטמאר לאקער 40פארשעי ביהמ"ד סאטמאר–בנין בראך–לאקער #213 ביהמ"ד סאטמאר 53לאקער #62
המדרש ביהמ"ד וויזשניץ לונדון לאקאר 25 משה ביהמ"ד בית ביהמ"ד סאטמאר 13ביהמ"ד סטאלין ביהמ"ד בראשוב–לאקער 58Central Market ביהמ"ד קראסנא לאקער #166
קהל חרדים בואנוס איירעס לאנדאן :ביהמ"ד ביאלא 45לאקער 33 ביהמ"ד אבני צדק קרית יואל :אלעזר ביהמ"ד ראדאשיץ לאקער 25
ביהמ"ד הגדול וויזניץ עירמאנט
מאנסי: ביהמ"ד וויען–שמש שטיבעל וויליאמסבורג: ביהמ"ד ראחמיסטריווקא–ליד המקוה בארא פארק: ניתן להשיג הגליון
לאקער ביהמ"ד בּית התלמוד ליד הביהמ״ד ביהמ"ד רב טוב ביהמ"ד בית לאקער 219
ביהמ״ד קראלי–שמש שטיבעל ביהמ"ד טאהש–ליד המקוה במקומות הבאים:
109 ביהמ"ד חברה ש"ס בביהמ" ביהמ"ד בית דוב מנחם זאב ביהמ"ד סאטמאר The Winery 18 Ave
ביהמ"ד ווילעדניק בנין שיף
|| 8גליון הבינני
