gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish — לך לך (2026-10-19)

מוציא לאור: הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish

שבוע: לך לך (2026-10-19)

הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish — לך לך (2026-10-19)

פתח את ה-PDF הורדה

‫||| שנת תשפ"ז לפ"ק ||| גליון קע"ג‬ ‫פרשת לך לך‬ ‫שיעורי‪.‬‬ ‫באידיש‬ ‫הרב שמעון‬ ‫שפיצער‬ ‫שליט"א‬ ‫‪+‬א‬ ‫בך‬ ‫א‪+‬בטח‬ ‫ד‬ ‫‪+‬ברית‬ ‫‪+‬מילה‬ ‫בשובה ונחת תושעון;‬ ‫פאר יעדע השתדלות‬ ‫וואס איז וויכטיג ַ‬ ‫די ישוב הדעת ָ‬ ‫חובת הלבבות שער הבטחון שיעור פ"ג‪ ,‬יום ראשון פרשת שמות‪ ,‬י"ט טבת תשפ"א‬ ‫בך א‪+‬בטח‬ ‫חלק א'‬ ‫ח‬ ‫‪+‬נקוּ‪+‬דה‬ ‫‪+‬ל‪+‬מחש‪+‬בה‬ ‫א‬ ‫ּפראבלעם איז מיט ַא ּפונקטליכן חשבון‬ ‫ויהי דבר ה' אלי; יעדע קליינע ָ‬ ‫ער גלייבט ַאז אויב יענער הייבט אים נישט אויף‬ ‫"אזוי פירט זיך די‬ ‫מ'האט ַא געפיל כאילו ַ‬ ‫ָ‬ ‫ווייל‬ ‫השגחה ּפרטית אויף ַאלע‬ ‫דאס בהשגחה ּפרטית! אויב ער‬ ‫טעלעפאן איז ָ‬ ‫ָ‬ ‫דעם‬ ‫דאס איז דער סדר פון דער בריאה"‪.‬‬ ‫וועלט‪ָ ,‬‬ ‫דעטאלן‬ ‫ַ‬ ‫מינדערוויכטיגע‬ ‫טאש‪,‬‬ ‫קען נישט יעצט טרעפן ַא צעטל אין זיין ַ‬ ‫דא אויס‪,‬‬ ‫דער חובת הלבבות שמועסט ָ‬ ‫ּפגעפאלענע שטרוי איז אויך‬ ‫ַ‬ ‫רא‬ ‫ַאן ַא ָ‬ ‫דאס בהשגחה ּפרטית‪ ,‬ווי חז"ל ָ‬ ‫זאגן (ערכין טז‪,‬‬ ‫איז ָ‬ ‫בהשגחה‬ ‫ווי וויכטיג ס'איז צו גלייבן און וויסן ַאז דער‬ ‫געוואלט‬ ‫ָ‬ ‫מ'האט‬ ‫ָ‬ ‫ב) ַאז יסורים מיינט אפילו אויב‬ ‫גארנישט קען‬ ‫אויבערשטער איז 'חזק מכל חזק'‪ָ ,‬‬ ‫סאך מתבונן‬ ‫ַא איד דארף דעריבער זיך ַא ַ‬ ‫טאש דריי מטבעות און ס'איז‬ ‫ַארויסנעמען פון ַ‬ ‫באגרעניצן‪ .‬נישט קיין צמצום פון 'זמן'‪ ,‬נישט‬ ‫אים ַ‬ ‫זיין אין דער מצוה פון אמונה‪ַ ,‬אז אפילו ווען‬ ‫ַארויסגעקומען נאר צוויי‪.‬‬ ‫קיין צמצום פון 'מקום'‪ ,‬און נישט קיין צמצום‬ ‫זאל ער עס‬ ‫זאך‪ָ ,‬‬ ‫ס'ּפאסירט צו אים די קלענסטע ַ‬ ‫ַ‬ ‫אויב ַא מענטש לעבט מיט ָאט דער ידיעה פון‬ ‫פון 'נפש'‪ .‬דעריבער‪ ,‬ווען דער מענטש זעט ַאז‬ ‫פארשטיין ַאז דער‬‫זאל ַ‬ ‫נאר ער ָ‬ ‫וועקמאכן‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫נישט ַא‬ ‫וואס‬ ‫גאט אויף דער וועלט ָ‬ ‫דא ַא ָ‬‫אמונה‪ַ ,‬אז ס'איז ָ‬ ‫זאל‬‫געוואלט‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫האט‬‫וויאזוי ער ָ‬ ‫עּפעס גייט נישט ַ‬ ‫דא עּפעס געטון! און ביים‬ ‫האט ָ‬‫אויבערשטער ָ‬ ‫פירט ַאלעס מיט ַא גענויעם חשבון‪ ,‬עפענט דער‬ ‫וויבאלד ַא טעכנישע‬ ‫ַ‬ ‫פארשטיין ַאז ס'איז נישט‬‫ער ַ‬ ‫אויבערשטן איז נישט קיין שום נפקא מינה צווישן‬ ‫מענטש ַא פענסטער פון אויסטערלישע ברכה‬ ‫האלט עס ָאּפ‪ ,‬ווייל דער אויבערשטער‬ ‫ּפראבלעם ַ‬ ‫ָ‬ ‫דעטאלן‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫די גרעסטע געשעענישן און די קלענסטע‬ ‫באלייכטן זיין לעבן אויף ַאן אופן ָ‬ ‫וואס‬ ‫וואס וועט ַ‬‫ָ‬ ‫דאך די וועלט‪ ,‬ער איז משגיח אויף יעדע‬ ‫פירט ָ‬ ‫האבן אויסּפרובירט זייערע תלמידים‬ ‫צדיקים ָ‬ ‫קיינמאל‬ ‫ָ‬ ‫האט‬ ‫זאך מיט ַא השגחה ּפרטית‪ ,‬און ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫גארנישט פארשטעלן!‬ ‫מ'קען זיך ָ‬ ‫טאקע ַאז יעדע שטרוי‬ ‫צו זען אויב זיי גלייבן ַ‬ ‫ּפראבלעמען‪ ...‬קומט אויס‬ ‫נישט קיין טעכנישע ָ‬ ‫זאגט אינדערפרי‪' :‬אני מאמין‬ ‫ווען ַא איד ָ‬ ‫ּפגעפאלן פונעם וואגן איז געווען‬ ‫ַ‬ ‫רא‬ ‫וואס איז ַא ָ‬ ‫ָ‬ ‫ּפראבלעם‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫האט דיר צוגעשיקט דעם‬ ‫ַאז השי"ת ָ‬ ‫שהבורא ית"ש הוא בורא ומנהיג לכל הברואים‬ ‫האבן ַאריינגעלייגט‬ ‫מיט ַא ּפונקטליכע חשבון‪ .‬זיי ָ‬ ‫גארנישט מיט קיין שום ַאנדערע סיבות‪.‬‬ ‫ס'האט ָ‬ ‫ָ‬ ‫והוא לבדו עשה ועושה ויעשה לכל המעשים'‪ָ ,‬אן‬ ‫אין די תלמידים דעם אמת'ן דעת‪ַ ,‬אז ביי יעדע‬ ‫אונזערע רבי'ס‪ ,‬דער בעש"ט הק' ותלמידיו‪,‬‬ ‫ּפאסירט צו אים‪,‬‬ ‫האט ַ‬ ‫וואס עּפעס סּפעציעל ָ‬ ‫דעם ָ‬ ‫טאג‪-‬טעגליכן‬‫ּפאסירט אינעם ָ‬ ‫וואס ַ‬ ‫קלייניגקייט ָ‬ ‫געארבעט ַאריינצוברענגען די אמונה‬‫שטארק ַ‬ ‫ַ‬ ‫האבן‬ ‫ָ‬ ‫דאס איין מדריגה‪ָ .‬אבער אויב ער נעמט דעם‬ ‫איז ָ‬ ‫האט‬‫זאל מען גלייבן ַאז דער אויבערשטער ָ‬ ‫לעבן ָ‬ ‫וואס‬ ‫זאך ָ‬ ‫אין אידישע הערצער ַאז יעדע מינדסטע ַ‬ ‫'אני מאמין' און ער טייטשט דערמיט ָאּפ עּפעס‬ ‫טאקע‬‫כאטש ס'קוקט ַ‬ ‫ַאצינד גערעדט צו מיר! ָ‬ ‫ּפאסירט אין לעבן‪ ,‬אפילו קלייניגקייטן‪ ,‬איז ַאלעס‬ ‫ַ‬ ‫האט געטון צו אים היינט‬ ‫וואס דער אויבערשטער ָ‬ ‫ָ‬ ‫אויס ווי ַא קלייניגקייט‪ָ ,‬אבער יעצט איז געשען‬ ‫מיט ַא ּפונקטליכע השגחה ּפרטית מדוקדקת! ווייל‬ ‫ָאדער נעכטן‪ ,‬און ער געדענקט עס ווייטער ביי‬ ‫זאך!‬ ‫ַא מורא'דיגע ַ‬ ‫ּפאסירן ריזיגע געשעענישן‬ ‫בדרך כלל‪ ,‬ווען עס ַ‬ ‫דעמאלט וועט די‬ ‫ָ‬ ‫טאג‪,‬‬ ‫ַאלע קלייניגקייטן פון זיין ָ‬ ‫וואס ברענגט ברכה‬ ‫ַא ידיעה ָ‬ ‫פארפלייצונג‪,‬‬ ‫ווי אן ערד‪-‬ציטערניש ָאדער ַא ַ‬ ‫מאכן ַאלע מצבים!‬ ‫עצם ידיעה אים ַאזוי לעכטיג ַ‬ ‫באגלייט‬ ‫וואס ַ‬ ‫זאגן די ברכה ָ‬ ‫ס'לאזט זיך נישט ָ‬ ‫ָ‬ ‫און עס דרייט זיך איבער ַא וועלט‪ ,‬איז גרינגער‬ ‫אונזער געוואוינהייט ַאוועקצונעמען‬ ‫לעמאל‬ ‫ָ‬ ‫דעם איד וועלכער לעבט מיט אמונה‪ַ .‬א‬ ‫צו געדענקן ַאז דער אויבערשטער פירט ַאלעס‪,‬‬ ‫ּפראבלעמען‬ ‫ָ‬ ‫וואלט‬ ‫וויאזוי ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫זאכן גייען אים נישט‬ ‫ווען ַ‬ ‫יעדער איד גלייבט ַאז השי"ת איז 'מפרק הרים‬ ‫לעמאל‪ַ ,‬אז‬ ‫ָ‬ ‫נאטור איז ַא‬‫דער מענטשליכער ַ‬ ‫געוואלט‪ ,‬געדענקט ער ַאז דער אויבערשטער‬ ‫ָ‬ ‫ומשבר סלעים'‪ָ .‬אבער בשעת עס שּפילן זיך ָאּפ‬ ‫האט‬‫אויב עּפעס גייט אים נישט ַאזויווי ער וויל‪ָ ,‬‬ ‫דאס געפירט מיט ַא השגחה ּפרטית מדוקדקת‬ ‫האט ָ‬ ‫ָ‬ ‫סאך‬ ‫דעמאלט איז ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫קלייניגקייטן ביים מענטש‪,‬‬ ‫וואס‬‫ער גלייך ַאן אינסטינקט צו טון ַא שריט ָ‬ ‫און ַאז דער אויבערשטער רעדט יעצט צו אים;‬ ‫שווערער צו גלייבן ַאז ַאלעס איז בהשגחה ּפרטית‪,‬‬ ‫גליון הבינני || ‪1‬‬ ‫ּפראבלעם‪ .‬צום ביישּפיל‪ ,‬אויב‬‫ָ‬ ‫זאל לעזן דעם‬ ‫ָ‬ ‫מ'וויל ַארויסגיין פון ַא שטוב‪ָ ,‬אבער אינמיטן‬ ‫ער נעמט דעם 'אני מאמין'‪ ,‬און‬ ‫וואס שטייט‬ ‫דעם צימער שטייט ַא גרויסער טיש ָ‬ ‫אין וועג‪ ,‬געבט מען ַא רוק ַאוועק דעם טיש כדי‬ ‫ער טייטשט דערמיט ָאּפ עּפעס‬ ‫צו קענען ַאריבערגיין‪ .‬אויב איז עס ַא צווייטער‬ ‫וואס שטערט אים דורכצוגיין וועט מען‬ ‫מענטש ָ‬ ‫האט‬‫וואס דער אויבערשטער ָ‬ ‫ָ‬ ‫דא‬ ‫"אנטשולדיגט‪ ,‬איך וויל ָ‬‫יענעם אויפמערקן‪ַ :‬‬ ‫געטון צו אים היינט‬ ‫מיר זענען צוגעוואוינט ַאוועקצונעמען‬ ‫דורכגיין"‪...‬‬ ‫ָאדער נעכטן‪,‬‬ ‫וואס שטייען אונז אין וועג‪ .‬מענטשן‬ ‫בולדאזער‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫ּפראבלעמען ָ‬ ‫קענען זיך אויסדרוקן‪" :‬יענער איז ַא‬ ‫ָ‬ ‫ּפאסירט? ָאה‪ ,‬דער אויבערשטער ָ‬ ‫האט‬ ‫דאס ַ‬ ‫האט ָ‬ ‫ָ‬ ‫מאל רופט ער זיי מיט ַאנדערע נעמען‪ ,‬און‬ ‫און ַא ָ‬ ‫גארנישט זאל אים שטיין אין וועג‪ .‬אפילו‬ ‫לאזט ָ‬‫ער ָ‬ ‫געפירט ַאזוי!‬ ‫סארט בליק ּפרובירט ער ַאוועקצונעמען‬ ‫מיט דעם ָ‬ ‫לעמאל‬ ‫ָ‬ ‫קראטיע זעט ער ַא‬ ‫ביורא ַ‬ ‫ָ‬ ‫דא‬ ‫ווען ס'איז ָ‬ ‫ּפראבלעמען פונעם וועג כדי צו קענען דורכגיין‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫דעם ציל וואו ער וויל ָאנקומען און ער שמייסט‪...‬‬ ‫ווען ַא מענטש איז זיך מתבונן אין דעם‪,‬‬ ‫דא‬ ‫זאך איז ָ‬ ‫ווייל ער קוקט עס אן כאילו‪ ,‬די ַ‬ ‫לאזט נישט קיין שום‬ ‫פארט ווייטער‪ ,‬און ער ָ‬‫ער ָ‬ ‫נישט לשם סגולה‪ ,‬נאר מיט ַאן אמת‪ ,‬קען ער‬ ‫האב דעם כח‬ ‫ָאנגעקומען בדרך מקרה‪ ,‬און איך ָ‬ ‫ּפהאלטן"‪...‬‬ ‫זאל אים ָא ַ‬‫זאך ָ‬‫ַ‬ ‫דאנקן אויף דעם שוועריגקייט‪,‬‬ ‫אפילו ָאנהויבן ַ‬ ‫מאכן דעם חשבון‪ :‬אויב דער‬ ‫ווייל ער וועט זיך ַ‬ ‫צו טוישן דעם מקרה‪ .‬אויב איך וועל טון ַאזוי און‬ ‫כאּפן‬ ‫דאס זעלבע איז ווען מען ּפרובירט צו ַ‬ ‫ָ‬ ‫געמאכט‪ ,‬איז עס זיכער‬‫ַ‬ ‫האט עס‬ ‫אויבערשטער ָ‬ ‫ּפראבלעם‪ ,‬ווייל ּפונקט‬ ‫ַאזוי‪ ,‬וועט מען לעזן דעם ָ‬ ‫מאל‪ָ ,‬אבער‬‫טעלעפאן עטליכע ָ‬ ‫ָ‬ ‫איינעם אויפ'ן‬ ‫גוט! און אויב ס'איז גוט בין איך מחויב אים צו‬ ‫האב איך דעם כח‬ ‫ווי ס'איז געקומען פון זיך ַאליין‪ָ ,‬‬ ‫האלט נישט ביים אויפהייבן‪ ,‬וועט מען אים‬ ‫יענער ַ‬ ‫דאנקן‪ ,‬אפילו אויב ס'קוקט מיר אויס ווי נישט קיין‬ ‫ַ‬ ‫פאראויס‪.‬‬ ‫עס ַאוועקצושטוּפן און זיך רוקן ָ‬ ‫טעלעפאן‪" ...‬מסתמא קען ער‬ ‫ָ‬ ‫רופן פון ַא צווייטן‬ ‫זאך‪ָ ,‬אבער 'חייב אדם לברך על הרעה כשם‬ ‫גוטע ַ‬ ‫מיין נומער און דעריבער הייבט ער מיר נישט‬ ‫דערהערן ַאז ַאלעס איז פון השי"ת‬ ‫שמברך על הטובה'‪.‬‬ ‫מאכן ַאז‬ ‫אויף‪ ...‬כ'וועל שוין טרעפן דעם וועג צו ַ‬ ‫ָאבער ווען ַא מענטש לעבט מיט אמונה אין‬ ‫יא אויפהייבן‪".‬‬‫זאל ָ‬ ‫ער ָ‬ ‫הארץ‬ ‫לאזן די אמונה ַאריינגיין אין ַ‬ ‫ָ‬ ‫ּפאסירט און‬ ‫האט ַ‬‫וואס ָ‬‫השגחה ּפרטית‪ַ ,‬אז ַאלעס ָ‬ ‫וואס‬ ‫"יא‪ָ ,‬אבער ָ‬‫אויב וועט אים איינער פרעגן‪ָ :‬‬ ‫ּפאסירט‪ ,‬קומט נאר פון‬ ‫האט נישט ַ‬ ‫וואס ָ‬ ‫ַאלעס ָ‬ ‫ּפאסירן 'צופעליג'‬ ‫זאכן ַ‬ ‫דער בליק כאילו ַ‬ ‫גייסטו טון למעשה?" – איז דער ענטפער פון ַאן‬ ‫געוואלדיגע השגחה‪ ,‬ווייסט ער‬ ‫ַ‬ ‫השי"ת מיט ַא‬ ‫ָאט די טבע איז למעשה געבויעט אויף אמונה‬ ‫ערליכער איד‪" :‬איך ווייס נישט‪ ,‬מ'וועט זען"‪.‬‬ ‫דא קיין‬ ‫דאך נישט ָ‬ ‫קלאר ַאז ביים אויבערשטן איז ָ‬ ‫ָ‬ ‫אין 'מקרה'‪ .‬דער מענטש שּפירט ַאז די סיבה‬ ‫"וואס הייסט‬ ‫פארהאלטן‪ָ :‬‬ ‫ַ‬ ‫צומאל וועט אים יענער‬‫ָ‬ ‫מאכן ַאז‬ ‫ּפהאלט! דער אויבערשטער קען ַ‬ ‫שום ָא ַ‬ ‫רוואס עּפעס שטייט מיר אין וועג איז‪ ,‬ווייל‬ ‫פא ָ‬ ‫ַ‬ ‫מ'דארף‬ ‫ַ‬ ‫דאך שּפעט און‬ ‫דו וועסט זען? ס'איז ָ‬ ‫טעלעפאן;‬ ‫ָ‬ ‫יענער זאל בטעות אויפהייבן דעם‬ ‫ּפאסירט און דעריבער קען‬ ‫ס'האט צופעליג ַאזוי ַ‬ ‫ָ‬ ‫זאך‪ .‬דו מיינסט ַאז די וועלט ַארבעט‬‫מסדר זיין די ַ‬ ‫זאל מיר נישט שטיין‬ ‫מאכן ַאז קיינער ָ‬ ‫השי"ת קען ַ‬ ‫פארט אויפ'ן‬ ‫דאס ַאליין טוישן‪ .‬למשל‪ ,‬איינער ָ‬‫ער ָ‬ ‫מ'דארף טון‪ ,‬ס'איז סתם אן עצלות"‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫ַאזוי?‬ ‫זאל איך שטיין‬ ‫מאכן ַאז ּפונקט ָ‬‫אין וועג; ער קען ַ‬ ‫האבן‬‫פארנט פון אים ָ‬ ‫ראוד און צוויי דרייווערס ָ‬ ‫ָ‬ ‫דאס איז נישט קיין‬‫דער אמת איז ָאבער‪ַ ,‬אז ָ‬ ‫ּפלאץ און אין די ריכטיגע מינוט‪ַ ,‬אז‬ ‫אויפ'ן ריכטיגן ַ‬ ‫ראּפגעדרייט דעם פענסטער און זיי שמועסן ווי‬ ‫ַא ָ‬ ‫דאס הייסט ישוב הדעת! דער איד ָ‬ ‫לאזט‬ ‫עצלות‪ָ ,‬‬ ‫ּפראבלעמען‬‫ָ‬ ‫אין איין סעקונדע זאלן ַאלע מיינע‬ ‫גוטע חברים‪ ...‬דער דרייווער פון הונטן הייבט אן‬ ‫איינגעבאקן ביי‬ ‫ַ‬ ‫ַאז די ידיעה פון אמונה זאל ווערן‬ ‫מסודר ווערן‪.‬‬ ‫געטראפן‬ ‫ָ‬ ‫האבן נישט‬ ‫גאנצן כח‪" :‬זיי ָ‬‫פייפן מיט'ן ַ‬ ‫האט עס געטון"‪ .‬אויב‬ ‫אים‪" :‬דער אויבערשטער ָ‬ ‫באאיינפלוסן דעם‬‫שטארק ַ‬ ‫ַ‬ ‫ָאט די אמונה דארף‬ ‫ּפלאץ וואו צו שמועסן?! אויב דו‬ ‫ַ‬ ‫קיין בעסערע‬ ‫מ'טראכט בלויז פאר ַא סעקונדע דערפון‪ ,‬און‬ ‫ַ‬ ‫מענטש‪ַ ,‬אז ווען עּפעס גייט נישט ּפונקט ווי ער‬ ‫דארף יעדער ליידן?"‪...‬‬ ‫געטראפן ַא חבר ַ‬ ‫ָ‬ ‫האסט‬ ‫רעאגירן‪,‬‬ ‫וויאזוי צו ַ‬ ‫פארנומען ַ‬ ‫גלייך איז מען שוין ַ‬ ‫זאל ער זיך ָאּפשטעלן מיט ַאביסל‬ ‫געוואלט‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫האט‬ ‫ָ‬ ‫דא‬ ‫האט ַא בליק כאילו ס'איז ָ‬‫דער מענטש ָ‬ ‫איינגעזאּפט אינעם הארץ‪ ,‬און‬ ‫ַ‬ ‫ווערט עס נישט‬ ‫פאר ער גייט טון סיי וועלכע‬‫נאך ַ‬‫ישוב הדעת ‪ָ -‬‬ ‫ַא מקרה אויף דער וועלט‪ .‬דהיינו ַאז אין דער‬ ‫מ'קען עס נישט באמת דערהערן‪.‬‬ ‫פעולה פון השתדלות ‪ -‬און זיך ּפשוט מתבונן‬ ‫וואס שטייען‬ ‫דא שלעכטע מענטשן ָ‬ ‫בריאה זענען ָ‬ ‫רוואס‬ ‫פא ָ‬‫געמאכט? און ַ‬ ‫ַ‬ ‫דאס‬ ‫האט ָ‬ ‫זיין‪ :‬ווער ָ‬ ‫מאל רופט ער זיי ַאנטיסעמיטן‬‫אים אין וועג; ַא ָ‬ ‫ב‬ ‫הארץ ווערט מען‬ ‫איינבאקן אמונה אין ַ‬ ‫ַ‬ ‫נאכ'ן‬ ‫התייצבו וראו את ישועת ה'; ָ‬ ‫געהאלפן‬ ‫ָ‬ ‫מאטיש‬‫אויטא ַ‬ ‫ָ‬ ‫די ברכה פון אמונה‬ ‫זאגט דער מענטש‪" :‬די ידיעה ַאז ַאלעס‬‫ווערטער ָ‬ ‫מ'קען נישט קונה זיין אמונה אין ַא רגע‬ ‫איידער ַא איד לויפט צו טון סיי וועלכע‬ ‫קאּפ‪,‬‬ ‫דורכגעלאפן אין ָ‬ ‫ָ‬ ‫איז פון השי"ת איז מיר‬ ‫ַא איד דארף זיך געבן די צייט און די ישוב‬ ‫השתדלות‪ ,‬אפילו אויב ס'איז ריכטיגע השתדלות‪,‬‬ ‫ס'האט נישט משּפיע געווען אויף מיר ַאז‬ ‫ָ‬ ‫ָאבער‬ ‫זאל ַאריינגיין טיף טיף אין‬‫הדעת ַאז די אמונה ָ‬ ‫דארף מען צוערשט עוסק זיין אין דער התבוננות‬ ‫ַ‬ ‫האבן התּפעלות דערפון"‪.‬‬ ‫כ'זאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫זאל אים איבערנעמען‪ ,‬און‬ ‫הארץ‪ ,‬עס ָ‬ ‫זיין מח און ַ‬ ‫האט עס געפירט ַאזוי‪,‬‬ ‫ַאז‪" :‬דער אויבערשטער ָ‬ ‫אויב מ'וויל ַאז די אמונה זאל באמת נקלט‬ ‫זאכן‬ ‫צוגאנג פון וועלכע ַ‬ ‫ַ‬ ‫גאנצע‬‫ס'זאל טוישן זיין ַ‬ ‫ָ‬ ‫רוואס‬ ‫פא ָ‬ ‫און ס'איז זיכער לטובה! איך ווייס נישט ַ‬ ‫צומאל געבן‬ ‫ָ‬ ‫ווערן‪ ,‬געדויערט עס צייט! מ'קען זיך‬ ‫כאּפט התּפעלות‪.‬‬‫ער ַ‬ ‫כ'דארף‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫נאכנישט ָ‬ ‫ס'איז לטובה‪ ,‬איך ווייס ָ‬ ‫האבן די געלעגנהייט‬‫פינף מינוט‪ַ ,‬אז די ידיעה זאל ָ‬ ‫האט ַאזוי געפירט‪ ,‬איז‬ ‫טון‪ָ ,‬אבער אויב השי"ת ָ‬ ‫נאכדעם‬‫הארץ‪ ,‬און הערשט ָ‬ ‫זיך ַאריינזעצן אין ַ‬ ‫זאגן‪" :‬איך‬ ‫מאל ווי מענטשן ָ‬ ‫מ'הערט ַאזויפיל ָ‬ ‫מאך איך נישט‬ ‫זאך‪ ,‬און דעריבער ַ‬ ‫דאס די בעסטע ַ‬ ‫ָ‬ ‫טראכטן וועלכע ּפעולות צו טון‬ ‫קען מען ָאנהויבן ַ‬ ‫האט עס געטון‪,‬‬ ‫גלייב ַאז דער אויבערשטער ָ‬ ‫געדארפט גיין‬ ‫ַ‬ ‫וואלט איך‬‫קיין חשבונות ַאז אפשר ָ‬ ‫סיטואציע‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫לאנגט די‬‫נבא ַ‬ ‫ַא ַ‬ ‫זא פערד"‪ ...‬אין ַאנדערע‬ ‫ָאבער יענער איז דאך ַא ַ‬ ‫‪ || 2‬גליון הבינני‬ ‫דארף איך טון‬ ‫אויף ַא צווייטן וועג און אפשר ַ‬ ‫‪+‬אותיות מחכימות ‬ ‫ַאזוי און ַאזוי"‪.‬‬ ‫דאס איבער'חזר'ן פאר‬ ‫וויפיל מער ער וועט ָ‬ ‫ספה"ק "תולדות יעקב יוסף" וישלח אות ט‬ ‫דאווענען ַאז‬ ‫זיך ַאליין‪ ,‬און וויפיל מער ער וועט ַ‬ ‫ָא ְמר ּו ְּב ׁ ַש"ס‪ֵ :‬היכִ י ָדמי יְ סו ִּרין? ַה ּמוֹ ׁ ִשיט יָ דוֹ לְ ַא ְרנְ ֵקי וְ כוּ'‪ .‬וְ ִה ְק ׁ ָשה (הבעש"ט)‪ָ ,‬הא ֵאין יִ ּסו ִּרין ְּבלֹא‬ ‫לאזט ער זיך צייט ַאז‬ ‫זאל עס גוט דערהערן‪ָ ,‬‬ ‫ער ָ‬ ‫ָעוֹ ן (שבת נה‪ ,‬א)‪ ,‬וְ כִ י ָסלְ ָקא דַּ ְע ָּתְך ׁ ֶש ֶּזה נֶ ֱח ׁ ָשב לְ כַ ּ ָפ ַרת ָעווֹ ן?! וּבֵ ֵאר‪ִּ ,‬כי צַ דִּ יק ֶּב ֱאמוּנָ תוֹ יִ ְחיֶ ה (חבקוק ב‪ ,‬ד)‪,‬‬ ‫מאל‬‫סאך ָ‬ ‫זאל קענען רוען ביי אים‪ַ .‬א ַ‬ ‫די אמונה ָ‬ ‫ִּכי ַה ַּמ ֲא ִמין ְּב ַה ׁ ְש ָ ּג ָחה ּ ְפ ָר ִטית ׁ ֶשל ה' יִ ְת ָּב ַרְך וְ יוֹ ֵד ַע בּ וֹ ִּכי ָּכל ַה ְּמא ָֹרעוֹ ת ַה ָּבאוֹ ת ַעל ָה ָא ָדם ֵהן ִמ ֶּמ ּנ ּו‬ ‫יִ ְת ָּב ַרְך‪ֵ ,‬הן דָּ בָ ר ָקטֹן אוֹ גָ דוֹ ל‪ ...‬וְ הוּא לְ ִס ַּבת ֶח ְטאוֹ‪ ,‬ו ִּמ ָ ּיד נִ ְת ָח ֵרט ו ִּמ ְת ַמ ּ ֵלא ֲח ָר ָדה ו ַּפ ַחד ה'‪ִ ,‬מ ָ ּיד מוֹ ֲחלִ ין‬ ‫קלאּפט‬ ‫ַ‬ ‫הארץ‬‫דאס ַ‬‫פארלוירן‪ָ ,‬‬‫ווערט מען זייער ַ‬ ‫לוֹ‪ֵ ,‬מ ַא ַחר ׁ ֶשהוּא ַמ ֲא ִמין וְ חוֹ זֵ ר בּ וֹ ו ְּמ ַד ֵּבק ַמ ֲח ׁ ַשבְ ּתוֹ בּ וֹ יִ ְת ָּב ַרְך‪ .‬לְ כָ ְך ַ ּגם ַה ּמוֹ ׁ ִשיט יָ דוֹ לְ ַא ְרנְ ֵקי וְ כוּ'‪ַ ,‬א ַחר‬ ‫מ'האט‬‫ָ‬ ‫און מ'איז אויפגערעגט‪ ,‬איבערהויּפט אויב‬ ‫ׁ ֶשהוּא ַמ ֲא ִמין ׁ ֶש ֶּזה לְ ִס ַּבת ֶח ְטאוֹ ו ִּמ ְת ָח ֵרט‪ ,‬נֶ ֱח ׁ ָשב לְ כַ ּ ָפ ַרת ָעווֹ ן‪.‬‬ ‫סארט‬ ‫זא ָ‬ ‫ּפאסירן ַא ַ‬ ‫נישט געגלייבט ַאז ס'גייט ַ‬ ‫ס'זאל‬ ‫ָ‬ ‫זאך‪ .‬דעריבער טוט דער איד ּפעולות ַאז‬ ‫ַ‬ ‫אגרא דפרקא אות קכ"ד‬ ‫דאנקט‬ ‫ַאריינגיין די ידיעה אין זיין מח; דער איד ַ‬ ‫לֹא יַ ֲח ׁשֹב ָה ָא ָדם ַעל ׁשוּם דָּ בָ ר ׁ ֶשהוּא ְּב ִמ ְק ֶרה‪ ,‬וְ ֵאיזֶ ה ִס ָּבה ָ ּג ַרם‪ַ ,‬רק ַה ּכֹל ְּב ַה ׁ ְש ָ ּג ַחת ַה ּׁ ַש"י‪ ,‬ו ִּמי‬ ‫קאּפיטלעך תהלים‪ ,‬ער‬ ‫זאגט ַ‬‫דעם אויבערשטן‪ ,‬ער ָ‬ ‫אוֹמר [ויקרא כ"ו] וְ ִאם ֵּתלְ כ ּו ִע ִּמי קר"י וְ ָהלַ כְ ִּתי וְ כוּ'‪ .‬וְ ִק ַּבלְ ִּתי‪,‬‬ ‫ׁ ֶש ּנוֹ ֵתן דַּ ְע ּתוֹ ַעל ַה ִּמ ְק ִרים ָעלָ יו ַה ָּכתוּב ֵ‬ ‫שּפראך‬ ‫ַ‬ ‫חזר'ט 'אני מאמין'‪ .‬ער וויל נישט נוצן די‬ ‫ֹאמר ַה ּ ָפסוּק (תהלים כה‪ ,‬יח)‪"ְ :‬ר ֵאה ָענְ יִ י וַ ֲע ָמלִ י וְ ָ ׂשא לְ כָ ל‬ ‫ְּב ֵעת ׁ ֶש ִ ּיזְ דַּ ֵּמן לָ ָא ָדם ֵאיזֶ ה ִעגּ וּם וְ צַ ַער יִ זְ ּכֹר וְ י ַ‬ ‫האט עס‬ ‫"יא‪ ,‬כ'ווייס ַאז דער אויבערשטער ָ‬ ‫פון‪ָ :‬‬ ‫אותי"‪ִּ ,‬בכְ ֵדי ׁ ֶש ָ ּישִׂ ים ֶאל לִ בּ וֹ ׁ ֶשהוּא ְּב ַה ׁ ְש ָ ּג ַחת ַהבּ וֹ ֵרא‪ִּ ...‬כי ַּכ ָּמה וְ כַ ָּמה ֲעוֹנוֹ ת יֵ ׁש לוֹ לָ ָא ָדם ׁ ֶש ֵאינָ ם‬ ‫ַח ּ ֹט ָ‬ ‫געטון‪ָ ,‬אבער‪ "...‬ער וויל נישט דעם ָ'אבער'!‬ ‫ִמ ְת ַּכ ּ ְפ ִרין ע"י ְּת ׁשוּבָ ה ויוה"כ‪ַ ,‬רק ְּת ׁשוּבָ ה ויוה"כ ּתוֹ לִ ין וְ יִ ּסו ִּרין ִמ ְּמ ָר ִקין‪ ,‬והשי"ת ׁשוֹ לֵ ַח לוֹ יְ סו ִּרין ַק ִּלין‬ ‫ְּכ ֵדי לְ כַ ּ ֵפר ֲעוֹ נ ָֹתיו‪ ,‬וז"ש רז"ל [ערכין טז ע"ב] ֵהיכִ י ָד ֵמי יְ סו ִּרין ֲא ִפלּ ּו הוֹ ׁ ִשיט יָ דוֹ לַ ִּכיס לִ ּטוֹ ל ׁ ָשלֹ ׁש וְ ָעל ּו‬ ‫דאס טון‪ ,‬וועט רוען אויף‬ ‫ווען ַא איד וועט ָ‬ ‫ְּביָ דוֹ ׁ ְש ַּתיִ ם וְ כוּ'‪ ,‬וְ הוּא דַּ וְ ָקא ְּכ ׁ ֶש ֵּמשִׂ ים ֶאל לִ בּ וֹ ׁ ֶש ָּכל ְּתנוּעוֹ ָתיו ְּב ֵח ֶפץ ַהבּ וֹ ֵרא‪ָ .‬הבֵ ן ַהדָּ בָ ר‪.‬‬ ‫זא ברכה! ווי דער‬ ‫זא ליכטיגקייט און ַא ַ‬ ‫אים ַא ַ‬ ‫זאגט‪' :‬בכל מקום אשר אזכיר את שמי אבוא‬ ‫ּפסוק ָ‬ ‫אליך וברכתיך' – ס'וועט חל זיין ַא ברכה אויף‬ ‫דערמאנט זיך פונעם אויבערשטן איז מען אים‬ ‫ַ‬ ‫רוואס איז‬ ‫פא ָ‬ ‫געגאנגען‪ַ .‬‬ ‫ַ‬ ‫צו טון‪ ,‬און ס'איז נישט‬ ‫מאל ברענגען ַאז‬‫סאך ָ‬‫דאס ַאליין וועט ַא ַ‬ ‫אים‪ ,‬און ָ‬ ‫"אה‪ ,‬זעט אויס ַאז‬ ‫גלייך מוחל‪ .‬די עצם מחשבה‪ָ :‬‬ ‫האט‬‫געגאנגען? דער אויבערשטער ָ‬ ‫ַ‬ ‫עס נישט‬ ‫ּפראבלעם‬ ‫געווארן"‪ ,‬ברענגט ַאז די ָ‬ ‫ָ‬ ‫כ'בין נתרחק‬ ‫ּפהאלט‪ ,‬ער קען דיר‬ ‫דאך נישט קיין טעכנישע ָא ַ‬ ‫ָ‬ ‫דארפן טון זיך ַארויסצוזען‬‫גארנישט ַ‬ ‫זאל מער ָ‬ ‫ער ָ‬ ‫זאל זיך ענדיגן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫העלפן אין איין מינוט! אלא מאי‪ ,‬מוז זיין ַאז ס'איז‬ ‫פון זיין מצב‪.‬‬ ‫דערמאנען פון השי"ת‬ ‫ַ‬ ‫מ'דארף בלויז זיך‬ ‫ַ‬ ‫ס'דארף זיין אן‬ ‫ַ‬ ‫רוואס‬ ‫פא ָ‬‫דא ַא חשבון פון אויבן ַ‬‫ָ‬ ‫ּפראבלעמען‬ ‫דורך אמונה ווערן די ָ‬ ‫רוואס‬ ‫פא ָ‬ ‫נישטא קיין שום סיבה ַ‬ ‫ָ‬ ‫עיכוב‪ .‬ס'איז‬ ‫געלעזט‬ ‫צומאל ווען ַא מענטש איז 'רואה שיסורים באים‬‫ָ‬ ‫ס'האט נישט מצליח געווען ביז יעצט‪ ,‬די איינציגע‬ ‫ָ‬ ‫מענטשן לויפן און טוען‪ ,‬מ'דרייט איבער‬ ‫טראכטן וועלכע‬ ‫ַ‬ ‫פארנומען צו‬ ‫עליו' ווערט ער ַ‬ ‫וויבאלד דער אויבערשטער רעדט‬ ‫ַ‬ ‫נאר‬‫סיבה איז ָ‬ ‫דארף דאך טון‬ ‫ַא וועלט‪ ,‬און ַאלעס ווייל "מען ַ‬ ‫האט געטון‪ָ .‬אבער דער אמת איז‪ַ ,‬אז‬ ‫עבירה ער ָ‬ ‫זאלסט‬‫זאגט‪" :‬איך וויל ַאז דו ָ‬‫צו דיר יעצט‪ ,‬ער ָ‬ ‫מאל איז דער מציאות‬ ‫השתדלות"‪ָ ...‬אבער ַאזויפיל ָ‬ ‫אפילו אויב דו ווייסט נישט יעצט אויף דער מינוט‬ ‫געדענקן פון מיר"‪ .‬און ווען דער איד געדענקט‬ ‫געלאזט די ידיעה ַאריינגיין אין‬ ‫ָ‬ ‫מ'וואלט‬ ‫ָ‬ ‫ַאז אויב‬ ‫ּפונקטליך וועלכע עבירה ס'איז געווען‪ ,‬איז גענוג‬ ‫דעם רבוש"ע‪ ,‬וועט ער דיר העלפן און ַאלעס וועט‬ ‫זאך‬ ‫הארץ ַאז דער אויבערשטער טוט יעדע ַ‬ ‫ַ‬ ‫קלאר ביי זיך‪" :‬זעט אויס ַאז כ'בין‬ ‫אויב מ'ווייסט ָ‬ ‫ווערן מסודר‪.‬‬ ‫געווארן פונעם אויבערשטן‪ .‬אויב איך‬ ‫ָ‬ ‫נתרחק‬ ‫גארנישט‬ ‫וואלט מען שוין ָ‬ ‫דעמאלט ָ‬ ‫ָ‬ ‫לטובה‪,‬‬ ‫כ'האב‬ ‫ָ‬ ‫האב נישט די סייעתא דשמיא‪ ,‬מוז זיין ַאז‬ ‫ָ‬ ‫נאנטער‬ ‫דער תכלית איז דיר צו ברענגען ָ‬ ‫וואלט‬ ‫ּפראבלעם ָ‬ ‫פאר'ן ָ‬‫געדארפט טון‪ .‬די לעזונג ַ‬ ‫ַ‬ ‫זיך דערווייטערט פון השי"ת‪ .‬אויב ַאזוי‪ ,‬וועל איך‬ ‫דער ספה"ק תולדות יעקב יוסף (וישלח אות ט)‬ ‫וואס‬ ‫מאטיש ָאנגעקומען‪ ,‬אויף ַאן אופן ָ‬ ‫אויטא ַ‬ ‫ָ‬ ‫דא מיט‬ ‫דערמאנען ַאז דער אויבערשטער איז ָ‬ ‫ַ‬ ‫זיך‬ ‫לעמאל‬ ‫ָ‬ ‫ברענגט פונעם בעש"ט הק' ַאז ַא איד זאל ַא‬ ‫מ'האט זיך נישט געקענט פארשטעלן‪ .‬יעדער קען‬ ‫ָ‬ ‫מיר און ער טוט ַאלעס מיט ַא השגחה ּפרטית"‪.‬‬ ‫האט אים‬ ‫גלייבן ַאז אפילו די קלענסטע יסורים ָ‬ ‫נאכקוקן ביי זיין אייגענעם לעבן‪ .‬מ'זעט יעדן‬ ‫דאס ָ‬ ‫ָ‬ ‫דער אויבערשטער געברענגט‪ ,‬ווייל דער מענטש‬ ‫זאכן‪.‬‬ ‫סארט ַ‬ ‫ס'ּפאסירן ַאזעלכע ָ‬‫ַ‬ ‫טאג ווי‬ ‫ָ‬ ‫ַאזוי ברענגט אויך דער הייליגער בני יששכר‬ ‫אין ספה"ק אגרא דפרקא (סימן קכ"ד) ַאז ווען ַא איד‬ ‫מאל‬ ‫געהאט ַא ריחוק פונעם אויבערשטן‪ַ .‬א ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫ָ‬ ‫דארפסט עּפעס טון‪ ,‬נאר‬ ‫דו מיינסט ַאז דו ַ‬ ‫זאגן 'ראה‬ ‫זאל ער ָ‬ ‫גייט דורך אפילו קליינע יסורים ָ‬ ‫מאל‬ ‫דאס געווען ַא ריחוק צוליב ַא חטא‪ ,‬און ַא ָ‬ ‫איז ָ‬ ‫'וואס' ס'איז די ריכטיגע‬ ‫דו האסט בלויז ַא ספק ָ‬ ‫זאך ַאליין‬ ‫עניי ועמלי ושא לכל חטאתי'‪ .‬די עצם ַ‬ ‫פארגעסן‬ ‫האט יעצט ַ‬ ‫איז דער ריחוק ווייל ער ָ‬ ‫טאקע טון‬ ‫מ'דארף ַ‬ ‫ַ‬ ‫זאך צו טון‪ .‬מעגליך ַאז‬ ‫ַ‬ ‫ַאז מ'איז מקבל די יסורים באהבה און מ'גלייבט‬ ‫ּפאסירט די‬ ‫האבן ַ‬‫פונעם אויבערשטן‪ ,‬און צוליב ָ‬ ‫רוואס לויפסטו ַאזוי?‬ ‫פא ָ‬ ‫עּפעס השתדלות‪ָ ,‬אבער ַ‬ ‫דאס געפירט ווייל‬ ‫האט ָ‬ ‫ַאז דער אויבערשטער ָ‬ ‫וואס ער גייט דורך‪.‬‬ ‫קליינע יסורים ָ‬ ‫שטארק אינעווייניג ביי‬‫ַ‬ ‫קאכט עס ַאזוי‬ ‫רוואס ָ‬ ‫פא ָ‬‫ַ‬ ‫דאס ַאליין מעקט‬ ‫זאך פאר מיר‪ָ ,‬‬ ‫ס'איז די בעסטע ַ‬ ‫דארט בפירוש דוקא וועגן‬ ‫דער תולדות רעדט ָ‬ ‫וואס דו‬ ‫דיר ַאז דו מוזט ָאנקומען צו דעם ציל ָ‬ ‫עס אויס און ס'איז מכפר אויף די עבירות‪ ,‬און‬ ‫האט זיך‬ ‫רוואס עּפעס ָ‬ ‫פא ָ‬ ‫קלייניגקייטן‪ .‬די סיבה ַ‬ ‫ווארטן!‬‫לאז עס ַאביסל ַ‬ ‫האסט מחליט געווען‪ָ .‬‬ ‫דארף דער מענטש שוין נישט ָאנקומען‬ ‫דעמאלט ַ‬ ‫ָ‬ ‫רהאקט און ס'גייט נישט ווי דו האסט זיך‬ ‫פא ַ‬ ‫ַ‬ ‫אויב דו וועסט זיך מתבונן זיין מיט ישוב הדעת ַאז‬ ‫האבן‬ ‫צו גרעסערע יסורים‪ ,‬ווייל די קליינע יסורים ָ‬ ‫לעמאל נאר ווייל דו האסט‬ ‫ָ‬ ‫פארגעשטעלט‪ ,‬איז ַא‬ ‫ָ‬ ‫שאנס‬‫גאר ַא גרויסע ַ‬ ‫דא ָ‬ ‫ַאלעס איז פון השי"ת‪ ,‬איז ָ‬ ‫דערמאנט פונעם אויבערשטן‪.‬‬‫ַ‬ ‫אים גלייך‬ ‫פארגעסן און זיך דערווייטערט פון השי"ת‪ .‬און‬ ‫ַ‬ ‫דארפן טון!‬ ‫גארנישט ַ‬‫ַאז דו גייסט ָ‬ ‫האט חרטה און ער‬ ‫וואס דער מענטש ָ‬ ‫ברגע ָ‬ ‫דאך ַאז דו האסט שוין ּפרובירט עּפעס‬ ‫זעסט ָ‬ ‫ג‬ ‫ּפראבלעמען געלעזט‬ ‫עצת ה' היא תקום; דורך אמונה ווערן די ָ‬ ‫גארנישט טון דערצו"‪ָ ,‬אבער עס לוינט זיך! דורך‬ ‫ָ‬ ‫לאזן די מחשבה פון‬ ‫סאך גרינגער צו ָ‬ ‫ס'איז ַא ַ‬ ‫גארנישט‪...‬‬ ‫אויסגענוצט ענערגיע פאר ָ‬ ‫סאך‬ ‫דעם ישוב הדעת קען מען זיך איינשּפארן ַא ַ‬ ‫אמונה ַאדורכלויפן ָאן קיין התבוננות‪ ,‬און ס'איז‬ ‫ָאט די עבודה‪ ,‬זיך צו געבן ישוב הדעת ַאז‬ ‫עגמת נפש‪ ,‬ווייל אויב מ'ערלויבט זיך צו לעבן‬ ‫"אזוי וויל‬ ‫בארואיגן‪ַ :‬‬‫גארנישט ַאזוי לייכט זיך צו ַ‬ ‫ָ‬ ‫זאל זיך קענען ַאריינזעצן‬ ‫די ידיעה פון אמונה ָ‬ ‫דעמאלט קומט די‬ ‫ָ‬ ‫מיט דער ידיעה פון אמונה‪,‬‬ ‫מ'דארף‬ ‫ַ‬ ‫דער אויבערשטער און ס'קען זיין ַאז‬ ‫זאך!‬‫הארץ‪ ,‬איז בכלל נישט קיין לייכטע ַ‬‫אין ַ‬ ‫גליון הבינני || ‪3‬‬ ‫מאטיש ַאריין‪ .‬ס'איז זייער מעגליך ַאז‬ ‫אויטא ַ‬ ‫ָ‬ ‫ברכה‬ ‫זאך וועט‬‫דארפן טון און די ַ‬‫גארנישט ַ‬ ‫מ'וועט שוין ָ‬ ‫לאזט די‬‫נאר חל ווען דו ָ‬ ‫די ברכה איז ָ‬ ‫ווערן מסודר פון זיך ַאליין‪.‬‬ ‫מחשבה פון אמונה טיף ַאריינגיין‪.‬‬ ‫מאל זעט מען ַאז ַא מענטש איז זיכער‬ ‫וויפיל ָ‬ ‫צאלן‪ ,‬ווייל‬ ‫בא ָ‬‫קיינמאל נישט ַ‬‫ָ‬ ‫ַאז יענער גייט אים‬ ‫געזאגט עּפעס אן אויסדרוק"‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫האט מיר‬ ‫"יענער ָ‬ ‫דראסטישע שריט‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫מ'האט גלייך ָאנגעהויבן טון‬ ‫ָ‬ ‫ערפאלג‪ .‬הערשט‬‫ָ‬ ‫און צו יענעם‪ָ ,‬אבער ָאן קיין‬ ‫סארט מענטש"‪,‬‬ ‫זא ָ‬ ‫ָאדער "ווייל יענער איז ַא ַ‬ ‫האט מען נישט מצליח געווען צו‬ ‫און צוליב דעם ָ‬ ‫כאּפט ער‬ ‫ווען ער קומט ָאן צום צענטן מענטש‪ַ ,‬‬ ‫דאטום‬ ‫דורכגעגאנגען ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫ָאדער ווייל ס'איז שוין‬ ‫באקומען‬ ‫מ'האט נישט ַ‬‫ָ‬ ‫זאך‪ ,‬ווייל‬ ‫טון די ריכטיגע ַ‬ ‫געטראכט פון אים‬ ‫ַ‬ ‫האב איך נישט‬‫רוואס ָ‬ ‫"פא ָ‬ ‫זיך‪ַ :‬‬ ‫צאלט‪ ,‬און מ'הייבט ָאן זיך‬ ‫בא ָ‬ ‫האט נישט ַ‬‫וואס ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫דא רוען‪ .‬די‬‫די סייעתא דשמיא ַאז די ברכה זאל ָ‬ ‫פריער? ער איז דאך ממש דער ַ‬ ‫ּפאסיגער ַאדרעס‪.‬‬ ‫בארעדט יענעם מיט לשון הרע'ס‪,‬‬ ‫צו בייזערן‪ ,‬מען ַ‬ ‫לאזט די מחשבה פון‬ ‫נאר חל ווען דו ָ‬ ‫ברכה איז ָ‬ ‫האב איך אים נישט גלייך געפרעגט?"‪.‬‬ ‫רוואס ָ‬ ‫פא ָ‬‫ַ‬ ‫דאך נישט קיין ברירה‪ ,‬ס'איז‬ ‫האב ָ‬ ‫ווייל "איך ָ‬ ‫געלאזט‬ ‫ָ‬ ‫וואלסט זיך‬‫אמונה טיף ַאריינגיין‪ .‬אויב דו ָ‬ ‫צאלט געלט‬ ‫בא ָ‬ ‫האט מען שוין אפילו ַ‬ ‫צומאל ָ‬‫ָ‬ ‫לתועלת"‪ָ ...‬אבער דערווייל גייט דורך בלויז ַא‬ ‫ווערן איבערגענומען מיט ַא רואיגקייט ַאז ַאלעס‬ ‫געוואנדן‬ ‫ָ‬ ‫מ'האט זיך‬ ‫ָ‬ ‫פאר די מענטשן צו וועמען‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫גאנצע ַ‬ ‫צאלט די ַ‬ ‫בא ָ‬ ‫טאג שּפעטער און יענער ַ‬ ‫ָ‬ ‫געדארפט‬ ‫ַ‬ ‫וואלסטו נישט‬ ‫דעמאלט ָ‬ ‫ָ‬ ‫איז פון השי"ת‪,‬‬ ‫פריער‪ ,‬און יעצט ווערט מען געוואויר ַאז ס'איז‬ ‫מ'האט סתם אויסגענוצט ענערגיע‪ ,‬מיט ביטול‬ ‫ָ‬ ‫וואלסט גלייך‬‫ַאזויפיל גיין ַארום און ַארום‪ ,‬נאר דו ָ‬ ‫טראכט צו זיך‪:‬‬‫ַ‬ ‫שאד די געלט‪ ...‬מען‬ ‫געווען ַא ָ‬ ‫מ'וואלט‬ ‫ָ‬ ‫זמן‪ ,‬מיט ַאזויפיל עבירות‪ .‬אפילו אויב‬ ‫זאך צו טון‪.‬‬ ‫וואס ס'איז די ריכטיגע ַ‬ ‫געוואוסט ָ‬ ‫"זאל זיין ַא כּפרה‪ ,‬ב"ה ַאז למעשה בין איך‬ ‫ָ‬ ‫געווארן מסודר‬ ‫ָ‬ ‫וואלט עס סייווי‬ ‫גארנישט געטון ָ‬ ‫ָ‬ ‫אין דער ריכטיגער צייט!‬ ‫ּפלאץ‪...‬‬ ‫מ'דארף נישט ַאלעס וויסן אויפ'ן ַ‬ ‫ַ‬ ‫נאר‪:‬‬ ‫געווארן"‪ָ .‬אבער די שאלה איז ָ‬ ‫ָ‬ ‫געהאלפן‬ ‫ָ‬ ‫"זאג מיר‪ ,‬דו ווילסט‬ ‫ווען מ'פרעגט איינעם‪ָ :‬‬ ‫טאקע ביזטו נישט גלייך ָאנגעקומען‬ ‫רוואס ַ‬‫פא ָ‬ ‫ַ‬ ‫באקומט מען דעם ריכטיגן‬ ‫דורך אמונה ַ‬ ‫נאר וויסן‪.‬‬‫יא ָאדער ניין? איך וויל ָ‬ ‫דעם שידוך? ָ‬ ‫צום ריכטיגן מענטש? דער אויבערשטער ָ‬ ‫וואלט‬ ‫וועג‬ ‫אויב דו ווילסט עס נישט איז אויך בסדר‪ ,‬כ'וועל‬ ‫זאלסט יענעם ָאנטרעפן‬ ‫מאכן ַאז דו ָ‬ ‫דאך געקענט ַ‬ ‫דארפן‬ ‫יא ַ‬ ‫און אפילו אויב דער מענטש וועט ָ‬ ‫גיין צו ַא צווייטן‪ ".‬וועט דער מענטש געווענליך‬ ‫געדארפט מוטשען‬ ‫ַ‬ ‫האסטו זיך‬‫רוואס ָ‬ ‫פא ָ‬ ‫לכתחלה? ַ‬ ‫עּפעס טון ַא פעולה פון השתדלות‪ָ ,‬אבער אויב‬ ‫נאכנישט קיין תשובה‪ ,‬איך‬ ‫ענטפערן‪" :‬איך ווייס ָ‬ ‫מיט צען מענטשן אויפ'ן וועג?‬ ‫לאזן ַאז די ידיעה זאל ַאריינגיין טיף אין‬ ‫ער וועט ָ‬ ‫יא ָאדער‬ ‫זאגן ָ‬ ‫נאכנישט ָ‬ ‫טראכטן‪ ,‬איך וויל ָ‬ ‫ַ‬ ‫וועל‬ ‫ס'האט נישט געמוזט זיין ַאזוי! נאר דו ביזט‬ ‫ָ‬ ‫דעמאלט‬ ‫ָ‬ ‫זיין מח ביז ס'וועט משּפיע זיין אויף אים‪,‬‬ ‫געהאט די ישוב הדעת‬ ‫ַ‬ ‫נאכנישט‬‫כ'האב ָ‬ ‫ָ‬ ‫ניין‪ ,‬ווייל‬ ‫האבן ַא לעזונג יעצט‬ ‫דארף ָ‬ ‫צעקאכט‪" :‬איך ַ‬ ‫ָ‬ ‫געווען‬ ‫'וואס' ס'איז‬ ‫באקומען ַא ברכה צו וויסן ָ‬ ‫וועט ער ַ‬ ‫דאס‬ ‫מאך די ריכטיגע החלטה‪ָ ".‬‬ ‫צו שּפירן אויב איך ַ‬ ‫ס'קאסט‬ ‫ָ‬ ‫אויף דער מינוט‪ ,‬נישט קיין חילוק וויפיל‬ ‫זאך צו טון‪.‬‬ ‫די ריכטיגע ַ‬ ‫טאג אין יעדן‬‫וואס מ'קען הערן יעדן ָ‬ ‫איז ַא שמועס ָ‬ ‫צאלן"‪ ...‬דער מענטש איז ַאזוי‬ ‫בא ָ‬‫וועל איך ַ‬ ‫דארף מען עּפעס טון‪ָ ,‬אבער‬ ‫מאל ַ‬ ‫סאך ָ‬‫ַא ַ‬ ‫בית המדרש ערגעץ וואו צווישן די מנינים‪...‬‬ ‫פארן ווייט‬‫צערודערט ַאז ער איז אפילו מסכים צו ָ‬ ‫האבן ַאזויפיל סייעתא דשמיא צו‬ ‫מ'דארף דאך ָ‬‫ַ‬ ‫זאך איז ביי יעדן ענין‪ .‬דער מענטש‬ ‫די זעלבע ַ‬ ‫ּפראבלעם‪:‬‬‫אין די מרחקים‪ ,‬כדי צו ערלעדיגן דעם ָ‬ ‫מ'זאל טון‪ .‬נאר דער אויבערשטער‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫'וואס'‬ ‫וויסן ָ‬ ‫טאקע געדויערן צוויי‪ -‬דריי טעג‪ ,‬ס'וועט‬ ‫"ס'וועט ַ‬ ‫דער 'חונן הדעת'‪ ,‬קען געבן דעם ריכטיגן דעת‬ ‫דארף מחליט זיין ַאז ער טוט נישט קיין שום שריט‪,‬‬ ‫ס'זאל‬ ‫ָ‬ ‫דאלער‪ ,‬אבי‬ ‫מיר קאסטן עטליכע טויזנט ָ‬ ‫מ'זאל טון‪ ,‬און דורך אמונה איז מען‬ ‫וואס ָ‬‫צו וויסן ָ‬ ‫קלאר ביי זיך ַאז‬‫וואס ער איז זייער ָ‬ ‫נאכדעם ָ‬ ‫נאר ָ‬ ‫ווערן מסודר"‪...‬‬ ‫טאקע ַאריין‬ ‫זוכה ַאז דער אויבערשטער שיינט ַ‬ ‫האט שוין די ריכטיגע ישוב הדעת‪" .‬איך קען‬ ‫ער ָ‬ ‫געהאלפן ווערן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫און געבט דעם ריכטיגן מהלך צו‬ ‫וואס איך‬‫דיר נישט ענטפערן‪ ,‬איך ווייס נישט ָ‬ ‫סארט פעולה‬‫זא ָ‬‫טאקע טון ַא ַ‬ ‫דארף מען ַ‬‫מאל ַ‬ ‫ַא ָ‬ ‫האבן ישוב הדעת‪ .‬ווען‬ ‫דארף קודם ָ‬ ‫גיי טון‪ ,‬איך ַ‬ ‫כדי צו ברענגען ַא לעזונג‪ָ .‬אבער געווענליך קומט‬ ‫ּפגעהאלטן די‬ ‫ַ‬ ‫האט ָא‬ ‫ווילדע השתדלות ָ‬ ‫כ'וועל שּפירן ַאז די ידיעה פון אמונה און השגחה‬ ‫מ'האט זיך נישט ערלויבט ּפשוט צו‬ ‫ָ‬ ‫דאס ווייל‬ ‫ָ‬ ‫ישועה‬ ‫דעמאלט וועל‬ ‫ָ‬ ‫איינגעבאקן ביי מיר‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫ּפרטית איז גוט‬ ‫דערמאנען ַאז דער‬ ‫ַ‬ ‫זיצן מיט ישוב הדעת און זיך‬ ‫מאכט זיך ַאז ַא מענטש איז ָאנגעוויזן‬ ‫ָאפט ַ‬ ‫דעמאלט‬ ‫ָ‬ ‫וואס צו טון‪ ,‬ווייל‬ ‫איך קענען מחליט זיין ָ‬ ‫געווארט‬ ‫ַ‬ ‫מ'האט נישט‬ ‫ָ‬ ‫אויבערשטער פירט ַאלעס!‬ ‫זאל אים טון ַא געוויסע טובה‪ ,‬ער‬ ‫ַאז איינער ָ‬ ‫באקומען ַא סייעתא דשמיא‪".‬‬ ‫וועל איך זיכער ַ‬ ‫הארץ‪ ,‬נאר‬‫איינגעבאקן אין ַ‬ ‫ַ‬ ‫ס'זאל ווערן‬ ‫ָ‬ ‫ַאז‬ ‫זוכט ווער ס'קען אים העלפן‪ ,‬ער גייט צו דעם‬ ‫וכרות עמו הברית;‬ ‫זיך מחבר זיין צו דער ּפנימיות פון ברית מילה‬ ‫יום ראשון‪ ,‬פרשת לך לך‪ ,‬ד' מרחשון תשפ"ו‬ ‫‪+‬ברית ‪+‬מילה‬ ‫חלק א'‬ ‫א‬ ‫באקענען מיט דער הייליגער מצוה פון מילה‬ ‫לאמיר זיך ַ‬ ‫ואתה את בריתי תשמור; ָ‬ ‫מצוות מילה איז זייער ַא טיפע מצוה‪ ,‬ס'איז‬ ‫פאר אברהם אבינו‬ ‫געווארן ַ‬ ‫ָ‬ ‫וואס איז געגעבן‬ ‫ָ‬ ‫ַא כריתת ברית מיט'ן‬ ‫ַא כריתת ברית מיט'ן רבוש"ע‪ ,‬וְ ָהיָ ה לְ אֹות ְב ִּרית‬ ‫און זיינע קינדער‪ ,‬און ס'איז די ערשטע מצוה‬ ‫רבוש"ע‬ ‫זאגן (נדרים לב‪ ,‬א) ַאז די מצוה‬ ‫יכם‪ .‬חז"ל ָ‬ ‫ּובינֵ ֶ‬ ‫ֵבּינִ י ֵ‬ ‫וואס דערמיט הייבט‬ ‫אין ַא מענטש'נס לעבן‪ָ ,‬‬ ‫זאגט אונז די תורה די מצוות‬ ‫אין ּפרשת לך לך ָ‬ ‫איז 'שקולה כנגד כל המצוות'‪ ,‬און אידן ָ‬ ‫האבן‬ ‫דארט‬‫זיך אן די עבודת ה' פון ַא איד‪ ,‬און פון ָ‬ ‫וואס איז בעצם‬ ‫עשה דאורייתא פון ברית מילה‪ָ ,‬‬ ‫לעמאל מקיים געווען מיט ַא שמחה‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫טאקע ַא‬ ‫דאס ַ‬ ‫ָ‬ ‫שטאּפל צו ווערן נענטער‬ ‫ַ‬ ‫נאך‬ ‫שטאּפל ָ‬ ‫ַ‬ ‫גייט מען‬ ‫נאך די מצוה‬ ‫די צווייטע מצוה אין דער תורה‪ָ ,‬‬ ‫במסירת נפש ממש‪.‬‬ ‫צום אויבערשטן‪.‬‬ ‫פון פריה ורביה‪ .‬ברית מילה איז די ערשטע מצוה‬ ‫‪ || 4‬גליון הבינני‬ ‫מחבר מיט מצוות מלה‪ ,‬איז ווייל די הרגשים‬ ‫האט‬‫שאד אויב ַא מענטש ָ‬ ‫ס'איז ַא גרויסער ָ‬ ‫צוגאנג צו ַא מצוה איז‬‫ַ‬ ‫און די התלהבות'דיגע‬ ‫קיינמאל נישט געלערנט וועגן די מצוה‪ .‬דער‬ ‫ָ‬ ‫וואס מ'ווערט‬‫מ'באקומט דורכדעם ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫אויפגעהאדעוועט דערמיט פון יונגווייז אן‪ַ .‬א‬ ‫ָ‬ ‫עּפעס ָ‬ ‫אפילו אויב דיין‬ ‫לעמאל‪ַ ,‬אז ווען מ'לערנט און מ'גייט‬ ‫ָ‬ ‫כלל איז ַא‬ ‫ַאריין אין דעם ענין פון ַא מצוה‪ ,‬איז דער נפש זיך‬ ‫נאכט און‬‫טאטע'ס סדר ַ‬ ‫מענטש געדענקט זיין ַ‬ ‫האט‬‫טאטע ָ‬ ‫ַ‬ ‫מתחבר דערצו‪ .‬בשעת מ'איז עוסק אין ַא מצוה‬ ‫געמאכט‬‫ַ‬ ‫יא‬‫ָ‬ ‫איינגעבאקן‬ ‫ַ‬ ‫באגלייט אים‪ ,‬ס'איז ביי אים‬ ‫דאס ַ‬ ‫ָ‬ ‫דאס משּפיע אויף די הרגשים‪ ,‬אויפ'ן מח‪,‬‬ ‫איז ָ‬ ‫מ'דארף צוגיין צו ַא חנוכה ליכט‬ ‫ַ‬ ‫וויאזוי‬ ‫געווארן ַ‬ ‫ָ‬ ‫אויף די נשמה און אויף די ּפנימיות‪ַ ,‬אלעס איז‬ ‫ווארעמקייט‬‫איינגעזאּפט ַ‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫צינדן‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪ .‬ער ָ‬ ‫צו דער מצוה פון זיינע עלטערן און ַאזוי טוט ער‬ ‫ַא ברית פאר‬ ‫דעמאלט‬ ‫ָ‬ ‫זיך מתחבר צו דער מצוה און מ'קען‬ ‫שטארקערע תועלת פון‬ ‫ַ‬ ‫סאך ַא‬ ‫ַארויסנעמען ַא ַ‬ ‫סאך זענען זיך אויך משלים ווען‬ ‫דאס‬ ‫דאס ווייטער‪ַ .‬א ַ‬ ‫מ'לערנט אין ישיבה ביי זייערע רבי'ס‪ ,‬און ָ‬ ‫ָ‬ ‫דיין יונגערן‬ ‫דער מצוה‪ .‬דורך דעם חיבור שיינט די מצוה‬ ‫געוואלדיגע לעכטיגקייט‪.‬‬‫ַ‬ ‫ַאריין ַא‬ ‫איז מען ווייטער ממשיך‪.‬‬ ‫ברידער‪ ,‬ווי‬ ‫מ'טראכט ווייניג פון מצות‬ ‫ַ‬ ‫רוואס‬ ‫פא ָ‬‫ַ‬ ‫מילה‬ ‫ַאלט ביזטו‬ ‫ָאבער ווען ס'קומט צו דער מצוה פון ברית‬ ‫דאס צו‬‫געהאט פון וועמען ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט מען נישט‬‫מילה ָ‬ ‫אודאי איז עס אויך ַאזוי ביי דער מצוה פון ברית‬ ‫טאטע‬ ‫לערנען ָאדער קונה זיין‪ .‬אפילו אויב דיין ַ‬ ‫געמאכט ַא ברית פאר דיין יונגערן‬ ‫ַ‬ ‫יא‬ ‫האט ָ‬ ‫ָ‬ ‫געווען‬ ‫פאר'ן מענטש ַא‬ ‫וואס קען זיכער ברענגען ַ‬ ‫מילה‪ָ ,‬‬ ‫מורא'דיגע תועלת אין יעדן תחום פון זיין לעבן‪.‬‬ ‫דעמאלט? וויפיל‬ ‫וויאזוי‬ ‫ָ‬ ‫קאּפ צו זען ַ‬ ‫ברידער‪ ,‬ווי ַאלט ביזטו געווען‬ ‫רשטאנען צוצולייגן ָ‬ ‫ַ‬ ‫פא‬ ‫האסטו ַ‬ ‫ָ‬ ‫דעמאלט?‬‫ָ‬ ‫וואס איז שוין‬ ‫דא פון ַא איד ָ‬ ‫פארשידענע סיבות איז ער‬ ‫און מ'רעדט דאך ָ‬ ‫גע'מל'ט‪ָ ,‬אבער צוליב ַ‬ ‫גאנץ מעגליך‬ ‫טאטע איז מקיים די מצוה? און ַ‬ ‫דיין ַ‬ ‫מאל‬‫נישט מחובר צו זיין אייגענע מצוה‪ .‬ס'קען ַא ָ‬ ‫דאס‬‫פארדרייט‪ָ .‬‬ ‫לויפט און מ'קומט און מ'איז ַאזוי ַ‬ ‫פארנומען און‬ ‫טאטע איז ַאליין געווען ַ‬ ‫ַאז דיין ַ‬ ‫האט‬ ‫וואס דער מענטש ָ‬ ‫גאנץ לעבן ָ‬ ‫דורכגיין ַא ַ‬ ‫וואס איז ַאזוי ברייט‪ַ ,‬אזוי הייליג‬ ‫איז דאך ַא סוגיא ָ‬ ‫טרוד בשעת מעשה‪.‬‬ ‫געטראכט וועגן די נושא‪ ,‬און‬‫ַ‬ ‫קיינמאל נישט‬ ‫ָ‬ ‫נאך‬ ‫ָ‬ ‫מ'דארף זיך קובע זיין ַא רואיגע זמן‬‫ַ‬ ‫און ַאזוי טיף‪.‬‬ ‫כלּפי מצוות מילה זענען מיר ממש בעלי‬ ‫מ'זאל עס קענען מיטנעמען אויפ'ן‬ ‫ָ‬ ‫דערצו‪ַ ,‬אז‬ ‫טראכטן‪ ,‬ווייסט‬ ‫ַ‬ ‫יא‬ ‫צומאל אפילו אויב ער וויל ָ‬‫ָ‬ ‫תשובה‪...‬‬ ‫גאנצן לעבן‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫וואס זיך צו מתבונן זיין‪.‬‬ ‫ער נישט ָ‬ ‫מ'זאל‬ ‫ָ‬ ‫טאקע זייער כדאי ַאז‬ ‫דעריבער איז ַ‬ ‫מאכט ַא ברית‪,‬‬ ‫נאך ַא נקודה‪ :‬ווען ַא מענטש ַ‬ ‫ָ‬ ‫די סיבה דערצו איז קודם כל טעכניש‪:‬‬ ‫יא משים לב זיין צו לערנען דערוועגן‪ .‬מ'רעדט‬ ‫ָ‬ ‫איז בדרך כלל זיין עיקר התרגשות פון דער עצם‬ ‫מ'האט אים גע'מל'ט ווען ער איז געווען‬ ‫ָ‬ ‫ווייל‬ ‫גארנישט ווייניגער ווי‬ ‫וואס איז ָ‬ ‫דא פון ַא מצוה ָ‬ ‫ָ‬ ‫געהאט ַא קינד‪ .‬ווען מען‬ ‫ַ‬ ‫האט ב"ה‬ ‫שמחה ַאז ער ָ‬ ‫טאג ַאלט‪ .‬און אויך ווען‬ ‫ַא קליין קינד פון ַאכט ָ‬ ‫דא צוויי מצוות‬ ‫נאכט‪ .‬עס זענען בלויז ָ‬ ‫ַא סדר ַ‬ ‫כנאכט ‪-‬אויפ'ן‬ ‫ווא ַ‬ ‫וואונטשט אים מזל טוב ביי דער ַ‬ ‫השי"ת העלפט און דער מענטש איז זוכה ַאליין‬ ‫האבן דעם איסור כרת – 'ּפסח' מיט‬ ‫וואס ָ‬‫עשה'ס ָ‬ ‫דאנקט ער דעם אויבערשטן ַאז ער‬ ‫פאל ‪ַ -‬‬ ‫בעסטן ַ‬ ‫ַאריינצוברענגען זיין קינד בבריתו של אברהם‬ ‫דאס מיינט ַאז ס'איז ממש פון די יסודי‬ ‫'מילה'! ָ‬ ‫דארט קוקט ער‬ ‫דא ָ‬ ‫געהאט ַא יונגל‪ .‬אפשר ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט‬‫ָ‬ ‫פאר'ן‬ ‫פארנומען אין די טעג ַ‬ ‫אבינו‪ ,‬איז מען ַאזוי ַ‬ ‫היהדות! ס'איז דער יסוד פון זיין ַא איד כּפשוטו‪.‬‬ ‫כנאכט‪,‬‬‫ווא ַ‬ ‫זאגן דעם זוהר ביים ַ‬ ‫ַאריין‪ ,‬בשעת'ן ָ‬ ‫נאכט‪ ,‬מען‬‫טאג און קיין ַ‬‫מ'האט נישט קיין ָ‬ ‫ָ‬ ‫ברית‪,‬‬ ‫מאל איז דער מענטש ממש ווי‬ ‫סאך ָ‬ ‫ָאבער ַא ַ‬ ‫דא עּפעס ַא ּפירוש אונטן‪ ,‬ווייל ער‬ ‫אויב ס'איז ָ‬ ‫פארדרייט‪ .‬און‬‫לויפט און מ'קומט און מ'איז ַאזוי ַ‬ ‫האט נישט קיין שום השגה‬ ‫ַא בעל תשובה‪ .‬ער ָ‬ ‫זאגט‪.‬‬‫וואס ער ָ‬ ‫כאטש צוויי שורות ָ‬ ‫פארשטיין ָ‬ ‫וויל ַ‬ ‫גאנצע מצוה פליעט ַאריבער‪ .‬אפילו אויב‬ ‫די ַ‬ ‫האט געזען ַא 'טלית'‪ ,‬ער‬ ‫אין דער מצוה‪ .‬ער ָ‬ ‫ָאבער יעצט רעדט מען וועגן דער סוגיא פון ברית‬ ‫האט מען‬ ‫האלבע ווארט‪ָ ,‬‬ ‫יא עּפעס ַא ַ‬‫מ'הערט ָ‬ ‫פארשידענע‬ ‫האט געזען 'חייקע'‪ ,‬ער ווייסט פון ַ‬ ‫ָ‬ ‫מילה – דיין אייגענע ברית מילה‪ ,‬און אויך די‬ ‫נישט די ישוב הדעת צו לערנען ריכטיג די סוגיא‪.‬‬ ‫זאכן זענען ַאזוי‬‫'כיבודים'‪ָ ,‬אבער די ַאלע ַ‬ ‫וואס דו ביזט זוכה צו מקיים זיין‬ ‫ברית מילה ָ‬ ‫פאר'ן ברית קען מען נישט לערנען‬ ‫אין די טעג ַ‬ ‫באצוג צו דיין אייגענע מצוה‪,‬‬ ‫חיצוניות'דיג אין ַ‬ ‫פאר דיין קינד‪ .‬למעשה גיבט מען זיך נישט ָאּפ‬ ‫ַ‬ ‫זאכן‪ .‬מ'וועט געווענליך נישט הערן פון‬‫קיין נייע ַ‬ ‫זאך ַאז דו ביזט‬ ‫מ'דארף דאך דערהערן די עצם ַ‬ ‫ַ‬ ‫ס'דארף צו זיין‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫דערמיט ווי‬ ‫האט דורכגעלערנט ַא קליינע‬ ‫ַא מענטש ַאז ער ָ‬ ‫טאקע‬ ‫מ'זאל ַ‬ ‫גע'מל'ט! און די עצה דערצו איז‪ַ ,‬אז ָ‬ ‫דאס קינד איז‬ ‫מסכת'לע אין די ַאכט טעג פון ווען ָ‬ ‫באקומען קיין חינוך‬ ‫מ'האט נישט ַ‬ ‫ָ‬ ‫מ'דארף גיין פון אונטן‬ ‫ַ‬ ‫זיין ַאזויווי בעל תשובה‪,‬‬ ‫דערויף‬ ‫געבוירן ביז'ן ברית‪ ...‬ס'גייט נישט ַאזוי‪ .‬אפשר‬ ‫דאס צו לערנען צוביסלעך‪ ,‬און ּפרובירן‬ ‫ַארויף‪ָ ,‬‬ ‫וויאזוי‬ ‫ַ‬ ‫קען מען חזר'ן ַאלטע לימודים‪ָ ,‬אבער‬ ‫רוואס מ'איז זיך נישט‬ ‫פא ָ‬‫נאך ַא סיבה ַ‬ ‫ָ‬ ‫ַאריינגיין אין דער סוגיא‪.‬‬ ‫דעמאלט דורכלערנען מסכת מילה? מען‬ ‫ָ‬ ‫ווילסטו‬ ‫ב‬ ‫וואס‬ ‫מחשבה טובה הקב"ה מצרפה למעשה; די מצוה ווערט ַא שלימות‪ ,‬דורכדעם ָ‬ ‫באדייט דערפון‬ ‫מ'לערנט דעם ַ‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫יעדע סעקונדע ווייל ער איז גע'מל'ט‬ ‫לעמאל צוריקגיין און ערגענצן די מצוה‬ ‫ָ‬ ‫ַא‬ ‫לעמאל צוריקגיין‬ ‫ָ‬ ‫מ'קען ַא‬ ‫טראכט דערוועגן‪ ,‬און ער איז‬ ‫ַ‬ ‫דעריבער ווען ער‬ ‫מיט ַא שלימות!‬ ‫דא ַא גרויסער כלל‪ַ :‬אז ווען ַא איד‬ ‫ס'איז ָ‬ ‫האט עס ַא‬ ‫באדייט דערפון‪ָ ,‬‬ ‫זיך מתבונן אין דעם ַ‬ ‫דאס שייך ביי דער מצוה‬ ‫איבערהויּפט איז ָ‬ ‫פארשטיין סיי‬‫לערנט און איז זיך מתבונן צו ַ‬ ‫געוואלדיגע תוקף!‬ ‫ַ‬ ‫פון מילה צוליב עטליכע סיבות‪ .‬ערשטנס‪,‬‬ ‫וועלכע מצוה‪ ,‬אפילו אויב ס'איז צענדליגער‬ ‫באגלייט‬‫ווייל די מצוות מילה גייט מיט און ַ‬ ‫נאך דעם קיום המצוה‪ָ ,‬אבער ווען‬ ‫יארן ָ‬‫ָ‬ ‫מ'האט‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫מילה איז נישט קיין מצוה ָ‬ ‫ער איז זיך מתקשר צו דער מצוה מיט זיין‬ ‫מאל' מקיים געווען‬ ‫ַ'א ָ‬ ‫גאנצע לעבן! ס'איז ַא‬ ‫דעם איד דורכאויס זיין ַ‬ ‫האט מיט'ן רבוש"ע‬‫וואס ַא איד ָ‬ ‫דביקות תמידי ָ‬ ‫מחשבה און מיט זיין געפיל‪ ,‬קען ער דורכדעם‬ ‫עס שטייט ַאזוי פון צדיקים לגבי יעדע מצוה‪,‬‬ ‫משלים זיין די מצוה למפרע! ַא מענטש קען‬ ‫גליון הבינני || ‪5‬‬ ‫ּפראצעדור‪,‬‬ ‫ווייטאג‪ ,‬די בושה‪ ,‬און די ערהוילונג ָ‬ ‫ָ‬ ‫מאכסט ַא ברית פאר דיין קינד‪,‬‬ ‫שמחה ווי ווען דו ַ‬ ‫מאל מקיים געווען די‬ ‫האט ַא ָ‬ ‫ַאז אויב דער מענטש ָ‬ ‫פאר'ן אויבערשטן מיט‬ ‫לאזן זיך גיסן בלוט ַ‬ ‫און זיי ָ‬ ‫מאכסט ַא ברית‪ ,‬טוסטו די מצוה‬ ‫ווייל ווען דו ַ‬ ‫געווארן מיט‬ ‫ָ‬ ‫מצוה‪ ,‬און שּפעטער איז ער נתעורר‬ ‫זא ערליכקייט און תמימות‪.‬‬ ‫ַא ַ‬ ‫פאר ַא צווייטן‪ ,‬ס'איז דיין אחריות צו מל'ן דיין‬ ‫ַא גוטע מחשבה ָאדער התבוננות אין דער מצוה‪,‬‬ ‫וואס זענען‬ ‫דאס זענען מעשים בכל יום‪ .‬די ָ‬ ‫ָ‬ ‫קינד‪ָ ,‬אבער ווען פרייסטו זיך מיט דיין אייגענע‬ ‫דא דער מושג פון 'מחשבה טובה הקב"ה‬ ‫איז ָ‬ ‫וויאזוי ַא‬ ‫ַ‬ ‫דאס כסדר‪,‬‬ ‫עוסק אין קירוב זעען ָ‬ ‫מצוה? ווען דאנקסטו אויף דיין אייגענעם חיוב?‬ ‫מצרפה למעשה'‪ .‬דער אויבערשטער איז מצרף‬ ‫נאכנישט‬ ‫וואס לערנט אין ישיבה איז ָ‬ ‫בחור'ל ָ‬ ‫ווילאנג מען פריידט זיך נישט מיט ַא מצוה‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫מאליגע מעשה‪ ,‬און‬‫די יעצטיגע מחשבה מיט די ַא ָ‬ ‫געווען גרייט‪ָ ,‬אבער ּפלוצלינג קומט ער צום‬ ‫פעלט פון דער שלימות פון דער מצוה‪ָ ,‬אבער‬ ‫ס'ווערט ַא שלימות'דיגע מצוה‪.‬‬ ‫מאכן‬‫מ'זאל מיר ַ‬ ‫ָ‬ ‫זאגט‪" :‬איך וויל ַאז‬ ‫משגיח און ָ‬ ‫וואס צו‬ ‫אויב מען לערנט ַאביסל און מען ווייסט ָ‬ ‫נאכמער‬‫דאס ָ‬‫ָאבער ביי די מצוה פון מילה איז ָ‬ ‫טאטע‬ ‫צומאל איז זיין ַ‬ ‫ָ‬ ‫ַא ברית‪ .‬איך בין גרייט"‪.‬‬ ‫טראכטן‪ ,‬קען מען משלים זיין די אייגענע מצוה‬ ‫ַ‬ ‫וואס איז 'יעצט' חי‬ ‫שייך‪ ,‬ווייל ס'איז ַא מצוה ָ‬ ‫דארפן ַארבעטן‬ ‫מאל מסכים‪ ,‬און די עסקנים ַ‬ ‫ניטא ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט!‬ ‫וואס מען ָ‬ ‫דורך די שמחה ָ‬ ‫וקיים! און אויב ַאזוי קען מען זיך יעצט פרייען‬ ‫באאיינפלוסן‪ .‬ענדליך קען מען גיין‬ ‫שווער אים צו ַ‬ ‫דערמיט‪ַ ,‬אזוי ווי חז"ל ָ‬ ‫זאגן (מנחות מג‪ ,‬ב) אויף דוד‬ ‫מאכן די ברית‪ ,‬און ס'איז דאך ַאזוי רירנד צו זען‬ ‫ַ‬ ‫משלים זיין אויך דער חלק המעשה‬ ‫געטראפן אין מרחץ 'ערום‬‫ָ‬ ‫האט זיך‬‫המלך ַאז ער ָ‬ ‫לאזט זיך‬ ‫וואס ָ‬‫די צער און די שמחה פון דעם איד ָ‬ ‫האט אין זיך צוויי חלקים‪:‬‬ ‫די מצוה פון מילה ָ‬ ‫דערמאנט‬ ‫ַ‬ ‫האט זיך‬ ‫מן המצוות'‪ָ ,‬אבער ווען ער ָ‬ ‫פאר'ן רבוש"ע‪.‬‬‫גיסן בלוט ַ‬ ‫איין חלק איז דער מציאות ַאז דער מענטש‬ ‫האט ער זיך‬‫האט די מצוה פון מילה ָ‬ ‫ַאז ער ָ‬ ‫דא דער חלק‬ ‫דאן איז ָ‬‫איז ַא גע'מל'טער איד‪ַ .‬‬ ‫וואס מ'גייט‬ ‫דאס איז ַא מצוה ָ‬ ‫געפריידט‪ ,‬ווייל ָ‬ ‫האבן דעם שלימות‬ ‫מיר קענען אויך ָ‬ ‫מ'דארף טון בּפועל בשעת'ן ַ‬ ‫מאכן‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫המעשה ָ‬ ‫דערמיט שטענדיג‪.‬‬ ‫ס'איז נישט קיין ספק ַאז דער אויבערשטער‬ ‫ַא ברית מילה‪.‬‬ ‫ּפאסירן אין‬ ‫זאלן ַ‬‫זאכן ָ‬ ‫שטעלט אויס ַאז ַאזעלכע ַ‬ ‫האט גענומען‬ ‫וואס ָ‬ ‫דאס איז ּפונקט ווי איינער ָ‬ ‫ָ‬ ‫מ'האט נישט קיין השגה וויפיל‬ ‫ָ‬ ‫אונזער דור‪ ,‬ווייל‬ ‫אויבנאויף קוקט עס אויס ַאז דער חלק‬ ‫רטראכט‬ ‫ַ‬ ‫פא‬‫די ד' מינים‪ָ ,‬אבער ער איז געווען ַ‬ ‫ראּפ פון אידישע קינדער‪,‬‬‫דאס נעמט ַא ָ‬ ‫קטרוגים ָ‬ ‫מ'האט‬ ‫ָ‬ ‫פאר'ן מענטש‪ ,‬ווייל ווען‬ ‫המעשה פעלט ַ‬ ‫האט אים ּפונקט‬ ‫מאכן די ברכה‪ ,‬איינער ָ‬ ‫בשעת'ן ַ‬ ‫דאס פאר דער‬ ‫און וויפיל שלימות ברענגט ָ‬ ‫געהאט קיין דעת‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫האט ער נישט‬‫אים גע'מל'ט ָ‬ ‫פאר'ן‬‫געהאט ַ‬ ‫ַ‬ ‫האט מורא‬ ‫דעמאלט געשטוּפט‪ ,‬ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫כאטש ַא זכות און‬‫האבן ָ‬ ‫וועלט‪ .‬הלוואי זאלן מיר ָ‬ ‫און לכאורה איז דער חלק המעשה דער עיקר‬ ‫נאך‬‫האלט ָ‬ ‫ווילאנג ער ַ‬ ‫ַ‬ ‫שּפיץ פונעם לולב‪ָ .‬אבער‬ ‫זא הויכע דרגא פון דער מצוה‪.‬‬ ‫ַא שותפות אין ַא ַ‬ ‫פון דער מצוה‪ָ ,‬אבער דער אמת איז‪ַ ,‬אז אפילו‬ ‫די ד' מינים איז ער אינמיטן די מצוה און ער קען‬ ‫דעם חלק קען מען אויך משלים זיין שּפעטער‪,‬‬ ‫נאך משלים זיין די ריכטיגע כוונה‪ .‬ביי די מצוה‬ ‫ָ‬ ‫מאכן‬ ‫דארף מען ַ‬ ‫אודאי כּפשוטו‪ ,‬על פי הלכה‪ַ ,‬‬ ‫פארשטייט‬‫וואס מען לערנט און מען ַ‬ ‫דורכדעם ָ‬ ‫לעמאל 'אינמיטן'‪ ,‬און ווען‬ ‫ָ‬ ‫פון מילה זענען מיר ַא‬ ‫מ'זאל‬ ‫טאג‪ ,‬און חס ושלום ַאז ָ‬‫ַא ברית אויפ'ן ַאכטן ָ‬ ‫דאס גרויסע חשיבות פון דער מצוה און‬ ‫יעצט ָ‬ ‫שטארק‬ ‫ַ‬ ‫דאס‪ ,‬קען מען זיך ַאזוי‬ ‫מ'דערהערט ָ‬ ‫עס ָאּפשטוּפן‪ ,‬ווי מ'זעט ביי משה רבינו ַאז ער איז‬ ‫מען פריידט זיך דערמיט‪.‬‬ ‫לעמאל! דו גייסט‬ ‫ָ‬ ‫צוקאכן‪ :‬דו האסט די מצוה ַא‬ ‫געווען אין ַא סכנה צוליב דעם‪ָ .‬אבער מ'זעט ַאז‬ ‫ַארום דערמיט שטענדיג‪ ,‬אויב ַאזוי קענסטו זיך‬ ‫ס'זאל‬ ‫ָ‬ ‫האט ַאזוי מסבב געווען ַאז‬ ‫דער רבוש"ע ָ‬ ‫די מעשה המצוה פון מסירת נפש'דיגע‬ ‫זאלן דורכגיין‬ ‫וואס ָ‬ ‫זיין ַאזעלכע תינוקות שנשבו ָ‬ ‫אידן‬ ‫יעצט פרייען דערמיט‪.‬‬ ‫גאנצן‬ ‫ערוואקסן מיט'ן ַ‬ ‫ַ‬ ‫ַא ברית מילה זייענדיג‬ ‫דא ַאזויפיל רוסישע‬ ‫היינטיגע צייטן זענען ָ‬ ‫די גרויסע שמחה פון 'על בריתך שחתמת‬ ‫דעת‪ ,‬כדי מעורר צו זיין רחמים וחסדים אין הימל‪.‬‬ ‫בחורים'לעך און אפילו עלטערע מענטשן פון די‬ ‫בבשרינו'‬ ‫סארט דרגא פון שלימות‬ ‫האבן נישט די ָ‬‫מיר ָ‬ ‫לאזן‬ ‫קאמוניסטישע לענדער‪ ,‬וועלכע ָ‬ ‫געוועזענע ָ‬ ‫האבן בשעת ער‬ ‫וויפיל דארף ַא איד אינזין ָ‬ ‫אין דער מצוה פון ברית מילה‪ָ ,‬אבער דורכדעם‬ ‫זא‬ ‫דאס ברענגט ַא ַ‬ ‫זא מסירת נפש‪ָ .‬‬ ‫זיך מל'ן מיט ַא ַ‬ ‫זאגט די ברכה‪' :‬נודה לך ה' אלקינו‪ ,‬על בריתך‬ ‫ָ‬ ‫וואס מ'לערנט און מ'איז זיך מתבונן אין דעם‬ ‫ָ‬ ‫דאך נישט‬ ‫כאטש ס'איז ָ‬‫מורא'דיגע התרגשות‪ָ ,‬‬ ‫דאנקן השי"ת אויף דער‬ ‫שחתמת בבשרינו'‪ ,‬צו ַ‬ ‫יא משלים זיין‬‫ּפנימיות פון דער מצוה‪ ,‬קענען מיר ָ‬ ‫האבן נישט‪ ,‬מיר זענען אויך‬ ‫וואס מיר ָ‬‫ַא מצוה ָ‬ ‫דאס איז ַאריינגעדרוקט אינעם‬ ‫מצוה פון מילה‪ָ .‬‬ ‫געזאגט‬ ‫ָ‬ ‫אויך דעם חלק פון עשייה! צדיקים ָ‬ ‫האבן‬ ‫גע'מל'ט‪ָ ,‬אבער די דרגא פון דער מצוה איז ביי‬ ‫סידור‪ ,‬כדי צו אויסלערנען דעם מענטש ַאז‬ ‫ַאז מיט די שמחה און ריכטיגע כוונה קען מען‬ ‫ערוואקסענע‬ ‫ַ‬ ‫שטארקער! זיי זענען‬ ‫ַ‬ ‫סאך‬ ‫זיי ַא ַ‬ ‫זאל זיך מתבונן זיין און זיך פרייען מיט זיין‬ ‫ער ָ‬ ‫לעמאל ערגענצן די מצוה מיט ַא שלימות‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫ַא‬ ‫וואס נעמען אויף זיך די שוועריגקייט‪ ,‬די‬‫מענטשן ָ‬ ‫נאך ַא גרעסערע‬ ‫אייגענע מצוות מילה‪ָ .‬‬ ‫דאס איז ָ‬ ‫ג‬ ‫צוזאם די 'מחשבה'‬ ‫וכל אנשי ביתו נימולו אתו; השי"ת שטעלט ַ‬ ‫צוזאמען מיט 'מעשה'‬ ‫ַ‬ ‫האט דער בעלזער רב געטייטשט‬ ‫דערמיט ָ‬ ‫פאטער‪ ,‬דער שר שלום זי"ע‪ַ ,‬אז מצוות מילה איז‬ ‫ָ‬ ‫ביים קינד'ס ברית איז מען משלים די‬ ‫ֹלקים ֶאל‬ ‫ֹאמר ֱא ִ‬‫דעם ּפסוק אין ּפרשת לך‪ :‬וַ ּי ֶ‬ ‫נאכנישט קיין‬ ‫האט ָ‬ ‫דאס קינד ָ‬ ‫מען מקיים ווען ָ‬ ‫אייגענע ברית‬ ‫יתי ִת ְׁשמֹר ַא ָּתה וְ זַ ְר ֲעָך‬ ‫ַא ְב ָר ָהם וְ ַא ָּתה ֶאת ְּב ִר ִ‬ ‫דעת‪ ,‬קומט אויס ַאז די מצוה איז נישט בשלימות‪,‬‬ ‫ווארט פון דעם מיטעלער‬‫דאס ָ‬ ‫קאנט ָ‬ ‫בא ַ‬ ‫ס'איז ַ‬ ‫ַא ֲח ֶריָך לְ דֹר ָֹתם – אויב דו וועסט טון די מצוה פאר‬ ‫ס'האט געפעלט דער געפיל און די מחשבה‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫ווייל‬ ‫בעלזער רב זי"ע‪ ,‬אויף דעם נוסח פונעם הרחמן‬ ‫דיינע קינדער‪ ,‬וועסטו מקיים זיין בשלימות דעם‬ ‫טאקע מקיים געווען מיט'ן מענטש‪,‬‬ ‫מ'האט עס ַ‬ ‫ָ‬ ‫מ'זאגט ביי ַא סעודת ברית‪' :‬הרחמן הוא‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫ָ‬ ‫מאכסט ַא ברית‬ ‫'ואתה את בריתי תשמור'! ווען דו ַ‬ ‫ָאבער ס'איז געווען ָאן זיין בחירה און ָאן זיין‬ ‫יברך אבי הילד ואמו ויזכו לגדלו לחנכו לחכמו‬ ‫פאר דיין קינד‪ ,‬ווערט נשלם דיין אייגענע מצוה‬ ‫דעת‪ָ .‬אבער שּפעטער ווען דער מענטש ברענגט‬ ‫מיום השמיני והלאה ירצה דמו'‪ַ ,‬אז לכאורה איז‬ ‫וואס איז קודם געווען כגוף בלי נשמה‬ ‫פון מילה‪ָ ,‬‬ ‫ַאריין זיין קינד בבריתו של אברהם אבינו‪ ,‬איז‬ ‫רוואס‬ ‫פא ָ‬‫דער ברית מילה געווען אויפ'ן קינד‪ַ ,‬‬ ‫וכוונה‪ ,‬און יעצט ווערט עס ערגענצט בשלימות‪.‬‬ ‫ער יעצט מקיים די מצוה במחשבה‪ ,‬און דורכדעם‬ ‫זאגט מען 'ירצה דמו' אויפ'ן 'אבי הילד'?‬‫ָ‬ ‫ווארט פונעם בעלזער רב קומט‬ ‫לויט דעם ָ‬ ‫ווערט נשלם זיין אייגענע מצוה!‬ ‫געזאגט‪ ,‬בשם זיין‬ ‫ָ‬ ‫האט דער בעלזער רב‬ ‫נאר ָ‬ ‫‪ || 6‬גליון הבינני‬ ‫פארשטיין לויט ווי די מפרשים‬ ‫דאס ַ‬ ‫נאר מ'קען ָ‬ ‫וואס ַא מענטש לייגט‬ ‫מאל ָ‬ ‫אויס‪ַ ,‬אז יעדעס ָ‬ ‫האט‬‫וואס ָ‬‫רוואס אברהם אבינו – ָ‬ ‫פא ָ‬ ‫זענען מסביר ַ‬ ‫ַאריין דעם חלק המחשבה און דער חלק הפנימי‬ ‫האט נישט מקיים‬ ‫געווארט ביז‬ ‫ַ‬ ‫גאנצע תורה – ָ‬ ‫האט‬ ‫נאר ער ָ‬ ‫מקיים געווען די ַ‬ ‫געווען מצות מילה‪ָ ,‬‬ ‫ביי דער מצוה‬ ‫דאס צוגעלייגט צו זיין‬ ‫פון ַא מצוה‪ ,‬ווערט ָ‬ ‫אייגענע מצוה!‬ ‫באפוילן דערויף‪ ,‬ווייל מצות‬ ‫האט אים ַ‬ ‫השי"ת ָ‬ ‫פון מילה זענען‬ ‫האט געברענגט ַא‬ ‫די שמחה של מצוה ָ‬ ‫מאל‪ ,‬דעריבער‬ ‫מילה קען מען נאר מקיים זיין איין ָ‬ ‫געוואלט טון אויף דער גרעסערע‬ ‫ָ‬ ‫האט ער עס‬ ‫ָ‬ ‫לעמאל‬ ‫ָ‬ ‫מיר ַא‬ ‫שלימות המצוה‬ ‫'אינמיטן' דעם‬ ‫האט ער‬ ‫מדריגה פון 'מצווה ועושה'‪ .‬דעריבער ָ‬ ‫ס'ווערט דערציילט ַאז דער ַאּפטער רב זי"ע‬ ‫געווארט ביז דער אויבערשטער וועט אים הייסן‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫געזאגט ַאז ער שּפירט ַא 'ריח של‬ ‫ָ‬ ‫מאל‬ ‫האט ַא ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואלט ער‬ ‫וואלט‬ ‫וואלט עס געטון פריער‪ָ ,‬‬ ‫מאל‪ ,‬און ער ָ‬ ‫כא ָ‬ ‫נא ַ‬ ‫ווייל אויב ער ָ‬ ‫עס נישט געקענט טון ָ‬ ‫קיום המצוה‪.‬‬ ‫האט געשיקט‬ ‫דארט‪.‬‬ ‫משיח' פונעם עק שטאט‪ ,‬און ער ָ‬ ‫וואס טוט זיך ָ‬ ‫זיין משמש ַאהינצוגיין זען ָ‬ ‫דערלייגט די מדריגה פון 'מצווה ועושה'‪.‬‬ ‫די ּפנימיות פון מצות מילה‪ ,‬און ער פריידט זיך ַאז‬ ‫דער משמש איז ָאנגעקומען צום עק‬ ‫געזאגט ַא תירוץ ַאז‬ ‫ָ‬ ‫האט מען‬ ‫(בדרך אגב‪ ,‬אין בריסק ָ‬ ‫ער איז ב"ה ַא גע'מל'טער איד‪ ,‬איז ער דורכדעם‬ ‫געטראפן ַא קליין‬‫ָ‬ ‫דארט‬‫האט ָ‬ ‫שטאט און ער ָ‬ ‫דאס קיין ברית נישט'‪ .‬ברית מיינט ַא בונד‬ ‫ָ'אן קיין ציווי איז ָ‬ ‫געוואלדיגע שלימות‪.‬‬‫ַ‬ ‫משלים די מצוה מיט ַא‬ ‫געטאנצט מיט‬ ‫ַ‬ ‫האבן‬ ‫הייזקעלע וואו צוויי אידן ָ‬ ‫צווישן צוויי זייטן‪ ,‬קומט אויס ַאז אויב מ'טוט עס ַאליין ָאן קיין‬ ‫עס ווערט יעצט נתברר למפרע ַאז די מצוה איז‬ ‫האבן‬ ‫נפראגע ָ‬‫געוואלדיגע שמחה‪ .‬אויף זיין ָא ַ‬ ‫ַ‬ ‫ַא‬ ‫ציווי פון השי"ת איז עס בכלל נישט קיין ברית)‪.‬‬ ‫געווארן מיט מסירת נפש‪ .‬שוין ָאּפגערעדט‬ ‫ָ‬ ‫געטון‬ ‫צוזאמען‬ ‫ַ‬ ‫זיי אים דערציילט‪ַ ,‬אז זיי ביידע זענען‬ ‫ַאז ווען ַא מענטש ברענגט ַאריין זיין קינד בבריתו‬ ‫נאך געלט פאר ַא 'הכנסת כלה' צוועק‪,‬‬ ‫געגאנגען ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט מצרף געווען די מעשה מיט‬ ‫השי"ת ָ‬ ‫מאכן ַא יתומה‪ָ ,‬אבער ביז יעצט זענען‬ ‫צו חתונה ַ‬ ‫שטארקערע‬ ‫ַ‬ ‫נאך ַא‬‫דאס ָ‬ ‫של אברהם אבינו‪ ,‬איז ָ‬ ‫די השתוקקות‬ ‫האט עס‬ ‫השלמה פאר זיין אייגענע מילה‪ ,‬ווייל ער ָ‬ ‫פארנומען מיט די טרדות פון דער‬ ‫זיי געווען ַאזוי ַ‬ ‫געהאט‬‫ַ‬ ‫האט‬‫קומט דאך אויס ַאז אברהם אבינו ָ‬ ‫געהאט קיין צייט זיך צו‬‫ַ‬ ‫האבן נישט‬‫חתונה ַאז זיי ָ‬ ‫יעצט געטון מיט זיין אייגן קינד‪.‬‬ ‫ַא מורא'דיגע השתוקקות צו טון די מצוה ָאבער‬ ‫באשטימט ַא‬ ‫האבן זיי יעצט ַ‬ ‫פרייען‪ .‬דעריבער ָ‬ ‫האט דערווייל נישט געקענט‪ ,‬און יעדעס ָ‬ ‫מאל‬ ‫ער ָ‬ ‫די מעשה און מחשבה פון צוויי אידן‬ ‫ווערט איינס‬ ‫צייט ווען זיי וועלן זיך ָאּפגעבן מיט די שמחה של‬ ‫האט גע'מל'ט איינעם פון זיינע אנשי‬ ‫ווען ער ָ‬ ‫האבן‬‫טאנצן און פרייען זיך יעצט ַאז זיי ָ‬ ‫מצוה‪ ,‬זיי ַ‬ ‫קאך צו דער‬ ‫ביתו‪ ,‬איז זיין השתוקקות און זיין ָ‬ ‫אין דברי יואל (ּפרשת שמיני) ווערט געברענגט‬ ‫זא גרויסע מצוה‪.‬‬ ‫זוכה געווען צו מקיים זיין ַא ַ‬ ‫מאל‬‫כא ָ‬ ‫נא ַ‬ ‫מצוה געווען עד לשמים‪" :‬איך בין ָ‬ ‫וואס שטייט פון צדיקים (הרה"ק רבי ר'‬ ‫דעם יסוד ָ‬ ‫זוכה צו ָאּפשניידן די קליּפה און די ערלה פון‬ ‫נאך‬ ‫אלימלך מליזענסק זי"ע ואחיו הרה"ק רבי ר' זושא זי"ע און ָ‬ ‫ווען דער משמש איז צוריקגעקומען דערציילן‬ ‫דער וועלט"‪ָ .‬אבער זיינע אנשי ביתו זענען נישט‬ ‫צדיקים) אויף דעם מאמר חז"ל 'מחשבה טובה‬ ‫האט דער ַאּפטער רב‬ ‫האט געזען‪ָ ,‬‬‫וואס ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫האבן‬ ‫געווען אויף דער גרויסער מדריגה און זיי ָ‬ ‫דא איין‬ ‫הקב"ה מצרפה למעשה'‪ַ ,‬אז ַא ָ‬ ‫מאל איז ָ‬ ‫האט‬ ‫געזאגט‪" :‬יעצט זע איך ַאז שמחה של מצוה ָ‬ ‫ָ‬ ‫נישט משיג געווען די ּפנימיות המצוה ווי אים‪,‬‬ ‫וואס טוט ַא טרוקענע 'מעשה' פון ַא מצוה‪,‬‬ ‫איד ָ‬ ‫אין זיך דעם אור פון משיח‪".‬‬ ‫האט דער אויבערשטער מצרף געווען‬ ‫דעריבער ָ‬ ‫האט ַא ריכטיגע 'מחשבה'‪,‬‬ ‫און ַא צווייטער איד ָ‬ ‫ַאלעס קען ווערן מתוקן למפרע‬ ‫צוזאמען מיט די 'מעשה'‬ ‫די 'מחשבה' פון אברהם‪ַ ,‬‬ ‫צוזאם די‬ ‫ַ‬ ‫דעמאלט שטעלט דער אויבערשטער‬ ‫ָ‬ ‫איינס פון די לימודים פון דער מעשה איז‪,‬‬ ‫דאס‬ ‫האבן זיך גע'מל'ט‪ָ .‬‬ ‫וואס ָ‬ ‫פון די אנשי ביתו ָ‬ ‫צוויי‪ ,‬די מעשה פונעם ערשטן און די מחשבה‬ ‫ַאז מ'קען שּפעטער משלים זיין די שמחה‪ ,‬דעם‬ ‫איז טייטש 'נימולו אתו'‪.‬‬ ‫פונעם צווייטן‪ ,‬און דורכדעם ווערט דערפון ַא‬ ‫מ'האט‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫געפיל‪ ,‬און די נשמה‪ ,‬צו דער מצוה ָ‬ ‫מאל ַאז מ'קען מצרף‬ ‫כא ָ‬ ‫נא ַ‬ ‫דא ָ‬‫זעט מען פון ָ‬ ‫שלימות'דיגע מצוה‪.‬‬ ‫מאל געטון‪.‬‬ ‫שוין ַא ָ‬ ‫זיין די מחשבה צו דער מעשה‪ .‬אויב עס זעצן‬ ‫ׁי‬ ‫דערמיט טייטשט ער דעם ּפסוק‪' :‬וְ ָכל ַאנְ ֵש‬ ‫סאך אין די ספרים פונעם‬ ‫מ'זעט די נקודה ַא ַ‬ ‫קאכן זיך ַאריין‬ ‫ראּפ ַא קבוצה אידן און זיי ָ‬ ‫זיך ַא ָ‬ ‫ּומ ְקנַ ת ֶכ ֶּסף ֵמ ֵאת ֶבּן נֵ ָכר נִ מֹּלּו ִאּתֹו'‪,‬‬ ‫ֵביתֹו יְ לִ יד ַבּיִ ת ִ‬ ‫אין די מצות מילה‪ ,‬קענען זיי דורכדעם משלים‬ ‫זאגן ַאלע ַאז אברהם אבינו‬ ‫די מפרשי התורה ָ‬ ‫קאנט‬ ‫בעש"ט ותלמידיו הק'‪ .‬צום ביישּפיל איז ַ‬ ‫בא ַ‬ ‫נאכמער‪ ,‬זיי קענען‬ ‫זיין די מעשה המצוה‪ .‬און ָ‬ ‫צוזאמען מיט זיינע אנשי‬ ‫ַ‬ ‫האט זיך נישט גע'מל'ט‬ ‫ָ‬ ‫רהאן‬ ‫פא ַ‬ ‫דער מימרא פון צדיקים ַאז עס זענען ַ‬ ‫אויך משלים זיין די מעשה המצוה פון ַאזויפיל‬ ‫בית‪ .‬דער רמב"ן און דער רד"ק לערנען ַאז זיינע‬ ‫ווארטן‪ ,‬ביז ס'קומט איין גוטע תפלה‬ ‫וואס ַ‬ ‫תפלות ָ‬ ‫טאקע גע'מל'ט‬ ‫וואס זענען ַ‬ ‫ווייטערע אידן ָ‬ ‫עבדים זענען געווען פריער‪ ,‬און דער אור החיים‬ ‫מ'האט‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫דאס איז מעלה ַאלע תפלות ָ‬ ‫און ָ‬ ‫האבן נישט די ריכטיגע הבנה‬ ‫בּפועל‪ָ ,‬אבער זיי ָ‬ ‫זאגט ַאז אברהם איז געווען ערשט‪ָ ,‬אבער‬ ‫הק' ָ‬ ‫דאס הייסט ַאז ס'שטייט שוין‬ ‫געדאוונט ביז יעצט‪ָ .‬‬ ‫ַ‬ ‫דאס ַאלעס קען ווערן מצורף אין ַא‬ ‫אין ַא מצוה‪ָ .‬‬ ‫צוזאמען‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫לויט ַאלע שיטות איז עס נישט געווען‬ ‫ס'ווארט אויף חיות‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫ַא בנין‪ ,‬נאר‬ ‫שלימות'דיגע מצוה‪.‬‬ ‫רוואס שטייט 'נמולו אתו'?‬ ‫פא ָ‬‫אויב ַאזוי ַ‬ ‫באדייט ַאז ווען ַא איד איז זיך מתבונן אין‬ ‫דאס ַ‬ ‫ָ‬ ‫ראּפ ַא נייע שכל אין די ּפסוקי התורה‪ ,‬ווייל די‬ ‫ַאז יעדעס ָיאר קומט ַא ָ‬ ‫זאגט דערויף‪' :‬והאמין בה' ויחשבה לו צדקה'‪,‬‬ ‫סייעתא דשמיא‪ .‬דער ּפסוק ָ‬ ‫האבן צדיקים ַאזוי‬ ‫דערפאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫דאך ַאנדערש‪.‬‬ ‫מציאות פון דער וועלט ווערט ָ‬ ‫כ'האב געמיינט ַאז די ישועה וועט‬ ‫געהאט בטחון‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫"כ'האב‬ ‫ָ‬ ‫זאגט‪:‬‬ ‫ווען ַא איד ָ‬ ‫נגעזאגט צו לערנען חומש רש"י‪ ,‬ווייל אויב דו וועסט עס נישט לערנען‬‫ָ‬ ‫ָא‬ ‫זאגט אים די תורה‬ ‫לאנג"‪ָ ,‬‬ ‫שוין קומען און דערווייל ווארט איך שוין ַאזוי ַ‬ ‫טאקע לערנען ש"ס ופוסקים‬ ‫וואס צו טון? וועסט ַ‬ ‫וויאזוי וועסטו וויסן ָ‬ ‫ַ‬ ‫האב ווייטער אמונה! שּפעטער וועסטו זען ַאז‬ ‫הק'‪ :‬והאמין בה'! גלייב און ָ‬ ‫וויאזוי וועסטו לעבן מיט'ן אויבערשטן? ַאז דו ווילסט לעבן מיט ַא‬ ‫ָאבער ַ‬ ‫ס'וועט דיר זיין גוט‪ ,‬סיי מיט דער 'בשורה של זרע'‪ ,‬סיי מיט דער 'בשורה‬ ‫וויאזוי‬ ‫דארט ַ‬ ‫דארפסטו לערנען תורה שבכתב און טרעפן ָ‬ ‫קרבת אלוקים ַ‬ ‫של ירושה'‪ ,‬און סיי מיט ַאלע ַאנדערע ישועות‪.‬‬ ‫ס'איז נוגע צו דיר!‬ ‫ממש יעדע ּפסוק פון יעדע ּפרשה רעדט צו יעדן איד‪ .‬איבערהויּפט‬ ‫גליון הבינני || ‪7‬‬ ‫אונזער ּפערזענליכע ּפרשת לך לך‪...‬‬ ‫מתוך שיעור יום ה' לך‪ ,‬ח' חשוון תשפ"ב לפ"ק‬ ‫און‪-‬ווייסער' ענטפער; דער תירוץ איז ערגעץ אינמיטן און דער מענטש‬ ‫וואסערט יעדעס‬ ‫די ּפרשיות התורה ווערן ַ‬ ‫בא ַ‬ ‫טרעפט זיך צעמישט‪.‬‬ ‫פונדאסניי‬ ‫ָ‬ ‫יאר‬ ‫ָ‬ ‫וויאזוי?! דורך‬ ‫קלארע תשובות! ַ‬‫דא אויף ַאלעס ָ‬ ‫זאל מען וויסן ַאז ס'איז ָ‬ ‫ָ‬ ‫זאגט אויפ'ן ּפסוק אין ּפרשת בראשית‪' :‬ונהר‬ ‫דער בעל התניא זי"ע ָ‬ ‫טאג‬ ‫דאס ַארבעט בלויז דורך לערנען תורה! ַא שיינעם ָ‬ ‫די תורה הק'! און ָ‬ ‫יוצא מעדן להשקות את הגן'‪ַ ,‬אז 'גן' איז מרמז אויף די נ"ג ּפרשיות פון דער‬ ‫זאגט‪" :‬איך טויש נישט מיין קינד פון דער‬ ‫שטייט דער מענטש אויף און ָ‬ ‫מאל ָאן די וואך פון‬‫כא ָ‬‫נא ַ‬ ‫דאס מיינט ַאז יעדעס ָיאר‪ ,‬ווען ס'קומט ָ‬ ‫תורה‪ָ .‬‬ ‫וואס איז געשען?! ביזט דאך געווען ַאזוי ברוגז‬ ‫ישיבה וואו ער לערנט"‪ָ .‬‬ ‫דער ּפרשה‪ ,‬גייט ַארויס פון הימל ַא נייע ליכטיגקייט‪ַ ,‬א נייע שכל און ַא נייע‬ ‫זאלסט נישט טוישן?!‬ ‫געהאט ַא חלום ַאז דו ָ‬ ‫ַ‬ ‫אויף דעם מוסד?! האסט‬ ‫באגיסן די ‪ּ 53‬פרשיות פון 'תורה שבכתב'‪.‬‬ ‫וואס טוט ַ‬ ‫חכמה‪ָ ,‬‬ ‫באקומען ַא געוויסע‬‫האט ַ‬ ‫געהאט קיין חלום‪ָ ,‬אבער ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט נישט‬ ‫ניין‪ ,‬ער ָ‬ ‫וואס‬ ‫די ּפסוקים פון דער הייליגער תורה זענען ַא 'בסיס' אויף ַאלעס ָ‬ ‫דארף ער מער מתּפלל זיין און טון ַאנדערע‬‫קלארקייט‪ ,‬ער שּפירט ַאז יעצט ַ‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫דא אויף דער וועלט‪ .‬יעדע ידיעה פון דער תורה; יעדע השקפה ָ‬ ‫איז ָ‬ ‫האט‬‫דאס איז געקומען ווייל ער ָ‬ ‫ּפעולות‪ָ ,‬אבער נישט טוישן ישיבות‪ָ .‬‬ ‫מ'דארף וויסן לגבי דעם מצב הדור; יעדע ספק הלכה; יעדע רוח הקודש‬ ‫ַ‬ ‫סארט ספיקות‪.‬‬ ‫געלערנט תורה‪ ,‬און אין די תורה ליגט ַא תשובה אויף ַאלע ָ‬ ‫מאכן ַא החלטה; ַאלעס שטייט אין די הייליגע ּפסוקי‬ ‫האבן צו ַ‬‫מ'דארף ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫ָ‬ ‫טאקע‬ ‫זאל ַ‬‫ָאבער כדי די תורה זאל געבן די ריכטיגע בהירות‪ַ ,‬אז מען ָ‬ ‫האט ַאזוי אויסגעשטעלט‬ ‫פארדעקט‪ ,‬און דער רבוש"ע ָ‬ ‫התורה! נאר ס'איז ַ‬ ‫דארף מען לערנען די תורה ריכטיג! איינס פון די מהלכים‬ ‫בלאנזשען‪ַ ,‬‬‫נישט ָ‬ ‫וואכנדיגע ּפרשה‪ ,‬גייט ַארויס‬ ‫ַאז ָיאר יערליך‪ ,‬ווען ס'קומט דער זמן פון די ָ‬ ‫וויאזוי צו לערנען ריכטיג איז דער לימוד פון 'תורה שבכתב'‪ ,‬ווען מען‬ ‫ַ‬ ‫וואסערט די ּפרשיות התורה מיט‬ ‫בא ַ‬ ‫באגיסט און ַ‬ ‫ַא 'נהר היוצא מעדן'‪ָ ,‬‬ ‫וואס ַ‬ ‫וואס דער רבוש"ע‬‫צוגאנג פון ביטול‪ַ ,‬אז ער וויל הערן ָ‬ ‫ַ‬ ‫דאס מיט ַא‬ ‫טוט ָ‬ ‫ַא נייע אור!‬ ‫זאגן‪.‬‬ ‫גייט אים ָ‬ ‫גראז און געוואוקסן ַאז יעדעס ָיאר‬‫דאס איז ּפונקט ווי מען זעט ביי די ָ‬ ‫ָ‬ ‫גאנצן ווינטער זענען‬ ‫וואס ַא ַ‬ ‫נאכדעם ָ‬‫פונדאסניי‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫דאס אן בליען‬‫הייבט ָ‬ ‫מעשי אבות סימן לבנים; מיר קענען זיך טרעפן‬ ‫אין יעדע ּפרשה‬ ‫האלב ָיאר ליידיג‪,‬‬ ‫פארטריקנט‪ַ .‬אזוי אויך די ביימער זענען ַא ַ‬‫זיי געווען ַ‬ ‫און יעדעס ָיאר שיקט דער אויבערשטער ַאריין דעם 'שרף' אין די אילנות‪,‬‬ ‫קלאר און‬ ‫אין די יעצטיגע ּפרשיות פון 'חומש בראשית' איז דאך ַאזוי ָ‬ ‫דאס‬‫ס'זאל ווערן אויפגעפרישט מיט ַא נייע חיות‪ָ .‬‬ ‫חמשה עשר בשבט‪ַ ,‬אז ָ‬ ‫לייכט צו קענען ַארויסנעמען ַא לימוד און ַא מוסר השכל‪ .‬די ַאלע נסיונות‬ ‫סארט אופן‪:‬‬ ‫זא ָ‬ ‫זעלבע איז די תורה הק' אויסגעשטעלט און געבויעט אויף ַא ַ‬ ‫דארפן טרעפן די נקודה‬‫פון די אבות הק' גייען מיר אויך ַאריבער‪ ,‬נאר מיר ַ‬ ‫דער אויבערשטער שיקט שטענדיג ַאריין ַא פרישע חכמה אין די ּפסוקי‬ ‫דאס צושטעלן‪.‬‬ ‫זאל ָ‬ ‫ביי אונזער לעבן וואו מען ָ‬ ‫וואס‬‫פאר אידישע קינדער ָ‬ ‫וואס ווערט געגעבן ַ‬ ‫דאס איז ַא נייע שכל ָ‬ ‫התורה‪ָ .‬‬ ‫צום ביישּפיל‪ :‬דער נסיון פון 'לך לך מארצך אל הארץ אשר אראך'‪ ,‬דער‬ ‫ווילן נתקרב ווערן צו השי"ת דורך לימוד התורה‪.‬‬ ‫פארצייל דיר נישט וואו דו גייסט ָאנקומען‪,‬‬ ‫פאר'ן מענטש‪ :‬איך ַ‬ ‫זאגט ַ‬ ‫רבוש"ע ָ‬ ‫לעמאל גיין מיט‬ ‫ָ‬ ‫ָאבער אויב דו וועסט נישט פרעגן קיין שאלות און וועסט ַא‬ ‫ותקננו בעצה טובה; אין די תורה ליגט ַאלע‬ ‫האלט זיך‬‫וואס איך הייס דיך‪ַ ,‬‬ ‫פאלג בלויז ָ‬‫מיר‪ ,‬וועל איך דיך בענטשן! ָ‬ ‫עצות אויפ'ן לעבן‬ ‫בשמחה‪ ,‬וועט פאר דיר זיין גוט!‬ ‫רּפלאנטערטע מצב‬ ‫ָ‬ ‫פא‬ ‫מאל טרעפט זיך ַא מענטש אין ַא ַ‬ ‫ַאזויפיל ָ‬ ‫ווייטער אין ּפרשת לך לך לערנט מען וועגן די מלחמה פון אברהם אבינו‬ ‫האט‬ ‫פאר'ן מנהל פון דער ישיבה ַאז ער ָ‬ ‫זאגן ַ‬ ‫זאל ער גיין ָ‬‫מיט ספיקות‪ָ :‬‬ ‫האט ַא מלחמה מיט די טומאה און מיט‬‫מיט די פיר מלכים‪ ,‬יעדער מענטש ָ‬ ‫זאל ער טוישן די מוסד פון זיין קינד?!‬ ‫טענות אויפ'ן מגי"ש פון זיין בחור?! ָ‬ ‫דארף לוחם זיין און דער רבוש"ע וועט אים געבן‬ ‫די שוועריגקייטן‪ .‬ער ַ‬ ‫'שווארץ‪-‬‬ ‫ַ‬ ‫קלארע‬ ‫האבן נישט קיין ָ‬‫וואס ָ‬‫סארט שאלות‪ָ ,‬‬ ‫דא ַאלע ָ‬ ‫ַאזוי איז ָ‬ ‫פטרון הפצה‬ ‫פטרון חודש חשון‬ ‫‪718. 686. 8300‬‬ ‫קול הבינני‬ ‫ארה"ב‬ ‫‪072. 257. 7726‬‬ ‫א"י‬ ‫נתנדב על ידי‬ ‫הי"ו‬ ‫ר' שמואל זאב בן מרים הענישא‬ ‫נתנדב על ידי‬ ‫‪0333. 070. 6585‬‬ ‫בריטניה‬ ‫לברכה והצלחה בכל העניינים‬ ‫הרוצה בעילום שם‬ ‫זכות לימוד תורה דרבים של אלפי ישראל יעמוד להם ולב"ב להתברך‬ ‫‪0480. 20. 16. 18‬‬ ‫בלגיה‬ ‫זכות לימוד תורה דרבים של אלפי ישראל יעמוד להם ולב"ב להתברך‬ ‫בבני חיי מזוני רויחי מתוך בריות גופא ונהורא מעליא אמן‪.‬‬ ‫בבני חיי מזוני רויחי מתוך בריות גופא ונהורא מעליא אמן‪.‬‬ ‫לקבל הגליון בקביעות ע"י אימייל ‪info machonhavineini. com -‬‬ ‫ביהמ"ד ויואל משה ביהמ"ד נצח ישראל‬ ‫בית‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 26‬לאקער ‪42‬‬ ‫ביהמ"ד אהל פיגא ביהמ"ד ישמח‬ ‫סאטמאר לאקער ‪ 40‬פארשעי‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר–בנין בראך–לאקער ‪#213‬‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 53‬לאקער ‪#62‬‬ ‫המדרש‬ ‫ביהמ"ד וויזשניץ לונדון לאקאר ‪25‬‬ ‫משה‬ ‫ביהמ"ד בית‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 13‬ביהמ"ד סטאלין‬ ‫ביהמ"ד בראשוב–לאקער ‪58Central Market‬‬ ‫ביהמ"ד קראסנא לאקער ‪#166‬‬ ‫קהל חרדים‬ ‫בואנוס איירעס‬ ‫לאנדאן‪ :‬ביהמ"ד ביאלא ‪ 45‬לאקער ‪33‬‬ ‫ביהמ"ד אבני צדק‬ ‫קרית יואל‪ :‬אלעזר‬ ‫ביהמ"ד ראדאשיץ‬ ‫לאקער ‪25‬‬ ‫ביהמ"ד הגדול וויזניץ עירמאנט‬ ‫מאנסי‪:‬‬ ‫ביהמ"ד וויען–שמש שטיבעל‬ ‫וויליאמסבורג‪:‬‬ ‫ביהמ"ד ראחמיסטריווקא–ליד המקוה‬ ‫בארא פארק‪:‬‬ ‫ניתן להשיג הגליון‬ ‫לאקער‬ ‫ביהמ"ד בּית התלמוד ליד הביהמ״ד‬ ‫ביהמ"ד רב טוב‬ ‫ביהמ"ד בית‬ ‫לאקער ‪219‬‬ ‫ביהמ״ד קראלי–שמש שטיבעל‬ ‫ביהמ"ד טאהש–ליד המקוה‬ ‫במקומות הבאים‪:‬‬ ‫‪109‬‬ ‫ביהמ"ד חברה ש"ס בביהמ"‬ ‫ביהמ"ד בית דוב‬ ‫מנחם זאב‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר‬ ‫‪The Winery 18 Ave‬‬ ‫ביהמ"ד ווילעדניק בנין שיף‬ ‫‪ || 8‬גליון הבינני‬