gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — לך לך (2026-10-19)

מוציא לאור: מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus

שבוע: לך לך (2026-10-19)

מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — לך לך (2026-10-19)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫גייען חתו‬ ‫בקעי ‪:‬ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג‬ ‫שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ‬ ‫ג‬ ‫‪.‬ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ‬ ‫ג‬ ‫און עשו‬ ‫‪.‬האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא‬ ‫השעמ א ןגעוו ‪,‬םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח‬ ‫בס”ד‬ ‫אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ‬ ‫לאה האט‬ ‫ןענאטשראפ טאה יז לייוו ‪,‬טנייוועג טאה האל‬ ‫ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ‬ ‫ק‬ ‫זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא‬ ‫יו"ל ע"י‬ ‫מחזק טי‬ ‫אוןוצ‬ ‫זייןש יד‬ ‫מעודדשל‬ ‫איד‪.‬תורומח‬ ‫אייןסאוו‬ ‫פאר‬‫ווארטרוג ן‬ ‫באזירטואויף דעם םאז‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫איזייוו' א יו‬ ‫זיילרע‬ ‫צווישןסע‬ ‫שייכותענאק‬ ‫א ‪',‬ןאשק‬ ‫דער‬‫פרעגט‪:‬ז ןעק יוז‬ ‫ןיי‬ ‫)‬ ‫אז "הגדול‬ ‫קהל נועם‬ ‫באה‬ ‫עד ןעוועג ם‬ ‫דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעו‬ ‫גוט‬ ‫א‬ ‫זאגן‬ ‫מוז‬ ‫איך‬ ‫פארשרייבן‪:‬‬ ‫זיך‬ ‫און‬ ‫צעטל‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬‫א‬ ‫האבן‬‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫צו‬‫י‬ ‫נ‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫נ‬‫ג‬ ‫צ‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫האבן‬‫י‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫מענטשן‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫זי‬ ‫עשו‪ .‬אבע‬ ‫‪+‬אלימלך‬ ‫סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא ‪.‬ושע‬ ‫?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייב‬ ‫האט געוו‬ ‫נעמעןיבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה‬ ‫יזענסק‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו ‪,‬ונ‬ ‫גאנצערשרע םייב ‪.‬יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא‬ ‫דאךינ אז צוויי‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫ןט‬ ‫פ‬ ‫ק טש‬ ‫פריינטשאפטיפ ןיי‬ ‫מיינט‬ ‫פוןבא ‪,‬ךאז עשיז‬ ‫ס רע‬ ‫‪,‬עטכע ןא זיא'‬ ‫מציאות‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפי‬ ‫דעם בחיר‬ ‫‪1402‬ובאה ריחב םעד‬ ‫‪,59st.‬ת‬ ‫רוחב א – בקעי שודק ונשודק‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫בייפא חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער‬ ‫נ‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ו‬ ‫ת‬ ‫'‬‫ד‬ ‫י‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫רעגיד'תו–ימינ‬ ‫בנשיאות כ"ק מרן‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫'‬‫ד‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫י‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ג‬‫י‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫כ‬ ‫י‬ ‫נ‬ ‫ה‬ ‫החיבורקבעצמם"‬ ‫הדרכהרבח ןייז וצ טלעוועגסיוא‬ ‫מצבסאוו רש‬ ‫ה ייז‬ ‫הוא‬‫הרעותןבא‬ ‫שםג ןיילא‬ ‫"אבלאמע‬ ‫אוצר‬ ‫ןוא םמצעמ טכ‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫פרקי‬ ‫למעשה‪,‬‬ ‫פון פיר‬ ‫שליט"א ןוא ריפ ןופ‬ ‫אדמו"ריצכא‬‫שינ לאמנייק טאה סאוו ג‬ ‫וויפיל חסדטדו‬ ‫ס"ח‬ ‫גליון קנד‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫מקנאתחתב‬ ‫ביןא ‪,‬םינו‬ ‫"איךא ןו‬‫איידעם"‪,‬מ ביו‬‫גוטןךיז טאה'‬ ‫דייןראפ‬ ‫טימ טגידניז‬ ‫‪.‬םי‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בי‬ ‫גליון‬ ‫והתחזקותרוביח רתוי ךכיפל"‬ ‫מוסרמ םיע‬ ‫געזינדיגט‬ ‫‪.‬השודקה תומילש ‪,‬טגידניזעג‬ ‫מקנא מיט‬ ‫דיך‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫בחור"‪,‬‬ ‫גוטן‬ ‫דיין‬ ‫פאר‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫זיי‬ ‫זענען‬ ‫ממילא‬ ‫און‬ ‫מאמען‪,‬‬ ‫יום‬ ‫געווארןחיום‬ ‫לחיי‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫טגנערבעג סע טאה תוריבע יירד יד ןופ ענייא‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬אי‬ ‫ביירה‬ ‫‪",‬םיחאה ן‬ ‫דיך מקנא‬ ‫ביןזא‬‫"איךט א‬ ‫האמו‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫דוכש יד זא‬ ‫פלייסיגהני‬ ‫וויווא זיא‬ ‫קנאהקע‬ ‫דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‪.‬ןעגנאגעג‬ ‫דברים‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך דורך‬ ‫מקנאאונז‪.‬‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנס‬ ‫ענדליך‬ ‫יז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע‬ ‫לךעמוקאב טאה‬ ‫לךס ן‬‫פרשתמי‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫ווערן ךאסאבאשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ו‬‫ר‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫תשפ"ז‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫האט באק‬ ‫פאר‬ ‫ןבל ידכ ‪,‬בקעי ןתח ריא ןופ םינ‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫בייש‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫י‬‫ט‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬‫ן‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬‫ו‬‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫זאל אים נ‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהב‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫גוטנאמיט דער‬ ‫עפעסרעד‬ ‫הניחב ע‬ ‫דעםיד ‪,‬‬ ‫טון‬ ‫אנשטאטיוליג‬ ‫מ'זאליא הניכש‬ ‫זייןוועג טשינ ז‬ ‫האווערן ןע‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫הבצו‬ ‫גארנישט ןעוו‬ ‫געטון‬ ‫האטטלדנאה'ס‬ ‫ברודערפ ךיז‬‫דערח ייווצ ןו‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון‬ ‫םיער ‪,‬םירב‬ ‫זאל נישט‬ ‫לאה אנש‬ ‫טעבראעג ךאד טאה בקעי ‪.‬לחר טאטשנא האל‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ס‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫‪.‬‬ ‫זיךנאר‬‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪,‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רק‬ ‫זיין גרייט‬ ‫פאר לבן א‬ ‫לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל ראפ‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫טימ ראנ‬ ‫אויפפרעסןכ ן'‬ ‫אונזפ תודחאה ח‬ ‫זאללכ ןו‬ ‫קנאהרשי ל‬ ‫אפרעד ‪.‬לא‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל ר‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫פון‬ ‫נישט‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ס‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ט‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרע‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ס‬ ‫קו‬ ‫דארפן‬ ‫ל‪,‬‬ ‫פאר א ווי‬ ‫‪.‬בייוו א ראפ‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫נישט ןעוו‬‫מען זיא'ס‬ ‫זאללראפ‬ ‫מצליח‪ ,‬ןריו‬‫זענען ןראוועג‬ ‫וואסדחא יד‬ ‫קייןד זיא ‪,‬תו‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן רע‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬‫די‬ ‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען‬ ‫לאזן אז די‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫הייליגע ךאסא זיא'ס לייוו ‪",‬קוחרל םולש" םדוק‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ס'קומט‬ ‫מענטשןטייטשראפ לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס‬ ‫זא‬ ‫אנדערעצ‬ ‫צוב רעטייוו‬ ‫קנאה תי‬ ‫שדקמה‬ ‫מ'שפירטח א‬ ‫וועןאוועג בור‬ ‫‪.‬ןר‬ ‫געשוויסטער‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫ביירעטש‬ ‫אזרעק‬ ‫הייסטרע‬‫דאס ‪,‬םולש‬ ‫עצמם"‪.‬מ טימ‬ ‫מצדודידי רע‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה‬ ‫דעםבהא ןוא ת‬ ‫פון ‪,‬ה‬ ‫ו‬‫ו‬‫ע‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫נ‬‫א‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫לאה גייט‬ ‫‪,‬ןפוא ןכילקערש א ףיוא ןרעוו הזבתנ טייג האל‬ ‫להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫ס ןעוו‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא טדער'‬ ‫אחדופ ךיז‬ ‫אבר א ן‬ ‫להםקוח‬ ‫שישא –‬ ‫רעדמערפ‬ ‫פוןדורביעדן איד‬ ‫גרויסקייט‬ ‫די‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר‬ ‫ממילא גי‬ ‫לאז האל זא םינמיס יד רעביא ריא יז טיג אליממ‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫מ רק מצד‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫האח‬‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫שם‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ואין‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫ה‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ב‬ ‫ו‬‫י‬ ‫מצד‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ק‬ ‫נקרא‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ו‬‫האח‬ ‫ן‬ ‫י‬‫ד‬ ‫טימ תודי‬ ‫אַהבֲַת‬ ‫ווייזןזיין א‬ ‫מעודד‬ ‫צווייטן‪ ,‬מען‬ ‫זיין א‬ ‫משיחצווועט‬ ‫מכבד‬ ‫חברים‪,‬ווען‬ ‫ערגסטןראפ טשינ‬ ‫צוםו טמעש‬ ‫געוועןןרעו‬ ‫מיט’ן פינגער || מסכים‬ ‫קומען וועט‬ ‫פארוואס איז דער ביהמ”ק חרוב געווארן ||‬ ‫פארוואסנ ִםָּווערן אידן נישט בטל ?רבח א רעדא רע‬ ‫נישט פאר‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫מעודד‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪,‬‬ ‫‪.‬‬ ‫עסאאזוי‪" :‬כי‬ ‫ערקלערט‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫ברודער‪.‬‬ ‫בייצא‬ ‫מוואלברוז‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫נ‬‫א‬ ‫ר‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫"‬ ‫‪",‬בורקלו‬ ‫אהבתא חבר? || אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין מיט‬ ‫דעםאענין פון‬ ‫זיין אין‬ ‫ביהמ”ק ||מחזק‬ ‫מ'דארף זיך‬ ‫ברודער אדער‬ ‫ח‬ ‫נאנטער‪,‬‬ ‫ווער איז‬ ‫שידוך || כח האחדות האט געהאלטן דעם‬ ‫ועסט אין‬ ‫אהבת‬ ‫פון‬ ‫ענין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫וואספא‬ ‫וואסר !ןעוועג סאד זיא שפנ תוריסמ אראפסאוו‬ ‫חינםאיז דער זמן לח‬ ‫נענטער ווי‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫פ זא‬ ‫און‬‫שטערקעררא‬ ‫חיבורא רעדורב ן'‬ ‫ךיוא זי‬ ‫דער‬ ‫איזלש‬ ‫חבר ‪,‬םו‬ ‫זיא רע לייוו‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪,‬‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫חורבן פונעם בית אהבת‬ ‫חורבן פונעם בית המקד‬ ‫עמען איר‬ ‫צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫האט דא‬ ‫א ןתח ריא ןבעגעגקעווא זיולב טשינ אד טאה‬ ‫ןו‬ ‫חבר‪ .‬ביי א‬ ‫זייןךאד‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫איזצ–מב‬ ‫תואי‬ ‫דעם‬ ‫ענופ‬ ‫אויף‬ ‫ענטפערעז ם‬ ‫דערטאט ןבל‬ ‫אז ‪.‬ן‬ ‫אויפ'ן‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן‬ ‫אבער דער קדושת יום טוב זאגט אן אנדערע‬ ‫אויפ'ן‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫זיין אז‬ ‫ס'קען‬ ‫און‬ ‫געשעפט‪,‬‬ ‫אין‬ ‫'שעלף'‬ ‫פונעם‬ ‫האלט‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫עס בלויז‬ ‫דערמ קעווא‬ ‫פארוואסהאנאיזק טי‬ ‫בהא ביתנ( םלוע תוביתנ ןיא ל"רהמ רעד‬ ‫ןיירא ‪,‬‬ ‫זי וועט יע‬ ‫ראנ ‪,‬ךודיש ןרעדנא ןא ןוט ןפראד טצעי טעוו יז‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫ווערד‬ ‫גוט‬ ‫וואס איז די‬ ‫געזאגט א‬ ‫האסט‬ ‫אידן?‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זי האט א‬ ‫ציילט מען‬ ‫וואס דו‬ ‫רעד ןיא רוחב ןטסעב םעד ןבעגעגקעווא טאה יז‬ ‫מיט דעם‬ ‫וויאזוי‬‫חבר;‬ ‫זאך)‪.‬‬‫בחינה‪.‬‬ ‫דיין‬ ‫פאל‬ ‫ברוב?‬ ‫אז ער‬ ‫אזא‬ ‫געשעפט‪.‬רפאיןם‬ ‫געזאגטיער‬ ‫און ק‬ ‫מזל )'א‬ ‫טריפה'נערב‬ ‫זייןנע‬ ‫געוועןרואמ א‬ ‫פרובירט טג‬ ‫זאך)‪.‬ד'א‬‫ס'איזעגי‬ ‫נאכאמאל‬ ‫א ‪:‬ךאז‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫ןי‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫מע פונעם‬ ‫דבר מער‬ ‫חיזוק‬ ‫מענטשאנישט‬ ‫יעדער געזאגט‬ ‫דו האסט‬ ‫בחור;איז‬ ‫א גוים‬ ‫פארביי‬ ‫אידן?‬ ‫ווארט‬ ‫ספק‬ ‫פנימיות'דיגע פון‬ ‫ס'האט‬ ‫אזויווי א‬ ‫אבערנייא‬‫קיין ע‬ ‫ס'איז‬ ‫נישט‬ ‫סעודה‪,‬ד ןופ‬ ‫נאר‬ ‫איזוספ י‬ ‫רוב‪,‬‬ ‫קשר ם‬ ‫גאנצעיק‬ ‫געבוירענערנאך‬ ‫דיסאוו‬ ‫נישט‬ ‫באצאלןז'מ‬ ‫גייט מען‬ ‫וועט‬ ‫לאמיר‬ ‫זאך‪.‬פונעםת‬ ‫פלאדיפון א‬ ‫כות מיט'ן‬ ‫מהר"לאןאמיט‬ ‫דער‬ ‫דיזאגט‬ ‫פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי‬ ‫געווארןטימ‬ ‫חרובח תבהא‬‫ביהמ"ק םני‬ ‫וועלט‪ .‬זי‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין‬ ‫יד ןופ עמאמ יד ןייז וצ ןבעגעגפיוא טאה יז ‪.‬טלעוו‬ ‫אצומ טגא‬ ‫בש י‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫ווערטער‬ ‫הייבט זיך‬ ‫געבוירענער קשר איז ני‬ ‫פרשה‬ ‫מורא'דיג‬ ‫געווען‬ ‫איד איז‬ ‫מעודד‬ ‫האסט‬ ‫פון א‬ ‫ערךדו‬ ‫אבער דער‬ ‫יונגערמאן;‬ ‫כולל‬ ‫איינס‪,‬‬ ‫פאר א‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די‬ ‫דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫געוועןדער ווי‬‫(אויב‬ ‫מבזה ייב‬‫געווארן‬ ‫ל ןתיו"‬ ‫געבוירןך‬ ‫אים‬ ‫מ'האטו ‪",‬‬ ‫עלדמחצה‪.‬‬ ‫מ'איזטרעו‬ ‫געהאלפן‪.‬‬‫כמחצה‬ ‫וועלכןמרע‬ ‫גארנישט" ‪,‬טנא‬ ‫השקול‪,‬‬ ‫ש‬‫מיט‬‫לרחוק‪" .‬ויאמר ה' אל אברם‪ ,‬לךםולש םול‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבויר‬ ‫‪.‬‬ ‫י"ב שבטי‬ ‫‪.‬לארשי ללכ ןופ עמאמ יד ןייז וצ ‪,‬הק יטבש ב"י‬ ‫אויךאברהם‪,‬‬ ‫אייבערשטן צו‬ ‫נאכדעם‬ ‫כנגד‬ ‫ארויסהייבןשקול‬ ‫משה רבינו איז‬ ‫ביישפיל‪,‬מיט'ן‬ ‫אסאך‪.‬אצום‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫ער‬ ‫וויאזוי‬ ‫בעל הבית‬ ‫קשר א איד‬ ‫אין‬‫ווי א‬ ‫זענען‬ ‫פלייש‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫שטערקער‬ ‫דארט‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ק‬ ‫שטיקל‬ ‫ו‬‫ל‬ ‫סעודה‪.‬‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬‫זיין‬ ‫א‬ ‫"‬‫‪.‬‬ ‫ש‬ ‫צומאל‬ ‫דער‬ ‫מ'טרעפט‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫פון‬ ‫ט‬ ‫קען‬ ‫ז‬ ‫י‬ ‫ך‬ ‫ד‬ ‫חיבור‬ ‫ארויסגעשיקט‬ ‫ווען‬ ‫י‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫אבער‬ ‫א‬ ‫ג‬‫אזא‬ ‫ע‬ ‫‪,‬‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫ר‬‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫ווערטעראון‬ ‫אויף די‬ ‫גדול"‪.‬‬ ‫מ'זאללגוי‬ ‫ואעשך‬ ‫וגו' אז‬ ‫לך מארצך‬ ‫קשר‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין‬ ‫און… ווא‬ ‫יז ?םעד טאטשנא ןעמוקאב יז טייג סאוו …ןוא‬ ‫שלום לקרוב‬ ‫זאגן‬ ‫קודם‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫ואהרן‪.‬‬‫משהזיין‬ ‫כנגדגרויס‬ ‫שקול‬ ‫איזאין‬ ‫שמואלגייט‬ ‫ישראל‪,‬‬ ‫מוחה און כל‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫חסד‬ ‫גאס‪ ,‬ווי‬ ‫וויאזוי ער‬ ‫דאוונט‪,‬‬ ‫נישטשאונז‪,‬‬‫אין‬ ‫געוואנדן‬ ‫האט‬ ‫איזלש"‬ ‫קיינער םד‬ ‫מענטשןל‬ ‫און‬‫אידןחר‬ ‫פרעמדעו‬ ‫חשוב'ע‬ ‫געזעסן‬ ‫מ'נעמט אן טאטשנא ‪.‬רוחב ןטסגרע םעד ןעמוקאב טייג‬ ‫ט‬ ‫אוןטיי‬ ‫ק‬ ‫רובו‬ ‫נאך‬ ‫יא‬ ‫מעןםו‬ ‫גייט‬ ‫דעמאלט "קו‬ ‫א‬ ‫טשרע ן‬ ‫גאס‪,‬‬‫עדכאנ‬ ‫וואסם‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫גייט באק‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪,‬‬ ‫זיין‬ ‫מיינט‬ ‫געדארפט‬ ‫דאס‬ ‫וואלט‬ ‫אז‬ ‫רש"י‬ ‫לכאורה‬ ‫זאגט‬‫קרוב?‬ ‫גדול'‬ ‫לגוי‬ ‫פרעמדע מענטשן איז גע‬ ‫פאר'ן‬ ‫'ואעשך‬ ‫ט‪ ,‬גייט זי‬ ‫שלוםז‬ ‫דעם‬ ‫שוואכסטער איד‪,‬‬ ‫געבויט‬ ‫באנעמונג; דו האסט‬ ‫זיין אז דער‬ ‫גוטסקייט‪,‬אויס‬ ‫דערפאר קומט‬ ‫וויבאלד צו איז‪ ,‬זיין‬ ‫אהבה‬ ‫איזשחרוב‬ ‫זיין‬ ‫מרבה‬ ‫גמרא‪,‬‬ ‫די‬ ‫אז‬‫זאגט‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫דעם‪,‬‬ ‫צוליב‬ ‫לאמיר‬ ‫און‬ ‫געווען‪.‬‬ ‫דאך אין‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫שטייטאל‬‫אב‪,‬עג רימ‬ ‫חודשקנעד‬ ‫פוןא ‪,‬ןע‬ ‫טעגמ ז‬ ‫ניין הבר‬ ‫איןאדיןיי‬ ‫וצ הבה‬ ‫גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫דעם בעס‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה‬ ‫יז טייג ‪,‬טאהעג טאה יז סאוו ךודיש ןטסעב םעד‬ ‫ל‬ ‫ו‬‫נאכדעם אז ס'קומט פון די רוב כשר'ע געשעפטן‪,‬‬ ‫ם‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫'‬‫ן‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫?‬ ‫ל‬ ‫כ‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ה‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬‫ן‬‫יום טוב‬ ‫קדושת‬ ‫אברהם"‪ .‬דער‬ ‫שטייט"אלקי‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫אנשטאט מ'זאגט‬ ‫אסאך מער ווערד ווי‬ ‫שבישראל‪ ,‬איז‬ ‫פחות‬ ‫דער‬ ‫ערשטפדעם‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫זייןר‬ ‫צומע‬ ‫אוןעד‬ ‫מתקן‬‫לרחוק"מ‬ ‫זמןטנע‬ ‫דער ןש‬ ‫"שלום‬ ‫ס'איז זיא‬ ‫קודםועג‬ ‫אזאו‬ ‫ספריםןדנ‬ ‫אלעוא ןיא‬ ‫ןוא ‪,‬זנ‬ ‫מקדשות‪.‬‬ ‫גאנצע בתי‬ ‫פ שוין טעוו יז ןוא ‪,‬ושע ‪,‬ךודיש ןטסכאווש םעד ןעמוקאב‬ ‫דערמיט‬ ‫ס'איז‬ ‫וועןעקרא‬ ‫המקדש‪.‬אז'מ זא‬ ‫געווארן ‪,‬טר‬ ‫נולדל‬ ‫םדוק‬ ‫ספק‬ ‫ביתז‬ ‫דערןגא‬ ‫דער‬ ‫ש‬ ‫םול‬ ‫געווארן‬ ‫איז‬ ‫דאקל‬ ‫א בור‬ ‫חיזוק‪ .‬אבערןו‬ ‫דבר‬ ‫מורא'דיגן‬ ‫ולקרוב"‪.‬א‬ ‫אויף דעם‬ ‫דעם? זי זאגט‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫באקומען‬ ‫זיין די מא‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫אלע זיבעציג אומות צוזאמען‪ .‬ממילא איז נישט‬ ‫געמאכט‬ ‫חרובד ןייז‬ ‫האטמאמ י‬ ‫איד ןופ ע‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫פארשעמעןעגאעלא‬‫אויבשע ינב עניימ‬ ‫‪.‬ו‬ ‫דער‬ ‫איז אין‬ ‫ממילאכא‬ ‫זענעןנ‬ ‫םעד‬ ‫מיר‬‫הקבוע‪.‬וא‬ ‫ךי‬ ‫יעצטחרל‬ ‫ווען‬ ‫מקוםו‬ ‫אז ‪.‬ק‬ ‫אינעם‬ ‫פארוואס‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫געוועןוויל‬ ‫נישטגמרא‬ ‫שלום די‬ ‫קודם א‬ ‫א‬ ‫"שלום‬ ‫פראגע‪,‬‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ח‬ ‫י‬ ‫ב‬ ‫דערמאנט‪ ,‬ער‬ ‫ו‬ ‫די‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫געדאנק‪ ,‬מאכט‬ ‫זיך‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫שטעלט‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫מ‬ ‫א‬ ‫ווערט‬ ‫ל‬ ‫ז‬ ‫לחבירו‪.‬‬‫י‬‫י‬ ‫ן‬ ‫מיט אהבת חינ‬ ‫לך"‪,‬צום‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫אדם‬ ‫צוצוקומען‬ ‫ר‬ ‫"ויתן‬ ‫ק‬‫לרחוק‬ ‫ע‬ ‫בין‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫פון‬ ‫ביי‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫רשק‬ ‫ענין‬ ‫ל ישראל‪ .‬כדי‬ ‫שייך קיין רוב‪.‬‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫מ‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫ע‬ ‫ל‬ ‫כ‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ב‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ר‬ ‫ן‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫(‬‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ב‬ ‫רעד‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫דעם בית המקדש‪ ,‬איז מידה טובה מרובה חמש‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫רוב‪.‬‬ ‫נאךמיר‬ ‫זאלן‬‫ז‬ ‫א‬‫מ'גייט‬ ‫נישטא‪,‬‬ ‫ג‬ ‫ט‬ ‫ד‬ ‫ע‬‫פריש"‪ ,‬ראז‬ ‫איז‬ ‫מ‬ ‫ה‬ ‫ר‬‫המקדש‬ ‫"‬ ‫ל‬ ‫מרובא‬ ‫א‬ ‫פ‬ ‫ל‬‫בית‬ ‫א‬ ‫דפריש‬ ‫פ‬ ‫דער‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫"כל‬ ‫און‬ ‫ז‬‫א‬ ‫ך‬‫כלל‬ ‫גלות‬ ‫‪.‬‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫מ‬‫שבת‬ ‫י‬‫ר‬ ‫ראשון‬ ‫מוצאי‬ ‫"מקדש‬ ‫מ'זאגט‬ ‫(ט‪,):‬‬ ‫וואס‬ ‫יומא‬ ‫פסוקים‬ ‫אוועק מיט קנ‬ ‫די אין‬ ‫זאגט‬ ‫פון‬ ‫הקדמה‪.‬‬ ‫גמרא‬ ‫איינע‬ ‫מע פון די די‬ ‫זי האט‬ ‫ן'טימ תוכייש א ןבאה וצ ןעוועג רתוומ טאה יז‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫עגיד'תוימינפ ןייק טשינ זיא רשק רענעריובעג‬ ‫קומטא זאך‪.‬‬ ‫ארויס‬ ‫המקדש נאך‬ ‫בניית ברענגט‬ ‫יום טוב‬ ‫קדושת‬ ‫וויפיל‬ ‫פעמים‪.‬‬ ‫מאותדער‬ ‫איןטנע‬ ‫עבודה זרה‪,‬‬ ‫זאך‪:‬‬ ‫ברענגטשהיו בו‪,‬‬ ‫א')ג' דברים‬ ‫מפני‬ ‫חרב‪,‬‬ ‫מפני מהער‬ ‫ר אין דער‬ ‫איז אויף םענופ עמאמ יד ןייז וצ ‪,‬לארשי ללכ ןופ תויחצנ‬ ‫געברענגטטדעם‬ ‫ישראלאר‬ ‫כלל א ןטכ‬ ‫האטמ‬‫טוני‬ ‫וואסו ‪,‬‬ ‫וואס‬ ‫געדענקען‪:‬א ר‬ ‫צייטעו‬ ‫ענאזי‬ ‫אין‬ ‫אוןצ רע‬ ‫ממילא‪,‬טנ‬ ‫מאו‬ ‫וויסן‬ ‫וואס‪,‬ש‬ ‫מורא'דיגעא‬ ‫משה‪,‬ז‬ ‫פונעםאישמח ‪).‬ך‬ ‫ברענגט צו‬ ‫פרק‬ ‫רעים‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫נצחיות פ‬ ‫באחד ומי‬ ‫איד‪,‬‬ ‫"והואצווייטן‬‫מחזק א‬ ‫מ'איזכג‪ ,‬יג)‬ ‫מאלפסוק‬ ‫וואס (איוב‬ ‫ס'שטייט אין‬ ‫פון יעדן‬ ‫איד!יזאויב‬ ‫א‬ ‫פארשעמט‬ ‫מ'האטייז‬ ‫אז ?ר‬ ‫דאסרא‬ ‫חורבן?ר‬ ‫אהבת‬ ‫שהיו‬‫(נתיב‬ ‫עולם שני‬ ‫נתיבותמקדש‬ ‫אבלפרשת‬ ‫דמים‪,‬‬ ‫ושפיכותאאין‬‫דערזיך אויף‬ ‫מהר"ל‬ ‫ידוך‪ ,‬נארגילוי עריות‬ ‫הייליגע זיולב סעלא סאד ןוא – קלאפ ס'נטשרעבייא‬ ‫רבדיןי‬ ‫ווען‬ ‫עדו‬ ‫ישראל‪,‬‬ ‫ארץרעדא ר‬ ‫איןן‬‫קבועבח‬ ‫עד‬ ‫פון‬‫מצבהמ‬ ‫לאהאל"‬ ‫"יצבט‬ ‫האזינו‪:‬‬ ‫פסוק אין‬ ‫שטעלט‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫אייבערש‬ ‫י‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫ט‬ ‫עיור‬ ‫אוןיוא ןר‬ ‫ר חתן ן'פ‬ ‫אייבערשטער‬ ‫מענטש!‬ ‫אנדערן‬ ‫דער‬‫אז אן‬‫מכבד‬ ‫פון דא‬ ‫מ'איז‬‫מ'זעט‬ ‫וואסוואס‬‫ישיבנו"‪,‬מאל‬ ‫יעדעס‬ ‫חורבן הבית‪,‬‬ ‫טאטן‪.‬‬‫טנא‬ ‫זעלבן‬ ‫געברענגט‬ ‫פונעםא‬ ‫האטףיו‬ ‫במציאות‬ ‫איד‬ ‫איז–אזי‬ ‫דאךייז‬ ‫פארשעמען‬ ‫מפני‬ ‫חסדים‪,‬‬ ‫ובגמילות‬ ‫ובמצוותבני‬ ‫בתורה‬ ‫עוסקים‬ ‫זיךזאצוזאם ריא ןעמעשראפ וצ טשינ ידכ ‪,‬ךאז ןייא בילוצ‬ ‫קומעןעד‬‫ער‬ ‫אידן‬ ‫פ‬ ‫בנויה‪ ,‬רע‬ ‫תילהד‬ ‫םע‬ ‫עלא‬ ‫שטאטן‬ ‫עמוא ייב ‪.‬רבח‬ ‫חלק ה'‬ ‫ישראל‪ ,‬כי‬ ‫עמים למספר‬ ‫גבולות‬ ‫האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫צוליב אי‬ ‫כאטש דער‬ ‫מ'וועט‬ ‫לעתיד לבוא‪.‬‬‫זען איינס‪.‬‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫פאררעכנטמירפאר‬‫ווערטאלעס וועלן‬ ‫דיחוועלט ןיא טסעומשעגסיוא סע טרעוו יוזא ‪.‬רעטסעווש‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫שוועסטע‬ ‫ווען איז דאס‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫ווייל ער‬ ‫ווערן‬ ‫אוןרב‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫אויפגעבויטא‬ ‫המקדש‪,‬י‬ ‫רעד ז‬ ‫אויך‬‫ביתיח‬‫איזב‬ ‫קענען‬ ‫איןרו‬ ‫ברודערש‬ ‫מקדשות‬ ‫עיה"ק‪,‬ט‬ ‫ע‬ ‫רעקר‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫פאר'ן‬‫בתיא‬ ‫ירושלים‬ ‫אזנ ןו‬ ‫וויפילע‬ ‫קשיאיוו רעט‬ ‫איןנ‬ ‫ללמדך‬‫ח‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫שווערע‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫שנאת חנם‪.‬‬ ‫עבירות"‪ .‬ףראד'מ‬ ‫ו‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ברענגט ער א‬ ‫ב‬ ‫כנגדזג'קזחמ ךיז‬ ‫י‬‫ת‬ ‫שהיתה בו‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלב‬ ‫ש‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫אלא מפני‬ ‫נחלתו"‪.‬‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫חרב? חבל‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אוי‬ ‫שנאתעד ןיא ןיי‬ ‫ר‬ ‫תבהא ןופ ןינע ם‬ ‫ז‬ ‫מ‬ ‫ן‬ ‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ווען! רחלמהיעקב‬ ‫ס‬ ‫אחדות איז‬ ‫ס'האט‬ ‫דעםאון זיין‬ ‫מזבח‪ ,‬ווער‬ ‫געבויטסוף'‪,‬‬ ‫ס'האטאיז 'אין‬‫אייבערשטער‬ ‫"ולקרוב"‪ ,‬זען ווער‬ ‫עראאצוצווייטן‬ ‫לייגטב‬ ‫נאכדעםרעדור‬ ‫מ'דערהייבט‬ ‫איד‪,‬ו‬ ‫נארר‬ ‫אוןר‬ ‫צווייטן‬ ‫צווייטן‪.‬עלק‬ ‫טרא‬ ‫מכבד‬ ‫מ'איזאסע‬ ‫מדרש‪ ,‬אז די אידןיכ" ‪:‬יוז‬ ‫חנםדערמאנט אין‬ ‫ששקולהווערט שוין‬ ‫וואס‬ ‫איזייבא איד זורבלאוומ בוד רכשי יבר ןופ ‪,‬רכששי תדובע‬ ‫דעמאלט‬ ‫א‪.‬‬ ‫זיין‪,‬‬ ‫צוע ן‬ ‫ס'דארף‬ ‫ע‬ ‫אזויווי‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬‫א‬‫איז‬ ‫"ולקרוב"‪,‬פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם‬ ‫עבודת יש‬ ‫נישט‬ ‫ח‬ ‫ב‬ ‫ר‬ ‫י‬‫ם‬ ‫‪,‬‬ ‫מ‬ ‫כ‬ ‫ב‬ ‫ד‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ז‬ ‫י‬‫י‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫י‬‫י‬ ‫ט‬ ‫א ןייז דדועמ ‪,‬ן‬ ‫יעצטזעט‬ ‫איז‬ ‫זיין‪ ,‬דאך‬ ‫נישט משיג‬ ‫ווייטער‪.‬‬ ‫און אזוי‬ ‫קענען‬ ‫וואס מיר‬ ‫מנורה‪,‬‬ ‫ווערטמיט עפעס‬ ‫געבויט די‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫ידידות‬‫ה‬ ‫א‬ ‫ח‬‫קשרקנפון‬ ‫קביעות‬ ‫ר‬ ‫הרגשה‪.‬‬ ‫א‬‫א‬ ‫מ‬ ‫געבויטצא‬ ‫איז‬ ‫ד‬ ‫ער‬ ‫ה‬ ‫גוטע‬ ‫ת‬ ‫אז‬ ‫ו‬ ‫ל‬ ‫האט‬ ‫און‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫‪,‬‬‫אים‬ ‫וואס‬ ‫קביעות‪,‬‬ ‫ו‬‫א‬ ‫י‬ ‫ן‬‫מ'גיבט‬ ‫ש‬ ‫מענטש‬ ‫ם‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫טאקע‬ ‫ח‬ ‫ר‬ ‫איד‬ ‫ק‬ ‫מ‬ ‫צ‬ ‫ד‬ ‫וועלט‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫חלק‬ ‫קליינער‬ ‫א‬ ‫זייער‬ ‫דאך‬ ‫מענטש וואס האט געבויט‬ ‫זענען‬ ‫לאה זאל‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫‪.‬ל"צז‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫ברענגט‬ ‫גמראטייווצ‬ ‫פ ןוא ‪,‬ן‬ ‫וואסראדי‬‫מעשהןעניג‬ ‫דינא ראפ‬ ‫קעןעד‬ ‫יעדער ‪.‬ער‬ ‫ער זיך‪,‬‬ ‫מיט‬ ‫בויען‬‫פאררופט‬ ‫דאס אלעס‬ ‫אז אזוי‬ ‫קענען‬‫מירפסוק‬ ‫למעשה אין‬ ‫מעןצייט ווען‬ ‫פרעמדער די‬ ‫רחוקםה–ל אשי‬ ‫פראבלעםשהייבט‬ ‫דערא‬‫אבערחאא ב‬ ‫פוןד‬ ‫זיךהש‬ ‫ברוב‪.‬ו‬ ‫הא‬ ‫ס'רעדט‬ ‫בטלת‬ ‫נישטהלח‬ ‫וועןל‬ ‫ער‪,‬םה‬ ‫געמאכטפוןהז ןיאו‬ ‫לויט'ן כלל‬ ‫ממילא‪,‬‬ ‫זיבעציג‪.‬‬ ‫קעגן‬ ‫איינס‬ ‫‪-‬‬ ‫ווען משיח וועט קומען‬ ‫ליכן אופן‪,‬מיט קמצא און בר קמצא‪ ,‬ווי איינער האט‬ ‫פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬‫לאה‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א‬ ‫למעשה‬ ‫מען נאך‬ ‫זעטמל‬ ‫נאכדעםהשע‬‫חר טאה‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫לשון‪.‬‬ ‫שינ ל‬ ‫טובים‪.‬‬ ‫און‬ ‫אונזער‬ ‫ידידות‬ ‫איןרעד‬ ‫מעשיםט‬ ‫כביכול‪,‬ג‬ ‫אונזערעייל‬ ‫עד ןופ ט‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער‬ ‫דעמאלט ם‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫און‬ ‫ידידותצמ‬ ‫און ד‬ ‫גלותמצע‬ ‫מער‬ ‫ד ‪".‬ם‬ ‫מיט‬ ‫אין‬ ‫נעבעךסא‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫מ'איזטסייה‬ ‫שטערקערער‬ ‫וועןב זא‬ ‫זיךושאןעג יי‬ ‫געדארפטרעטסיו‬ ‫אידן‬ ‫געווארן‪.‬ו‬ ‫אוןעו‬ ‫מיעוטש'‬ ‫מענטשן‪,‬מ ן‬ ‫דער טרי‬ ‫חרובפ‬ ‫א‬ ‫וואלטנק‬ ‫פארא‬ ‫בית ה‬ ‫ברוב'‬ ‫סעודהוצ‬‫צווייטערא‬ ‫רעדנ‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט‬ ‫'ביטול‬ ‫אנעמ ע‬ ‫אזט‬ ‫שטייטןש‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫ער האט‬ ‫אסאך‬ ‫המקדש‬ ‫גרויסע‬ ‫זיךאאלס‬ ‫פאררעכנטז ןו‬ ‫אייבערשטערהכוז טאה י‬ ‫דער‬‫אזטשו‬ ‫מער‪,‬לע‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫און זי הא‬ ‫צפיוא ןעוועג‬ ‫אילייה ן‬ ‫צייט עג‬ ‫מסכים געווען צום‬ ‫אזאאאסאך‬ ‫ס'איז‬ ‫איןמ זי‬ ‫ווייל‬ ‫מקומנו‪.‬לגע‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫נישטאזעלייז זא ךי‬ ‫שויןכב ןל‬ ‫"שלום‬ ‫מירינ לל‬ ‫קודם‬ ‫זענען טש‬ ‫דאך‬ ‫ווייסן‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫מיר‬‫ז‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ווייל‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫מ‬‫פעלקער‪,‬‬ ‫צ‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫ח‬ ‫‪,‬‬ ‫ז‬‫א‬ ‫די‬ ‫ל‬ ‫צווישן‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬‫ווערן‬ ‫ט‬ ‫ל‬ ‫בטל‬ ‫דערק ןבאה‬ ‫ידיד‪ ,‬ןיי‬ ‫יד געשיקט‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫מיט'ן‬ ‫וועט מען ווייזן‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬וו‬ ‫געווען זיין‬ ‫אחדות‪ ,‬איז‬ ‫פארלוירןוואס איז‬ ‫געווארן די‬ ‫לאדענען קמצא‬ ‫ווען ס'איז‬ ‫אליעזר‬ ‫דרבי‬ ‫פרקי ‪.‬םי‬ ‫איןמ ןוא‬ ‫מ'זעט ‪,‬רי‬ ‫וויניק יד‬ ‫אונז‪,‬עד‬ ‫פוןופ ר‬ ‫איינער‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫טבש‬ ‫חר ן‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר‬ ‫פסוקא ווייב‪.‬‬ ‫פסוקראד ‪,‬ל‬‫דער ןפ‬ ‫רוב?א‬ ‫זאגט‬ ‫דעםרעני‬ ‫דערפאר‬ ‫קעגן ןכיל‬ ‫בטל‪,‬רשק‬ ‫אז‬ ‫לכאורהאביוו‬ ‫אויס‬ ‫דאךה ייז דל‬ ‫פירט‬ ‫מיר ןבא‬ ‫ער‬ ‫מנייק‬ ‫ווערן‬ ‫שינ לא‬ ‫אפילו‬ ‫ישראל‪.‬קהאט ט‬ ‫ווערט‬ ‫שליחנ‬ ‫דעראז הא‬ ‫מדאורייתא‬ ‫אזוא ל‬ ‫טעות זנ‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫רוב‪,‬‬ ‫געשעןעארפפיו‬ ‫כחס‬ ‫נאך‬ ‫מיט'ןפ ן‬ ‫מ'גייט‬ ‫ס'איז ןו‬ ‫נאריא‬ ‫ער פירט אויס אז דער‬ ‫אז‬ ‫אבערווענ‬‫יוו ‪,‬גיניי‬ ‫דערפאר‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫האחדות‬ ‫ומען רחל‬ ‫שבעיםזחסר‬ ‫היהנרעל ךי‬ ‫מצריםפ ןע‬ ‫לגבולםעד ןו‬ ‫"כשבאויוו יוו‬ ‫ר‪,‬אד'מ טי‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫זיך לערנע‬ ‫(פרקז ף‬ ‫ל"ט)‬ ‫טיירג ןיי‬ ‫ברוב‪.‬‬ ‫בטל‬ ‫צוויי‬ ‫אין‬ ‫איינס‬ ‫ערגסטן שידוך‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫ידידים‪.‬עג רעדא ףיורעד טעבראעג‬ ‫עפע ןוט‬ ‫ס‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫(‬ ‫מ‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬‫ד‬ ‫‪,‬‬ ‫ל‬ ‫)‬ ‫"‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ב‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫ת‬ ‫ק‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ראנ ‪",‬ה‬ ‫פינגער‬ ‫און‬ ‫דער היפך‬ ‫איז געווען‬ ‫וואסבית‬ ‫קמצא‪,‬דער‬ ‫אזוי בר‬ ‫געלאדנט‬ ‫דריי תירוצים‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫געשטאנען‬ ‫המקדש איז‬ ‫גרויס‪ ,‬און‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫געארבעט‬ ‫עמהם‬ ‫נכנסווא‬ ‫הוא?גוצקע‬ ‫ברוךפ ןבע‬ ‫הקדושךיז ןו‬‫עשה א ידכ ‪,‬‬ ‫מהטייווצ‬ ‫אחד‪,‬ז רע‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫אוועקצוג‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫טשינ לא‬ ‫צווייב רעד‬ ‫פוןעדור‬ ‫זיךה ר‬ ‫ס'האנדלטטא‬ ‫ווען טשינראג‬ ‫אהבהוטעג‬ ‫געוועןז ןרעוו וצ ן‬ ‫עטליכעןיי‬ ‫איםז'מ‬ ‫האטאאיזלא‬ ‫שכינהנ‬ ‫אטש‬ ‫גילויט‬‫בחינה‪,‬טדיםעד‬ ‫דערו‬ ‫אוןפע ן‬ ‫אנדערעע‬ ‫ידיד‪ ,‬ס‬ ‫פוןטיאמ טוג‬ ‫רעד‬ ‫רעים‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫צוויי‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫חברים‪ ,‬רעים‬ ‫אהבה ווען‬ ‫נישט‬ ‫נישט‬ ‫זאגט אין‬ ‫גמרא‬ ‫באלעבאס‬ ‫דען? די‬ ‫וואס‬ ‫נאר‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך‬ ‫וועקגעבן‬ ‫אזפדער‬ ‫ממילא‪,‬רא‬ ‫שבעים"‪.‬ו טמעש‬ ‫למנין ןוא ‪.‬ןרעו‬ ‫להםיאדוא‬ ‫ובאראט‬ ‫במנין‪,‬רימ ן‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫פארשעמ‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫ןייז טשינ‬ ‫תירוציםב‬ ‫פארשידענע ס'רעדור‬ ‫אב‬ ‫אוןדור‬ ‫קשר ‪,‬רע‬ ‫דא ראנ‬ ‫שטערקערערס‬ ‫זענעןיא'‬ ‫עסרפ א ז‬ ‫אןד סאוו ט‬ ‫כמחצהרע‬ ‫קבוענק‬‫איזצ הא‬ ‫המקדשמ ו‬‫אזר‬‫סעודה‪.‬הב‬‫כתובות‪,‬ב ןייז‬ ‫דערא‬‫צווייטןה‬ ‫בייתב‬ ‫ער‬ ‫בייםי‬ ‫פלעצערם‬ ‫געוואלטמ ‪:‬‬ ‫ןייגוצ לאז'‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערעראויף‬ ‫געווען‬ ‫שוין‬ ‫"כל‬ ‫ביתאון נאך)‬ ‫האבן‬ ‫(יומא‪,‬‬ ‫שטערקערער קשר און‬ ‫ב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫פון די‬‫חלקילא‬ ‫אג יד ןי‬‫אלסמרו‬‫זיךזא םי‬ ‫רעכנטצ א‬‫אייבערשטעררעטייוו‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫אליין די ג‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫ןרעוו שייבתנ לאז‬ ‫מ'האט וצ‬‫א םענעי‬ ‫אזא ןו‬ ‫מיינט‪ ,‬םי‬ ‫ר" ‪,‬ןגאז‬ ‫מחצה"‪.‬דיא '‬ ‫עללפ ךיא ‪,‬‬ ‫ראפ ץא‬ ‫אסאך א ווי מיר ווייסן‪ ,‬האט רחל אמנו‪ ,‬די מאמע פון כלל‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫חיבור‪,‬אאבפלאץ‪,‬‬‫אויףש‬ ‫זאגטעפע‬ ‫גרעסערערר‬ ‫זי"עאה‬‫אלימלךוצ ט‬ ‫איפעג‬ ‫אסאךטר‬ ‫רביאר'‬ ‫דערייז ז‬ ‫ס'איזז‬ ‫דעם‪.‬ענע‬ ‫א ספקןריובעג ן‬ ‫ווען‬ ‫דאס‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסער‬ ‫אבן און זי‬ ‫דורך אונז‬ ‫אידן‪,‬דווער‬ ‫דיא ךרו‬‫פוןזנו‬ ‫זיבעציג נפשות‪ ,‬ער איז א חלק ‪.‬‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫זעעןעגנישט‬ ‫מירן‬ ‫און יי‬ ‫גלות‬ ‫אין‬ ‫מיר‬ ‫זענען‬ ‫יעצט‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫צונקדער‬ ‫אנגעקומען‬ ‫איזל‬ ‫שכינהי‬ ‫קמצאוד ג‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫טומאה"ט‬ ‫בר‬ ‫איז" ‪,‬‬ ‫אזאב‬ ‫למעשה ךי‬ ‫אונז‪,‬וו‬ ‫הרעיםרא‬ ‫ב‬ ‫אייבערשטןד‬ ‫םע‬ ‫בלעז‬ ‫יותרן‬ ‫דעםט‬‫"לפיכך‪,‬ןטא‬ ‫מירד ייב‬ ‫ע‬ ‫אזז ר‬ ‫נאךרעבלע‬ ‫מעןהאנישט‬ ‫גייטפ יוו‬ ‫קבוע‪,‬סיי‬ ‫על‬ ‫סנר‬ ‫א‬ ‫אויףןי‬ ‫אנקמ ךיד‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫האחים"‪ ,‬ישראל‪ ,‬ארויסגעוויזן א גרויסע מסירות נפש כדי‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫און דער‬ ‫מן‬ ‫מיט‬ ‫חיבור‬ ‫האבן‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫עפעס‬ ‫"לפיכך יותר חיבור‬ ‫קען דען זאגן אז ער איז מער פונעם אייבערשטן?‬ ‫מאאמטאג‪,‬‬ ‫קומען‬ ‫ס'וועט‬ ‫אבער‬ ‫אויף‪,‬ןענעז‬ ‫טועןר‬ ‫מיררעדי‬ ‫געברענגט וואס ‪.‬‬ ‫האטידעס‬ ‫ארויסצוגיין ווייל‬ ‫עבירות‬ ‫דריי‪",‬רוחב ן‬ ‫געבעטן‬ ‫אים‬ ‫פון די‬ ‫מ'האט‬ ‫אוןיד ן‬ ‫איינע‬ ‫סעודה‪,‬מ ך‬ ‫געווארן כח הא‬ ‫נישטודחבטלאה חכ‬ ‫אברהםטאיזאה ת‬ ‫א ‪,‬ןע‬ ‫האניגןו ‪-‬‬ ‫אליממ‬ ‫אייבערשטערב ייז‬ ‫פארקויפןאפכשר'ס‬ ‫ר‬ ‫טוג ןי‬ ‫ךיא"‬ ‫למשל‪:‬יבווען‬ ‫טימ אנק‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫אכטונג צו געבן אז איר שוועסטער לאה זאל נישט‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫פנחס'ל‬ ‫רבי‬ ‫אזויווי‬ ‫איז‬ ‫געשעפטן‬ ‫ניין‬ ‫רוב‪.‬‬ ‫ממילא איז זיכער אז אידן זענען מער‪.‬‬ ‫וועט געבן א קום‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫זייןמשיח‬ ‫אויסגעוועלט צו‬ ‫אחרון"‪,‬‬ ‫געזאגט‪ :‬מיט "ותשחק ליום‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫קמצא‬ ‫זיך‬ ‫מ'האט‬ ‫בר‬ ‫האט‬ ‫אויב‬ ‫סעודה‪.‬‬‫און‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫די‬ ‫שטערט‬ ‫אל וד ער‬ ‫נישטדסחאון איינער פארקויפט טריפה‪ ,‬איז ווען א‬ ‫ן‬ ‫ג‬ ‫ו‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫י‬‫י‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫"‬ ‫‪,‬‬ ‫"‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ך‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫פ‬ ‫י‬ ‫ל‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‬ ‫געמאכטא"מעצמם און פארשעמט ווערן‪ .‬לאמיר זיך מתבונן זיין אין דעם‬ ‫"אב‬ ‫גימטריא‬ ‫איז‬ ‫אלייןה םש לב‬ ‫"דבש"‬ ‫האבןתוער‬ ‫אז‬ ‫צו‬ ‫מ אוה‬ ‫ברענגט‬ ‫קאריצער‬ ‫מענטש"ם‬ ‫וואסבצזיי‬ ‫קשריחה‬ ‫שכינהמצעב רוב‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫ס'האט מקרב געווען די‬ ‫זען ווער‬ ‫מ'וועט‬ ‫אן און‬ ‫נאר‬‫גילוי‬ ‫סעודה‪,‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫האלבע‬ ‫א‬ ‫געווען‬ ‫א‬ ‫באצאלן‬ ‫איז‬ ‫המקדש‬ ‫צו‬ ‫גרייט‬ ‫בית‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫ק"מהיב םעדברובןטלאהעג געהא‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫אפילוא יאיבבין– וואס‬ ‫מבטל‬ ‫געשעפטטסוט‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫‪".‬‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין‬ ‫– א בחור האט געקויפט פלייש פונעם‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגער וואס זי האט געטון‪.‬‬ ‫ס'איזרבח‬ ‫אהבה‪.‬א זיא‬ ‫איזנ‬ ‫האניגרעד‬ ‫אוןיו‬ ‫הרחמים"ד ‪-‬לאב‬ ‫פנימיות'דיגעו ‪,‬ש‬ ‫אבער עררעצנאג רעד‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫אויפ'ןאבית המקדש‬ ‫קענען אנווייזן‬ ‫ערשטן גאולה‪ .‬מ'וועט‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬‫מיט'ן‬‫ביים‬ ‫מבזה‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫מיךענין‬ ‫דעם‬ ‫מסביר זיי‬ ‫בלייבן דא און‬ ‫לאז מיךאיז ער‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'א‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫עכטע‪,‬‬ ‫גוים בטל‬ ‫אלעאי‬ ‫ס'איזצמ‬ ‫אן‬ ‫פ תו‬ ‫ווערן‬ ‫רפ ןו‬ ‫אבער‬ ‫ממילא‬ ‫זאך‪,‬י‬ ‫פיזישעשטני‬ ‫דעם‪.‬‬ ‫א‬ ‫מ טפ‬ ‫ארייןנייאין‬ ‫קיין‬ ‫ד ט‬ ‫פאלטא‬ ‫נישט‬ ‫וועט עס זייןייווצ זא ך‬ ‫געשעפט‪,‬עמ א‬‫וועלכן לאז שטנ‬ ‫פוןנייא ךיז‬ ‫נישטריפ‬ ‫געדענקטןדעי ן‬‫אבינו‪,‬מענ וצ ‪,‬גאט‬ ‫קב ןע‬ ‫רחל אמנו האט געוואוסט ברוח הקודש אז עס‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫און צייגן‪ :‬גיב נאר א קוק‪ ,‬די קדשי קדשים האסטו‬ ‫המקדש?באלעבאס‬ ‫ביתהאט דער‬ ‫ערשטן כן‬ ‫ביים על פי‬ ‫ארויסשיקן"‪ .‬אף‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬א‬ ‫חורבן‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫זענעןמ קעגן‬ ‫מענטשןע וואס‬‫מירשטנ‬ ‫וויפילאה ן‬ ‫חילוקוא ןב‬ ‫קייןוועגסי‬ ‫נישטטלע‬ ‫אה וצ‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫וויבאלד‪.‬רוביחאיןאאןב‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫כשר‪,‬צ א‬ ‫זענען לטע‬ ‫געשעפטןךיז ןוא‬ ‫רוביירשראפ‬ ‫א ‪:‬ןב‬ ‫כאטש‬ ‫אסור‪,‬זומ ךי‬ ‫יכע טוג א ןגאז‬‫וואס‬ ‫געווען איז זענען דא צוויי ברידער און צוויי שוועסטער וואס‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫האסט מכבד‬ ‫צוויי‬ ‫צווישן‬ ‫דו‬ ‫פארבינדונג וואס‬ ‫באשאפן מיט דעם‬ ‫קמצא‬ ‫בר‬ ‫האט‬ ‫ארויסגיין‪.‬‬ ‫זאל‬ ‫ער‬ ‫אז‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוו‬ ‫האבן מיטגעהייסן‬ ‫דער מ‬ ‫"יצב"‪,‬ד דער‬ ‫דעם‪:‬רהמ רע‬ ‫מיטנ ןיא ל"‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫ערשי חצ‬ ‫טייטשט( לאר‬ ‫זייןגערפ )'ד קרפ‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫אזויד קען ‪:‬ט‬ ‫ש רע‬ ‫'ווייערלעסןשיווצ תוכיי‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬‬ ‫אזאב זיא ייז‬ ‫טרי‬ ‫זאךאווי‬ ‫זיי‪ .‬ףיו‬‫דעם םעד‬ ‫קבוע‪,‬זא‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫מקוםוו‬ ‫געווען‬ ‫גורםרא‬ ‫האבןאאפ ט‬ ‫אראפגענומעןיאפוןר‬ ‫וואסי‬ ‫חמורותדיא ן‬ ‫שלשדדועמ ‪.‬‬ ‫עס‬‫האט ןייז‬ ‫צוןודיא‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ‬ ‫ערמ‬‫ןייז קזח‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫רשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪1‬‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונ‬ ‫ערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫ג‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ג‬ ‫ח ןעייג‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫ושע ןוא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫אה האל‬ ‫לטן דעם ביהמ"ק‬ ‫'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫און מחזק זיין‬ ‫ווי א‬ ‫זאךזיין‬ ‫דעם מעודד‬ ‫געווען איד‪.‬‬ ‫פאר איין‬ ‫ווארט‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫"הגדולד')‬ ‫ישראל (פרק‬ ‫איןאנצח‬ ‫דערזיין‬ ‫מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ד זיין און מחזק‬ ‫גורם‬ ‫וואס האבן‬ ‫חמורותאז‬ ‫אויף דעם‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫שלש‬ ‫באזירט‬ ‫זיי איז צו די‬ ‫מיט‬‫צווישן‬ ‫שייכותהאבן‬ ‫דערחתונה‬ ‫און זי גייט‬ ‫לגדולה"‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫אז‬ ‫הר"לה" ז‬‫ודג‬ ‫וואס איז‬ ‫מענטשן‬ ‫ער‪ .‬איך בין בטל‪ ,‬איך טו‬‫צוויי‬ ‫צווישן‬ ‫נאר גוט‬ ‫פארבינדונג‬ ‫זאגן א‬ ‫מוזאיז‬ ‫בריאה‬ ‫גאנצעראיך‬‫א‬‫נאכדעםפארשרייבן‪:‬‬ ‫צעטל און זיך‬ ‫פארטיג און‬ ‫א‬ ‫כמעט‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫איז‬‫א‬ ‫וואס‬ ‫האבן‬ ‫בנין‬ ‫צו‬ ‫אויסגעוועלטא‬ ‫האט‬ ‫קינדער‬ ‫האבן‬ ‫אידישע‬ ‫מענטשן‬ ‫אייבערשטער מאכט דוקא אז‬ ‫‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫בא ‪.‬ושע‬ ‫אחדות האט‬ ‫דערעכטע‪,‬‬‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫ס'איז אן‬ ‫סייווי נאר‬‫אבער‬ ‫זאך‪,‬טוט‬ ‫אלעס‬ ‫נעמען‬‫פיזישע‬ ‫ן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫ווייל‬ ‫טאג‪ ,‬צו‬ ‫קיין‬ ‫יעדןזאך‪,‬‬‫נישט‬ ‫איינפירןקיין‬ ‫זאל זיך נישט‬ ‫מענטש עס‬ ‫פענסטערס‪ ,‬וועט‬ ‫א‬ ‫ארויסנעמען די‬ ‫צוויי‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫מיינט דאך אז‬ ‫וועט ער‬ ‫פריינטשאפט‬ ‫פוןנישט‬ ‫יעקב אבינו‪,‬‬ ‫מציאותזאלן‬ ‫זאלן זיין באופן פון א קבוע‪ ,‬און זיי‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫ועג טאה‬ ‫מער?!ערשטןאייבערשטער‪ .‬און דאס איז ממש די השלמה פון‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫א‬ ‫ס'איז‬ ‫אהבה‪.‬‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫נישטביים‬ ‫פארטיג‪,‬אזוי‪.‬‬ ‫דעם ענין‬ ‫מסביר‬ ‫ווייניגער‬ ‫גאנצער‬ ‫וויבאלדער‬ ‫דעמאלט‬ ‫דער‬ ‫דאך זייןאיז‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫בני‬ ‫איז‬ ‫"למספר‬ ‫חבר‬ ‫א‬ ‫וויאזוי?‬ ‫ביי‬ ‫קדושנו–‬ ‫בטל ווערן ברוב פון די גוים‪.‬‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫בית המקדש איז געווען א טוסט"‪.‬‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫קדוש‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫בחיר‬ ‫דעם‬ ‫חב םעד‬ ‫וועלט‪ .‬וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫מורא'דיגע גילוי שכינהדער קשר‬ ‫בעצמם"‬ ‫החיבור‬ ‫נישטהוא מצב‬ ‫הרעות‬‫אסאך‪,‬‬ ‫שם‬ ‫גאר‬ ‫"אבל‬‫ישראל"‪ ,‬ווייל יעדער איד איז חשוב ווי‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫"מה‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫א‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫אמת‬ ‫שפת‬ ‫דער‬ ‫זאגט‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫אכציג‬ ‫און‬ ‫פיר‬ ‫פון‬ ‫פ‬ ‫ריפ ןו‬ ‫זייןדוחברים‪.‬‬ ‫חסד‬ ‫מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫"איך בין מקנא וויפיל‬ ‫אויסגעוועלט צו‬ ‫איידעם"‪,‬מיט‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫זיךגוטן‬ ‫דיין‬‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט‬ ‫יעדער איינער איז אסאך מער ווי אלע זיבעציג‪,‬‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫מיטדער מצוה פון שבת‪,‬‬ ‫שטייט ביי‬ ‫דעם‬ ‫וועגן‬ ‫דאס‬ ‫להשי"ת"‪,‬גוטן‬ ‫ברידער‪.‬עצמו כדי ליבטל‬ ‫שמחסר את‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫גידניזעג‬ ‫בין דיך מקנא מיט‬ ‫בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫געברענגט‬ ‫עס‬ ‫האטדיין‬ ‫עבירותפאר‬ ‫ממילא זענען זייאיינע פון די דריי‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫זענען מער‬ ‫מאמען‪ ,‬און‬ ‫ממילא זענען מיר שוין דער רוב‪ .‬מיר‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫האחים"‪,‬‬‫הרעים אזמןמ'איז‬‫ברית הייסט‬ ‫חיבור‬ ‫לעולם"‪ .‬א‬ ‫מקנא‬ ‫יותר‬ ‫בין דיך‬ ‫הוא‬ ‫"לפיכך‬ ‫"איך‬ ‫ברית‬ ‫פלייסיג דו "אות‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫ווי גוף‪ ,‬ער‬ ‫קנאהזיין‬ ‫זעלבעראוועק פון‬ ‫דערשניידט‬ ‫מענטש‬ ‫ביי‬ ‫וואס א‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫דעם‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫אידן‪.‬האבן און זי‬ ‫קעגן די‬ ‫ווערן בטל‬ ‫ענדליךגוים‬ ‫ווי אלע און די‬ ‫דורךמקנא‬‫"‪" ,‬איך בין דיך‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫חתונה‬ ‫שוין ביים‬ ‫האלט זי‬ ‫ילדנע‬ ‫אסאך א‬ ‫חיבור‪",‬נקרא‬‫גרעסערער אמת‪:‬‬ ‫פארדער שפת‬ ‫זאגט‬‫א‬‫פלאץ‬ ‫אינאיינעם‪.‬‬ ‫אסאך‬ ‫ס'איז איך‬ ‫געבונדןאיד‪,‬‬ ‫אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫תאוות‪ ,‬די‬ ‫יענעם און‬ ‫צעברעכט די‬ ‫צו‬ ‫גוף‪ ,‬ער‬ ‫געבוירן‬ ‫זענען‬‫צעברעכטזיידעם‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז‬ ‫איד‪ ,‬איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫פלאץ‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫לבן‬ ‫כדי‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫חתן‬ ‫איר‬ ‫פון‬ ‫נתבייש ווערן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫סימנים‬ ‫באקומען‬ ‫זאל‬ ‫האט‬‫אזהא צווייטער‬ ‫א‬ ‫רמיםט‬ ‫אב‬ ‫והואסארט‬ ‫אוןאלאהמשפיע‪,‬‬ ‫גרעסערער‬ ‫המקבל‬ ‫התקשרותקשר‬ ‫צוגיין‬ ‫שטערקערער‬ ‫מ'זאל‬ ‫רעים‪:‬‬ ‫באהבתשהוא‬ ‫זייןאןברית‬ ‫געווען‬ ‫האבן‬ ‫מרבה‬ ‫שוין‬ ‫הנאה‬‫איז צו‬ ‫המקדשוויל‬ ‫קנאה‬ ‫דערדער גוף‬ ‫בית‬ ‫וואסוואס‬ ‫צווייטן‬ ‫רצונות‬‫פרט‬ ‫ביים‬ ‫תשוקות אאון‬ ‫ברודער‪ ,‬נאר ס'איז‬ ‫ברודער'ס "מונה‬‫ער ברענגט צו דעם די פסוקים‪,‬‬ ‫רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫זיין‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫אודאי‬ ‫און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫ט‬ ‫םיא לאז מספר לכוכבים"‪ ,‬און‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫צוויינישט אן‬ ‫חברים‪ ,‬רעים‬ ‫ער קען‬ ‫אזפון‬ ‫פארשטייטזיך‬ ‫חתןמיט דער‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫אהבהאגוט‬ ‫ווען‬ ‫השלימות"‪,‬‬ ‫עפעס‬ ‫דעם טון‬‫איםגעווען‬ ‫נישט‬ ‫אנשטאט‬‫איז גיט‬ ‫דאס‬ ‫שכינה‬ ‫עולם הזה‪,‬‬ ‫מ'זאל‬ ‫גילוי‬ ‫ווערןדי‬ ‫עניני‬ ‫זיין‬ ‫בחינה‪,‬‬ ‫צו אין‬ ‫אנדערע‬ ‫פארברענגען‬ ‫גארנישט געטון‬ ‫האט און‬ ‫צבאם"‪,‬‬ ‫ברודער‬ ‫במספר‬ ‫"המוציאדער‬ ‫פעס גוט מיט דער‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫נישט‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פון‬ ‫עבן‬ ‫נא האל וואו מ'זעט אז יעדעס שטערנדל אין‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫פארשטייט אז זי קען נישט אן‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫כלה‬ ‫און און א‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫עצמות‬ ‫כלה‪,‬‬ ‫"רקב‬ ‫ל)קיין‬ ‫געשטאנען‬ ‫איז(משלי‬ ‫דערגרייכטיד‪,‬‬ ‫המקדש‬ ‫שלימות ווערט‬ ‫ס'שטייט‬ ‫דערצו‪.‬בית‬ ‫דער‬ ‫און‬ ‫שלימות‪ .‬די‬ ‫עפעס‬‫ריכטיגעגרויס‪,‬‬ ‫אדער אזוי‬ ‫געטון‬ ‫דערויף די‬ ‫אזא גרויסן‬ ‫געארבעט‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫עצמות זיך‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫רחל‬ ‫אזויפילגרייט‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫באקומען‬ ‫צו‬ ‫כדי‬ ‫נעכט נאר‬ ‫מ'דארף זיין‬ ‫פינסטערןלבן‬ ‫פאר‬ ‫דעם ווי ווייט‬ ‫פון ראפ‬ ‫ןןבל‬ ‫אינעווייניג‪,‬שלימות‪ .‬ס'איז א השלמה‬ ‫חתן‪.‬פוןדאס איז די‬ ‫דערפארקיין‬ ‫ישראל‪.‬אונז‬ ‫גארנישט‬ ‫איזזאל‬ ‫כלל‬ ‫אז ער‬ ‫פארשטייטפון‬ ‫האחדות‬ ‫קיינמאל נישט‬ ‫כח‬‫מענטש‬‫מיט'ן‬ ‫האבן‬ ‫נאר‬ ‫אוןוויבאלד‬ ‫וועןזיידער‬ ‫קשר‪,‬‬ ‫חשיבות‬‫אינערליכן‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫הימל האט א‬ ‫ווי דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫ווי‬ ‫ער פירט אויס אז‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫ן פון‬ ‫אויפפרעסן‬ ‫קנאה‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫פון‬ ‫אפדי קינדער‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫אוןו א ר‬ ‫ווייב‪( .‬וועגן דעם‬ ‫פאר א‬ ‫ו‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫די קען נישט אן דעם‬ ‫לאזןאזאזאיך‬ ‫פארשטיי‬‫נישט‬ ‫זאל איך‬ ‫מען‬ ‫דעראז‬ ‫אחדות‪ ,‬איז‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫וואס זענען‬ ‫געווארן די‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬‫פארלוירן‬ ‫קיין‬ ‫האבן‬ ‫נישט צום‬‫איזס'איז‬ ‫בטל‬ ‫ווען‬ ‫בכלל‬‫און ער‬‫זאגטזיי זאלן‬ ‫רש"יאז‬‫מעגליך‬ ‫מען זיי‪ ,‬ווי‬ ‫הייליגע ציילט איז‬ ‫מורא'דיגן ערך‬ ‫א‬ ‫לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫ען‬‫"שלום‬ ‫קודם‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז די‬ ‫ט זוכה געווען אויפצושטעלן‬ ‫אנדערעקען נישט אן קיין תורה‪ ,‬איך קען‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬איך‬ ‫זענען‬ ‫קינדער‬ ‫אידישע‬ ‫היות‬‫אוןדער‬ ‫ס'קומט‪,‬צו‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫המקדש חרוב ווען‬ ‫געשוויסטער‬ ‫צווייטער בית‬‫הייסט אז ביי‬ ‫דאס אז‬ ‫פארשטייט‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫רחל‬ ‫מצד‬ ‫חתונה און‬ ‫אין אנהייב שמות)‬ ‫מוק'ס‬ ‫מענטשןמיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫מ'שפירט א קנאה צו‬ ‫די שלימות ווערט דערגרייכט‬ ‫מענטשן‬ ‫שטערקערער שלום‪,‬‬ ‫אנדערע‬ ‫ו‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן‬ ‫האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫נישט אן קיין מצוות‪ ,‬איך קען נישט אן קיין יראת‬ ‫מיר‬ ‫פראבלעם‪.‬‬ ‫קיין‬ ‫נישטא‬ ‫איז‬ ‫לכוכבים‪,‬‬ ‫ייג האל נמשל‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר ווען‬ ‫זה‬ ‫ואין‬ ‫להם‪,‬‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫אחד‬ ‫שרעקליכן‬ ‫אב‬ ‫להם‬ ‫א‬ ‫שיש‬ ‫אויף‬ ‫ווערן‬ ‫נתבזה‬ ‫גייט‬ ‫לאה‬ ‫דורך ביטול‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫מ'איז זיך מבטל און מ'נעמט ארויס‬ ‫נדערע‪ .‬זצ"ל‪.‬‬ ‫אנדערע‪.‬‬ ‫שמים‪ .‬ווען‬ ‫ג אליממ זענען אלעמאל מער ווי די גוים‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫מענטש‬ ‫התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫לאה זאל‬ ‫נקראאזמצד‬ ‫סימנים‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער דיהאח‬ ‫דערגרייכט מען שלימות‪.‬‬ ‫מעודד זיין א‬ ‫דעמאלט‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫דעם 'זיך'‪,‬‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫ווייטן‪ ,‬מעודד‬ ‫מוואלברוז‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫ווערן‪ .‬ביי‬ ‫פארשעמט‬ ‫נישט דוב‬ ‫פון רבי ישכר‬ ‫שכר‪,‬טשינ‬ ‫אפ‬ ‫זצ"ל"כיפלעגט זאגן‪:‬‬ ‫אזוי‪:‬‬ ‫אשר עס‬ ‫ערקלערט‬ ‫פאראון ער רבי‬ ‫אייבערשטער אגעזאגט‬ ‫ברודער‪.‬‬ ‫האט דער‬ ‫דאס‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫אהבת‬ ‫פוןנאר‬ ‫ענין און‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫מחזק זיין אין א‬ ‫שלימות‬ ‫די זיך‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫מ'דארף‬ ‫פריינד‬ ‫אהבת‬ ‫דעם ענין פון‬ ‫אין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫אויסגעשמועסט‬ ‫עס‬ ‫ווערט‬ ‫אזוי‬ ‫ר‪.‬‬ ‫גויםער איז‬ ‫שלום‪ ,‬די‬ ‫אמת‪ ,‬אז‬ ‫שפת‬ ‫דער‬ ‫פאר'ןזאגט‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫מורא‬ ‫דער‬ ‫וועסטו‬‫חבר איז‬ ‫"לך לך מארצך"‪ .‬איי‬ ‫אברהם אבינו‪,‬‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫ווייל‬ ‫אויך‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫ברודער‬ ‫דער זמן‬ ‫בית המקדש‪,‬אזאיז‬ ‫פונעם אז‬ ‫ס'פעלט אים‪,‬‬ ‫מסירות נפש איז דאס געווען! רחל פון א איד איז‪ ,‬אז ער ווייסט אז חורבן‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫וואספארא‬ ‫פסאוו‬ ‫‪ ,‬איז דער צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫חביב ביים‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫זעלבןאזוי‬‫פונעם איז‬ ‫אויב מצות מילה‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫כדי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫במציאות אויפ'ן‬ ‫מיר טרויערן‬ ‫פרעגן‪:‬דאך‬‫איינציגע טעג וואס‬ ‫נישט‪ .‬דאס איז די‬ ‫מיטביי א‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫יעצט אין די‬ ‫גארנישטחבר‪.‬‬‫איזאיז – זיין‬ ‫דעם‬ ‫אויף ער‬ ‫חתן און‬‫ווייל‬ ‫ענטפער‬ ‫פרוש‪,‬‬ ‫איר‬ ‫דער‬ ‫אז א‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫דעמאלט זיין‬ ‫וועסט בלויז‬‫דא נישט‬ ‫האט דו‬ ‫אד טאה האבן אז‬ ‫מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫נתיבות עולם (נתיב אהבתאייבערשטן‪ ,‬פארוואס האט ער נישט לכתחילה‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬‫אוועקבלויז‬ ‫אלעס‬ ‫דאס‬ ‫טנ'ס פאלק – און‬ ‫י טעוו יז דו זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר שלימות וואס ער קען האבן‪.‬‬ ‫האלט‬ ‫מהר"ל‬ ‫דער‬ ‫חבר?‬ ‫זיין‬ ‫ומבית‬ ‫אדער‬ ‫ממולדתך‬ ‫ברודער‬ ‫זיין‬ ‫מארצך‪,‬‬ ‫דאך‬ ‫גייסט‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫אין‬ ‫מהר"ל‬ ‫דער‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫מורא'דיגע זאך‪ :‬איןבאשאפן דעם מענטש גע'מל'עטערהייט? אבער‬ ‫ברענגט אזאך)‪.‬‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫אויף‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫פונעם‬ ‫מאמע‬ ‫אביך; דו וועסט זיין פארוואגלט‪,‬‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫ן כלל ישראל‪ ,‬צו‬ ‫פרקאא')‬ ‫נענטער צו‬ ‫ווער איז רעים‬ ‫מינוט‪ ,‬דער‬ ‫טראכטן א‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫זהו‬ ‫דבר‬ ‫של‬ ‫"ביטולו‬ ‫זאגט‪,‬‬ ‫אמת‬ ‫שפת‬ ‫דער‬ ‫בחור אין‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן‬ ‫טאה יז‬ ‫געזאגט‪ ,‬איז דער ענטפער‬ ‫פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי האט‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫קייןהאבן יעצט‬ ‫נישטמיר‬ ‫איזלויט ווי‬ ‫קשר‬ ‫געבוירענער‬ ‫זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫איינע א‬ ‫מהר"לדיא פלא פון‬ ‫ווערן‬ ‫דער‬‫זאגטדיבטל‬‫דאך‬ ‫אויפגעגעבןמען‬‫מיט'ן‬ ‫דעמאלט קען‬ ‫שייכות‬ ‫א‬ ‫האבן‬ ‫וועלט‪ -.‬זיאון‬ ‫איין פלאץ‬ ‫מוותר געווען צו‬ ‫שבת‬ ‫מוצאי‬ ‫פסוקים וואס מ'זאגט‬ ‫פון די‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫אייבערשטן און‬ ‫קיומו"‪ ,‬די השגה אז מ'איז בטל צום‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫האט‬ ‫יז ‪.‬טלעוו‬ ‫(אויב דער‬ ‫פשוט‪.‬‬ ‫דערויף זייער‬ ‫געווארן‬ ‫געבוירן‬ ‫שלום‬ ‫מ'איז‬‫"שלום‬‫וועלכן‬ ‫מיט‬ ‫דערמאנט‪,‬‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט‬ ‫גוים?‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫רוב‬ ‫בני‬ ‫צווישן‬ ‫געמיינע‬ ‫אלע‬ ‫געווארן זיין‬ ‫פון ב"י‬ ‫מעבש‬ ‫(אויבדידער‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫ריכטיגער‬ ‫דער‬ ‫ישראל‪ .‬מ'האט גארנישט אליין‪ ,‬דאס איז‬ ‫אויך לרחוק‪.‬‬ ‫פון כלל‬ ‫נאכדעם‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע‬ ‫ט‬ ‫מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫טערקער ווי‬ ‫פארוואס‬ ‫פראגע‪,‬קען‬ ‫חיבור‬ ‫אזא‬ ‫די‬ ‫זיך‬ ‫שטעלט‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫לרחוק‬ ‫וועט‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫שוואכסטן‬ ‫דעם‬ ‫די גאנצע חשיבות פון מצות מילה איז‪ ,‬אז‬ ‫באקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫לקרוב און‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫שלום‬ ‫קיום פונעם מענטש‪.‬‬ ‫זאגן‬ ‫קודם‬ ‫זי‬ ‫דעם?‬ ‫מ'זאל‬‫בארואיגט‪,‬‬ ‫אז‬‫אנשטאט‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫אייבערשטער‬ ‫באקומען‬ ‫זי‬ ‫דער‬ ‫גייט‬ ‫אים‬ ‫וואס‬ ‫האט‬ ‫און…‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫…‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫פרעמדע מענטשן‬ ‫זייןלרחוק" און ערשט נאכדעםדער מענטש‬ ‫"שלום‬ ‫וואלט קודם‬ ‫לכאורהשטייט‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫גוף‪ ,‬ער‬ ‫און‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫זי‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫גייט‬ ‫געהאט‪,‬‬ ‫האט‬ ‫שידוךג וואס זי‬ ‫טן‬ ‫אהבה צו‬ ‫אינעםזיין‬ ‫חסרוןמרבה‬ ‫לאמירזאל מאכן א‬ ‫געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫זיין אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫געדארפט‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫לאמיר‬ ‫אנשטאט‬ ‫פאר'ןפלאץ‪,‬‬ ‫קרוב?‬ ‫פון דיין‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫שלום‬ ‫גייסט אוועק‬ ‫ערגסטן‬ ‫דעם‬ ‫באקומעןדו‬ ‫נישט‪ ,‬אפילו‬ ‫גייט‬ ‫"זארג‬ ‫אב טיי‬ ‫באקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫אהבה צו‬‫רבה זיין גייט‬ ‫זאל מאכן אין זיך א העדר און עפעס אוועקשניידן‪,‬‬ ‫"דורשי‬ ‫געדארפט‬ ‫פסוק‬ ‫וואלט‬ ‫דעם‬‫לכאורה‬‫ברענגט‬ ‫קרוב?‬ ‫אמת‬ ‫פאר'ן‬ ‫שפת‬ ‫"שלום זילרחוק" און ערשט נאכדעם‬‫שלום‬ ‫דער‬ ‫גייט‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫וויבאלד‬ ‫ברוב‪,‬קודם‬ ‫געהאט‪,‬‬ ‫ביטולהאט‬ ‫שטייט‬ ‫וואס זי‬ ‫אנשטאט‬ ‫פון‬ ‫בעסטןחשש‬ ‫שידוך‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫קיין‬ ‫נישטא‬ ‫דעם‬‫ערגסטן‬ ‫דעם איז‬ ‫ומען םעד‬ ‫עב‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫עס אזוי‪.‬‬ ‫ערקלערט‬ ‫פארוואסער‬ ‫טוב" און‬ ‫יחסרו כל‬ ‫שטעלט לא‬ ‫ביסטוועט ה'‬ ‫לקרוב און‬ ‫שלום‬ ‫קודם זאגן‬ ‫מ'זאל‬ ‫פראגע‪,‬אז‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫דאס‬ ‫ווען‬ ‫שלימות‪.‬‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫האט‪,‬‬ ‫איד‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫א‬ ‫א‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫ער‬ ‫וואס‬ ‫ווערט‬ ‫תמימות‬ ‫דורכדעם‬ ‫גרעסטע‬ ‫ווייל‬ ‫די‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫לרחוק‪.‬אייבערשטן און ער איז‬ ‫דעם‬ ‫זוכט‬ ‫אויך‬ ‫וואס‬ ‫נאכדעם‬ ‫די‬ ‫מענטש‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫זיך‬ ‫א‬ ‫זי‬ ‫עס‬ ‫און‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫איז‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫רש"י‬‫בני‬ ‫אברהם‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫לרחוק‬ ‫אומות‪.‬‬ ‫געמיינע‬ ‫דעם? זי‬ ‫אליין‪,‬‬ ‫שוואכסטן‬ ‫זיבעציג‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫אלע‬ ‫דו‬ ‫פון‬ ‫‪-‬‬ ‫דעם‬ ‫אלע‬ ‫אנשטאט‬ ‫גדול'‬ ‫כלל‬ ‫מאמע‬ ‫ווי‬ ‫לגוי‬ ‫באקומען‬ ‫פון‬‫מער‬ ‫די‬ ‫מאמע‬ ‫זיבבאקומען‬ ‫'ואעשך‬ ‫זיין‬‫חשוב‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫ז‬‫י‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫ק‬ ‫צו‬ ‫גייט‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫סעמ‬ ‫קה‪,‬‬ ‫מ‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫ה‪ ,‬אריין‬ ‫זאך‪.‬איזלאמירפארשטייט אז 'איך בין גארנישט‪ ,‬און מיין עיקר‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫שבתאייבערשטנ'ס וועגן‪,‬‬ ‫מוצאיפאר'ן‬ ‫מיט'ן וואס זאגט דער מהר"ל א פלא פון א‬ ‫מ'זאגטהנאות‬ ‫מונע פון‬ ‫זיך‬ ‫כביכול‬ ‫אז‬ ‫אברהם"‪,‬‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫איינע פון די פסוקים‬ ‫אלקי‬ ‫די‬ ‫שאומרים‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫"וזהו‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫מסביר‪:‬‬ ‫צו‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫איןשפירט נישט דעמאלט‬ ‫זאך‪ :‬ער‬‫מחסור‪,‬‬ ‫עסאנישט קיין‬ ‫זי האט מוותר געווען צו האבן א שייכות‬ ‫אה יז‬ ‫מענטש‪,‬מציאות איז דוקא וואס איך שנייד אוועק פון‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫א‬ ‫צו‬ ‫נענטער‬ ‫איז‬ ‫ווער‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫א‬ ‫טראכטן‬ ‫ברענגט‬ ‫אברהם‪,‬‬ ‫פרק א')‬ ‫אלקי‬ ‫רעים‬ ‫דעררופט זיך‬ ‫אייבערשטעראיןאליין‬ ‫דערבעסטן בחור‬ ‫ועקגעגעבן דעם‬ ‫ברודערוועןאדער א חבר?‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫פונעם‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫ישראל‪,‬‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫נצחיות‬ ‫נ‬‫צ‬ ‫ח‬ ‫תוי‬ ‫גרעסטעהאלטמיר פאר'ן אייבערשטן‪ ,‬ווייל פאר דעם בין איך‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫אז ס'פעלט אים עפעס‪ ,‬ווייל דאס איז די‬ ‫זיין חבר? דער מהר"ל‬ ‫אהבת‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫(נתיבאדער‬ ‫ברודער‬ ‫עולם‬ ‫נתיבותזיין‬ ‫מהר"ל אין‬ ‫אלע גוים‪.‬‬ ‫נארווערד ווידער‬ ‫שידוך‪,‬מער‬‫אנדערן זיכער‬‫ממילא ביסטו‬ ‫צט דארפן טון אן‬ ‫פונעם אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫דער מיר‬ ‫איז וואס‬ ‫דאסטעג‬ ‫אין די‬ ‫יעצט‬ ‫במציאותפון‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫זכיה וואס ער האט‪ ,‬אז ער קען‬ ‫בלויז‬ ‫אלעס‬ ‫דאס‬ ‫און‬ ‫–‬ ‫פאלק‬ ‫אייבערשטנ'ס‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ב‬ ‫רע‬ ‫תכלית‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫באשאפן‬ ‫פונעםאזעלבן‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעםדאך‬ ‫ישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫וויאזוי שטימט דער חשבון‬ ‫טאטן‪ .‬האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫חבר‪ .‬ביי‬ ‫איז – זיין‬ ‫מיר פאלן דורך?ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫בריאה'‪.‬זמן וואס‬ ‫איז דער‬ ‫המקדש‪,‬דער‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫תכלית פון‬‫ביתאיז‬ ‫שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬‫ער‬ ‫דער‬ ‫זיך מחזק‬ ‫שלום‪,‬איז‬ ‫פונעם‬ ‫ווייל‬ ‫דאס‬‫חורבן‬ ‫מ'דארף‬ ‫אויךאון‬‫איזאיד‪,‬‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫זיך פאר'ן אייבערשטן‪ .‬ער קען מונע זיין עפעס‬ ‫און ברודער‬ ‫נענטער ווי‬ ‫פאר'ן‬ ‫אז‬ ‫שטערקער‬ ‫חבר איז דער חיבור‬ ‫איר‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין פונעם גוף‪ ,‬זיך ממעט זיין און זיך מבטל זיין פאר'ן‬ ‫פארשעמען‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫כדי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫איין‬ ‫צוליב‬ ‫רא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ל‬ ‫טסעווש‬ ‫י‬‫ב‬ ‫א‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫ער צו‬ ‫נאכדעם לייגט‬ ‫און נאר‬ ‫צווייטן‪.‬עס‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער א‬ ‫איין התגברות האט מער חשיבות‬ ‫ייגט ער צו נישט‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫אזוי‪" :‬כי‬ ‫ערקלערט‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫מוואלברוז‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫דוב‬ ‫ישכר‬ ‫רבי‬ ‫פון‬ ‫יששכר‪,‬‬ ‫עבודת‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫ע‬ ‫שעמטב‬ ‫י תדו‬ ‫פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫דער‬ ‫ריבוי‪,‬‬ ‫גרעסטער‬ ‫זיין‬ ‫איז‬ ‫דאס‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫ידידותצומיט‬‫חברים‪,‬פוןמכבד‬ ‫געבויט א קשר‬ ‫האטמצד‬ ‫האח רק‬‫שם וואס‬ ‫מענטש‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין‬ ‫מער‬ ‫אביסל‬ ‫טוב‬ ‫יום‬ ‫קדושת‬ ‫דעם‬ ‫מ'דארף‬ ‫פון דער גאנצער בריאה‬ ‫גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫קשר פון ידידות‬ ‫ממילאמיט‬ ‫ריווח‪.‬‬ ‫גרעסטער‬ ‫זאל‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫לאה‬ ‫אז‬ ‫סימנים‬‫זצ"ל‪.‬‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫ז‬‫צ‬ ‫איר‬ ‫"‬ ‫ט זי ‪.‬ל‬ ‫פרעמדער פאר אנדערע‪.‬‬ ‫און פארגינען‬ ‫צווייטן‪ ,‬א‬ ‫זה א רחוק –‬ ‫ואיןפון‬ ‫להם‪ ,‬זיך‬ ‫ס'רעדט‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא ווען‬ ‫חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫פרעמדער‬ ‫התחלה‬ ‫מענטש ציילט אפ זיינע‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫א‬ ‫ווען‬ ‫למעשה‪.‬‬ ‫נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫אויף‬ ‫מענטשן‬ ‫פארשטיין‬ ‫בעסער אנדערע‬ ‫אהבה‪,‬קנאה צו‬ ‫מען‬ ‫ידידות און‬ ‫קען‬ ‫מ'שפירט א‬ ‫ר ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫דעם‬ ‫מערווען‬ ‫געשוויסטערמיט מיט‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫אויך‬ ‫ביי איז‬ ‫שטערקערער‬ ‫הייסטאזאזדאס‬ ‫לייגט צו‪,‬‬‫אמתדאס‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫מצדשפת‬ ‫באטראכטדעם דער‬ ‫דערלייגט פון‬ ‫האט רחל נישט‬ ‫דורכפעלער‪ ,‬ער‬ ‫פארשטייט אז‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫למעשהזיינע‬‫קעגן‬ ‫רחל‬ ‫הצלחות‬ ‫צו דער חתונה און‬ ‫עמל‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב‬ ‫אויבן אז די‬ ‫נישט לאזן‬ ‫מען האבן‬ ‫זאל מיר‬ ‫וואס‬‫מצליח‪,‬א‬ ‫יל ס'איז אסאך א‬ ‫אסאך‬ ‫יום טוב‬ ‫ס'איז‬ ‫זענען‬ ‫קדושת‬ ‫וואס‬‫דעםווייל‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫איז‬ ‫שבת‪,‬‬ ‫"שלום‬ ‫זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫געווען‬ ‫קודם‬ ‫ס'איז‬ ‫ביז‬ ‫איז זיי‬ ‫שבת‪.‬‬ ‫אחדות‪ ,‬אז‬ ‫פון‬ ‫די מעגליך‬ ‫ענין‬ ‫דער‬ ‫הייליגע‬‫זעט‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארןאיז‬‫ירידות‪,‬‬ ‫און‬ ‫געווען‬ ‫נפילות‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫זיינע‬ ‫זוכה‬ ‫מיט‬ ‫האט‬ ‫כשלונות‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫זיינע‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ה יז‬ ‫דער‬ ‫ב‪..‬םי‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫דערפוןמעלה פון‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫פסוק‬ ‫רעדט וועגן‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫פסוק‬ ‫פאר א‬ ‫אויפפרעסן‬ ‫אר זאגט דער‬ ‫דער‬ ‫וואסאונז‬ ‫זאגט‬ ‫צוגעברענגט‪,‬זאל‬ ‫קנאה‬ ‫דערפאר‬ ‫אז‬ ‫מנוחה‪.‬‬ ‫אויס‬ ‫פירט‬ ‫באה‬ ‫וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬‫ער‬ ‫שבת‬ ‫באה‬ ‫חסר‪,‬‬ ‫געווען‬ ‫ישראל‪.‬קשר‪,‬‬ ‫אינערליכן‬ ‫וועלט‬ ‫די‬ ‫דארפן‬ ‫רחל‪,‬‬ ‫פון‬ ‫קינדער‬ ‫אים צומאל אויס אז ער איז דורכגעפאלן אסאך‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫די‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫און‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫ש‬ ‫ב‬ ‫ט‬ ‫דערפאר‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל‬ ‫רחל‬ ‫באקומען‬ ‫צואיז‬ ‫כדיער‬ ‫נעכט נאר‬ ‫זויפיל ךיז‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫חשיבות פון‬ ‫"רקב די‬ ‫שבעיםל)אומות‪.‬‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫עצמות‬ ‫(משלי יד‪,‬‬ ‫איבער די‬ ‫ס'שטייט‬ ‫דערצו‪.‬יעדן איד‬ ‫עפעספון‬ ‫געטוןמלאכה‬ ‫פארענדיגט געווארן די‬ ‫חשבון?גרייט מיט דעם איז‬ ‫מ'דארף זיין‬ ‫ווייטאיז דער‬ ‫איזוויוואס‬ ‫דעם‬ ‫געשטיגן‪.‬‬‫לערנען פון‬ ‫זיך‬ ‫מער ווי‬ ‫רעל‬ ‫אדער און ידידים‪.‬‬ ‫געארבעט דערויף‬ ‫געשטאנען‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז‬ ‫געארבעט‬ ‫דאך‬ ‫האט‬ ‫יעקב‬ ‫רחל‪.‬‬ ‫טאטק‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫איד‪,‬גוטווערט‬ ‫טוןפון א‬ ‫שוויות‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫פוןדי‬ ‫איד‪,‬‬ ‫העולם‪.‬‬ ‫בריאת‬ ‫נישט‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פון‬ ‫אוועקצוגעבן‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ע‬ ‫וצ‬ ‫ס'האנדלטאזיך‬ ‫וויאזוי איז א איד מער ווערד ווי א גוי?‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫מיט דער‬ ‫עפעס‬ ‫דעם‬ ‫רעים‬ ‫אנשטאט‬ ‫צוויי חברים‪,‬‬ ‫מ'זאל‬ ‫וועןצו ווערן זיין‬ ‫געטון‬ ‫אהבה‬ ‫גארנישט‬ ‫נישטהאט‬ ‫געווען‬ ‫ברודער‬ ‫דער איז‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה‬ ‫רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬‫חברים‪ ,‬אים‬ ‫ון צוויי‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫אודאי‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫מיט'ן‬ ‫פארשעמט‬ ‫אויסנארן‬ ‫קענען‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ש‬ ‫שט‬ ‫ע‬ ‫טוט צוגיין‬ ‫רעים‪:‬ער‬ ‫קלייניגקייט וואס‬ ‫יעדערזיין‬ ‫מיט‬ ‫העכער צו‬ ‫אלץ אקנאה‬ ‫זאל‬ ‫מ'זאל‬ ‫סארטבאהבת‬ ‫מרבה‬ ‫דעראון‬ ‫וואס‬ ‫נישט‬ ‫פרט‬ ‫שבת איז‬ ‫ס'איז א‬ ‫ברודער‪,‬אןנאר‬ ‫יסוד פון‬ ‫דער‬ ‫שבת?‬ ‫ברודער'ס‬ ‫וואסאיזאיז‬ ‫גרעסערער‬ ‫קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫געווען‬ ‫שוין‬ ‫בית המקדש‬ ‫(תרל"ז)‪,‬‬ ‫צווייטן‬ ‫אמת‬ ‫ביים‬ ‫כדיוואך אין שפת‬ ‫יעקב‪ ,‬די‬ ‫ס'שטייט‬ ‫נאר‬ ‫לבןצווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫חתן‬ ‫סימנים פון איר‬ ‫מעןןיילא‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט‬ ‫האלט זיך‬ ‫פלאץ פאר‬ ‫ער איך‬ ‫וואסאיד‪,‬‬ ‫קלייניגקייט "ר'‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫זאגן‪,‬‬ ‫אים‬ ‫און‬‫יעדער‬ ‫יענעם‬ ‫מיט‬ ‫צו‬ ‫נישט‪.‬‬ ‫געבוירן‬ ‫זענען‬ ‫זיי‬ ‫אז‬ ‫צוגעפירט‬ ‫האט‬ ‫באשעפער‬ ‫גורמים אז א‬ ‫די‬ ‫אליין‬ ‫יד‬ ‫מ'האלט גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫פארקערט‪,‬אסאך א‬ ‫ס'איז‬ ‫אז מ'דארף עפעס טון‪ ,‬נאר‬ ‫אברהם‬ ‫פאר‬ ‫געזאגט‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫אייבערשטער‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫דער‬ ‫ביים‬ ‫אז‬‫שוין‬ ‫האלטרוזיד‬ ‫ר חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫גדול"‪ .‬בין דיך מקנא‬ ‫"ואעשך לגוי‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫לערנסט"‪" ,‬איך‬ ‫דו‬ ‫טון‪.‬ווידאס איז‬ ‫פלייסיג‬ ‫קנאה‬ ‫זעלבערצוריק צו‬ ‫דער‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬‫דעם‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז‬ ‫דורך אונז‪.‬‬ ‫נוא ך‬ ‫יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫רעים מן האחים"‪,‬‬ ‫"לפיכך מ'טוט‬ ‫זיך צוריק פון טון עפעס‪ .‬שביתה מיינט אז‬ ‫אבינו‪" ,‬התהלך לפני והיה תמים"‪ .‬האט זיך אברהם‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫געברענגט‬ ‫מאמען‪,‬עס‬‫איינע פון די דריי עבירות האט‬ ‫ה חכ כח האחדות האט‬ ‫מקנא מיט‬ ‫דיך וואס‬ ‫דורכדעם‬‫"איך בין‬ ‫ווערד‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫בחור"‪,‬‬ ‫גוטןמער‬ ‫ווערט‬‫פאר דיין‬ ‫חברים‪ .‬גוי‬ ‫א‬ ‫לעקטער‪ ,‬איך‬‫קיין ברידער‪.‬‬ ‫זענען זיי‬ ‫נישט אן‬‫ממילא‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫איךאוןצינד‬ ‫גארנישט‪.‬‬ ‫הקדושה‪.‬מורא'דיג געוואונדערט ‪ -‬וואס הייסט? יעצט‬ ‫שלימות אבינו‬ ‫חסד דו‬ ‫וויפיל‬ ‫מקנא‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫איידעם"‪,‬‬ ‫גוטן‬ ‫דיין‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"ער האט מער געלט אין באנק‪ ,‬ער האט נאך‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫איך‬ ‫נישט‪,‬‬ ‫באק‬ ‫איך‬ ‫נישט‪,‬‬ ‫קאך‬ ‫איך‬ ‫נישט‪,‬‬ ‫רייכער‬ ‫וואס איך נישט גאנץ‪ ,‬און אז איך וועל מיך מל זיין‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫און אכציג בין‬ ‫געמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫העג געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫עמאכט מעצמם און‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫וויבאלדווייל "זכר‬ ‫חברטואיזנישט ‪ -‬פארוואס?‬ ‫נישט‪ ,‬איך‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫האבות‪ ,‬איך וועל אראפשניידן א חלק פונעם גוף‪ ,‬דעמאלט‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫קדוש‬ ‫קדושנו‬ ‫גאנצערא בילדינג‪ ,‬ער האט נאך א ביזנעס‪ ,‬דאס קען‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫דער אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫ז א פנימיות'דיגער‬ ‫אנדערש‪ ,‬פנימיות'דיגע‬ ‫א ביים ערשטן‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫לעש –‬ ‫ענין ביי‬ ‫איז ער מסביר דעם‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫דריי‪,‬נעמען‬ ‫צוויי‪,‬‬ ‫איינס‪,‬‬ ‫חשבון ‪-‬‬ ‫ס'האט א‬ ‫האט צוויימען ציילן‪,‬‬ ‫דאך אז‬ ‫באשעפער‬ ‫למעשה בראשית"‪ .‬וויבאלד דער‬ ‫אבינו‪,‬לכאורה דארף דאך זיין‬ ‫יעקבשלם?‬ ‫ווערן א‬ ‫באקומען‬ ‫וועל איך‬ ‫אוסט אז זי גייט‬ ‫טאג‪ ,‬צו‬ ‫יעדן‬ ‫איינפירן‬ ‫זאל זיך‬ ‫מענטש‬ ‫זאך‪ ,‬אבערא ס'איז‬ ‫מיינטקיין‬‫מציאות פון פריינטשאפטנישט‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫עכטע‪,‬‬ ‫ער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫אן‬ ‫פיזישע‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫נישט א גוט‬ ‫מוז זאגן‬ ‫איךאידן‬ ‫זענען‬ ‫מ'ציילט אזוי‪,‬‬ ‫פארשרייבן‪:‬‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫און זיך‬ ‫ווען‬ ‫צעטל‬ ‫דערחיבור‪.‬אא"וו‪.‬אאון‬ ‫בטלצוצו אים‪.‬‬ ‫האבן א‬ ‫און מיר זענען‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫האבן‬ ‫וועלט‬ ‫מענטשן‬‫המקדש?‬ ‫באשאפן א‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫ר רחל איז פונקט פארקערט‪ .‬שלימות הייסט ווען מ'ענדיגט‬ ‫וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫וואס איז‬ ‫מענטשן וואס איז‬ ‫מענטשן‬ ‫פארבינדונג צווישן צוויי‬ ‫א‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫ווערד פון‬ ‫מעודד די‬ ‫זיבעציג‪ .‬אבער‬ ‫קעגןאיין‬ ‫איינספאר‬ ‫דעם אזמער ווי‬ ‫אויףדער‬ ‫חיות פון‬ ‫ויהיה‪ ,‬און די‬‫הוהדעם‬ ‫געווען‬ ‫איז היה‬ ‫גורם‬ ‫וואס האבן‬ ‫באשעפער‬ ‫חמורות‬ ‫איינער‬ ‫שלשד')‬ ‫פאר אז‬ ‫די‬ ‫נצח דירצו‬ ‫שטעל‬ ‫איןמיט‬ ‫אבער‬ ‫האבן‬ ‫בויען‪.‬‬ ‫חתונה‬ ‫גייטדער‬ ‫עפעס‬ ‫לגדולה" און זי‬ ‫מחזק זיין‬ ‫זיין און‬ ‫איד‪.‬‬ ‫ווארט‬ ‫באזירטא‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫(פרק‬ ‫ישראל‬ ‫מהר"ל‬ ‫רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫קען זיין‬ ‫קשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫אזוי‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬‬ ‫'ווייערלעס‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪2‬‬ ‫ען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫נה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫גייען חתו‬ ‫בקעי ‪:‬ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג‬ ‫שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ‬ ‫ג‬ ‫‪.‬ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ‬ ‫ג‬ ‫און עשו‬ ‫‪.‬האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא‬ ‫השעמ א ןגעוו ‪,‬םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח‬ ‫אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ‬ ‫לאה האט‬ ‫ןענאטשראפ טאה יז לייוו ‪,‬טנייוועג טאה האל‬ ‫ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ‬ ‫ק‬ ‫אז "הגדול‬ ‫זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא‬ ‫דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫מחזק טי‬ ‫אוןוצ‬‫זייןש יד‬ ‫מעודדשל‬ ‫איד‪.‬תורומח‬ ‫אייןסאוו‬ ‫באה‬ ‫פאר‬ ‫ווארטרוג ן‬ ‫עד ןעוועג ם‬ ‫באזירטואויף דעם םאז‬ ‫ז‬‫א‬ ‫ך‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫איזייוו' א יו‬ ‫זיילרע‬ ‫צווישןסע‬ ‫שייכותענאק‬ ‫א ‪',‬ןאשק‬ ‫דער‬‫פרעגט‪:‬ז ןעק יוז‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעו‬ ‫ןיי‬ ‫)‬ ‫עשו‪ .‬אבע‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט איד האט א נשמה‪ ,‬און ער קען אנקומען אויף אן‬ ‫סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא ‪.‬ושע‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫האט יעדער איד אזא גרויסן כח?‬ ‫?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח‬ ‫וואס ער‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬‫א‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫פ‬ ‫האבן‬ ‫דאךינ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫טוט צונישט‪,‬‬ ‫אייבערשטנ'ס טש‬ ‫ק‬ ‫י‬‫נ‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫נ‬‫ג‬ ‫פריינטשאפטיפ ןיי‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ש‬ ‫האבןא מענטש‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫פאר'ןז עשיז‬ ‫ן‬ ‫בא ‪,‬ךא‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫מענטשן וואס‬ ‫זי די מעשים‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייב‬ ‫ס רע‬ ‫האלטזיא'‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫‪,‬עטכע ןא‬ ‫א‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען אויסטערלישן אופן צו לעבן למעלה מן הטבע‪.‬‬ ‫צוויי‬‫וואס‬‫וועגן‪,‬אז‬ ‫מיינט‬ ‫צוריק‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫מציאות‬ ‫האט געוו‬ ‫וועט א מענטש טראכטן‪' ,‬יא‪ ,‬ס'איז א שיינע ‪,‬וניבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפי‬ ‫גאנצערשרע םייב ‪.‬יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא‬ ‫און וואסןט‬ ‫פ‬ ‫נ‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ו‬ ‫אייבערשטן‪,‬דער‬‫ת‬ ‫'‬‫ד‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫אנדערש‪ ,‬וויבאלד‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫‪.‬‬ ‫גופו פאר'ן‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫חבר איז‬‫י‬ ‫ז‬ ‫מחסר‬‫א‬ ‫פ‬ ‫ביי א‬‫ערו–י איז‬ ‫נ‬ ‫י‬‫מ‬ ‫רעגיד'ת‬ ‫דעם בחיר‬ ‫נייע השגות נאכ'ן ברית מילה‬ ‫אבער וויאזוי קומט מען אן צו דעם? רוחב א – בקעי שודק ונשודק ‪,‬תובאה ריחב םעד‬ ‫תורה‪,‬ג עגי‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫פון פיר‬ ‫שינ לאמנייק טאה סאוו גיצכא ןוא ריפ ןופ‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫חסדטדו‬ ‫טוסט"‪.‬ד'ארומ א ןעוועג זיא שדקמה תיב‬ ‫וויפילפאר'ן‬ ‫גוףב‬ ‫תחת‬ ‫דעם‬‫צעברעכןםינו‬ ‫מקנא‬ ‫ביןא ‪,‬‬‫"איךא ןו‬‫צוביו‬ ‫טאאן‬ ‫איידעם"‪,‬מ‬ ‫ה'‬ ‫מען‬ ‫קומטךיז‬ ‫גוטן‬ ‫דייןראפ‬ ‫בעצמם"יכש יולי‬ ‫וויאזויז‬ ‫נאר דערהנ‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫ווערד פוןטימ טגידני‬ ‫החיבורק‬ ‫קעןש‬ ‫דאסאוו ר‬ ‫איכות'דיגעסיוא‬ ‫מצבס‬ ‫דיוצ טלעוועג‬ ‫ליבו‪,‬ייז‬ ‫ה‬‫הוא‬‫מתאוותבא‬ ‫הרעותן‬ ‫צוריק ןיילא‬ ‫אפשאצן‪.‬ייז‬ ‫שםג‬ ‫אייבערשטער ‪.‬םירבח ן‬ ‫"אבלאמע‬ ‫האלטכ‬ ‫ערעמ ט‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בי‬ ‫ןוא םמצ‬ ‫"אברהם‬ ‫לשון‪:‬‬ ‫דאסש ‪,‬טגי‬ ‫זאגט‬‫אמתדקה‬ ‫דער שפת ‪.‬השו‬ ‫אייבערשטן?'אה‬ ‫געזינדיגט‬ ‫דניזעג‬ ‫תומיל‬ ‫מקנא מיט‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫דיךנייא‬‫ביןופ ע‬ ‫"איךיד ן‬ ‫בחור"‪,‬יירד‬‫תוריבע‬ ‫גוטן‬ ‫דיין‬ ‫סע ט‬ ‫פאר‬ ‫אייבערשטער‪,‬טגנערבעג‬ ‫דערךכי‬ ‫נארתוי‬ ‫ווייסטח‬ ‫התגברותה ר‬ ‫יעדעןמ‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬אי‬ ‫דיך מקנא אבינו ע"ה‪ ,‬קודם שזכה לברית מילה לא היה לו‬ ‫בייפל"‬ ‫זעלבןר‬ ‫דעםובי‬ ‫בייר‬‫געווארןםיע‬ ‫‪",‬םיחאה‬ ‫ענדליך‬ ‫ע‬ ‫נ‬‫ד‬ ‫ל‬ ‫י‬‫ך‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך דורך‬ ‫מקנאאונז‪.‬‬‫ז‬‫י‬ ‫ש‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ן‬ ‫ב‬ ‫י‬‫י‬ ‫ם‬ ‫ח‬ ‫ת‬ ‫ו‬‫נ‬‫ה‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ז‬‫י‬ ‫די‬ ‫‪.‬‬ ‫בין‬ ‫אמתוט אזא‬ ‫(תרס"א)‬ ‫"איך‬ ‫שפתהאמ‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫נאךשאיד זא‬ ‫דו‬ ‫פלייסיג‬ ‫דערויףהניכ‬ ‫דאווא זיא‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫איזגקע‬ ‫טאטן‪,‬א איד איז מער ‪.‬ןעגנאגע‬ ‫זעלבער‬ ‫דער‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫פון‬ ‫התגברות‬ ‫איינציגע‬ ‫יעדע‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנס‬ ‫און‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר מקום להבין איך יהיו כל זרעו למעלה מכיפת‬ ‫ווערן ךאס באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫א‬ ‫"ויוצא אותו ןבל ידכ ‪,‬בק‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫האט באק‬ ‫פאר‬ ‫זאגט‬ ‫הקדושה‬ ‫תורה‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫אומות‪.‬‬ ‫זיבעציג‬ ‫אלע‬ ‫ווערדרעווי‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫בייש‬ ‫קינדעראהלעבן‬ ‫זיינעוקאב ט‬ ‫אלעס ןעמ‬ ‫וועלןםינמי‬ ‫וויאזוייא ןופ‬ ‫עי ןתח ר‬ ‫הרקיע"‪.‬‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫י‬‫ם‬ ‫ה‪-‬ו)‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫י‬‫טו‪,‬‬ ‫י‬‫ט‬ ‫ן‬‫(בראשית‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬‫ו‬‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫ק‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫הכוכבים‪ ,‬ןבעגקעווא‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫וספורעד‬ ‫השמימהחב ע‬ ‫נאיג‬ ‫הבט‬ ‫ויאמרניכש‬ ‫החוצהנ ז‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהב‬ ‫זאל אים נ‬ ‫זרעך‪,‬לאז‬ ‫לא היה‬ ‫יהיהנ םיא‬‫"כה טשי‬ ‫ענעק‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫הטבע?סיוא ן‬ ‫אבער‪:‬‬ ‫מןימ ןראנ‬ ‫למעלהן'ט‬ ‫גוטנאמיט דער‬ ‫עפעסר‬ ‫הני‬ ‫טון‬‫דעםיד ‪,‬‬ ‫אנשטאטיול‬ ‫מ'זאליא ה‬ ‫זייןוועג טשי‬ ‫נישטןע‬‫אווערן‬ ‫ה‬ ‫הבצו‬ ‫שטימט‬ ‫נישטעוו‬ ‫געטון‬ ‫גארנישט ן‬ ‫אזה'ס‬ ‫וויילדנא‬‫האטטל‬ ‫אזוי‪,‬יז‬ ‫ברודערפ ך‬ ‫זייןןו‬ ‫ס'מוזווצ‬ ‫דערח יי‬‫םיער ‪,‬םירב‬ ‫זאל נישט‬ ‫לאה אנש‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫נ‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ל‬‫‪.‬‬ ‫י‬ ‫ע‬ ‫ק‬ ‫ב‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר בדרך הטבע‪ ,‬רק שהאמין בה' עד שניתן לו ברית‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ע‬ ‫ט‬ ‫בה'‬ ‫והאמין‬ ‫עצמותיוזא‬ ‫זרעך‪,‬‬ ‫"רקבא ‪,‬סיורג‬ ‫יהיה‬ ‫ל)עד ןו‬ ‫כה‬ ‫אותם‪,‬‬ ‫יד‪,‬ב ר‬‫(משליתי‬ ‫שדקמה‬‫לספור‬ ‫א‬‫תוכל‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫אם‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון‬ ‫ס'שטייט‬ ‫אייבערשטער‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬‫ד‬ ‫י‬ ‫דער‬ ‫ם‬ ‫‪.‬‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫בריאה‪.‬‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫חשבון‬ ‫דער‬ ‫זיך שוין לחר ןעמו‬ ‫זיין גרייט‬ ‫מוטשעטראנ‬ ‫רמב"ןח‬ ‫דערדחאה‬ ‫צדקה"‪.‬‬ ‫ויחשבהרלו‬ ‫זיךנאר‬‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪,‬‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רק‬ ‫פאר לבן א‬ ‫שויןאפגעזען‬ ‫ערבל ר‬ ‫האטא ן‬ ‫מילהיפיוז‬ ‫בריתכענ ל‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫נאכ'ןראנ ט‬ ‫צ ידכ‬ ‫מילהקאב ו‬ ‫וראה"‪.‬‬ ‫טימ‬ ‫אויפפרעסןכ ן'‬ ‫אונזפ תו‬‫זאללכ ןו‬ ‫שי ל‬ ‫אפרעד ‪.‬לא‬ ‫קיינמאלאוןר‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫פון‬ ‫קנאה‬ ‫נישט‬ ‫שעפןע נחת‪,‬‬ ‫ר‬ ‫האבן‬ ‫פ‬ ‫י‬ ‫זאל‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫א‬‫ער‬ ‫זיי‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ס‬ ‫וועלטזאכדי‬ ‫וויבאלד‬ ‫ד‬ ‫ע‬‫קשר‪,‬‬ ‫ר‬ ‫פ‬‫באשאפןאא‬ ‫אינערליכן‬ ‫ר‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ט‬ ‫האט‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ס‬ ‫קו‬ ‫גרויסערו גליק‬ ‫דארפן‬ ‫ל‪,‬‬ ‫דערזיא'ס‬ ‫איזראפ‬ ‫וואסריו‬ ‫פארשטיין‪.‬וועג‬ ‫דאסתוצו‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרע‬ ‫פאר א ווי‬ ‫שויןיוואןא ראפ‬ ‫אנדערער‬ ‫"איך נבדלו זרע קודש"‪ ,‬ס'איז ‪.‬בי‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫נישט ןעו‬ ‫זאלל‬ ‫מצליח‪ ,‬ן‬ ‫זענען ןרא‬ ‫וואסדחא יד‬ ‫קייןד זיא ‪,‬‬ ‫זענעןרע‬ ‫אז די‬ ‫לאזן‬ ‫מען‬ ‫האבן‬ ‫ק‬‫רוב‬ ‫ו‬ ‫ד‬ ‫נישט‬ ‫ם‬ ‫וועלט?‬ ‫"‬ ‫ש‬ ‫בכלל‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫ם‬‫גאנצער‬‫זאלן‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ו‬‫ק‬‫דער‬ ‫זיי‬ ‫"‬‫‪,‬‬ ‫אז‬‫ו‬ ‫אין‬ ‫ו‬‫י‬ ‫י‬ ‫ל‬ ‫איז'סדא‬ ‫מעגליך‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫וואס‬ ‫איז‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען‬ ‫אייבערשטן?‬ ‫אין‬ ‫געגלייבט‬ ‫האט‬ ‫אבינו‬ ‫אברהם‬ ‫אז‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל‬ ‫הייליגע‬ ‫ן‬ ‫מציאות‪.‬פ לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬ ‫ס'קומט‬ ‫מענטשןטייטשרא‬ ‫זא‬ ‫אנדערעצ‬ ‫צוב רעטייוו‬ ‫קנאה תי‬ ‫שדקמה‬ ‫מ'שפירטח‬ ‫וועןאוועג בור‬ ‫‪.‬ןר‬ ‫נישט קיין‬ ‫רוב‬ ‫זענען‬ ‫מיעוטימאידן‬ ‫גוים‪ .‬תפונעם‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו‬ ‫אלע צען‬ ‫בייגעשטאנען‬ ‫איזא‬ ‫געשוויסטער דער צדיק וואס‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬‫ביירעטש‬ ‫אזרעק‬ ‫הייסטרע‬‫דאס ‪,‬םולש‬ ‫עצמם"‪.‬מ ט‬‫מצדודידי רע‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה‬ ‫דעםבהא ןוא‬ ‫פון ‪,‬ה‬ ‫א ‪,‬רעטנאנ זיא רעוו‬ ‫לאה גייט‬ ‫אונזאלדעם‬‫פוןייג ה‬‫איינערתנ ט‬ ‫יעדערעוו הזב‬ ‫האטףיוא ןר‬ ‫היינטרש א‬‫‪,‬ןפוא ןכילקע‬ ‫זענען גאר‬ ‫אידן‬ ‫פרומע‬ ‫דעם ןביסל‬ ‫פון‬ ‫אידן‪.‬‬ ‫פרומע‬ ‫אנדערע‪ .‬ער וועט‬ ‫געקלערט אז‬ ‫פארגינען פאר‬‫וואלט איינער‬ ‫להם‪ ,‬ואין זה נסיונות‪,‬‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫צווייטן‪ ,‬און‬ ‫ס ןעוו‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא טדער'‬ ‫אחדופ ךיז‬ ‫אבר א‬ ‫להםקוח‬ ‫שישא –‬ ‫רעדמערפ‬ ‫ממילא גי‬ ‫מ‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ל‬ ‫א‬ ‫ג‬‫י‬‫ט‬ ‫ז‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫י‬‫ר‬ ‫א‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ע‬ ‫זיין א געוואלדיגן כח צו קענען לעבן א למעלה מן‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫ר‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ס‬ ‫י‬‫מ‬ ‫נ‬‫י‬ ‫ם‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ז‬‫א‬ ‫ל‬ ‫מצד‬ ‫אפגעהיטענע‬ ‫רק‬ ‫האח‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫שם‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫די‬ ‫ו‬‫א‬‫ואין‬ ‫ס‬ ‫פון‬ ‫ה‬ ‫אידן‪,‬‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ב‬ ‫אפגעהיטענע‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫מצד‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ק‬ ‫נקרא‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ו‬‫האח‬ ‫ן‬ ‫ווייניג‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫טימ תודי‬ ‫בשורה‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫און‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד‬ ‫אין‬ ‫גלייבן‬ ‫נישט‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫אזוי‪:‬די‬ ‫אוןאפון‬ ‫גמורים‪,‬‬ ‫צדיקים‬ ‫ווייניג‬ ‫גאר‬ ‫זענען‬ ‫אידן‬ ‫?רבח א רעדא רעדורב‬ ‫נישט פאר‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫מעודד‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪,‬‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫מוואלברוז‬ ‫האטינ אונז‬ ‫אייבערשטערפ טש‬ ‫דעררעוו טמעשרא‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫הטבע'דיגן לעבן‪. .‬ן‬ ‫אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫באקומען?‬‫מחזק זיין‬ ‫זיךהאט‬ ‫מ'דארףער‬ ‫טובה וואס‬ ‫"כי‬ ‫עס‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬‫ערקלערט‬ ‫י‬‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫נ‬‫א‬ ‫ר‬‫ער‬ ‫נ‬‫א‬ ‫און‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬‫ברודער‪.‬‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬‫א‬ ‫צ‬ ‫ביי‬ ‫ו‬ ‫"‬ ‫‪",‬בורקלו‬ ‫באווייזן‪.‬‬ ‫אהבת‬ ‫פון‬ ‫ענין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם‬ ‫זענען‬ ‫וואס‬ ‫יחידים‬ ‫ממש‬ ‫דא‬ ‫זענען‬ ‫גמורים‬ ‫צדיקים‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין‬ ‫ועסט אין‬ ‫דאסאפסאוו‬ ‫קענעןמ אר‬ ‫מירתוריס‬ ‫מתנהאאז‬‫געגעבןג אסאד זי‬ ‫נענטער ווי‬ ‫און‬‫שטערקעררא‬ ‫חיבורא רעדורב ן'‬ ‫דער‬ ‫איזלש‬ ‫חבר ‪,‬םו‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫וואספא‬ ‫שפנ‬ ‫וואסר !ןעווע‬‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן לח‬ ‫פ זא‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫ךיוא זי‬ ‫זיא רע לייוו‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪,‬‬ ‫חז"ל זאגן אונז (בראשית רבה מד‪ ,‬יב)‪ ,‬אז דער‬ ‫איז‬ ‫חבר‪ .‬ביי א‬ ‫וואס‬ ‫אזוי‪,‬‬ ‫אויב‬ ‫חטא‪.‬‬ ‫בלא‬ ‫כתינוק‬ ‫ריין‪,‬‬ ‫חורבן פונעם בית המקד‬ ‫גאר‬ ‫עמען איר‬ ‫זייןךאד‬ ‫איזצ–מב‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫ענטפערעז ם‬‫דערטאט ןבל‬ ‫אז ‪.‬ן‬ ‫צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫האט דא‬ ‫תואי‬ ‫ענופ‬ ‫אידאההאט‬ ‫יעדערד ט‬ ‫וואסטשינ א‬ ‫כחזיולב‬ ‫דערעווא‬ ‫איזגעגק‬ ‫דאס ןבע‬‫א ןתח ריא‬ ‫ןו‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫אויפ'ן‬ ‫"למעלה‬‫טרויערן‬ ‫טעג וואס מיר‬ ‫ארויסגענומען‪,‬‬ ‫אים‬ ‫אין די‬ ‫האט‬ ‫יעצט‬ ‫אייבערשטער‬ ‫דער‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫וועלט?‬ ‫א‬ ‫דא‬ ‫ס'איז‬ ‫אז‬ ‫חשבון‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫דער‬ ‫עס בלויז‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫בהא ביתנ( םלוע תוביתנ ןיא ל"רהמ רעד‬ ‫האלט‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת‬ ‫ןיירא ‪,‬האנק טימ קעווא‬ ‫זי וועט יע‬ ‫מיטזדער‬ ‫טעוו י‬ ‫ד טצעי‬ ‫געווארן‬ ‫איזט ןפרא‬ ‫נתקדש‬ ‫ערא ןו‬ ‫וועןא ן‬ ‫באקומעןרעדנ‬ ‫ראנ ‪,‬ךודיש ן‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זאך)‪.‬הרקיע"‪ ,‬און ער האט געזאגט פאר אברהם‬ ‫נענטער צו א מענטש‪ ,‬מכיפת‬ ‫דער וועלט?‬ ‫פון‬ ‫כביכול‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז‬ ‫אייבערשטער‬ ‫מע פונעם‬ ‫זי האט א‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫ןיא ‪:‬ךאז עגיד'ארומ א טגנערב )'א קרפ םיער‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫דערז בעל‬ ‫אלט‪,‬אוויטאה י‬‫עגקעוו‬ ‫אכטבעג‬ ‫עבדיםעד ן‬ ‫מילהטסביי‬ ‫מצותוחב ן‬‫רעד ןיא ר‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫טאג‬ ‫מלמעלה‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫הבטה‬ ‫א‬ ‫אראפקוקן‪,‬‬ ‫זאל‬ ‫ער‬ ‫אז‬ ‫אבינו‬ ‫כות מיט'ן‬ ‫קיין ענייא‬ ‫נישטד ןופ‬ ‫איזוספ י‬ ‫קשר םיק‬ ‫געבוירענער סאוו‬ ‫לאמיר‬ ‫איז‪ ,‬אזת‬ ‫זאך‪.‬‬‫קשיא‬ ‫פון א‬ ‫פלאדער‬ ‫תירוץאאויף‬ ‫מהר"ל‬ ‫דערדער‬ ‫זאגטמאי‪,‬‬ ‫אלא‬ ‫פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי‬ ‫בש יאצומ טגאז'מ‬ ‫םניח תבהא טימ‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז ני‬ ‫וועלט‪ .‬זי‬ ‫לנו‪.‬טלעוו‬ ‫השמימה"‬ ‫יעלהה יז‬ ‫"מיוא טא‬ ‫אזעגפי‬ ‫שוין‪,‬בעג‬‫זאגטז וצ ן‬ ‫הטוריםמ יד ןיי‬ ‫יד ןופ עמא‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די‬ ‫דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫יהיהדער‬ ‫(אויב‬‫אזוי געוויזן "כה‬ ‫געווארן ייב‬ ‫געבוירןךל ןתיו"‬ ‫וועלכן האט אים‬ ‫מ'איזטרעוו ‪",‬‬ ‫מיט און ער‬ ‫ש" ‪,‬טנאמרעד‬ ‫למטה‪,‬‬ ‫הצלחה‪ ,‬איז אסאך מער ווערדםולש םול‬ ‫אויךאיין‬ ‫התגברות‪,‬‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבויר‬ ‫איין‬ ‫‪.‬‬ ‫י"ב שבטי‬ ‫איז"ידער‬ ‫דאסש ב‬ ‫ק יטב‬ ‫"מילה"‪,‬צ ‪,‬ה‬ ‫ווייל‬ ‫תיבותיד ןייז ו‬ ‫ראשיעמאמ‬ ‫איז לדילכ ןופ‬ ‫‪.‬לארשי‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫נאכדעם‬ ‫קשר‬ ‫אלע‬‫ווי א‬‫געוויזן‬ ‫שטערקער‬ ‫האט אים‬ ‫זיין‬ ‫אייבערשטער‬ ‫צומאל‬ ‫קען‬ ‫אזא דער‬ ‫חיבור‬ ‫זרעך"‪.‬‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫און… ווא‬ ‫חילוקאוואס‬ ‫קייןוו …ןו‬‫נישטג סא‬ ‫קשר‬ ‫האט‪.‬יז טיי‬ ‫אידקאב‬ ‫יעדערןעמו‬‫וואסטשנא‬ ‫כחד טא‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ו‬‫ק‬ ‫ו‬ ‫ל‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬‫ב‬ ‫"‬ ‫‪.‬‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫י‬ ‫ך‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ג‬‫ע‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און נשמות פון אלע אידישע קינדער אויף גאר א יז ?םע‬‫‪,‬‬ ‫פ‬‫א‬ ‫ר‬‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫ירידות‬ ‫אלע‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫און‬ ‫כשלונות‬ ‫אלע‬ ‫און‬ ‫נפילות‬ ‫אלע‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין‬ ‫ווי‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫טשאונז‪ ,‬און‬ ‫אין‬ ‫געוואנדןטיי‬ ‫איזלש" םדוק‬ ‫מענטשןל םו‬ ‫פרעמדעוא "קוחר‬ ‫עדכאנ טשרע ן‬ ‫וואס א מענטשם‬ ‫איין התגברות‬ ‫מענטש‪ .‬די‬ ‫ט‪ ,‬גייט זי פון א‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪,‬‬ ‫פרעמדע מענטשן איז גע‬ ‫גייט באק‬ ‫האטייגער די‬ ‫איז‪,‬ב ט‬ ‫מוקא‬ ‫וויאזויןעער‬ ‫אוןםעד‬ ‫דעם‬ ‫איז‪,‬רע‬ ‫ערטסג‬ ‫וועןב ן‬ ‫איז‪,‬רוח‬ ‫ערנא ‪.‬‬ ‫טאטש‬ ‫בחינה‪.‬‬ ‫געדארפט זיין הויכע‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫מאל‬ ‫וואלט‬ ‫לכאורהעג רי‬ ‫קרוב?‪,‬ןעקנעד‬ ‫פאר'ןמ זא‬ ‫שלוםז הבר‬ ‫וצ הבהא ןיי‬ ‫גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה‬ ‫אהבה צו‬ ‫ש‬ ‫ל‬‫זיין‬ ‫ו‬‫ם‬ ‫פ‬ ‫מרבה‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫'‬‫ן‬ ‫ק‬ ‫ר‬‫אז‬‫ו‬ ‫ב‬ ‫?‬‫געדענקען‪,‬‬ ‫ל‬ ‫כ‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ר‬ ‫ה‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫לאמיר‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫ר‬‫פ‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫י‬‫י‬ ‫ן‬‫פאר'ן‬ ‫גופו‬ ‫מחסר‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫פאר'ן‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫אנשטאט טוט‬ ‫דעם בעס‬ ‫האטסעב םעד‬ ‫אריינגעלייגט‬ ‫אייבערשטערש ןט‬ ‫דערה יז סאוו ךודי‬ ‫וואס טא‬ ‫יכולתאהעג‬‫יז טייג ‪,‬ט‬ ‫ערשטפנאכדעם‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫לרחוק"מאוןעדמער‬ ‫"שלום ןשטנע‬ ‫קודםועג זיא‬ ‫שטייטןדנאו‬ ‫ןוא ‪,‬זנוא ןיא‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫א‬ ‫פון‬ ‫פלא‬ ‫א‬ ‫אמת‬ ‫א בורקל םולש ןגאז םדוק לאז'מ זא ‪,‬טרעקראפ‬ ‫שפת‬ ‫דער‬ ‫זאגט‬ ‫ןו‬ ‫כבוד‬ ‫פאר'ן‬ ‫אוועק‬ ‫עפעס‬ ‫גיט‬ ‫ער‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫באקומען‬ ‫זיין די מא‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫את ה'‬‫"ואהבתקאב‬ ‫ז‬‫י‬‫י‬‫ן‬ ‫ד‬ ‫זייןעד ןעמו‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫א‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫מקייםוש ם‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫פ‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫א‬ ‫קענעןטסכאו‬ ‫ל‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫צוךודיש ן‬ ‫מ‬ ‫י‬‫י‬ ‫נ‬‫ע‬ ‫ב‬ ‫שע ‪,‬‬ ‫נ‬‫י‬ ‫ע‬ ‫איןןוא ‪,‬ו‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫ש‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫טעוו יז‬ ‫דעמאלטנ פאר‬ ‫געהאלטןא םעדכא‬ ‫נאךקוחרל ךיו‬ ‫שלום אברהם אבינו האט ‪.‬‬ ‫פארוואס‬ ‫פראגע‪,‬א‬ ‫שוועראז‪-‬‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫"שלוםתורה‬ ‫רוביח‬ ‫זיךקדי‬ ‫אן‬ ‫שטעלט ןע‬ ‫אים‬ ‫ולקרוב"‪.‬יז לאמוצ‬ ‫ס'קומט‬ ‫מיט אהבת חינ‬ ‫קרעטש ןי‬ ‫כאטש‬ ‫לרחוק‬ ‫רשק א יוו רע‬ ‫הבורא‪,‬‬ ‫דעם? זי‬ ‫ל ישראל‪.‬‬ ‫אלקיך בכל לבבך ובכל נפשך ובכל מאודך"; ער‬ ‫דערמאנט‪,‬וו טימ‬‫ווערטזיא'מ ןכלע‬ ‫לך"‪,‬ריובעג‬ ‫"ויתןעג ן‬ ‫ביי ןראוו‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫רעד ביוא(‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫שבת מצות מילה און דעמאלט האט ער נאכנישט‬ ‫קידוש‬ ‫ביסורים‪,‬‬ ‫נקנה‬ ‫הבא‬ ‫עולם‬ ‫ביסורים‪,‬‬ ‫אוועק מיט קנ‬ ‫נקנית‬ ‫מע פון די‬ ‫זי האט‬ ‫אוןיזער קען‬ ‫תהיו"‪,‬אה‬ ‫"קדושיםתוומ ט‬ ‫דעם ןעוועג ר‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫זייןאה וצ‬ ‫א ןב‬‫מקיים‬ ‫קעןכייש‬ ‫וועלן לעבן ן'טימ תו‬ ‫מוצאי רימאל ‪.‬ךאז א ןופ אלפ א ל"רהמ רעד טגאז‬ ‫מ'זאגטיובעג‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫וואס רענער‬ ‫פסוקים רשק‬ ‫דישינ זיא‬ ‫ק ט‬ ‫פון‬‫איינע ןיי‬ ‫עגיד'תוימינפ‬ ‫זאך‪:‬פוןאין געקענט משיג זיין אז זיינע קינדער‬ ‫ווערד‬ ‫מער‬ ‫איז‬ ‫דאס‬ ‫‪-‬‬ ‫ביסורים‬ ‫נקנה‬ ‫איז‬ ‫השם‬ ‫ר אין דער‬ ‫פארוואס ער‬ ‫ווייסטפ תויחצנ‬ ‫דוללכ ןו‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫תתורו"‪.‬שי‬ ‫"ולא וצ ‪,‬לאר‬ ‫מיט'ןד ןייז‬ ‫לעבןמאמ י‬ ‫תשפ"הט גייען םענופ ע‬ ‫‪,‬שטנעמ א וצ רעטנענ זיא רעוו ‪,‬טונימ א ןטכאר‬ ‫מורא'דיגעאז‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫נצחיות פ‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫‪).‬ך‬ ‫(נתיב אהבת למעלה מן הטבע‪ .‬אידן פונעם יאר‬ ‫אלעמען‪.‬‬ ‫ידוך‪ ,‬נאר‬ ‫הטבע'דיגן‬ ‫מןרעבייא‬ ‫למעלה‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫אייבערש‬ ‫טש‬ ‫אפ ס'נ‬ ‫זיךלא‬ ‫אין ק‬ ‫האטא –‬ ‫ערד ןו‬ ‫וויילסא‬‫עלא‬ ‫קען?‬ ‫יעדןז טאג זיולב ס‬ ‫טלאה ל"רהמ רעד ?רבח ןייז רעדא רעדורב ןיי‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם‬ ‫זיך‬ ‫וועלן‬ ‫זיי‬ ‫הטבע?‬ ‫מן‬ ‫למעלה‬ ‫לעבן‬ ‫י‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫ט‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ר חתן ן'פ‬ ‫און‬ ‫כח‪.‬מעשראפ וצ טשינ ידכ ‪,‬ךאז ןייא בילוצ‬ ‫האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫טאטן‪.‬עד זא‬ ‫פטנע ר‬ ‫זעלבן‬ ‫פונעםא רע‬ ‫םעד ףיו‬ ‫במציאות‬ ‫דאךייז – זיא‬ ‫א מענטש זאל זיך מתבונן זיין‪ ,‬פאר וועמעןא ייב ‪.‬רבח ן‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫צוליב אי‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫שוועסטע‬ ‫מקוים‬‫ווערטוש‬ ‫כחעטסעו‬ ‫א ‪.‬ר‬ ‫דעם‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫אויסו יוז‬ ‫ניצטטרעו‬ ‫א סע‬ ‫ער‬‫וועןסיו‬ ‫אוןשעג‬ ‫אזעלכע ריא ןע‬ ‫שלום‪ ,‬רווייל ער איז‬ ‫האטבחנישט ןיא טסעומ‬ ‫אויף‬ ‫רעד זיא‬ ‫ומעשה‬ ‫אבינו‬ ‫אויך‬ ‫דיבור‬ ‫איזביח‬ ‫במחשבה‬ ‫ברודערש רו‬ ‫אברהם‬ ‫רעקרעט‬ ‫נסיונות?‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫זיין‬ ‫פאר'ן‬ ‫מתגבר‬ ‫אזנ ןוא‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫נ‬‫ע‬ ‫ם‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫ווען! רחל האב איך די זכיה מחסר צו זיין דעם גוף? ס'קומט אןיוו רעטנע‬ ‫שווערע‬ ‫תבהא ןופ ןינע םעד ןיא ןייז קזחמ ךיז ףראד'מ‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלב‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אוי‬ ‫ז‬ ‫מ‬ ‫ן‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫"ולקרוב"‪,‬פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫צויב‬‫לייגטבערא י‬‫נאכדעםרעדור‬ ‫נאררע ןוא ‪.‬‬ ‫אוןרע‬ ‫שווער מכבד צו זיין דעם אייבערשטן‪ ,‬ס'קומט אןיכ" ‪:‬יוזאאסע טר‬ ‫צווייטן‪.‬עלק‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם‬ ‫עבודת יש‬ ‫אידעאליין‬ ‫יעדערתדוב‬ ‫אזכששי‬ ‫גדול"פ ‪, -‬ר‬ ‫נישט‬‫לגויבר ןו‬ ‫"ואעשךשי י‬ ‫איםבוד רכ‬ ‫אוומ‬ ‫אנקומען צו זורבלביי‬ ‫קענען‬ ‫זאל‬ ‫איד‬ ‫א‬ ‫אז‬ ‫זען‬ ‫געקענט‬ ‫א ןייז דדועמ ‪,‬ןטייווצ א ןייז וצ דבכמ ‪,‬םירבח‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫ידידות מיט‬ ‫חאה‬ ‫קשרקנפון‬ ‫געבויטצאמ אר‬ ‫האטלותה ד‬ ‫או ‪,‬הד‬ ‫וואס‬ ‫לאה זאל שווער מקדש צו זיין דעם גוף פאר'ן אייבערשטן‪,‬דצמ קר חאה ם‬ ‫מענטשש ןי‬ ‫מענטש וואס האט געבויט‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫מ'קען‬‫פעלקער‪".‬צז‬ ‫‪.‬ל‬ ‫איז מיליאן מאל מער ווי זיבעציג‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫מיט‬ ‫חומר‪,‬‬ ‫שווערן‬ ‫אזא‬ ‫מיט‬ ‫מדריגה‬ ‫הויכע‬ ‫אזא‬ ‫צ‬ ‫‪.‬ערעדנא ראפ ןעניגראפ ןוא ‪,‬ןטייוו‬ ‫פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א‬ ‫פרעמדער‬ ‫רחוקםה–ל אשיש‬ ‫פוןדחאא בא‬ ‫זיךהש‬ ‫ה או‬ ‫ס'רעדט‬ ‫וועןל הלחת‬ ‫ליכן אופן‪ ,‬ס'קומט אן שווער אז מ'זאל קענען זאגן אויףהז ןיאו ‪,‬םה‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א‬ ‫למעשה‬ ‫מער‪.‬‬ ‫וויפיל‬ ‫לאה‬ ‫עד ןופ טגיילרעד טשינ לחר טאה השעמל‬ ‫אפציילן‬ ‫נישט‬ ‫אפילו‬ ‫ם‬ ‫נסיונות‪.‬‬ ‫שווערע‬ ‫אזעלכע‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫און‬ ‫ידידות‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫און‬ ‫ידידותצמ‬ ‫מערמצע ד‬ ‫מיטד ‪".‬ם‬ ‫שלום‪ ,‬סא‬ ‫ברבים"‪ ,‬אבעררעטסיוושעג ייב זא‬ ‫שטערקערערטסייה‬ ‫געווארן‪.‬ו‬ ‫ש'מ ןעו‬ ‫שמו‬ ‫המקדשטרי‬ ‫חרובפ‬ ‫א‬ ‫המקדש‬ ‫האנק‬ ‫"ברוך‬ ‫גוף‬ ‫אונזערעדנ‬ ‫צווייטערא וצ‬ ‫בית‬ ‫אזטנעמ ער‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט‬ ‫שטייטןש‬ ‫דער שורש פון אידן איז למעלה מן‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫און זי הא‬ ‫אילייה ןלעטשוצפיוא ןעוועג הכוז טאה יז ןוא‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫אברהם עג‬ ‫ס'איזזיאאסאך‬ ‫ווילאנג‬ ‫נאר‬ ‫ווייל‬ ‫געווען‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫איז‬ ‫דערק ןבאה טשינ ללכב ןלאז ייז זא ךילגעמ‬ ‫דאס‬ ‫"שלום‬ ‫אבער‬ ‫קודם‬ ‫דער‬ ‫גדלו"‪.‬‬ ‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫ז‬‫כרוב‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫"הללוהו‬ ‫מ‬ ‫צ‬ ‫ל‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז ןיי‬ ‫י‬ ‫ח‬ ‫‪,‬‬ ‫ז‬‫זכיה!‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫מ‬ ‫די‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫איז‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫גרויס‬ ‫ט‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬וו‬‫ל‬ ‫א‬ ‫ז‬‫ווי‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫יד‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫פסוקראד ‪,‬לחר ןופ רעדניק יד ‪,‬רימ ןוא ‪.‬םיטבש‬ ‫מילה‪ .‬ןפ‬ ‫מצות‬ ‫פאר‬ ‫געהאלטן‬ ‫נאך‬ ‫האט‬ ‫אבינו‬ ‫במחשבה‬ ‫געזינדיגט‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫מענטש‬ ‫קליינער‬ ‫הטבע‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר‬ ‫פסוקא ווייב‪.‬‬ ‫דער‬ ‫זאגט‬ ‫דערפאר‬ ‫אז‬ ‫שינ לאמנייק ןבאה ייז דלאביוו ‪,‬רשק ןכילרעניא‬‫אויס‬ ‫פירט‬ ‫ער‬ ‫ט‬ ‫ישראל‪.‬ק‬ ‫כללאז האנ‬ ‫פוןוא ל‬ ‫א זנ‬ ‫כחסערפפיו‬ ‫מיט'ןפ ן‬‫נאריא ןו‬ ‫ער פירט אויס אז דער‬‫יוו ‪,‬גינייווענ‬ ‫דערפאר‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫האחדות‬ ‫ומען רחל‬ ‫זיך לערנע‬ ‫געדארפט טיירג ןייז ףראד'מ טייוו יוו םעד ןופ ןענרעל ךיז‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫בראעג‬ ‫אייבערשטער‬ ‫א ףיורעד טע‬ ‫דער‬‫איםרעד‬ ‫האט‬ ‫דערפארע ןוט‬ ‫ידידים‪.‬עג‬ ‫עפ‬ ‫ס‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫‪.‬‬‫קעןסמכבד‬ ‫'‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫מענטש‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫(‬‫מ‬ ‫ש‬ ‫נידריגער‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬‫ד‬ ‫‪,‬‬ ‫ל‬ ‫)‬ ‫"‬‫דער‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ב‬ ‫ומעשה‪,‬‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫מ‬ ‫ו‬‫ת‬ ‫ק‬‫דיבור‬ ‫ראנ ‪",‬האנ‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫און‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫געארבעט‬ ‫א זיין‬ ‫ווען‬ ‫געווארןקעוו‬ ‫געבוירןפ ןבעגוצ‬‫איזכ ‪,‬ךיז ןו‬ ‫אבינוא יד‬ ‫יצחקטייווצ‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫אוועקצוג‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫החוצה"‪ ,‬טשינ לאז רע‬ ‫אותו‬ ‫צווייב רעד‬ ‫"ויוצא‬ ‫פוןעדור‬ ‫זיךה ר‬ ‫וועלט‪,‬‬ ‫ס'האנדלטטא‬ ‫דער‬ ‫ווען טשינראג‬ ‫פון‬ ‫ארויסנעמען‬ ‫אהבהוטעג‬‫געוועןז ןרעוו וצ ן‬ ‫ןיי‬ ‫עפעס‬ ‫דא‬ ‫דען‬ ‫שכינהנאאיזלאז'מ‬ ‫איז‬ ‫גילויטאטש‬ ‫באשעפער‪.‬‬ ‫בחינה‪,‬טדיםעד‬ ‫גרויסן‬ ‫אנדערעעפע ןו‬ ‫דעם‬ ‫רעד טימ טוג ס‬ ‫זיין‬ ‫רעים‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫צוויי‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫חברים‪ ,‬רעים‬ ‫אהבה ווען‬ ‫נישט‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך‬ ‫וועקגעבן‬ ‫יאר‪.‬פ מיר‬ ‫הונדערטשרא‬ ‫געוועןרעוו טמע‬ ‫אלטא ןוא ‪.‬ן‬ ‫שויןיאדו‬ ‫איזראט‬ ‫טאטע‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫פארשעמ‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫רימ ן‬ ‫קומענדיגע ןייז טשינ‬ ‫דירעדורב‬ ‫פוןב ס'‬ ‫אוןדור‬ ‫נשמות‬ ‫ע‬ ‫אלע ראנ‬ ‫קשר ‪,‬ר‬ ‫זען זיא'‬ ‫שטערקערערס‬ ‫זאלרפ א‬ ‫אוו ט‬ ‫דא מעררעד סער‬ ‫דעןא‬ ‫שויןנק‬ ‫איזצ ה‬ ‫איז‬ ‫דעם?ר‬ ‫המקדשמ ו‬ ‫פוןיז הב‬ ‫בריאהב‬ ‫בית ןי‬ ‫דער תב‬ ‫צווייטןהא‬ ‫בייםיער‬ ‫איןם‬ ‫מער'מ ‪:‬‬ ‫ןייגוצ לאז‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫גרעסערער סארט‬ ‫א‬ ‫געווען אן‬ ‫שטערקערער קשר און‬ ‫ב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫אלע א‬‫זענעןיילא‬ ‫מיררוג יד ן‬‫אייניקלעך‪,‬םימ‬ ‫זיינעטייווצ א זא‬ ‫אלעאז רע‬ ‫זענעןבתנ ל‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫אליין די ג‬ ‫נאכנישט ןרעוו שיי‬ ‫האט‬‫אבינורעפ‬ ‫אברהם טאה‬ ‫כאטשר‬ ‫אוןיז זא‬ ‫קען זייןןריובעג ןע‬ ‫דורות‪,‬נע‬ ‫צי וצ‬ ‫געווינס?נעי‬ ‫מערא ןוא םע‬ ‫זייןאז םי‬ ‫דען ‪,‬ןג‬ ‫קעןא 'ר"‬ ‫שלימות?א ‪,‬די‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫חיבור‪,‬אבאסאך א‬ ‫עש‬ ‫גרעסערער‬ ‫איפעגוצ‬ ‫אסאךט‬ ‫ס'איזז י‬ ‫ראפ ץאלפ ךי‬ ‫געזאגט‬ ‫האטךרוד‬ ‫אבינוזנוא‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫חלק פון יצחק אבינו‪ .‬ווען יצחק‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסער‬ ‫אבן און זי‬ ‫דורך אונז‬ ‫‪.‬‬ ‫ער אבער‬ ‫האטאוו‬ ‫סוףב ן‬ ‫ביז'ן‬ ‫זאך‬ ‫דיןבל‬ ‫זייןט‬ ‫משיגטא‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬רעבלעז רעד‬ ‫געקענט ייב‬ ‫דעם?וו האנק‬ ‫איזלפ י‬ ‫שכינהיפון‬ ‫דיעל וד‬ ‫עשירות ג‬ ‫אז‬ ‫טומאה"ט‬ ‫און‬ ‫אזאב ךיא" ‪,‬‬ ‫רייכקייט‬ ‫מערןי‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫מןעגהאחים"‪,‬‬ ‫הרעיםר‬ ‫עד יי‬ ‫ם‬ ‫חיבור‬‫עז‬ ‫יותר‬ ‫"לפיכך‪,‬ן‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫סיי‬ ‫סנר‬ ‫"לפיכך יותר חיבור‬ ‫אנקמ ךיד‬ ‫"ונהיה אנחנו וצאצאינו‪ ,‬וצאצאי צאצאינו"‪ ,‬זענען‬ ‫צדקה"‪.‬אמ‬ ‫לווא ‪,‬ןעמ‬ ‫ויחשבהמ ן‬ ‫בה'עז אלימ‬ ‫"והאמיןןענ‬ ‫געגלייבט‪.‬דירב ייז‬ ‫געברענגט‬ ‫האטידעס‬ ‫עבירותטוג ןי‬ ‫דריי‪,‬‬ ‫פוןיבדיךי‬ ‫איינעיד ן‬ ‫טאה תודחאה חכ כח הא‬ ‫‪.‬רע‬ ‫לגויאפגדול" ‪-‬‬ ‫ר‬ ‫דערב ן‬ ‫איז"רוח‬ ‫דאסא"‬ ‫טימ אנקמ ך‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫"ואעשך‬ ‫ממילא‪,‬‬ ‫מיר אלע געווען כלול אין אים‪ .‬יעדעס קינד איז‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫פארזינדיגט מיט‬ ‫איןד‬ ‫האיכות‪.‬ג ןיי‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫זיך‬ ‫רבעדייא ןטו‬ ‫מ'האט‬ ‫אבער‪",‬ם‬ ‫אויב‬ ‫הכמותב ךיא"‬ ‫און‬ ‫אנקמ ןי‬‫בתחתונים‪,‬‬ ‫דעריפיוו‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‬‫נישטדסח ל‬ ‫אל וד‬ ‫האט נאך‬ ‫ער‬ ‫וויבאלד‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫חשיבות‬ ‫די‬ ‫איכות‬ ‫מעט‬ ‫געמאכטא"מעצמם און נכלל באבא‪.‬‬ ‫אלייןה םש לב‬ ‫האבןתוער‬ ‫מ אוה‬ ‫וואסבצזיי‬‫קשריחה‬ ‫שכינהמצעב רוב‬ ‫"ם‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫גילוי‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫בית המקדש איז געווען א‬ ‫ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫ט‬ ‫ו‬‫ס‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫ט‬ ‫"‬ ‫‪.‬‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין‬ ‫בחור‬ ‫–א‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫נאך –מצות‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫אבערא ייב‬ ‫ס'איזרבח‬ ‫א‬ ‫מילה‪,‬א‬ ‫מצותדנ‬ ‫אהבה‪.‬א זי‬ ‫קודם‬ ‫געהאלטןדלאביו‬ ‫פנימיות'דיגעו ‪,‬שרע‬ ‫ערשטןצנאג רעד‬ ‫וועלכערע‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫איז יעדער איד ווערד‪ ,‬צוליב די ענינים פון‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'א‬ ‫דער אייבערשטער האט דוקא אזוי‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫קודשי ‪-‬צמא זרע‬ ‫אן עכטע‪,‬‬ ‫פ תוא‬ ‫ס'איז‬ ‫זרע‬ ‫איזפ ןו‬ ‫אבער‬ ‫אידני‬ ‫זאך‪,‬יר‬ ‫אזפא‬ ‫פיזישעשט‬ ‫א‬ ‫פשוט ט‬ ‫איז טני‬ ‫קייןימ‬ ‫ד‬ ‫מילהךא‬ ‫נישט‬ ‫איןאדעם איזייווצ זא‬ ‫אייבערשטן‪.‬עמ‬ ‫פאר'ןךיז לאז שטנ‬ ‫אפפנייא‬ ‫זיךי ןרי‬ ‫האלטןדע‬ ‫ערצ ‪,‬גאט‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬א‬ ‫קב ןעמענ ו‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫אויסגעשטעלט אז יצחק זאל געבוירן ווערן צו‬ ‫אוןטנס'איז דא‬ ‫אןה‪-‬ןש‬ ‫עסב‬‫רופטא ן‬ ‫מהר"לעגסי‬ ‫דער‬ ‫אמת‪,‬ןבווי‬ ‫פון אלע‬ ‫מערצ א‬ ‫אסאךלטע‬ ‫המקדש?‬ ‫אסאך‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫איד‬ ‫שוואכסטערייר‬ ‫ביים‬ ‫דערז זומ ךיא ‪:‬ןב‬ ‫חורבן‬ ‫וואסג א ןגא‬ ‫יכע טו‬ ‫מענטשןעמוואס איז‬ ‫צווייא‬ ‫צווישןו‬ ‫פארבינדונגעוו‬ ‫צ טל‬ ‫אה ו‬ ‫‪.‬רוביח אא‬ ‫ךיז ןוא‬ ‫שראפ‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוו‬ ‫אלט‪,‬עדכדי מיר‬ ‫יאררהמ ר‬ ‫הונדערטא ל"‬ ‫טאטןרפ(ביילאדירשי חצנ ןי‬ ‫זיין‬ ‫קעןא ‪:‬ט‬‫אוןראעדגוי‪.‬‬ ‫אידיי‬ ‫א תוכ‬ ‫צווישןווצ‬ ‫הבדלייז‬ ‫מורא'דיגעראב זיא‬ ‫דעם םעאד ףיו‬ ‫געווען זא‬ ‫גורםראוו‬ ‫האבןאפ ט‬ ‫וואסייא ר‬ ‫חמורותדיא ן‬‫צוזאמען‪.‬דדועמ ‪.‬‬ ‫שלש‬ ‫צוןודיא ןייז‬ ‫גוים‬ ‫מיטז קזחמ‬ ‫האבן ןיי‬ ‫דער מ‬ ‫פ )'ד ק‬ ‫זייןגער‬ ‫ש אזוי‬ ‫'ווייערלעסןשי‬ ‫אז‬‫טרי‬ ‫זאךאווי‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫רשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪3‬‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונ‬ ‫ערן‪ :‬יעקב‬ ‫ווערט עס אנגערופן "ערות דיבור"‪.‬ג "רבי שמעון‬ ‫אבער ער קען נישט רעדן‪ .‬א בעיבי קען אויך נישט‬ ‫דאס מויל רעדט וואס איז נישט אויסגעהאלטן‬ ‫חשוב'ער יונגערמאן מיט'ן נאמען ר' מענדל וואלף‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית‬ ‫עריעקב‬ ‫אנדערן‪:‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן‬ ‫ח ןעייג‬ ‫רעדן‪ .‬כאטש ס'האט אויך א צונג מיט א האלז און‬ ‫ג‬ ‫גרינפעלד‪ ,‬אז ווען ער איז געווען א בחור און‬ ‫פוןאאמעשה‬ ‫וועגן‬ ‫חנם‪,‬‬ ‫שנאת‬‫צוליבפה"‪.‬‬ ‫געווארן ניבול‬ ‫חרובאמר‪ ,‬זהו‬ ‫איןלאה‪ .‬בר נחמן‬ ‫ישיבהאון‬‫מיט רחל‬ ‫חתונה האבן‬ ‫גייען‬ ‫און עשו‬ ‫ושע ןוא‬ ‫ס'איזא דא אזא‬ ‫אזעלינו‬ ‫מעןלא‬ ‫ווייסט און‬ ‫נישט רעדן‪,‬‬ ‫היינט‬ ‫קעןוויער‬ ‫פונקט‬‫א גארגל‪ ,‬דאך‬ ‫מויל‬ ‫דאס‬ ‫סאטמארער‬ ‫אין דער‬ ‫געלערנט‬ ‫האט‬ ‫שליסלעך‪.‬טאקע א פארגלייך‬ ‫קמצא? איז עס‬ ‫ובר‬ ‫קמצא‬ ‫פון‬ ‫פארשטאנען‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ווייל‬ ‫געוויינט‪,‬‬ ‫האט‬ ‫לאה‬ ‫ל‬ ‫אה הא‬ ‫לטן דעם ביהמ"ק‬ ‫א‬ ‫דאך‬ ‫איז‬ ‫רעדן‪.‬‬ ‫'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫נישט‬ ‫אויך‬ ‫קען‬ ‫ימיו‬ ‫ווי א‬ ‫בסוף‬ ‫חולה‬ ‫מענטש איז פון די גרויסע‬ ‫קרית יואל‪ ,‬האט ער געהערט אינמיטן דער נאכט‬ ‫דערזיין‬ ‫מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫און מחזק זיין‬ ‫ד זיין און מחזק‬ ‫זאךזיין‬ ‫דעם מעודד‬ ‫געווען איד‪.‬‬ ‫פאר איין‬ ‫גורם‬ ‫ווארט‬ ‫האבן‬ ‫וואס‬ ‫חמורותאז‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫אויף דעם‬ ‫שלש‬ ‫באזירט‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫זיי איז‬‫מיט‬‫צווישן‬ ‫האבן‬ ‫שייכות‬ ‫חתונה‬ ‫דער‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬‫און‬‫פרעגט‪:‬‬ ‫לגדולה"‬ ‫"הגדולד')‬ ‫ישראל (פרק‬ ‫אז‬ ‫איןאנצח‬ ‫הר"לה" ז‬ ‫ודג‬ ‫וואס איז‬ ‫מענטשןאון‬ ‫אינעם מויל‬ ‫תלוי‬ ‫איז נישט‬ ‫סימן אזאדער דיבור‬ ‫ווי א בחור רעדט אינמיטן שלאף און ער פרעגט‬ ‫דער‬ ‫צוריק‪,‬‬ ‫צווייאים‬‫נעמט‬ ‫צווישן‬ ‫אייבערשטער‬ ‫גוט‬ ‫פארבינדונג‬ ‫זאגן א‬ ‫דער מוז‬ ‫ילבינו"‪ .‬איך‬ ‫בהמותפארשרייבן‪:‬‬ ‫פרשת‬ ‫זיך‬ ‫זייערע און‬ ‫אין‬ ‫צעטל‬ ‫געלאזט‬ ‫דאכט זיך‬ ‫א‬ ‫זאגט‪,‬‬ ‫האבן‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫אלימלך‬ ‫א‬ ‫האבןזיי‬‫גזל'ען‪,‬‬ ‫רבי ר'‬‫צו‬ ‫לוט‬ ‫פוןדער‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫ישראל‬ ‫האבן‬ ‫כלל‬ ‫מענטשן‬ ‫זאלן פארשטיין אז דער יסוד פון‬ ‫‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫איז‬ ‫רחל‬ ‫אבער‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫ע‬ ‫ש‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫בא‬ ‫אחדות האט‬ ‫האטעכטע‪,‬‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫נפש‬ ‫אן‬ ‫אינעםער‬ ‫ס'איז‬ ‫אבעראון‬ ‫אים‬‫ס'איז תלוי‬ ‫קושט‬‫זאך‪,‬‬ ‫נעמען‬ ‫ן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫האלז‪ ,‬נאר‬ ‫פיזישעער‬ ‫אים‪,‬‬ ‫וויל צו‬ ‫קיין‬ ‫טאג‪,‬‬ ‫און די‬‫נישט‬ ‫אייבערשטער‬ ‫יעדן‬ ‫דער צונג‬ ‫זאל זיך איינפירן‬ ‫און די נשמה‪.‬‬ ‫אים‬ ‫מען‬ ‫מענטשווען‬‫ווארפטזאך‪.‬‬ ‫דעם א‬ ‫לעבעדיגע‬ ‫צווייא‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫דיבורוועגן‬ ‫איז‬ ‫אז‬‫דאך נו‪,‬‬‫הגזל‪.‬‬ ‫יעדער‬ ‫פאשעןאזמן‬ ‫מיינט‬ ‫פנחס‪,‬‬ ‫פריינטשאפט‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫קשיות פון רבי עקיבא אייגער‪ .‬דאס מויל ארבעט‪,‬‬ ‫קענען‬ ‫יעקב‬ ‫באקומעןצופון‬ ‫איז למעלה מן הטבע‪ .‬מיר האבן כוחות‬ ‫מציאות‬ ‫גייט‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫זי‬ ‫אז‬ ‫געוואוסט‬ ‫דאס מויל פון א מענטש ארבעט‪.‬‬ ‫האט‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬‫וע‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫ארויס אז ער‬ ‫ס'איז א‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪.‬‬ ‫אייבערשטער קוקט‬ ‫דער‬ ‫ביים אערשטןאים ליב‪.‬‬ ‫אזוי‪.‬מלאך‬ ‫עס א‬ ‫ענין‬ ‫דעם‬ ‫באשאפט‬ ‫גאנצער‬ ‫מסביר‬ ‫שטארק?‬ ‫שלעכטס‬ ‫דער‬ ‫וויבאלדער‬ ‫איז‬ ‫מ'רעדטאזוי‬ ‫פון‬ ‫אוועק‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫געקענט‪.‬‬ ‫איז‬ ‫חבר‬ ‫נישט‬ ‫וואלטביי‬ ‫קדושא‬ ‫קדושנו–‬ ‫אנקומען צו זאכן וואס א גוי‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫בית המקדש איז געווען א טוסט"‪.‬‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫בחיר‬ ‫דעם‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ב‬ ‫ח‬ ‫מעצמם און‬ ‫געמאכט דער‬ ‫אידישליך‪.‬‬ ‫אליין‬ ‫האבןאון‬ ‫ערליך‬ ‫זיי‬ ‫גוט‪,‬‬‫וואס‬‫ווערן‬ ‫קשר‬ ‫ביישוין‬ ‫דעםשכינהזאל‬ ‫פייניגט גילוי‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫זאל‬ ‫ערמויל‪,‬‬ ‫און‬ ‫רצון‬ ‫בעסטן‬ ‫דעם‬ ‫זאל האבן‬ ‫אפילו ער‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫פון‬ ‫קומט‬ ‫וואס‬ ‫הדיבור‬ ‫כח‬ ‫דעם‬ ‫חיה וואס‬ ‫בעצמם"‬ ‫שלעכטע‬ ‫החיבור‬ ‫ס'איז א‬ ‫חיה‪.‬מצב‬ ‫נישטהוא‬ ‫הרעות‬ ‫שם‬‫איידל‬ ‫"אבל‬ ‫האט אן‬ ‫וואס‬ ‫מענטש‬ ‫ממילא‪ ,‬א‬ ‫זייןדו‬‫חסד‬ ‫"איך בין מקנא וויפיל‬ ‫א‬ ‫איידעם"‪,‬מיט‬ ‫געזאגט‬ ‫רב‬ ‫פאניוועזשער‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫זיךגוטן‬ ‫דיין‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט‬ ‫דער‬ ‫האט‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫אכציג‬ ‫און‬ ‫פיר‬ ‫פון‬ ‫פ‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫פ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫חברים‪ .‬ווען ס'איז א‬ ‫מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫ערגער ווי‬ ‫אויסגעוועלט צו‬ ‫אסאך‬ ‫נשמה‪ ,‬איז א פגם‬ ‫מענטש‪.‬‬ ‫פונעםא‬ ‫שעות וואס‬ ‫צוקומען צו‬ ‫נישט‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫אז רוב‬ ‫אויס‬ ‫קומטער‬ ‫יאר‪ ,‬קען‬ ‫ביליאןמויל‪,‬‬‫לעבןערליך‬ ‫אן‬ ‫מיטכל משפחות האדמה"‪,‬‬ ‫"ונברכו בך‬ ‫פסוק‬ ‫אויפ'ן‬ ‫געפרעגט‬ ‫האט‬ ‫מורא'דיגע נקודה‪ .‬אברהם אבינו‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫גידניזעג‬ ‫פגם פונעם גוף‪ .‬וויבאלד אז דער גוף זינדיגט איז‬ ‫בין דיך מקנא מיט‬ ‫מקנא‬ ‫דיך‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫ברידער‪ .‬די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫בחור"‪,‬‬ ‫גוטן‬ ‫דיין‬ ‫פאר‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫ממילא זענען זייאיינע פון‬ ‫מסביר‬ ‫מאמען‪ ,‬און‬ ‫קענסט‬ ‫דו‬ ‫רגע‪.‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫נישט‬ ‫אויב‬ ‫טאג‪,‬‬ ‫א‬ ‫שעה‬‫איין‬ ‫אין‬ ‫אנקומען‬ ‫דרייצן‪-‬פערצן‬ ‫קען‬ ‫טאג‪,‬‬‫איד‬ ‫האחים"‪,‬‬ ‫הרעים מן‬ ‫כאברהם"‪.‬‬ ‫תהא‬ ‫חיבור‬ ‫לבנו‬ ‫אומר‬ ‫יותר‬ ‫"אדם‬ ‫"לפיכך‬ ‫מפרש‬ ‫רש"י‬ ‫איז‬ ‫גזל'ען?צו‬ ‫זיי‬ ‫זיין נישט‬ ‫בהמות‬ ‫דיינענזהר‬‫מענטש‬‫זעלבער‬‫אז‬ ‫דארף א‬ ‫פאר‬ ‫דער‬ ‫גייט‬ ‫דערפאר‬ ‫"וואס‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫לוט‪,‬‬‫זעלבן‬ ‫דעם‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫מקנא‬ ‫דיך‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫דו‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫עינים?און זי רעדן‬ ‫שמירת האבן‬ ‫איין‬ ‫ס'מיינט‬ ‫זעכצן‪-‬זיבעצן וואס‬ ‫זיין פאר א גוי‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪ .‬פארשטענדליך‪ ,‬אבער אז די נשמה זינדיגט איז‬ ‫דורךמקנא‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫"‪" ,‬איך בין דיך‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫דיבורים‪,‬‬ ‫ביים גוטע‬ ‫שוין ער‬ ‫רעדט‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫חתונה‬ ‫שעה‪,‬‬ ‫האלט זי‬ ‫ענדליך‬ ‫ילדנע‬ ‫אסאך א‬ ‫אפילו‬ ‫חיבור‪,‬‬ ‫תורה‪ ,‬אז‬ ‫גרעסערער‬ ‫פארגערער‬ ‫דא א‬ ‫א‬ ‫איז‬‫אסאך‬‫ווערטער‬ ‫ס'איז‬ ‫אויף"ר'די‬ ‫רשעים‬ ‫נישט‬ ‫לוטפוןהאט‬ ‫פעלדער?" צי‬ ‫שלעכטע נייעס‪,‬‬ ‫פרעמדע‬ ‫פאשעןפוןאיןקיין‬ ‫פלאץ‬ ‫קייןאיך‬ ‫נישטאיד‪,‬‬ ‫זאגן‪,‬‬ ‫צו יענעם און אים עס‬ ‫געבוירן‬ ‫זיי זענען‬ ‫ווארטצוגעפירט אז‬ ‫באשעפער האט‬ ‫ווערן‬ ‫נתבייש‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫אזהא‬ ‫זאך‪ .‬יעדער פארשטייט‬ ‫נאטירליכע‬ ‫אנגעזויערטן‬ ‫יעדעס‬ ‫אן‬ ‫ווייזן‬ ‫דיבורים‪.‬‬ ‫צו‬ ‫איינהאלטן‬ ‫הייליגע‬ ‫און‬ ‫זיך‬ ‫אפגעהיטענע‬‫מאל‬ ‫איין‬ ‫רמיםט‬ ‫איד‪ ,‬איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫פלאץ‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫רעדן‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫מ'דארףאיז‬ ‫חטא‪.‬‬ ‫געטון א‬ ‫האבן‬ ‫וואס‬ ‫לבן‬ ‫כדי‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫חתן‬ ‫איר‬ ‫פון‬ ‫סימנים‬ ‫באקומען‬ ‫האט‬ ‫א‬ ‫אב‬ ‫נעבעךסארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫"האדמה"‪,‬אער איז‬ ‫צוגיין און‬‫שויןקשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫מ'זאל‬ ‫רעים‪:‬איז‬‫באהבתאוואס‬ ‫איד‬ ‫געווען אןא‬ ‫כ'האב‬ ‫קנאה צו מרבה זיין אז ווען‬ ‫שוין‬ ‫טעות‪.‬‬ ‫המקדש‬ ‫געמאכט א‬ ‫דער‬‫וואסבית‬ ‫צווייטן‬ ‫כ'האב‬ ‫פרט‬ ‫ביים‬ ‫'אוי!‬ ‫געזאגט‪ ,‬א‬ ‫ברודער‪ ,‬נאר ס'איז‬ ‫ברודער'ס‬ ‫קוקט עפעס וואס טויג‬ ‫רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫מענטש‬ ‫פשוט'ער‬ ‫מינוט‪.‬געווען‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫חטאים‬ ‫שווערענישט‬ ‫איז‬‫קיין‬ ‫שכינה‬‫נישט‬ ‫רשעים‪,‬‬ ‫גילוי‬ ‫געוואוסט‪ .‬פון‬ ‫נישט קיין חטא‬ ‫די‬ ‫אויבן‬‫זיין‬ ‫מצער‬ ‫רעקארדירט‬ ‫נישט‬ ‫מאל‬ ‫דאך‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן נישט‬ ‫זיין‬‫איין‬ ‫ווערט‬ ‫נישט‬ ‫אנדערע‪,‬‬ ‫מיר‬ ‫זאגט‬ ‫טארן‬ ‫איד‬ ‫פאר‬‫א‬ ‫פנים‬ ‫אודאי‬ ‫וואס‬ ‫און‬ ‫ט םיא לאז‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫חברים‪ ,‬רעים‬ ‫דעראון‬ ‫ס'האנדלט זיך פון צוויי‬ ‫פארפאטשקעט‬ ‫איזחטא ווי אויב‬ ‫דער‬ ‫מיט ער‬ ‫קלענערער‬ ‫אדמה‪,‬‬ ‫ווען‬ ‫איןא‬ ‫גוט‬ ‫אהבה‬ ‫עס‬ ‫פארזונקען‬ ‫עפעס‬ ‫טון איז‬ ‫נישט‪,‬‬ ‫דעם‬ ‫אנשטאט‬ ‫מ'זאל‬ ‫געהאט א‬ ‫כ'האבדיזיין‬‫בחינה‪,‬‬ ‫ווערן‬ ‫אנדערע צו‬ ‫האט גארנישט געטון‬ ‫ערליך?‬ ‫די‬ ‫נאך‬‫ברודער‬ ‫האנדלען‬ ‫ארויפקומען‬‫אדערדער‬ ‫וועט‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫ער‬ ‫זאל‬ ‫ווען‬‫די‬ ‫אדער‬ ‫צווייטער‬ ‫און‬ ‫הימל‪,‬‬ ‫בית‬ ‫א‬ ‫בני‬ ‫כדי‬ ‫אין‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פוןאל‬‫עבןא ה‬ ‫פעס גוט מיט דער‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫קיינעם‪,‬‬ ‫פון‬ ‫חטאים‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט פון די‬ ‫נ‬ ‫אראבער‪,‬א‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫וועלכן‬ ‫חילוק אויף‬ ‫קיין‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫ל) "רקבאון‬ ‫פארשמירט‪,‬‬ ‫געשטאנען‬ ‫איז‬ ‫המקדש‬ ‫בית‬ ‫דער‬ ‫און‬ ‫גרויס‪,‬‬ ‫כ'האבאזוי‬ ‫זכרונו‬ ‫טאהשער רבי‬ ‫נאר‬ ‫עצמות זיך‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫דער‬ ‫קנאה"‪,‬‬ ‫אדער‬ ‫עצמות‬ ‫אלימלך‬ ‫איךיד‪ ,‬רבי ר'‬ ‫(משלי‬ ‫דורכגעפאלן‪,‬‬ ‫ס'שטייט‬ ‫בין‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫איך‬ ‫דערצו‪.‬‬ ‫נסיון‪.‬‬ ‫עפעס‬ ‫געהאט‬ ‫געטון‬ ‫דערויף אדער‬ ‫רחל‬ ‫זיבעצן‬ ‫געארבעט‬ ‫האבן‬ ‫גוי‪.‬‬ ‫א‬‫ער‬ ‫פאר‬ ‫וועט‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫באקומען‬ ‫צו‬ ‫כדי‬ ‫נאר‬ ‫זיין‬ ‫נעכט‬ ‫מסביר‬ ‫צוואנציג‪,‬‬ ‫גרייט‬ ‫זיין‬ ‫אזויפיל‬ ‫נישט‬‫און‬ ‫מ'דארף‬ ‫לבן‬‫דאס‬ ‫הונדערט‬ ‫פאר‬ ‫מ'קען‬ ‫ווייט‬ ‫ווי‬ ‫דעם‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פון‬ ‫ל‬ ‫ב‬ ‫ןן‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫ווען‬ ‫אפילו‬ ‫שמוץ‪,‬‬ ‫און‬ ‫חטאים‬ ‫פון‬ ‫רעדן‬ ‫ווייל‬ ‫קען פסוק‬‫דער‬ ‫ער‬ ‫נישט‪.‬‬ ‫זאגט‬‫אז‬‫טויג‬‫בך"‪,‬‬‫וואס‬ ‫דערפאר‬ ‫"ונברכו‬ ‫עפעס‬ ‫פוןאז‬ ‫ווי‬ ‫פירט כח‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫קוקן‬ ‫אויס‬ ‫דעם‬ ‫חלילה‬ ‫נאך‬‫פון‬ ‫ער‬‫זאל‬ ‫ער‬ ‫דערפארהאט‬ ‫אויפפרעסן‬ ‫לברכה‬ ‫ישראל‪.‬אונז‬ ‫פאסירן‪,‬‬ ‫געמעגטזאל‬ ‫פון כלל‬ ‫קנאה‬ ‫וואלט‬ ‫האחדות‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאלדאס‬ ‫מיט'ן כח‬ ‫פארלוירן'‪.‬‬ ‫האבן‬ ‫נאר‬‫האבזייזיך‬ ‫איזוויבאלד‬ ‫קשר‪,‬‬ ‫מויל‬ ‫אינערליכן‬ ‫דאס‬ ‫וואס‬ ‫טאג‬ ‫א‬ ‫רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫שעה‬ ‫אכצן‬ ‫פון‬ ‫אדער‬ ‫אפדי קינדער‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫אוןו א ר‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫ן פון‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫אחדות‪,‬פון‬ ‫מעלהדיא דיבור‬ ‫פארלוירן עס‬ ‫ס'איזשמוץ‪ ,‬איז‬ ‫יענעמ'ס‬ ‫ס'איז‬ ‫איזווייב‪.‬‬ ‫פאר א‬ ‫ו‬ ‫וואסזיי זאלן‬ ‫הטבע'‬ ‫איזמןמעגליך‬ ‫דער כח פון 'למעלה‬ ‫דאס‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫אסאך א‬ ‫אויף‬ ‫און‬ ‫הייליגער‬ ‫ס'איז‬ ‫און זיך‬ ‫אויף‬ ‫אברהם‬ ‫גרויסערווייל‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫אז די‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫ען‬‫פון‬ ‫אזא‬ ‫דעםאזכח‬ ‫לאזן‬ ‫"שלום‬ ‫נישט‬ ‫ווייל‬ ‫פארוואס?זיין‬ ‫קודם‬ ‫ממשיך‬ ‫מען‬ ‫דערזאל‬ ‫איז‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫וואס זענען‬ ‫טון‪.‬‬‫געווארן‬ ‫תשובה‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬‫אלעמאלקיין‬‫נישט האבן‬ ‫איד קען‬ ‫ווען‬ ‫בכלל‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫גערעדט אז‬ ‫קיין‬ ‫ס'האט נישט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז די‬ ‫אפגעהיטן‪,‬הייליגע‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫ט זוכה געוועןגעווען‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬ ‫לעבעדיג‪,‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫בלייבן‬ ‫דיבורים‬ ‫די‬ ‫לעבט‪.‬‬ ‫וואס‬ ‫רע‬ ‫עצמם"‪.‬יצחק‬ ‫אנגעהויבן‪ ,‬אז‬ ‫קעגןדעם‬ ‫מיט‬ ‫האטצוזיך‬ ‫כלל ישראל‬ ‫אבינו‪.‬אהבה‪,‬‬‫ס'איז‬ ‫און‬ ‫אברהם‬ ‫ידידות‬ ‫מען אז‬ ‫מער‬‫אזויווי‬ ‫מענטשן‬ ‫זייןמיט‬ ‫פארשטייט‬‫מענטשן‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫אנדערע‬ ‫שטערקערערזאלן‬ ‫ו‬ ‫אנדערעזיי‬ ‫קינדער‪ ,‬אז‬ ‫זינדיגן‪,‬‬ ‫מענטשצוזאל‬ ‫מ'שפירט א זיינע‬ ‫קנאה‬ ‫וועלטצו‬ ‫אנגעהויבן‬ ‫חרוב ווען‬ ‫המקדש‬ ‫געשוויסטער‬ ‫מ'טשעפעט אלוט‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫מענטש‪ .‬די‬ ‫האט‬ ‫צווייטער בית‬ ‫אנשטאט‬ ‫אבערביי‬ ‫אפגערעדט ווען‬ ‫הייסט אז‬ ‫דאס אז‬ ‫פארשטייט‬ ‫רחל‬ ‫מצד‬ ‫חתונה און‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן‬ ‫פון דעם‬ ‫דער‬ ‫זענען‬ ‫ס'קומט‬ ‫דיבורים וואס‬ ‫דערלייגט‬ ‫האט רחל נישט‬ ‫מוק'ס‬ ‫אלט‪.‬‬ ‫יאר‬ ‫הונדערט‬ ‫די‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫געבוירן‬ ‫ייג האל איז‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫••• א רחוק – א פרעמדער‬ ‫ס'רעדט זיך פון‬ ‫ערגער‪.‬‬ ‫פארגינען פאר ווען‬ ‫זה‬ ‫ואין‬ ‫להם‪,‬‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫אחד‬ ‫שרעקליכן‬ ‫אב‬ ‫להם‬ ‫א‬ ‫שיש‬ ‫אויף‬ ‫ווערן‬ ‫נתבזה‬ ‫גייט‬ ‫לאה‬ ‫אנדערע‪.‬‬ ‫ס'איז‬ ‫באשטייט"‪.‬‬ ‫זיין אז‬ ‫און‬ ‫צו‬ ‫ווארט‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫מסביר‬ ‫און א‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫פארגייטכדי‬ ‫פאטשא תירוץ‪,‬‬ ‫ענטפערן מיט‬ ‫זאגט‪" ,‬א‬ ‫דאס איז א מורא'דיגע חשיבות‪ ,‬זיבעצן שעה‬ ‫נדערע‪ .‬זצ"ל‪.‬‬ ‫לאה זאל‬ ‫נקראאזמצד‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫סימנים‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער דיהאח‬ ‫ג אליממ‬ ‫נישט צעבראכן ווערן ‪ -‬אבער‬ ‫ידידות מיט‬ ‫קשר פון‬ ‫זינדיגט‬ ‫דער גוף‬‫געבויט א‬ ‫ווען‬ ‫האט‬ ‫אז‬ ‫וואס‬ ‫מהר"ל‪,‬‬ ‫מענטש‬ ‫דער‬ ‫זאגט‬ ‫דאך‬ ‫דיר‬ ‫האט‬ ‫אייבערשטער‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫האח רק מצד‬ ‫"דער‬ ‫בלייבט‪.‬‬ ‫שם‬ ‫התולדה‪ ,‬ואין‬ ‫לכתחילה‪.‬‬ ‫ווארט‬ ‫א‬ ‫א‬ ‫זאל דער באשעפער אונז געבן די זכיה‪ ,‬אז ביי‬ ‫זיין‬ ‫מעודד‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫מכבד‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫וועט דערפאר באקומען‬ ‫דובוואס ער‬ ‫ישכרטאג‬ ‫שכר‪ ,‬פון רביפונעם‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫ווייטן‪ ,‬מעודד‬ ‫אזוי‪" :‬כי‬ ‫ערקלערט עס‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫מוואלברוז‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫פארשעמט‬ ‫נישט‬ ‫נ‬‫אפ טשי‬ ‫ברודער‪.‬עראון ערגעגעבן ארץ‬ ‫ביי א‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫שטרעבן צו ווערן בעסער!‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צו‬ ‫גוף‪.‬‬ ‫דאךער‬ ‫לייגט‬ ‫נאכדעם‬ ‫ס'איז‬ ‫קייןאון נאר‬ ‫חידוש‪ ,‬ווייל‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫איז עסא‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫האסט‬ ‫אבער דו‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫ישראל‬ ‫שכר‪ ,‬וויבאלד זיין דיבור איז געווען אפגעהיטן‪.‬‬ ‫אהבת צייט זיין "ואעשך לגוי‬ ‫אהבת‬ ‫דעם ענין פון‬‫פון גאנצע‬ ‫זאל די‬ ‫ענין‬ ‫אונז‬‫דעם‬ ‫איןפון‬ ‫מחזק זייןיעדן‬ ‫מ'קען‬ ‫זיך‬ ‫מ'דארף‬ ‫אבער‬ ‫מ'קען מפייס זיין אויף א דיבור‪,‬‬ ‫ווי‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫אין‬ ‫אויסגעשמועסט‬ ‫עס‬ ‫ווערט‬ ‫ר‪ .‬אזוי‬ ‫נענטעראיך‬ ‫אוןאזוי‬ ‫שטערקעראויב‬ ‫חיבור‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫חברער‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫ווייל ער איז‬ ‫שלום‪,‬גשמי‪,‬‬ ‫אויךא דבר‬ ‫גוף איז‬‫דער איז‬ ‫ברודער‬ ‫נאטור‪.‬זמן‬ ‫פאר'ן‬ ‫אזזיין‬ ‫בית דאס איז‬ ‫ממילא‬ ‫ירש'ענען‪,‬‬ ‫כאילודיך‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫אויסמעקןגיי‬ ‫קינדער‪,‬‬ ‫נישט רחל עס‬ ‫געווען!‬ ‫האט‬ ‫דאס‬ ‫איז‬ ‫הרע‪.‬‬ ‫נפש‬ ‫לשון‬ ‫מסירות‬ ‫גערעדט קיין‬ ‫וואספארא‬ ‫האט נישט‬ ‫פסאוו‬ ‫וואסאונזער לעבן זאל האבן‬ ‫‪ ,‬איז דער צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫מינוט פון‬ ‫דער‬ ‫המקדש‪,‬אזאיזיעדע‬ ‫גדול"‪,‬‬ ‫פונעם‬ ‫געזאגט‬ ‫ס'איזחורבן‬ ‫נישט‬ ‫נישט‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫צעבראכן‬ ‫מענטשערנישט‬ ‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫זאל א‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫כדי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫איז דאך‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫נשמה‬ ‫אויפ'ןגאר אסאך אידישקייט‪.‬‬ ‫זעלבן‬ ‫זאך‪.‬פונעם‬ ‫אבער די‬ ‫שוויות פון‬ ‫במציאות‬ ‫טרויערן‬ ‫געמיינע‬ ‫וואסאדאך‬ ‫מיר‬ ‫איכות'דיגע‬ ‫שוין טעגס'איז‬ ‫אן‬ ‫ס'איז‬ ‫לעבעדיגע ווייל‬ ‫איך וויל‪,‬‬ ‫וואוביי א‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫די‬ ‫איןאיז‬ ‫וואס‬ ‫יעצט‬ ‫זאך‬ ‫חבר‪.‬‬ ‫איז א‬ ‫פאשען‬ ‫איז – זיין‬ ‫איך דאס‬ ‫דעם‬ ‫געווארן‪.‬‬‫אויף מעג‬ ‫חתן און‬ ‫ענטפער‬ ‫גוטס‪.‬‬ ‫איר‬ ‫גערעדט‬ ‫אז דער‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫ניבול פה‪.‬‬ ‫בלויז‬ ‫נישט‬ ‫ממילאדא‬ ‫קיין‬ ‫גערעדט‬ ‫האט‬ ‫אד טאה‬ ‫מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫האלט‬ ‫מהר"ל‬ ‫דער‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫און‬ ‫מצליח‬ ‫אזוי‬ ‫נישט‬ ‫בלויז‬ ‫דארפןאיז‬ ‫וואס‬ ‫אלעס‬ ‫מענטש‬ ‫דאס‬ ‫דער‬ ‫טנ'סטעוו יז אפילו‬ ‫און‬ ‫–‬ ‫פאלק‬ ‫חבר?איך‬ ‫זייןדיינס‪.‬‬‫אדערנאר‬ ‫ברודער‬ ‫זיין‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫הארץ"‪...‬אהבת‬ ‫עולם (נתיב‬ ‫געוויסןירושת‬ ‫מצוה פון‬ ‫נתיבות‬ ‫אין‬‫אפילו א‬ ‫מהר"ל‬ ‫האב‬ ‫דער‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫די הייליגסטע זאך וואס ס'איז דא‪ .‬דערפאר‪ ,‬אז‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫אנדערן‬ ‫איד‪.‬‬ ‫טוןקיין‬ ‫אן‬ ‫געווען‬ ‫מצער‬ ‫יעצט‬ ‫נישט‬ ‫וועט‬ ‫האט‬ ‫ער זי‬ ‫י‬ ‫ס'איז נישט גענוג אז מיר זאלן זיין מער פון די‬ ‫רושם‪.‬‬ ‫ס'לאזט א‬ ‫און‬ ‫געווען‬ ‫אמאל‬ ‫פונעם‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫ן כלל ישראל‪,‬ערצו‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫מ'זינדיגט מיט דער נשמה איז עס ערגער‪ .‬וועגן‬ ‫מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫ברענגט אזאך)‪.‬‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫פרקאא')‬ ‫נענטער צו‬ ‫ווער איז רעים‬ ‫דאך‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫מיר‬ ‫האבן א‬ ‫טראכטן‬ ‫הצלחות‪,‬‬‫זאך)‪.‬‬ ‫נישט קיין גרויסע‬ ‫זעט‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫בחור‬ ‫בעסטן‬ ‫דעם‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ז‬‫י‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫דיבור איז ערגער ווי‬ ‫פנימיות'דיגעגארנישט‪ .‬מיר ווילן אן‬ ‫פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי האט‬ ‫אומות‪ ,‬דאס איז‬ ‫נישטאקיין‬ ‫קשר איזזיבעציג‬ ‫אברהם‬ ‫געבוירענער‬ ‫אויפגעציטערט‬ ‫ווערטער האבן‬ ‫זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫איינע א‬ ‫די‬ ‫מהר"לדיא פלא פון‬ ‫רעדן צוויי‬ ‫ביליאן‬ ‫דער‬ ‫איבער‬ ‫מ'קען‬ ‫זאגט‬ ‫דאך אז‬ ‫וועגט‬ ‫מיט'ן‬ ‫הצלחה‬ ‫זאגט‬ ‫חפץאזחיים‬ ‫שייכות‬ ‫איין‬ ‫געזעןא‬ ‫האבן‬‫שויןדער‬ ‫מוותר געווען צו‬ ‫מוציא שם רע ערגער ווי אונס ומפתה‪.‬‬ ‫דעם איז‬ ‫מוצאי שבת‬ ‫פסוקים וואס מ'זאגט‬ ‫פון די‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫אידישקייט און תענוג און נחת‬ ‫פון‬ ‫שפע‬ ‫ענדלאזע‬ ‫אז‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫זאגסטו‬ ‫גזל‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫אז‬ ‫דיר‬ ‫זאג‬ ‫איך‬ ‫ווען‬ ‫אבינו‪.‬‬ ‫ערפון‬ ‫מאמע‬ ‫וועט‬ ‫די‬ ‫מינוט‪,‬צו זיין‬ ‫ממילא‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫א‬ ‫אין‬ ‫האט‬ ‫דיבורים‬ ‫וועלט‪ .‬זי‬ ‫הונדערט‬ ‫יז ‪.‬טלעוו‬ ‫געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫שלום‬ ‫מ'איז‬ ‫"שלום‬ ‫וועלכן‬ ‫מיט‬ ‫דערמאנט‪,‬‬ ‫ווערט‬ ‫לך"‪,‬‬ ‫"ויתן‬ ‫ביי‬ ‫עשו‪.‬נישט האט דאך נישט קיין חשבון‬ ‫ווייל אז‬‫בני‬ ‫נפילות‪,‬‬ ‫געמיינע‬ ‫אלע‬ ‫געווארן זיין‬ ‫פון ב"י‬‫מעבש‬ ‫(אויבדידער‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫ישראל‪ .‬ס'איז א מצוה? ס'איז לכתחילה עס‬ ‫כלל‬ ‫פוןער‬ ‫מאמע‬ ‫מיטזיין די‬ ‫קה‪ ,‬צו‬ ‫י"באשבטי‬ ‫ט‬ ‫מעשה‬ ‫שמחה‬‫אונזעראדיבור‬ ‫זאלן האבן‬ ‫העלפן אז‬ ‫מיר‬ ‫באשעפער זאל‬ ‫דערפאר'ן‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫אויך‬ ‫נאכדעם‬ ‫אייבערשטן‪.‬קשר‬ ‫אזויצומאלרוח‬ ‫מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫שטערקער ווי א‬ ‫זיין‬ ‫חיבוראון‬ ‫פראגע‪,‬קען‬ ‫אזאצו טון‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫וועטא‬ ‫באשאפן‬ ‫וואס‬ ‫האט‬ ‫דיבורים‬ ‫אייבערשטער‬ ‫געוואלד‬ ‫שידוך‪ ,‬דער‬ ‫האבן‬ ‫פארוואס‬ ‫נח)‬ ‫(פרשת‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫אהרן‬ ‫טערקער ווי‬ ‫בית‬ ‫דער‬ ‫ריכטיג‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫זאל‬ ‫פארוואס‬ ‫די‬ ‫זיך‬ ‫שטעלט‬ ‫און‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫לקרוב‬ ‫שלום‬ ‫לרחוק‬‫זאגן‬ ‫קודם‬ ‫זי‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫דעם?‬ ‫מ'זאל‬ ‫אז‬ ‫אנשטאט‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫באקומען‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫זי‬ ‫גייט‬ ‫און‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫וואס‬ ‫און…‬ ‫שוואכסטן‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫…‬ ‫דעם‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫אונז‪,‬גוף‪,‬אוןדאס זאל זיין אונזער‬ ‫געוואנדןזייןאיןדעם‬ ‫פון מכסה‬ ‫נא מעלי"‪,‬‬ ‫דארף זיין? אויב אזוי‪ ,‬דעמאלט "הפרד‬ ‫צוויי‬ ‫אריינגיין‬ ‫ס'קען‬ ‫אויב‬ ‫שכר‪.‬‬ ‫דערויף‬ ‫באקומען‬ ‫באקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫איז‬ ‫נאכדעם‬ ‫מענטשן‬ ‫ערשט‬ ‫פרעמדע‬ ‫זייןלרחוק" און‬ ‫"שלום‬ ‫וואלט קודם‬ ‫לכאורהשטייט‬ ‫זענען א מיעוט שבמיעוט‪.‬‬ ‫צדיקים‬ ‫וואו די‬ ‫וועלט‬ ‫אהבת חינם‬ ‫אפילו דער שוואכסטערמיט‬ ‫ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫זימינוט‪,‬‬ ‫גייטא‬ ‫געהאט‪,‬‬ ‫האט‬ ‫שידוךג וואס זיגייט‬ ‫טן‬ ‫און‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫אהבה צו‬‫דאס‬ ‫שביתה‪,‬מויל‬ ‫מייןזיין‬ ‫די אז‬ ‫מרבה‬ ‫דיבר"‪,‬‬ ‫"כי פי ה'‬ ‫גאנצקייט‪.‬‬ ‫אז‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫דעם פסוק‬ ‫אונזער‬ ‫לאמיר‬ ‫און‬ ‫טייטשט‬ ‫שלימות‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫געדארפט‬ ‫מיר…‬ ‫פון‬ ‫אפ‬ ‫טראג‬ ‫אנשטאט‬ ‫קרוב?‬ ‫קען אין‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫פאר'ן‬ ‫דעמאלט‬ ‫ערגסטן‬ ‫שלום‬ ‫דעם‬ ‫באקומעןאין‬ ‫ווערטער‬ ‫הונדערט‬ ‫אב טיי‬ ‫זיין אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫געדארפט‬ ‫לאמיר‬‫וואלט‬ ‫לכאורה‬ ‫קרוב?‬ ‫פאר'ן‬ ‫שלום‬ ‫רבה זיין גייט‬ ‫געהאט‪,‬מען‬ ‫דארף‬ ‫אנשטאטוואס‬ ‫צווייטערזי זייט‬ ‫בעסטןדער‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫שעהפון‬ ‫אבער‬ ‫דעם ערגסטן‬ ‫ומען םעד‬ ‫אהבה צו‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫שבת‪.‬‬‫תפקיד פון‬ ‫שכולו‬ ‫באקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫דער‬ ‫יום‬ ‫דעם‬ ‫ברענגעןאיז‬ ‫הוא‪ .‬דאס‬ ‫ברוךזאל‬ ‫גאטדאס‬ ‫נישט טון‪,‬‬ ‫רעדט‬ ‫נאכדעם‬ ‫ערשט‬ ‫דעראון‬ ‫"שלום זילרחוק"‬ ‫גייט‬ ‫קודם‬ ‫האט‬ ‫שטייט‬ ‫ווערטער!‬ ‫‪204,000‬‬ ‫שידוך‬‫אריינגיין‬ ‫דעם‬‫זיבעצן‬ ‫עב‬ ‫אונז‪ ,‬און‬ ‫אין‬ ‫געוואנדן‬ ‫מענטשן איז‬ ‫פרעמדע‬ ‫נתיב הלשון‪ ,‬אז א דיבור‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫זאגט אין‬ ‫מהר"ל‬ ‫איד האט‬ ‫פארוואסקודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫פראגע‪,‬אז מ'זאל‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫די מתנה אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫אונזער מויל‪.‬‬ ‫איז ערגער ווי א מעשה עבירה‪ .‬ווייל מ'זעט אין‬ ‫די‬ ‫זיך‬ ‫שטעלט‬‫וועט‬ ‫די‬‫זי‬ ‫פון‬ ‫און‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫אויסלאכן‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫לרחוק‬ ‫נישט‬‫שוואכסטן‬‫זיך‬ ‫זי‬ ‫מ'טאר‬ ‫דעם?‬ ‫דעם‬ ‫אז‬ ‫אנשטאט‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫באקומען‬ ‫זיבבאקומען‬ ‫א‬ ‫ק‬‫גייט‬ ‫ו‬ ‫סעמ‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫ס'איז א סך הכל פון גאר אסאך ווערטער‪,‬‬ ‫און היות מיר האבן שוין יא דעם כח פון‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫שלום‬ ‫אויך‬ ‫נאכדעם‬ ‫הצלחה‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫איינציגע‬ ‫בני‬ ‫געמיינע‬ ‫יעדע‬ ‫אלע‬ ‫אז‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫אמת‬ ‫פון‬ ‫כלל‬ ‫מאמע‬ ‫ס'איז‬ ‫פון‬ ‫די‬ ‫נפילות‪.‬‬ ‫מאמע‬ ‫זיין‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬‫ן‬‫צו‬‫ד‬ ‫י‬‫קה‪,‬‬ ‫מ‬ ‫"שלוםאונס‬ ‫דערמאנט‪ ,‬אז אן‬ ‫ווערט דער תורה‬ ‫ביי "ויתן לך"‪,‬‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫(אויב דער‬ ‫די זכיה‪ ,‬אז מיר‬ ‫אונז געבן‬ ‫וועלכןזאל‬‫באשעפער‬ ‫דערמיט‬ ‫ומפתה באצאלט נאר‬ ‫געווארןלמעלה‬ ‫געבוירןלעבן א‬ ‫מ'איזטאקע‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫זאלן מיר‬ ‫מילה‪,‬‬ ‫מצות‬ ‫זייער אסאך גוטע דיבורים יעדן איינציגן טאג‪.‬‬ ‫ה‪ ,‬אריין‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫דעם עולם‬ ‫שםלאמיר‬ ‫מוציאזאך‪.‬‬ ‫פלאאפון א‬ ‫שבת א‬ ‫מוצאיטאטן‪,‬‬ ‫מהר"ל‬ ‫מ'זאגט דער‬ ‫זאגט‬ ‫פסוקים וואס‬ ‫כסדר‬ ‫מ'דארף‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫אבער‬ ‫מ'דארף האבן זייער א גוטןאיינע פון די‬‫די‬ ‫איבער‪,‬‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫אלעס‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫וועגט‬ ‫צו‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫געדענקען אז מיר‬‫אויף קיין‬‫מוילנישט‬ ‫אונזעראיז‬ ‫זאלן‬ ‫קשר‬ ‫לעבן‪ .‬מיר‬ ‫אויף‬ ‫זאלן זיין אן אדון‬ ‫געבוירענער‬‫מן הטבע'דיג‬ ‫אבער‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫איןנישט אין דער גרויסער‬ ‫זענען‬ ‫פאר'ן‬ ‫פופציג שקל‬ ‫ברענגט אאפילו אויב מיר‬ ‫שייכותצומיט'ן‬ ‫אקאונטענט‬ ‫זי האט מוותר געווען צו האבן א‬ ‫אה יז‬ ‫זאך)‪ .‬אלימלך זאגט (פרשת בחוקתי)‪ :‬וואס‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫מענטש‪ ,‬דער רבי ר'‬ ‫–‬ ‫אונס‬‫נענטערבייצו א‬ ‫אויס‪ ,‬אז‬ ‫קומטאיז‬ ‫מורא'דיגע זאך‪:‬‬ ‫הונדערט‪ .‬ווער‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫טראכטן א‬ ‫פונעם רע באצאלט‬ ‫א')‬ ‫פרק‬ ‫בעסער‪.‬‬ ‫רעים‬ ‫דעראון‬‫בעסער‬ ‫בחור אין‬‫צו ווערן‬ ‫בעסטן‬‫שטרעבן‬ ‫ועקגעגעבן דעם‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫קומען פון א טאטן יצחק וואס איז געבוירן געווארן‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫אונזערע גרויסע עליות‪,‬‬ ‫(נתיב נישט‬ ‫מיר זעען‬ ‫מדריגה‪,‬‬ ‫ס'קומט‬ ‫מאמע‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫שכר‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫דעם‬ ‫ישראל‪,‬‬ ‫צוזאמרעכענען‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫נצחיות‬ ‫קענען‬ ‫נ‬‫צ‬ ‫ח‬ ‫תוי‬ ‫אהבת‬ ‫עולם‬ ‫מהר"ל אאין נתיבות‬ ‫דער‬ ‫צט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫פלפולים כדי צו מכשיר זיין‬ ‫הייסט "תורה שבעל פה"? אז דער מענטש איז אן‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫מען האלט‬ ‫מהר"ל‬ ‫צאלט‬ ‫עבירה‪,‬דער‬ ‫זיין חבר?‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫מעשה‬ ‫אדער‬ ‫איז א‬ ‫ברודער‬ ‫וואס‬ ‫זיין‬ ‫ומפתה‬ ‫דאסקען זיין‬ ‫אייבערשטער‬ ‫נאר דער‬ ‫זיך דערפאר‪.‬‬ ‫לעבן אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫מירכח צו‬ ‫האבן א‬ ‫מירוואס‬ ‫טעג‬ ‫יאר‪,‬דיווייל‬ ‫הונדערטאין‬ ‫יעצט‬ ‫פונעם ביי די‬ ‫במציאותמיר‬ ‫דאךאיין זאך‪:‬‬ ‫דארפן מיר אנהאלטן און געדענקען‬ ‫בלויז‬ ‫אלעס‬ ‫און‬ ‫–‬ ‫פאלק‬ ‫אייבערשטנ'ס‬ ‫א‬ ‫י‬‫י‬ ‫ב‬ ‫רע‬ ‫באלעבאס אויפ'ן מויל – און ממילא‬ ‫טאטן‪ .‬האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫און א‬ ‫זעלבן‬ ‫אדון‬ ‫חבר‪ .‬ביי א‬ ‫שם רע‬ ‫מוציאזיין‬ ‫בייאיז –‬ ‫דעם‬ ‫מ'צאלט‬ ‫ענטפער אויף‬ ‫דערדעם וואס‬ ‫אז פון‬ ‫העלפט‬ ‫ישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫עבירות‬ ‫מ'דארף‬ ‫צו וואס‬ ‫שכר‬ ‫גרויסן‬ ‫אזא‬ ‫פאר‬ ‫חשבון‬ ‫רואה‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫נישט‬ ‫זמן וואס‬ ‫דער‬ ‫ישועות‬ ‫קיינמאל‬‫איז‬ ‫המקדש‪,‬אלע‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫איזאהבת‬ ‫דורכפאלפון‬ ‫ענין‬ ‫דעם‬ ‫מיר זאלן‬ ‫ממשיך זיין‬ ‫ביתאיז‬ ‫שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫יעדער‬ ‫פון אין‬ ‫זיין‬‫כשלונות‪.‬‬ ‫פונעם און‬ ‫ער‬ ‫קענען‬ ‫אלע מחזק‬ ‫הטבע‪,‬‬ ‫ווייל‬‫מויל‬‫שלום‪,‬‬ ‫מ'דארףמיט‬ ‫זיך‬ ‫למעלה מן‬ ‫חורבן‬ ‫אונזער‬ ‫מאכן‬ ‫אויך‬ ‫שלום‬ ‫וועט‬‫איז‬ ‫נענטער ווי‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫פאר'ן קיינער‬ ‫און ברודער‬ ‫צווייטן‪ .‬גארטל‬ ‫עבירות‪.‬‬ ‫שטערקער‬ ‫עבירה מיט א‬ ‫אז‬ ‫טוען נישט קיין לכתחילה'דיגע‬ ‫דער חיבור‬ ‫דיבור‪.‬‬ ‫חבראאיז‬ ‫וואס איז‬ ‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫צו‬ ‫אודאי‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫דאך‬ ‫זיך‬ ‫נישט‬ ‫לוינט‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין פון אונז גייט נישט טון קיין‬ ‫כדי‬ ‫נו‪,‬‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫איד‪.‬‬ ‫איין‬ ‫דעם‬ ‫צוליב‬ ‫רא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫פאר‬ ‫געבן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ל‬ ‫טסעווש‬ ‫י‬‫ב‬ ‫א‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫יענער‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫ברכות‬ ‫ער צו‬ ‫מיט‬ ‫לייגט‬ ‫נאכדעםאידן‪,‬‬‫פאר‬ ‫און נאר‬ ‫אזוי‪" :‬כי‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער א‬ ‫דובאז מען‬ ‫געזאגט‪,‬‬ ‫האט‬ ‫פאניוועזשערפוןרב‬ ‫ווערן‪ .‬דער‬ ‫ייגט ער צו נישט‬ ‫עסדער‬ ‫ערקלערט‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫דיבור‪.‬‬ ‫אויפ'ן‬ ‫ארבעטן‬ ‫שעמטב‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫א‬ ‫איז‬ ‫נפילה‬ ‫א‬ ‫פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫ירידה‪,‬‬ ‫א‬ ‫איז‬ ‫ירידה‬ ‫א‬ ‫דורכפאל‪,‬‬ ‫א‬ ‫ראיה‬ ‫אז‬ ‫א‬ ‫דערצו‪,‬‬ ‫קוקן‬ ‫איךדיגייסיבה‬ ‫יעצט‬ ‫מסביר‬ ‫אז‬ ‫איז‬ ‫יחוד‪,‬‬ ‫מהר"ל‬‫לשם‬ ‫דער‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫מוואלברוז‬ ‫ישכר‬ ‫רבי‬ ‫יששכר‪,‬‬ ‫עבודת‬ ‫ע‬ ‫י תדו‬ ‫זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫ידידותצו‬‫חברים‪,‬פוןמכבד‬ ‫א ווארט איז א‬ ‫מיט‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫געבויט‬‫מצד‬ ‫האט‬ ‫רק‬ ‫וואס‬ ‫האח‬ ‫מענטש‬ ‫שם‬ ‫ואין‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫מצד‬ ‫נקרא‬ ‫האח‬ ‫לך‪,‬‬ ‫לך‬ ‫פרשת‬ ‫פון‬ ‫סדרה‬ ‫וואכעדיגער‬ ‫זאל‬ ‫לאה‬ ‫אז‬ ‫דער‬ ‫סימנים‬ ‫אין‬ ‫זעט‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫איר‬ ‫אוןוועלן‬ ‫מיר‬ ‫כים"‪ ,‬אויב‬ ‫ס'איז שירה‬ ‫אבער מלא‬ ‫"ואילו פינו‬ ‫חלילהפגם‬ ‫איז דער‬ ‫ממילא‬ ‫קעןזאך‪,‬‬ ‫גשמיות'דיגע‬ ‫אסורה‪ .‬א‬ ‫גוף איז‬ ‫ט זי ‪.‬ל‬ ‫קשר פון ידידות‬ ‫ממילאמיט‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫אודאי‬ ‫לכתחילה‬ ‫גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫פרעמדער פאר אנדערע‪.‬‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫און פארגינען‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫נפילה‪,‬‬ ‫זען‬ ‫און‬ ‫דורכפאלן‬ ‫מענטש‬ ‫א‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫ז‬‫צ‬ ‫"‬ ‫מויל אז ס'זאל גארנישט זיין דארט‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫אונזער‬ ‫רחוק‬ ‫א‬ ‫פון‬ ‫זה‬ ‫זיך‬ ‫ואין‬ ‫ס'רעדט‬ ‫להם‪,‬‬ ‫התחלה‬ ‫ווען‬ ‫שהוא‬ ‫אחד‬ ‫אב‬ ‫להם‬ ‫שיש‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫אברהם‬ ‫גרויסער‬ ‫דער‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫א‬ ‫פון‬ ‫נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫פלא‬ ‫א‬ ‫חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫אפהיטןקיין‬ ‫איז א חלק‬ ‫וואס‬ ‫דיבור‪,‬עס‬ ‫ביים‬ ‫גרויס ווי‬ ‫אזוי‬ ‫נישט‬ ‫פרעמדער‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫מצוה‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫לכתחילה‬ ‫נישט‬ ‫ער טוט‬ ‫אבער‬ ‫אסורה‪,‬‬ ‫ראיה‬ ‫רחל נישט דערלייגט פון דעם א‬ ‫לעבעדיגע זאך‬ ‫אנומענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫דעמאלט "אין‬ ‫קנאה צו‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫מ'שפירט א‬ ‫אויבערשטן‪,‬‬ ‫צוםאון‬‫ידידות‬ ‫ווען‬ ‫שירה‬ ‫מער‬ ‫אויסער‬‫געשוויסטערמיט‬ ‫פוןשלום‪,‬‬ ‫שטערקערער‬ ‫נשמה‪,‬‬ ‫דערביי‬ ‫פון אז‬ ‫הייסט‬ ‫קומט‬ ‫דאס‬ ‫דיבור‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫דער‬ ‫נפש‪.‬‬‫פונעםמצד‬ ‫ביתהאט‬ ‫צווייטערער‬ ‫עמוד החסד און‬ ‫געוועןהאט‬ ‫דער‬ ‫למעשה‬ ‫אוןאיז‬ ‫וואס‬ ‫עמל‬ ‫ר ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫געווען אויפצושטעלן הייליגע בשאט נפש‪ .‬ער זאגט נישט אז דער איסור פון‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫חרוב‬ ‫המקדש‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫פארשטייט אז‬ ‫רחל‬ ‫צו דער חתונה‬ ‫"ונברכו אז די‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬‫אז‬ ‫זיין‬ ‫מען‬ ‫זוכה‬‫זאל‬ ‫טאקע‬ ‫א‬ ‫אסאך‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫מספיקים להודות"‪ ,‬וועלן מיר נישט קענען ענדיגן‬ ‫יל ס'איז אסאך א‬ ‫מיר‬ ‫זאלן‬ ‫ס'איז‬ ‫זענען‬ ‫הלואי‬ ‫וואס‬‫ווייל‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫האבן קיין‬ ‫"שלום‬ ‫רעדט‪ .‬א‬ ‫וואסנישט‬ ‫קודם‬ ‫בכלל‬ ‫איז די‬‫זאלן‬ ‫נשמה‬ ‫אז זיי‬ ‫די מעגליך‬ ‫אחדות‪ ,‬די‬ ‫ממללא‪.‬‬ ‫געווארןאיז‬ ‫רוח‬ ‫פונעם‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן דעם‬ ‫השכינה‪,‬‬ ‫כנפי‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫תחת‬ ‫זוכה‬ ‫האט‬ ‫געווען‬ ‫זי‬ ‫מקרב‬ ‫און‬ ‫יעדן‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ה יז‬ ‫ס'איז‬ ‫'עקספייערט'‪,‬‬ ‫דער‬ ‫איז שוין‬ ‫האט‬ ‫תתורו"‬ ‫"ולא‬ ‫ב‪..‬םי‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫ס'זאל‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫אז‬ ‫ברכות וואס‬ ‫ובזרעינו‪,‬‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫פאר א‬ ‫אויפפרעסן פון‬ ‫בנו‬ ‫‪-‬‬ ‫פסוק‬ ‫אונזאויף די פילע‬ ‫האדמה"‬ ‫דער‬ ‫משפחות‬ ‫זאגט‬ ‫קנאה זאל‬ ‫אייבערשטן‬ ‫דערפאר‬ ‫כל‬ ‫לויבן דעם‬ ‫בנו‬ ‫אז‬ ‫אויס‬ ‫קיינמאל נישט‬ ‫פירט‬ ‫האבןשכל און‬ ‫ער‬ ‫איזזייפונעם‬ ‫וויבאלד‬ ‫קשר‪,‬‬ ‫אינערליכן‬ ‫דארפן‬ ‫פאר‬ ‫רחל‪,‬‬‫זאג‬ ‫פון‬ ‫א‬ ‫דא‬ ‫קינדער‬ ‫גיט‬ ‫ער‬ ‫די‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫ערגסטן‪,‬‬ ‫און‬ ‫ביז'ן‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫שוואכסטן‬ ‫ש‬ ‫ב‬ ‫ט‬ ‫דיבור אז‬ ‫ישראל‪.‬דער‬ ‫אז‬ ‫דעם ער‬ ‫ראיה צו‬ ‫פסוק‬ ‫אר זאגט דער‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫איז‬ ‫'קדושים תהיו'‬ ‫נישט‬ ‫דערפאר‬ ‫זאגט‬ ‫אויסגעלאפן‪.‬‬ ‫כלל‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון‬ ‫רחל ווי‬ ‫באקומען‬ ‫כדי צו‬ ‫נאר זיך‬ ‫נעכט זיין‬ ‫זויפיל ךיז‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫צורה;‬ ‫אוןמילי‬ ‫חותם‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫עצמות‬ ‫ובכל‬ ‫"רקב‬ ‫ומזוני‪,‬‬ ‫אבינו'ס‬ ‫חיי‬‫בבני ל)‬ ‫אברהם‬ ‫יד‪,‬‬ ‫(משלי‬ ‫שענקען‪,‬‬ ‫אונז‬ ‫ניכר אין‬ ‫ס'שטייט‬ ‫אונז‬ ‫זייןוועט‬ ‫ער‬‫יעדערדערצו‪.‬‬ ‫עפעס‬ ‫"הפרדגרייט פון דער נשמה‪,‬‬ ‫(פרקזיין‬‫מ'דארף‬ ‫זיינעם‪,‬‬ ‫ווייט‬ ‫משפחה‬ ‫דעם‬ ‫לערנען פון‬ ‫אייגענעםאיןבן‬ ‫אן‬ ‫לוט‪,‬‬ ‫רעל‬ ‫געטון דורך‬ ‫אדער און‬ ‫דעם וואס‬ ‫דערויףזען פון‬ ‫געארבעטקען מען‬ ‫כד‪,‬‬ ‫קדושים‬ ‫קעגן‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫פאלט‬ ‫נאר ער‬ ‫געשטאנען‬ ‫נוגע היינט‪.‬‬ ‫איז‬ ‫שוין נישט‬ ‫המקדש‬ ‫דער בית‬ ‫גרויס‪ ,‬און‬ ‫פרשת אזוי‬ ‫געארבעט‬ ‫זאגט‬ ‫מדרש‬ ‫דאך‬ ‫האט‬ ‫דער‬ ‫יעקב‬ ‫רחל‪.‬‬ ‫טאטק‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫גוטזאלן‬ ‫עפעס מיר‬‫צאצאינו‪,‬‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫מיט דער‬ ‫וצאצאיטון‬ ‫דעם‬ ‫תמיד‪.‬וצאצאינו‬ ‫דמיטב אנחנו‬ ‫ווערן זייןונהיה‬ ‫מויל‪,‬‬ ‫געטוןא‬ ‫און‬ ‫גארגל‪,‬‬ ‫מיט א‬ ‫צונג‪,‬‬ ‫האט א‬ ‫בעל חי‬ ‫נישט‬ ‫זאל‬ ‫רעכטס‬ ‫דיבור"‪ ,‬אויב‬‫צווייטער‬ ‫ערותגייסט‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫דבר‪ ,‬אז דו‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פון מיר‪.‬‬ ‫ערות‬ ‫פון‬ ‫בךאפ‬ ‫אוועקצוגעבן‬ ‫יראהדיך‬‫מעלי"‪ ,‬פוץ‬ ‫ז)‪" ,‬ולא‬ ‫נא‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫ע‬ ‫וצ‬ ‫רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬‫חברים‪ ,‬אים‬ ‫אנשטאטרעים‬ ‫ון צוויי‬ ‫צוויי חברים‪,‬‬ ‫מ'זאל‬ ‫ס'האנדלט זיך פון‬ ‫וועןצו‬ ‫אהבה‬ ‫גארנישט‬ ‫האט‬ ‫געווען‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫ברודער‬ ‫רצון‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫דער איז‬ ‫אינערליכן‬‫זייןשכינה‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫מיט'ן‬ ‫אויסנארן‬ ‫קענען‬ ‫שט‬ ‫ס'זאל צוגיין‬ ‫לאברהם‪ ,‬און‬ ‫חסד‬ ‫חלק פון‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דעראלע זיין א‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫אודאי‬ ‫גיי איך לינקס‪ ,‬און אז דו גייסט לינקס גיי איך‬ ‫און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫פארשעמט‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ש‬ ‫ע‬ ‫זאל‬ ‫רעים‪ :‬מ'זאל‬ ‫סארטבאהבת‬ ‫מרבה זיין‬ ‫גרעסערער‬ ‫קנאה צו‬ ‫שטערקערער קשר און א‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫איךומזוני‪,‬‬ ‫איד‪ ,‬חיי‬ ‫סארט‬ ‫קינדער בני‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫גרעסערער‬ ‫נפלאה‪,‬‬ ‫אידישע‬ ‫במסירות‬ ‫פאר‬ ‫שליט"א‬ ‫ווערן‬ ‫נמשך‬ ‫שעמטלימין רבינו‬ ‫הקהילה ועומד‬ ‫קדשיאזאוןזייער‬ ‫לכל‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫דורך‬ ‫פאלט‬ ‫מענטשונפש‬ ‫לזולתו‪ ,‬אמסור בלב‬ ‫ווערן ומטיבווילאנג‬ ‫שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט‬ ‫החשוב‪ ,‬טוב‬ ‫בסך‬‫נתבייש‬ ‫איז‬‫לידידנו‬ ‫טובזאל‬ ‫וואס‬ ‫דאס?‬ ‫איז מזל‬ ‫צווייטער‬ ‫לבן‬ ‫ברכת‬‫זאךא‬ ‫כדיאז‬ ‫יעקב‪,‬מין‬ ‫גורמים‬ ‫וואס א‬ ‫חתן‬ ‫די‬ ‫סימנים פון איר‬ ‫רעכטס‪.‬‬ ‫אליין‬ ‫מעןןיילא‬ ‫יד‬ ‫פלאץ פאר‬ ‫זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫אים‬ ‫און‬ ‫יענעם‬ ‫צו‬ ‫געבוירן‬ ‫זענען‬ ‫צוגעפירט‬ ‫האט‬ ‫באשעפער‬ ‫ס'איזי " ואסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬ד וב ר א ב י ה‬ ‫ר‬ ‫כ‬ ‫ש‬ ‫י‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז מ ו " ה‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫האלטרוזיד הכל דורך‬ ‫ביים‬ ‫שוין‬ ‫ר חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ומגולים‪.‬‬ ‫רחמים גדולים‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫בין דיך מקנא‬ ‫לערנסט"‪" ,‬איך‬ ‫דו‬ ‫ווי מתוך‬ ‫פלייסיג‬ ‫גואל‬ ‫קנאה‬‫זעלבערובא לציון‬ ‫"כשלג‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫ביי‬ ‫דעמאלט‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫עבירות‪,‬‬ ‫דעם‬ ‫לרג ל ש מ חת ה ו ל דת ב ת ו ל מ ז ל ט וב‬ ‫ביי‬ ‫זיינע‬ ‫געווארן‬ ‫מיט‬ ‫זיך‬ ‫פאסטוכער‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫געטראפן‬ ‫האט‬ ‫ער‬‫אונז‪.‬‬‫געשען?‬ ‫נוא ך‬ ‫רעים מן האחים"‪,‬‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫געברענגט‬ ‫מאמען‪,‬עס‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט‬ ‫ה חכ כח האחדות האט‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫און ממילא‬ ‫שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫מיט‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך‬ ‫קול מתנהג בחסידות‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫און אכציג וואס‬ ‫שכינההוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫הרעות‬ ‫והארות‬ ‫הערותשם‬ ‫וועלכע"אבל‬ ‫סיי א‬ ‫איזפאר‬ ‫אויך‬ ‫ביתגליון‪ ,‬ווי‬ ‫צו באקומען דעם‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫געמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין טוסט"‪.‬‬ ‫גילוי‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫געווען‬ ‫המקדש‬ ‫העג געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫הוראה של רבינו‪:‬‬ ‫להתקשר אל חדר‬ ‫עמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫‪845.777.6777‬‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫קדוש‬ ‫קדושנו‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫גאנצער ס'איז א‬ ‫דער אהבה‪.‬‬ ‫אנדערש‪ ,‬וויבאלד‬ ‫בייםאיז‬ ‫א חבר‬ ‫ענין ביי‬ ‫דעם –‬ ‫אימעיל צו‪:‬‬ ‫שיקט אן‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫ערשטן‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫מסביר‬ ‫איז ער‬ ‫‪718.851.2299‬‬ ‫‪Misnahegbachasidus@gmail.com‬‬ ‫ז א פנימיות'דיגער‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫פיזישעצוויי‬ ‫דאך אז‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫יעקב‬ ‫באקומען‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫אוסט אז‬ ‫עכטע‪,‬איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫אןזאל זיך‬ ‫מענטש‬ ‫זאך‪ ,‬אבערא ס'איז‬ ‫מיינטקיין‬ ‫מציאות פון פריינטשאפטנישט‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫רופט‪:‬‬ ‫אדער‬ ‫ער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫און זיך‬ ‫צווישן צווייא צעטל‬ ‫פארבינדונג חיבור‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו האבן א‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן האבן‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫ר רחל‬ ‫דרוקט ‪9‬‬ ‫מענטשן וואס איז‬ ‫רבינו‬ ‫וואס איז‬ ‫חדר‬ ‫מענטשן‬ ‫צו‬ ‫אז‬ ‫באזירטאאויף דעם‬ ‫א‬ ‫וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫‪347.378.9482‬‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫חמורות‬ ‫שלשד')‬ ‫די(פרק‬ ‫נצח צו‬ ‫איןמיט‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫לגדולה" און זי גייטדער‬ ‫מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫איד‪.‬‬ ‫אזויאיין‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬פאר‬ ‫ווארט‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫ישראל‬ ‫מהר"ל‬ ‫רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫קען זיין‬ ‫קשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫'ווייערלעס‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪4‬‬ ‫ען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫נה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬