מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — לך לך (2026-10-19)

בס"ד
גייען חתו בקעי :ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ
ג .ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ
ג
און עשו .האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא השעמ א ןגעוו ,םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח
בס”ד אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ
לאה האט ןענאטשראפ טאה יז לייוו ,טנייוועג טאה האל ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ
ק
זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא
יו"ל ע"י
מחזק טי אוןוצ זייןש יד מעודדשל איד.תורומח אייןסאוו פארווארטרוג ן באזירטואויף דעם םאז
ז א ך איזייוו' א יו זיילרע צווישןסע שייכותענאק א ',ןאשק דערפרעגט:ז ןעק יוז ןיי )
אז "הגדול
קהל נועם באה עד ןעוועג ם
דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט:
ווארט פאר איין איד .מעודד זיין און מחזק זיין דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז ווארט פאר איין איד .מעו
גוט א זאגן מוז איך פארשרייבן: זיך און צעטל א חיבור. אא האבןפ א ר ב צוי נ ד ו נג צ
אויסגעוועלט ו ו י ש ן צ ו ו י
האבןי מ ע נ ט
מענטשן ש ן ווא ס א זי
עשו .אבע
+אלימלך
סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא .ושע ?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור. א צעטל און זיך פארשרייב
האט געוו נעמעןיבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה
יזענסק
געהאלטן דעם ביהמ"ק
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו ,ונ
גאנצערשרע םייב .יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא
דאךינ אז צוויי
מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי
ןט פ
ק טש פריינטשאפטיפ ןיי
מיינט פוןבא ,ךאז עשיז ס רע ,עטכע ןא זיא'
מציאות
א מענטש זאל זיך איינפי
דעם בחיר 1402ובאה ריחב םעד ,59st.ת
רוחב א – בקעי שודק ונשודק – ביי א חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער בייפא חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער
נ י מ יו ת 'ד י ג ע א ה ב ה . ס 'א י ז א רעגיד'תו–ימינ
בנשיאות כ"ק מרן
כח האחדות האט
טוסט". ב ית ה מ ק ד ש א יז ג ע ו ו ע ן א מ ו ר א 'ד טוסט".
י ג ע גי ל ו י ש כ י נ ה
החיבורקבעצמם"
הדרכהרבח ןייז וצ טלעוועגסיוא
מצבסאוו רש ה ייז הואהרעותןבא שםג ןיילא "אבלאמע
אוצר
ןוא םמצעמ טכ
טוסט".
פרקי למעשה,
פון פיר שליט"א ןוא ריפ ןופ אדמו"ריצכאשינ לאמנייק טאה סאוו ג וויפיל חסדטדו
ס"ח
גליון קנד
"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו מקנאתחתב ביןא ,םינו "איךא ןואיידעם",מ ביוגוטןךיז טאה' דייןראפ טימ טגידניז .םי דיין גוטן איידעם"" ,איך בי
גליון והתחזקותרוביח רתוי ךכיפל" מוסרמ םיע
געזינדיגט .השודקה תומילש ,טגידניזעג מקנא מיט דיך בין "איך בחור", גוטן דיין פאר ברידער. זיי זענען ממילא און מאמען,
יום געווארןחיום
לחיי
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט טגנערבעג סע טאה תוריבע יירד יד ןופ ענייא מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער. פאר דיין גוטן בחור"" ,אי
ביירה ",םיחאה ן
דיך מקנא ביןזא"איךט א האמו לערנסט",
דוכש יד זא פלייסיגהני
וויווא זיא קנאהקע דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער.ןעגנאגעג
דברים
קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך דורך
מקנאאונז. געווארן ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער קנאה ווי פלייסיג דו לערנס
ענדליך יז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע
לךעמוקאב טאה לךס ןפרשתמי
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר ווערן ךאסאבאשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן
ס 'א י ז א ס א ך א ג ר ע ס ע ר ע ר יב ור , א
תשפ"ז
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן
האט באק
פאר
ןבל ידכ ,בקעי ןתח ריא ןופ םינ
באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן צו יענעם און אים זאגן" ,ר' בייש
ב י י ם צ ו ו י יט
קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגייןן ב י ת ה מ ק ד ש א י ז ש ו ין ג ע ווע ן א ן ש ט ע ר ק ע ר ע
ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער ר ק ש ר א ו ן א ג ר ע ס ע ר ע ר ס א ר ט
זאל אים נ
קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין
ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז
פארשעמט ווערן .און אודאי טארן מיר נישט זיין ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער קנאה צו מרבה זיין באהב זיין נישט
מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער גוטנאמיט דער עפעסרעד הניחב ע דעםיד ,
טון אנשטאטיוליג מ'זאליא הניכש זייןוועג טשינ ז האווערן ןע
דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין הבצו גארנישט ןעוו
געטון האטטלדנאה'ס ברודערפ ךיזדערח ייווצ ןו
מ'זאל אנשטאט דעם טון םיער ,םירב
זאל נישט
לאה אנש טעבראעג ךאד טאה בקעי .לחר טאטשנא האל
אוועקצוגעבן פון זיך ,כדי א צווייטער זאל נישט
א ז וי ג ר ו יס , א ון ד ע ר ב ית ה מ ק ד ש א י ז ג ע ש ט א נ ע ן א ו ן י ד י ד י ם .
זיךנארס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה", ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה" ,נאר געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו.
געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו. ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רק זיין גרייט
פאר לבן א לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל ראפ
לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט
טימ ראנ אויפפרעסןכ ן'
אונזפ תודחאה ח זאללכ ןו קנאהרשי ל אפרעד .לא אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל ר
ווי אינעווייניג, קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג ,ווי פון נישט
אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט ע ר פ י ר ט א ו יס א ז ד ע ר פ א ר ז א ג ט
קנאה זאל אונז אויפפרע ד ע ר פ ס קו
דארפן ל,
פאר א ווי .בייוו א ראפ
שבטים .און מיר ,די קינדער פון רחל ,דארפן
נישט ןעוומען זיא'ס זאללראפ מצליח ,ןריוזענען ןראוועג וואסדחא יד קייןד זיא ,תו איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן רע
און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגעדי אז לאזן נישט וואס זענען מצליח ,זאל מען לאזן אז די איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין הייליגע ךאסא זיא'ס לייוו ",קוחרל םולש" םדוק וואס זענען מצליח ,זאל א ן
ס'קומט מענטשןטייטשראפ לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס זא אנדערעצ
צוב רעטייוו קנאה תי
שדקמה מ'שפירטח א
וועןאוועג בור .ןר געשוויסטער
למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם מענטשן אנדערע ווען מ'שפירט א קנאה צו מצד עצמם" .דאס הייסט אז ביי געשוויסטער ביירעטש אזרעק הייסטרעדאס ,םולש עצמם".מ טימ מצדודידי רע
ווען מ'שפירט א קנאה דעםבהא ןוא ת פון ,ה
ווע ר א יז נא נ ט ע ר, א
לאה גייט ,ןפוא ןכילקערש א ףיוא ןרעוו הזבתנ טייג האל להם ,ואין זה
שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם ,ואין זה ס ןעוו התחלה
שהוא טדער' אחדופ ךיז אבר א ן להםקוח שישא – רעדמערפ
פוןדורביעדן איד גרויסקייט די
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע. צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע. צווייטן ,און פארגינען פאר
ממילא גי לאז האל זא םינמיס יד רעביא ריא יז טיג אליממ
זצ"ל. מ רק מצד
האח נקרא מצד התולדה ,ואין שם האח רק מצד האחע נ ט שם
ש ו ו ואין
א ס ה התולדה,
א ט ג ע ב וי מצד
ט א ק נקרא
ש ר פ והאח
ן יד טימ תודי
אַהבֲַת
ווייזןזיין א
מעודד צווייטן ,מען זיין א משיחצווועט מכבד חברים,ווען
ערגסטןראפ טשינ צוםו טמעש געוועןןרעו מיט’ן פינגער || מסכים קומען וועט פארוואס איז דער ביהמ”ק חרוב געווארן ||
פארוואסנ ִםָּווערן אידן נישט בטל ?רבח א רעדא רע
נישט פאר
א זיין
עבודת יששכר ,פון רבי ישכר דוב מוואלברוז מעודד חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן,
. עסאאזוי" :כי ערקלערט ער און
חברים ,מכבד צו זיין א
ברודער. בייצא מוואלברוז
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי צ ו וי י ט ן . א ון נא ר נ א כ ד ע ם ל י יג ט ע ר ו " ",בורקלו
אהבתא חבר? || אוועק מיט קנאה ,אריין מיט דעםאענין פון זיין אין ביהמ”ק ||מחזק מ'דארף זיך
ברודער אדער
ח נאנטער, ווער איז שידוך || כח האחדות האט געהאלטן דעם ועסט אין
אהבת פון ענין מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם מ'דארף זיך מחזק זיין אין
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
וואספא וואסר !ןעוועג סאד זיא שפנ תוריסמ אראפסאוו חינםאיז דער זמן לח נענטער ווי
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי פ זא אוןשטערקעררא
חיבורא רעדורב ן' ךיוא זי דער איזלש חבר ,םו זיא רע לייוו
וואס זמן דער איז חורבן פונעם בית המקדש, המקדש, חורבן פונעם בית אהבת חורבן פונעם בית המקד עמען איר
צוליב איין זאך ,כדי נישט צו פארשעמען איר
האט דא א ןתח ריא ןבעגעגקעווא זיולב טשינ אד טאה ןו חבר .ביי א זייןךאד
אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א איזצ–מב תואי דעם ענופ אויף ענטפערעז ם
דערטאט ןבל אז .ן
אויפ'ן יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן
אבער דער קדושת יום טוב זאגט אן אנדערע
אויפ'ן
אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז טרויערן מיר יעצט אין די טעג וואס
זיין אז ס'קען און געשעפט, אין 'שעלף' פונעם האלט
זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת
יעצט אין די טעג וואס עס בלויז
דערמ קעווא
פארוואסהאנאיזק טי
בהא ביתנ( םלוע תוביתנ ןיא ל"רהמ רעד
ןיירא ,
זי וועט יע ראנ ,ךודיש ןרעדנא ןא ןוט ןפראד טצעי טעוו יז זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט
ווערד
גוט וואס איז די
געזאגט א האסט אידן?
נצחיות פון כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
זי האט א
ציילט מען
וואס דו
רעד ןיא רוחב ןטסעב םעד ןבעגעגקעווא טאה יז
מיט דעם וויאזויחבר;
זאך).בחינה.
דיין פאל ברוב?
אז ער אזא געשעפט.רפאיןם
געזאגטיער און ק מזל )'א טריפה'נערב
זייןנע געוועןרואמ א
פרובירט טג זאך).ד'אס'איזעגי
נאכאמאל א :ךאז מענטש,
ןי
טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א מענטש, טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א זאך). מע פונעם
דבר מער
חיזוק מענטשאנישט
יעדער געזאגט דו האסט בחור;איז
א גוים פארביי
אידן? ווארט ספק
פנימיות'דיגע פון
ס'האט אזויווי א
אבערנייאקיין ע
ס'איז
נישט
סעודה,ד ןופ
נאר
איזוספ י
רוב,
קשר ם
גאנצעיק
געבוירענערנאך
דיסאוו
נישט
באצאלןז'מ
גייט מען וועט לאמיר
זאך.פונעםת פלאדיפון א כות מיט'ן
מהר"לאןאמיט דער דיזאגט
פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
זי
געווארןטימ
חרובח תבהאביהמ"ק םני
וועלט .זי
געבוירענער קשר איז נישט קיין
יד ןופ עמאמ יד ןייז וצ ןבעגעגפיוא טאה יז .טלעוו אצומ טגא בש י
זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך .לאמיר ווערטער הייבט זיך
געבוירענער קשר איז ני
פרשה
מורא'דיג
געווען איד איז
מעודד האסט פון א ערךדו אבער דער
יונגערמאן; כולל איינס,
פאר א
מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די
דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו.
געוועןדער ווי(אויב
מבזה ייבגעווארן
ל ןתיו" געבוירןך
אים מ'האטו ",
עלדמחצה.
מ'איזטרעו געהאלפן.כמחצה
וועלכןמרע גארנישט" ,טנא
השקול,
שמיטלרחוק" .ויאמר ה' אל אברם ,לךםולש םול מיט וועלכן מ'איז געבויר .
י"ב שבטי .לארשי ללכ ןופ עמאמ יד ןייז וצ ,הק יטבש ב"י אויךאברהם, אייבערשטן צו
נאכדעם
כנגד ארויסהייבןשקול
משה רבינו איז ביישפיל,מיט'ן אסאך.אצום
נאכדעם אויך לרחוק.
ער וויאזוי בעל הבית קשר א איד איןווי א
זענען פלייש
ל ר שטערקער
דארט
ח ו ק שטיקל
ול סעודה.
ק ר ו בזיין
א
". ש צומאל
דער
מ'טרעפט
ט ע ל פון
ט קען
ז י ך ד חיבור
ארויסגעשיקט
ווען
י פ ר אבער
א גאזא
ע , פ א און
רווא ס וועט זי און
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך ,עשו ,און זי וועט ווערטעראון אויף די גדול". מ'זאללגוי ואעשך וגו' אז לך מארצך
קשר אזא חיבור קען צומאל זיין
און… ווא יז ?םעד טאטשנא ןעמוקאב יז טייג סאוו …ןוא שלום לקרוב זאגן קודם פארקערט,
ואהרן.משהזיין
כנגדגרויס שקול איזאין שמואלגייט ישראל, מוחה און כל
פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און
חסד גאס ,ווי וויאזוי ער דאוונט, נישטשאונז,אין געוואנדן
האט איזלש"
קיינער םד מענטשןל
אוןאידןחר פרעמדעו
חשוב'ע געזעסן
מ'נעמט אן טאטשנא .רוחב ןטסגרע םעד ןעמוקאב טייג ט אוןטיי ק רובו נאך יא
מעןםו גייט
דעמאלט "קו
א טשרע ן גאס,עדכאנ וואסם
מיט אהבת חינם
אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט ,גייט זי
גייט באק
פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז,
זיין מיינט
געדארפט דאס
וואלט אז רש"י
לכאורה זאגטקרוב? גדול' לגוי
פרעמדע מענטשן איז גע
פאר'ן 'ואעשך ט ,גייט זי
שלוםז
דעם
שוואכסטער איד,
געבויט באנעמונג; דו האסט זיין אז דער גוטסקייט,אויס
דערפאר קומט וויבאלד צו איז ,זיין
אהבה
איזשחרוב זיין מרבה
גמרא, די אזזאגט געדענקען,
דעם, צוליב לאמיר און געווען. דאך אין
שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין שטייטאלאב,עג רימ חודשקנעד פוןא ,ןע טעגמ ז ניין הבר איןאדיןיי וצ הבה
גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור .אנשטאט
דעם בעס
לאמיר געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה
יז טייג ,טאהעג טאה יז סאוו ךודיש ןטסעב םעד ל ונאכדעם אז ס'קומט פון די רוב כשר'ע געשעפטן,
ם פ א ר 'ן ק ר ו ב ? ל כ א ו ר ה ו וא ל ט ג ע ד א ר פ ט זי יןיום טוב קדושת אברהם" .דער שטייט"אלקי
לאמיר געדענקען ,אז
אנשטאט מ'זאגט
אסאך מער ווערד ווי שבישראל ,איז פחות דער ערשטפדעם
שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם זייןר
צומע אוןעד מתקןלרחוק"מ
זמןטנע דער ןש "שלום
ס'איז זיא קודםועג אזאו ספריםןדנ אלעוא ןיא ןוא ,זנ
מקדשות. גאנצע בתי
פ שוין טעוו יז ןוא ,ושע ,ךודיש ןטסכאווש םעד ןעמוקאב
דערמיט ס'איז
וועןעקרא המקדש.אז'מ זא
געווארן ,טר נולדל
םדוק ספק ביתז
דערןגא דער
ש םול געווארן
איז דאקל א בור חיזוק .אבערןו דבר מורא'דיגן ולקרוב".א
אויף דעם דעם? זי זאגט
אוועק מיט קנאה ,אריין
באקומען
זיין די מא
מיט אהבת חינם
און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי
אלע זיבעציג אומות צוזאמען .ממילא איז נישט
געמאכט חרובד ןייז
האטמאמ י איד ןופ ע
י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע פון כלל ישראל. פארשעמעןעגאעלאאויבשע ינב עניימ .ו דער
איז אין ממילאכא
זענעןנ םעד מירהקבוע.וא
ךי יעצטחרל
ווען מקוםו
אז .ק אינעם
פארוואס
לרחוק ולקרוב" .שטעלט זיך די פראגע ,פארוואס
געוועןוויל נישטגמרא שלום די קודם א
א
"שלום
פראגע,
ז א ח י ב
דערמאנט ,ער
ו די
ר ק
געדאנק ,מאכט
זיך
ע ן שטעלט
צ ו מ א
ווערט
ל ז
לחבירו.יי ן
מיט אהבת חינ
לך",צום
ש ט ע
אדם
צוצוקומען
ר
"ויתן
קלרחוק
ע
בין ר ו ו
פון
ביי
י א רשק
ענין
ל ישראל .כדי
שייך קיין רוב.
ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום מ י ט ו וע ל כ ן מ 'א י ז ג ע ב ו יר ן ג ע ו ו א ר ן (א ו יב רעד
אוועק מיט קנאה ,אריין
דעם בית המקדש ,איז מידה טובה מרובה חמש
וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די רוב.
נאךמיר זאלןז אמ'גייט
נישטא,
ג ט ד עפריש" ,ראז
איז
מ ה רהמקדש
" ל מרובא
א פ לבית
א דפריש
פ דער
ו ן א "כל
און
זא ךכלל
גלות
. ל א משבת
יר ראשון
מוצאי "מקדש
מ'זאגט (ט,):
וואס יומא
פסוקים אוועק מיט קנ
די אין זאגט פון הקדמה.
גמרא
איינע מע פון די די
זי האט ן'טימ תוכייש א ןבאה וצ ןעוועג רתוומ טאה יז
איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת עגיד'תוימינפ ןייק טשינ זיא רשק רענעריובעג
קומטא זאך.
ארויס המקדש נאך
בניית ברענגט יום טוב קדושת
וויפיל פעמים. מאותדער איןטנע עבודה זרה,
זאך: ברענגטשהיו בו, א')ג' דברים מפני חרב,
מפני מהער
ר אין דער
איז אויף םענופ עמאמ יד ןייז וצ ,לארשי ללכ ןופ תויחצנ
געברענגטטדעם
ישראלאר
כלל א ןטכ האטמטוני וואסו ,
וואס געדענקען:א ר
צייטעו ענאזי אין אוןצ רע
ממילא,טנ מאו וויסן וואס,ש מורא'דיגעא
משה,ז פונעםאישמח ).ך ברענגט צו פרק רעים
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער
ברודער אדער א חבר?
רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין
נצחיות פ
באחד ומי
איד, "והואצווייטןמחזק א מ'איזכג ,יג) מאלפסוק
וואס (איוב ס'שטייט אין
פון יעדן איד!יזאויב א פארשעמט מ'האטייז אז ?ר דאסרא חורבן?ר אהבת שהיו(נתיב עולם שני נתיבותמקדש
אבלפרשת דמים, ושפיכותאאיןדערזיך אויף
מהר"ל ידוך ,נארגילוי עריות
הייליגע זיולב סעלא סאד ןוא – קלאפ ס'נטשרעבייא רבדיןי ווען
עדו ישראל,
ארץרעדא ר איןןקבועבח עד פוןמצבהמ לאהאל" "יצבט האזינו: פסוק אין שטעלט
זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת
אייבערש י ע צ ט א י ן ד י ט ע ג ו וא ס מ יר ט עיור אוןיוא ןר ר חתן ן'פ
אייבערשטער
מענטש! אנדערן דעראז אןמכבד פון דא מ'איזמ'זעט
וואסוואסישיבנו",מאל
יעדעס חורבן הבית, טאטן.טנא זעלבן
געברענגט פונעםא
האטףיו במציאות
איד איז–אזי דאךייז
פארשעמען מפני חסדים, ובגמילות ובמצוותבני בתורה עוסקים
זיךזאצוזאם ריא ןעמעשראפ וצ טשינ ידכ ,ךאז ןייא בילוצ קומעןעדער אידן
פ בנויה ,רע תילהד
םע עלא שטאטן
עמוא ייב .רבח חלק ה' ישראל ,כי עמים למספר גבולות
האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און
ווער איז נאנטער ,א
צוליב אי
כאטש דער
מ'וועט לעתיד לבוא.זען איינס.
דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן.
פאררעכנטמירפארווערטאלעס וועלן
דיחוועלט ןיא טסעומשעגסיוא סע טרעוו יוזא .רעטסעווש
וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
שוועסטע
ווען איז דאס
אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום ,ווייל ער איז ווייל ער
ווערן
אוןרב שלום,
אויפגעבויטא
המקדש,י
רעד ז אויךביתיחאיזב
קענען
איןרו ברודערש מקדשות
עיה"ק,ט
ע רעקר
ברודער אדער א חבר?
פאר'ןבתיא
ירושלים אזנ ןו וויפילע
קשיאיוו רעט
איןנ ללמדךח ו ר
שווערע
ב ן פ
שנאת חנם.
עבירות" .ףראד'מ
ו נ ע ם
ברענגט ער א
ב
כנגדזג'קזחמ ךיז
ית
שהיתה בו ה מ ק ד
דאך במציאות פונעם זעלב
ש , א
אלא מפני
נחלתו".
י ז ד ע
חרב? חבל
אז פאר'ן ברודער איז אוי
שנאתעד ןיא ןיי
ר
תבהא ןופ ןינע ם
ז מ ן ווא
ווען! רחלמהיעקב
ס
אחדות איז
ס'האט דעםאון זיין
מזבח ,ווער געבויטסוף', ס'האטאיז 'איןאייבערשטער
"ולקרוב" ,זען ווער עראאצוצווייטן לייגטב
נאכדעםרעדור
מ'דערהייבט איד,ו נארר אוןר
צווייטן צווייטן.עלק
טרא מכבד מ'איזאסע מדרש ,אז די אידןיכ" :יוז חנםדערמאנט אין ששקולהווערט שוין וואס
איזייבא איד זורבלאוומ בוד רכשי יבר ןופ ,רכששי תדובע דעמאלט א. זיין, צוע ן ס'דארף
ע אזויווי
ווער איז נאנטער ,אאאיז
"ולקרוב",פארשעמט ווערן. א צווייטן .און נאר נאכדעם לייגט ער צו א צווייטן .און נאר נאכדעם
עבודת יש נישט
ח ב ר ים , מ כ ב ד צ ו ז יי ן א צ וו יי ט א ןייז דדועמ ,ן
יעצטזעט
איז זיין ,דאך נישט משיג
ווייטער. און אזוי קענען וואס מיר
מנורה, ווערטמיט עפעס
געבויט די
מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט ידידותה א חקשרקנפון
קביעות ר הרגשה.
אא מ געבויטצא
איז ד ער ה גוטע
ת אז
ו ל האט
און
ד א
ה ,אים וואס
קביעות,
וא י ןמ'גיבט
ש מענטש
ם א
ה א און
טאקע
ח ר איד
ק מ צ ד וועלט דער פון חלק קליינער א זייער דאך
מענטש וואס האט געבויט זענען לאה זאל
זצ"ל. .ל"צז
ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל ברענגט
גמראטייווצ פ ןוא ,ן וואסראדימעשהןעניג דינא ראפ קעןעד יעדער .ער
ער זיך,
מיט בויעןפאררופט
דאס אלעס אז אזוי קענעןמירפסוק למעשה אין
מעןצייט ווען פרעמדער די רחוקםה–ל אשי
פראבלעםשהייבט דעראאבערחאא ב פוןד זיךהש ברוב.ו
הא ס'רעדט
בטלת
נישטהלח וועןל
ער,םה געמאכטפוןהז ןיאו לויט'ן כלל ממילא, זיבעציג. קעגן איינס -
ווען משיח וועט קומען
ליכן אופן,מיט קמצא און בר קמצא ,ווי איינער האט
פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן,לאה ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א ווען ס'רעדט זיך פון א
למעשה מען נאך זעטמל
נאכדעםהשעחר טאה אהבה, לשון.
שינ ל
טובים.
און אונזער
ידידות איןרעד
מעשיםט כביכול,ג
אונזערעייל
עד ןופ ט
שטערקערער שלום ,מיט מער דעמאלט ם
אהבה, און
ידידותצמ
און ד גלותמצע מער
ד ".ם מיט
אין
נעבעךסא שלום,
מ'איזטסייה שטערקערער
וועןב זא זיךושאןעג יי געדארפטרעטסיו אידן
געווארן.ו
אוןעו מיעוטש'
מענטשן,מ ן דער טרי
חרובפ א וואלטנק
פארא
בית ה ברוב'
סעודהוצצווייטערא
רעדנ
שטערקערער שלום ,מיט 'ביטול
אנעמ ע אזט שטייטןש
ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז ער האט אסאך
המקדש גרויסע
זיךאאלס פאררעכנטז ןו
אייבערשטערהכוז טאה י דעראזטשו מער,לע
צווייטער בית המקדש חרוב געווארן.
און זי הא צפיוא ןעוועג אילייה ן צייט עג
מסכים געווען צום
אזאאאסאך ס'איז
איןמ זי ווייל
מקומנו.לגע לרחוק",
נישטאזעלייז זא ךי שויןכב ןל "שלום
מירינ לל קודם
זענען טש דאך ווייסן
ו ו א ס מירז ע נ ווייל
ע ן מפעלקער,
צ ל י ח , זא די
ל צווישן
מ ע ן נ ישווערן
ט ל בטל
דערק ןבאה ידיד ,ןיי יד געשיקט
א ז ן א ז
מיט'ן וועט מען ווייזן
קודם "שלום לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א קודם "שלום לרחוק" ,וו
געווען זיין
אחדות ,איז פארלוירןוואס איז
געווארן די לאדענען קמצא ווען ס'איז
אליעזר דרבי
פרקי .םי
איןמ ןוא מ'זעט ,רי
וויניק יד אונז,עד
פוןופ ר איינער
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז דער
שבטים. טבש חר ן
ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר
פסוקא ווייב. פסוקראד ,לדער ןפ רוב?א זאגט
דעםרעני דערפאר
קעגן ןכיל בטל,רשק אז
לכאורהאביוו אויס
דאךה ייז דל פירט
מיר ןבא ער
מנייק ווערן
שינ לא אפילו
ישראל.קהאט ט ווערט
שליחנ
דעראז הא מדאורייתא
אזוא ל טעות זנ
א און רוב,
געשעןעארפפיו כחס נאך
מיט'ןפ ן מ'גייט
ס'איז ןו
נאריא
ער פירט אויס אז דער אז
אבערוועניוו ,גיניי
דערפאר כלל פון האחדות ומען רחל
שבעיםזחסר
היהנרעל ךי מצריםפ ןע
לגבולםעד ןו "כשבאויוו יוו
ר,אד'מ טי
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפאר
זיך לערנע (פרקז ף
ל"ט) טיירג ןיי ברוב. בטל צוויי אין איינס
ערגסטן שידוך
פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל
ידידים.עג רעדא ףיורעד טעבראעג עפע ןוט ס ד ע ר צ ו. ס 'ש ט י י ט ( מ ש ל י יד , ל ) " ר ק ב ע צ מ ו ת ק נ א ראנ ",ה
פינגער
און דער היפך איז געווען וואסבית קמצא,דער אזוי בר געלאדנט
דריי תירוצים
און ידידים. געשטאנען המקדש איז גרויס ,און און ידידים. געארבעט
עמהם נכנסווא
הוא?גוצקע
ברוךפ ןבע הקדושךיז ןועשה א ידכ , מהטייווצ אחד,ז רע
אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען
אוועקצוג
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט טשינ לא צווייב רעד פוןעדור זיךה ר ס'האנדלטטא ווען טשינראג אהבהוטעג געוועןז ןרעוו וצ ן עטליכעןיי איםז'מ האטאאיזלא שכינהנ
אטש גילויטבחינה,טדיםעד דערו
אוןפע ן אנדערעע
ידיד ,ס
פוןטיאמ טוג רעד
רעים חברים, צוויי פון זיך ס'האנדלט חברים ,רעים
אהבה ווען נישט
נישט זאגט אין גמרא
באלעבאס דען? די וואס נאר
אהבה ווען ס'האנדלט זיך וועקגעבן
אזפדער ממילא,רא
שבעים".ו טמעש
למנין ןוא .ןרעו להםיאדוא ובאראט במנין,רימ ן
אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געווען
פארשעמ
זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן ןייז טשינ תירוציםב
פארשידענע ס'רעדור אב אוןדור קשר ,רע דא ראנ שטערקערערס
זענעןיא'
עסרפ א ז אןד סאוו ט כמחצהרע קבוענקאיזצ הא המקדשמ ואזרסעודה.הבכתובות,ב ןייז
דעראצווייטןה
בייתב ער בייםי
פלעצערם
געוואלטמ :
ןייגוצ לאז'
סארט גרעסערער א און קשר שטערקערער סארט גרעסערעראויף געווען שוין "כל ביתאון נאך) האבן
(יומא,
שטערקערער קשר און ב ,כדי לבן
פון דיחלקילא
אג יד ןיאלסמרוזיךזא םי רעכנטצ אאייבערשטעררעטייוו
ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן
אליין די ג
האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב ,כדי לבן ןרעוו שייבתנ לאז מ'האט וצא םענעי אזא ןו מיינט ,םי
ר" ,ןגאז מחצה".דיא '
עללפ ךיא , ראפ ץא
אסאך א ווי מיר ווייסן ,האט רחל אמנו ,די מאמע פון כלל
ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א חיבור,אאבפלאץ,אויףש
זאגטעפע גרעסערערר
זי"עאהאלימלךוצ ט איפעג אסאךטר רביאר'
דערייז ז ס'איזז
דעם.ענע א ספקןריובעג ן ווען דאס
ס'איז אסאך א גרעסער אבן און זי
דורך אונז אידן,דווער
דיא ךרופוןזנו
זיבעציג נפשות ,ער איז א חלק .
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי זעעןעגנישט מירן און יי גלות אין מיר זענען יעצט אוועקגעגאנגען.
צונקדער אנגעקומען איזל שכינהי
קמצאוד ג די אז טומאה"ט
בר איז" , אזאב
למעשה ךי
אונז,וו
הרעיםרא ב אייבערשטןד
םע בלעז יותרן
דעםט"לפיכך,ןטא מירד ייב ע אזז ר נאךרעבלע מעןהאנישט גייטפ יוו קבוע,סיי על סנר א אויףןי
אנקמ ךיד
אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען.
האחים" ,ישראל ,ארויסגעוויזן א גרויסע מסירות נפש כדי
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים", און דער מן מיט חיבור האבן איז וואס עפעס
"לפיכך יותר חיבור
קען דען זאגן אז ער איז מער פונעם אייבערשטן? מאאמטאג, קומען ס'וועט אבער אויף,ןענעז טועןר
מיררעדי געברענגט וואס . האטידעס
ארויסצוגיין ווייל עבירות
דריי",רוחב ן
געבעטן אים פון די
מ'האט אוןיד ן איינע
סעודה,מ ך
געווארן כח הא
נישטודחבטלאה חכ
אברהםטאיזאה ת
א ,ןע האניגןו -
אליממ אייבערשטערב ייז פארקויפןאפכשר'ס ר טוג ןי ךיא" למשל:יבווען טימ אנק
איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט
אכטונג צו געבן אז איר שוועסטער לאה זאל נישט
געזינדיגט ,שלימות הקדושה. פנחס'ל רבי אזויווי איז געשעפטן ניין רוב.
ממילא איז זיכער אז אידן זענען מער. וועט געבן א קום חברים.
זייןמשיח אויסגעוועלט צו
אחרון", געזאגט :מיט "ותשחק ליום פארזינדיגט
ד י י קמצא זיך מ'האט
בר האט אויב סעודה.און בתחתונים,
די שטערט אל וד ער
נישטדסחאון איינער פארקויפט טריפה ,איז ווען א
ן ג ו ט ן א יי ד ע ם " , " א י ך ב י ן מ ק נ א ו וי פ י ל
אויסגעוועלט צו זיין חברים. בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט אויסגעוועלט צו זיין חברים
געמאכטא"מעצמם און פארשעמט ווערן .לאמיר זיך מתבונן זיין אין דעם "אב גימטריא איז
אלייןה םש לב "דבש"
האבןתוער אז צו
מ אוה ברענגט קאריצער מענטש"ם
וואסבצזיי קשריחה שכינהמצעב רוב
פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט
ס'האט מקרב געווען די זען ווער מ'וועט אן און נארגילוי
סעודה, מורא'דיגע האלבע א געווען
א באצאלן איז המקדש
צו גרייט בית
בין "איך
ק"מהיב םעדברובןטלאהעג געהא
קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און
אפילוא יאיבבין– וואס מבטל געשעפטטסוט
בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה ". קשר וואס זיי האבן אליין
– א בחור האט געקויפט פלייש פונעם
דעם בחיר האבות ,קדושנו קדוש יעקב – א בחור פנימיות'דיגער וואס זי האט געטון. ס'איזרבח אהבה.א זיא איזנ
האניגרעד אוןיו
הרחמים"ד -לאב
פנימיות'דיגעו ,ש אבער עררעצנאג רעד
פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער אויפ'ןאבית המקדש קענען אנווייזן ערשטן גאולה .מ'וועט
איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים ערשטןמיט'ןביים מבזה אזוי. נישט מיךענין דעם מסביר זיי
בלייבן דא און לאז מיךאיז ער
פנימיות'דיגע אהבה .ס'א
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו,
עכטע,
גוים בטל אלעאי
ס'איזצמ
אן פ תו ווערן
רפ ןו
אבער
ממילא
זאך,י
פיזישעשטני דעם.
א מ טפ ארייןנייאין
קיין ד ט פאלטא
נישט וועט עס זייןייווצ זא ך געשעפט,עמ אוועלכן לאז שטנ פוןנייא ךיז נישטריפ געדענקטןדעי ןאבינו,מענ וצ ,גאט קב ןע
רחל אמנו האט געוואוסט ברוח הקודש אז עס
נישט קיין פיזישע זאך ,אבער ס'איז אן עכטע, און צייגן :גיב נאר א קוק ,די קדשי קדשים האסטו המקדש?באלעבאס ביתהאט דער ערשטן כן
ביים על פי ארויסשיקן" .אף
נישט קיין פיזישע זאך ,א
חורבן
עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס זענעןמ קעגן
מענטשןע וואסמירשטנ וויפילאה ן חילוקוא ןב קייןוועגסי נישטטלע אה וצ אונז,
וויבאלד.רוביחאיןאאןב
חורבן ביים ערשטן בית המקדש? כשר,צ א זענען לטע געשעפטןךיז ןוא רוביירשראפ א :ןב כאטש
אסור,זומ ךי יכע טוג א ןגאזוואס
געווען איז זענען דא צוויי ברידער און צוויי שוועסטער וואס
א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז האסט מכבד צוויי צווישן
דו פארבינדונג וואס
באשאפן מיט דעם קמצא בר האט ארויסגיין. זאל ער אז
א פארבינדונג צווישן צוו האבן מיטגעהייסן
דער מ "יצב",ד דער דעם:רהמ רע מיטנ ןיא ל"
אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט ערשי חצ טייטשט( לאר
זייןגערפ )'ד קרפ
זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין אזויד קען :ט ש רע 'ווייערלעסןשיווצ תוכיי
קאנעקשאן', אזאב זיא ייז טרי זאךאווי זיי .ףיודעם םעד קבוע,זא
צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם מקוםוו
געווען גורםרא האבןאאפ ט אראפגענומעןיאפוןר
וואסי
חמורותדיא ן שלשדדועמ . עסהאט ןייז צוןודיא
זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ ערמןייז קזח
לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך
פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך רשטאנען
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
1
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא פונקט ווי היינט ווייסט
און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה
חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה און לאה.
גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש מ'זאל זיין נאנט און פארבונ ערן :יעקב
מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן.
ג
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב
ג ח ןעייג
חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. ושע ןוא
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען אה האל
לטן דעם ביהמ"ק
'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין און מחזק זיין ווי א זאךזיין דעם מעודד געווען איד.
פאר איין ווארט פרעגט: "הגדולד')
ישראל (פרק איןאנצח
דערזיין
מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט: ד זיין און מחזק גורם וואס האבן חמורותאז
אויף דעם
דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז שלש באזירט
זיי איז צו די מיטצווישן
שייכותהאבן דערחתונה און זי גייט לגדולה"
ווארט פאר איין איד .מעודד זיין און מחזק זיין אז הר"לה" זודג
וואס איז מענטשן
ער .איך בין בטל ,איך טוצוויי צווישן
נאר גוט פארבינדונג
זאגן א מוזאיז בריאה גאנצעראיךאנאכדעםפארשרייבן: צעטל און זיך פארטיג און א כמעט
חיבור. איזא וואס
האבן בנין
צו אויסגעוועלטא
האט קינדער
האבן אידישע
מענטשן אייבערשטער מאכט דוקא אז
:איך מוז זאגן א גוט חורבן ביים ערשטן בית המקדש?
מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור. עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט בא .ושע
אחדות האט
דערעכטע,געהאלטן דעם ביהמ"ק
ס'איז אן
סייווי נאראבער זאך,טוט אלעס
נעמעןפיזישע
ן יעדן טאג ,צו נעמען ווייל
טאג ,צו קיין
יעדןזאך,נישט
איינפירןקיין
זאל זיך נישט מענטש עס
פענסטערס ,וועט א ארויסנעמען די
צוויי
מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי מיינט דאך אז וועט ער
פריינטשאפט פוןנישט
יעקב אבינו,
מציאותזאלן זאלן זיין באופן פון א קבוע ,און זיי
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען ועג טאה
מער?!ערשטןאייבערשטער .און דאס איז ממש די השלמה פון
פנימיות'דיגער א ס'איז אהבה. פנימיות'דיגע נישטביים פארטיג,אזוי.
דעם ענין מסביר
ווייניגער
גאנצער וויבאלדער
דעמאלט
דער דאך זייןאיז אנדערש, בני
איז "למספר
חבר א וויאזוי?
ביי קדושנו– בטל ווערן ברוב פון די גוים.
כח האחדות האט – ביי א חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער
בית המקדש איז געווען א טוסט". בחור א – יעקב קדוש האבות, בחיר דעם חב םעד
וועלט .וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און מורא'דיגע גילוי שכינהדער קשר בעצמם" החיבור נישטהוא מצב הרעותאסאך, שם גאר "אבלישראל" ,ווייל יעדער איד איז חשוב ווי
טוסט".
"מה זאך. מורא'דיגע א
"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם" אמת שפת דער זאגט קיינמאל האט וואס אכציג און פיר פון פ ריפ ןו
זייןדוחברים. חסד
מקנא וויפיל חסד דו "איך בין מקנא וויפיל
אויסגעוועלט צו איידעם",מיט
פארזינדיגט זיךגוטן דייןבתחתונים ,און אויב מ'האט יעדער איינער איז אסאך מער ווי אלע זיבעציג,
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו
מיטדער מצוה פון שבת, שטייט ביי דעם וועגן דאס להשי"ת",גוטן ברידער.עצמו כדי ליבטל שמחסר את געזינדיגט ,שלימות הקדושה. גידניזעג
בין דיך מקנא מיט בחור"" ,איך בין דיך מקנא געברענגט עס האטדיין עבירותפאר ממילא זענען זייאיינע פון די דריי
מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער.
זענען מער מאמען ,און
ממילא זענען מיר שוין דער רוב .מיר
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט
האחים",הרעים אזמןמ'איזברית הייסט חיבור לעולם" .א
מקנא יותר
בין דיך הוא
"לפיכך
"איך ברית פלייסיג דו "אות
לערנסט", ווי גוף ,ער קנאהזיין
זעלבעראוועק פון דערשניידט מענטש ביי וואס א
טאטן, זעלבן דעם ביי געווארן
אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען. אידן.האבן און זי קעגן די ווערן בטל ענדליךגוים
ווי אלע און די
דורךמקנא"" ,איך בין דיך געווארן ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך מקנא
אונז. חתונה שוין ביים האלט זי ילדנע
אסאך א חיבור",נקראגרעסערער אמת:
פארדער שפת זאגטאפלאץ אינאיינעם.
אסאך ס'איז איך געבונדןאיד,
אים זאגן" ,ר' תאוות ,די
יענעם און צעברעכט די
צו גוף ,ער
געבוירן זענעןצעברעכטזיידעם באשעפער האט צוגעפירט אז
איד ,איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן
פאר פלאץ באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן
לבן כדי יעקב, חתן איר פון נתבייש ווערן
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר
סימנים באקומען זאל האטאזהא צווייטער א רמיםט
אב
והואסארט אוןאלאהמשפיע,
גרעסערער המקבל התקשרותקשר
צוגיין שטערקערער
מ'זאל רעים: באהבתשהוא זייןאןברית געווען
האבן
מרבה שוין
הנאהאיז צו המקדשוויל
קנאה דערדער גוף בית
וואסוואס צווייטן
רצונותפרט ביים
תשוקות אאון
ברודער ,נאר ס'איז ברודער'ס "מונהער ברענגט צו דעם די פסוקים,
רעים :מ'זאל צוגיין ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער זיין
קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין
זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן נישט מיר טארן אודאי און ווערן. ט
םיא לאז מספר לכוכבים" ,און
פארשעמט ווערן .און אודאי טארן מיר נישט זיין
צוויינישט אן
חברים ,רעים ער קען אזפון פארשטייטזיך
חתןמיט דער
ס'האנדלט אהבהאגוט
ווען השלימות",
עפעס דעם טוןאיםגעווען נישט
אנשטאטאיז גיט דאס שכינה
עולם הזה,
מ'זאל גילוי ווערןדי
עניני
זיין בחינה,
צו אין אנדערע
פארברענגען
גארנישט געטון האט און צבאם", ברודער במספר "המוציאדער
פעס גוט מיט דער דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט נישט זאל צווייטער א כדי זיך, פון עבן
נא האל וואו מ'זעט אז יעדעס שטערנדל אין
אוועקצוגעבן פון זיך ,כדי א צווייטער זאל נישט
פארשטייט אז זי קען נישט אן קנאה" ,נאר כלה און און א
ידידים.
עצמות כלה, "רקב ל)קיין
געשטאנען איז(משלי
דערגרייכטיד, המקדש
שלימות ווערט
ס'שטייט דערצו.בית
דער און
שלימות .די
עפעסריכטיגעגרויס, אדער אזוי
געטון דערויף די אזא גרויסן געארבעט
לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט עצמות זיך
קנאה" ,נאר געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו.
רחל אזויפילגרייט
ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה" ,נאר
באקומען צו כדי נעכט נאר מ'דארף זיין פינסטערןלבן
פאר דעם ווי ווייט פון ראפ ןןבל
אינעווייניג,שלימות .ס'איז א השלמה חתן.פוןדאס איז די דערפארקיין ישראל.אונז
גארנישט איזזאל כלל
אז ער פארשטייטפון
האחדות
קיינמאל נישט כחמענטשמיט'ן האבן נאר אוןוויבאלד
וועןזיידער קשר, חשיבותאינערליכן מורא'דיגע הימל האט א
ווי דערפאר זאגט דער פסוק ווי ער פירט אויס אז
אינעווייניג, ן פון אויפפרעסן קנאה
אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט רחל ,דארפן
קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג ,ווי פון אפדי קינדער מיר,
אוןו א ר
ווייב( .וועגן דעם פאר א ו
שבטים .און מיר ,די קינדער פון רחל ,דארפן
די קען נישט אן דעם לאזןאזאזאיך פארשטיינישט זאל איך
מען דעראז אחדות ,איז
מצליח, וואס זענען געווארן די
אייבערשטן.פארלוירן
קיין האבן נישט צוםאיזס'איז
בטל ווען
בכללאון ערזאגטזיי זאלן רש"יאזמעגליך מען זיי ,ווי
הייליגע ציילט איז מורא'דיגן ערך א
לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א די אז לאזן נישט ען"שלום קודם איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין וואס זענען מצליח ,זאל מען נישט לאזן אז די ט זוכה געווען אויפצושטעלן
אנדערעקען נישט אן קיין תורה ,איך קען אייבערשטן ,איך זענען קינדער אידישע היותאוןדער ס'קומט,צו
און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע
געווארן.
המקדש חרוב ווען געשוויסטער צווייטער ביתהייסט אז ביי דאס אז
פארשטייט עצמם". רחל מצד חתונה און אין אנהייב שמות) מוק'ס
מענטשןמיט מער ידידות און אהבה, מ'שפירט א קנאה צו
די שלימות ווערט דערגרייכט
מענטשן שטערקערער שלום,
אנדערע ו מצד עצמם" .דאס הייסט אז ביי געשוויסטער ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן האט רחל נישט דערלייגט פון דעם
נישט אן קיין מצוות ,איך קען נישט אן קיין יראת מיר פראבלעם. קיין נישטא איז לכוכבים, ייג האל נמשל
למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם
ווער איז נאנטער ,א
ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער צווייטן ,און פארגינען פאר ווען זה ואין להם, התחלה שהוא אופן,
אחד שרעקליכן
אב להם א
שיש אויף ווערן נתבזה גייט לאה
דורך ביטול
שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם ,ואין זה
מ'איז זיך מבטל און מ'נעמט ארויס
נדערע .זצ"ל. אנדערע.
שמים .ווען ג אליממ זענען אלעמאל מער ווי די גוים.
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע.
געבויט א קשר פון ידידות מיט האט וואס מענטש התולדה ,ואין שם האח רק מצד
האח נקרא מצד התולדה ,ואין שם האח רק מצד לאה זאל נקראאזמצד סימנים ממילא גיט זי איר איבער דיהאח
דערגרייכט מען שלימות. מעודד זיין א דעמאלט צווייטן,
דעם 'זיך', חברים ,מכבד צו זיין א
ברודער אדער א חבר?
א זיין ווייטן ,מעודד מוואלברוז
חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן ,מעודד זיין א
ווערן .ביי פארשעמט נישט דוב פון רבי ישכר שכר,טשינ אפ
זצ"ל"כיפלעגט זאגן: אזוי: אשר עס ערקלערט פאראון ער רבי אייבערשטער אגעזאגט
ברודער. האט דער דאס
עבודת יששכר ,פון רבי ישכר דוב מוואלברוז
נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב", אהבת פוןנאר ענין און
צווייטן. דעם מחזק זיין אין א שלימות די זיך
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי
מ'דארף פריינד
אהבת דעם ענין פון אין
מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת אויסגעשמועסט עס ווערט אזוי ר.
גויםער איז שלום ,די
אמת ,אז שפת דער פאר'ןזאגט דעם אויף חיבור שטערקער און נענטער ווי מורא דער וועסטוחבר איז "לך לך מארצך" .איי אברהם אבינו,
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
ווייל אויך איז
וואס ברודער
דער זמן בית המקדש,אזאיז פונעם אז
ס'פעלט אים, מסירות נפש איז דאס געווען! רחל פון א איד איז ,אז ער ווייסט אז חורבן
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי וואספארא פסאוו
,איז דער צוליב איין זאך ,כדי נישט צו פארשעמען איר
חביב ביים
וואס זמן
זעלבןאזויפונעם איז
אויב מצות מילה
חורבן פונעם בית המקדש ,איז דער זמן וואסאיר פארשעמען צו נישט כדי זאך,
טאטן. במציאות אויפ'ן
מיר טרויערן פרעגן:דאךאיינציגע טעג וואס נישט .דאס איז די מיטביי א
אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א
יעצט אין די
גארנישטחבר.איזאיז – זיין דעם
אויף ער
חתן אוןווייל
ענטפער פרוש,
איר דער אז א
אוועקגעגעבן דעמאלט זיין וועסט בלויזדא נישט האט דו
אד טאה האבן אז
מיר טרויערן אויפ'ן
נתיבות עולם (נתיב אהבתאייבערשטן ,פארוואס האט ער נישט לכתחילה
יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ןאוועקבלויז אלעס דאס טנ'ס פאלק – און
י טעוו יז דו זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר שלימות וואס ער קען האבן.
האלט מהר"ל דער חבר? זיין ומבית
אדער ממולדתך
ברודער זיין מארצך, דאך גייסט
אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז
אין מהר"ל דער
אוועק מיט קנאה ,אריין
זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט
מורא'דיגע זאך :איןבאשאפן דעם מענטש גע'מל'עטערהייט? אבער ברענגט אזאך). מענטש, אויף זיין נישט פונעם מאמע
אביך; דו וועסט זיין פארוואגלט, די זיין ן כלל ישראל ,צו
פרקאא') נענטער צו ווער איז רעים מינוט ,דער טראכטן א
נצחיות פון כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם זאך).
טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א מענטש,
זהו דבר של "ביטולו זאגט, אמת שפת דער בחור אין זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן טאה יז
געזאגט ,איז דער ענטפער
פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
זי האט פנימיות'דיגע
קייןהאבן יעצט נישטמיר איזלויט ווי קשר געבוירענער זאך .לאמיר איינע א
מהר"לדיא פלא פון ווערן דערזאגטדיבטלדאך אויפגעגעבןמעןמיט'ן
דעמאלט קען שייכות א האבן
וועלט -.זיאון
איין פלאץ מוותר געווען צו
שבת מוצאי פסוקים וואס מ'זאגט פון די
מיט אהבת חינם
ט קיין געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע
זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך .לאמיר
אייבערשטן און קיומו" ,די השגה אז מ'איז בטל צום פון מאמע זיין צו האט יז .טלעוו
(אויב דער פשוט. דערויף זייער
געווארן געבוירן שלום מ'איז"שלוםוועלכן מיט
דערמאנט, ביי "ויתן לך" ,ווערט גוים?
עשו. רוב
בני צווישן
געמיינע אלע
געווארן זיין פון ב"י מעבש
(אויבדידער מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער
ריכטיגער דער ישראל .מ'האט גארנישט אליין ,דאס איז אויך לרחוק. פון כלל נאכדעם י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע ט
מאמע פון אלע געמיינע בני עשו. נאכדעם אויך לרחוק.
קשר א צומאל זיין שטערקער ווי א קשר
טערקער ווי פארוואס פראגע,קען
חיבור אזא
די זיך שטעלט ולקרוב". לרחוק וועט
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר זי און עשו, שידוך, שוואכסטן דעם
די גאנצע חשיבות פון מצות מילה איז ,אז
באקומען דעם שוואכסטן שידוך ,עשו ,און זי וועט לקרוב און
פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און שלום
קיום פונעם מענטש. זאגן קודם זי דעם?
מ'זאלבארואיגט,
אזאנשטאט
פארקערט, אייבערשטער
באקומען זי דער
גייט אים
וואס האט
און… א ו ן … וו
איז געוואנדן אין אונז ,און פרעמדע מענטשן
זייןלרחוק" און ערשט נאכדעםדער מענטש "שלום וואלט קודם לכאורהשטייט
מיט אהבת חינם
ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט ,גייט זי
גוף ,ער
און אונז, זי
פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז ,און גייט געהאט, האט שידוךג וואס זי טן
אהבה צו אינעםזיין
חסרוןמרבה לאמירזאל מאכן א
געדענקען ,אז
זיין אז מרבה זיין אהבה צו געדענקען,
געדארפט
שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין
לאמיר
אנשטאט פאר'ןפלאץ,
קרוב? פון דיין
בחור. שלום גייסט אוועק
ערגסטן דעם באקומעןדו
נישט ,אפילו גייט "זארג אב טיי
באקומען דעם ערגסטן בחור .אנשטאט אהבה צורבה זיין גייט
זאל מאכן אין זיך א העדר און עפעס אוועקשניידן, "דורשי
געדארפט פסוק
וואלט דעםלכאורהברענגט קרוב? אמת פאר'ן שפת
"שלום זילרחוק" און ערשט נאכדעםשלום דער גייט
לאמיר געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה צו
וויבאלד ברוב,קודם
געהאט, ביטולהאט
שטייט וואס זי אנשטאט
פון בעסטןחשש
שידוך בחור.
קיין נישטא
דעםערגסטן דעם איז ומען םעד עב
פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז ,און שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם
עס אזוי. ערקלערט פארוואסער
טוב" און יחסרו כל שטעלט לא
ביסטוועט ה'
לקרוב און שלום קודם זאגן מ'זאל פראגע,אז
פארקערט,
אוועק מיט קנאה ,אריין
איז
ער
דאס
ווען
שלימות.
און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי
האט, איד
י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע פון כלל ישראל. א
א
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר
ער
וואס
ווערט
תמימות
דורכדעם
גרעסטע
ווייל
די
לרחוק ולקרוב" .שטעלט זיך די פראגע ,פארוואס
לרחוק.אייבערשטן און ער איז דעם זוכט
אויך וואס
נאכדעם
די
מענטש
ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום
זיך
א
זי
עס
און
ולקרוב".
איז
מיט אהבת חינם
אבינו,
עשו.
עשו,
רש"יבני
אברהם
שידוך,
לרחוק
אומות.
געמיינע
דעם? זי
אליין,
שוואכסטן
זיבעציג
ישראל.
אלע
דו
פון
-
דעם
אלע
אנשטאט
גדול'
כלל
מאמע ווי
לגוי
באקומען
פוןמער
די מאמע
זיבבאקומען
'ואעשך
זייןחשוב די זיין
זי
א
י ן
ק
צו
גייט
ד
ו
י
סעמ
קה,
מ
מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום
ה ,אריין זאך.איזלאמירפארשטייט אז 'איך בין גארנישט ,און מיין עיקר
וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די שבתאייבערשטנ'ס וועגן, מוצאיפאר'ן
מיט'ן וואס זאגט דער מהר"ל א פלא פון א
מ'זאגטהנאות מונע פון זיך כביכול אז אברהם",
אוועק מיט קנאה ,אריין
איינע פון די פסוקים אלקי די שאומרים
פון מאמע "וזהו
די זיין מסביר:
צו אויפגעגעבן האט
געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת
איןשפירט נישט דעמאלט זאך :ערמחסור, עסאנישט קיין זי האט מוותר געווען צו האבן א שייכות אה יז
מענטש,מציאות איז דוקא וואס איך שנייד אוועק פון
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער א צו נענטער איז ווער מינוט, מורא'דיגע
א טראכטן ברענגט אברהם,
פרק א') אלקי רעים דעררופט זיך אייבערשטעראיןאליין
דערבעסטן בחור ועקגעגעבן דעם
ברודערוועןאדער א חבר?
זאך). רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין
פונעם מאמע די זיין צו ישראל, כלל פון נצחיות נצ ח תוי
גרעסטעהאלטמיר פאר'ן אייבערשטן ,ווייל פאר דעם בין איך
זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר אז ס'פעלט אים עפעס ,ווייל דאס איז די
זיין חבר? דער מהר"ל אהבת
דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת (נתיבאדער ברודער עולם נתיבותזיין מהר"ל אין אלע גוים. נארווערד ווידער שידוך,מעראנדערן זיכערממילא ביסטו צט דארפן טון אן
פונעם אויפ'ן
טרויערן דער מיר איז וואס דאסטעג אין די יעצט במציאותפון
אוועקגעבן זכיה וואס ער האט ,אז ער קען בלויז אלעס דאס און – פאלק אייבערשטנ'ס א י י ב רע
תכלית געווארן. טאטן. באשאפן
פונעםאזעלבן אז דער ענטפער אויף דעםדאך ישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און
וויאזוי שטימט דער חשבון
טאטן .האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און חבר .ביי איז – זיין
מיר פאלן דורך?ווער איז נאנטער ,א
בריאה'.זמן וואס
איז דער המקדש,דער
וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
זיין אין דעם ענין פון אהבת
תכלית פוןביתאיז
שלום ,ווייל ער איזער דער
זיך מחזק
שלום,איז
פונעם
ווייל דאסחורבן
מ'דארף
אויךאוןאיזאיד,
ברודער אדער א חבר?
זיך פאר'ן אייבערשטן .ער קען מונע זיין עפעס
און ברודער
נענטער ווי פאר'ן אז
שטערקער חבר איז דער חיבור
איר
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין פונעם גוף ,זיך ממעט זיין און זיך מבטל זיין פאר'ן
פארשעמען
דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן.
צו נישט כדי זאך, איין צוליב
רא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום ,ווייל ער איז
צ ו ל
טסעווש
יב א
"ולקרוב", ער צו נאכדעם לייגט און נאר צווייטן.עס ביי א ברודער .און ער א
איין התגברות האט מער חשיבות
ייגט ער צו נישט
"ולקרוב", אזוי" :כי ערקלערט
ווער איז נאנטער ,א מוואלברוז
א צווייטן .און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב",
דוב ישכר רבי פון יששכר, עבודת ווערן.
ע שעמטב
י תדו
פארשעמט ווערן.
זיין א צווייטן ,מעודד זיין א דער ריבוי, גרעסטער זיין איז דאס אייבערשטן.
ידידותצומיטחברים,פוןמכבד געבויט א קשר האטמצד האח רקשם וואס מענטש האח נקרא מצד התולדה ,ואין מער אביסל טוב יום קדושת דעם מ'דארף
פון דער גאנצער בריאה
גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל קשר פון ידידות
ממילאמיט
ריווח. גרעסטער זאל
מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט לאה אז סימניםזצ"ל. די איבער זצ איר
" ט זי .ל
פרעמדער פאר אנדערע. און פארגינען צווייטן ,א
זה א רחוק – ואיןפון להם ,זיך
ס'רעדט שיש להם אב אחד שהוא ווען
חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן,
פרעמדער התחלה מענטש ציילט אפ זיינע
ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער א ווען למעשה.
נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן, אויף
מענטשן פארשטיין
בעסער אנדערע אהבה,קנאה צו מען ידידות און
קען
מ'שפירט א
ר ידידות און אהבה, דעם מערווען געשוויסטערמיט מיט
שלום, אויך ביי איז
שטערקערער הייסטאזאזדאס לייגט צו,אמתדאס עצמם". מצדשפת באטראכטדעם דער דערלייגט פון האט רחל נישט
דורכפעלער ,ער פארשטייט אז
שטערקערער שלום ,מיט מער ידידות און אהבה, למעשהזיינעקעגן רחל הצלחות
צו דער חתונה און
עמל
ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז צווייטער בית המקדש חרוב געווארן. געווארן. צווייטער בית המקדש חרוב
אויבן אז די
נישט לאזן מען האבן זאל מיר וואסמצליח,א
יל ס'איז אסאך א אסאך
יום טוב ס'איז
זענען קדושת וואסדעםווייל לרחוק", איז שבת,
"שלום
זאלן בכלל נישט האבן קיין געווען
קודם ס'איז ביז
איז זיי שבת.
אחדות ,אז פון
די מעגליך ענין דער הייליגעזעט אויפצושטעלן
ווען ס'איז פארלוירן געווארןאיזירידות, און געווען
נפילות
קודם "שלום לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א זיינע זוכה מיט האט כשלונות זי און זיינע א ו ן ה יז
דער
ב..םי
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז דער
דערפוןמעלה פון
אינעווייניג ,ווי פסוק
רעדט וועגן
ווייב.
פסוק פאר א
אויפפרעסן אר זאגט דער דער
וואסאונז זאגט
צוגעברענגט,זאל
קנאה דערפאר אז מנוחה.
אויס פירט באה
וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישטער שבת באה חסר, געווען
ישראל.קשר, אינערליכן וועלט די דארפן רחל, פון קינדער
אים צומאל אויס אז ער איז דורכגעפאלן אסאך
ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק די מיר, און שבטים. ש ב ט
דערפאר נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל רחל באקומען צואיז כדיער נעכט נאר זויפיל ךיז
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפאר
חשיבות פון "רקב די
שבעיםל)אומות.
פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל
קנאה" ,נאר עצמות (משלי יד, איבער די
ס'שטייט דערצו.יעדן איד עפעספון
געטוןמלאכה פארענדיגט געווארן די חשבון?גרייט מיט דעם איז מ'דארף זיין ווייטאיז דער איזוויוואס דעם
געשטיגן.לערנען פון זיך
מער ווי רעל
אדער און ידידים. געארבעט דערויף
געשטאנען אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געארבעט דאך האט יעקב רחל. טאטק
אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען און ידידים.
איד,גוטווערט טוןפון א שוויות פנימיות'דיגע פוןדי איד, העולם. בריאת נישט זאל צווייטער א כדי זיך, פון אוועקצוגעבן א ו ו ע וצ
ס'האנדלטאזיך וויאזוי איז א איד מער ווערד ווי א גוי?
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט
מיט דער עפעס דעם
רעים אנשטאט
צוויי חברים, מ'זאל וועןצו ווערן זיין געטון
אהבה גארנישט נישטהאט
געווען ברודער דער איז אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה
רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבןחברים ,אים ון צוויי אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געווען
זיין נישט מיר טארן אודאי אוועקגעבן
אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים ,רעים
און ווערן. מיט'ן
פארשעמט אויסנארן קענען
פ א ר ש שט
ע
טוט צוגיין רעים:ער
קלייניגקייט וואס יעדערזיין מיט העכער צו
אלץ אקנאה
זאל
מ'זאל סארטבאהבת מרבה דעראון וואס
נישט פרט
שבת איז ס'איז א ברודער,אןנאר
יסוד פון דער שבת? ברודער'ס
וואסאיזאיז
גרעסערער קשר שטערקערער געווען שוין בית המקדש (תרל"ז),
צווייטן אמת ביים כדיוואך אין שפת יעקב ,די
ס'שטייט נאר
לבןצווייטער זאל נתבייש ווערן חתן סימנים פון איר מעןןיילא
סארט גרעסערער ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט
האלט זיך
פלאץ פאר ער איך וואסאיד, קלייניגקייט "ר'
האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב ,כדי לבן
זאגן, אים אוןיעדער
יענעם מיט צו נישט. געבוירן זענען זיי אז צוגעפירט האט באשעפער גורמים אז א די אליין יד
מ'האלט גרעסערער חיבור ,אסאך א פארקערט,אסאך א ס'איז אז מ'דארף עפעס טון ,נאר אברהם פאר געזאגט האט
זי און אייבערשטער
האבן חתונה דער
ביים אזשוין האלטרוזיד
ר חיבור ,אסאך א ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א
גדול" .בין דיך מקנא "ואעשך לגוי
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי
לערנסט"" ,איך דו טון.ווידאס איז
פלייסיג קנאה זעלבערצוריק צו דער ביי טאטן, זעלבן אוועקגעגאנגען.
אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען.דעם ביי געווארן אזא טומאה אז די שכינה איז דורך אונז. נוא ך
יותר חיבור הרעים מן האחים",
רעים מן האחים", "לפיכך מ'טוט זיך צוריק פון טון עפעס .שביתה מיינט אז אבינו" ,התהלך לפני והיה תמים" .האט זיך אברהם
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים",
געברענגט מאמען,עסאיינע פון די דריי עבירות האט
ה חכ כח האחדות האט
מקנא מיט
דיך וואס דורכדעם"איך בין ווערד
געזינדיגט ,שלימות הקדושה. בחור", גוטןמער ווערטפאר דיין חברים .גוי
א לעקטער ,איךקיין ברידער. זענען זיי
נישט אןממילא
איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט
איךאוןצינד גארנישט. הקדושה.מורא'דיג געוואונדערט -וואס הייסט? יעצט שלימות אבינו
חסד דו וויפיל מקנא בין "איך איידעם", גוטן דיין אויסגעוועלט צו זיין בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט
בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט אויסגעוועלט צו זיין חברים.
"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"ער האט מער געלט אין באנק ,ער האט נאך
פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט איך נישט, באק איך נישט, קאך איך נישט, רייכער וואס איך נישט גאנץ ,און אז איך וועל מיך מל זיין,
נישט קיינמאל האט און אכציג בין
געמאכט מעצמם און קשר וואס זיי האבן אליין בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה
העג געהאלטן דעם ביהמ"ק
עמאכט מעצמם און טוסט". בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה
וויבאלדווייל "זכר חברטואיזנישט -פארוואס? נישט ,איך
קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און
האבות ,איך וועל אראפשניידן א חלק פונעם גוף ,דעמאלט
בחור א – יעקב קדוש קדושנו
גאנצערא בילדינג ,ער האט נאך א ביזנעס ,דאס קען
דעם בחיר האבות ,קדושנו קדוש יעקב – א בחור
דער אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער
ז א פנימיות'דיגער אנדערש ,פנימיות'דיגע א ביים ערשטן
איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים ערשטן אזוי. לעש –
ענין ביי איז ער מסביר דעם
פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער
דריי,נעמען צוויי, איינס, חשבון - ס'האט א האט צוויימען ציילן, דאך אז באשעפער למעשה בראשית" .וויבאלד דער אבינו,לכאורה דארף דאך זיין יעקבשלם? ווערן א באקומען וועל איך אוסט אז זי גייט
טאג ,צו יעדן איינפירן זאל זיך מענטש
זאך ,אבערא ס'איז מיינטקייןמציאות פון פריינטשאפטנישט
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו,
עכטע,
ער ס'איז אן עכטע, אן פיזישע נישט קיין פיזישע זאך ,אבער ס'איז אן עכטע,
נישט א גוט
מוז זאגן איךאידן זענען מ'ציילט אזוי,
פארשרייבן:
עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס און זיך ווען
צעטל דערחיבור.אא"וו.אאון בטלצוצו אים.
האבן א און מיר זענען
אויסגעוועלט
חורבן ביים ערשטן בית המקדש? האבן וועלט מענטשןהמקדש?
באשאפן א בית ערשטן ביים חורבן
ר רחל איז פונקט פארקערט .שלימות הייסט ווען מ'ענדיגט
וואס גליקליכע די געווען
וואס איז
מענטשן וואס איז מענטשן פארבינדונג צווישן צוויי א א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז
ווערד פון מעודד די
זיבעציג .אבער קעגןאיין איינספאר דעם אזמער ווי אויףדער חיות פון ויהיה ,און דיהוהדעם געווען
איז היה גורם וואס האבן
באשעפער חמורות
איינער שלשד') פאר אז די נצח דירצו שטעל
איןמיט אבער
האבן בויען.
חתונה גייטדער עפעס לגדולה" און זי
מחזק זיין זיין און איד. ווארט באזירטא
דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי פרעגט: (פרק ישראל מהר"ל רעד
אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם
קען זיין
קשאן' ,אזוי קען זיין אזוי קאנעקשאן', 'ווייערלעס זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין
לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך
פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
2
ען אז ס'איז דא אזא פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה
חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה.
גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב ן. מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. נה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב
גייען חתו בקעי :ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ
ג .ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ
ג
און עשו .האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא השעמ א ןגעוו ,םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח
אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ
לאה האט ןענאטשראפ טאה יז לייוו ,טנייוועג טאה האל ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ
ק
אז "הגדול זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא
דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט:
ווארט פאר איין איד .מעודד זיין און מחזק זיין מחזק טי אוןוצזייןש יד מעודדשל איד.תורומח אייןסאוו באה פאר
ווארטרוג ן
עד ןעוועג ם באזירטואויף דעם םאז
זא ך
דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז איזייוו' א יו זיילרע צווישןסע שייכותענאק א ',ןאשק דערפרעגט:ז ןעק יוז
ווארט פאר איין איד .מעו ןיי )
עשו .אבע
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט איד האט א נשמה ,און ער קען אנקומען אויף אן
סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא .ושע
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט
געהאלטן דעם ביהמ"ק האט יעדער איד אזא גרויסן כח?
?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח
וואס ער
חיבור. אא
מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור. פ
האבן
דאךינ
א ר ב
טוט צונישט,
אייבערשטנ'ס טש
ק
ינ ד ו נג
פריינטשאפטיפ ןיי
צ ו וי ש
האבןא מענטש
אויסגעוועלט
פאר'ןז עשיז
ן
בא ,ךא
צ ו וי י מ ע
מענטשן וואס זי די מעשים
נ ט ש ן
א צעטל און זיך פארשרייב
ס רע האלטזיא'
וו א ס
,עטכע ןא
א
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען אויסטערלישן אופן צו לעבן למעלה מן הטבע. צווייוואסוועגן,אז מיינט צוריק
פון זיך
מציאות
האט געוו וועט א מענטש טראכטן' ,יא ,ס'איז א שיינע ,וניבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי א מענטש זאל זיך איינפי
גאנצערשרע םייב .יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא און וואסןט פ נ י מ יו
אייבערשטן,דערת 'ד יג ע
אנדערש ,וויבאלד א ה ב ה .
גופו פאר'ן ס 'א
חבר איזי ז מחסרא פ
ביי אערו–י איז
נ ימ רעגיד'ת
דעם בחיר
נייע השגות נאכ'ן ברית מילה
אבער וויאזוי קומט מען אן צו דעם? רוחב א – בקעי שודק ונשודק ,תובאה ריחב םעד
תורה,ג עגי
– ביי א חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער
פון פיר שינ לאמנייק טאה סאוו גיצכא ןוא ריפ ןופ
כח האחדות האט
טוסט".
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו חסדטדו
טוסט".ד'ארומ א ןעוועג זיא שדקמה תיב
וויפילפאר'ן
גוףב
תחת דעםצעברעכןםינו
מקנא ביןא ,"איךא ןוצוביו טאאן
איידעם",מ
ה' מען קומטךיז
גוטן
דייןראפ
בעצמם"יכש יולי
וויאזויז
נאר דערהנ
"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"
ווערד פוןטימ טגידני
החיבורק
קעןש דאסאוו ר
איכות'דיגעסיוא
מצבס
דיוצ טלעוועג
ליבו,ייז
ההואמתאוותבא
הרעותן
צוריק ןיילא
אפשאצן.ייז
שםג
אייבערשטער .םירבח ן
"אבלאמע האלטכ
ערעמ ט
טוסט".
דיין גוטן איידעם"" ,איך בי
ןוא םמצ
"אברהם לשון:
דאסש ,טגי זאגטאמתדקה דער שפת .השו
אייבערשטן?'אה
געזינדיגט דניזעג תומיל מקנא מיט מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער.
דיךנייאביןופ ע "איךיד ן בחור",יירדתוריבע גוטן דיין
סע ט פאר אייבערשטער,טגנערבעג
דערךכי נארתוי ווייסטח התגברותה ר יעדעןמ
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער. פאר דיין גוטן בחור"" ,אי
דיך מקנא אבינו ע"ה ,קודם שזכה לברית מילה לא היה לו בייפל" זעלבןר דעםובי ביירגעווארןםיע ",םיחאה
ענדליך ע נד ל יך ה א ל ט קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך דורך
מקנאאונז.זי ש וי ן ב יי ם ח ת ונה ה א ב ן א ון זי די .
בין
אמתוט אזא
(תרס"א)
"איך
שפתהאמ לערנסט",
נאךשאיד זא דו פלייסיג
דערויףהניכ
דאווא זיא ווי קנאה
איזגקע טאטן,א איד איז מער .ןעגנאגע
זעלבער דער
געווארן ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער
פון התגברות איינציגע יעדע
קנאה ווי פלייסיג דו לערנס
און
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר מקום להבין איך יהיו כל זרעו למעלה מכיפת ווערן ךאס באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן
ס 'א י ז א ס א ך א ג ר ע ס ע ר ע ר ח יב ו ר , א א
"ויוצא אותו ןבל ידכ ,בק
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן
האט באק
פאר
זאגט הקדושה תורה
באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן
אומות. זיבעציג אלע ווערדרעווי
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' בייש
קינדעראהלעבן
זיינעוקאב ט אלעס ןעמ וועלןםינמי וויאזוייא ןופ
עי ןתח ר הרקיע". ב י ים ה-ו)
צ וו יטו,
יט ן(בראשית
קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין ב ית ה מ ק ד ש א יז ש ו ין ג ע ווע ן א ן ש ט ע ר ק ע ר ע ר
ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער ק ש ר א ו ן א ג ר ע ס ע ר ס א ר ט
הכוכבים ,ןבעגקעווא זיין נישט
וספורעד השמימהחב ע נאיג הבט
ויאמרניכש החוצהנ ז
קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער קנאה צו מרבה זיין באהב
זאל אים נ זרעך,לאז
לא היה יהיהנ םיא"כה טשי ענעק
פארשעמט ווערן .און אודאי טארן מיר נישט זיין הטבע?סיוא ן
אבער: מןימ ןראנ למעלהן'ט
גוטנאמיט דער עפעסר הני טוןדעםיד , אנשטאטיול מ'זאליא ה זייןוועג טשי נישטןעאווערן ה
הבצו
שטימט נישטעוו
געטון גארנישט ן
אזה'ס וויילדנאהאטטל אזוי,יז
ברודערפ ך
זייןןו
ס'מוזווצ
דערח ייםיער ,םירב
זאל נישט
לאה אנש ל א ה א נש ט א ט
מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער
ר ח ל. י ע ק ב
קנאה" ,נאר בדרך הטבע ,רק שהאמין בה' עד שניתן לו ברית
אוועקצוגעבן פון זיך ,כדי א צווייטער זאל נישט ה א ט ד א ך ג ע א ר ב ע ט בה' והאמין
עצמותיוזא זרעך,
"רקבא ,סיורג יהיה
ל)עד ןו כה אותם,
יד,ב ר(משליתי
שדקמהלספור אתוכל
יז ג ע אם
דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין
ש ט א נ ע ן
מ'זאל אנשטאט דעם טון
ס'שטייט אייבערשטער
א ו ן י ד יד י דער
ם .
געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו. בריאה. דער פון חשבון דער
זיך שוין לחר ןעמו זיין גרייט
מוטשעטראנ רמב"ןח
דערדחאה צדקה". ויחשבהרלו
זיךנארס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה", געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו. ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רק
פאר לבן א שויןאפגעזען
ערבל ר האטא ן
מילהיפיוז
בריתכענ ל
לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט נאכ'ןראנ ט צ ידכ מילהקאב ו
וראה". טימ אויפפרעסןכ ן' אונזפ תוזאללכ ןו שי ל אפרעד .לא קיינמאלאוןר
אינעווייניג ,ווי פון קנאה נישט שעפןע נחת, ר האבן
פ י זאל
ר ט אער
זיי ו יס וועלטזאכדי
וויבאלד ד עקשר,
ר פבאשאפןאא
אינערליכן
ר ז א ג ט האט
ד ע ר פ ס קו
גרויסערו גליק דארפן ל,
דערזיא'ס איזראפ וואסריו פארשטיין.וועג דאסתוצו
ווי אינעווייניג, קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט קנאה זאל אונז אויפפרע
פאר א ווי שויןיוואןא ראפ
אנדערער "איך נבדלו זרע קודש" ,ס'איז .בי
שבטים .און מיר ,די קינדער פון רחל ,דארפן
נישט ןעו זאלל מצליח ,ן זענען ןרא
וואסדחא יד קייןד זיא ,
זענעןרע
אז די לאזן מען האבן קרוב
ו ד נישט
ם וועלט?
" ש בכלל
ל ו םגאנצערזאלן
ל ר ח וקדער
זיי
", אזו אין
וי י ל איז'סדא
מעגליך א יז וואס
איז א ס א ך א
די אז לאזן נישט וואס זענען מצליח ,זאל מען אייבערשטן? אין געגלייבט האט אבינו אברהם אז
איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין וואס זענען מצליח ,זאל הייליגע ן
מציאות.פ לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס
און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע
ס'קומט מענטשןטייטשרא זא אנדערעצ
צוב רעטייוו קנאה תי
שדקמה מ'שפירטח
וועןאוועג בור .ןר נישט קיין רוב זענען מיעוטימאידן גוים .תפונעם
למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם מענטשן אנדערע ווען מ'שפירט א קנאה צו אלע צען בייגעשטאנען איזא געשוויסטער דער צדיק וואס
מצד עצמם" .דאס הייסט אז ביי געשוויסטערביירעטש אזרעק הייסטרעדאס ,םולש עצמם".מ טמצדודידי רע
ווען מ'שפירט א קנאה דעםבהא ןוא פון ,ה
א ,רעטנאנ זיא רעוו
לאה גייט אונזאלדעםפוןייג האיינערתנ ט
יעדערעוו הזב האטףיוא ןר היינטרש א,ןפוא ןכילקע זענען גאר אידן פרומע דעם ןביסל פון אידן. פרומע
אנדערע .ער וועט געקלערט אז פארגינען פארוואלט איינער להם ,ואין זה נסיונות,
שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם ,ואין זה
צווייטן ,און ס ןעוו התחלה
שהוא טדער' אחדופ ךיז אבר א להםקוח שישא – רעדמערפ
ממילא גי מ מ יל א גיט ז י א יר א
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע.
יב ע
זיין א געוואלדיגן כח צו קענען לעבן א למעלה מן
זצ"ל. ר ד י ס ימ ני ם א ז ל א ה זא ל מצד אפגעהיטענע
רק האח
מ ע נ ט שם
ש ו
די
ואואין
ס
פון
ה
אידן,
התולדה,
א ט ג ע ב
אפגעהיטענע
ו י מצד
ט א ק נקרא
ש ר פ והאח
ן
ווייניג
צווייטן ,און פארגינען פאר
י ד טימ תודי
בשורה דער אין און אייבערשטן,
חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן ,מעודד אין גלייבן נישט
האח נקרא מצד התולדה ,ואין שם האח רק מצד
אזוי:די
אוןאפון גמורים, צדיקים ווייניג גאר זענען אידן
?רבח א רעדא רעדורב
נישט פאר
א זיין מעודד חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן, חברים ,מכבד צו זיין א מוואלברוז
האטינ אונז
אייבערשטערפ טש
דעררעוו טמעשרא
עבודת יששכר ,פון רבי ישכר דוב מוואלברוז הטבע'דיגן לעבן. .ן
אין דעם ענין פון אהבת באקומען?מחזק זיין זיךהאט מ'דארףער
טובה וואס "כי עס
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי צ ו ויערקלערט
יט ן . א ון נא רער נא און
כ ד ע םברודער.
ל י יג ט ע רא צ ביי
ו " ",בורקלו
באווייזן.
אהבת פון ענין מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם זענען וואס יחידים ממש דא זענען גמורים צדיקים
מ'דארף זיך מחזק זיין אין ועסט אין
דאסאפסאוו קענעןמ אר
מירתוריס מתנהאאזגעגעבןג אסאד זי נענטער ווי אוןשטערקעררא
חיבורא רעדורב ן' דער איזלש חבר ,םו
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
וואספא שפנ וואסר !ןעוועחורבן פונעם בית המקדש ,איז דער זמן לח פ זא
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי ךיוא זי זיא רע לייוו
וואס זמן דער איז חורבן פונעם בית המקדש, חז"ל זאגן אונז (בראשית רבה מד ,יב) ,אז דער איז
חבר .ביי א וואס אזוי, אויב חטא. בלא כתינוק ריין,
חורבן פונעם בית המקד גאר עמען איר
זייןךאד איזצ–מב דעם אויף
ענטפערעז םדערטאט ןבל אז .ן
צוליב איין זאך ,כדי נישט צו פארשעמען איר
האט דא תואי ענופ
אידאההאט יעדערד ט
וואסטשינ א כחזיולב דערעווא איזגעגק דאס ןבעא ןתח ריא ןו אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א
אויפ'ן טרויערן מיר יעצט אין די טעג וואס אויפ'ן
"למעלהטרויערן טעג וואס מיר
ארויסגענומען, אים אין די
האט יעצט
אייבערשטער דער האט וואס וועלט? א דא ס'איז אז חשבון
יעצט אין די טעג וואס דער עס בלויז
אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז
בהא ביתנ( םלוע תוביתנ ןיא ל"רהמ רעד האלט
זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת
ןיירא ,האנק טימ קעווא
זי וועט יע מיטזדער
טעוו י ד טצעי
געווארן איזט ןפרא
נתקדש ערא ןו וועןא ן
באקומעןרעדנ
ראנ ,ךודיש ן זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט
נצחיות פון כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם זאך).הרקיע" ,און ער האט געזאגט פאר אברהם נענטער צו א מענטש ,מכיפת דער וועלט? פון כביכול
טראכטן א מינוט ,ווער איז אייבערשטער מע פונעם
זי האט א
זאך). ןיא :ךאז עגיד'ארומ א טגנערב )'א קרפ םיער זאך).
דערז בעל
אלט,אוויטאה יעגקעוו אכטבעג עבדיםעד ן מילהטסביי
מצותוחב ןרעד ןיא ר טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א מענטש,
טאג מלמעלה
פנימיות'דיגע הבטה א אראפקוקן, זאל ער אז אבינו כות מיט'ן
קיין ענייא נישטד ןופ איזוספ י קשר םיק געבוירענער סאוו לאמיר
איז ,אזת זאך.קשיא פון א פלאדער תירוץאאויף מהר"ל דערדער זאגטמאי, אלא
פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
זי
בש יאצומ טגאז'מ
םניח תבהא טימ
געבוירענער קשר איז נישט קיין געבוירענער קשר איז ני
וועלט .זי לנו.טלעוו
השמימה" יעלהה יז
"מיוא טא אזעגפי שוין,בעגזאגטז וצ ן
הטוריםמ יד ןיי
יד ןופ עמא זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך .לאמיר
מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די
דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו. יהיהדער (אויבאזוי געוויזן "כה
געווארן ייב
געבוירןךל ןתיו"
וועלכן האט אים
מ'איזטרעוו ",
מיט און ער
ש" ,טנאמרעד
למטה,
הצלחה ,איז אסאך מער ווערדםולש םול אויךאיין התגברות,
מיט וועלכן מ'איז געבויר איין .
י"ב שבטי איז"ידער
דאסש ב ק יטב "מילה",צ ,ה
ווייל תיבותיד ןייז ו ראשיעמאמ איז לדילכ ןופ .לארשי לרחוק. נאכדעם
קשר אלעווי אגעוויזן
שטערקער האט אים זיין אייבערשטער
צומאל קען אזא דער
חיבור זרעך". נאכדעם אויך לרחוק.
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך ,עשו ,און זי וועט
און… ווא חילוקאוואס
קייןוו …ןונישטג סא
קשר
האט.יז טיי אידקאב יעדערןעמווואסטשנא כחד טא ל ר ח וק ו ל ק ר וב " . ש ט ע ל ט זי ך ד י פ ר א גע
פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און נשמות פון אלע אידישע קינדער אויף גאר א יז ?םע, פא רווא ס ירידות אלע
פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און און כשלונות אלע און נפילות אלע
אזא חיבור קען צומאל זיין ווי וועט זי און
טשאונז ,און אין
געוואנדןטיי
איזלש" םדוק מענטשןל םו
פרעמדעוא "קוחר עדכאנ טשרע ן וואס א מענטשם איין התגברות מענטש .די ט ,גייט זי פון א
מיט אהבת חינם
אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט ,גייט זי פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז, פרעמדע מענטשן איז גע
גייט באק האטייגער די
איז,ב ט מוקא וויאזויןעער
אוןםעד
דעם איז,רע
ערטסג וועןב ן
איז,רוח
ערנא . טאטש בחינה. געדארפט זיין הויכע
שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין מאל וואלט
לכאורהעג רי קרוב?,ןעקנעד פאר'ןמ זא שלוםז הבר וצ הבהא ןיי
גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור .אנשטאט לאמיר געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה אהבה צו ש לזיין
ום פ מרבה
א ר 'ן ק ראזו ב ?געדענקען,
ל כ א ור ה וו א לאמיר
ל ט ג ע ד א רפ ט זיי ןפאר'ן גופו מחסר איז ער אייבערשטן, פאר'ן
לאמיר געדענקען ,אז אנשטאט טוט
דעם בעס האטסעב םעד
אריינגעלייגט אייבערשטערש ןט
דערה יז סאוו ךודי וואס טא
יכולתאהעגיז טייג ,ט ערשטפנאכדעם
שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם לרחוק"מאוןעדמער "שלום ןשטנע קודםועג זיא שטייטןדנאו ןוא ,זנוא ןיא
זאך. א פון פלא א אמת
א בורקל םולש ןגאז םדוק לאז'מ זא ,טרעקראפ שפת דער זאגט ןו כבוד פאר'ן אוועק עפעס גיט ער אייבערשטן,
אוועק מיט קנאה ,אריין
באקומען
זיין די מא
מיט אהבת חינם
את ה'"ואהבתקאב
זיין ד
זייןעד ןעמו
י מ א מ ע
מקייםוש ם
און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי
פ ון א
קענעןטסכאו
ל ע ג ע
צוךודיש ן
מ יי נע ב
שע ,
ני ע
איןןוא ,ו
אונז,
ש ו.
טעוו יז
דעמאלטנ פאר
געהאלטןא םעדכא נאךקוחרל ךיו שלום אברהם אבינו האט .
פארוואס פראגע,א
שוועראז-
לרחוק ולקרוב" .שטעלט זיך די פראגע ,פארוואס
"שלוםתורה רוביח זיךקדי
אן שטעלט ןע
אים ולקרוב".יז לאמוצ
ס'קומט
מיט אהבת חינ
קרעטש ןי
כאטש
לרחוק
רשק א יוו רע
הבורא,
דעם? זי
ל ישראל.
אלקיך בכל לבבך ובכל נפשך ובכל מאודך"; ער דערמאנט,וו טימווערטזיא'מ ןכלע לך",ריובעג "ויתןעג ן ביי ןראוו
י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע פון כלל ישראל. ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום רעד ביוא(
אוועק מיט קנאה ,אריין שבת מצות מילה און דעמאלט האט ער נאכנישט קידוש ביסורים, נקנה הבא עולם ביסורים,
אוועק מיט קנ נקנית מע פון די
זי האט אוןיזער קען תהיו",אה
"קדושיםתוומ ט
דעם ןעוועג ר
וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די
זייןאה וצ א ןבמקיים
קעןכייש וועלן לעבן ן'טימ תו מוצאי רימאל .ךאז א ןופ אלפ א ל"רהמ רעד טגאז מ'זאגטיובעג
איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת וואס רענער פסוקים רשק דישינ זיא ק ט פוןאיינע ןיי
עגיד'תוימינפ
זאך:פוןאין געקענט משיג זיין אז זיינע קינדער ווערד מער איז דאס - ביסורים נקנה איז השם ר אין דער
פארוואס ער
ווייסטפ תויחצנ דוללכ ןו
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער
תתורו".שי
"ולא וצ ,לאר מיט'ןד ןייז
לעבןמאמ י תשפ"הט גייען םענופ ע ,שטנעמ א וצ רעטנענ זיא רעוו ,טונימ א ןטכאר מורא'דיגעאז רעים פרק א') ברענגט א
ברודער אדער א חבר?
נצחיות פ
רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין ).ך
(נתיב אהבת למעלה מן הטבע .אידן פונעם יאר אלעמען. ידוך ,נאר
הטבע'דיגן
מןרעבייא למעלה
זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר
אייבערש טש אפ ס'נ זיךלא
אין ק האטא – ערד ןו וויילסאעלא קען?
יעדןז טאג זיולב ס טלאה ל"רהמ רעד ?רבח ןייז רעדא רעדורב ןיי דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת דער מהר"ל אין נתיבות עולם
זיך וועלן זיי הטבע? מן למעלה לעבן י ע צ ט א ין ד י ט ע ג וו א ס מ יר ט ר ו י ע ר ן א וי ר חתן ן'פ
און
כח.מעשראפ וצ טשינ ידכ ,ךאז ןייא בילוצ
האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און טאטן.עד זא פטנע ר זעלבן
פונעםא רע םעד ףיו במציאות
דאךייז – זיא א מענטש זאל זיך מתבונן זיין ,פאר וועמעןא ייב .רבח ן
ווער איז נאנטער ,א
צוליב אי
וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
שוועסטע מקויםווערטוש
כחעטסעו א .ר דעם
דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן.
אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום ,ווייל ער איז
אויסו יוז
ניצטטרעו א סע ערוועןסיו
אוןשעג
אזעלכע ריא ןע
שלום ,רווייל ער איז
האטבחנישט ןיא טסעומ
אויף
רעד זיא
ומעשה
אבינו
אויך
דיבור
איזביח
במחשבה
ברודערש רו
אברהם
רעקרעט
נסיונות?
ברודער אדער א חבר?
זיין
פאר'ן
מתגבר
אזנ ןוא
ח ו ר ב ן פ ו נע ם ב ית
ווען! רחל האב איך די זכיה מחסר צו זיין דעם גוף? ס'קומט אןיוו רעטנע
שווערע תבהא ןופ ןינע םעד ןיא ןייז קזחמ ךיז ףראד'מ
ה מ ק ד ש
דאך במציאות פונעם זעלב
, א י ז ד ע ר
אז פאר'ן ברודער איז אוי ז מ ן וו א ס
"ולקרוב",פארשעמט ווערן. א צווייטן .און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב", צויבלייגטבערא ינאכדעםרעדור נאררע ןוא . אוןרע שווער מכבד צו זיין דעם אייבערשטן ,ס'קומט אןיכ" :יוזאאסע טר
צווייטן.עלק
ווער איז נאנטער ,א א צווייטן .און נאר נאכדעם
עבודת יש אידעאליין
יעדערתדוב אזכששי גדול"פ , -ר
נישטלגויבר ןו "ואעשךשי י
איםבוד רכ אוומ אנקומען צו זורבלביי קענען זאל איד א אז זען געקענט א ןייז דדועמ ,ןטייווצ א ןייז וצ דבכמ ,םירבח
מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט ידידות מיט חאה קשרקנפון געבויטצאמ אר האטלותה ד או ,הד וואס לאה זאל שווער מקדש צו זיין דעם גוף פאר'ן אייבערשטן,דצמ קר חאה ם
מענטשש ןי מענטש וואס האט געבויט
זצ"ל. מ'קעןפעלקער".צז
.ל איז מיליאן מאל מער ווי זיבעציג
ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל מיט חומר, שווערן אזא מיט מדריגה הויכע אזא צ .ערעדנא ראפ ןעניגראפ ןוא ,ןטייוו
פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן, ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער רחוקםה–ל אשיש פוןדחאא בא זיךהש ה או ס'רעדט
וועןל הלחת ליכן אופן ,ס'קומט אן שווער אז מ'זאל קענען זאגן אויףהז ןיאו ,םה ווען ס'רעדט זיך פון א
למעשה
מער. וויפיל
לאה
עד ןופ טגיילרעד טשינ לחר טאה השעמל
אפציילן נישט אפילו ם נסיונות. שווערע אזעלכע
ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז אהבה, און ידידות שטערקערער שלום ,מיט מער אהבה, און
ידידותצמ
מערמצע ד מיטד ".ם שלום ,סא ברבים" ,אבעררעטסיוושעג ייב זא
שטערקערערטסייה געווארן.ו
ש'מ ןעו שמו המקדשטרי
חרובפ א
המקדש האנק "ברוך גוף
אונזערעדנ
צווייטערא וצ
בית אזטנעמ ער
שטערקערער שלום ,מיט שטייטןש
דער שורש פון אידן איז למעלה מן
צווייטער בית המקדש חרוב געווארן.
און זי הא אילייה ןלעטשוצפיוא ןעוועג הכוז טאה יז ןוא
קודם "שלום לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א אברהם עג
ס'איזזיאאסאך ווילאנג נאר
ווייל געווען
לרחוק", איז
דערק ןבאה טשינ ללכב ןלאז ייז זא ךילגעמ דאס
"שלום אבער
קודם דער גדלו".
ווא ס זכרוב
ע נ ע ן "הללוהו
מ צ ל
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז ןיי י ח , זזכיה!
א ל מ די
ע ן איז
נ יש גרויס
ט
קודם "שלום לרחוק" ,וול א זווי
ן א ז יד
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז דער
שבטים. פסוקראד ,לחר ןופ רעדניק יד ,רימ ןוא .םיטבש מילה .ןפ מצות פאר געהאלטן נאך האט אבינו במחשבה געזינדיגט האט וואס מענטש קליינער
הטבע
ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר
פסוקא ווייב. דער זאגט דערפאר אז
שינ לאמנייק ןבאה ייז דלאביוו ,רשק ןכילרעניאאויס פירט ער ט ישראל.ק
כללאז האנ פוןוא ל א זנ כחסערפפיו מיט'ןפ ןנאריא ןו
ער פירט אויס אז דעריוו ,גינייווענ
דערפאר
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפאר האחדות ומען רחל
זיך לערנע געדארפט טיירג ןייז ףראד'מ טייוו יוו םעד ןופ ןענרעל ךיז
פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל
בראעג אייבערשטער
א ףיורעד טע דעראיםרעד האט
דערפארע ןוט
ידידים.עג עפ ס ד ע ר צ ו .קעןסמכבד ' ש ט מענטש
י י ט (מ ש נידריגער
ל י יד , ל ) "דער
ר ק ב ומעשה,
ע צ מ ות קדיבור
ראנ ",האנ
און ידידים. און אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען און ידידים. געארבעט
א זיין
ווען
געווארןקעוו
געבוירןפ ןבעגוצאיזכ ,ךיז ןו אבינוא יד יצחקטייווצ
אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען
אוועקצוג
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט החוצה" ,טשינ לאז רע אותו
צווייב רעד "ויוצא
פוןעדור זיךה ר וועלט,
ס'האנדלטטא דער
ווען טשינראג פון ארויסנעמען
אהבהוטעגגעוועןז ןרעוו וצ ן ןיי עפעס דא דען
שכינהנאאיזלאז'מ איז
גילויטאטש באשעפער.
בחינה,טדיםעד גרויסן
אנדערעעפע ןו דעם
רעד טימ טוג ס זיין
רעים חברים, צוויי פון זיך ס'האנדלט חברים ,רעים
אהבה ווען נישט אהבה ווען ס'האנדלט זיך וועקגעבן
יאר.פ מיר
הונדערטשרא
געוועןרעוו טמע אלטא ןוא .ן שויןיאדו איזראט טאטע
אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געווען
פארשעמ
זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן רימ ן קומענדיגע ןייז טשינ דירעדורב פוןב ס' אוןדור נשמות
ע אלע ראנ
קשר ,ר זען זיא'
שטערקערערס זאלרפ א אוו ט דא מעררעד סער דעןא
שויןנק איזצ ה איז דעם?ר
המקדשמ ו פוןיז הב בריאהב
בית ןי דער תב
צווייטןהא בייםיער איןם
מער'מ : ןייגוצ לאז
סארט גרעסערער א און קשר שטערקערער גרעסערער סארט א געווען אן שטערקערער קשר און ב ,כדי לבן
אלע אזענעןיילא
מיררוג יד ןאייניקלעך,םימ
זיינעטייווצ א זא אלעאז רע זענעןבתנ ל
ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן
אליין די ג נאכנישט ןרעוו שיי האטאבינורעפ אברהם טאה כאטשר אוןיז זא קען זייןןריובעג ןע
דורות,נע צי וצ געווינס?נעי
מערא ןוא םע זייןאז םי דען ,ןג
קעןא 'ר" שלימות?א ,די
האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב ,כדי לבן
חיבור,אבאסאך א עש גרעסערער איפעגוצ אסאךט ס'איזז י ראפ ץאלפ ךי
געזאגט
האטךרוד אבינוזנוא
ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א
חלק פון יצחק אבינו .ווען יצחק
ס'איז אסאך א גרעסער אבן און זי
דורך אונז . ער אבער האטאוו סוףב ן ביז'ן זאך
דיןבל זייןט
משיגטא אוועקגעגאנגען.רעבלעז רעד
געקענט ייב דעם?וו האנק איזלפ י שכינהיפון
דיעל וד
עשירות ג אז טומאה"ט
און אזאב ךיא" ,
רייכקייט מערןי
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים", מןעגהאחים", הרעיםר עד יי ם
חיבורעז יותר "לפיכך,ן
אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען. סיי סנר "לפיכך יותר חיבור אנקמ ךיד
"ונהיה אנחנו וצאצאינו ,וצאצאי צאצאינו" ,זענען צדקה".אמ
לווא ,ןעמ ויחשבהמ ן
בה'עז אלימ "והאמיןןענ
געגלייבט.דירב ייז געברענגט האטידעס עבירותטוג ןי דריי, פוןיבדיךי איינעיד ן
טאה תודחאה חכ כח הא
.רע לגויאפגדול" - ר דערב ן איז"רוח דאסא" טימ אנקמ ך
איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט
געזינדיגט ,שלימות הקדושה. "ואעשך ממילא,
מיר אלע געווען כלול אין אים .יעדעס קינד איז אויסגעוועלט צו זיין חברים. אויסגעוועלט צו זיין חברים. פארזינדיגט מיט
איןד
האיכות.ג ןיי
בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט זיך
רבעדייא ןטו מ'האט אבער",ם אויב
הכמותב ךיא" און
אנקמ ןיבתחתונים, דעריפיוו
אויסגעוועלט צו זיין חבריםנישטדסח ל אל וד
האט נאך ער וויבאלד געווען איז חשיבות די איכות מעט
געמאכטא"מעצמם און נכלל באבא. אלייןה םש לב האבןתוער מ אוה וואסבצזייקשריחה שכינהמצעב רוב "ם
פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט
גילוי מורא'דיגע בית המקדש איז געווען א
ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא
קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און ט וס
בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה ט " . קשר וואס זיי האבן אליין
בחור –א
דעם בחיר האבות ,קדושנו קדוש יעקב – א בחור
פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער
נאך –מצות
פנימיות'דיגער אבערא ייב ס'איזרבח
א מילה,א מצותדנ
אהבה.א זי קודם
געהאלטןדלאביו
פנימיות'דיגעו ,שרע ערשטןצנאג רעד וועלכערע
איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים ערשטן
איז יעדער איד ווערד ,צוליב די ענינים פון
איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים פנימיות'דיגע אהבה .ס'א
דער אייבערשטער האט דוקא אזוי
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו,
נישט קיין פיזישע זאך ,אבער ס'איז אן עכטע,
קודשי -צמא זרע
אן עכטע, פ תוא
ס'איז
זרע
איזפ ןו
אבער אידני
זאך,יר אזפא
פיזישעשט
א פשוט ט איז טני
קייןימ ד מילהךא
נישט איןאדעם איזייווצ זא אייבערשטן.עמ
פאר'ןךיז לאז שטנ אפפנייא זיךי ןרי האלטןדע ערצ ,גאט
נישט קיין פיזישע זאך ,א קב ןעמענ ו
אבינו,
אויסגעשטעלט אז יצחק זאל געבוירן ווערן צו אוןטנס'איז דא אןה-ןש עסברופטא ן מהר"לעגסי דער אמת,ןבווי פון אלע מערצ א אסאךלטע המקדש? אסאך בית ערשטן
איד שוואכסטערייר ביים
דערז זומ ךיא :ןב חורבן וואסג א ןגא יכע טו
מענטשןעמוואס איז צווייא צווישןו פארבינדונגעוו
צ טל אה ו .רוביח אא ךיז ןוא שראפ
עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס חורבן ביים ערשטן בית המקדש?
א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז א פארבינדונג צווישן צוו
אלט,עדכדי מיר יאררהמ ר הונדערטא ל"
טאטןרפ(ביילאדירשי חצנ ןי זיין קעןא :טאוןראעדגוי. אידיי
א תוכ צווישןווצ הבדלייז
מורא'דיגעראב זיא דעם םעאד ףיו געווען זא גורםראוו האבןאפ ט וואסייא ר חמורותדיא ןצוזאמען.דדועמ . שלש
צוןודיא ןייז גוים
מיטז קזחמ האבן ןיי
דער מ פ )'ד ק זייןגער ש אזוי 'ווייערלעסןשי אזטרי זאךאווי
אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם
זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין קאנעקשאן', זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ
לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך
פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך רשטאנען
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
3
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא פונקט ווי היינט ווייסט
און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה
חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה און לאה.
גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש מ'זאל זיין נאנט און פארבונ ערן :יעקב
ווערט עס אנגערופן "ערות דיבור".ג "רבי שמעון
אבער ער קען נישט רעדן .א בעיבי קען אויך נישט דאס מויל רעדט וואס איז נישט אויסגעהאלטן חשוב'ער יונגערמאן מיט'ן נאמען ר' מענדל וואלף
מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. המקדש פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית עריעקב אנדערן: גייען חתונה האבן איינער מיט'ן ח ןעייג
רעדן .כאטש ס'האט אויך א צונג מיט א האלז און ג גרינפעלד ,אז ווען ער איז געווען א בחור און
פוןאאמעשה וועגן חנם, שנאתצוליבפה". געווארן ניבול
חרובאמר ,זהו איןלאה .בר נחמן ישיבהאוןמיט רחל חתונה האבן גייען און עשו ושע ןוא
ס'איזא דא אזא אזעלינו מעןלא ווייסט און
נישט רעדן, היינט קעןוויער פונקטא גארגל ,דאך מויל דאס סאטמארער אין דער געלערנט האט
שליסלעך.טאקע א פארגלייך קמצא? איז עס ובר קמצא פון פארשטאנען האט זי ווייל געוויינט, האט לאה ל אה הא
לטן דעם ביהמ"ק
א דאך איז רעדן.
'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין נישט אויך קען ימיו
ווי א בסוף חולה מענטש איז פון די גרויסע קרית יואל ,האט ער געהערט אינמיטן דער נאכט
דערזיין
מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט: און מחזק זיין
ד זיין און מחזק זאךזיין דעם מעודד געווען איד.
פאר איין גורם ווארט
האבן וואס חמורותאז
דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז אויף דעם שלש באזירט
די צו זיי איזמיטצווישן
האבן שייכות
חתונה דער
גייט זי
ווארט פאר איין איד .מעודד זיין און מחזק זייןאוןפרעגט:
לגדולה" "הגדולד')
ישראל (פרק אז איןאנצח הר"לה" ז
ודג
וואס איז מענטשןאון
אינעם מויל תלוי איז נישט סימן אזאדער דיבור ווי א בחור רעדט אינמיטן שלאף און ער פרעגט
דער צוריק, צווייאיםנעמט צווישן
אייבערשטער
גוט פארבינדונג
זאגן א דער מוז ילבינו" .איך
בהמותפארשרייבן: פרשת
זיך זייערע און
אין
צעטל געלאזט
דאכט זיך
א זאגט, האבן
חיבור. אלימלך
א האבןזייגזל'ען,
רבי ר'צו לוט
פוןדער
אויסגעוועלט ישראל האבן כלל
מענטשן זאלן פארשטיין אז דער יסוד פון
:איך מוז זאגן א גוט המקדש? בית
מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור. ערשטן ביים חורבן וואס גליקליכע די געווען
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט איז רחל אבער עשו. ע ש ו. בא
אחדות האט
האטעכטע, געהאלטן דעם ביהמ"ק
נפש
אן אינעםער
ס'איז אבעראון
איםס'איז תלוי
קושטזאך, נעמען
ן יעדן טאג ,צו נעמען
האלז ,נאר
פיזישעער
אים, וויל צו קיין
טאג,
און דינישט
אייבערשטער
יעדן
דער צונג
זאל זיך איינפירן
און די נשמה.
אים מען
מענטשוועןווארפטזאך. דעם א
לעבעדיגע צווייא
מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי דיבורוועגן
איז אזדאך נו,הגזל.
יעדער פאשעןאזמן
מיינט פנחס,
פריינטשאפט
אבינו,
קשיות פון רבי עקיבא אייגער .דאס מויל ארבעט,
קענען
יעקב באקומעןצופון
איז למעלה מן הטבע .מיר האבן כוחות
מציאות גייט
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען זי אז געוואוסט
דאס מויל פון א מענטש ארבעט. האט ה א ט גוע
פנימיות'דיגער
ארויס אז ער ס'איז א פנימיות'דיגע אהבה.
אייבערשטער קוקט דער ביים אערשטןאים ליב. אזוי.מלאך עס א ענין דעם
באשאפט גאנצער מסביר שטארק?
שלעכטס דער וויבאלדער
איז
מ'רעדטאזוי
פון אוועק
אנדערש, געקענט.
איז חבר נישט וואלטביי
קדושא קדושנו– אנקומען צו זאכן וואס א גוי
כח האחדות האט – ביי א חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער
בית המקדש איז געווען א טוסט". בחור א – יעקב האבות, בחיר דעם ד ע ם ב ח
מעצמם און געמאכט דער אידישליך. אליין האבןאון ערליך זיי
גוט,וואסווערן קשר ביישוין דעםשכינהזאל פייניגט גילוי
מורא'דיגע זאל
ערמויל, און רצון בעסטן דעם זאל האבן אפילו ער
טוסט".
פון קומט וואס הדיבור כח דעם חיה וואס בעצמם" שלעכטע החיבור ס'איז א חיה.מצב נישטהוא הרעות שםאיידל "אבל האט אן וואס מענטש ממילא ,א
זייןדוחסד "איך בין מקנא וויפיל א
איידעם",מיט
געזאגט רב פאניוועזשער
"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"
פארזינדיגט זיךגוטן דיין בתחתונים ,און אויב מ'האט
דער האט קיינמאל האט וואס אכציג און פיר פון פ ון פ יר
חברים .ווען ס'איז א
מקנא וויפיל חסד דו
ערגער ווי אויסגעוועלט צו
אסאך נשמה ,איז א פגם מענטש. פונעםא
שעות וואס צוקומען צו נישט
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו
אז רוב אויס קומטער יאר ,קען ביליאןמויל,לעבןערליך אן
מיטכל משפחות האדמה", "ונברכו בך פסוק אויפ'ן געפרעגט האט מורא'דיגע נקודה .אברהם אבינו געזינדיגט ,שלימות הקדושה. גידניזעג
פגם פונעם גוף .וויבאלד אז דער גוף זינדיגט איז
בין דיך מקנא מיט מקנא דיך בין "איך ברידער .די דריי עבירות האט עס געברענגט
בחור", גוטן דיין פאר
מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער. ממילא זענען זייאיינע פון מסביר מאמען ,און
קענסט דו רגע.
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט
נישט אויב טאג, א שעהאיין אין אנקומען
דרייצן-פערצן קען טאג,איד
האחים", הרעים מן
כאברהם". תהא חיבור
לבנו אומר יותר
"אדם "לפיכך
מפרש רש"י איז גזל'ען?צו
זיי זיין נישט בהמות דיינענזהרמענטשזעלבעראז דארף א
פאר דער גייט דערפאר
"וואס
ביי טאטן, לוט,זעלבן דעם ביי געווארן
מקנא דיך בין "איך לערנסט", דו פלייסיג ווי קנאה
עינים?און זי רעדן שמירת האבן איין ס'מיינט זעכצן-זיבעצן וואס
זיין פאר א גוי
אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען .פארשטענדליך ,אבער אז די נשמה זינדיגט איז
דורךמקנא
אונז. "" ,איך בין דיך געווארן ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער דיבורים, ביים גוטע שוין ער רעדט
קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך מקנא
חתונה שעה,
האלט זי ענדליך ילדנע
אסאך א אפילו חיבור,
תורה ,אז גרעסערער
פארגערער דא א א איזאסאךווערטער ס'איז אויף"ר'די רשעים
נישט לוטפוןהאט פעלדער?" צי
שלעכטע נייעס, פרעמדע פאשעןפוןאיןקיין
פלאץ קייןאיך נישטאיד, זאגן,
צו יענעם און אים עס געבוירן זיי זענען ווארטצוגעפירט אז באשעפער האט ווערן נתבייש זאל צווייטער אזהא
זאך .יעדער פארשטייט נאטירליכע אנגעזויערטן יעדעס אן ווייזן
דיבורים. צו איינהאלטן
הייליגע און זיך
אפגעהיטענעמאל איין רמיםט
איד ,איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן
פאר פלאץ באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר
רעדן, נישט מ'דארףאיז חטא. געטון א האבן וואס לבן כדי יעקב, חתן איר פון סימנים באקומען האט א אב
נעבעךסארט גרעסערער "האדמה",אער איז צוגיין אוןשויןקשר שטערקערער
מ'זאל רעים:איזבאהבתאוואס איד געווען אןא כ'האב
קנאה צו מרבה זיין אז ווען
שוין טעות. המקדש
געמאכט א דערוואסבית צווייטן
כ'האב פרט ביים
'אוי! געזאגט ,א
ברודער ,נאר ס'איז ברודער'ס
קוקט עפעס וואס טויג רעים :מ'זאל צוגיין
פארשעמט ווערן .און אודאי טארן מיר נישט זיין מענטש פשוט'ער
מינוט.געווען
ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער
חטאים
שווערענישט איזקיין שכינהנישט רשעים,
גילוי געוואוסט .פון
נישט קיין חטא די
אויבןזיין מצער
רעקארדירט נישט מאל
דאך
קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין
זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן נישט זייןאיין
ווערט נישט אנדערע,
מיר
זאגט טארן
איד פארא פנים
אודאי
וואס און ט םיא לאז
ווערן.
חברים ,רעים
דעראון ס'האנדלט זיך פון צוויי
פארפאטשקעט
איזחטא ווי אויב דער מיט ער
קלענערער אדמה, ווען
איןא
גוט אהבה
עס פארזונקען
עפעס טון איז נישט, דעם אנשטאט מ'זאל געהאט א כ'האבדיזייןבחינה,
ווערן אנדערע צו
האט גארנישט געטון ערליך?
די נאךברודער האנדלען
ארויפקומעןאדערדער וועט חברים,
נישט ער זאל
וועןדי אדער
צווייטער
און הימל, בית א בני
כדי
אין זיך,
פוןאלעבןא ה
פעס גוט מיט דער דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער
קיינעם, פון חטאים קיין נישט לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט פון די נ
אראבער,א
אוועקצוגעבן פון זיך ,כדי א צווייטער זאל נישט
אופן, וועלכן חילוק אויף קיין ידידים.
נישט ל) "רקבאון
פארשמירט, געשטאנען איז המקדש בית דער און גרויס, כ'האבאזוי
זכרונו טאהשער רבי נאר
עצמות זיך
קנאה" ,נאר דער קנאה",
אדער עצמות
אלימלך איךיד ,רבי ר' (משלי דורכגעפאלן,
ס'שטייט בין
געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו. איך
דערצו. נסיון. עפעס געהאט געטון דערויף אדער
רחל זיבעצן געארבעט
האבן גוי. אער פאר וועט
ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה" ,נאר
באקומען צו כדי נאר זיין
נעכט מסביר
צוואנציג,
גרייט זיין
אזויפיל נישטאון
מ'דארף
לבןדאס
הונדערט
פאר מ'קען
ווייט ווי דעם
פ א ר פון
ל ב ןן
לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט ווען אפילו שמוץ, און חטאים פון רעדן ווייל
קען פסוקדער ער
נישט. זאגטאזטויגבך",וואס
דערפאר "ונברכו
עפעס פוןאז
ווי פירט כח
אינעווייניג,
קוקן
אויס דעם
חלילה נאךפון
ערזאל ער דערפארהאט
אויפפרעסן
לברכה ישראל.אונז
פאסירן, געמעגטזאל פון כלל
קנאה וואלט האחדות
נישט קיינמאלדאס מיט'ן כח
פארלוירן'. האבן נארהאבזייזיך
איזוויבאלד קשר, מויל אינערליכן
דאס וואס טאג א
רחל ,דארפן שעה אכצן
פון אדער
אפדי קינדער מיר,
אוןו א ר
ווי אינעווייניג, ן פון אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג ,ווי
אחדות,פון
מעלהדיא דיבור פארלוירן עס
ס'איזשמוץ ,איז יענעמ'ס ס'איז איזווייב. פאר א ו
וואסזיי זאלן הטבע'
איזמןמעגליך דער כח פון 'למעלה דאס
שבטים .און מיר ,די קינדער פון רחל ,דארפן
אסאך א אויף און
הייליגער
ס'איז און זיך
אויף אברהם
גרויסערווייל
די אז אז די
לרחוק",
לאזן נישט עןפון
אזא דעםאזכח
לאזן
"שלום נישט
ווייל פארוואס?זיין
קודם ממשיך
מען דערזאל איז
מצליח, וואס זענען טון.געווארן
תשובה
איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קייןאלעמאלקייןנישט האבן איד קען ווען
בכלל א און גערעדט אז
קיין ס'האט נישט
וואס זענען מצליח ,זאל מען נישט לאזן אז די אפגעהיטן,הייליגע אויפצושטעלן ט זוכה געוועןגעווען
און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע לעבעדיג, געווארן. בלייבן דיבורים די לעבט. וואס רע עצמם".יצחק אנגעהויבן ,אז קעגןדעם מיט האטצוזיך כלל ישראל
אבינו.אהבה,ס'איז
און אברהם
ידידות מען אז מעראזויווי
מענטשן זייןמיט
פארשטייטמענטשן
שלום,
אנדערע שטערקערערזאלן
ו אנדערעזיי
קינדער ,אז
זינדיגן, מענטשצוזאל מ'שפירט א זיינע
קנאה וועלטצו אנגעהויבן חרוב ווען המקדש
געשוויסטער
מ'טשעפעט אלוט
מצד עצמם" .דאס הייסט אז ביי געשוויסטער
מענטש .די האט
צווייטער בית
אנשטאט אבערביי
אפגערעדט ווען
הייסט אז דאס אז
פארשטייט רחל מצד חתונה און
אייבערשטן.
ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן פון דעם
דער זענען ס'קומט
דיבורים וואס
דערלייגט האט רחל נישט
מוק'ס
אלט. יאר הונדערט די ביי געווארן געבוירן ייג האל איז
למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם
ווער איז נאנטער ,א
••• א רחוק – א פרעמדער ס'רעדט זיך פון ערגער.
פארגינען פאר ווען זה ואין להם, התחלה שהוא אופן,
אחד שרעקליכן
אב להם א
שיש אויף ווערן נתבזה גייט לאה
אנדערע. ס'איז
באשטייט". זיין אז
און צו
ווארט
צווייטן, מסביר און א
שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם ,ואין זה פארגייטכדי
פאטשא תירוץ, ענטפערן מיט
זאגט" ,א דאס איז א מורא'דיגע חשיבות ,זיבעצן שעה
נדערע .זצ"ל. לאה זאל נקראאזמצד
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע.
סימנים ממילא גיט זי איר איבער דיהאח ג אליממ
נישט צעבראכן ווערן -אבער
ידידות מיט קשר פון
זינדיגט דער גוףגעבויט א ווען האט
אז וואס
מהר"ל, מענטש
דער זאגט דאך דיר האט אייבערשטער
האח נקרא מצד התולדה ,ואין שם האח רק מצד האח רק מצד "דער
בלייבט. שם התולדה ,ואין
לכתחילה.
ווארט א
א
זאל דער באשעפער אונז געבן די זכיה ,אז ביי זיין מעודד צווייטן, א זיין צו מכבד חברים, וועט דערפאר באקומען דובוואס ער ישכרטאג שכר ,פון רביפונעם
ברודער אדער א חבר?
א זיין ווייטן ,מעודד
אזוי" :כי ערקלערט עס
חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן ,מעודד זיין א מוואלברוז
ווערן. פארשעמט נישט נאפ טשי
ברודער.עראון ערגעגעבן ארץ ביי א
עבודת יששכר ,פון רבי ישכר דוב מוואלברוז
שטרעבן צו ווערן בעסער!
"ולקרוב", א צו
גוף. דאךער לייגט נאכדעם
ס'איז קייןאון נאר
חידוש ,ווייל צווייטן.
נישט איז עסא קיין נישט האסט אבער דו
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי ישראל שכר ,וויבאלד זיין דיבור איז געווען אפגעהיטן.
אהבת צייט זיין "ואעשך לגוי
אהבת דעם ענין פוןפון גאנצע זאל די ענין אונזדעם איןפון מחזק זייןיעדן מ'קען זיך מ'דארף
אבער מ'קען מפייס זיין אויף א דיבור,
ווי
מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת אין אויסגעשמועסט עס ווערט ר .אזוי
נענטעראיך אוןאזוי שטערקעראויב חיבור דער איז חברער
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
ווייל ער איז
שלום,גשמי, אויךא דבר גוף איזדער איז ברודער
נאטור.זמן פאר'ן אזזיין בית דאס איז ממילא ירש'ענען, כאילודיך
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי אויסמעקןגיי קינדער, נישט רחל עס געווען! האט דאס איז
הרע. נפש לשון מסירות
גערעדט קיין וואספארא האט נישט פסאוו
וואסאונזער לעבן זאל האבן
,איז דער צוליב איין זאך ,כדי נישט צו פארשעמען איר
וואס זמן מינוט פון דער המקדש,אזאיזיעדע גדול", פונעם
געזאגט ס'איזחורבן
נישט נישט חורבן פונעם בית המקדש ,איז דער זמן וואס
ווערן. צעבראכן מענטשערנישט איר פארשעמען
זאל א צו נישט כדי זאך,
איז דאך טאטן. נשמה
אויפ'ןגאר אסאך אידישקייט.
זעלבן זאך.פונעם
אבער די
שוויות פון
במציאות
טרויערן געמיינע וואסאדאך
מיר
איכות'דיגע
שוין טעגס'איז
אן
ס'איז לעבעדיגע ווייל
איך וויל, וואוביי א
אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א
די
איןאיז וואס יעצט זאך
חבר.
איז א פאשען איז – זיין
איך דאס
דעם
געווארן.אויף מעג
חתן און ענטפער
גוטס. איר גערעדט אז דער
אוועקגעגעבן האט ניבול פה.
בלויז נישט ממילאדא
קיין גערעדט
האט אד טאה
מיר טרויערן אויפ'ן
האלט מהר"ל דער
יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן
און מצליח אזוי נישט בלויז
דארפןאיז
וואס אלעס
מענטש דאס
דער טנ'סטעוו יז אפילו
און – פאלק
חבר?איך זייןדיינס.אדערנאר ברודער זיין
אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז
הארץ"...אהבת עולם (נתיב געוויסןירושת מצוה פון
נתיבות איןאפילו א
מהר"ל האב דער
אוועק מיט קנאה ,אריין
די הייליגסטע זאך וואס ס'איז דא .דערפאר ,אז זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט שידוך, אנדערן איד. טוןקיין
אן געווען מצער יעצט נישט וועט האט ער זי י
ס'איז נישט גענוג אז מיר זאלן זיין מער פון די רושם. ס'לאזט א און געווען אמאל פונעם מאמע די זיין ן כלל ישראל,ערצו
נצחיות פון כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
מ'זינדיגט מיט דער נשמה איז עס ערגער .וועגן מורא'דיגע זאך :אין ברענגט אזאך). מענטש, פרקאא') נענטער צו ווער איז רעים דאך
מינוט, מיר האבן א
טראכטן הצלחות,זאך). נישט קיין גרויסע זעט
טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א מענטש, דער אין בחור בעסטן דעם אוועקגעגעבן האט זי זי ה א ט
דיבור איז ערגער ווי
פנימיות'דיגעגארנישט .מיר ווילן אן
פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
זי האט אומות ,דאס איז נישטאקיין קשר איזזיבעציג אברהם געבוירענער אויפגעציטערט ווערטער האבן
זאך .לאמיר איינע א
די
מהר"לדיא פלא פון
רעדן צוויי
ביליאן דער איבער מ'קען
זאגט
דאך אז
וועגט מיט'ן
הצלחה זאגט חפץאזחיים
שייכות
איין געזעןא
האבןשויןדער מוותר געווען צו
מוציא שם רע ערגער ווי אונס ומפתה. דעם איז מוצאי שבת פסוקים וואס מ'זאגט פון די
מיט אהבת חינם
ט קיין געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע
אידישקייט און תענוג און נחת פון שפע ענדלאזע אז
זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך .לאמיר
זאגסטו גזל, ס'איז אז דיר זאג איך ווען אבינו. ערפון מאמע וועט די מינוט,צו זיין
ממילא אויפגעגעבן א אין האט
דיבורים וועלט .זי
הונדערט יז .טלעוו
געבוירן געווארן (אויב דער שלום מ'איז "שלום וועלכן מיט
דערמאנט, ווערט לך", "ויתן ביי עשו.נישט האט דאך נישט קיין חשבון ווייל אזבני נפילות,
געמיינע אלע
געווארן זיין פון ב"ימעבש
(אויבדידער מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער
ישראל .ס'איז א מצוה? ס'איז לכתחילה עס כלל פוןער מאמע מיטזיין די קה ,צו י"באשבטי ט
מעשה
שמחהאונזעראדיבור זאלן האבן העלפן אז מיר באשעפער זאל דערפאר'ן לרחוק. אויך נאכדעם
אייבערשטן.קשר אזויצומאלרוח
מאמע פון אלע געמיינע בני עשו.
שטערקער ווי א זיין חיבוראון
פראגע,קען אזאצו טון
נאכדעם אויך לרחוק.
וועטא באשאפן וואס
האט דיבורים
אייבערשטער געוואלד
שידוך ,דער האבן
פארוואס
נח) (פרשת
קשר א
אהרן
טערקער ווי
בית דער ריכטיג. זיין זאל פארוואס די זיך שטעלט און ולקרוב".
לקרוב שלום לרחוקזאגן קודם זי
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר
דעם?
מ'זאל אז אנשטאט
פארקערט, באקומען וועט זי זי
גייט און עשו,
וואס און… שוואכסטן א ון … דעם
וו
אונז,גוף,אוןדאס זאל זיין אונזער געוואנדןזייןאיןדעם פון מכסה נא מעלי", דארף זיין? אויב אזוי ,דעמאלט "הפרד צוויי אריינגיין ס'קען אויב שכר. דערויף באקומען
באקומען דעם שוואכסטן שידוך ,עשו ,און זי וועט פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און
איז
נאכדעם מענטשן ערשט פרעמדע זייןלרחוק" און "שלום וואלט קודם לכאורהשטייט זענען א מיעוט שבמיעוט. צדיקים וואו די וועלט
אהבת חינם אפילו דער שוואכסטערמיט
ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט ,גייט זי זימינוט, גייטא געהאט, האט
שידוךג וואס זיגייט טן
און אונז, פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז ,און
אהבה צודאס שביתה,מויל
מייןזיין די אז
מרבה דיבר", "כי פי ה'
גאנצקייט.
אז געדענקען, דעם פסוק
אונזער לאמיר און טייטשט
שלימות שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין געדארפט מיר… פון אפ טראג אנשטאט
קרוב?
קען אין בחור.
פאר'ן דעמאלט ערגסטן
שלום דעם באקומעןאין
ווערטער הונדערט אב טיי
זיין אז מרבה זיין אהבה צו געדענקען,
געדארפט לאמירוואלט לכאורה קרוב? פאר'ן שלום
רבה זיין גייט געהאט,מען דארף אנשטאטוואס
צווייטערזי זייט בעסטןדער בחור.
שעהפון אבער דעם ערגסטן ומען םעד
אהבה צו לאמיר געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה צו
שבת.תפקיד פון
שכולו
באקומען דעם ערגסטן בחור .אנשטאט דער
יום דעם ברענגעןאיז
הוא .דאס ברוךזאל גאטדאס נישט טון, רעדט נאכדעם ערשט דעראון "שלום זילרחוק"
גייט קודם האט
שטייט
ווערטער! 204,000 שידוךאריינגיין דעםזיבעצן עב
אונז ,און אין געוואנדן מענטשן איז פרעמדע נתיב הלשון ,אז א דיבור
שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם זאגט אין מהר"ל
איד האט פארוואסקודם זאגן שלום לקרוב און פראגע,אז מ'זאל פארקערט,
די מתנה אוועק מיט קנאה ,אריין
און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי אונזער מויל.
איז ערגער ווי א מעשה עבירה .ווייל מ'זעט אין די זיך שטעלטוועט דיזי פון
און
ולקרוב". אויסלאכן
מיט אהבת חינם
עשו, שידוך,
לרחוק נישטשוואכסטןזיך
זי מ'טאר
דעם? דעם אז
אנשטאט געדענקען,
באקומען זיבבאקומען א קגייט
ו סעמ
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר לרחוק ולקרוב" .שטעלט זיך די פראגע ,פארוואס
ס'איז א סך הכל פון גאר אסאך ווערטער,
און היות מיר האבן שוין יא דעם כח פון לרחוק.
שלום אויך נאכדעם הצלחה עשו. איינציגע
בני געמיינע יעדע אלע אז
ישראל. אמת
פון כלל
מאמע ס'איז
פון די נפילות.
מאמע
זיין די זיין
זי יןצוד יקה,
מ
"שלוםאונס דערמאנט ,אז אן ווערט דער תורה ביי "ויתן לך",
י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע פון כלל ישראל.
(אויב דער די זכיה ,אז מיר אונז געבן וועלכןזאלבאשעפער דערמיט ומפתה באצאלט נאר
געווארןלמעלה געבוירןלעבן א מ'איזטאקע
ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום
זאלן מיר מילה, מצות זייער אסאך גוטע דיבורים יעדן איינציגן טאג.
ה ,אריין
וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די
דעם עולם שםלאמיר מוציאזאך. פלאאפון א שבת א מוצאיטאטן,
מהר"ל מ'זאגט דער זאגט פסוקים וואס כסדר מ'דארף
אוועק מיט קנאה ,אריין אבער
מ'דארף האבן זייער א גוטןאיינע פון דידי איבער,
פון מאמע אלעס
די זיין וועגט
צו אויפגעגעבן האט
פנימיות'דיגע
געדענקען אז מיראויף קייןמוילנישט אונזעראיז
זאלן קשר
לעבן .מיר
אויף זאלן זיין אן אדון
געבוירענערמן הטבע'דיג
אבער
איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת
איןנישט אין דער גרויסער זענען
פאר'ן פופציג שקל
ברענגט אאפילו אויב מיר שייכותצומיט'ן אקאונטענט זי האט מוותר געווען צו האבן א אה יז
זאך) .אלימלך זאגט (פרשת בחוקתי) :וואס
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער מענטש ,דער רבי ר' – אונסנענטערבייצו א אויס ,אז קומטאיז מורא'דיגע זאך:
הונדערט .ווער
מינוט, טראכטן א
פונעם רע באצאלט א') פרק בעסער.
רעים דעראוןבעסער בחור איןצו ווערן בעסטןשטרעבן ועקגעגעבן דעם
ברודער אדער א חבר?
קומען פון א טאטן יצחק וואס איז געבוירן געווארן
רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין
אונזערע גרויסע עליות, (נתיב נישט מיר זעען מדריגה, ס'קומט
מאמע וואס
די שכר
זיין צו דעם
ישראל, צוזאמרעכענען
כלל פון נצחיות קענען נצ ח תוי
אהבת עולם מהר"ל אאין נתיבות דער צט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר
פלפולים כדי צו מכשיר זיין
הייסט "תורה שבעל פה"? אז דער מענטש איז אן
זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר מען האלט מהר"ל צאלט עבירה,דער זיין חבר?
דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת מעשה אדער איז א ברודער וואס זיין
ומפתה דאסקען זיין אייבערשטער נאר דער זיך דערפאר.
לעבן אויפ'ן
טרויערן מירכח צו האבן א מירוואס טעג יאר,דיווייל הונדערטאין
יעצט פונעם ביי די במציאותמיר
דאךאיין זאך: דארפן מיר אנהאלטן און געדענקען בלויז אלעס און – פאלק אייבערשטנ'ס א יי ב רע
באלעבאס אויפ'ן מויל – און ממילא
טאטן .האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און טאטן. און א זעלבן אדון חבר .ביי א שם רע מוציאזיין
בייאיז – דעם מ'צאלט
ענטפער אויף דערדעם וואס אז פון העלפט ישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און
עבירות
מ'דארף צו וואס שכר גרויסן אזא פאר חשבון רואה
ווער איז נאנטער ,א
נישט
זמן וואס דער
ישועות
קיינמאלאיז
המקדש,אלע
וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
איזאהבת דורכפאלפון
ענין דעם
מיר זאלן
ממשיך זיין ביתאיז
שלום ,ווייל ער איז
יעדער
פון אין זייןכשלונות.
פונעם און
ער
קענען
אלע מחזק
הטבע,
וויילמוילשלום,
מ'דארףמיט
זיך
למעלה מן
חורבן
אונזער
מאכן
אויך
שלום
וועטאיז
נענטער ווי
ברודער אדער א חבר?
פאר'ן קיינער
און ברודער
צווייטן .גארטל
עבירות.
שטערקער
עבירה מיט א
אז
טוען נישט קיין לכתחילה'דיגע
דער חיבור דיבור. חבראאיז וואס איז
איר פארשעמען
צו אודאי
דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן.
דאך זיך
נישט
לוינט
אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום ,ווייל ער איז
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין פון אונז גייט נישט טון קיין
כדי
נו,
זאך,
איד.
איין
דעם
צוליב
רא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
פאר געבן
צ ו ל
טסעווש
יב א
וועלט. יענער "ולקרוב",
ברכות ער צו מיט לייגט
נאכדעםאידן,פאר און נאר
אזוי" :כי ביי א ברודער .און ער א דובאז מען געזאגט, האט פאניוועזשערפוןרב ווערן .דער
ייגט ער צו נישט עסדער ערקלערט
ווער איז נאנטער ,א דיבור. אויפ'ן ארבעטן שעמטב
"ולקרוב", א צווייטן .און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב",
א איז נפילה א
פארשעמט ווערן. ירידה, א איז ירידה א דורכפאל, א ראיה אז
א דערצו,
קוקן איךדיגייסיבה
יעצט מסביר אז איז
יחוד, מהר"ללשם דער
א און מוואלברוז ישכר רבי יששכר, עבודת ע י תדו
זיין א צווייטן ,מעודד זיין א ידידותצוחברים,פוןמכבד
א ווארט איז א
מיט קשר א געבויטמצד האט
רק וואס
האח מענטש
שם ואין התולדה, מצד נקרא האח לך, לך פרשת פון סדרה וואכעדיגער
זאל לאה אז דער
סימנים אין זעט
די איבער איר
אוןוועלן מיר כים" ,אויב ס'איז שירה אבער מלא "ואילו פינו חלילהפגם איז דער ממילא קעןזאך, גשמיות'דיגע אסורה .א
גוף איז ט זי .ל
קשר פון ידידות
ממילאמיט מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט
אודאי לכתחילה
גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל
פרעמדער פאר אנדערע. קיין נישט
און פארגינען צווייטן, נפילה, זען און דורכפאלן מענטש א זצ"ל. זצ "
מויל אז ס'זאל גארנישט זיין דארט א –
אונזער רחוק א פון
זה זיך
ואין ס'רעדט
להם, התחלה ווען שהוא אחד אב להם שיש אבינו, אברהם גרויסער דער זאך. א פון
נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן, פלא א
חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן, אפהיטןקיין איז א חלק וואס דיבור,עס ביים גרויס ווי אזוי נישט
פרעמדער ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער
מצוה. נישט לכתחילה נישט ער טוט אבער אסורה, ראיה רחל נישט דערלייגט פון דעם א
לעבעדיגע זאך
אנומענטשן אנדערע
דעמאלט "אין קנאה צו אהבה,
מ'שפירט א
אויבערשטן, צוםאוןידידות ווען
שירה מער אויסערגעשוויסטערמיט
פוןשלום, שטערקערער
נשמה, דערביי פון אז הייסט קומט דאס דיבור עצמם".
דער נפש.פונעםמצד ביתהאט צווייטערער
עמוד החסד און געוועןהאט
דער למעשה אוןאיז וואס עמל
ר ידידות און אהבה,
ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז געווען אויפצושטעלן הייליגע בשאט נפש .ער זאגט נישט אז דער איסור פון
צווייטער בית המקדש חרוב געווארן. געווארן. חרוב המקדש
שטערקערער שלום ,מיט מער ידידות און אהבה, פארשטייט אז רחל צו דער חתונה
"ונברכו אז די
לאזן נישטאז זיין
מען זוכהזאל טאקע
א אסאך
מצליח,
מספיקים להודות" ,וועלן מיר נישט קענען ענדיגן
יל ס'איז אסאך א מיר זאלן
ס'איז
זענען הלואי
וואסווייל לרחוק",
האבן קיין "שלום
רעדט .א וואסנישט קודם
בכלל איז דיזאלן נשמה אז זיי די מעגליך
אחדות ,די
ממללא. געווארןאיז
רוח פונעם
ווען ס'איז פארלוירן דעם השכינה, כנפי
קודם "שלום לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א תחת זוכה האט
געווען זי
מקרב און יעדן א ון ה יז
ס'איז 'עקספייערט', דער
איז שוין האט תתורו" "ולא ב..םי
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז דער
ס'זאל
אינעווייניג ,ווי אז
ברכות וואס ובזרעינו,
ווייב. פאר א
אויפפרעסן פון בנו -
פסוק
אונזאויף די פילע האדמה" דער משפחות
זאגט
קנאה זאל
אייבערשטן דערפאר כל
לויבן דעם בנו אז אויס
קיינמאל נישט פירט
האבןשכל און ער
איזזייפונעם וויבאלד קשר, אינערליכן דארפן פאר רחל,זאג פון
א דא קינדער
גיט ער די מיר,
ערגסטן, און
ביז'ן שבטים.
שוואכסטן ש ב ט
דיבור אז ישראל.דער אז
דעם ער ראיה צו
פסוק אר זאגט דער ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק
איז 'קדושים תהיו' נישט
דערפאר זאגט אויסגעלאפן.
כלל נאר מיט'ן כח האחדות פון
רחל ווי באקומען כדי צו נאר זיך נעכט זיין זויפיל ךיז
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפאר
צורה;
אוןמילי חותם
פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל
קנאה" ,נאר עצמות
ובכל "רקב
ומזוני, אבינו'ס
חייבבני ל) אברהם
יד, (משלי
שענקען, אונז ניכר אין
ס'שטייט
אונז זייןוועט עריעדערדערצו. עפעס "הפרדגרייט פון דער נשמה, (פרקזייןמ'דארף
זיינעם, ווייט
משפחה דעם לערנען פון
אייגענעםאיןבן אן לוט, רעל
געטון דורך אדער און
דעם וואס דערויףזען פון געארבעטקען מען כד, קדושים
קעגן ידידים. פאלט נאר ער געשטאנען נוגע היינט. איז שוין נישט
המקדש דער בית גרויס ,און פרשת אזוי געארבעט
זאגט מדרש
דאך האט
דער
יעקב רחל. טאטק
אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען און ידידים.
גוטזאלן עפעס מירצאצאינו,
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט
מיט דער וצאצאיטון
דעם תמיד.וצאצאינו דמיטב אנחנו ווערן זייןונהיה מויל, געטוןא
און גארגל, מיט א צונג, האט א בעל חי נישט זאל
רעכטס
דיבור" ,אויבצווייטער
ערותגייסט א כדי
דבר ,אז דו זיך,
פון מיר. ערות פון
בךאפ אוועקצוגעבן
יראהדיךמעלי" ,פוץ
ז)" ,ולא נא א וו ע וצ
רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבןחברים ,אים אנשטאטרעים
ון צוויי צוויי חברים, מ'זאל ס'האנדלט זיך פון וועןצו אהבה גארנישט האט
געווען
אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געווען ברודער
רצון.
נישט דער איז
אינערליכןזייןשכינה אנדערע בחינה ,די גילוי
אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים ,רעים אוועקגעבן מיט'ן אויסנארן קענען שט
ס'זאל צוגיין לאברהם ,און חסד חלק פון ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דעראלע זיין א זיין נישט מיר טארן אודאי
גיי איך לינקס ,און אז דו גייסט לינקס גיי איך און ווערן. פארשעמט פ א ר ש ע
זאל
רעים :מ'זאל סארטבאהבת מרבה זיין גרעסערער קנאה צו שטערקערער קשר און א ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן
איךומזוני, איד ,חיי
סארט
קינדער בני
האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב ,כדי לבן גרעסערער
נפלאה,
אידישע במסירות
פאר שליט"א
ווערן נמשך שעמטלימין רבינו הקהילה ועומד קדשיאזאוןזייער לכל
ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן
דורך פאלט מענטשונפש לזולתו ,אמסור בלב ווערן ומטיבווילאנג
שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט
החשוב ,טוב
בסךנתבייש איזלידידנו
טובזאל
וואס דאס? איז מזל
צווייטער לבן
ברכתזאךא כדיאז יעקב,מין
גורמים וואס א חתן
די סימנים פון איר
רעכטס.
אליין מעןןיילא יד
פלאץ פאר זאגן" ,ר' אים און יענעם צו געבוירן זענען צוגעפירט האט באשעפער
ס'איזי " ואסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א אוועקגעגאנגען.ד וב ר א ב י ה ר כ ש י אזא טומאה אז די שכינה איז מ ו " ה זי און האבן חתונה האלטרוזיד הכל דורך
ביים שוין
ר חיבור ,אסאך א ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א
ומגולים. רחמים גדולים
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי
בין דיך מקנא לערנסט"" ,איך דו ווי מתוך
פלייסיג גואל קנאהזעלבערובא לציון "כשלג דער איז
ביי דעמאלט
טאטן, זעלבן
אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען. עבירות,
דעם
לרג ל ש מ חת ה ו ל דת ב ת ו ל מ ז ל ט וב ביי זיינע
געווארן מיט זיך פאסטוכער די אז געטראפן האט עראונז.געשען? נוא ך
רעים מן האחים", "לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים", "לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים",
געברענגט מאמען,עס איינע פון די דריי עבירות האט
ה חכ כח האחדות האט
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט
געזינדיגט ,שלימות הקדושה. זענען זיי ברידער.
איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט און ממילא שלימות הקדושה.
חברים. זיין צו אויסגעוועלט מיט פארזינדיגט בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך
קול מתנהג בחסידות
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט אויסגעוועלט צו זיין חברים.
נישט קיינמאל האט און אכציג וואס
שכינההוא מצב החיבור בעצמם" הרעות והארות הערותשם וועלכע"אבל סיי א איזפאר אויך ביתגליון ,ווי צו באקומען דעם
פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט
געמאכט מעצמם און קשר וואס זיי האבן אליין טוסט". גילוי מורא'דיגע געווען המקדש
העג געהאלטן דעם ביהמ"ק
הוראה של רבינו: להתקשר אל חדר
עמאכט מעצמם און קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און
845.777.6777
בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה
בחור א – יעקב קדוש קדושנו האבות,
גאנצער ס'איז א דער אהבה. אנדערש ,וויבאלד בייםאיז א חבר ענין ביי
דעם – אימעיל צו: שיקט אן
דעם בחיר האבות ,קדושנו קדוש יעקב – א בחור
פנימיות'דיגער פנימיות'דיגע ערשטן אזוי. מסביר איז ער
718.851.2299 Misnahegbachasidus@gmail.com
ז א פנימיות'דיגער איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים ערשטן פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער
פיזישעצוויי
דאך אז אבינו, יעקב באקומען גייט זי אוסט אז
עכטע,איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען אןזאל זיך מענטש
זאך ,אבערא ס'איז מיינטקיין מציאות פון פריינטשאפטנישט
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו,
רופט: אדער
ער ס'איז אן עכטע, נישט קיין פיזישע זאך ,אבער ס'איז אן עכטע,
פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט
עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס און זיך צווישן צווייא צעטל פארבינדונג חיבור.
אויסגעוועלט צו האבן א
חורבן ביים ערשטן בית המקדש? מענטשן האבן המקדש? בית ערשטן ביים חורבן וואס גליקליכע די געווען איז ר רחל
דרוקט 9
מענטשן וואס איז
רבינו
וואס איז
חדר
מענטשן
צו אז באזירטאאויף דעם
א
וואס האבן גורם געווען דעם 347.378.9482
א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז
חמורות שלשד') די(פרק נצח צו איןמיט האבן חתונה לגדולה" און זי גייטדער
מעודד זיין און מחזק זיין איד. אזויאיין קאנעקשאן',פאר
ווארט דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי פרעגט: ישראל מהר"ל רעד
אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם
קען זיין
קשאן' ,אזוי קען זיין 'ווייערלעס זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין
לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
4
ען אז ס'איז דא אזא פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה.
גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב ן. מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן.
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. נה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב
