א חסידישע מלוה מלכה · A Chisidishe Melave Malka — לך לך (2026-10-19)

בעזהשי''ת
א חסידישע מלוה מלכה
מיט הרה''ח ר' אברהם צבי אונגער שליט''א
סיפורי צדיקים מקוריים בטוב טעם ודעת
גליון ק"כ /סיפורי צדיקים יארצייטן השבוע /פרשת טהרות /אייר תשפ''ו
אמאל איז הרב משה בלויא ז"ל מראשי אגודת ישראל ,געקומען צו הגה"ק החזון איש זצ"ל
פארן פון ארץ ישראל קיין ווילנא .ווען ער איז געווען ביי רבי חיים
עוזר ,האט ער געשיקט זיין משמש זאל אים ארומווייזן אנטיק זאכן ט"ו חשון
פון די שטאט ווילנא .פארנאכטס ווען רבי משה איז צוריקגעקומען, הגה"ק רבי אברהם ישעיהו בן רבי שמריהו יוסף זצ"ל .ער איז
האט ער געפרעגט דעם משמש וואס ער האט אים געוויזן? זאגט נסתלק געווארן אין יאהר תשי''ד
דער משמש אז ער האט געוויזן דעם ציון פונעם גר"א ,און פון דעם תורתך שעשועי
גר צדק 'פאטאצקי' ,וואס איז נעקד געווארן על קידוש ה' ,און דעם
אוצר הספרים פונעם רש"ש ,וואס איז געווען א שם דבר. נאך זיין חתונה האט ער געוואוינט אין ווילנא ,וואו ער איז געווען
זייער באהאלטן .ער האט געלערנט מיט א געוואלדיגע התמדה,
פרעגט אים רבי חיים עוזר" :די עיקר אנטיקן האסטו נישט געוויזן?" ממש ביז די לעצטע כוחות .קיינער האט נישט געוואוסט פון אים
"וואס מיינט 'די עיקר אנטיקן'"? האט זיך דער גבאי געוואונדערט. צו זאגן ,אויסער הגה"ק רבי חיים עוזר גראדזינסקי ז"ל ,דער רב פון
"וואס הייסט? ר' אברהם ישעי' ,אים האסטו נישט געוויזן?" ווילנא .אויסער אים האט קיינער נישט געוואוסט פון אים ,וויבאלד
דעם קומענדיגן טאג האט דער משמש טאקע גענומען ר' משה'ן ער איז געווען מורא'דיג באהאלטן.
צום חזון איש .ער האט געזען דעם חזון איש זיצן און לערנען אין מיר וועלן אנהייבן מיט עטליכע ווערטער וואס ער שרייבט אין א
א קעלער ,וואס די שטוב איז געווען האלב טונקל .ער האט נישט בריוו' :בהיותי שבור ורצוץ כל הימים לא זכיתי לשום עונג מתענוגי
געהאט קיין טיש און בענקלעך ,אנשטאט דעם האט ער זיך באנוצט החיים ,נוסף לכאבי הגוף ושבירתי כל הימים ,העונג היחידי לי הוא
מיט קעסטלעך .קיין גלאז צום טרינקען האט ער אויך נישט לעשות רצון קונו' -היות איך בין צעבראכן און צעקלאפט אלע
געהאט ,ער האט גענוצט אן אפגעזויגענעם פלאש אלס א גלאז. מיינע טעג ,איך האב נישט זוכה געווען צו קיין שום תענוג פון
אזוי איז ער געזעסן און געלערנט מתוך הדחק .און דאס איז געווען תענוגי החיים ,נאכדערצו וואס איך האב די ווייטאגליכע עניינים
זיין איינציגער תענוג. אין מיין גוף ,איז דער איינציגער עונג וואס איך האב ,איז טון דעם
ושנא את הרבנות רצון ה'.
אביסל שפעטער שרייבט ער' :וקש נדף של קטטות יכבד עלי
ר' משה האט געבעטן דעם חזון איש ,אז אזויווי עס וואוינען שוין
כקורת בית הבד' -אפילו א צעבלאזענע שטרוי פון קריגערייען,
זייער אסאך ערליכע אידן אין ארץ ישראל ,זוכט מען אויפצונעמען
איז מיר שווער אזויווי די גרויסע באלקענעס פון א פרעס.
היימישע רבנים ,זאל ער ארויפקומען קיין ארץ ישראל ,און מען
וועט אים אויפנעמען פאר רב. תלמידים הרי הן כבנים
האט דער חזון איש געענטפערט ,אז ער זאל צוריקקומען מארגן, ער האט געלערנט תורה מתוך הדחק ממש .ער האט געזאגט אויף
און ער וועט געבן תשובה. הגה"צ ר' חיים ברים ז"ל [ראש ישיבה אין סקווירא פאר אפאר יאר,
דעם קומענדיגן טאג קומט ער צוריק ,און די רביצין האט אים ער איז געווען מיין ראש ישיבה ,פון די נאנטסטע מענטשן צום חזון
באגעגנט ,פרעגט זי אים" :וואס האסטו געטון דא?! אגאנצע נאכט איש] ,און אויף הרה"ג ר' משה יהושע לאנדא ז"ל" :די צוויי זענען
איז מיין מאן געזעסן און געוויינט פארן האבן א הוה אמינא צו מיינע קינדער".
ווערן א רב!" טוב לי תורת פיך
איינמאל איז דער חפץ חיים געווען ביי רבי חיים עוזר .אינמיטן איז ער האט נישט געהאט קיין קינדער ל"ע ,זיין ווייב איז נישט געווען
דער חזון איש אריינגעקומען .ווי נאר דער חפץ חיים האט אים געזונט ,און קיין געלט האט ער אויך נישט געהאט .הגאון הרב
געזען האט זיך דער חפץ חיים אנגערופן" :איך וואלט געקענט זיין וואזנער ז"ל האט דערציילט ,אז נאך זיין פטירה ווען מען איז
פיל גרעסער ,נאר ,מען דארף טון פאר אידנ'ס וועגן". געקומען צעטיילן זיין ירושה איז נישט געווען וואס צו צעטיילן.
אין יאר תרצ"ג איז דער חזון איש ארויפגעפארן קיין ארץ ישראל, איך מיין אז ער האט אפילו נישט געהאט אן אייגענעם גאנצן ש"ס.
און דעמאלס האט זיך אנגעפאנגען זיין תקופה פון טון פאר אידנ'ס ער האט ממש גארנישט געהאט .זינט די אכצן יאר איז ער געווען
וועגן. קראנק אויף די הארץ ,און דער איינציגער עונג זיינער איז געווען
תורה.
ואגדלה שמך
איך וועל דערציילן פארשידענע זאכן וואס מיין ראש ישיבה ,רבי
אמאל האט דער חזון איש געזאגט פאר הרה"ג רבי מרדכי שאלמאן חיים ז"ל ,האט דערציילט.
ז"ל ,ראש ישיבת סלאבאדקא ,אז פארנדיג אויפן שיף קיין ארץ
ישראל האט ער געהאט א גילוי ,בהקיץ ,אז עס וועט אים גארנישט יקרה היא מפנינים
א העלפן ,ער מוזן מפורסם ווערן אין ארץ ישראל.
האט ער יענעם טאג געענדיגט גאנץ מסכת חולין ,גמרא רש"י מיט תורה יבקשו מפיהו
תוספות .יום טוב שבועות האט ער דורכגעלערנט גאנץ מסכת ער האט געהאט צוויי חשוב'ע שוועסטערס ,הרבנית גריינימאן ,די
כתובות. רביצין פון הרה"ג רבי שמואל גריינימאן ז"ל ,און דעם סטייפלער
שחולת אהבה אני ז"ל'ס רביצין.
זיין יגיעה בתורה איז געווען עד אפיסת הכוחות ,פשוטו כמשמעו. רביצין גריינימאן האט דערציילט ,אז ווען זי האט נאך געוואוינט
עס זענען דא פארשידענע מעשיות אויף דעם. אין ווילנא ,האט זי ליב געהאט צו זיצן ביים עק טיש בשעת דער
איינמאל איז דער חזון איש איינגעשטאנען ביי זיין שוואגער הרה"ג חזון איש איז געזעסן און געלערנט ,און צוקוקן ווי ער לערנט מיט
רבי שמריהו גריינימאן ז"ל .פלוצלינג האט ער געהערט א שטארקן התמדה .עס איז געווען א דבר רגיל ,אז ער פלעגט אינמיטן לערנען
קלאפ פון דעם חזון איש'ס שטוב ,איז ער שנעל אהינגעלאפן זען אראפלייגן זיין קאפ ,און איינדרימלען .פלוצלינג האט ער
וואס האט פאסירט .זעט ער דעם חזון איש ליגן אויף די ערד אויפגעהויבן דעם קאפ ,און זיך אנגערופן" :איך האב געהאט יעצט
בפישוט ידים ורגלים" .וואס איז געשען?!" איז ער צוגעלאפן פרעגן א שווערן וויכוח מיטן טורי זהב ,אדער אנדערע פוסקים ,און
מיט איין בהלה. למעשה האט ער מודה געווען צו מיר אז איך בין גערעכט".
דער חזון איש האט אים בארואיגט" :זייט נישט באזארגט ,עס איז בלע המוות
גארנישט געשען .געווענליך לערן איך עד אפיסת הכוחות .איך לאז נאך האט רביצין גריינימאן דערציילט :אמאל האט דער חזון איש
איבער אזויפיל כח אין מיר ,אז איך זאל קענען אנקומען צו די בעט געקלאפט אין טיר ביי איר אין שטוב .ווען זי האט געעפנט האט זי
זיך אראפלייגן .אבער יעצט האב איך מיך טועה געווען מיטן געזען אז ער איז זייער אויסגעשעפט ,עס האט אויסגעזען ווי ער
חשבון". קומט פון א שווערע קאמפ מיט איינעם .געווענליך האט ער
אמאל איז רבי מרדכי שולמאן ז"ל אריינגעקומען אין שטוב ,און אויסגעזען זייער רואיג ,אבער יעצט האט ער נישט אויסגעזען
האט געזען דעם חזון איש ליגן אין בעט פארקערטערהייט ,זיינע רואיג.
פיס ביי די קישן ,און זיין קאפ ביי די זייט פון די פיס .האט ר' מרדכי האט זיך דער חזון איש אנגערופן" :איך האב געהאט א שווערע
געפרעגט וואס איז פשט? מלחמה מיטן מלאך המוות ,און דאסמאל האט ער מיר באזיגט".
האט דער חזון איש געענטפערט :אויב וואלט איך נאך געהאט די שפעטער איז מען געקומען מודיע זיין אז א קינד איז אוועק רח"ל,
רגע צייט זיך מתבונן צו זיין אויף וועלכע זייט צו ליגן ,וואלט איך האט מען פארשטאנען אז דער חזון איש האט פארארבעט פאר
געקענט די רגע אויסנוצן צו לערנען". יענעם.
לכל בשרו מרפא בצלם אלקים
נאך האט מיין ראש ישיבה ,רבי חיים ברים ז"ל דערציילט :ווען דער נאך האט רביצין גריינימאן דערציילט :א שטיק צייט האט זי
חזון איש האט געשריבן אין זיין ספר 'ספר זה אינו תחת ידי' -איך געוואוינט אין איין הויז ,שטוב ביי שטוב ,מיטן חזון איש .איינמאל
האב נישט דעם ספר ביי מיר ,מיינט נישט צו זאגן אז דער ספר איז איז דער חזון איש ארויס פון זיין שטוב ,ער האט געוואלט גיין אין
נישט געליגן ביי אים שטוב .נאר באמת איז דער ספר געליגן אין די האלוועי צום בית הכבוד .ביים צוריקקומען האט ער געזוכט זיין
זיין ספרים-שאנק ,נעבן אים .נאר ,ער האט נישט געהאט די כוחות שטוב ,אבער ער האט עס נישט געטראפן ,ווייל ער האט געליטן
זיך אויפצושטעלן און אראפנעמען דעם ספר .האט רבי חיים אויף די אויגן ,און ער האט שוואך געזען .עס זענען געווען עטליכע
געזאגט ,אז ער האט געלערנט די שווערסטע סוגיות מיט די טירן ,משפחת גריינימאן ,משפחת קנייבסקי .אבער ער האט נישט
גרעסטע חולשה ,אזוי ווייט אז ער האט זיך נישט געקענט געוואלט אריינקלאפן און שטערן ,האט ער זיך ארומגעדרייט,
אויפהייבן פון פלאץ צו נעמען א ספר .אזוי ווייט איז געווען זיין האפנדיג אז איינער וועט דורכגיין און אים ארויסהעלפן.
מסירת נפש פאר תורה. פלוצלינג זעט ער אן אלטער איד שטיין אנטקעגן אים .ער איז
ראטעווען הרבנית פאגראמאנסקי ע"ה פון 'עגונה' קייטן צוגעגאנגען צו יענעם מיט א שמייכל ,און געבעטן ער זאל אים
פארן קריג איז געווען א מיידל ,אן אייניקל פון הרה"ק רבי ווייזן זיין שטוב .דער צווייטער איד אנטקעגנאיבער האט צוריק
מענדעלע רימנובער זצ"ל ,זי איז געבוירן געווארן אין שטאט געשמייכלט ,אבער ער האט גארנישט געענפערט ,ביז ער האט זיך
רודנא-גאליציע ,און זי האט געלערנט אין קראקא-בית יעקב .אין געכאפט אז ער שטייט אנטקעגן א 'שפיגל' ...צום סוף זענען
די קריגס יארן האט זי געליטן מורא'דיגע יסורים ,זי איז געווען אנגעקומען מענטשן וואס האבן אים ארויסגעהאלפן און געוויזן
פינף-זעקס יאר אין די גיהנום .אין יאר תש"ג האט מען איר זיין שטוב.
געברענגט קיין לייפציג ,וואו זי האט שווער געארבעט אין די שפעטער האט ער דערציילט פאר זיין שוועסטער וואס דא איז
לאגער וואו מען האט פראדוצירט באמבעס [וואו די אידן פלעגן געשען ,און ער האט געזאגט א מורא'דיג אינטערעסאנטע לשון:
אריינלייגן אסאך מאל שטויב אין די באמבעס אז זיי זאלן נישט ארבעטן]. "איך האב כסדר מתפלל געווען פארן אויבערשטן ,אז איך זאל
אין די שווערע יארן האט זי געמאכט א נדר ,אז אויב דער נישט האבן קיין ספעציעלע צורה ,א צורה ווי אן אדם גדול ,נאר
אויבערשטער וועט העלפן אז זי וועט ניצול ווערן פון די מלחמה, איך זאל האבן א צורה ווי א פשוט'ן איד .איך האב אין מיין לעבן
וועט זי נישט חתונה האבן נאר צו א בן תורה .אפילו עס וועט איר נאכנישט געזען מיין אייגענע צורה .היינט ,שלא בכוונה ,האב איך
קאסטן אסאך ,זי וועט ממש הונגערן ,וואס אין יענע יארן איז דאס געזען מיין צורה .איך האב געזען אז איך האב א צורה פון א פשוט'ן
געווען א געוואלדיגער חידוש צו נעמען אויף זיך אזא נדר, איד ,האב איך א געוואלדיגע שמחה".
נאכדערצו בשעת'ן ליידן אזעלכע יסורים. מען קען זען אויף די בילדער וואספארא הוט ער האט געהאט,
נאכדעם וואס זי האט דורכגעלעבט די מלחמה איז זי געגאנגען ממש פון מתושלח'ס צייטן...
אויף פראנקרייך .דארט האט זי משפיע געווען אויף אידישע והוא ספר מהיר
טעכטער ,אירע תלמידות ,אז זיי זאלן ארויפגיין קיין ארץ ישראל,
זיין שוואגער ,דער סטייפלער ז"ל ,האט דערציילט ,אז אין די טעג
ב וואס ער האט געהאט יארצייט נאך זיין טאטן אדער זיין מאמען,
גלייך נאך די חתונה איז ער קראנק געווארן אויף די לונגען .די און זייענדיג אזוי פארנומען מיטן פארשפרייטן אידישקייט ,האט זי
עסקנים האבן אים געברענגט קיין שווייץ [מיין טאטע ז"ל איז אויך נישט געהאט קיין צייט צו טראכטן פון א שידוך פאר זיך אליין.
געווען אין שווייץ נאכן מלחמה צוליב זיינע לונגען] .דריי יאר איז ער געווען ווען אירע תלמידות פון פראנקרייך זענען ארויפגעקומען קיין ארץ
אין שווייץ ,אבער ער איז נישט געהאלפן געווארן דארט ,רח"ל. ישראל ,און די רבנים האבן געהערט וועגן איר וואס זי טוט אלס
איין טאג פאר ער איז נסתלק געווארן ,האט ער געזאגט פאר זיין אויף אין פראנקרייך ,האבן זיי איר אנגעהויבן פארשלאגן שידוכים.
רביצין ,אז ער וויל זי זאל וויסן ,אז ער האט א ברודער וואס איז מען האט איר אנגעהויבן איבעררעדן ,אז אזויווי זי איז שוין פינף
געבוירן געווארן עטליכע יאר נאך וואס ער איז שוין אוועק פון און צוואנציג יאר אלט ,איז שוין צייט זי זאל אויפשטעלן א בית
זייער שטוב ,און זי זאל וויסן אז זי דארף נעמען 'חליצה' פון יענעם. נאמן בישראל.
אבער ער האט נישט קיין אהנונג וואו אין דער וועלט דער ברודער האט זי געזאגט מיט עקשנות אז זי וויל נישט ,נאר א בן תורה ,ווייל
געפינט זיך .אבער ,האט ער איר מבטיח געווען ,אז ווען ער קומט דאס האט זי מקבל געווען מיט א נדר.
ארויף אין הימל נאך זיין הסתלקות ,וועט ער בעטן רחמים אז זי
זאל מצליח זיין צו טרעפן זיין ברודער ,אז זי זאל קענען באקומען אין יענע יארן איז געווען זייער שווער צו געפינען א בן תורה ,ממש
חליצה און חתונה האבן. א יקר המציאות .די בחורים פון די מירער ישיבה זענען נאך געווען
אין יאפאן וכו' ,ממילא האט זיך אפגעהאלטן א שידוך פאר איר.
אויך האט ער איר געבעטן ,אז מען זאל אים נישט באגראבן אין
שווייץ ,נאר ער האט זייער חשק אז מען זאל אים פירן קיין ארץ ויהי היום ,מען האט אנגעטראגן פאר איר גאר א געהויבענעם איד,
ישראל. הגאון רבי מרדכי פאגראמאנסקי ז"ל ,און אפילו ער איז געקומען
פון א ליטווישע שטוב ,און זי איז געקומען פון א חסידי'שע שטוב,
ער האט איר געזאגט ,אז זי זאל ארויפפארן קיין ארץ ישראל ,און אבער צוליב איר נדר האט זי מסכים געווען .רבי מרדכי איז געווען
גיין צום חזון איש ,און זי זאל אים זאגן ,אז איר מאן ,ר' מרדכי אן איש קדוש מאוד .זי האט עדות געזאגט אויף אים ,אז ער האט
פאגראמאנסקי ,האט געבעטן ,אז ער -דער חזון איש -זאל געהאט ממש אזא קדושה ווי אברהם אבינו .אפילו אין זיין
דאגה'נען פאר איר חליצה .און זי זאל אים איבערגעבן אין זיין אייגענעם הויז האט ער צוליב קדושה וטהרה נישט אויפגעהויבן
נאמען" :אז א איד דארף אמאל ווייזן די כוחות וואס ער קען ,ווי די זיינע אויגן .ער איז אלט געווען כמעט פופציג יאר ,און זי איז אלט
פסוק זאגט 'אם קטן אתה בעיניך ,ראש לשבטי ישראל אתה' ,אפילו געווען פינף און צוואנציג יאר ,אבער זי האט מסכים געווען צום
דו האלטסט זיך קליין ,אבער דו ביסט זייער גרויס". שידוך מיט מסירת נפש ,כאטש עס איז געווען אזא גרויסער חילוק
מען האט געשיקט זיין מיטה קיין ארץ ישראל .די לויה איז אין יארן ,און כאטש ער איז געקומען פון די ליטא ,און זי האט
פארגעקומען אין בני ברק ,וואו דער חזון איש האט אים מספיד מסכים געווען זיך צו טרעפן מיט אים.
געווען טראץ זיין שוואכקייט ,און האט זיך משתתף געווען ביי די הרב רובינשטיין ז"ל ,א תלמיד פונעם ברכת שמואל ,האט זייער
לויה ביז נאך סתימת הגולל. משתדל געווען אז דער שידוך זאל צושטאנד קומען.
שפעטער האט דער חזון איש אויסגעוועלט א פלאץ פאר זיך אליין ביי די ערשטע פגישה וואס זיי האבן זיך געטראפן האט רבי מרדכי
נעבן דעם רבי מרדכי .ער האט אים מורא'דיג מפליא געווען ,און איר געזאגט" :איך וויל נישט זיין קיין גונב דעת ,זאלסט וויסן אז די
אים מורא'דיג משבח געווען. שיינע הוט וואס איך האב איז נישט מיין אייגענע ,איך האב עס
נאך זיין הסתלקות איז די אלמנה ארויפגעקומען קיין ארץ ישראל. געבארגט פון א חתן וואס האט שוין אט-אט חתונה .מען האט מיר
איין טאג איז זי געפארן אויף בני ברק און געקומען צום חזון איש. געזאגט אז איך קען נישט באגעגענען א מיידל מיט אן אלטן הוט,
זי האט אים געזאגט אז זי איז די אלמנה פון רבי מרדכי .דער חזון האב איך געבארגט א שיינעם הוט".
איש האט זיך אויפגעשטעלט פאר איר און געזאגט" :אשת חבר שפעטער האט ער איר דערציילט ,אז ער איז נישט קיין געזונטער
כחבר" .כמה פעמים איז אזוי געווען ,ווען זי איז אריינגעקומען, מענטש ,און ער ליידט שטארק אויף די לונגען ,אזוי ווייט אז ער
האט ער זיך אויפגעשטעלט מלא קומתו .ער האט איר מורא'דיג שפייט אסאך מאל בלוט .נאכפארן די קריג איז ער געווען זייער
מפליא געווען אז זי האט מסכים געווען חתונה צו האבן צו א בן עלול צו באקומען א פארקילונג ,און פון דעם פלעגט ער פאלן צו
תורה ,טראצדעם וואס ער איז געווען מלא יסורים. א לונגען אנטצינדונג.
שפעטער האט זי געזאגט פאר דעם חזון איש וואס איר מאן האט האט זי אים געפרעגט וואו ער איז געווען ביי די מלחמה? האט ער
געבעטן ,אז דער חזון איש זאל איר פארזארגן אז זי זאל קענען דערציילט ,אז קודם איז ער געווען אויסבאהאלטן ביי א איד אין
באקומען חליצה ,און קיינער ווייסט נישט וואו דער ברודער זיינער שטוב ,און ווען ער האט געזען אז דער איד וואוינט מיט א גוי'טע
איז .האט דער חזון איש געהייסן זי זאל צוריקקומען אין דריי טעג רח"ל ,איז ער אנטלאפן אין א וואלד .אבער דער אויבערשטער האט
ארום ,דעמאלס וועט ער איר געבן תשובה. געטון מיט אים גרויסע ניסים.
נאך דריי טעג איז זי צוריקגעקומען ,און דער חזון איש האט האט זי אים געפרעגט וויאזוי ער איז דורכגעגאנגען דעם קאלטן
געשמייכלט און געזאגט" :דו קומסט דאך פון א חסיד'ישע שטוב, ווינטער אין וואלד? האט ער געענטפערט ,אז קיין סוועטער האט
האב איך געמוזט טון 'א חסיד'ישע קונץ' ...ביינאכט האב איך ער נישט געוואלט אנטון ,צוליב א חשש שעטנז ,האט ער זיך
אראפגעברענגט די נשמה פון רבי מרדכי ,און ער האט מיר געזאגט ארומגענומען מיט אביסל וואטע ,און דער אויבערשטער האט
אז זיין ברודער וואוינט אין מינעסאטא-אמעריקע" .און דער חזון באוויזן אפענע ניסים ונפלאות .די מלחמה איז דורכגעגאנגען ,און
איש האט אראפגעשריבן אויף א צעטל די פונקטליכע אדרעס פון ער איז לעבן געבליבן.
די גאס .און ער האט איר געשיקט קיין אמעריקע זי זאל נעמען
חליצה. האט זי געזאגט" :אז דער אויבערשטער האט דיר געמאכט אזעלכע
ניסים אין די וועלדער ,וועט דער אויבערשטער דיר מאכן אזעלכע
ווייטער האט דער חזון איש איר געזאגט ,אז ער וועט שרייבן א ניסים דא אין שטאט אויך".
בריוו קיין אמעריקע ,אז מען זאל צוגרייטן א בית דין פאר די
חליצה .די דיינים וועלן זיין ,הרה"ג רבי יוסף אליהו הענקין ,הרה"ג און זי האט מסכים געווען צום שידוך מיט דעם צדיק ,רבי מרדכי.
רבי משה פיינשטיין ,און הרה"ג רבי אהרן קאטלער זכרונם לברכה. תש"ט איז פארגעקומען די חתונה אין פאריז-פראנקרייך.
ג
צו פארזוימען ,מיין ארבעט איז זייער וויכטיג ,ממילא זאל מען דערנאך האט דער חזון איש געהייסן רופן דעם גרויסן עסקן ,הרב
אלעס צוגרייטן .ער קומט ,ער דארף נישט קיין געלט. שלמה לורנץ ע"ה ,ער זאל מסדר זיין א וויזע פאר די אלמנה ,אז זי
אין דעם אפגעשמועסטן טאג איז ער אנגעקומען צום בית דין ,און זאל קענען פארן קיין אמעריקע .ר' שלמה איז געפארן קיין תל
דערציילט א מורא'דיגע מעשה :צוויי נעכט אין א צי זענען אביב צו די אמעריקאנער אמבאסאדע ,און פארשאפט א וויזע און
געקומען צו אים אין חלום צוויי מענטשן ,איינער האט אים געזאגט: אלע פאפירן וואס האבן זיך אויסגעפעלט.
"איך בין דיין ברודער ,איך הייס מרדכי פאגראמאנסקי .איך האב א אנקומענדיג קיין אמעריקע ,איז זי געפארן צו הרב הענקין,
פרוי וואס האט זיך מוסר נפש געווען חתונה צו האבן מיט מיר ,און וועלכער האט זייער אסאך עוסק געווען אין עניינים פון אבן העזר,
יעצט קען זי נישט אויפשטעלן א אידישע שטוב ,ווייל זי איז און זי האט אים דערציילט אז זי איז געקומען בשליחות פונעם חזון
צוגעבינדן צו דיר .אויב וועסטו נישט געבן חליצה וועל איך נקמה איש.
נעמען פון דיר". האט ער גלייך געשיקט א טעלעגראם צו דעם אדרעס פון דעם
דער צווייטער איז געווען א נידריגער אידל ,אויסגעזען האט ער ווי ברודער וואס דער חזון איש האט אנגעגעבן .ער האט געשריבן ,אז
א רב ,מיט א קליינעם בארד ,רינדעכיגע גלעזער ,א שטעקן אין זיין דער ברודער פון רבי מרדכי פאגראמאנסקי דארף געבן חליצה
האנט ,און זיין הוט משונה'דיג און איינגעקנייטשט .יענער האט פאר זיין ברודער'ס ווייב ,און בית דין רופט אים אויף ניו יארק,
אויפגעהויבן זיין שטעקן אויף מיר און געזאגט" :אויב גיבסטו נישט יענעם און יענעם טאג ,יענעם און יענעם פלאץ ,מקיים צו זיין מצות
קיין חליצה וועל איך דיר געבן מכות מיט דעם שטעקן .זע ,איך חליצה.
האב דיר געווארנט". עס איז צוריקגעקומען א תשובה' :איך האב נישט קיין אהנונג פון
קודם האט ער זיך נישט וויסנדיג געמאכט פון דעם חלום. א ברודער מרדכי ,איך האב נישט קיין אהנונג וואס מיינט חליצה,
די צווייטע נאכט האט פאסירט דער זעלבער חלום .דער אלטער מען זאל מיר אפלאזן'.
איד האט נישט נאר אויפגעהויבן זיין שטעקן ,נאר ער האט מען האט אים געבעטן עטליכע מאל ,און די רבנים האבן געזען אז
אנגעהויבן געבן מכות ,און דער וואס האט זיך אנגעגעבן אלס דער עס איז נישט דא צו וועמען צו רעדן ,האבן זיי געשיקט א
ברודער האט אים געזאגט" :יעצט קומט נאך טאקע נאר מכות, טעלעגראם צום חזון איש ,און דערציילט די גאנצע השתלשלות,
אבער דאס דריטע מאל אויב מיר וועלן דארפן קומען וועט שוין און געפרעגט וואס מען זאל טון ווייטער.
נישט זיין צו וועמען צו רעדן .ווייל די הלכה איז אז א יבמה קען זיך דריי טעג שפעטער איז געקומען א תשובה פונעם חזון איש :עס
פטר'ן דורך מיתה אויך ,טאמער דער יבם שטארבט "...איך האב מיך איז נישט דא קיין אנדערע ברירה ,נאר אז מען זאל אים פארשלאגן
אויפגעוועקט ,און געשפירט די קלעפ. פינף טויזנט דאלער [ א הון רב יענע צייטן ,מער ווי הונדערט טויזנט דאלער
רבי אהרן קאטלער ,וועלכער איז געווען איינער פון די דריי דיינים, היינטיגע צייטן] ,און דער חזון איש האט געזאגט ,אז ער איז נישט
האט זיך אויפגעשטעלט ,און געברענגט א ספר וואס האט געהאט ביכולת צו שיקן אזא סכום ,אבער מען זאל זען משתדל צו זיין צו
א בילד פונעם חזון איש ,און געוויזן דעם איד דאס בילד פונעם זאמלען דעם סכום אין אמעריקע ,און אים פארשלאגן צו געבן
חזון איש .ווי ער האט געזען דאס בילד איז ער געפאלן חלשות פון חליצה פאר דעם סכום ,ווייל עס איז א מצוה וואס מאכט זיך נישט
גרויס פחד ,וויבאלד ער האט דערקענט אז דער איד איז טאקע אזוי אפט ,אויפצובינדן א פרוי פון זיקת יבום ,זי זאל קענען חתונה
געקומען צו אים אין חלום [מ'דארף געדענקן אז דאס איז געווען ווען דער האבן און אויפשטעלן א בית נאמן בישראל.
חזון איש האט נאך געלעבט.]... די רבנים האבן אזוי געטון .מען האט געשאפן פינף טויזנט דאלער.
מען האט אים געברענגט וואסער ,מען האט אים דערמונטערט ,און מען האט געשיקט נאך א טעלעגראם קיין מינעסאטא ,און אים
ער האט מסכים געווען צו אלעם וואס די דיינים האבן געהייסן .ער פארגעשלאגן :אויב קומסטו קיין ניו יארק געבן חליצה ,אויסער די
האט מקיים געווען מצות חליצה ,און ער האט נישט גענומען קיין הוצאות וואס מען צאלט אים אויס וועט מען אים אויך צוצאלן
איין פרוטה .ער האט נאר געבעטן די הוצאות פונעם עראפלאן ,און פינף טויזנט דאלער.
איז אהיימגעפארן. ער האט זיך אבער פאר'עקשנ'ט ,און נישט געוואלט קומען ,אפילו
די אלמנה איז צוריקגעקומען קיין ארץ ישראל ,און צוריקגעקומען פאר דעם הויכן סכום פון פינף טויזנט דאלער.
צום חזון איש ,און דערציילט די אלע מופתים וואס ער האט האבן די רבנים ווייטער געשיקט א טעלעגראם צום חזון איש .אזוי
באוויזן. זענען געגאנגען בריוו אהין און צוריק.
האט זיך דער חזון איש אנגערופן" :איך האב מקיים געווען דאס צום סוף האט דער חזון איש געשריבן אז מען זאל ווארטן עטליכע
שליחות וואס רבי מרדכי האט מיך באפוילן". טעג.
נאכדעם וואס דעם סאטמארער רב בעל דברי יואל זצ"ל'ס עטליכע טעג שפעטער איז געקומען א טעלעפאן רוף פון
טאכטער איז אוועק רח"ל ,וואס זי איז געווען חתונה געהאט צום מינעסאטא ,וואס דער מענטש איז געווען מורא'דיג מרוגש" :איך
סאסובער רבי'ן זצ"ל ,האט ער חתונה געהאט צו די פרוי. בין גרייט צו קומען קיין ניו יארק ,איך דארף ניש ט קיין געלט ,זייט
מסדר די עניינים פון פאראויס ,ווייל איך האב נישט קיין צייט זיך
זכותם יגן עלינו ועל כל ישראל
ד להערות והארות יפנו להמספר הרה''ח ר' אברהם צבי אונגער שליט''א 845-274-1658עריכה והגהה ע''י הרב יששכר יואל אונגער הי''ו 845-596-8865
